Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 15 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 15 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού"

Transcript

1 1 Θεματική Ενότητα: Επιστήμες του Χορού Section: Dance Sciences ΗΘΗ, ΕΘΙΜΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΤΗΣ ΑΜΟΡΓΟΥ Μπακόπουλος Χ., Βήχας Κ., Κούλη Ο. CUSTOMS AND TRADITIONAL DANCES OF AMORGOS H. Bakopoulos, K. Vichas, O. Kouli Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να ερευνηθούν και να καταγραφούν τα ήθη, έθιμα και οι παραδοσιακοί χοροί της Αμοργού. Για την πραγματοποίησή της έγινε συλλογή πληροφοριών από βιβλιογραφικές πηγές καθώς και από δομημένες και ιεραρχικές συνεντεύξεις. Παράλληλα έγινε βιντεοσκοπική καταγραφή εθίμων και παραδοσιακών χορών στο νησί. Το δείγμα αποτέλεσαν ντόπιοι κάτοικοι, άνδρες και γυναίκες. Ιστορικά, το νησί κατοικείται από την Ύστερη Νεολιθική περίοδο. Στη σύγχρονη ιστορία του, κατά τη Βυζαντινή εποχή (9 ος αι.) απέκτησε το σπουδαιότερο μνημείο του, το Μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας. Τα μεγάλα πανηγύρια του νησιού είναι στις 6 Αυγούστου, του Σωτήρος και στις 15 Αυγούστου, της Παναγίας. Σημαντικά έθιμα επίσης είναι την περίοδο του Πάσχα, από τη Μεγάλη Παρασκευή ως και την Τρίτη του Πάσχα. Στα πανηγύρια του νησιού το φαγητό που μοιράζεται στους παρευρισκόμενους είναι το πατατάτο, το κοφτό, η φάβα και ο πατσάς. Το γλυκό της Αμοργού είναι το παστέλι, του οποίου οι παρασκευή αποτελεί τελετουργία. Το αμοργιανό ποτό είναι η ψημένη ρακή. Οι τοπικοί χοροί είναι: η Σούστα, ο Συρτός, ο Μπάλος, ο Νικεντρέ, ο Κίτσος και η Αραπίνα. Η αντρική φορεσιά αποτελείται από άσπρο πουκάμισο, σταυρογίλεκο, βράκα, μάλλινες κάλτσες, καλτσοδέτες, στιβάλια δερμάτινα ή βελούδινα παπούτσια και μαύρο καπέλο. Η γυναικεία φορεσιά αποτελείται από το μεσοφόρι, το χρυσοκέντητο ή με μαύρη κλωστή κεντημένο γιλέκο, το φουτά λευκό μαντήλι με δαντέλα το καλτσόν και τα μαύρα παπούτσια. Συμπερασματικά, οι κάτοικοι της Αμοργού, διατηρούν το ύφος, τα ήθη και τα έθιμα του νησιού τους, καταβάλλοντας προσπάθεια για τη διαιώνιση αυτών. ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΡΕΠΕΡΤΟΡΙΟ: ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥ Δούμα Μ., Παπακώστας Χ., Κουτσώνη Β., Δήμας Ι., Μωυσίδης Κ., Πολυμενοπούλου Αικ. REPERTOIRE: A TERM'S REVIEW M. Douma, Ch.. Papakostas, V. Koutsoni, I. Dimas, K. Moisidis, K. Polimenopoulou, K. Η έννοια που χρησιμοποιείται που έχει συνδεθεί κατανόηση και την ανάλυση των χορευτικού φαινομένου είναι το ρεπερτόριο. Η χρήση του όρου φαίνεται ότι πηγάζει από την αναγκαιότητα συγκρότησης ενός σώματος χορών που θα προσφέρονται αρχικά για διδασκαλία και στη συνέχεια για θεατρική και σκηνική παρουσία. Συγκρίνοντας τις διαφορετικές χρήσεις και ερμηνείες του όρου, καταλήγω ότι η έννοια που επικρατεί στους χορευτικούς συλλόγους εκφράζει ένα σύνολο «κλειστών» κινητικών μορφών, ειδικά διαμορφωμένων για μαθησιακές ομάδες χορού, με στόχο την παροχή χορευτικής γνώσης και εμπειρίας. Οι μορφές αυτές χαρακτηρίζονται από συνοχή, αναπλάθονται ως είδος, ανανεώνονται ως μορφή στοχεύοντας πάντα σε ένα αισθητικό αποτέλεσμα(λουτζάκη 2003). Εξ ορισμού, λοιπόν, ο όρος ρεπερτόριο συνδέεται με μια θετικιστική και τεχνική θέαση του χορευτικού φαινόμενου και των χορευτικών πρακτικών. Η διαδικασία συγκρότησης του χορευτικού ρεπερτορίου ακολουθεί μια αντίστροφη πορεία, αφού θεωρεί τη διδασκαλία και την παράσταση επί σκηνής ως δεδομένες. Οι έννοιες όμως «διδασκαλία χορών» και «χορευτική παράσταση» είναι άμεσα παράγωγα των στρατηγικών επιλογών του έθνους κράτους. Αυτό συνεπάγεται τη μονοφωνική και μονοδιάστατη προοπτική του ρεπερτορίου. Οι χορευτικές μορφές που το απαρτίζουν, δεν είναι τυχαίες, αλλά έχουν υποστεί τον έλεγχο και το φιλτράρισμα του έθνους-κράτους. Το ρεπερτόριο,λοιπόν, θα πρέπει να ειδωθεί μέσα απ αυτό το πρίσμα ώστε να φωτιστούν όλες του οι διαστάσεις όπως και η σχέση του με την κοινότητα, την ταυτότητα, τον τόπο και την ιστορία. Ο ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΟΡΟ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Δούμα Μ., Παπακώστας Χ., Κουτσώνη Β., Δήμας Ι., Μωυσίδης Κ., Πολυμενοπούλου Αικ.

2 2 DANCE DISCOURSE AND IDENTITY: A CASE STUDY M. Douma, Ch.. Papakostas, V. Koutsoni, I. Dimas, K. Moisidis, K. Polimenopoulou, K.. Η παρούσα εργασία διερευνά τη σχέση του λόγου για το χορό, όπως αυτός προκύπτει από τα δρώντα υποκείμενα κατά τη διάρκεια της επιτόπιας έρευνας, με τη πολιτισμική ταυτότητα των Ρομά της Ηράκλειας. Στο συγκεκριμένο εμπειρικό παράδειγμα είναι εμφανής η τάση των υποκειμένων της έρευνας να κατευθύνουν τη συζήτηση σε μια συγκεκριμένη θεματολογία. Οι ερωτήσεις του ερευνητή δεν ήταν παρά η αφορμή και η απαρχή μιας διαδικασίας συγκρότησης ενός κοινού αφηγηματικού τόπου για τους Ρομά. Η πρακτική των υποκειμένων της έρευνας κινούνταν παράλληλα και δίχως να έρχεται σε ρήξη με το σχεδιασμό της επιτόπιας έρευνας και λάμβανε σοβαρά υπόψη την επαγγελματική μου ταυτότητα. Μολονότι ο κεντρικός άξονας ήταν ο χορός,βαθμιαία, το βάρος μετακινούνταν και σε άλλα ζητήματα με αποτέλεσμα να παράγονται και να αναπαράγονται νοήματα για τον τόπο, τις ταυτότητες, τα όρια και την ιστορία. Ο χορός και ο λόγος για το χορό δεν αποτελούν,απλά, μια αντανάκλαση των κοινωνικών δομών αλλά είναι δυναμικές συνιστώσες που φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ιεραρχίες του τόπου τίθενται σε διαπραγμάτευση και μετασχηματίζονται(stokes 1994). Οι Ρομά μέσα από τις αφηγήσεις τους και το λόγο τους για το χορό επιχειρούν να ξεδιπλώσουν τα σύμβολα και τα σημάδια που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την επιβίωση τους και τη σχέση τους με την κυρίαρχη ομάδα. Υπ αυτή την έννοια, ο χορός λειτουργεί ως ένα όχημα νοημάτων τα οποία οι ίδιοι χρησιμοποιούν, ή ανακύπτουν από τη χρήση. Τα νοήματα αυτά συμπυκνώνονται γύρω από τις έννοιες «ταυτότητα, χορός και τόπος». Μια πιθανή λύση στο πρόβλημα της ερμηνεία των νοημάτων είναι η ανάλυση της χορογραφίας και της τοπογραφίας των αφηγήσεων. Η επιτόπια έρευνα, η συμμετοχική παρατήρηση, καθώς και η βιβλιογραφική επισκόπηση ήταν οι βασικές μεθοδολογικές επιλογές της ανθρωπολογικής-λαογραφικής έρευνας. ΤΟ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ ΤΟΥ "ΜΠΕΗ" ΚΑΙ ΟΙ ΤΑΥΤΟΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΒΥΣΣΑ ΕΒΡΟΥ Φιλιππίδου Ε., Κουτσούμπα Μ., Τυροβολά Β. BEI RITUAL DANCE EVENT AND IDENTITY COMPONENTS IN NEA VYSSA, EVROS E..F Filippidou, M..I. Koutsoumpa, V..K. Tirovola Το χορευτικό δρώμενο του "Μπέη" είναι ένα ευετηριακό θρακικό δρώμενο το οποίο ανήκει στον κύκλο των εθίμων της Αποκριάς, συνοδεύεται από ένα σύνολο χορών και σχετίζεται με την προαγωγή της βλάστησης. Στη Νέα Βύσσα παρουσιάζει την ιδιαιτερότητα να τελείται στους δύο οικισμούς της κοινότητας, την Άνω και Κάτω Βύσσα, την ίδια ημέρα, κάτω από τις ίδιες συνθήκες και με το ίδιο χορευτικό ρεπερτόριο. Σκοπός της ερευνητικής αυτής εργασίας είναι να υπερβεί τη συμβατική περιγραφή του δρωμένου και να προσεγγίσει τη συγκεκριμένη διαδικασία υπό τους όρους της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο οικισμών. Ειδικότερα, με σημείο αναφοράς την περιγραφή και ανάλυση του χορευτικού δρωμένου, προσεγγίζονται οι λόγοι της διπλής τέλεσής του από τους κατοίκους των δύο οικισμών της κοινότητας την ίδια μέρα και κάτω από τις ίδιες συνθήκες, θέτοντας την ερμηνεία του ως παράμετρο της συγκρότησης της τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με βάση την εθνογραφική μέθοδο. Τα δεδομένα ταξινομήθηκαν σύμφωνα με το μεθοδολογικό μοντέλο του Van Gennep. Η καταγραφή των χορών του δρωμένου γίνεται με βάση το σύστημα σημειογραφίας του Laban. Για την ανάλυση της δομής και μορφής των χορών, καθώς και της κωδικοποίησής τους χρησιμοποιήθηκε αντίστοιχα η δομική-μορφολογική και τυπολογική μέθοδος ανάλυσης. Η σύγκριση των δεδομένων βασίστηκε στη συγκριτική μέθοδο. Τέλος, προκειμένου να προσεγγισθεί το ζητούμενο της έρευνας σε σχέση με τους όρους της ταυτότητας και ετερότητας, υιοθετήθηκε το θεωρητικό μοντέλο "εμείς" / "άλλοι". Από την ανάλυση και σύγκριση των δεδομένων διαπιστώθηκε ότι η τέλεση του χορευτικού δρωμένου του "Μπέη" στους δύο οικισμούς είναι πανομοιότυπη και ότι οι ελάχιστες παραλλαγές που παρατηρήθηκαν είναι ήσσονος σημασίας. Η ταυτόχρονη τέλεση του χορευτικού δρωμένου οφείλεται σε λόγους αντιμαχίας μεταξύ των κατοίκων των δύο οικισμών, εφόσον οι μεν και οι δε αντίστοιχα, αξιολογούν θετικά τον "εαυτό" τους και αρνητικά την "άλλη" ομάδα. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι μπροστά στον κίνδυνο κάποιας εξωτερικής απειλής, οι κάτοικοι της Νέας Βύσσας ενσωματώνονται και αποτελούν μια συλλογική οντότητα σε σχέση με τους "άλλους", τους "ξένους". Έτσι σε τοπικό επίπεδο διαθέτουν δύο πολιτισμικές ταυτότητες, μία κοινή και μία διαφορετική, οι οποίες άλλοτε συναρθρώνονται και συμβιώνουν ειρηνικά και άλλοτε αλληλοαναιρούνται.

