ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΥΡΓΙΩΤΗ Επίκουρη Καθηγήτρια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΥΡΓΙΩΤΗ Επίκουρη Καθηγήτρια"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ ΠΑΥΛΟΥ του ΝΙΚΟΥ Αριθμός Μητρώου: 6921 Θέμα «Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών συστημάτων» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΥΡΓΙΩΤΗ Επίκουρη Καθηγήτρια Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Πάτρα, Ιούλιος 2012

2

3 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η Διπλωματική Εργασία με θέμα «Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών συστημάτων» του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Νικολαϊδη Παύλου του Νίκου Αριθμός Μητρώου: 6921 Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις / /2012 Η Επιβλέπουσα Ο Διευθυντής του Τομέα Ελευθερία Πυργιώτη Επίκουρη Καθηγήτρια Αντώνιος Αλεξανδρίδης Καθηγητής

4 Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Θέμα: «Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών συστημάτων» Φοιτητής: Επιβλέπουσα: Νικολαϊδης Παύλος Ελευθερία Πυργιώτη

5 Περίληψη Το θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας σε εγκατεστημένο σε περιοχή της Κύπρου φωτοβολταϊκό πάρκο και η μελέτη της μεταβατικής συμπεριφοράς του πλέγματος γείωσης της φωτοβολταϊκής συστοιχίας του, μέσω της εξομοίωσης του με το λογισμικό EMTP-ATP, λαμβάνοντας υπόψη και το φαινόμενο του ιονισμού του εδάφους. Στο 1 ο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις πηγές ενέργειας και στις συνέπειες που αυτές επιφέρουν στο περιβάλλον. Ακολούθως, γίνεται περιγραφή των ήπιων μορφών ενέργειας και παρουσιάζονται τα βασικά τους χαρακτηριστικά. Το 2 ο κεφάλαιο παρουσιάζει την βασική δομή των φωτοβολταϊκών συστημάτων. Αρχικά αναφέρονται τα πλεονεκτήματα της χρήσης των φωτοβολταϊκών έναντι των υπολοίπων μορφών ενέργειας. Έπειτα, γίνεται η περιγραφή των φωτοβολταϊκών κυττάρων όσον αφορά την αρχή λειτουργίας που στηρίζεται στο φωτοβολταϊκό φαινόμενο, το ισοδύναμο κύκλωμα του οποίου η ανάλυση ξεκινά με την εξίσωση της διόδου n-p επαφής και την I-V χαρακτηριστική τους. Στη συνέχεια αναλύονται λεπτομερώς οι φωτοβολταϊκές συστοιχίες, οι μονάδες μετατροπής ισχύος και οι συσσωρευτές που αποτελούν τη δομή ενός φωτοβολταϊκού συστήματος. Κλείνοντας παρουσιάζονται οι λόγοι που τα φωτοβολταϊκά συστήματα χρίζουν αντικεραυνικής προστασίας. Εν συνεχεία, στο 3 ο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι μέθοδοι προστασίας κατασκευών από τα πλήγματα κεραυνού. Περιγράφεται το φυσικό φαινόμενο του κεραυνού και αναφέρονται τυπικές τιμές όσον αφορά τα πλήγματα ανά έτος. Η μελέτη αντικεραυνικής προστασίας που αναλύεται στη συνέχεια, περιέχει την αποτίμηση κινδύνου από κεραυνικό πλήγμα και την περιγραφή της στάθμης προστασίας. Αναφέρονται οι μέθοδοι υπολογισμού της συχνότητας άμεσων κεραυνικών πληγμάτων σε μια κατασκευή μέσω της εύρεσης της μέσης ετήσιας πυκνότητας πλήγματος κεραυνού στο έδαφος και της ισοδύναμης συλλεκτήριας επιφάνειας. Έτσι, περιγράφεται πλήρως η διαδικασία επιλογής του συστήματος αντικεραυνικής προστασίας. Το κεφάλαιο συνεχίζει με την σχεδίαση του συστήματος που αποτελείται από την εξωτερική και την εσωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας. Την εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας αποτελούν ουσιαστικά το συλλεκτήριο σύστημα το οποίο επιλέγεται με τη βοήθεια των μεθόδων της γωνίας προστασίας, της κυλιόμενης σφαίρας ή των βρόχων, οι αγωγοί καθόδου που πρέπει να πληρούν τους κανονισμούς που αναφέρονται σε αυτούς και το σύστημα γείωσης του οποίου τα είδη και ο τρόπος επιλογής αναλύονται λεπτομερώς. Η εσωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας επιτυγχάνεται με τις ισοδυναμικές συνδέσεις, την σωστή δρομολόγηση των καλωδίων, την μαγνητική

6 θωράκιση και τις διατάξεις προστασίας έναντι υπερτάσεων στο εσωτερικό της κατασκευής. Στο 4 ο κεφάλαιο περιγράφεται το υπό μελέτη φωτοβολταϊκό πάρκο και υπολογίζονται οι απαραίτητες διαστάσεις για τις ανάγκες της μελέτης αντικεραυνικής προστασίας. Με τις μεθόδους που αναπτύχθηκαν στο προηγούμενο κεφάλαιο, επιλέγεται κατάλληλη στάθμη προστασίας και ξεκινά η σχεδίαση. Αρχικά, πραγματοποιείται εξωτερική και εσωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας του κτιρίου ελέγχου. Παρουσιάζονται οι διαστάσεις και διατομές καθώς και ο τρόπος τοποθέτησης του συλλεκτήριου συστήματος, των αγωγών καθόδου και των ηλεκτροδίων γείωσης και στη συνέχεια οι διατάξεις προστασίας έναντι υπερτάσεων στην ac πλευρά του φωτοβολταϊκού συστήματος. Στη συνέχεια, γίνεται η μελέτη της συστοιχίας φωτοβολταϊκών και αφού επιλεγεί η στάθμη προστασίας σχεδιάζονται οι αγωγοί καθόδου και το πλέγμα γείωσης. Παρουσιάζονται οι διαστάσεις, διατομές και το ύψος του συστήματος αντικεραυνικής προστασίας και το κεφάλαιο κλείνει με την εσωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας στην dc πλευρά του συστήματος. Στο 5 ο και τελευταίο κεφάλαιο, γίνεται η επιλογή του μοντέλου πλέγματος γείωσης και πραγματοποιείται εξομοίωση. Αναφέρεται η πορεία της τελικής μορφής των σχέσεων και του ισοδύναμου κυκλώματος της κυκλωματικής προσέγγισης ξεκινώντας από το 1980 μέχρι σήμερα και παρουσιάζονται τα βασικά πλεονεκτήματα της έναντι των υπόλοιπων μεθόδων. Με τη βοήθεια των σχέσεων υπολογίζονται όλες οι παράμετροι και περιγράφεται η κυματομορφή του ρεύματος κεραυνού όπως επιβάλλεται από τους κανονισμούς. Ακολούθως, γίνεται η εισαγωγή τους στο πρόγραμμα εξομοίωσης και παρουσιάζονται οι γραφικές και τα αποτελέσματα πάνω σε αυτές. Τέλος, εξάγονται τα συμπεράσματα όσον αφορά τις τάσεις που αναπτύσσονται στους προς μελέτη κόμβους και πως επηρέασαν σε αυτό οι παράμετροι των σχέσεων που χρησιμοποιήθηκαν. Στο Παράρτημα Α, στο τέλος της εργασίας, παρουσιάζεται η διαδικασία της προσομοίωσης με το λογισμικό EMTP-ATP. Γίνεται παρουσίαση του τρόπου εισαγωγής των στοιχείων και της κυματομορφής του ρεύματος κεραυνού στο πρόγραμμα για την κατασκευή του ισοδύναμου κυκλώματος. Επεξηγείται ο τρόπος επιλογής των εξόδων της προσομοίωσης καθώς επίσης και οι παράμετροι που χρειάζονται για να τρέξει το πρόγραμμα. Στο τέλος, περιγράφεται ο τρόπος εξαγωγής των γραφημάτων στα σημεία του κυκλώματος που ενδιαφέρουν.

7 Abstract The subject of this thesis is to install lightning protection installed in the area of Cyprus photovoltaic park and to study the transient behavior of grounding grid photovoltaic array through the assimilation of the EMTP-ATP software taking into account the phenomenon of ionization soil. The first chapter is referring to the sources of energy and their consequences to the environment. Subsequently, a description is given of renewable energy and a presentation of their key characteristics. The second chapter presents the basic structure of photovoltaic systems. Firstly, the advantages of the use of photovoltaic over other forms of energy are mentioned. Then, a description is given of photovoltaic cells regarding its operating principle which is based on the photovoltaic effect, the equivalent circuit of which the analysis starts with the equation n-p diode contact and the IV characteristic. Later on, the paper analyzes in detail the solar arrays, power conversion units and accumulator which form the structure of a photovoltaic system. At the end, reasons are presented that photovoltaic systems are built so as to be protected from lightning. Then, the third chapter presents the construction methods of protection from lightning strikes. The natural phenomenon of lightning is described and the typical values for the attacks per year are reported. The study of lightning protection which is analyzed later includes the assessment of risk from lightning strike and the description of the level of protection. Reference is given to the methods for calculating the frequency of direct lightning strikes a structure by finding the average annual density of lightning hitting the ground and the equivalent collector surface. Therefore, the selection process on lightning protection is fully described. The chapter continues with the design of the system consisting of external and internal lightning protection installation. External lightning protection installation is essentially comprise of the collector system that is selected

8 using the methods of protection angle, the rolling ball or loop, the conductor which must meet the regulations regarding them and of the grounding system of the species and the method of selection are analyzed in detail. The internal installation of lightning protection is achieved by equivalent connections, the right itinerary cables, magnetic shielding and protections against overvoltage inside the structure. Within the fourth section is been describe the solar farm under study and the necessary dimensions are been calculated for the needs of the study of lightning protection. With the methods developed in the previous chapter, the appropriate level of protection is selected and the design begins. Initially, an external and internal lightning protection installation of building control is accomplished. The dimensions and profiles are presented while how to load the interceptor system, of the conductors and grounding electrodes, and later on the protections against overvoltage on ac side of the photovoltaic system. Then the paper presents the study of solar array and having selected the levels of protection,conductors are designed and the grounding grid. The dimensions, cross sections and the height of the lightning protection system are mentioned and lastly the chapter mentions the internal installation of lightning protection in the dc side of the system. In the fifth and final chapter, the selection of grounding grid model and simulation is carried out. It is mentioning the course of the final shape of relations and the equivalent circuit of the circuit approach, which starts from 1980 until today while the key advantages over other methods are mentioned as well. By means of the relations, all the parameters are calculated and the lightning current waveform is described as required by the regulations. Next, there are inducted in the program of simulation and graphics and effects regarding them are presented. Finally, drawing conclusions on trends in developed nodes for study and how this affected the relations of parameters used. In Appendix A, at the end of the study, the process of simulation is presented with the software EMTP-ATP. There is an explanation of how the input data and lightning current waveform in the program for the construction of the equivalent circuit. It is been explained how to choose the cost of simulation as well as the

9 parameters needed to run the program. In the end, it is been described how to export the graph points in the circuit of interest.

10 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την επιβλέπουσα καθηγήτρια μου κα. Ελευθερία Πυργιώτη για την καθοδήγηση που μου προσέφερε στα πλαίσια της εκπόνησης της διπλωματικής μου εργασίας. Ευχαριστίες επίσης θα ήθελα να εκφράσω στην εταιρεία Conergy LTD στην Κύπρο για την παραχώρηση του σχεδίου εγκατάστασης φωτοβολταϊκού πάρκου. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς μου για την ηθική και οικονομική συμπαράσταση που μου προσέφεραν όλα αυτά τα χρόνια των σπουδών μου.

11 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 1.1 Πηγές ενέργειας Συνέπειες στο περιβάλλον Υδροηλεκτρική ενέργεια Ενέργεια από βιομάζα Γεωθερμική ενέργεια Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια...3 Κεφάλαιο 2: ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Εισαγωγή Ηλιακά κύτταρα Αρχή λειτουργίας Ισοδύναμο κύκλωμα Φ/Β κυττάρου I-V Χαρακτηριστική Δομή Φ/Β συστήματος Φ/Β συστοιχίες Συσσορευτές Μονάδες μετατροπής ισχύος Αναγκαιότητα αντικεραυνικής προστασίας Φ/Β συτήματος...13

12 Κεφάλαιο 3: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΠΟ ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ 3.1 Το φαινόμενο του κεραυνού Μελέτη συστήματος αντικεραυνικής προστασίας Αποτίμηση κινδύνου από κεραυνικό πλήγμα Στάθμη προστασίας Συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων σε κατασκευή Μέση ετήσια πυκνότητα πλήγματος κεραυνού στο έδαφος Ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια Αποδεκτή συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων Διαδικασία επιλογής του ΣΑΠ Σχεδιασμός συστήματος αντικεραυνικής προστασίας Εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας Συλλεκτήριο σύστημα Σύστημα αγωγών καθόδου Σύστημα γείωσης Εσωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας Ισοδυναμικές συνδέσεις Μαγνητική θωράκιση Δρομολόγηση των καλωδίων Διατάξεις προστασίας έναντι υπερτάσεων...33

13 Κεφάλαιο 4: ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Φ/Β ΠΑΡΚΟΥ 4.1 Περιγραφή Φ/Β πάρκου Μελέτη Φ/Β συστήματος Αντικεραυνική προστασία κτιρίου ελέγχου Αντικεραυνική προστασία Φ/Β γεννητριών Καθορισμός απαιτούμενης στάθμης προστασίας Σχεδιασμός συστήματος αντικεραυνικής προστασίας Μέτρα προστασίας στις Φ/Β γεννήτριες...46 Κεφάλαιο 5: ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΓΕΙΩΣΗΣ 5.1 Περιγραφή μοντέλου γείωσης Υπολογισμός των στοιχείων πλέγματος γείωσης Εξομοίωση Είσοδος ρεύματος κεραυνού σε κεντρικό κόμβο Είσοδος ρεύματος κεραυνού σε ακραίο κόμβο Σύγκριση μέγιστων τάσεων στους κόμβους Συμπεράσματα...68 Παράρτημα Α...69 Βιβλιογραφία :...75

14 1. ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 1.1 Πηγές ενέργειας [1] Η ενέργεια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αγαθά της σύγχρονης κοινωνίας. Πέρα από την τεχνολογική διάσταση, που περιλαμβάνει την παραγωγή, τη μετατροπή, την αποθήκευση, τη διαχείριση και τη χρήση της, εξίσου σημαντική είναι και η περιβαλλοντική διάσταση αφού ιστορικά δεν έχει επηρεάσει άλλος παράγοντας το περιβάλλον τόσο όσο η ενέργεια και ιδιαίτερα τα τελευταία εκατό χρόνια. Οι πρωτογενείς πηγές είναι τα ορυκτά καύσιμα και καταλαμβάνουν το 81% της συνολικής παραγωγής ενέργειας. Το 35% προέρχεται από τον άνθρακα, το 25% από το πετρέλαιο και το υπόλοιπο 21% από το φυσικό αέριο. Οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν το 13% της συνολικής παραγωγής ενώ το υπόλοιπο 6% προέρχεται από την πυρηνική ενέργεια. Συγκεκριμένα, η υδροηλεκτρική καλύπτει διεθνώς μόλις το 2% της συνολικά απαιτούμενης ενέργειας ενώ όλες οι άλλες μαζί, αιολική, ηλιακή, γεωθερμική και βιομάζα, το υπόλοιπο 11% ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ 2-ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ 3-ΠΥΡΗΝΙΚΗ Σχήμα 1.1 Ποσοστιαία κατανομή των μορφών ενέργειας ανά τον κόσμο 1