3 3 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΛΑΪΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ «ΦΑΝΟΥ» ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Φιλίππου Φ., Γουλιμάρης Δ., Σερμπέζης Β. SOCIAL DEVELOPMENT AND RITUAL: THE EXAMPLE OF "FANOS" IN VILLAGES KOZANI F. Filippou, D. Goulimaris, V. Sermpezis Οι «Φανοί φωτιές» είναι αποκριάτικο έθιμο που συναντάται στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης και στο οποίο δεσπόζουσα θέση κατέχει το τραγούδι και ο χορός. Η έρευνα εστιάζει το ενδιαφέρον της στην επιτέλεση του εθίμου στο χωριό Πλατανόρρευμα της περιοχής Σερβίων. Το έναυσμα για την ενασχόλησή μας με το θέμα απετέλεσε το ερώτημα αν «η πραγματοποίηση του Φανού στις μέρες μας από το Μορφωτικό Σύλλογο αποτελεί επιβίωση, αναβίωση ή τέλος δημιουργία καινούργιου εθίμου». Σκοπός της εργασίας είναι να διερευνήσει τις τυχόν αλλαγές που παρατηρούνται στην εκτέλεση, τη δομή και το περιεχόμενο του εθίμου μετά την ανάληψη της επιτέλεσης του εθίμου από το Μορφωτικό σύλλογο του χωριού. Το έτος 1995 οριοθετεί χρονικά την εργασία μας αφού από τη χρονιά αυτή ο Μορφωτικός σύλλογος αναλαμβάνει για πρώτη φορά την οργάνωση και την πραγματοποίηση του εθίμου και τη συνεχίζει μέχρι και σήμερα. Για την πραγματοποίηση της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν η μέθοδος της μακροσυμμετοχικής παρατήρησης, της συνέντευξης και τέλος η ανάλυση βιντεοσκοπημένων εκδηλώσεων. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι: α. άλλαξε ο χρόνος και η διάρκεια πραγματοποίησης του εθίμου αφού ο Φανός δεν πραγματοποιείται μόνο την Κυριακή της Τυρινής αλλά καθ όλη την εβδομάδα των Απόκρεων. β. το τραγούδι - τα ξιανέντραπα, κλέφτικα, της αγάπης και της ξενιτιάςκατέχει και σήμερα εξέχουσα θέση στο έθιμο με τη συμμετοχή οργανωμένης κομπανίας. γ. η παρουσία οργανωμένης κομπανίας έχει ως αποτέλεσμα την παρουσίαση τραγουδιών από άλλες περιοχές, κάποιες φορές μάλιστα από απομακρυσμένες, όπως νησιώτικα ή θρακιώτικα. δ. ο χορός συρτός στα τρία, συρτός και τσάμικος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του εθίμου. ε. παρουσιάζονται χοροί από άλλες περιοχές, κυρίως από νέους σε ηλικία, όπως νησιώτικοι, θρακιώτικοι ή ποντιακοί ως αποτέλεσμα της παρουσίασης τραγουδιών από αντίστοιχες περιοχές. στ. παρ όλες τις προσπάθειες κάποιων νέων για την είσοδο στο έθιμο νεωτεριστικών πράξεων αυτές απορρίφτηκαν τόσο από τους νεότερους όσο και από τους ηλικιωμένους. Ο «ΑΠΑΝ ΧΟΡΟΣ» Γεωργιάδης Θ., Γεωργιάδη Ο. THE APAN CHOROS Th. Georgiadis, O. Georgiadi Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η περιγραφή και η μελέτη ενός χορού της περιοχής Πελασγίας, που βρίσκεται στο νομό Φθιώτιδας. Η ονομασία του είναι «Απάν Χορός». Από των αρχαιοτάτων χρόνων η Φθιώτιδα είχε μια ιστορία και μια παράδοση αιώνων που δεν μπορούσαν να εξαλειφθούν με τίποτα. Ο χορός αυτός πρέπει να ήταν υπόλειμμα της Τουρκοκρατίας όπου οι Έλληνες κρατούσαν την ανάμνηση αρχαίου ναού. Μετά την απελευθέρωση μετατράπηκε σε τραγούδι. Μεθοδολογικά η μελέτη στηρίχθηκε στην επιτόπια ανθρωπολογική λαογραφική έρευνα με κυρίαρχο άξονα τη συνέντευξη. Βρέθηκε ότι ο «Απάν Χορό» είναι ένας χορός που χορεύεται μόνο στη περιοχή αυτή και είναι ικετευτικός, συμβολικός, αφιερωμένος στη συγκομιδή του σιταριού και στο θερισμό. Οι χορευτές είναι ανεβασμένοι σε κύκλο, σε δύο σειρές η μία απάνω στην άλλη και θυμίζουν τα στάχια. Συμβολίζουν τα δεμάτια και όλοι μαζί τη θημωνιά στα αλώνια. Κάθε χορευτής της πάνω σειράς πατάει στους ώμους δύο χορευτών της κάτω, γι αυτό λέγεται «Απάν Χορός». Στο κέντρο του χορού ένας βοηθούσε να ανέβουν οι άλλοι πάνω και τους καθοδηγούσε. Αρχικά γινόταν την τρίτη μέρα της Λαμπρής στο Μεσοχώρι. Αργότερα γινόταν την Καθαρή Δευτέρα στην πάνω πλατεία, στον πλάτανο της Αγίας Αικατερίνης, δίπλα στην εκκλησία. Πάντα χορευόταν χωρίς τη συνοδεία μουσικής. Η αναβίωση των εθίμων και η ισχύ τους ως και τις μέρες μας αποτελούν επιτακτική ανάγκη. Αυτού του είδους οι έρευνες βοηθούν ώστε να μένουν «ζωντανά» αυτά τα έθιμα. ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ: «ΚΥΡΑΤΣΙΔΙΚΟΣ» Γεωργιάδης Θ., Γεωργιάδη Ο.

4 4 THE DANCE OF FTHIOTIDA: KIRATSIDIKOS Th. Georgiadis, O. Georgiadi Οι σύγχρονοι τρόποι ζωής έχουν απομακρύνει τους ανθρώπους από τα έθιμα και τις παραδόσεις τους. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η παρουσίαση του χορού «Κυρατσίδικου» που αναβιώνει ακόμα και σήμερα σε μια ορεινή κωμόπολη που είναι χτισμένη στις πλαγιές της Οίτης, την Υπάτη, στο νομό Φθιώτιδας. Στο ψηλότερο σημείο της περιοχής υπάρχει χτισμένο ένα κάστρο όπου οι κάτοικοι τραγουδούσαν ένα τραγούδι για αυτό. Στα χρόνια «επί Τουρκοκρατίας», μέχρι τα τέλη του προηγούμενου αιώνα, την τρίτη ημέρα της Λαμπρής, το τραγουδούσαν και το χόρευαν οι «βαριές» αρχόντισσες σε ένα ντόπιο χορό που τον αποκαλούσαν ζερβό ή κυρατσίδικο. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε ήταν η βιβλιογραφική έρευνα, η επιτόπια έρευνα (fieldwork) και η συνέντευξη. Συμπερασματικά μπορούμε να αναφέρουμε ότι το έθιμο αναβιώνει μέχρι και τις μέρες μας, με λίγες παραλλαγές όμως. Πλέον χορεύεται και από άντρες όμως πάντα πρώτο-χορευτής είναι γυναίκα και κρατιέται με το δεύτερο-χορευτή με ένα μαντίλι. Η λαβή των χεριών για τους υπόλοιπους χορευτές είναι αγκαζέ. Το μουσικό μέτρο του χορού είναι ¾ και αποτελείται από δώδεκα βήματα. Τα ήθη και έθιμα του τόπου μας είναι αυτά που αναδεικνύουν την ιστορική του αξία. Οι παλιότεροι πρέπει να τα μεταφέρουν στους νεότερους, ώστε να μείνουν αναλλοίωτα στο χρόνο. Κυρίως οι χοροί κάθε περιοχής κρύβουν και κάποιο ιστορικό γεγονός ή έθιμο το οποίο θα πρέπει να γίνεται γνωστό. Με την βοήθεια αυτών των ειδών των εργασιών μπορούμε να κρατάμε ζωντανές αυτές τις παραδόσεις, να θυμίζουμε στους παλιότερους και να μαθαίνουν οι νεότεροι. Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΣΕ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΟΡΟ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γουλιμάρης Δ. STUDENTS PARTICIPATION, OF THE DEPARTMENT OF PHYSICAL EDUCATION & SPORT DEMOCRITUS UNIVERSITY OF THRACE- IN POSTGRADUATE STUDIES REFERRING TO DANCE, BY THE DISTANCE EDUCATION METHOD D. Goulimaris Η διάκριση τέχνης και επιστήμης σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο χορός διαρκεί όσο εκτελείται συνετέλεσε στη μη επιστημονική μελέτη του χορού. Η αλλαγή των κοινωνικο-οικονομικών συνθηκών και το πέρασμα στη κοινωνία της πληροφορίας αναδεικνύουν την ανάγκη της επιστημονικής μελέτης του ελληνικού παραδοσιακού χορού. Η αδυναμία πραγματοποίησης σπουδών πανεπιστημιακού επιπέδου αποκλειστικά για το χορό στην Ελλάδα, τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο, μπορεί να καλυφθεί με την ίδρυση αυτόνομου τμήματος χορού καθώς και με τη δημιουργία ενός μεταπτυχιακού κύκλου σπουδών με κατεύθυνση το χορό. Κατά το παρελθόν μελέτες που διερεύνησαν τις προθέσεις των φοιτητών στις ειδικότητες παραδοσιακού χορού στα Τ.Ε.Φ.Α.Α. της Ελλάδας διαπίστωσαν μια θετική στάση στη δημιουργία αυτόνομου τμήματος χορού. Η πιθανότητα εκτέλεσης μιας συμπεριφοράς ονομάζεται πρόθεση συμπεριφοράς. Η πρόθεση προσδιορίζει την συμπεριφορά ενός ατόμου και όταν διαπιστώνεται με ακρίβεια μπορεί να την προβλέψει. Tις τελευταίες δεκαετίες διαμορφώθηκαν νέα εκπαιδευτικά δεδομένα. Η «Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση» χρησιμοποιείται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης. Ο σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση της «πρόθεσης συμπεριφοράς» των φοιτητών της ειδικότητας χορού στο Τ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ. ως προς τη συμμετοχή τους σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στο «Χορό» με τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 30 φοιτητές και φοιτήτριες από το Τ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ που επέλεξαν ως ειδικότητα τον ελληνικό παραδοσιακό χορό κατά το ακαδημαϊκό έτος Η μέθοδος του self-completed ερωτηματολογίου επιλέχθηκε για τη διερεύνηση των απόψεων των φοιτητών. Για τη συλλογή των δεδομένων της έρευνας χρησιμοποιήθηκε, μετά από σχετική έγκριση (Μπεμπέτσος, 1999), μέρος του ερωτηματολόγιου της «σχεδιαζόμενης συμπεριφοράς», το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί στον ελληνικό χώρο και έχει δώσει ικανοποιητικές κλίμακες αξιοπιστίας και εγκυρότητας. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια χαμηλή «πρόθεση συμμετοχής» των φοιτητών., η οποία δε μεταβάλλεται ανάλογα με την προγενέστερη χορευτική εμπειρία τους. Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Καράμπαμπας Π., Μπουρνέλλη Π.

5 5 THE DANCE OF DEATH P. Karampampas, N. Mpournelli Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να παρουσιάσει ένα είδος χορού τον Μακάβριο Χορό ο οποίος κατά τους ερευνητές αναπτύχθηκε τον Μεσαίωνα και έφτασε στο αποκορύφωμά του τον 14 ο με 15 ο αιώνα. Ο Μακάβριος χορός ή αλλιώς ο χορός του θανάτου, έχει απασχολήσει κατά καιρούς πολλούς μελετητές. Παρά το γεγονός ότι οι μελετητές αποκλίνουν ως προς το πότε ξεκίνησε αυτό το είδος χορού, σε γενικές γραμμές όλοι αναφέρονται στην ίδια χρονική περίοδο, δηλαδή τον μεσαίωνα. Στο μεσαίωνα όπως είναι γνωστό κυριαρχούσε η δεισιδαιμονία οι προλήψεις, η σεμνοτυφία και ιδιαίτερα η αποστέρηση της ατομικής ελευθερίας. Ταυτόχρονα με την καταπίεση την οποία υπέμεναν οι άνθρωποι από τον πουριτανισμό της εκκλησίας, επιδημίες θανατηφόρες και ιδιαίτερα η πανώλης οδηγούσαν στο θάνατο χιλιάδες ανθρώπους με αποτέλεσμα να εκκενώνονται ολόκληρα χωριά και να ξεκληρίζονται σε καθημερινή βάση οικογένειες χωρίς κανείς να μπορεί να τους βοηθήσει. Ο φόβος και η απελπισία οδήγησε τους ανθρώπους στη δημιουργία του χορού του θανάτου σαν μια ανάγκη προσωπικής έκφρασης και ψυχικής αποτοξίνωσης. Η μέθοδος την οποία ακολουθήσαμε είναι η βιβλιογραφική. Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι το είδος αυτό του χορού αποκαλύπτει την επίδραση την οποία είχε στη ζωή των ανθρώπων ο θάνατος. Την χρονική αυτή περίοδο οι θανατηφόρες επιδημίες ήταν τόσο συχνές που ο θάνατος είχε γίνει ένα δημοφιλές θέμα το οποίο απασχόλησε την φαντασία όλων των ανθρώπων οι οποίοι έβρισκαν μια διέξοδο έκφρασης του φόβου τους και στο χορό. ΒΑΛΤΕΤΣΙΩΤΕΣ ΜΩΡΑΪΤΕΣ, «ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΆΛΛΟΙ»: ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΘΙΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Καραθάνου Ι., Ιωσηφίδης Α. PEOPLE OF VALTETSI AND PEOPLE OF MORIAS, «US AND THE OTHERS»: A CASE OF CUSTOMARY CULTURAL EXISTENCE IN MODERN SOCIAL REALITY Karathanou, I. Iosifidis, A. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετήσει τη μουσικοχορευτική παράδοση ως προς τη λειτουργία του τραγουδιού και του χορού στην παραδοσιακή κοινωνία του Βαλτετσίου Αρκαδίας. Tο δείγμα αποτέλεσαν 32 άτομα ηλικίας ετών. Η συλλογή των πληροφοριών και των μαρτυριών πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένης και ιεραρχημένης συνέντευξης και έγινε μαγνητοφώνηση των συνεντεύξεων των πληροφορητών. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε η τεχνική της ευθείας συμμετοχικής παρατήρησης και της άμεσης συμμετοχής στον τρόπο ζωής των Βαλτετσιωτών. Κριτήρια για την επιλογή του δείγματος αποτέλεσαν η εντοπιότητα, η σχέση τους με το χορό, το τραγούδι και την παράδοση του χωριού γενικότερα. Η μελέτη διήρκησε από τον Οκτώβριο του 2005 έως και τον Φεβρουάριο του Από τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψε ότι οι Βαλτετσιώτες αποτελούν μια πολιτισμική κοινότητα, η οποία παρουσιάζει μια σχετική αυτονομία σε σχέση με τον περίγυρο, τόσο ως προς την προέλευσή όσο και ως προς τη μουσικοχορευτική της ταυτότητα. Η προτίμησή τους στο ρουμελιώτικο τραγούδι και όχι τόσο στο συγγενές γεωγραφικά μωραΐτικο, είναι μια ένδειξη μουσικής διαφορετικότητας που μπορεί να συμβάλλει στην τεκμηρίωση της προέλευσής τους. Το χορευτικό ρεπερτόριο των Βαλτετσιωτών παρότι είναι κοινό με αυτό των κατοίκων της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής, παρουσιάζει υφολογικά χαρακτηριστικά που ταιριάζουν περισσότερο μ αυτά της Ρούμελης και των Σαρακατσαναίων. Εν τέλει η μουσικοχορευτική ταυτότητα των Βαλτετσιωτών μπορεί να θεωρηθεί ως οριοθετημένη που διαμορφώθηκε τόσο από την εθιμική διαδικασία, όσο και από την εξελικτική πορεία της δισκογραφίας στον τόπο μας. ΑΝΑΣΤΑΛΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥΣ ΧΟΡΟΥΣ Κώτης Ι., Γουλιμάρης Δ., Κώστα Γ., Κουθούρης Χ., Υφαντίδου Γ. RESTRAINING FACTORS OF PARTICIPATION FOR PARENTS IN GREEK TRADITIONAL DANCING Ι. Kotis, D. Goulimaris, G. Kosta, Ch.. Kouthouris, G. Ifantidou