15 1.2 Συνέπειες στο περιβάλλον [2] [3] [1] Είναι γνωστό ότι η ενέργεια, κυρίως αυτή που προέρχεται από τα ορυκτά καύσιμα, ευθύνεται για ένα από τα έξι αέρια του θερμοκηπίου που είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). To διοξείδιο του άνθρακα είναι υπεύθυνο για τις κλιματικές αλλαγές, για την αύξηση της θερμοκρασίας, τη μείωση των παγετώνων και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Οι επιπτώσεις αυτές προς το περιβάλλον το καθιστούν σαν τη βασική ατμοσφαιρική μόλυνση γι αυτό και παρατηρούνται συνεχώς βελτιώσεις από τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς για την ελαχιστοποίηση της εκπομπής του προς το περιβάλλον. Η πυρηνική ενέργεια από την άλλη, δεν έχει ευρεία αποδοχή από τα διάφορα κράτη για λόγους ασφαλείας των αντιδραστήρων, διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων και εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων. Έτσι, λόγω της έλλειψης ορυκτών καυσίμων και της μόλυνσης του περιβάλλοντος, ο άνθρωπος ενδέχεται να ξεκινήσει την εκμετάλλευση όλων των πηγών ενέργειας που έχει στη διάθεση του και το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Υδροηλεκτρική ενέργεια - Η υψομετρική διαφορά h μεταξύ της επιφάνειας του νερού στη δεξαμενή αποθήκευσης και του στροβίλου, παρέχει κινητική ενέργεια στο νερό που μεταδίδεται στον υδροστρόβιλο που περιστρέφει τη γεννήτρια. Μεγάλο h => γεμίζει η δεξαμενή σε περισσότερο από 400 ώρες Μέσο h => γεμίζει σε ώρες Μικρό h => γεμίζει σε 2 ώρες - Τύποι στροβίλων ανάλογα με το ύψος h: h= m => Pelton h= m => Francis h= 0-61m => Kaplan - Απόδοση = n t = 75-92% (αν συνδυαστεί υδροηλεκτρικός με ατμοηλεκτρικό σταθμό τότε πέφτει στα 60-70%) - Ισχύς = P = n t.9,81.q.h όπου q:η ροή του νερού σε m 3 /s Ενέργεια από βιομάζα - Τα υπολείμματα φυτών και τα απορρίμματα ζωικών οργανισμών που μπορούν με κατάλληλες χημικές ή βιολογικές διεργασίες να παράγουν βιοκαύσιμα τα οποία με καύση παράγουν θερμότητα. 2

16 ηλιακή ακτινοβολία CO 2 + H 2 O CH 2 O + O 2 χλωροφύλλη και δεσμεύεται ενέργεια ΔG = 115 kcal/mol. - Μετατρέπεται σε ενέργεια με: απευθείας καύση πυρόλυση = θέρμανση χωρίς αέρα αναερόβια ζύμωση αλκοολική ζύμωση άρα παράγονται υγρά (αιθανόλη) και αέρια (βιοαέρια) καύσιμα Γεωθερμική ενέργεια - Είναι η θερμική ενέργεια των πετρωμάτων της γης. Με τροφοδοσία σε βάθος m και άντληση αλμυρού νερού, τροφοδοτείται απευθείας ένας ατμοστρόβιλος ή στην περίπτωση που ο ατμός του πεδίου δεν είναι ξηρός, τροφοδοτείται ένας εναλλάκτης θερμότητας για την κίνηση του στροβίλου. - Απόδοση = μικρότερη των σταθμών που χρησιμοποιούν γεωλογικά καύσιμα Αιολική ενέργεια - Πηγή της αιολικής ενέργειας είναι ουσιαστικά ο ήλιος, αφού πέφτοντας η ηλιακή ακτινοβολία, ένα ποσοστό απορροφάται από τον αέρα ο οποίος θερμαίνεται ανομοιόμορφα. Στην προσπάθεια του να εξισορροπήσει τις θερμοκρασίες, κινείται. - Απόδοση = όριο του Betz = 59% - Ισχύς = όπου ρ: η πυκνότητα του αέρα A: η επιφάνεια σάρωσης U: η ταχύτητα του αέρα 3

17 1.2.5 Ηλιακή ενέργεια - Το αποτέλεσμα της σύντηξης όπου τέσσερις πυρήνες υδρογόνου ενώνονται για να σχηματίσουν ένα πυρήνα ηλίου και η ενέργεια που περισσεύει εκπέμπεται προς όλες τις κατευθύνσεις. Στη γη καταφτάνουν TW. - Ο άνθρωπος χρησιμοποιεί μόλις το 1% της ακτινοβολίας που προσπίπτει στη γη για μετατροπή σε θερμότητα (φαινόμενο του θερμοκηπίου) με απόδοση = 40-50% και σε ηλεκτρισμό (φωτοβολταϊκό φαινόμενο) με απόδοση = 25-30%. 4

18 2. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Εισαγωγή [3] Από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που αναφέρονται στο προηγούμενο κεφάλαιο, η πλέον σύγχρονη και πλεονάζουσα, είναι η ηλιακή και συγκεκριμένα η απευθείας μετατροπή της σε ηλεκτρική. Τα κριτήρια με τα οποία επιλέγεται η τοποθεσία μίας εγκατάστασης για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι δύο. Η καλύτερη θέση γενικά είναι κοντά στα κέντρα κατανάλωσης. Παρόλα αυτά, πολλές φορές κρίνεται αναγκαίο να γίνεται μια οικονομική μελέτη συγκρίνοντας τις απώλειες μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας με το κόστος μεταφοράς καυσίμων. Σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς δεν έχουμε μεγάλα περιθώρια επιλογής και η εγκατάσταση τους γίνεται εκεί όπου είναι διαθέσιμο το υδάτινο δυναμικό. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τη γεωθερμική ενέργεια. Οι περιοχές όπου υπάρχει γεωθερμικό πεδίο είναι λίγες και σε αυτές γίνεται μελέτη ώστε το σύστημα να δίνει ενέργεια μεγαλύτερης αξίας από το κόστος εγκατάστασης. Το πάνω χέρι λοιπόν σε όλο τον κόσμο σήμερα, το έχουν οι ανεμογεννήτριες αφού δίνουν μεγάλα ποσά ενέργειας χωρίς να μολύνουν το περιβάλλον χρησιμοποιώντας τον αέρα σαν πηγή ο οποίος υπάρχει στη φύση και δεν κοστίζει. Όμως περιέχει κινητά μέρη (πτερύγια που περιστρέφουν τον ανεμοκινητήρα) και ότι κινείται χρειάζεται συντήρηση. 2.2 Ηλιακά κύτταρα [4] [5] [6] [3] Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με την βοήθεια ηλιακών κυττάρων με βάση όσα προαναφέρθηκαν, συνοδεύεται από μια σειρά πλεονεκτημάτων με βασικότερα τα εξής: - λειτουργούν αθόρυβα, χωρίς κατάλοιπα, αποφεύγοντας τη μόλυνση του περιβάλλοντος - λειτουργούν χωρίς κινητά μέρη, με ελάχιστη συντήρηση - λειτουργούν χωρίς καύσιμα - κατασκευάζονται από πυρίτιο, υλικό που μπορούμε να βρούμε εύκολα και σε αφθονία στη φύση - έχουν γρήγορη απόκριση σε ξαφνικές μεταβολές της ηλιοφάνειας - αν ένα κομμάτι πάθει βλάβη το σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί μέχρι την αντικατάσταση του - εφαρμογές σε μια ευρεία περιοχή ισχύων (από mw σε MW) - κατάλληλα για επιτόπιες εφαρμογές όπου ή δεν υπάρχει ή δεν συμφέρει η επέκταση του ηλεκτρικού δικτύου 5

19 2.2.1 Αρχή λειτουργίας Η απευθείας μετατροπή της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική επιτυγχάνεται με την βοήθεια των ηλιακών κυττάρων, των οποίων την αρχή λειτουργίας αποτελεί το φωτοβολταϊκό φαινόμενο. Η φωτοβολταϊκή μετατροπή στηρίζεται στις ιδιότητες των ημιαγωγικών υλικών όταν αυτά δεχτούν την ηλιακή ακτινοβολία. Αν η ενέργεια (E ph ) ενός φωτονίου που θα απορροφηθεί από τον ημιαγωγό είναι μεγαλύτερη από μία τιμή που καλείται ενεργειακό χάσμα (E g ), τότε δημιουργείται ένα ηλεκτρόνιο και μία οπή στον ημιαγωγό. E g = 1,1eV για το Si Το άτομο του πυριτίου Si αποτελεί τον κυριότερο εκπρόσωπο των ημιαγωγών. Έχει 14 ηλεκτρόνια τοποθετημένα κατά τρόπο ώστε τα 4 εξωτερικά, που λέγονται και ηλεκτρόνια σθένους, μπορούν να δοθούν, να γίνουν αποδεκτά ή να μοιραστούν με κάποιο άλλο άτομο. Αν προστεθεί σε κομμάτι πυριτίου φωσφόρος που έχει 5 ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στοιβάδα, ενώνονται τα 4 με τα ηλεκτρόνια σθένους του πυριτίου και περισσεύει 1 ηλεκτρόνιο. Άρα έχω αγωγό τύπου n. Αν σε κομμάτι πυριτίου προστεθεί βόριο που έχει ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στοιβάδα, ενώνονται με τα 3 ηλεκτρόνια σθένους του πυριτίου και περισσεύει 1 οπή και έχω αγωγό τύπου p. Αν ενωθούν τα δύο αυτά κομμάτια, αυτό που θα έχουμε στο σκοτάδι θα συμπεριφέρεται σαν δίοδος ενώ στο φως σαν φωτοβολταϊκό κύτταρο. Σχήμα Διάγραμμα σχηματισμού Φ/Β κυττάρου[7] 6

20 Η διαχωριστική γραμμή που καλείται επαφή, αποτελεί την εστία δημιουργίας του φράγματος δυναμικού, βασικής προϋπόθεσης για την λειτουργία του ηλιακού κυττάρου. Σκοπός του φράγματος δυναμικού, είναι να κρατήσει την οπή στο τύπου p κομμάτι ενώ το ηλεκτρόνιο μπορεί, έχοντας την απαιτούμενη ενέργεια, να μεταβεί στο κομμάτι τύπου n με αποτέλεσμα τη δημιουργία διαφοράς δυναμικού, αφού πολλά φωτόνια δίνουν πολλά ηλεκτρόνια. Για να κινηθούν τα ηλεκτρόνια και να επιταχυνθούν προς την έξοδο, αρκεί να συνδεθεί μία αντίσταση και το αποτέλεσμα θα είναι η ροή ρεύματος. _ n p Σχήμα Αναπαράσταση κλειστού κυκλώματος Φ/Β κυττάρου[3] Ισοδύναμο κύκλωμα Φ/Β κυττάρου Όταν το κύτταρο δεν φωτίζεται τότε έχω τη βασική εξίσωση μίας διόδου επαφής p-n: όπου I = το ρεύμα του κυττάρου V = η τάση του κυττάρου I 0 = το ρεύμα κόρου της διόδου q = το φορτίο του ηλεκτρονίου, 1, C k = η σταθερά Boltzmann, 1, J/K T = η απόλυτη θερμοκρασία [K] 7

21 Στην περίπτωση τώρα που το κύτταρο φωτίζεται η εξίσωση ρεύματος είναι της μορφής: και I L είναι το φωτόρευμα, το ρεύμα δηλαδή που παράγεται λόγω του προσπίπτοντος ηλιακού φωτός. Η βασική εξίσωση που προέκυψε θεωρητικά δεν αντικατοπτρίζει με ικανοποιητική ακρίβεια την I-V χαρακτηριστική ενός κυττάρου και από πειράματα έχει βελτιωθεί ώστε να καταλήξει στην μορφή: η οποία αναφέρεται στο πρώτο τεταρτημόριο του κυττάρου για λόγους κυκλωματικής ανάλυσης. Το ισοδύναμο κύκλωμα φαίνεται στο σχήμα που ακολουθεί. Σχήμα Αρχικό ισοδύναμο κύκλωμα Φ/Β κυττάρου[8] R S = η αντίσταση όλων των κατανεμημένων στοιχείων A = οφείλεται σε φαινόμενα επανασύνδεσης, παίρνει τιμές 1-2 R SH = οφείλεται σε διαρροές των φορέων 8

22 Λαμβάνοντας υπόψη ότι R SH 1kΩ άρα πρακτικά R SH =, η εξίσωση ρεύματος του κυττάρου παίρνει την τελική της μορφή η οποία και χρησιμοποιείται στην πράξη: Σχήμα Τελικό ισοδύναμο κύκλωμα Φ/Β κυττάρου[8] I-V Χαρακτηριστική Συνδέοντας μία μεταβλητή αντίσταση στην έξοδο του φ/β κυττάρου και μεταβάλλοντας την από R=0 όπου I D =0 και άρα στην έξοδο θα είναι I=I L, μέχρι R= όπου όλο το ρεύμα περνά από τη δίοδο και στην έξοδο θα είναι I=0, παίρνουμε τιμές για την τάση V και ρεύμα I του κυττάρου. Η καμπύλη που σχηματίζεται ονομάζεται I-V χαρακτηριστική και ενδεικτικά για ένα τυχαίο κύτταρο είναι η εξής: 9

23 Σχήμα I-V χαρακτηριστική του Φ/Β κυττάρου[9] I sc = ρεύμα βραχυκυκλώσεως V oc = τάση ανοικτού κυκλώματος, περίπου 0,5V P mp = αντιστοιχεί στο σημείο μέγιστης ισχύος Η I-V χαρακτηριστική μεταβάλλεται σε μεταβολές της θερμοκρασίας ή της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Αν η προσπίπτουσα στο Φ/Β κύτταρο ακτινοβολία μειωθεί, το ρεύμα μειώνεται αναλογικά ενώ η τάση αλγοριθμικά. Με αύξηση της θερμοκρασίας, μειώνεται η ισχύς σε αντίθεση με ένα θερμικό σύστημα. 10

24 Σχήμα Mεταβολή της I-V χαρακτηριστικής συναρτήσει της ακτινοβολίας[10] Σχήμα Mεταβολή της I-V χαρακτηριστικής συναρτήσει της θερμοκρασίας[10] 11

25 2.3 Δομή Φ/Β συστήματος [4] [5] [6] [3] Ένα Φ/Β σύστημα αποτελείται κυρίως από τις Φ/Β συστοιχίες που ουσιαστικά αποτελούν στο σύνολο τους τη Φ/Β γεννήτρια, από τους συσσωρευτές (όταν πρόκειται κυρίως για αυτόνομο σύστημα) και τις μονάδες μετατροπής ισχύος. Σχήμα Διάγραμμα Φ/Β συστοιχίας συνδεδεμένης στο δίκτυο[11] Φ/Β συστοιχίες Η μικρότερη δομική μονάδα μιας συστοιχίας είναι το πλαίσιο. Αυτό αποτελείται από περίπου 36 κύτταρα σε σειρά και αν συνδεθεί αλυσιδωτά με άλλα πλαίσια δημιουργεί ένα πάνελ. Η σύνδεση όλων των πάνελ μεταξύ τους αποτελεί την συστοιχία. Εάν όλα τα κύτταρα ενός πλαισίου ή πάνελ ή μίας συστοιχίας έχουν ίδια I-V χαρακτηριστική, η συνολική ισχύς είναι ανεξάρτητη του τρόπου σύνδεσης και ζωγραφίζεται εύκολα. Οι εν σειρά συνδέσεις κυττάρων διατηρούν το ρεύμα σταθερό ενώ η τάση μεγαλώνει τόσες φορές όσο είναι το πλήθος των κυττάρων. Οι παράλληλες συνδέσεις διατηρούν την τάση σταθερή ενώ πολλαπλασιάζουν το ρεύμα με το πλήθος των κυττάρων. Έτσι, ακόμα και σε περίπτωση block με συνδυασμό συνδέσεων, η I-V χαρακτηριστική ζωγραφίζεται εύκολα. 12

26 (α) (β) Σχήμα Ισοδύναμη χαρακτηριστική τεσσάρων Φ/Β κυττάρων (α) σε σειρά και (β)παρ/λα[10] Δυστυχώς όμως, δεν έχουν όλα τα κύτταρα ίδια συμπεριφορά δημιουργώντας τα παρακάτω προβλήματα: - δεν ζωγραφίζεται εύκολα η I-V χαρακτηριστική - έχει σημασία η σύνδεση για να μην υπάρχει απώλεια ισχύος - εμφάνιση φαινομένου hot spot Οι μέθοδοι θεραπείας είναι με πλεονάζουσες συνδέσεις και διόδους παράκαμψης. Έτσι, ακόμα και με σκίαση κάποιου κυττάρου, που θα συμπεριφέρεται σαν ανάστροφα πολωμένη δίοδο, δίνουμε δρόμο στο ρεύμα να συνεχίσει την πορεία του παρακάμπτοντας το με αποτέλεσμα να μην χάνεται ισχύς και από τα μη σκιασμένα Συσσωρευτές Οι συσσωρευτές χρησιμοποιούνται κυρίως στα αυτόνομα συστήματα, εν μέρει στα υβριδικά και σπάνια στα διασυνδεδεμένα με το δίκτυο. Χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας συσσωρευτής είναι μεγάλη διάρκεια ζωής, μεγάλο βαθμό απόδοσης, μικρό ρυθμό αυτοεκφόρτισης και μικρές απαιτήσεις συντήρησης. Η υπερφόρτιση των συσσωρευτών πρέπει να αποφεύγεται γιατί γίνεται ηλεκτρόλυση του νερού σε οξυγόνο και υδρογόνο που είναι επικίνδυνο, χάνονται υγρά που πρέπει να συμπληρωθούν άρα απαιτείται συντήρηση και τέλος, δημιουργούνται αέρια που ανακατεύουν το υγρό με αποτέλεσμα να βραχυκυκλωθεί το στοιχείο και να καταστραφεί. Το σύνολο των αντιδράσεων φόρτισης/εκφόρτισης ενός συσσωρευτή συνοψίζεται ως εξής: 13

27 Pb + PbO 2 + 2H 2 SO 4 εκφόρτιση φόρτιση 2PbSO 4 + H 2 O Μονάδες μετατροπής ισχύος Οι ρυθμιστές τάσης είναι δύο ειδών. Οι γραμμικού τύπου που χρησιμοποιούν τρανζίστορ που λειτουργούν στη γραμμική περιοχή και οι διακοπτικού τύπου που χρησιμοποιούν ένα θυρίστορ ή τρανζίστορ σαν διακόπτη. Σε μεσαία ή μεγάλα συστήματα χρησιμοποιούνται οι ρυθμιστές διακοπτικού τύπου και ανάλογα με την εφαρμογή τους διακρίνονται στους DC/DC και DC/AC μετατροπείς. Ο DC/DC έχει δύο περιοχές λειτουργίας. Μικραίνοντας τον χρόνο αγωγής του θυρίστορ με τη μέθοδο Pulse Width Modulation, μειώνεται το ρεύμα I min. Αν μειωθεί αρκετά, το ρεύμα θα είναι ασυνεχές. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να παρουσιαστεί κατά τη διάρκεια της ημέρας και ο μετατροπέας να μεταβεί από τη συνεχή στην ασυνεχή κατάσταση. Αφού επιδιώκεται μετατροπή συνεχούς σε συνεχή τάση, είναι επιθυμητή η λειτουργία με συνεχές ρεύμα που είναι πιο κοντά σε μια σταθερή κατάσταση. Επιπλέον εμφανίζονται λιγότερες αρμονικές οι οποίες διώχνονται εύκολα. Οι DC/AC μετατροπείς ή αντιστροφείς χωρίζονται σε μονοφασικούς ή τριφασικούς και σε αυτούς που λειτουργούν με θυρίστορ ή τρανζίστορ. Η ρύθμιση της τάσης στον αντιστροφέα γίνεται με διαμόρφωση ενός ή πολλών παλμών ή με ημιτονοειδή παλμό. Η τελευταία μέθοδος διαμόρφωσης πλεονεκτεί όσον αφορά τις αρμονικές όμως έχει το μειονέκτημα των διακοπτικών απωλειών λόγω των πολλών ανοιγοκλεισιμάτων των διακοπτών. 2.4 Αναγκαιότητα αντικεραυνικής προστασίας Φ/Β συστήματος Οι Φ/Β εγκαταστάσεις, τόσο λόγω της θέσης τους (στις στέγες των σπιτιών, στις προσόψεις των κτιρίων ή σαν ανεξάρτητες μονάδες) καθώς επίσης και εξαιτίας της μεγάλης έκτασης που καταλαμβάνουν, είναι περισσότερο ευάλωτες στα άμεσα κεραυνικά πλήγματα και στις εισερχόμενες υπερτάσεις από τις συμβατικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι βλάβες που παρατηρούνται τόσο στην dc όσο και στην ac πλευρά του συστήματος σε περίπτωση άμεσου κεραυνικού πλήγματος ποικίλουν. Για το λόγο αυτό, η μελέτη της αντικεραυνικής προστασίας στις εγκαταστάσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντική. 14

28 3. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΠΟ ΚΕΡΑΥΝΟΥΣ 3.1 Το φαινόμενο του κεραυνού [12] [13] [7] Οι κεραυνοί είναι ηλεκτρικές εκκενώσεις που παρατηρούνται στην ατμόσφαιρα και αποτελούν ένα άστατο και απρόβλεπτο φαινόμενο. Κεραυνοί μπορεί να δημιουργηθούν ανάμεσα σε διαφορετικά νέφη, μέσα στο ίδιο νέφος, ανάμεσα σε ένα νέφος και στον αέρα ή από ένα νέφος προς το έδαφος. Οι κεραυνοί συνήθως δημιουργούνται κατά τη διάρκεια των καταιγίδων, ή σπανιότερα κατά τη διάρκεια αμμοθυελλών ή εκρήξεων ηφαιστείων. Ο σχηματισμός των κεραυνών οφείλεται στη συγκέντρωση σε διαφορετικές περιοχές θετικών και αρνητικών ηλεκτρικών φορτίων. Έτσι, δημιουργείται ηλεκτρικό πεδίο και όταν η ένταση του φτάσει σε μεγάλη τιμή, ξεσπά ο κεραυνός με διάτρηση του αέρα και δημιουργία σπινθήρα. Σχήμα Αναπαράσταση δημιουργίας των κεραυνών[13] Στην εικόνα φαίνεται ο σχηματισμός διαφόρων ειδών κεραυνού. Η διάρκεια που κρατά ο κεραυνός είναι μικρότερη από ένα δευτερόλεπτο, αλλά η θερμοκρασία που αναπτύσσεται είναι ο C, πέντε φορές μεγαλύτερη από εκείνη στην επιφάνεια του ήλιου. Δημιουργεί έντονο 15

29 ιονισμό των αερίων του αέρα, τα οποία εκπέμπουν φως κατά τη διάρκεια της εκκένωσης (το φαινόμενο της αστραπής). Η υπερβολική θέρμανση του αέρα και η εκτόνωση του δημιουργεί τον δυνατό κρότο που ονομάζουμε βροντή.έχει υπολογιστεί ότι καθημερινά εκδηλώνονται στη γη περίπου καταιγίδες οι οποίες προκαλούν περισσότερους από κεραυνούς. 3.2 Μελέτη συστήματος αντικεραυνικής προστασίας [15] [12] [13] Ένα Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας (ΣΑΠ) δεν μπορεί να εμποδίσει το σχηματισμό κεραυνού. Γενικά ο σχεδιασμός ενός τέτοιου συστήματος είναι πάντα ένας συμβιβασμός μεταξύ αποτελεσματικότητας και κόστους. Άρα, δεν εξασφαλίζει την απόλυτη προστασία της κατασκευής, ωστόσο μπορεί να μειώσει σε αποδεκτό βαθμό τις επιζήμιες επιπτώσεις του κεραυνού σε αυτή. Ο σχεδιασμός κάθε ΣΑΠ συνίσταται στην επιλογή της αποδεκτής στάθμης προστασίας. Οι παράμετροι που λαμβάνονται υπόψη για την επιλογή της κατάλληλης στάθμης προστασίας είναι οι διαστάσεις, η θέση και το υλικό της κατασκευής, η κατηγορία στην οποία αυτή κατατάσσεται σύμφωνα με τη χρήση της, οι συνέπειες που θα έχει η καταστροφή της στον άνθρωπο ή στο περιβάλλον καθώς και η κεραυνική δραστηριότητα στην περιοχή Αποτίμηση κινδύνου από κεραυνικό πλήγμα Η εκτίμηση του κινδύνου ζημιάς από κεραυνούς σε µία κατασκευή έχει σκοπό να βοηθήσει τον μελετητή µμηχανικό αντικεραυνικής προστασίας στην απόφαση του εάν συνιστάται ή όχι η προστασία της κατασκευής και εάν ναι, να επιλέξει τα κατάλληλα μέτρα προστασίας. Οι ζημιές που προκαλούνται από τους κεραυνούς είναι διαφόρων,μορφών: βλάβη ή απώλεια της ανθρώπινης ζωής ανεπιθύμητες απώλειες παροχών στο κοινό απώλεια αναντικατάστατης πολιτιστικής κληρονομιάς απώλειες µη συμπεριλαμβανομένων ανθρωπίνων, πολιτιστικών και κοινωνικών αξιών - Αν ένας από τους τρεις πρώτους τύπους ζημιών εμφανιστεί σε µία κατασκευή, η απόφαση για τη λήψη ή όχι μέτρων προστασίας θα λαμβάνεται συγκρίνοντας την πραγματική τιμή της πιθανότητας ζημιάς της κατασκευής µε την οριακή τιμή που καθορίζεται από τις Εθνικές Επιτροπές ή τις υπεύθυνες Αρχές. - Αν οι ζημίες δεν περιλαμβάνουν ανθρώπινες, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές απώλειες, η απόφαση εάν θα ληφθούν ή όχι μέτρα προστασίας μπορεί να ληφθεί στη βάση καθαρά οικονομικών κριτηρίων, συγκρίνοντας το ετήσιο κόστος των μέτρων προστασίας µε το εκτιμούμενο ετήσιο κόστος των αναμενόμενων απωλειών λόγω κεραυνών. Ανάλογα µε τις παραμέτρους που λαμβάνονται υπόψη, η απόφαση για τη λήψη μέτρων προστασίας και την επιλογή της κατάλληλης στάθμης προστασίας λαμβάνεται μετά από ακριβή ανάλυση κινδύνου. 16

30 3.2.2 Στάθμη προστασίας Η στάθμη προστασίας ενός ΣΑΠ σχετίζεται με την πιθανότητα με την οποία αυτό απαιτείται να προστατεύει ένα χώρο από τις επιπτώσεις του κεραυνού και κατατάσσει το ΣΑΠ σύμφωνα με την αποτελεσματικότητα του. Η σχέση μεταξύ στάθμης προστασίας και αποτελεσματικότητας καθώς επίσης και οι τιμές των παραμέτρων του κεραυνού φαίνονται στους πίνακες που ακολουθούν. Πίνακας Αποτελεσματικότητα σε σχέση με την στάθμη προστασίας[15] Πίνακας Παράμετροι ρεύματος κεραυνού σε σχέση με την στάθμη προστασίας[15] 17

31 3.2.3 Συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων σε μια κατασκευή Η συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων σε μια περιοχή, N d, εκφράζει τον μέσο αριθμό κεραυνών που μπορούν να πλήξουν άμεσα μια κατασκευή ανά έτος και υπολογίζεται με την ακόλουθη εξίσωση: όπου: (3.1) N g είναι η μέση ετήσια πυκνότητα πληγμάτων κεραυνού στο έδαφος, εκφράζει δηλαδή τον αναμενόμενο μέσο αριθμό κεραυνικών πληγμάτων στο έδαφος ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο και έτος στην περιοχή εγκατάστασης της προς μελέτη κατασκευής, C 1 ο περιβαλλοντικός συντελεστής, ο καθορισμός του οποίου γίνεται ανάλογα της θέσης της κατασκευής και οι τιμές που παίρνει φαίνονται στον πίνακα και A e είναι η ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια της κατασκευής, σε τετραγωνικά μέτρα, που ορίζεται ως μια επίπεδη επιφάνεια εδάφους που έχει την ίδια μέση ετήσια συχνότητα πληγμάτων κεραυνού με την κατασκευή. Πίνακας Τιμές περιβαλλοντικού συντελεστή σε σχέση με την θέση κατασκευής[15] 18

32 Εικόνα Πλήγμα κεραυνού[16] Μέση ετήσια πυκνότητα πλήγματος κεραυνού στο έδαφος Η μέση ετήσια πυκνότητα πληγμάτων κεραυνού στο έδαφος, N g, δίνεται από ειδικούς χάρτες που δείχνουν την μέση συχνότητα πτώσεως κεραυνού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Σύμφωνα με την IEC, εάν η τιμή της δεν είναι διαθέσιμη μπορεί να εκτιμηθεί προσεγγιστικά από την κάτωθι εξίσωση: (3.2) Το αποτέλεσμα της εξίσωσης δίνει το πλήθος των πληγμάτων κεραυνού ανά km 2. Ο όρος T d συμβολίζει τον αριθμό ημερών καταιγίδας ανά έτος και δίνεται από χάρτες ισοκεραυνικών καμπυλών που πολλές χώρες έχουν συντάξει για τον σκοπό αυτό. Στο σχήμα παρουσιάζεται ο χάρτης ισοκεραυνικών καμπυλών της Ελλάδας. 19