6 6 Σκοπός της παρούσης έρευνας ήταν: α) να εξεταστεί η δομική εγκυρότητα του Μοντέλου των Ανασταλτικών Παραγόντων Αναψυχής στο πεδίο των Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών και β) να διερευνηθούν πιθανές διαφορές των παραγόντων σε σχέση με τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Στην έρευνα συμμετείχαν 339 γονείς (Ν=339) εκ των οποίων 164 άντρες και 175 γυναίκες. Για την μέτρηση των Ανασταλτικών παραγόντων χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο των Alexandris & Carroll (1997a) αφού πρώτα προσαρμόστηκε για το πεδίο των παραδοσιακών χορών. Η παραγοντική ανάλυση ανέδειξε : α) 5 διαστάσεις ανασταλτικών παραγόντων και συγκεκριμένα : έλλειψη χρόνου, προσωπικοί - ψυχολογικοί, εμπόδια εγκαταστάσεων - υπηρεσιών, οικονομικοί - προβλήματα προσέγγισης και έλλειψης παρέας. Επιπλέον από τα αποτελέσματα υποστηρίχθηκε β) ότι υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφορές στο φύλο και συγκεκριμένα στους παράγοντες Ατομικοί / Ψυχολογικοί Λόγοι (p<.001) με τους άνδρες να σημειώνουν μικρότερες τιμές ( ΜΟ=3,1843, SD =,75554) από τις γυναίκες (ΜΟ =3,5587, SD =,77214), καθώς και στα Προβλήματα Εγκαταστάσεων / Υπηρεσιών (p<.01) με τους άνδρες να σημειώνουν επίσης μικρότερες τιμές (ΜΟ =3,5732, SD =,86302) από τις γυναίκες (ΜΟ =3,5587, SD =,77214). Επίσης στατιστικά σημαντικές διαφορές διαπιστώθηκαν και στα διάφορα επίπεδα του μορφωτικού επιπέδου, όσον αφορά τον παράγοντα Ατομικοί / Ψυχολογικοί (p<.01), με τα άτομα που είχαν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, Δημοτικό (MΟ=2,4, SD=,79) και Γυμνάσιο (MΟ=2,6, SD=,81) να διαφέρουν από αυτά που είχαν υψηλότερο, ΤΕΙ (MΟ=2,7, SD=,99), ΑΕΙ (MΟ=2,7, SD=,85). Στατιστικά σημαντικές διαφορές ανάμεσα στην ηλικία δεν βρέθηκαν. Λέξεις κλειδιά: ανασταλτικοί παράγοντες συμμετοχής, παραδοσιακοί χοροί, δημογραφικά χαρακτηριστικά συμμετεχόντων. ΑΝΑΣΤΑΛΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ Κούτρου Ν., Πανοπούλου Κ., Bλαχόπουλος Σ., Θεοδωράκης Ν. LEISURE CONSTRAINTS: THE CASE OF THE TRADITIONAL DANCE IN GREECE N. Koutrou, K. Panopoulou, S. Vlachopoulos, N. Theodorakis O παραδοσιακός χορός είναι μια από τις πιο δημοφιλής δραστηριότητες αναψυχής. Η παρούσα έρευνα εστιάζει στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα κατά τη διαδικασία λήψης απόφασης για τη συμμετοχή τους σε δραστηριότητες σχετικές με το χορό. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 243 μέλη χορευτικών συλλόγων (άνδρες 25%, γυναίκες 71.5%) ηλικίας από 17 ως 80 ετών. Για τη μέτρηση των ανασταλτικών παραγόντων συμμετοχής χρησιμοποιήθηκε η επτά διαστάσεων κλίμακα των Alexandris & Caroll (1997). Η κλίμακα αποτελείται από 37 ερωτήματα. H εσωτερική συνοχή όλων των υποκλιμάκων ήταν ικανοποιητική και κυμάνθηκε από.79 για τον παράγοντα έλλειψη χρόνου ως.94 για τον παράγοντα έλλειψη ενδιαφέροντος. Τα αποτελέσματα της περιγραφικής στατιστικής έδειξαν ότι τα μέλη των χορευτικών συλλόγων βιώνουν πιο έντονα τους παράγοντες έλλειψη γνώσης για τη δραστηριότητα (Μ= 5,8) και ατομικούς/ ψυχολογικούς παράγοντες (Μ=5,5). Αντίθετα η έλλειψη χρόνου (Μ=4,25) δεν φαίνεται να επηρεάζει ιδιαίτερα τη συμμετοχή τους σε δραστηριότητες παραδοσιακού χορού. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΣΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Λυκεσάς Γ. CREATIVE MOVEMENT - GREEK TRADITIONAL DANCE IN NEW ANALYTICAL PROGRAMS IN PRIMARY AND SECONDARY SCHOOL EDUCATION G. Likesas Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να διασαφηνίσει τον όρο «Δημιουργική κίνηση» και να προσδιορίσει το πεδίο πρακτικής εφαρμογής της στην διδασκαλία του ελληνικού παραδοσιακού χορού στην Α/θμια και Β/θμια Εκπαίδευση. Η δημιουργικότητα αποτελεί ένα σχετικά μοντέρνο αντικείμενο τόσο ως θέμα της ψυχολογικής έρευνας όσο και ως σκοπός της παιδαγωγικής πράξης. Ορίζουμε την ικανότητα και ιδιότητα της σκέψης που έχει το παιδί να φέρει στην επιφάνεια κάτι νέο και πρωτότυπο, κάτι που δεν υπήρχε πριν, το οποίο είναι αποτέλεσμα της ελεύθερης και αυθόρμητης έκφρασης του όχι ως προς μία ομάδα ή ως προς την κοινωνία αλλά ως προς το ίδιο το παιδί. Η ικανότητα αυτή εκτέλεσης πρωτότυπης κίνησης του παιδιού να παράγει διαφορετικά κινητικά