33 Σχήμα 3.2.1[17] Ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια Η ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια µίας κατασκευής ορίζεται ως µία επίπεδη επιφάνεια εδάφους που έχει την ίδια ετήσια συχνότητα άµεσων πληγμάτων όπως η κατασκευή. Για απομονωμένες κατασκευές η επιφάνεια αυτή, Α e, είναι η επιφάνεια που περικλείεται µέσα στο περίγραμµα που προκύπτει από την τοµή της επιφάνειας του εδάφους και µίας ευθείας γραµµής 20

34 µε κλίση 1/3 η οποία διέρχεται από τα ψηλότερα τµήµατα της κατασκευής (εφαπτομένη στην κατασκευή) και περιστρεφόμενη γύρω από αυτή. Εφόσον λοιπόν πρόκειται για συνδυασμό ορθογωνίων κατασκευών, η ισοδύναμη επιφάνεια υπολογίζεται ως εξής: (3.3) όπου L το μήκος, W το πλάτος και H το ύψος της κατασκευής. Σχήμα Διάγραμμα κατασκευής της ισοδύναμης επιφάνειας[18] 21

35 3.2.6 Αποδεκτή συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων Η αποδεκτή συχνότητα κεραυνικών πληγμάτων μιας κατασκευής, N c, εκφράζει τη μέγιστη αποδεκτή τιμή του αριθμού των κεραυνών που μπορούν να πλήξουν άμεσα την κατασκευή ανά έτος και μπορούν να προκαλέσουν ζημιά. Η τιμή της μπορεί να εκτιμηθεί μέσω μελέτης αποτίμησης κινδύνου από πλήγμα κεραυνού λαμβάνοντας υπόψη κατάλληλους συντελεστές όπως: - τύπος δόμησης - παρουσία εύφλεκτων υλικών και εκρηκτικών ουσιών - ληφθέντα μέτρα για μείωση των επιπτώσεων του πλήγματος - πλήθος ανθρώπων που επηρεάζονται από την καταστροφή - τύπος και σπουδαιότητα υπηρεσιών εξυπηρέτησης του κοινού που επηρεάζονται - αξία αγαθών που ενδεχομένως καταστραφούν κ.α. Κάποια παραδείγματα των συντελεστών αυτών, έχουν τυποποιηθεί και φαίνονται σε πίνακες του προτύπου ΕΛΟΤ Σε μερικές περιπτώσεις οι τιµές του N c επιβάλλονται από τοπικούς κανονισμούς Διαδικασία επιλογής του ΣΑΠ Η αποδεκτή συχνότητα ζηµιών από κεραυνικά πλήγµατα σε µία κατασκευή, N c, πρέπει να συγκρίνεται µε την αναμενόμενη συχνότητας πληγμάτων από κεραυνό, N d. - Εάν N d N c η κατασκευή δεν χρειάζεται προστασία. - Εάν N d < N c τότε πρέπει να εγκατασταθεί ΣΑΠ µε αποτελεσματικότητα και να επιλεγεί η κατάλληλη στάθµη προστασίας. Μετά τον υπολογισμό του E, η στάθμη προστασίας προκύπτει ως εξής: E > 0.98 Στάθµη Ι +επιπλέον προστατευτικά µέτρα 0,95 < Ε 0.98 Στάθµη Ι 0.90 < Ε 0.95 Στάθµη ΙΙ 0.80 < Ε 0.90 Στάθµη ΙΙΙ 0 < Ε 0.80 Στάθµη ΙV Ε 0 Δεν χρειάζεται προστασία 22

36 Εάν εγκατασταθεί ΣΑΠ αποτελεσματικότητας Ε µμικρότερης από Ε, πρέπει να προβλεφθούν επιπλέον µέτρα όπως: - μέτρα περιορισμού των βηματικών και τάσεων επαφής - μέτρα περιορισμού της διάδοσης φωτιάς - μέτρα μείωσης των επαγόμενων τάσεων λόγω κεραυνών σε ευαίσθητες συσκευές 3.3 Σχεδιασμός συστήματος αντικεραυνικής προστασίας [18][12][13][14][15] Κατά το σχεδιασμό ενός ΣΑΠ, ενδέχεται η προς μελέτη εγκατάσταση να χωριστεί σε ζώνες, όπου οριοθετούνται σημαντικές αλλαγές των ηλεκτρομαγνητικών συνθηκών. Ακολούθως, εξετάζεται κάθε ζώνη ξεχωριστά και, ανάλογα με την μέθοδο και τη στάθμη προστασίας, γίνεται με προσοχή ο σχεδιασμός αρχικά της εξωτερικής εγκατάστασης αντικεραυνικής προστασίας και ακολούθως της εσωτερικής. Οι Ζώνες Αντικεραυνικής Προστασίας (ΖΑΠ) οριοθετούνται ως: ΖΑΠ 0 Α : ζώνη που περιέχει στοιχεία της κατασκευής εκτεθειμένα σε άμεσο κεραυνικό πλήγμα ΖΑΠ 0 β : ζώνη που περιέχει στοιχεία της κατασκευής μη εκτεθειμένα σε άμεσο κεραυνικό πλήγμα ΖΑΠ 0 γ : ζώνη που περιέχει στοιχεία της κατασκευής μη εκτεθειμένα σε άμεσο κεραυνικό πλήγμα και όπου το τμήμα του ρεύματος του κεραυνού που μπορεί να τα διαρρεύσει είναι περιορισμένο σε σχέση με τη ΖΑΠ 0 β Ακόλουθες Ζώνες (ΖΑΠ 1,2...): ζώνες όπου απαιτείται περαιτέρω μείωση του ρεύματος του κεραυνού σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη ΖΑΠ Εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας Η εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας στόχο έχει να συλλάβει τον κεραυνό πριν αυτό πλήξει την υπό προστασία κατασκευή, να διοχετεύσει το ρεύμα του κεραυνού από το σημείο του πλήγματος στη γη και να το διαχέει στο έδαφος χωρίς αυτό να προκαλεί θερμικές και μηχανικές ζημιές και επικίνδυνες υπερτάσεις για τους ανθρώπους και το υλικό. Η εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας αποτελείται από: - το συλλεκτήριο σύστημα που προορίζεται να δέχεται τους κεραυνούς - το σύστημα αγωγών καθόδου που εξασφαλίζει την όδευση του ρεύματος κεραυνού προς τη γη - το σύστημα γείωσης που άγει και διαχέει το ρεύμα κεραυνού στο έδαφος 23

37 Συλλεκτήριο σύστημα Το συλλεκτήριο σύστημα ενός συστήματος προστασίας από κεραυνούς, έχει σκοπό να συλλαμβάνει τα πλήγματα προφυλάσσοντας έτσι την κατασκευή. Η σχεδίαση του συλλεκτήριου συστήματος εξαρτάται από τη γεωμετρία και το μέγεθος καθώς επίσης και από την απαιτούμενη στάθμη προστασίας της κατασκευής που χρίζει προστασίας. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ζώνης προστασίας που παρέχει το συλλεκτήριο σύστημα είναι (α) η μέθοδος της γωνίας προστασίας, (β) η μέθοδος της κυλιόμενης σφαίρας και (γ) η μέθοδος των βρόχων. (α) Η μέθοδος της γωνίας προστασίας εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου η υπό προστασία κατασκευή είναι απλή και το ύψος της h δεν ξεπερνά την ακτίνα της κυλιόμενης σφαίρας R. Η ημιγωνία προστασίας λαμβάνει τιμές σύμφωνα με τον πίνακα και εξαρτάται από την απαιτούμενη στάθμη προστασίας το ύψος h πάνω από την επιφάνεια που χρήζει προστασίας. Πίνακας 3.3.1[14] Ανάλογα με τη γεωμετρία της κατασκευής, το ύψος h μπορεί να είναι ίσο με το φυσικό μήκος της κατακόρυφης ράβδου ή ίσο με το άθροισμα αυτού και του ύψους της κατασκευής όπως φαίνεται στο Σχ

38 Σχήμα Καθορισμός του ύψους h[19] (β) Η μέθοδος της κυλιόμενης σφαίρας εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που η κατασκευή είναι πολύπλοκη ή όπου ο πίνακας αποκλείει την εφαρμογή της μεθόδου γωνίας προστασίας. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, ο σχεδιασμός του συλλεκτήριου συστήματος είναι κατάλληλος εάν κανένα σημείο της υπό προστασία κατασκευής δεν έρχεται σε επαφή με μία σφαίρα της οποίας η ακτίνα υπολογίζεται από τη σχέση: (3.4) Η ακτίνα της σφαίρας R συμπίπτει με την απόσταση διάσπασης S,την απόσταση δηλαδή που είναι ικανός ο κεραυνός να γεφυρώσει, και το ρεύμα κεραυνού είναι γνωστό από πίνακες ανάλογα της στάθμης προστασίας. Κατά την κύλιση της η σφαίρα πρέπει να εφάπτεται μόνο στο έδαφος ή/και στο συλλεκτήριο σύστημα. Τα υπόλοιπα σημεία που δεν έρχονται σε επαφή με τη σφαίρα είναι προστατευμένα. Άρα, η εγκατάσταση των συλλεκτήριων αγωγών είτε αυτοί αποτελούνται από κατακόρυφες ράβδους είτε από πλέγμα αγωγών, γίνεται σε όλα τα σημεία της κατασκευής που έρχονται σε επαφή με τη σφαίρα. 25

39 Σχήμα Ζώνη προστασίας με τη μέθοδο της κυλιόμενης σφαίρας[19] (γ) Κατά τη μέθοδο των βρόχων, η κατασκευή που χρήζει προστασίας χωρίζεται σε τμήματα και ανάλογα με τη στάθμη προστασίας, επιλέγονται οι διαστάσεις του πλέγματος συλλεκτήριων αγωγών και η εγκατάσταση τους γίνεται ξεκινώντας από την περίμετρο της κατασκευής και καταλήγοντας στο κέντρο. Οι αποστάσεις μεταξύ των αγωγών είναι το πολύ ίσες με τις προκαθορισμένες από τη στάθμη προστασίας και η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται όταν ο πίνακας αποκλείει την εφαρμογή της μεθόδου γωνίας προστασίας Σύστημα αγωγών καθόδου Οι αγωγοί καθόδου αποτελούν την απευθείας συνέχεια των στοιχείων του συλλεκτηρίου συστήματος. Εάν το ρεύμα του κεραυνού επιμερίζεται σε πολλές οδούς όδευσης, τότε μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης δευτερογενών υπερπηδήσεων και περιορίζονται οι ηλεκτρομαγνητικές επιδράσεις του στο εσωτερικό της κατασκευής. Επομένως η τοποθέτηση τους πρέπει να γίνεται κατά το δυνατό περιμετρικά της κατασκευής, σε διάταξη συμμετρική και με τρόπο ώστε να υπάρχουν αρκετές παράλληλες και συνεχής οδοί ροής ρεύματος (σε κάθε περίπτωση να υπάρχουν τουλάχιστον δύο αγωγοί καθόδου) εξασφαλίζοντας τη συντομότερη όδευση του προς τη γη. Οι αγωγοί καθόδου, όπως και οι συλλεκτήριοι αγωγοί, πρέπει να στερεώνονται καλά ώστε οι μηχανικές επιδράσεις του ρεύματος κεραυνού να μην προκαλούν θραύση ή χαλάρωση. Ο αριθμός των συνδέσεων κατά μήκος των αγωγών πρέπει να είναι ο ελάχιστος δυνατός και 26

40 οπουδήποτε κρίνεται αναγκαίο να γίνονται ισοδυναμικές συνδέσεις. Η τοποθέτηση των αγωγών καθόδου εξαρτάται από την κατηγορία της εξωτερικής εγκατάστασης αντικεραυνικής προστασίας σε σχέση με το αν βρίσκονται σε επαφή ή όχι με την κατασκευή. Έτσι, τμήματα της κατασκευής όπως μεταλλικές εγκαταστάσεις οι οποίες μπορούν να επικαλύπτονται με μονωτικό υλικό ή στοιχεία των όψεων της κατασκευής μπορούν να θεωρηθούν ως φυσικοί αγωγοί καθόδου. Στον πίνακα δίνονται οι αποστάσεις μεταξύ των αγωγών καθόδου σε σχέση με την στάθμη προστασίας. Πίνακας 3.3.2[14] Σύστημα γείωσης Γείωση, γενικά, είναι η ευκολία ή δυσκολία που συναντά το ρεύμα στην προσπάθεια του να διοχετευτεί στην άπειρη γη. Είναι δηλαδή η αγώγιμη σύνδεση, σκόπιμη ή τυχαία, μέσω της οποίας ένα ηλεκτρικό κύκλωμα ή συσκευή συνδέεται με τη γη ή με αγώγιμο σώμα τέτοιου μεγέθους που να θεωρείται γη. Σκοπός της είναι να εξασφαλίζει την ακεραιότητα του εξοπλισμού και τη συνέχεια της λειτουργίας του, σε περίπτωση εμφανίσεως οποιουδήποτε σφάλματος, παρέχοντας διαδρομή απαγωγής και εκτόνωσης του ρεύματος στη γη. Προστατεύει από ηλεκτροπληξία άτομα που είτε δουλεύουν είτε κινούνται στον περιβάλλοντα χώρο και μειώνει τις πιθανότητες ανάπτυξης επικίνδυνων βηματικών τάσεων ή τάσεων επαφής. Ένα σύστημα γείωσης πρέπει να ικανοποιεί τα παρακάτω κριτήρια: - να παρέχει χαμηλή εμπέδηση για το ρεύμα - να μειώνει τον κίνδυνο κατάρρευσης ηλεκτρονικού εξοπλισμού - να μειώνει τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας για τον άνθρωπο - να ελαχιστοποιεί το κόστος Για να ικανοποιηθούν τα κριτήρια αυτά πρέπει το σύστημα γείωσης να είναι αρκετά μεγάλο ώστε να μειωθεί η μέγιστη αύξηση του δυναμικού όταν εισέρχονται απότομα ρεύματα, το κενό μεταξύ των ηλεκτροδίων να είναι προκαθορισμένο ώστε η δημιουργούμενη βηματική τάση να 27

41 είναι μικρότερη από την τιμή ασφαλείας για το προσωπικό, οι αγωγοί καθόδου να συνδέονται με το σύστημα γείωσης σε σημεία ώστε να μειώνεται η αύξηση δυναμικού του έδαφος και τέλος να λαμβάνεται υπόψη ο αποτελεσματικός λόγος του μήκους προς το εμβαδόν ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος. Παράγοντες που επηρεάζουν τη μεταβατική συμπεριφορά ενός συστήματος γείωσης είναι το σχήμα και οι διαστάσεις του καθώς επίσης και η ειδική αντίσταση του εδάφους που το περιβάλλει. Ανάλογα με το είδος του εδάφους, η ειδική αντίσταση μεταβάλλεται με αποτέλεσμα να πρέπει να ληφθεί υπόψη στις παραμέτρους του συστήματος γείωσης. Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει κάποιες τιμές της αντίστασης του εδάφους σε σχέση με το είδος του. Πίνακας Ειδική αντίσταση σε σχέση με τον τύπο εδάφους[20] Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν είναι η κυματομορφή και το σημείο έγχυσης του ρεύματος και η ανάπτυξη ιονισμού ή όχι του εδάφους. Ο ιονισμός του εδάφους είναι το φαινόμενο που ενδέχεται να συμβεί όταν το ηλεκτρικό πεδίο στην πλευρική επιφάνεια των ηλεκτροδίων γείωσης ξεπεράσει το πεδίο ιονισμού του εδάφους. Έτσι, όταν υψηλά ρεύματα οδηγούνται μέσω του συστήματος γείωσης στη γη, η μελέτη του φαινομένου αυτού είναι απαραίτητη για κάθε μοντέλο που προσομοιώνει σύστημα γείωσης σε μεταβατικές συνθήκες. Οι γειώσεις διακρίνονται στα παρακάτω τρία είδη ανάλογα με τον σκοπό ύπαρξης τους: - γείωση λειτουργίας, έμμεση ή άμεση εφόσον περιλαμβάνει ή όχι άλλη αντίσταση πλην της αντίστασης γείωσης - γείωση προστασίας - γείωση ασφαλείας ή αντικεραυνικής προστασίας Στην εικόνα που ακολουθεί, φαίνονται τα τρία είδη γείωσης σε μία οικιακή εγκατάσταση. 28

42 Σχήμα Αναπαράσταση των διαφόρων ειδών γείωσης[17] Οι μέθοδοι γείωσης που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις είναι η ουδετέρωση, η αγώγιμη δηλαδή σύνδεση με τον ουδέτερο ή άλλο γειωμένο αγωγό φάσης δικτύου, η άμεση γείωση και μέσω διακόπτη διαφυγής για την αυτόματη απομόνωση του προβληματικού μέρους της εγκατάστασης. Τα κυριότερα είδη γειωτών παρουσιάζονται στο σχήμα που ακολουθεί. 29

43 Σχήμα 3.3.4[12] Μια εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας πρέπει να αντέχει πολλά χρόνια. Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα, θα υπόκειται τις πιο δυσμενείς καιρικές συνθήκες, και παρόλα αυτά πρέπει να παρουσιάζει αντοχή στα πλήγματα κεραυνών. Αυτό σημαίνει πως όλα τα υλικά καθώς και ο τρόπος τοποθέτησης τους θα πρέπει να παρουσιάζουν εξαιρετική αντοχή σε μηχανικές καταπονήσεις και στη διάβρωση. Στους πίνακες που ακολουθούν αναφέρονται τα υλικά που χρησιμοποιούνται στα συστήματα αντικεραυνικής προστασίας, οι συνθήκες που χρησιμοποίησης τους και οι ελάχιστες διαστάσεις τους σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ

44 Πίνακας Ελάχιστο πάχος μεταλλικών φύλλων ή σωλήνων συλλεκτήριου συστήματος[14] Πίνακας Υλικά του ΣΑΠ και συνθήκες χρησιμοποίησης τους[14] 31

45 3.3.2 Εσωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας Η εσωτερική αντικεραυνική προστασία περιλαμβάνει τα μέσα με τα οποία περιορίζονται σε αποδεκτό βαθμό οι ηλεκτρομαγνητικές επιδράσεις του ρεύματος κεραυνού, τόσο στο εσωτερικό της κατασκευής που χρήζει προστασίας όσο και σε γειτονικές της. Οι ηλεκτρομαγνητικές επιδράσεις και υπερτάσεις περιορίζονται με ισοδυναμικές συνδέσεις, με μαγνητική θωράκιση και δρομολόγηση καλωδίων. Οι διατάξεις προστασίας έναντι υπερτάσεων χαμηλής τάσης κατατάσσονται ανά κλάσεις αναφορικά με το επίπεδο προστασίας που παρέχουν και διακρίνονται σε κατηγορίες ανάλογα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους Ισοδυναμικές συνδέσεις Οι ισοδυναμικές συνδέσεις εξασφαλίζουν την εξίσωση του δυναμικού μεταξύ σημείων του κυκλώματος ή μεταξύ διαφορετικών κυκλωμάτων. Συνέπεια αυτού, είναι να μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης επικίνδυνων υπερτάσεων σε περίπτωση πλήγματος κεραυνού ή σφάλματος στην εγκατάσταση. Οι συνδέσεις αυτές υλοποιούνται μέσω συνδετήριων αγωγών και εκτροπέων υπέρτασης όπου δεν επιτρέπεται η άμεση αγώγιμη σύνδεση. Το δίκτυο συνδέσεων, συνδεόμενο με το σύστημα γείωσης, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα γείωσης όπως παρουσιάζεται στο Σχ Σχήμα 3.3.5[17] 32

46 Μαγνητική θωράκιση Η μαγνητική θωράκιση στόχο έχει να μειώσει το μαγνητικό πεδίο στο εσωτερικό του προστατευόμενου χώρου. Η θωράκιση των καλωδίων περιορίζεται στην καλωδίωση με χρήση μεταλλικού καλύμματος καλωδίου ή κλειστούς μεταλλικούς αγωγούς καλωδίων. Η ελάχιστη διατομή που διασφαλίζει την αυτοπροστασία ενός καλωδίου από τις υπερτάσεις, χωρίς να απαιτείται εγκατάσταση εκτροπέα υπέρτασης, δίνεται από τη σχέση: όπου: - I f = το ρεύµα που ρέει στη θωράκιση σε ka - ρ c = ειδική αντίσταση της θωράκισης σε Ωm - l c = µήκος καλωδίου σε m(πίνακας Δ1) - U c = κρουστική τάση διάσπασης καλωδίου σε kv ανάλογα με την τάση λειτουργίας (πίνακας Δ2) Πίνακας Κρουστική τάση διάσπασης καλωδίου[14] 33

47 Πίνακας Υπολογισμός μήκους καλωδίου[14] Δρομολόγηση των καλωδίων Μια σωστά μελετημένη όδευση των καλωδίων περιορίζει σημαντικά τις περιοχές επαγόμενων τάσεων που δημιουργούν οι σχηματιζόμενοι από τα καλώδια βρόχοι. Έτσι, κλειστές περιοχές καλωδίων πρέπει να περιορίζονται κατά το δυνατό περισσότερο και οι αγωγοί πρέπει να οδηγούνται όσο το δυνατό πιο κοντά στους προστατευτικούς αγωγούς συνδέσεων. Τα μέτρα που λαμβάνονται για την όδευση των καλωδίων είναι πολύ σημαντικά για τον περιορισμό υπερτάσεων από κεραυνικό πλήγμα Διατάξεις προστασίας έναντι υπερτάσεων Οι κλάσεις στις οποίες κατατάσσονται οι διατάξεις προστασίας έναντι υπερτάσεων συστημάτων χαμηλής τάσης είναι τρείς και παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω. Κλάση Ι: Συμπεριλαμβάνει διατάξεις προστασίας που ενδέχεται να διαρρέονται από τμήμα ρεύματος του κεραυνού και η εγκατάσταση τους συνίσταται σε σημεία υψηλού κινδύνου. Κλάση ΙΙ: Συμπεριλαμβάνει διατάξεις προστασίας που χρησιμοποιούνται ως μέσα προστασίας έναντι υπερτάσεων από έμμεσα πλήγματα κεραυνού ή από χειρισμούς και η εγκατάσταση τους συνίσταται σε σημεία μικρότερης απαίτησης προστασίας. Κλάση ΙΙΙ: Συμπεριλαμβάνει διατάξεις που χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις μειωμένης απαίτησης προστασίας έναντι υπερτάσεων. 34

48 4. ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Φ/Β ΠΑΡΚΟΥ 4.1 Περιγραφή Φ/Β πάρκου [21] Το Φ/Β πάρκο που θα μελετηθεί στη συνέχεια, βρίσκεται εγκατεστημένο σε περιοχή της πόλης Λεμεσού στην Κύπρο. Είναι τοποθετημένο κοντά σε βιομηχανία και καταλαμβάνει χώρο 3500 τετραγωνικών μέτρων. Αποτελείται από 648 Φ/Β γεννήτριες, 21 inverters και παράγει συνολική ισχύ 149,04 kwp. Η πρόσοψη του φαίνεται στην εικόνα που ακολουθεί. Εικόνα Πρόσοψη Φ/Β πάρκου[21] Τα πλαίσια είναι τοποθετημένα σε σειρά και είναι χωρισμένα 30 ανά πάνελ. Είναι εγκατεστημένα 22 πάνελ, τα 21 περιέχουν 30 πλαίσια ενώ το τελευταίο περιέχει

49 Οι inverters του συστήματος ανήκουν στις πιο κάτω κατηγορίες: - 1 η κατηγορία: 9 x SMA TL 3 Strings x 14 PV Modules - 2 η κατηγορία: 6 x SMA TL 3 Strings x 15 PV Modules Οι διαστάσεις των πλαισίων που χρησιμοποιήθηκαν είναι 1,651m x 0,986m με κλίση μοίρες. Στο σχήμα που ακολουθεί φαίνεται η κάτοψη του σχεδίου του Φ/Β συστήματος. Σχήμα Κάτοψη Φ/Β συστήματος[21] 36

50 4.2 Μελέτη Φ/Β συστήματος Για τη μελέτη της εγκατάστασης αντικεραυνικής προστασίας, η περιοχή θα χωριστεί σε δύο κύριες ζώνες οι οποίες θα μελετηθούν ξεχωριστά. Η πρώτη αποτελεί το κτίριο ελέγχου που περιέχει τους inverters και η δεύτερη αποτελεί το κομμάτι που είναι εγκατεστημένες οι Φ/Β γεννήτριες. Η διάκριση αυτή γίνεται για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι οι δύο περιοχές βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους και δεν θα ήταν οικονομικό να γίνει ενιαία εγκατάσταση προστασίας και ο δεύτερος είναι ότι ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες κατασκευών οπότε και οι μέθοδοι προστασίας που θα χρησιμοποιηθούν πιθανόν να μην είναι ίδιες Αντικεραυνική προστασία κτιρίου ελέγχου [22] [12] [14] Από την κλίμακα που δίνεται στο σχέδιο της εγκατάστασης του Φ/Β συστήματος, υπολογίζονται οι διαστάσεις του κτιρίου. L = 0.8cm W = 0.5cm Κλίμακα 1:1000 Άρα L = 0,008 x 1000 = 8m και W = 0,005 x 1000 = 5m Παρόλο που οι διαστάσεις του κτιρίου ελέγχου και μετατροπών είναι μικρές και ενδεχομένως, αν ακολουθηθεί η διαδικασία εύρεσης στάθμης προστασίας, να μην χρειάζεται αντικεραυνική προστασία, επιλέγεται η στάθμη III ή τουλάχιστον IV και γίνεται τοποθέτηση μη μονωμένης εξωτερικής αντικεραυνικής προστασίας. Με τη μέθοδο των βρόχων και από τον πίνακα του προτύπου ΕΛΟΤ 1197 για τις αποστάσεις μεταξύ συλλεκτήριων αγωγών ανάλογα της στάθμης προστασίας, παρατηρείται ότι αρκεί να γίνει τοποθέτηση κατά την περίμετρο της οροφής του κτιρίου ελέγχου λόγω των διαστάσεων που είναι μικρότερες αυτών που επιβάλλει ο κανονισμός και λόγω απλότητας της κατασκευής. Έτσι, με μόνο δύο αγωγούς καθόδου στερεωμένους σε απόσταση από την είσοδο ή τυχόν παράθυρα και σε συμμετρία μεταξύ τους πληρούνται οι προϋποθέσεις των κανονισμών και εξασφαλίζεται η άμεση διάχυση του ρεύματος κεραυνού προς τη γείωση. Όσον αφορά τη γείωση, θα χρησιμοποιηθεί διάταξη ηλεκτροδίου γείωσης τύπου Β ή αλλιώς θεμελιακή γείωση. Η θεμελιακή γείωση εξασφαλίζει χαμηλή τιμή αντίστασης γείωσης, δημιουργία ισοδυναμικής επιφάνειας, προστασία του ηλεκτροδίου από τη διάβρωση λόγω εγκιβωτισμού στο μπετό, μείωση βηματικών και τάσεων επαφής και ύπαρξη αναμονών για την άμεση γείωση παροχής της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου ΑΗΚ. Το περιμετρικό ηλεκτρόδιο θεμελιακής γείωσης, εγκιβωτισμένο στο σκυρόδεμα των θεμελίων του κτιρίου, μπορεί να είναι σε μορφή ταινίας ή κυλινδρικής διατομής και η λήψη του αποτελεί το συνδετικό στοιχείο της διάταξης γείωσης με την εγκατάσταση, τις ισοδυναμικές συνδέσεις, τα συστήματα επεξεργασίας 37

51 πληροφοριών, την εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας κ.α. Έτσι, ολοκληρώνεται η εξωτερική εγκατάσταση αντικεραυνικής προστασίας. Για να ολοκληρωθεί η αντικεραυνική προστασία, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ηλεκτρομαγνητικές επιδράσεις του ρεύματος κεραυνού στο εσωτερικό του κτιρίου ελέγχου. Λόγω του μεγάλου μήκους των dc καλωδίων, πρέπει να τοποθετηθούν εκτροπείς υπέρτασης κλάσης ΙΙ τόσο στην dc είσοδο όσο και σταν ac έξοδο του αντιστροφέα. Επίσης, τα καλώδια των διαφόρων τύπου αισθητήρων, πρέπει να συνδεθούν μέσω εκτροπέων υπέρτασης κλάσης ΙΙΙ στο κτίριο ελέγχου ώστε να μην παρουσιαστούν προβλήματα στη μεταφορά δεδομένων σε περίπτωση πλήγματος κεραυνού. Σχήμα Κυκλωματικό διάγραμμα προστασίας αντιστροφέα έναντι υπερτάσεων[22] 38

52 Σχήμα Σύστημα προστασίας μεταφοράς και επεξεργασίας δεδομένων[22] Αντικεραυνική προστασία Φ/Β γεννητριών [23] [12] [14] Η αντικεραυνική προστασία των συστοιχιών του Φ/Β συστήματος, μπορεί να γίνει με μία εκ των τριών μεθόδων που παρουσιάστηκαν στο προηγούμενο κεφάλαιο. Με τη μέθοδο της γωνίας προστασίας, υπολογίζεται ανάλογα με τη στάθμη προστασίας το ύψος των κατακόρυφων ράβδων καθώς και τα σημεία τοποθέτησης τους. Με παρόμοιο τρόπο, με τη μέθοδο της κυλιόμενης σφαίρας, εντοπίζονται τα σημεία που θα τοποθετηθούν οι κατακόρυφες ράβδοι λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και την στάθμη προστασίας. Σε περίπτωση συστήματος δύο κατακόρυφων ράβδων ύψους h t που απέχουν μεταξύ τους απόσταση d το βάθος εισχώρησης p της σφαίρας ακτίνας R δίνεται υπολογίζεται από τη σχέση: 39