7 7 μοτίβα ως απαντήσεις σε ερεθίσματα ή ως λύσεις σε προβλήματα, περιλαμβάνει στοιχεία κριτικής σκέψης και κινητικής δημιουργικότητας. Η δημιουργική κίνηση είναι μια ολιστική διαδικασία, που αξιοποιεί το μυαλό, το σώμα και την ψυχή. Ο μαθητής παρακινείται να αξιοποιήσει την φαντασία του καθώς και να δείξει την πρωτοτυπία της σκέψης του, λύνοντας διάφορα προβλήματα κίνησης, με αποτέλεσμα να αναπτυχθεί ένα ευχάριστο και ενδιαφέρον μάθημα. Οι μαθητές μέσα από τη δυναμική της κίνησής τους ανακαλύπτουν το σώμα τους, την ποιότητα της κίνησής τους μέσα στο χώρο και το χρόνο, στοιχεία που οδηγούν στην αποτελεσματικότερη μορφή διδασκαλίας του ελληνικού παραδοσιακού χορού. Η πιλοτική έρευνα διήρκησε 2 μήνες και διεξήχθη σε ένα 12 θέσιο Δημοτικό σχολείο και στην Α τάξη Γυμνάσιων του νομού Θεσσαλονίκης. Το ερευνητικό δείγμα αποτέλεσαν 232 μαθητές δημοτικού σχολείου και 200 μαθητές Γυμνασίων. Χρησιμοποιήθηκε το δασκαλοκεντρικό στιλ διδασκαλίας και το στιλ της καθοδηγούμενης ανακάλυψης ή εφευρετικότητας, σε συνδυασμό με το στιλ της αποκλίνουσας παραγωγικότητας. Η συλλογή πληροφοριών έγινε με τη μέθοδο του ερωτηματολογίου. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης έδειξαν ότι, με την εφαρμογή των παραπάνω μεθόδων διδασκαλίας τα παιδιά ανταποκρίθηκαν θετικότερα στο μάθημα, θεωρώντας το ως μια μορφή διασκέδασης, ψυχαγωγίας και παιχνιδιού. Η εκπλήρωση επίσης ενός σημαντικού στόχου του αναλυτικού προγράμματος, ήταν η αύξηση της ενεργούς συμμετοχής των μαθητών στο μάθημα του ελληνικού παραδοσιακού χορού αλλά και στην καλλιέργεια του αυτοσχεδιασμού και των στοιχείων της μουσικής και της κίνησης. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΧΟΡΟΓΡΑΦΙΑ Μιχελάκη Ε., Μπουρνέλλη Π. CREATIVITY AND CHOREOGRAPHY E. Mihelaki, P. Mpournelli Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει αν σε μια χορογραφία η διαδικασία στην οποία εμπλέκονται ο χορευτής και ο χορογράφος είναι δημιουργική και αν αυτή η διαδικασία μπορεί να διδαχθεί. Η έρευνα στηρίχθηκε κυρίως στην θεωρία της ψυχολογίας του εαυτού βάση της οποίας η χορογράφηση αναλύεται ως μια δημιουργική διαδικασία που στηρίζει την αναζήτηση, εξέλιξη και έκφραση μιας υποκειμενικής αντίληψης για τον εαυτό μας τους γύρο μας και την κοινωνία Η ερευνητική μέθοδος την οποία ακολουθήσαμε είναι η βιβλιογραφική. Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι χορογράφοι οι οποίοι προτρέπουν στους χορευτές τους να συμμετέχουν ενεργά στη χορογραφική διαδικασία τους παρέχουν την δυνατότητα να εμπλακούν δημιουργικά με την κίνηση. Η χορογραφία λοιπόν μπορεί να θεωρηθεί ως δημιουργικό προϊόν στο οποίο καταλήγουν ο χορογράφος σε συνεργασία με τους χορευτές μέσα από μια δημιουργική διαδικασία. Οι χορευτές μπορούν να εκφράσουν με το χορό τις προσωπικές τους εμπειρίες και να είναι δημιουργικοί αλλά σε πιο περιορισμένο βαθμό σε σχέση με τους χορογράφους στους οποίους δίνεται η δυνατότητα να δημιουργήσουν δικούς τους χορούς. Ως προς το αν μπορεί να διδαχθεί η ικανότητα χορογράφησης καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι απαραίτητη προϋπόθεση είναι όχι μόνο οι γνώσεις χορού αλλά η διάθεση εξερεύνησης, αναζήτησης και πειραματισμού με την κίνηση. Η ΧΟΡΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚ ΝΤΑΓ ΜΑΤΕΝ Μωυσίδης Κ., Παπακώστας Χ. TRADITIONAL DANCING OF PONTIOI REFUGEES FROM AK NTAG MATEN K. Moisidis, H. Papakostas Ο σκοπός της έρευνας είναι να καταγράψει και να συγκρίνει τους χορούς των Ποντίων με καταγωγή τα χωριά του Ακ Νταγ Ματέν με τους χορούς άλλων περιοχών του Πόντου. Η έρευνα που έγινε είναι πρωτογενής και δευτερογενής και αφορά δεκάδες συνεντεύξεις προσφύγων πρώτης και δεύτερης γενιάς στον τόπο κατοικίας τους. Οι καταγραφές είναι βιντεοσκοπημένες. Χρησιμοποιήθηκε επίσης αρχειακό υλικό τρίτων καθώς και βιβλιογραφία που αφορά την περιοχή. Το γενικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι κατά την διάρκεια της παραμονής τους στο Ακ Νταγ Ματέν οι Πόντιοι ανέπτυξαν μια πολυποίκιλη χορευτική παράδοση, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που την διαφοροποιούν αλλά συγχρόνως και πολλά κοινά στοιχεία που φανερώνουν την συνέχειά της από αυτήν του υπόλοιπου Πόντου. Η μελέτη του υλικού φανερώνει ότι η χορευτική παράδοση της

8 8 περιοχής είναι πολύ πιο πλούσια από ότι πιστεύονταν και υπάρχουν χοροί που ακόμη είναι άγνωστοι στους πολλούς. ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ( ΒΑΠΤΙΣΗ - ΓΑΜΟΣ - ΚΗΔΕΙΑ ) Μουρατίδου Α., Παπαευθυμίου Β. CUSTOMS OF PONTOS (BAPTISM-WEDDING-FUNERAL) Α. Mouratidou, V. Papaefthimiou Σε αρμονική συνέχεια του παρελθόντος, το σήμερα κρατάει ολοζώντανα τα έθιμα που περνούν από γενιά σε γενιά. Ο παραδοσιακός πλούτος, το αρχαιοπρεπές γλωσσικό ιδίωμα,οι χοροί και τα τραγούδια μεταλαμπαδεύονται στις επόμενες γενιές. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή και η παρουσίαση των ποντιακών εθίμων στη βάπτιση, το γάμο, την κηδεία. Η καταγραφή των εθίμων έγινε μέσα από συνεντεύξεις Ποντίων, δεύτερης γενιάς, κατοίκων των χωριών της Φλώρινας και παρατίθεται φωτογραφικό υλικό. Επίσης συλλέχτηκαν στοιχεία από την πλούσια βιβλιογραφία της Ευξείνου λέσχης Φλώρινας. Τέλος διαπιστώνεται ότι η ποντιακή παράδοση παραμένει άσβεστη. Οι ενεργές προσπάθειες των νέων συμβάλλουν στη διάσωση του πολιτισμού τους με τα επιστημονικά σωματεία, τα περιοδικά, τις εφημερίδες. Με τις ενώσεις και τους επαρχιακούς συλλόγους καλλιεργούν την παράδοσή τους και πορεύονται με γνώμονα την ποντιακή τους συνέχεια. ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΚΑΘΙΣΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΒΕΝΤΟ ΚΟΖΑΝΗΣ Νένογλου Σ., Φιλίππου Φ., Γουλιμάρης Δ., Σερμπέζης Β. DANCING THE PAST INTO THE PRESENT: THE EXAMPLE OF SIGATHISTOS DANCE OF VELVENTOS KOZANIS S. Nenoglou, F. Filippou, D. Goulimaris, V. Sermpezis Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η δεκαετία του 50 αποτελεί δεκαετία ορόσημο για την ελληνική κοινωνία. Και αυτό γιατί η ελληνική κοινωνία, υπό την επήρεια κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών αλλαγών, χάνει σταδιακά τα παραδοσιακά της χαρακτηριστικά και εισέρχεται στη βιομηχανική εποχή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλά στοιχεία της παραδοσιακής ζωής των Ελλήνων να ξεχαστούν και να χαθούν και κάποια άλλα να προσαρμοσθούν στα καινούργια δεδομένα. Ο παραδοσιακός χορός, ως κοινωνικό φαινόμενο, δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει τις αλλαγές αυτές με αποτέλεσμα η μορφή και η λειτουργία του να αλλάξουν. Οι αλλαγές αυτές άλλοτε θεωρούνται ως δημιουργικό αποτέλεσμα της προσαρμογής του στα καινούργια δεδομένα της τοπικής κοινωνίας και άλλοτε ως αποτέλεσμα της χρήσης του από τους χορευτικούς ομίλους. Ο παραδοσιακός χορός στο Βελβεντό Κοζάνης δε θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει αν παρατηρούνται αλλαγές στην εκτέλεση του Συγκαθιστού χορού κατά τη διάρκεια τόσο της σημερινής παρουσίας του στην κοινωνία του Βελβεντού όσο και της σκηνικής του παρουσίασης από χορευτικούς ομίλους σε σχέση με την εκτέλεσή του από τους Βελβεντινούς πριν τη δεκαετία του πενήντα. Για την πραγματοποίηση της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα από τις ταινίες «Μακεδονικός γάμος» του Τ. Κανελλόπουλου και «Ο γάμος στο Βελβεντό» του Γ. Σμαραγδή καθώς και βιντεοσκοπημένες παραστάσεις του Λυκείου Ελληνίδων Αθηνών και του Κ.Α.Π.Η. Βελβεντού. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε επιτόπια εθνολογική έρευνα. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η μορφολογική και συγκριτική μέθοδος. Από την ανάλυση των δεδομένων διαπιστώνονται σημαντικές αλλαγές τόσο στην σκηνική παρουσίαση του χορού όσο και στη λειτουργία του στην τοπική κοινωνία σήμερα. Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ SOMATICS ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ FLOW ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΕ ΧΟΡΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΕΣ Νικολοπούλου, Π., Μπουρνέλλη Π.