53 Στις δύο αυτές μεθόδους το ύψος των κατακόρυφων ράβδων προκύπτει από υπολογισμούς και δεν είναι σταθερό. Όμως, σε ένα Φ/Β σύστημα, η σκίαση των πλαισίων πρέπει να αποφεύγεται όσο το δυνατό περισσότερο. Ακόμα, για μεγάλα ύψη κατακόρυφων ράβδων, πρέπει να τηρείται μια ελάχιστη απόσταση S μεταξύ αυτών και των μεταλλικών πλαισίων των Φ/Β πάνελ που δίνεται από τη σχέση: Οι μεταβλητές που εμφανίζονται στην εξίσωση έχουν την εξής φυσική ερμηνεία: - ki εξαρτάται από την επιλεχθείσα στάθμη προστασίας σύμφωνα με τον πίνακα kc εξαρτάται από τη χωροθέτηση και τον αριθμό των αγωγών καθόδου για ένα αγωγό παίρνει την τιμή 1 για ένα αγωγό παίρνει την τιμή 0,66 για περισσότερους αγωγούς συμμετρικά τοποθετημένους και με απόσταση μεταξύ τους 20m παίρνει την τιμή 0,44 - km εξαρτάται από το διαχωριστικό μέσω σύμφωνα με τον πίνακα l είναι το μήκος του αγωγού καθόδου Πίνακας 4.2.1[14] 40

54 Πίνακας 4.2.2[14] Ακόμα και αν το S υπολογίζεται από τον τύπο μικρότερο, η ελάχιστη απόσταση ασφαλείας μεταξύ συλλεκτήριων αγωγών και μεταλλικών πλαισίων των Φ/Β πάνελ είναι 50cm. Ένας εύκολος τρόπος σχεδιασμού της εξωτερικής εγκατάστασης αντικεραυνικής προστασίας της Φ/Β γεννήτριας είναι με χρήση κατακόρυφων ράβδων οι οποίες στηρίζονται απευθείας στα πλαίσια των πάνελ και έχουν ύψος περίπου 1m για εύκολη στήριξη. Η μέθοδος προστασίας που εφαρμόζεται στην περίπτωση αυτή, στηρίζεται απλά στην εύρεση της απόστασης μεταξύ των κατακόρυφων ράβδων ανάλογα με την στάθμη προστασίας Καθορισμός απαιτούμενης στάθμης προστασίας Για τον καθορισμό της στάθμης προστασίας, πρέπει να υπολογιστούν οι διαστάσεις της υπό προστασία περιοχής που στη δεδομένη περίπτωση αντιστοιχεί στην Φ/Β συστοιχία του συστήματος. Η περιοχή αντιμετωπίζεται σαν ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο με διαστάσεις που καθορίζονται ως ακολούθως: 41

55 - Ύψος Το ισοδύναμο ύψος της κατασκευής, είναι το ύψος του πλαισίου αν προστεθεί σε αυτό το ύψος της βάσης στήριξης του. Η μέγιστη κλίση του πλαισίου είναι 60 ο άρα το ύψος του πλαισίου θα είναι H πλαισίου = L πλαισίου. sin60 o = 1,43m. Λαμβάνοντας υπόψη και το προεξέχον ύψος της βάσης στήριξης, τότε το συνολικό ύψος θα είναι H = Hπλαισίου + Hβάσης 2m. - Μήκος Το ισοδύναμο μήκος της κατασκευής, είναι η προβολή του μήκους του πλαισίου (στο ύψος 0 δηλαδή) πολλαπλασιασμένη με το πλήθος των πάνελ αν προστεθεί σε αυτό η μεταξύ τους απόσταση που όπως είναι γνωστό πρέπει να είναι διπλάσια του ύψους του πλαισίου. Άρα το συνολικό μήκος είναι L = 22. L προβολή H = 22. L πλαισίου. cos60 o H 100m. - Πλάτος Το ισοδύναμο πλάτος της κατασκευής, είναι το πλάτος του πλαισίου πολλαπλασιασμένο με το πλήθος των πλαισίων του μεγαλύτερου πάνελ. Άρα το συνολικό πλάτος είναι W = L πλαισίου m. Εικόνα Πλάγια όψη Φ/Β πλαισίου[21] 42

56 Εικόνα Κάτοψη Φ/Β πλαισίου[21] Από τα μέχρι τώρα δεδομένα μπορεί να υπολογιστεί η ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια. Για την εύρεση της απαιτούμενης στάθμης προστασίας πρέπει να είναι γνωστή και η μέση ετήσια πυκνότητα πληγμάτων κεραυνού στο έδαφος. Εφόσον δεν υπάρχει διαθέσιμος χάρτης ισοκεραυνικών καμπυλών για την Κύπρο, οι ημέρες καταιγίδας ανά έτος δίνονται από τη μετεωρολογική υπηρεσία της Κύπρου στην οποία καταγράφονται τα εξής: Οι καταιγίδες είναι σπάνιες από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβρη, συμβαίνουν όμως κατά μέσο όρο σε 4 μέχρι 5 μέρες σε κάθε μήνα από τον Οκτώβρη μέχρι τον Ιανουάριο και σε 2 μέχρι 3 μέρες σε κάθε μήνα από τον Φεβρουάριο μέχρι Μάιο. Δηλαδή αν επιλεγεί η χειρότερη περίπτωση θα συμβαίνουν = = 32 ημέρες καταιγίδας το έτος. Με τη διαδικασία που παρουσιάστηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο και με τη βοήθεια των σχέσεων (3.1),(3.2) και (3.3) καθώς και του πίνακα υπολογίζεται ο μέσος αριθμός κεραυνών που μπορούν να πλήξουν άμεσα την κατασκευή ανά έτος. - T d = 32 - N g = 3, A e = 4673,04 m 2 - C e = 1 - N d = 0,0142 Οι τοπικοί κανονισμοί επιτρέπουν 5 κεραυνούς ανά 1000 έτη όταν πρόκειται για συμβατικές κατασκευές οπότε N c = 0,005 και η απαιτούμενη στάθμη προστασίας βρίσκεται από τη σχέση που ακολουθεί. 43

57 => Ε 0,65 Επομένως η απαιτούμενη στάθμη προστασίας σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο κεφάλαιο θα είναι: => ΣΤΑΘΜΗ IV Σχεδιασμός συστήματος αντικεραυνικής προστασίας Από την επιλεχθείσα στάθμη προστασίας, καθορίζονται πλέον οι τυπικές αποστάσεις μεταξύ των κατακόρυφων ράβδων καθώς και οι διαστάσεις του πλέγματος γείωσης. Άρα, από τον πίνακα 3.3.1, καθορίζεται η απόσταση μεταξύ κατακόρυφων ράβδων να είναι στα 20m, ενώ οι διαστάσεις πλέγματος γείωσης 20x20m. Η περιοχή που καταλαμβάνουν οι Φ/Β γεννήτριες φαίνεται στο σχήμα Στα επόμενα σχήματα παρουσιάζεται η τοποθέτηση των ακίδων-κατακόρυφων ράβδων και του πλέγματος γείωσης. 30m 100m Σχήμα

58 10m 20m 10m 10m 20m 20m 20m 20m Αλεξικέραυνο 10m Σχήμα Τοποθέτηση κατακόρυφων ράβδων 5m 15m 15m 5m 20m 20m 20m 20m Πλέγμα γείωσης 20m Σχήμα Τοποθέτηση πλέγματος γείωσης 45

59 Οι κατακόρυφες ράβδοι είναι ύψους 1m και διατομής 4mm. Είναι στερεωμένες στα μεταλλικά πλαίσια των πάνελ τα οποία συμπεριφέρονται σαν αγωγοί καθόδου και με επιπρόσθετο αγωγό συνδέονται στο πλέγμα γείωσης ανά 10m περίπου. Το πλέγμα γείωσης είναι τύπου ταινίας με διαστάσεις 20x20m, διατομής 40x4mm και είναι ενταφιασμένο σε βάθος 1,5m. Σύμφωνα με τον πίνακα και την σχέση (3.4) για τον υπολογισμό της ακτίνας της κυλιόμενης σφαίρας βρίσκονται τα εξής: - Ι = 100 ka η μέγιστη τιμή του ρεύματος για στάθμη IV - S = 8.I 0.65 = m η ακτίνα της κυλιόμενης σφαίρας Σχήμα Έλεγχος βάθους εισχώρησης Από το σχήμα υπολογίζεται το βάθος εισχώρησης ως ακολούθως: - L = 10 m η απόσταση μεταξύ των ακίδων - h = 1 m το ύψος των ακίδων από το φ/β πλαίσιο - S = m η ακτίνα της κυλιόμενης σφαίρας Λύνοντας ως προς h υπολογίζεται το βάθος εισχώρησης. h = 0.08 m 46

60 Μέτρα προστασίας στις Φ/Β γεννήτριες Στα κιβώτια διασύνδεσης κατά το δυνατό πλησιέστερα στη Φ/Β γεννήτρια, εγκαθίστανται εκτροπείς υπέρτασης κλάσης Ι. Έτσι, προστατεύονται τοπικά τα στοιχεία και εμποδίζονται οι υπερπηδήσεις λόγω ηλεκτρομαγνητικών επιδράσεων σε αυτά. Τα επικίνδυνα ενεργά μέρη των Φ/Β γεννητριών δεν πρέπει να είναι προσιτά και τα αγώγιμα να είναι ακίνδυνα είτε σε κανονική λειτουργία είτε σε περίπτωση μονού σφάλματος. Ενάντια στην άμεση επαφή, πέρα από την προστασία μέσω μόνωσης, χρησιμοποιούνται προστατευτικές συσκευές που διακόπτουν την λειτουργία της Φ/Β γεννήτριας σε περίπτωση αποτυχίας ή απροσεξίας των χειριστών. Η επαφή με μια επικίνδυνη τάση της εγκατάστασης λόγω σφάλματος γείωσης, εμποδίζεται με αυτόματους διακόπτες παροχής. Στην μέθοδο αυτή, ενάντια στην έμμεση επαφή, είναι απαραίτητη η συνεργασία της γείωσης της Φ/Β γεννήτριας η οποία επιτυγχάνεται με συστήματα γείωσης τύπου ΙΤ, ΤΝ και ΤΤ τα οποία διαφοροποιούνται ως προς τον τρόπο γείωσης των ενεργών και εκτεθειμένων μερών της. 47

61 5. ΕΞΟΜΟΙΩΣΗ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΓΕΙΩΣΗΣ 5.1 Περιγραφή μοντέλου γείωσης [24] [25] [27] Για να προσεγγιστεί η συμπεριφορά της γείωσης σε μεταβατικά φαινόμενα, όπως είναι και το πλήγμα κεραυνού, πραγματοποιείται προσομοίωση με τη βοήθεια των μοντέλων που βασίζονται στη θεωρία του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου, το μοντέλο της προσέγγισης γραμμής μεταφοράς, υβριδικής προσέγγισης και της κυκλωματική προσέγγισης. Παρόλο που όλα τα μοντέλα μπορούν να αναπτυχθούν τόσο στο πεδίο της συχνότητας ή στο πεδίο του χρόνου, το μοντέλο που χρησιμοποιείται για την αναπαράσταση μη συγκεντρωμένων παραμέτρων ηλεκτροδίων γείωσης και έπειτα από αρκετές παρατηρήσεις, είναι η κυκλωματική προσέγγιση. Οι παρατηρήσεις που έγιναν είναι η εύκολη εφαρμογή του, η ακρίβεια των αποτελεσμάτων και η εύκολη ενσωμάτωση του φαινομένου του ιονισμού. Κατά το μοντέλο αυτό, η προσομοίωση της μεταβατικής συμπεριφοράς των συστημάτων γείωσης, γίνεται με τη χρήση π-ισοδυνάμων RLC κυκλωμάτων. Σε προσομοιώσεις χαμηλών συχνοτήτων, μία αντίσταση γείωσης αποκρίνεται ικανοποιητικά και αμελείται η χωρική και επαγωγική απόκριση του ηλεκτροδίου. Το Σχ αναπαριστά την κυκλωματική προσέγγιση RLC ενώ στο Σχ παρουσιάζεται ένα ηλεκτρόδιο γείωσης με μη συγκεντρωμένες παραμέτρους. Σχήμα 5.1.1[25] 48

62 Σχήμα 5.1.2[25] Κατά καιρούς έχουν προταθεί διάφορες σχέσεις για τον υπολογισμό των στοιχείων του RLC κυκλώματος κάποιες από τις οποίες φαίνονται στον πίνακα Η κυκλωματική προσέγγιση για τη μεταβατική συμπεριφορά των συστημάτων γείωσης αναπτύχθηκε για πρώτη φορά το 1983 από τον Meliopoullos σύμφωνα με τον οποίο κάθε τμήμα του ηλεκτροδίου γείωσης αντικαθίσταται από γραμμή μεταφοράς χωρίς απώλειες και δύο επιπλέον εγκάρσιες αγωγιμότητες. Το 1989 ο Ramamoorty ανέπτυξε μια απλοποιημένη κυκλωματική προσέγγιση η οποία αναπαριστούσε κάθε τμήμα του συστήματος γείωσης με ένα συγκεντρωμένο κύκλωμα με επαγωγή και αμοιβαία επαγωγή καθώς και αγωγιμότητα διαρροής προς τη γη. Το 1999 δημοσιεύτηκαν δύο τροποποιήσεις από τους Geri και Otero βασισμένες στην εργασία του Meliopoullos με αποτέλεσμα να επικρατήσει το ισοδύναμο κύκλωμα του προηγούμενου σχήματος και οι παράμετροι του να δίνονται από τις ακόλουθες σχέσεις: 49

63 όπου: - ρ = η ειδική αντίσταση του εδάφους (Ωm) - l i = το ολικό μήκος του ηλεκτροδίου γείωσης (m) - α = η διάμετρος του ηλεκτροδίου γείωσης (m) - h = το βάθος ενταφιασμού του ηλεκτροδίου (m) - μ 0 = η μαγνητική διαπερατότητα του κενού = 4π.10-7 H/m - ε = η διηλεκτρική σταθερά του εδάφους (F/m) - α i = η ισοδύναμη διάμετρος του ηλεκτροδίου γείωσης όταν συμπεριληφθεί ο ιονισμός Στην σχέση υπολογισμού της χωρητικότητας c i, η ισοδύναμη διάμετρος του ηλεκτροδίου γείωσης α i όταν συμπεριληφθεί ο ιονισμός του εδάφους, υπολογίζεται από την παρακάτω σχέση σύμφωνα με το κριτήριο Mousa[26]: όπου: - I mi = η ένταση του ρεύματος που οδηγείται στο στοιχείο i (A) - E 0 = η ένταση του πεδίου ιονισμού (V/m) Πίνακας 5.1.1[17] 50

64 5.2 Υπολογισμός των στοιχείων πλέγματος γείωσης Για τον υπολογισμό των παραμέτρων του πλήγματος γείωσης, πρέπει να καθοριστεί ο τύπος του εδάφους ενταφιασμού ώστε να γίνουν γνωστά η ειδική αντίσταση του ρ και η διηλεκτρική σταθερά ε. Για την ανάλυση του πλέγματος γείωσης χρησιμοποιήθηκαν δύο τιμές για την ειδική αντίσταση του εδάφους, για ρ=100ωm και ρ=300ωm, οπότε απομένει η διηλεκτρική σταθερά η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί. Πίνακας Ενδεικτικές τιμές διηλεκτρικής σταθεράς[26] Εφόσον ισχύει και η διηλεκτρική σταθερά του κενού είναι = 8, F/m, για αμμώδες ξηρό έδαφος η διηλεκτρική σταθερά είναι = 2, F/m. Η ισοδύναμη διάμετρος της ταινίας του πλέγματος υπολογίζεται ως εξής: 40mm 4mm = 51