9 9 THE EFFECT OF SOMATICS AT THE QUALITY OF MOVEMENT AND AT THE FLOW EXPERIENCE IN DANCERS AND ATHLETES P. Nikolopoulou, P. Mpournelli Σκοπός της εργασίας είναι να διερευνήσει τη σημαντικότητα των συστημάτων Feldenkrais, Βody mind centering, και Alexander technique στην εκπαίδευση των χορευτών και αθλητών. Τα συστήματα αυτά συνδέουν τη σκέψη με το συναίσθημα και την κίνηση. Μέσα από απλές λεκτικές οδηγίες ενεργοποιούν το σώμα ως ενιαίο σύστημα αναπτύσσοντας τις αντιληπτικές τους ικανότητες και ιδιαίτερα την κιναισθητική τους αντίληψη.. Η μέθοδος την οποία ακολουθήσαμε είναι η βιβλιογραφική. Μέσα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι εκπαίδευσης των χορευτών και αθλητών, ενισχύουν την τεχνική τους μόνο ως προς το σώμα που αντιπροσωπεύει (representational, body) και όχι ως προς το σώμα που μπορεί πραγματικά να είναι μέσα από την ουσιαστική εμπλοκή του (experimental body), διαιωνίζοντας τον δυισμό. Η επίδραση των παραπάνω συστημάτων (somatics) είναι ουσιαστική για την εκπαίδευση του χορευτή και αθλητή διότι τον βοηθούν στην θεώρηση του σώματος ως όλον και στην κατάκτηση της flow εμπειρίας δηλαδή της άριστης ποιότητας της κίνησης. "ΚΕΤΣΕΚΙΑ": ΕΝΑ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟ ΠΟΝΤΙΣΜΕΝΟ ΣΕΡΡΩΝ Ομηριάδης Αλ., Πανοπούλου Κ. KETSEKAI, DANCING HAPPENING IN SERRES FROM PONTOS Omiriadis, K. Panopoulou Τα ευετηρικά λαϊκά χορευτικά δρώμενα αποτελούν εθιμικές εκδηλώσεις ευρέως διαδεδομένες στον Ελλαδικό χώρο. Είναι χορευτικά συστήματα που τελούνται στα πλαίσια μιας περισσότερο ή λιγότερο κλειστής κοινοτικής ζωής και δομούνται από αυθόρμητες και αλληλοσυσχετιζόμενες συμβολικές χορευτικές πράξεις μαγικοθρησκευτικής σκοπιμότητας. Αποτελούν ή ανήκουν σε μια καθορισμένη εθιμοτυπία και διέπονται από αυστηρή σύμβαση. Χαρακτηριστικό είναι ότι τηρούν κατά την επανάληψή τους ένα καθιερωμένο τυπικό, γεφυρώνουν κρίσιμες φάσεις της χρονιάς, και έχουν χωρο-χρονική δέσμευση, ενώ είναι παραδοσιακά κληρονομημένα και σημειοδοτούν την ταυτότητα της ομάδας. Πρόθεση της παρούσας εργασίας είναι να σκιαγραφήσει ένα λαϊκό χορευτικό δρώμενο στο φυσικό και κοινωνικό του χώρο ως αναπόσπαστο τμήμα της κοινοτικής εθιμικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για τα "Κετσέκια" που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο την Κυριακή της Αποκριάς, στο Ποντισμένο Σερρών. Η κοινωνική ομάδα που συνεχίζει αδιάλειπτα το έθιμο είναι Τσιγγάνοι. Επιβίωσε μέχρι σήμερα γιατί αποτέλεσε συστατικό στοιχείο της πολιτισμικής τους ταυτότητας. Η καταγραφή του δρώμενου έγινε με επιτόπια βιντεοσκόπηση και οι συμπληρωματικές πληροφορίες με συνεντεύξεις των συμμετεχόντων. ΖΑΜΑΝΤΑΣ: ΧΟΡΟΣ ΚΑΙ TΕΛΕΤΗ KΑΘΑΓΙΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΑΠΟΛΗ ΣΕΡΡΡΩΝ Πανοπούλου Κ. ZAMADAS: DANCE AND CONSECRATION RITUAL IN PEDAPOLI OF SERRES K. Panοpoulou Οι γιορτές της Άνοιξης είναι εθιμικές πρακτικές που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της γονιμότητας της γης μέσω της ομοιοπαθητικής μαγείας, της αφθονίας των καρπών και φυσικά της υγείας και ευημερίας των ανθρώπων. Σε αρκετές κοινότητες του ελλαδικού χώρου κατά την εβδομάδα της διακαινησίμου τελούσαν το έθιμο της περιφοράς των εικόνων στους αγρούς καθαγιάζοντας έτσι το ζωτικό χώρο της κοινότητας, ως πρακτική διασφάλισης ευγονίας και ευετηρίας της ομάδας και αποφυγής του κακού. Στην παρούσα εργασία, θα προσπαθήσουμε να δείξουμε πως στο πλαίσιο ενός εθίμου καθαγιασμού του χώρου, μια κοινότητα ανασυγκροτείται μέσα στο χρόνο. Με εστίαση στο χορό, τον οποίο προσεγγίζουμε ως πολιτισμική πρακτική, θα αναλύσουμε τον τρόπο με τον οποίο η συγκεκριμένη τοπική κοινότητα ανασυνθέτει τη συλλογική της μνήμη καθώς και το πως αντιλαμβάνεται τον εαυτό της σε μια δυναμική σχέση με το παρελθόν της. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην συγκεκριμένη κοινότητα για τρία συνεχόμενα έτη ( ) με συμμετοχή στις εκδηλώσεις. Η προφορική ιστορία ήταν το βασικό μεθοδολογικό εργαλείο. Από τη σχετική ανάλυση προκύπτει ότι κατά την τελετή καθαγίασης των αγρών στην Πεντάπολη Σερρών, ο χορός του Ζάμαντα, αποτελεί

10 10 αναπόσπαστο μέρος της τελετουργίας και τον κύριο μεσολαβητή για τη διεκπεραίωσή της συμβάλλοντας στη συγκρότηση και διαπραγμάτευση της ταυτότητάς της. ΧΟΡΟΤΟΠΙΑ: ΜΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ Παπακώστας Χ., Κουτσώνη Β., Δήμας Ι., Πολυμενοπούλου Αικ., Δούμα Μ., Μωυσίδης Κ. DANCESCAPE: A THEORETICAL PROPOSAL FOR THE DANCE STUDY H. Papakostas, V. Koutsoni, I. Dimas,K. Polimenopoulou, M. Douma, K. Moisidis Τα πορίσματα αρκετών εθνογραφικών μελετών ανθίστανται σε έναν ολοκληρωτικό ισομορφισμό χώρου, τόπου και πολιτισμού(gupta και Ferguson 1992). Η κοινότητα δεν παρουσιάζεται σαν μια οντότητα στατική έξω και πέρα από τα ιστορικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα. Κατά συνέπεια και ο χορευτικός της πολιτισμός δεν αποτελεί ένα διακριτό δικό τους πολιτισμό ο οποίος συγκροτήθηκε per se χωρίς δηλαδή να βρίσκεται σε διάδραση με το ευρύτερο διοικητικό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον. Κατ αυτή την έννοια ο χορευτικός πολιτισμός ή η χορευτική ταυτότητα θα πρέπει να ερμηνευθεί και πέρα από τη σχέση του με τον χώρο. Δηλαδή, ως μια έννοια ρευστή και μη υποταγμένη στο τοπικό ως προϊόν στρατηγικών κατασκευών που συνάπτονται με πολλαπλούς χώρους και υπηρετούν ποικίλους στόχους. Σύμφωνα με τα παραπάνω, αποδομείται η σχέση τόπου και χορού ως χωρικά προσδιορισμένη, αυτονόητη και εντέλει φυσική. Ούτως ή άλλως αυτές οι θέσεις έχουν αμφισβητηθεί σφοδρά από την ανθρωπολογία ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες. Κατ αυτή τη λογική, η μελέτη του χορού θα πρέπει να στραφεί προς νέα θεωρητικά εργαλεία τα οποία θα επιτρέπουν και θα διευκολύνουν την ερμηνεία του χορευτικού φαινομένου μέσα από μια δυναμική προοπτική. Βασιζόμενοι στο σκεπτικό του Appadurai(1991), για την περιγραφή των τόπων των χορευτικών ταυτοτήτων, που δεν αντιπροσωπεύουν πλέον οικεία ανθρωπολογικά αντικείμενα προτείνουμε τον νεολογισμό «εθνο-χοροτοπία», ή πιο απλά «χοροτοπία». Το πρώτο συνθετικό «εθνο» στην εθνογραφία προσλαμβάνει ένα ρευστό, μη τοπικό χαρακτήρα, στον οποίο πρέπει να ανταποκριθούν οι περιγραφικές πρακτικές της ανθρωπολογίας. Τα χοροτοπία αναφέρονται σε χορευτικές ταυτότητες οι οποίες χαρακτηρίζονται από ρευστότητα και υβριδικότητα υπερβαίνοντας τους χωρικούς περιορισμούς των εθνών-κρατών και τέμνοντας τα όρια των εθνικών ταυτοτήτων (Νιτσιάκος 2003). Πρόκειται για δυναμικά και πολυφωνικά τοπία τα οποία συγκροτούνται μέσα από μια πολυδιάστατη και συνεχή διαδικασία συναίνεσης, ρήξης, ανάγνωσης, χρήσης, κατάχρησης, οικειοποίησης, απόρριψης, προβολής, συντήρησης μετασχηματισμού, απόκρυψης διαπραγμάτευσης και σύνθεσης του χορού και του χώρου. Η σχέση μεταξύ εθνοτικής ομάδας, τόπου και χορού θεωρείται ιστορικά προσδιορισμένη, πολιτισμικά κατασκευασμένη και συνεπώς ζητούμενο κάθε φορά της εθνογραφικής πρακτικής και όχι δεδομένο. Έτσι μέσα από την οπτική των χοροτοπίων δίνεται η δυνατότητα να διερευνηθούν και να περιγραφούν καταστάσεις και φαινόμενα τα οποία πολλές φορές διαφεύγουν της προσοχής των μελετητών του χορού. ΑΠΟ ΤΟ ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟ ΣΤΟΝ ΕΘΝΟΓΡΑΦΟ: ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ Παπακώστας Χ., Κουτσώνη Β., Δήμας Ι., Δούμα Μ. FROM THE DANCE INSTRUCTOR TO THE ETHNOGRAPHER: PERFORMANCE AND REPRESENTATION H. Papakostas, V. Koutsoni, I. Dimas, M.. Douma Η εργασία αποτελεί μια θεωρητική προσέγγιση πάνω στο ζήτημα της χορευτικής εμπειρίας και του αναστοχασμού. Μια πρώτη παρατήρηση την οποία θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη στις εθνογραφίες χορού είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ξένων μελετητών ενεπλάκη ενεργά με το χορό και επεδίωξε να αποκτήσει χορευτικές εμπειρίες των υπό μελέτη πολιτισμών. Αρκετοί από αυτούς ασχολούνταν και πρακτικά με το χορό, είτε ως χορευτές είτε ως χορογράφοι σε κάποιο είδος χορού(κυρίως στο μπαλέτο και στο μοντέρνο χορό). Υιοθέτησαν, δηλαδή, μια αναστοχαστική προοπτική με σκοπό να αποκαλυφθεί το πλέγμα των νοημάτων(geertz 1975) που εμπεριέχονται στις χορευτικές επιτελέσεις και τα χορευτικά γεγονότα. Στην Ελλάδα οι καθηγητές φυσικής αγωγής με διδακτορικό στο χορό έχουν/είχαν ασχοληθεί εντατικά με την πρακτική πλευρά του χορού, ως χορευτές και ως χοροδιδάσκαλοι επιμελητές παραστάσεων. Παρόμοια είναι η εικόνα που ισχύει και για τους κοινωνικούς επιστήμονες οι οποίοι και αυτοί ασχολήθηκαν πρακτικά με το χορό, σε αρκετές περιπτώσεις φορές και ως χοροδιδάσκαλοι και ως μουσικοί. Το βασικό ερώτημα που ανακύπτει είναι αν τελικά η

11 11 ταύτιση των δύο υποκειμένων αποτελεί ασφαλές έδαφος για την ανάπτυξη αναστοχαστικών διαδικασιών, ώστε ο ερευνητής να εντάξει τον εαυτό του στα συμφραζόμενα που κατασκευάζουν τη χορευτική ταυτότητα. ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Σκαφίδα Α., Κουτσούμπα Μ. DANCE STUDIES IN PUBLIC UNIVERSITY EDUCATION IN GREECE AND HUNGARY: A COMPARATIVE STUDY A. Skafida, M. Koutsoumpa Βασικό στοιχείο της ανάπτυξης και προόδου κάθε γνωστικού αντικειμένου είναι το επίπεδο των παρεχόμενων σπουδών σε αυτό. Στη βάση αυτή η εργασία μελετά τις σπουδές του χορού στη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση στις χώρες της Ελλάδας και της Ουγγαρίας. Η επιλογή των δύο αυτών χωρών δεν είναι τυχαία. Η Ουγγαρία έχει μια μακρόχρονη παράδοση στην έρευνα του χορού, έχει συμβάλει ουσιαστικά στη μελέτη του, ενώ η ανάπτυξη των σπουδών χορού σε αυτήν βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο. Αντιθέτως, στην Ελλάδα, η μελέτη και έρευνα του χορού έχουν συγκριτικά πολύ μικρότερη ιστορία, ενώ οι σπουδές χορού δεν έχουν ιδιαίτερα αναπτυχθεί. Σκοπός λοιπόν της εργασίας είναι η συγκριτική μελέτη των σπουδών χορού στη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση (Ανωτέρα και Ανωτάτη) στην Ελλάδα και την Ουγγαρία ώστε να εντοπιστούν ομοιότητες και διαφορές στον τρόπο με τον οποίο καθεμία εκπαιδεύει τους επιστήμονες του χορού τόσο στη θεωρία όσο και την πράξη. Ειδικότερα, όσον αφορά την Ελλάδα, εξετάζονται αναλυτικά το Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (Τ.Ε.Φ.Α.Α) του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθήνας (Ε.Κ.Π.Α) και η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης (Κ.Σ.Ο.Τ.), ενώ όσον αφορά την Ουγγαρία εξετάζεται η Ούγγρικη Ακαδημία Χορού (Hungarian Dance Academy). Τα τρία αυτά ιδρύματα παρουσιάζονται αναλυτικά και συγκρίνονται με βάση τη βαθμίδα εκπαίδευσης, τις ειδικεύσεις που παρέχονται στους φοιτητές, τη διάρκεια και τη μορφή των σπουδών, τα μαθήματα, το περιεχόμενο και τις ώρες διδασκαλίας των μαθημάτων, καθώς και τις εισαγωγικές εξετάσεις. Διαπιστώνεται ότι σε αρκετές από τις παραπάνω παραμέτρους, εμφανίζονται σημαντικές διαφορές οι οποίες δίνουν προβάδισμα στις σπουδές του χορού στην Ουγγαρία σε σχέση με την Ελλάδα. Προτείνεται οι σπουδές χορού στην Ελλάδα να αποτελέσουν αυτόνομο γνωστικό αντικείμενο σε πανεπιστημιακό επίπεδο που να αντιμετωπίζεται στην ολότητά του. Η πρόταση για ίδρυση ενός Ανώτατου Ιδρύματος Χορού μπορεί αυτή τη στιγμή να φαίνεται ως ουτοπική, όμως καθίσταται αναγκαία εάν και εφόσον προσβλέπουμε σε μια ουσιαστική ανάπτυξη του γνωστικού αυτού αντικειμένου στη χώρα μας. ΔΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΧΟΡΩΝ "ΣΤΑ ΤΡΙΑ" ΚΑΙ "ΣΤΑ ΔΥΟ" ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΧΟΡΩΝ "ΠΕΝΤΟΖΑΛΙ", "ΚΑΣΤΡΙΝΟΣ" Η "ΜΑΛΕΒΙΖΙΩΤΗΣ" ΚΑΙ "ΧΑΝΙΩΤΙΚΟΣ ΣΥΡΤΟΣ" Τυροβολά Β., Κουτσούμπα Μ., Ταμπάκη Α. STRUCTURAL CONSTRUCTIONS OF THE DANCES STA TRIA AND STA DYO IN THE CRETAN DANCE TRADITION. THE CASE OF THE PENTOZALI, KASTRINOS OR MALEVIZIOTIS AND HANIOTIKOS SYRTOS DANCES V..K. Tirovola, M..I Koutsoumpa, A..A. Tampaki Κατά καιρούς διάφορες ερευνητικές μελέτες έχουν ποικιλοτρόπως ασχοληθεί με την κρητική χορευτική παράδοση. Ωστόσο, η ιδιοτυπία που φαίνεται να υπάρχει με βάση την εμπειρική παρατήρηση στη δομική συγκρότηση των κρητικών χορών σε σχέση με τις βασικές χορευτικές δομές των χορών "στα τρία" και "στα δύο" δεν έχει μέχρι σήμερα αποτελέσει αντικείμενο μελέτης. Στη βάση αυτή σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στη δομική σύσταση των κρητικών χορών "Πεντοζάλι", "Καστρινό" ή "Μαλεβιζιώτη" και "Χανιώτικο συρτό" και των χορών "στα τρία" και "στα δύο". Οι δύο τελευταίοι συνιστούν βασικές χορευτικές δομές πάνω στις οποίες δομείται μεγάλος αριθμός ελληνικών παραδοσιακών χορών. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η εθνογραφική μέθοδος. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε με βάση τη δομική-μορφολογική και τυπολογική μέθοδο όπως εφαρμόζεται από την επιστήμη της Χορολογίας. Για την ταξινόμηση και σύγκριση των χορών χρησιμοποιήθηκε η συγκριτική-τυπολογική μέθοδος. Από τη σύγκριση των