65 Το μήκος του πλέγματος είναι l i =20m και το βάθος ενταφιασμού του είναι h=1,5m. Αρχικά, η μελέτη γίνεται χωρίς να ληφθεί υπόψη ο ιονισμός. Στη συνέχεια, συμπεριλαμβάνοντας και τον ιονισμό του εδάφους με τιμές της έντασης του πεδίου Ε 0 =100kV και E 0 =300kV, υπολογίζονται όλα τα στοιχεία του πλέγματος. - Για ρ=100ωm χωρίς ιονισμό του εδάφους: L i =1, H r i =6,08 Ω c i =5, F G i =0,182 Ω -1 => 5,5 Ω Συμπεριλαμβάνοντας τον ιονισμό του εδάφους με Ε 0 =100kV: α i =0,796 m L i =1, H r i =6,08 Ω c i =8, F G i =0,318 Ω -1 => 3,15 Ω Συμπεριλαμβάνοντας τον ιονισμό του εδάφους με Ε 0 =300kV: α i =0,265 m L i =1, H r i =6,08 Ω c i =7, F G i =0,25 Ω -1 => 4,0 Ω - Για ρ=300ωm χωρίς ιονισμό του εδάφους: L i =1, H r i =18,25 Ω c i =5, F G i =0,061 Ω -1 => 16,49 Ω Συμπεριλαμβάνοντας τον ιονισμό του εδάφους με Ε 0 =100kV: α i =2,387 m L i =1, H r i =18,25 Ω c i =1, F 52

66 G i =0,1414 Ω -1 => 7,07 Ω Συμπεριλαμβάνοντας τον ιονισμό του εδάφους με Ε 0 =300kV: α i =0,796 m L i =1, H r i =18,25 Ω c i =8, F G i =0,106 Ω -1 => 9,46 Ω 5.3 Εξομοίωση [28] Η εξομοίωση του πλέγματος γείωσης πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό ATP-EMTP του οποίου η λειτουργία (εισαγωγή των στοιχείων του πλέγματος, δημιουργία της κυματομορφής κεραυνού, εξαγωγή των χαρακτηριστικών κ.τ.λ) παρουσιάζεται στο Παράρτημα Α. Η κυματομορφή του ρεύματος κεραυνού σύμφωνα με τον κανονισμό της IEC έχει τη μορφή: όπου: - I = η μέγιστη τιμή του ρεύματος κεραυνού - k = ο παράγοντας συσχέτισης για τη μέγιστη τιμή του ρεύματος - t = είναι ο χρόνος - τ 1 = ο χρόνος μετώπου - τ 2 = είναι ο χρόνος ουράς Οι παράμετροι της εξίσωσης ρεύματος κεραυνού δίνονται στον πίνακα που ακολουθεί. Πίνακας Παράμετροι ρεύματος κεραυνού[28] 53

67 Το πλέγμα υπόκειται σε ρεύμα κεραυνού 100kA 10/350μs σε δύο διαφορετικά σημεία. Στην πρώτη εξομοίωση θεωρούμε ότι το ρεύμα κεραυνού εισέρχεται στο κέντρο ενώ στην δεύτερη η είσοδος του γίνεται από τα άκρα του πλέγματος. Ακολούθως γίνεται και εξομοίωση με ρεύμα κεραυνού 100kA 1,2/50μs στα ίδια σημεία και γίνεται η σύγκριση σε ένα μόνο κόμβο Είσοδος ρεύματος κεραυνού σε κεντρικό κόμβο Το ισοδύναμο κύκλωμα που προέκυψε φαίνεται στο σχήμα C B A D Σχήμα Για Ι=100kA 10/350μs, η τάση που προκύπτει στους κόμβους Α, Β, C, D του σχήματος φαίνεται στα παρακάτω διαγράμματα με μοβ, κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα αντίστοιχα. 54

68 kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=100ωm χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ιονισμός του εδάφους kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=100ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =300kV/m 55

69 ΤΑΣΗ ΣΕ kv kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=100ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =100kV/m Μέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για ρ=100ωm 56

70 kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=300ωm χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ιονισμός του εδάφους kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=300ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =300kV/m 57

71 ΤΑΣΗ ΣΕ kv kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=300ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =100kV/m Mέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για ρ=300ωm 58

72 Για Ι=100kA 1.2/50μs, η τάση που προκύπτει στον κόμβο Α του σχήματος χωρίς να ληφθεί υπόψη ο ιονισμός και συμπεριλαμβανομένου αυτού φαίνεται στα παρακάτω διαγράμματα με κόκκινο και πράσινο χρώμα αντίστοιχα. kv μsec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις στον κόμβο Α για ρ=100ωm kv μsec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις στον κόμβο Α για ρ=300ωm 59

73 5.3.2 Είσοδος ρεύματος κεραυνού σε ακραίο κόμβο Το ισοδύναμο κύκλωμα που προέκυψε φαίνεται στο σχήμα C B A D Σχήμα Για I=100kA 10/350μs, η τάση που προκύπτει στους κόμβους Α, Β, C, D του σχήματος φαίνεται στα παρακάτω διαγράμματα με μοβ, κόκκινο, πράσινο και μπλε χρώμα αντίστοιχα. 60

74 kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=100ωm χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ιονισμός του εδάφους kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=100ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =300kV/m 61

75 ΤΑΣΗ ΣΕ kv kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=100ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =100kV/m 300 Μέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό 50 0 A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για ρ=100ωm 62

76 kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=300ωm χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο ιονισμός του εδάφους kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=300ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =300kV/m 63

77 ΤΑΣΗ ΣΕ kv kv msec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις για ρ=300ωm λαμβάνοντας υπόψη τον ιονισμό του εδάφους και Ε 0 =100kV/m Μέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό Α Β C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για ρ=300ωm 64

78 Για Ι=100kA 1.2/50μs, η τάση που προκύπτει στον κόμβο C του σχήματος χωρίς να ληφθεί υπόψη ο ιονισμός και συμπεριλαμβανομένου αυτού φαίνεται στα παρακάτω διαγράμματα με κόκκινο και πράσινο χρώμα αντίστοιχα. kv μsec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις στον κόμβο C για ρ=100ωm kv μsec Σχήμα Εμφανιζόμενες τάσεις στον κόμβο C για ρ=300ωm 65

79 5.3.3 Σύγκριση μέγιστων τάσεων στους κόμβους Οι μέγιστες τάσεις που εμφανίζονται στους κόμβους Α,Β,C,D αντίστοιχα για τις δύο θέσεις έγχυσης του ρεύματος κεραυνού φαίνονται στα διαγράμματα που ακολουθούν. Οι πρώτες τρεις μπάρες αναφέρονται στην περίπτωση εισόδου του ρεύματος από ακραίο κόμβο ενώ οι άλλες από κεντρικό. Στα σχήματα και παρουσιάζονται οι μέγιστες τάσεις για ρεύμα I=100kA 10/350 μs για τις δύο τιμές της αντίστασης εδάφους, ενώ στα σχήματα και για ρεύμα Ι=100kA 1.2/50μs και τις αντίστοιχες τιμές της αντίστασης εδάφους. Πίνακας Είσοδος ρεύματος Ι=100kA 10/350μs από ακραίο και κεντρικό κόμβο αντίστοιχα Πίνακας Είσοδος ρεύματος Ι=100kA 1.2/50μs από ακραίο και κεντρικό κόμβο αντίστοιχα 66

80 ΤΑΣΗ ΣΕ kv ΤΑΣΗ ΣΕ kv Μέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό 0 A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για I=100κΑ 10/350μs και ρ=100ωm Mέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό 0 A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για I=100κΑ 10/350μs και ρ=300ωm 67

81 ΤΑΣΗ ΣΕ kv ΤΑΣΗ ΣΕ kv Μέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό 0 A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για I=100κΑ 1.2/50μs και ρ=100ωm Mέγιστες τάσεις κόμβων με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό με ιονισμό και Εο=100kV/m με ιονισμό και Εο=300kV/m χωρίς ιονισμό 0 A B C D ΚΟΜΒΟΙ Σχήμα Μέγιστες τάσεις κόμβων για I=100κΑ 1.2/50μs και ρ=300ωm 68

82 5.4 Συμπεράσματα Θεωρώντας το έδαφος ενταφιασμού του πλέγματος γείωσης ομοιογενές, δηλαδή η διηλεκτρική του σταθερά ε και η μαγνητική διαπερατότητα μ είναι σταθερά μεγέθη, παρατηρούμε ότι για μεγαλύτερες τιμές της ειδικής αντίστασης του εδάφους, αυξάνεται η εν σειρά αντίσταση του ισοδύναμου κυκλώματος του σχήματος ενώ η εν σειρά επαγωγή παραμένει σταθερή. Όταν συμπεριληφθεί το φαινόμενο του ιονισμού, παρατηρείται ότι επηρεάζονται μόνο η παράλληλη χωρητικότητα c και η αγωγιμότητα G. Ο λόγος είναι επειδή εξαρτώνται από την διατομή του αγωγού με αποτέλεσμα να μεγαλώνει η χωρητικότητα c και να μειώνεται η αντίσταση G. Οι μεταβολές αυτές εξαρτώνται από την τιμή του πεδίου ιονισμού του εδάφους αφού είναι αντιστρόφως ανάλογο της ισοδύναμης διατομής του αγωγού γείωσης. Από τα διαγράμματα της προσομοίωσης συμπεραίνουμε ότι η μεγαλύτερη τάση εμφανίζεται στον κόμβο C όταν η έγχυση του ρεύματος κεραυνού γίνεται σε αυτόν επειδή βρίσκεται σε ακραία θέση που αποτελεί την χειρότερη και μειώνεται όσο απομακρυνόμαστε από αυτόν. Επομένως, λόγω του μεγέθους του πλέγματος γείωσης, παρατηρείται μείωση στις τάσεις στους απομακρυσμένους κόμβους και ειδικά στην δεύτερη περίπτωση όπου η είσοδος του ρεύματος γίνεται σε ακραίο κόμβο. Επιπλέον, παρατηρούμε ότι η αντίσταση του εδάφους ρ είναι καθοριστική για την τιμή της τάσης ιδιαίτερα στον κόμβο όπου γίνεται η είσοδος του ρεύματος κεραυνού. Έτσι, για μεγαλύτερη τιμή της αντίστασης εδάφους παρατηρείται μεγάλη αύξηση στην τιμή της εμφανιζόμενης τάσης. Ακόμα, συγκρίνοντας τις μέγιστες τάσεις στους κόμβους στις περιπτώσεις όπου Ι=100kA 10/350μs και Ι=100kA 1.2/50μs, παρατηρούμε πολύ μικρές μεταβολές στις τιμές λόγω της μικρής ανάλυσης των εξομοιώσεων. Τέλος παρατηρούμε πόσο σημαντική είναι η διαφοροποίηση στις τιμές της τάσης όταν συμπεριληφθεί το φαινόμενο του ιονισμού του εδάφους. Από τους πίνακες των μέγιστων τιμών τάσης, βλέπουμε ότι με τον ιονισμό υπάρχει πολύ μεγάλη μείωση των τιμών των τάσεων στους κόμβους, που γίνεται ακόμα μεγαλύτερη για Ε 0 = 100kV/m. Ειδικότερα στους κόμβους που βρίσκονται κοντά στα άκρα του πλέγματος οι τάσεις που εμφανίζονται είναι αμελητέες. 69

83 Παράρτημα Α Το ATP-EMTP αναπτύχθηκε με σκοπό την προσομοίωση ηλεκτρικών κυκλωμάτων, συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας και εξοπλισμού και αποτελείται από έναν μεταφραστή (compiler) που μεταφράζει τα κατάλληλα γραμμένα αρχεία εισόδου σε αρχεία εξόδου αποτελεσμάτων. Το πρόγραμμα αναλύει το σύστημα που θα του δοθεί στο πεδίο του χρόνου επιλύοντας τις διαφορικές εξισώσεις των στοιχείων που απαρτίζουν το κύκλωμα ή το ηλεκτρικό δίκτυο με αποτέλεσμα να μπορεί να υπολογίζει τόσο μεταβατικές καταστάσεις όσο και να αναλύει κυκλώματα στη μόνιμη κατάσταση λειτουργίας. 1.Εισαγωγή στοιχείων για τη δημιουργία πλέγματος [29] Η σχεδίαση των δικτύων γίνεται με τη βοήθεια του γραφικού προεπεξεργαστή ATPDraw ο οποίος υποστηρίζει περίπου 70 στοιχεία και δυνατότητα σχεδίασης μονοφασικών ή τριφασικών κυκλωμάτων. 70

84 Ανοίγοντας το ATPDraw και επιλέγοντας Νew από το menu File, εμφανίζεται η λευκή οθόνη επί της οποίας μπορεί να αρχίσει ο σχεδιασμός του κυκλώματος. Πατώντας το δεξί πλήκτρο του mouse, εμφανίζεται μια λίστα που περιλαμβάνει κάποια ηλεκτρικά στοιχεία. Αφού γίνει η επιλογή, με το δεξί πλήκτρο του mouse στο στοιχείο γίνεται περιστροφή (rotate) ενώ με το αριστερό σε ένα ακροδέκτη του ξεκινά η σχεδίαση αγώγιμου δρόμου. Με double-click στο στοιχείο εμφανίζονται οι παράμετροι του και με το πάτημα του OK ολοκληρώνεται η εισαγωγή του. 71

85 2.Δημιουργία κυματομορφής ρεύματος κεραυνού [29] Η κυματομορφή του ρεύματος του κεραυνού είναι διαθέσιμη ανάμεσα στα στοιχεία και βρίσκεται στη λίστα Sources με την ονομασία Heidler type 15. Αφού τοποθετηθεί στο σημείο που έχει επιλεχθεί η εισαγωγή του ρεύματος κεραυνού, με double-click συμπληρώνονται τα εξής: - Type of Source = Current (αφού επιθυμούμε κυματομορφή ρεύματος) - Amplitude = η μέγιστη τιμή του ρεύματος κεραυνού - T_f = τ1 = ο χρόνος μετώπου - Tau = ο χρόνος ουράς - T start = 0 (ο χρόνος εκκίνησης) - T stop = n (ο χρόνος παύσης για να σταματά ακριβώς πριν το χρόνο που θέλουμε να τρέξουμε το πρόγραμμα = Tmax = (n-1)...01) 72

86 Αφού τοποθετηθεί η πηγή ρεύματος κεραυνού, συνδέουμε στους κόμβους που επιθυμούμε να μελετήσουμε probe ώστε να ορίσουμε τα μεγέθη τα οποία αναμένονται ως έξοδος του προγράμματος. Στην εικόνα που ακολουθεί φαίνονται ένα probe τάσης και ένα ρεύματος καθώς επίσης και όλα τα διαθέσιμα probes. Μετά την ανάλυση του κυκλώματος από το ΑΤΡ, θα έχουμε την δυνατότητα να δούμε την κυματομορφή της τάσης στο συγκεκριμένο κόμβο και το ρεύμα που διαρρέει το κύκλωμα. 73

87 3.Εκτέλεση προγράμματος και εξαγωγή των χαρακτηριστικών [29] Για να τρέξουμε το πρόγραμμα πρέπει να ορίσουμε το βήμα αριθμητικής επανάληψης delta T τον μέγιστο χρόνο προσομοίωσης Tmax. Οπότε, επιλέγοντας ATP / Settings / Simulation εμφανίζεται ο πίνακας της εικόνας που ακολουθεί και συμπληρώνονται τα εξής: - delta T - Tmax Τέλος, πατούμε την επιλογή ATP / run ATP και το πρόγραμμα αρχίζει να τρέχει. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή, μπορούμε με το πρόγραμμα σχεδιασμού γραφικών παραστάσεων PlotXY, να δούμε και να επεξεργαστούμε τις κυματομορφές φορτώνοντας το αντίστοιχο αρχείο με την επιλογή Load και πατώντας στην συνέχεια Plot αφού επιλέξουμε τις μεταβλητές που μας ενδιαφέρουν. 74

Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.

Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αντικεραυνική προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΣΑΠ). Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας Παράλληλα με την εξωτερική κεραυνική κάλυψη, επιβάλλεται, βάσει του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας

Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας Το ενημερωτικό αυτό έντυπο έχει ετοιμαστεί από το εργαστήριο Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Μέσα Προστασίας II Προστασία από την ηλεκτροπληξία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Επίκουρος Καθηγητής Τηλ:2810379231 Email: ksiderakis@staff.teicrete.gr

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΛΟΤ HD 3S4 ΕΛΟΤ ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 61 Αρχικός έλεγχος 610 Γενικά 610.1 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να ελέγχεται μετά την αποπεράτωση της και πριν να τεθεί σε λειτουργία από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ

ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ Του σπουδαστή ΣΑΡΡΗ ΜΙΧΑΗΛ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής Αγωγοί- μονωτές- ημιαγωγοί Ενεργειακά διαγράμματα ημιαγωγού Ηλεκτρόνια (ΖΑ) Οπές (ΖΣ) Ενεργειακό χάσμα και απορρόφηση hc 1,24 Eg h Eg ev m max max Χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία φωτοβολταϊκών γεννητριών έναντι υπερτάσεων

Προστασία φωτοβολταϊκών γεννητριών έναντι υπερτάσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Προστασία φωτοβολταϊκών

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η/Μ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ηλεκτρική Ενέργεια ποιο ενδιαφέρουσα μορφή ενέργειας εύκολη στη μεταφορά μετατροπή σε άλλες μορφές ενέργειας ελέγχεται εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος Άνοιξη 2008 Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ηλεκτρικό ρεύμα Το ρεύμα είναι αποτέλεσμα της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και. Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του. Πανεπιστημίου Πατρών

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και. Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του. Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του φοιτητή του

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Πρόλογος Σ το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται η ύλη του μαθήματος «Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας» που διδάσκεται στους φοιτητές του Γ έτους σπουδών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

4. Παρατηρείστε το ίχνος ενός ηλεκτρονίου (click here to select an electron

4. Παρατηρείστε το ίχνος ενός ηλεκτρονίου (click here to select an electron Τα ηλεκτρόνια στα Μέταλλα Α. Χωρίς ηλεκτρικό πεδίο: 1. Τι είδους κίνηση κάνουν τα ηλεκτρόνια; Τα ηλεκτρόνια συγκρούονται μεταξύ τους; 2. Πόσα ηλεκτρόνια περνάνε προς τα δεξιά και πόσα προς τας αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης

Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης Κεραυνικά πλήγματα και κρουστικές υπερτάσεις Τι είναι; Οι στιγμιαίες μεταβατικές (κρουστικές) υπερτάσεις αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι ; Ηλεκτρικό ρεύμα ονομάζεται η προσανατολισμένη κίνηση των ηλεκτρονίων ή γενικότερα των φορτισμένων σωματιδίων Που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Μαρία Σαμαράκου Καθηγήτρια, Τμήμα Μηχανικών Ενεργειακής Τεχνολογίας Διονύσης Κανδρής Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

SUNNY CENTRAL. 1 Εισαγωγή. Υποδείξεις για τη γειωμένη λειτουργία της φωτοβολταϊκής γεννήτριας

SUNNY CENTRAL. 1 Εισαγωγή. Υποδείξεις για τη γειωμένη λειτουργία της φωτοβολταϊκής γεννήτριας SUNNY CENTRAL Υποδείξεις για τη γειωμένη λειτουργία της φωτοβολταϊκής γεννήτριας 1 Εισαγωγή Μερικοί κατασκευαστές μονάδων συνιστούν ή/και απαιτούν, κατά τη χρήση των φωτοβολταϊκών μονάδων λεπτής μεμβράνης

Διαβάστε περισσότερα

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Π. Γκουλιάρας, Ηλεκτρολόγος μηχανικός Δ. Γκουλιάρας, Υδραυλικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από υπέρταση

Προστασία από υπέρταση Προστασία από υπέρταση Αντικεραυνική προστασία και προστασία από υπέρταση για Sunny Boy και Sunny Tripower Περιεχόμενα Στις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις η φωτοβολταϊκή γεννήτρια βρίσκεται σε ανοιχτό χώρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Για τον άνθρωπο: Ρεύμα μέσα από το ανθρώπινο σώμα (ηλεκτροπληξία) Εγκαύματα Για τις συσκευές: Πυρκαγιά από υπερφόρτιση (Υψηλά Υψηλά ρεύματα σε συνδυασμό με τον χρόνο ~Ι

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower

Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower Tεχνική Πληροφορία Διαδικασία Derating για Sunny Boy και Sunny Tripower Με τη διαδικασία Derating, ο μετατροπέας μειώνει την απόδοσή του, ώστε να προστατεύσει τα εξαρτήματα από υπερθέρμανση. Αυτό το έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται μια διάταξη που αποτελείται από ένα σύνολο ηλεκτρικών στοιχείων στα οποία κυκλοφορεί ηλεκτρικό ρεύμα. Τα βασικά ηλεκτρικά στοιχεία είναι οι γεννήτριες,

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 3. ΙΟ ΟΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΙΟ ΩΝ Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/

http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/ Δίοδος επαφής 1 http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/ 2 Θέματα που θα καλυφθούν Ορθή πόλωση Forward bias Ανάστροφη πόλωση Reverse bias Κατάρρευση Breakdown Ενεργειακά

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες:

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

Αποδοτικότητα με ευκολία χρήσης

Αποδοτικότητα με ευκολία χρήσης Αποδοτικότητα με ευκολία χρήσης Οι νέοι μετατροπείς στοιχειοσειράς της ΑΒΒ για Φ/Β συστήματα Οι τεχνολογικές εξελίξεις συνεχώς βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα και την απόδοση σε σχέση με το κόστος των

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ 2012. 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2. 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.1 Εισαγωγή Αντικείμενο πτυχιακής εργασίας.σελ. 2 1.2 Περιεχόμενα εγχειριδίου Αναφοράς Προγραμμάτων.. σελ. 3 1.3 Παράδειγμα τριφασικού επαγωγικού κινητήρα..σελ. 4-9 1.4 Σχεδίαση στο Visio

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από ηλεκτροπληξία

Προστασία από ηλεκτροπληξία Μέτρα κατά της ηλεκτροπληξίας Αποφυγή της άμεσης επαφής με: Ισχυρή μόνωση Φράγματα ή περιβλήματα Εμπόδια Χωροθέτηση σε απρόσιτη θέση Χώρους με αγώγιμο δάπεδο Χώρους με ισοδυναμικές συνδέσεις Αγείωτα συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ, ΕΛΕΓΧΟΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

PROTECTA - FROLA A.E. AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ

PROTECTA - FROLA A.E. AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΥ ΙΟΝΙΣΜΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Για την εγκατάσταση εξωτερικού συστήματος αντικεραυνικής προστασίας (ΣΑΠ) σε ένα κτίριο έχουμε να επιλέξουμε μεταξύ δύο εναλλακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1:

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Πειραματική Διάταξη Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: Σχήμα 1 : Η πειραματική συσκευή για τη μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 DC ΔΙΑΚΟΠΤΙΚA ΤΡΟΦΟΔΟΤΙΚΑ, ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Σκοπός Στο τρίτο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια της ηλεκτρικής ενέργειας. 3ο κεφάλαιο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1 2 3.1 Θερμικά αποτελέσματα του ηλεκτρικού ρεύματος Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή και Ασφάλεια στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις

Υγιεινή και Ασφάλεια στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Υγιεινή και Ασφάλεια στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ε. Πυργιώτη Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις είναι το σύνολο των εγκατεστημένων στοιχείων που λειτουργικά συμβάλλουν στη χρησιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΕΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Φ/Β ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΕΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Φ/Β ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΛΟΚΛΡΩΜΝΣ ΛΥΣΙΣ ΙΩΣΣ ΚΙ ΝΤΙΚΡΥΝΙΚΣ ΠΡΟΣΤΣΙΣ Φ/ ΣΥΣΤΜΤΩΝ ενικά Τα τελευταία χρόνια οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας βρίσκονται σε διαρκή ανάπτυξη και ειδικότερα τα φωτοβολταϊκά (Φ/) συστήματα, με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. [ATLAS T50 solar tracker]

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. [ATLAS T50 solar tracker] ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ [ATLAS T50 solar tracker] Τεχνική περιγραφή T50 Greek Revision A-05 10-AUG-2010 Κύρια Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήματα Πρωτοποριακή Σχεδίαση Στιβαρό χωροδικτύωμα για μηδενικές ταλαντώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 10-02-2010

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 10-02-2010 Από : Ηµ/νία : 10-02-2010 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

PLANS - MATERIALS AND INSTALLATIONS OF AUTOMATIONS AND TELECOMMUNICATIONS FOR ENERGY APPLICATIONS ADAMSNET ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

PLANS - MATERIALS AND INSTALLATIONS OF AUTOMATIONS AND TELECOMMUNICATIONS FOR ENERGY APPLICATIONS ADAMSNET ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ADAMSNET ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΒΡΟΓΧΟΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΕΥΣΤΑΘΕΙΑΣ ΤΩΝ Φ/Β ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΝ ΥΤΗΣ Έλεγχος οικονοµικών µεγεθών Έλεγχος µελέτης και δοµής συστήµατος Στατικός - υναµικός έλεγχος Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Αντίσταση μόνωσης (R iso ) φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων που δεν είναι απομονωμένες γαλβανικά

Αντίσταση μόνωσης (R iso ) φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων που δεν είναι απομονωμένες γαλβανικά Αντίσταση μόνωσης (R iso ) φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων που δεν είναι απομονωμένες γαλβανικά με τα SUNNY MINI CENTRAL 9000TL/10000TL/11000TL Περιεχόμενα Οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις με μετατροπείς χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη ΥΣ. Σχηματική διάκριση τμημάτων ΥΣ.

Διάταξη ΥΣ. Σχηματική διάκριση τμημάτων ΥΣ. H μελέτη ενός ΥΣ είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα. Έχει να κάνει με την αντιμετώπιση διαφορετικών θεμάτων (ηλεκτρολογικών, κτιριακών, ασφάλειας). Γενικά ένας υποσταθμός αποτελείται από τα παρακάτω τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

Χωρητικά ρεύματα διαφυγής

Χωρητικά ρεύματα διαφυγής Χωρητικά ρεύματα διαφυγής Οδηγίες για το σχεδιασμό εγκατάστασης μετατροπέων χωρίς μετασχηματιστή SUNNY BOY / SUNNY MINI CENTRAL ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Volkswagen AG, Wolfsburg, 2,4 MWp (Πηγή: Suntimes Solar GmbH,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά αντιστροφέων TripleLynx

Σειρά αντιστροφέων TripleLynx MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Σειρά αντιστροφέων TripleLynx Το σημείο αναφοράς στους ηλιακούς αντιστροφείς της Danfoss τριφασικός Χωρίς μετασχηματιστή 10, 12.5 και 15 kw SOLAR INVERTERS 98% Μέγιστη ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

«AΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ»

«AΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ» «AΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΛΙΑΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ» Εργαστήριο Ήπιων Μορφών Ενέργειας & Προστασίας Περιβάλλοντος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών ΤΕ, ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΤ Τεχνικός Σχεδιασμός -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μια ηλεκτρική µηχανή συνεχούς ρεύµατος χρησιµοποιείται ως γεννήτρια, όταν ο άξονάς της στρέφεται από µια κινητήρια µηχανή (prim movr). Η κινητήρια µηχανή

Διαβάστε περισσότερα

Πως εξασφαλίζεται η προστασία ατόµων µε τοελοτhd 384

Πως εξασφαλίζεται η προστασία ατόµων µε τοελοτhd 384 Πως εξασφαλίζεται η προστασία ατόµων µε τοελοτhd 384 Εισηγητής: ρ. Νικόλαος Κόκκινος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Περιεχόµενα παρουσίασης Σύντοµο ιστορικόελεμκοαβεεκαιησυµβολή της ανάπτυξη ΕΛΟΤ HD 384 ΚΕΗΕ Θεµελιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών

Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών Δυναμική Ηλεκτρικών Μηχανών Ενότητα 1: Εισαγωγή Βασικές Αρχές Επ. Καθηγήτρια Τζόγια Χ. Καππάτου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας 1 3 ο κεφάλαιο : Απαντήσεις των ασκήσεων Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες: 1. Συμπλήρωσε τις λέξεις που λείπουν από το παρακάτω κείμενο, έτσι ώστε οι προτάσεις που προκύπτουν να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της άσκησης

Περιεχόμενο της άσκησης Προαπαιτούμενες γνώσεις Επαφή p- Στάθμη Fermi Χαρακτηριστική ρεύματος-τάσης Ορθή και ανάστροφη πόλωση Περιεχόμενο της άσκησης Οι επαφές p- παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον επειδή βρίσκουν εφαρμογή στη

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 1: Εισαγωγή Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΔΙΟΔΟΙ Επαφή ΡΝ Σε ένα κομμάτι κρύσταλλο πυριτίου προσθέτουμε θετικά ιόντα 5σθενούς στοιχείου για τη δημιουργία τμήματος τύπου Ν από τη μια μεριά, ενώ από την

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΖΩΗΣ; ΤΜΗΜΑ Β1

ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΖΩΗΣ; ΤΜΗΜΑ Β1 ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΖΩΗΣ; ΤΜΗΜΑ Β1 Σκοπός της ερευνητικής εργασίας είναι να διερευνήσουμε αν ο αέρας ο ήλιος το νερό μπορούν να αποτελέσουν τις ενεργειακές λύσεις για την ανθρωπότητα για το παρόν και

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΙΑ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ AC-DC. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΒΑΣΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ - ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ AC-DC. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΒΑΣΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ - ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ AC-DC ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΒΑΣΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ - ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Βασικά στοιχεία κυκλωμάτων Ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα αποτελείται από: Πηγή ενέργειας (τάσης ή ρεύματος) Αγωγούς Μονωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ για Αιολικά Πάρκα Υποβάλλεται από τον Κάτοχο Άδειας Παραγωγής µαζί µε την Αίτηση Σύνδεσης Απαιτείται η υποβολή πιστοποιητικού σύµφωνα µε το πρότυπο IEC 61400-21

Διαβάστε περισσότερα