12 12 κρητικών χορών "Πεντοζάλι", "Καστρινό" ή "Μαλεβιζιώτη" και "Χανιώτικο συρτό" με τους χορούς "στα τρία" και "στα δύο" διαπιστώθηκαν τα παρακάτω: α) Το "Πεντοζάλι" άπτεται του τυπολογικού συνδυασμού του χορού "στα δύο" με τα δύο καταληκτικά κινητικά μοτίβα του χορού "στα τρία". β) Ο "Καστρινός" ή "Μαλεβιζιώτης" άπτεται του ίδιου συνδυασμού με μία ακόμα επανάληψη του χορού "στα δύο". γ) Ο "Χανιώτικος συρτός" άπτεται της διπλής επανάληψης του χορού "στα δύο" μεταπλάθοντας το τελευταίο του κινητικό μοτίβο με αυτό του χορού "στα τρία". Συμπερασματικά, οι τρεις κρητικοί χοροί συνιστούν συνθέσεις των επιμέρους κινητικών μοτίβων των χορών "στα τρία" και "στα δύο". Ειδικότερα, συγκροτούν διευρυμένες χορευτικές φόρμες των χορών "στα τρία" και "στα δύο", αποδεικνύοντας έτσι την εμπειρικά παρατηρούμενη ιδιοτυπία της δομικής τους σύστασης. ΧOΡΟΣ, ΡΥΘΜΟΣ ΚΑΙ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ. ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ Τυροβολά Β. GREEK DANCE, RHYTHM AND PYTHAGOREAN NUMBER. A FIRST READING V..K. Tirovola Είναι γεγονός ότι ο άνθρωπος χαρακτηρίζεται από την έμφυτη τάση να ικανοποιείται όταν ανακαλύπτει κανονικότητες ή νόμους. Σύμφωνα με τον J.Jeans η πλέον απλή και κατανοητή κανονικότητα είναι αυτή που στηρίζεται στις αναλογίες των απλών αριθμών 1,2,3 και 4. Πρόκειται για τους ίδιους αριθμούς που χρησιμοποιούνται στην Πυθαγόρεια Αριθμοθεωρία, αναφέρονται ως μικροί ή πρώτοι αριθμοί και η δύναμή τους, υπό την έννοια της αριθμητικής αναλογίας, εκφράζεται τόσο στο μεταφυσικό όσο και στο φυσικό επίπεδο. Όμως τι ακριβώς είναι ο ρυθμός? Πως ο Πυθαγόρειος αριθμός συνδέεται με το ρυθμό και ιδιαίτερα με το χορευτικό ρυθμό? Και ποιος ο ρόλος της ποσοτικής ρυθμικής στη σύνδεση χορευτικού ρυθμού και Πυθαγόρειας Αριθμοθεωρίας? Σκοπός της εργασίας είναι η προσέγγιση του χορευτικού ρυθμού με βάση την Πυθαγόρεια Αριθμοθεωρία των μικρών ή πρώτων αριθμών και τη θεωρία της "αρμονίας των αντιθέτων" σε παράλληλη ανάγνωση με τις αρχές της ποσοτικής ρυθμικής. Ειδικότερα, μέσω της χρήσης συγκεκριμένων χορευτικών παραδειγμάτων από τον ελληνικό παραδοσιακό χορό, επιχειρείται η σύνδεση του χορευτικού ρυθμού με τους Πυθαγόρειους μικρούς αριθμούς 1,2 και 3 και αυτών με τις αριθμητικές αναλογίες των ρυθμικών γενών της ποσοτικής ρυθμικής 1:1, 1:2, 1:1 1 / 2 ή 2:3, 3:4 (ή το αντίθετο). Η σχετική επιχειρηματολογία αναπτύσσεται με βάση τις βιβλιογραφικές αναφορές από τα σωζόμενα έργα φιλοσόφων της Πυθαγόρειας και νέο-πυθαγόρειας φιλοσοφικής σκέψης, καθώς και από σύγχρονους μελετητές της Πυθαγόρειας φιλοσοφίας και της αρχαίας ελληνικής μετρικής και ρυθμικής. Η συλλογή των δεδομένων των χορευτικών παραδειγμάτων πραγματοποιήθηκε με βάση τις αρχές της εθνογραφικής μεθόδου. Η ανάλυση των δεδομένων επικεντρώθηκε στην ανάλυση του ρυθμού των χορών σε παράλληλη ανάγνωση με τα προσωδιακά μέτρα και τους μετρικούς πόδες της αρχαίας ελληνικής μετρικής. Συμπερασματικά, η αποκάλυψη των ρυθμικών σχέσεων που διέπουν το χορό και η προσέγγισή τους μέσω του αριθμού βοηθά στην κατανόησή τους υπό τους όρους της ουσιώδους τάξης και αριθμητικής αναλογίας, δηλαδή υπό τους όρους της Πυθαγόρειας Αριθμοθεωρίας. Η παράλληλη μελέτη του ποσοτικού ρυθμού και της ρυθμικής δομής των εξεταζόμενων χορών αναδεικνύει τον ιδιαίτερο ρόλο του ρυθμού υπό τους όρους των μακρών και βραχέων, τονισμένων ή άτονων χορευτικών κινήσεων και της αντιθετικής χρήσης τους, που βασίζονται σε μετρήσιμες χρονικές μονάδες ή συλλαβές σύμφωνα προς τις βασικές αρχές της Πυθαγόρειας Αριθμοθεωρίας των ακέραιων και ρητών αριθμών. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΟΡΟ, ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Βενετσάνου, Φ., Γουλιμάρης, Δ. PLANNING AND IMPLEMENTATION OF AN INTRODUCTORY GREEK DANCES PROGRAMME FOR PRESCHOOLERS F. Venetsanou, D. Goulimaris Ο χορός γενικότερα και ο παραδοσιακός χορός ειδικότερα, αποτελούν ένα χρήσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, καθώς συμβάλλουν σημαντικά στην ψυχοκινητική ανάπτυξη των παιδιών. Παρόλα αυτά, οι πολιτιστικοί φορείς μόλις τα τελευταία χρόνια δημιούργησαν τμήματα ελληνικού χορού για παιδιά προσχολικής ηλικίας, ενώ οι

13 13 δάσκαλοι δείχνουν συχνά απροετοίμαστοι να αντιμετωπίσουν το νέο αυτό κοινό. Στην παρούσα εργασία αναλύονται οι βάσεις πάνω στις οποίες δομείται ένα πρόγραμμα εισαγωγής στον ελληνικό χορό και συγκεκριμένα, οι ιδιαιτερότητες της προσχολικής ηλικίας και οι παιδαγωγικοί στόχοι, για αυτό το συγκεκριμένο ηλικιακό στάδιο. Στη συνέχεια, περιγράφονται οι δραστηριότητες που συμπεριλαμβάνονται στις εκπαιδευτικές μονάδες, οι οποίες βασίζονται στις αρχές της Ψυχοκινητικής Αγωγής και κατανέμονται σε τέσσερις κύριες θεματικές ενότητες: 1) δραστηριότητες συνειδητοποίησης του χρόνου, του χώρου και των κατευθύνσεων, 2) ηχηρές κινήσεις και ρυθμικές μετακινήσεις, 3) παραδοσιακά παιχνιδοτράγουδα και τέλος 4) απλοί ελληνικοί χοροί που παρουσιάζονται, με τη δραματοποίηση μικρών ιστοριών. Μέσα από την εφαρμογή του προγράμματος διαπιστώνεται ότι ο σχεδιασμός ποιοτικών προγραμμάτων, εξειδικευμένων για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, θα δώσει μια νέα προοπτική στη διδασκαλία του ελληνικού χορού, αναβαθμίζοντας τη και κάνοντάς τη ελκυστική σε ένα κοινό που χρόνο με το χρόνο αυξάνεται.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Μαγδαληνή Ζωγράφου Διεύθυνση Επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 17237 Tηλέφωνο Επικοινωνίας : 210-9760310, 210-6668198 Fax : - E-mail : zografou@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 172 37 Τηλέφωνο επικοινωνίας : 210 727 6196 Fax : 210 727 6196 : chpapak@phed.uoa.

Διεύθυνση επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 172 37 Τηλέφωνο επικοινωνίας : 210 727 6196 Fax : 210 727 6196 : chpapak@phed.uoa. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Χρήστος Παπακώστας Διεύθυνση επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 172 37 Τηλέφωνο επικοινωνίας : 210 727 6196 Fax : 210 727 6196 E-mail : chpapak@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Μελετώντας την υπάρχουσα ελληνική και ξένη βιβλιογραφία διαπιστώνεται η έλλειψη βιβλιογραφικών αναφορών για τον Ικαριώτικο χορό.

Μελετώντας την υπάρχουσα ελληνική και ξένη βιβλιογραφία διαπιστώνεται η έλλειψη βιβλιογραφικών αναφορών για τον Ικαριώτικο χορό. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην Ελλάδα ο χορός γενικά αποτελούσε και αποτελεί σημαντικό μέσο επικοινωνίας των ατόμων και αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνικής δράσης. Αυτό ισχύει και για τον Ικαριώτικο που είναι ο αντιπροσωπευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 5: Δραστηριότητες εξοικείωσης με τον σύγχρονο χορό στο πλαίσιο της γενικής παιδείας: Επιλογές για σπουδή στη δομή της κίνησης. Γαλάνη

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Μέθοδοι και στρατηγικές διδασκαλίας τρισδιάστατη ενότητα (κίνηση, µουσική, λόγος) σύστηµα επικοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 9: Συμμετοχική Παρατήρηση (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Η εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Πέτρος Ρούσσος, Τμήμα Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ Η λογική της διαδικασίας Ο σάκος περιέχει έναν μεγάλο αλλά άγνωστο αριθμό (αρκετές χιλιάδες) λευκών και μαύρων βόλων: 1 Το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 4. Μέθοδοι διδασκαλίας Μπαρκούκης Βασίλειος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ :ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΕΝΤΟΥΡΑ ΖΩΗ ΧΑΝΟΣ ΖΑΝΝΗΣ ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΧΟΡΗΓΙΑ??? Η χορηγία ή αλλιώς sponsoring είναι μια λέξη η οποία έχει τις ρίζες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007. ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007. ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007 ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης Υπεύθυνη προγράμματος: Δώρα Χαραλαμπή ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ Το δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

f %f f %f Min Max

f %f f %f    Min Max Η επίδραση των παραδοσιακών και φολκλορικών διαδικασιών στη γνώση και την προτίµηση του ελληνικού παραδοσιακού χορού ήµας Ηλίας, Βαγενάς Γεώργιος, Γκιόσος Ιωάννης Πανεπιστήµιοo Αθηνών ΤΕΦΑΑ Εισαγωγή Τα

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Παράγοντες επηρεασμού της αποτελεσματικότητας ενεργειών δειγματισμού για καταναλωτικά προϊόντα»

«Παράγοντες επηρεασμού της αποτελεσματικότητας ενεργειών δειγματισμού για καταναλωτικά προϊόντα» «Παράγοντες επηρεασμού της αποτελεσματικότητας ενεργειών δειγματισμού για καταναλωτικά προϊόντα» Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Στούμπου Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Χ. Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Αμύνταιο 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 1. Εισαγωγή 2 2. Θεωρία 3

Διαβάστε περισσότερα

«Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων στον Κλάδο των Τεχνών του Θεάματος»

«Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων στον Κλάδο των Τεχνών του Θεάματος» «Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων στον Κλάδο των Τεχνών του Θεάματος» Marketing in the Performing Arts Business Sector Ονοματεπώνυμο: Πανούση Μαρία-Ζωή Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Πανηγυράκης Γεώργιος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα