ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ: Η Βιοµηχανική Επανάσταση. Ερωτήσεις ανάπτυξης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ: Η Βιοµηχανική Επανάσταση. Ερωτήσεις ανάπτυξης"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ: Η Βιοµηχανική Επανάσταση Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Στον αγώνα δρόµου για την πρωτοπορία της Βιοµηχανικής Επανάστασης στον 18ο αιώνα, µόνο ένας από τους δροµείς ξεκίνησε πράγµατι Φαίνεται όµως καθαρά ότι, ακόµη και πριν από την επανάσταση, η Βρετανία προπορευόταν σηµαντικά της κατεξοχήν ανταγωνίστριάς της Γαλλίας στην κατά κεφαλήν παραγωγή και στο εµπόριο, παρόλο που ακόµη µπορούσε να παραβληθεί µε αυτήν ως προς το σύνολο της παραγωγής και των εµπορικών συναλλαγών. E. J. Hobsbawm, Η εποχή των επαναστάσεων ( ), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1992, σ. 49 ΠΗΓΗ 2 Αλλά οι κατάλληλες συνθήκες υπήρχαν εµφανώς στη Βρετανία, όπου είχε περάσει περισσότερο από ένας αιώνας από τότε που για πρώτη φορά ένας βασιλιάς είχε επίσηµα δικαστεί και εκτελεστεί από το λαό του, και από τότε που το ιδιωτικό κέρδος και η οικονοµική ανάπτυξη είχαν θεωρηθεί ως ύψιστοι στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής. Στην ουσία είχε ήδη εξευρεθεί η απαρά- µιλλη επαναστατική βρετανική λύση στο αγροτικό πρόβληµα. Ήδη µια φούχτα γαιοκτήµονες, προσανατολισµένοι προς το εµπόριο, µονοπωλούσαν σχεδόν τη γη την οποία καλλιεργούσαν ενοικιαστές κτηµατίες, προσλαµβάνοντας για το σκοπό αυτό ακτήµονες ή µικροκληρούχους. Υπήρχαν ακόµα αρκετά αποµεινάρια της παλιάς συλλογικής οικονοµίας του χωριού, τα οποία εξάλειψαν τελικά οι νόµοι περί περιφράξεων (Enclosure Acts) στα , καθώς και οι ιδιωτικές συναλλαγέςú ωστόσο, δε µπορούµε πια να µιλάµε για βρετανική "αγροτιά" µε τον τρόπο που µιλάµε για γαλλική, γερµανική ή ρωσική. Η καλλιέργεια της γης γινόταν ήδη κατά κύριο λόγο για την αγοράú η βιοµηχανία είχε από καιρό εξαπλωθεί σε µια ύπαιθρο που δεν ήταν πια φεουδαλική. Η γεωργία ήταν ήδη έτοιµη να επιτελέσει τις τρεις λειτουργίες που ήταν βασικές σε εποχή εκβιοµηχάνισης: να αυξήσει την παραγωγή και την παραγωγικότητα ώστε να εξασφαλιστεί η συντήρηση του µη γεωργικού πληθυσµού, που αυξανόταν ταχύτατα, να εξασφαλίσει ένα µεγάλο και αυξανόµενο πλήθος ατόµων που θα µπορούσαν να επανδρώσουν τις πόλεις και τις βιοµηχανίες και να προσφέρει ένα µηχανισµό συσσώρευσης κεφαλαίου που θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί στους πιο σύγχρονους τοµείς της οικονοµίας. E. J. Hobsbawm, ό.π., σσ

2 ΠΗΓΗ 3 Η Βρετανία δεν είχε τέτοια πλεονεκτήµατα. ιέθετε όµως µια οικονοµία αρκετά ισχυρή και µια πολιτεία αρκετά επιθετική ώστε να µπορεί να κατακτά τις αγορές των ανταγωνιστών της. Πράγµατι, οι πόλεµοι των ετών , η τελευταία και αποφασιστική φάση της αγγλογαλλικής µονοµαχίας ενός αιώνα, στην ουσία εξάλειψαν όλους τους ανταγωνιστές από τον µη ευρωπαϊκό κόσµο, εκτός ίσως από τις νεαρές ΗΠΑ. Η Βρετανία άλλωστε διέθετε µια βιοµηχανία που προσφερόταν θαυµάσια για πρωτοπόρο βιοµηχανική επανάσταση µε καπιταλιστικούς όρους, καθώς και µια ευνοϊκή γι' αυτό οικονοµική συγκυρία: τη βαµβακοβιοµηχανία και την αποικιοκρατική εξάπλωση. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 55 Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και µε βάση τις γνώσεις του σχολικού βιβλίου να εξηγήσετε γιατί η Αγγλία υπήρξε η κοιτίδα της βιοµηχανικής επανάστασης. 2. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνέβαλαν ώστε να ξεκινήσει η βιοµηχανική επανάσταση από την Ευρώπη. 3. ΠΗΓΗ 1 Το σηµαντικότερο και πιο αξιοσηµείωτο ίσως γεγονός της οικονοµικής ιστορίας της ευρωπαϊκής ηπείρου τον 18ο αιώνα ήταν ότι οι φτωχοί έπαψαν βαθµιαία να πεθαίνουν από πείνα. Ως το 1700 περίπου, γύρω στο µισό του συνόλου των Ευρωπαίων αγροτών µπορούσαν να περιµένουν το θάνατο κάποιου µέλους από το άµεσο οικογενειακό τους περιβάλλον κάθε δέκα χρόνια. Συχνά, όταν έπεφταν περιοδικοί λιµοί, ολόκληρες οικογένειες αποδεκατίζονταν. Η εισαγωγή όµως νέων φυτών, όπως του καλαµποκιού και της πατάτας, είχε ως συνέπεια να αρχίσει ο πληθυσµός να αυξάνεται µε ρυθµούς άγνωστους µέχρι τότε και να απελευθερώνεται εργατικό δυναµικό για να συµβάλει στην εκβιοµηχάνιση. Για πρώτη φορά µάθαιναν οι λαοί της Ευρώπης, στην κυριολεξία, ότι "ούκ επ' άρτω µόνον ζήσεται άνθρωπος". E. Burns, ό.π., σσ ΠΗΓΗ 2 Η εικόνα της σελίδας 125 του σχολικού βιβλίου: "Οι πατατοφάγοι" Αφού µελετήσετε την παραπάνω πηγή και µε βάση τις γνώσεις σας από το σχολικό βιβλίο να αναφέρετε τις αιτίες αύξησης του πληθυσµού κατά τη βιοµηχανική επανάσταση. 147

3 4. ΠΗΓΗ 1 Το οικοτεχνικό σύστηµα Η τυπικότερη µορφή βιοµηχανικής παραγωγής κατά την περίοδο της Εµπορικής Επανάστασης ήταν το οικοτεχνικό σύστηµα, που αναπτύχθηκε πρώτα από όλα στην εριουργία. Το οικοτεχνικό σύστηµα αντλεί το όνοµά του από το γεγονός ότι η εργασία γινόταν στα σπίτια των ατοµικών παραγωγών αντί για το εργαστήριο ενός αρχιτεχνίτη. Παρά την πολύ µικρή κλίµακα παραγωγής, η οργάνωση ήταν βασικά καπιταλιστική. Η πρώτη ύλη αγοραζόταν από έναν επιχειρηµατία που την παρέδιδε σε ξεχωριστούς εργάτες, ο καθένας από τους οποίους θα ολοκλήρωνε το έργο που είχε αναλάβει για µια συµφωνηµένη αµοιβή. Στην περίπτωση της εριουργίας, το µαλλί δινόταν πρώτα στους κλώστες (ή στις κλώστριες), µετά στους υφαντές (ή στις υφάντριες) και τελικά στους βαφείς. Όταν το ύφασµα ήταν πια έτοιµο, το παραλάµβανε ο υφασµατέµπορος και το πουλούσε στην ελεύθερη αγορά µε το µεγαλύτερο δυνατό αντίτιµο. Το οικοτεχνικό σύστηµα δεν περιοριζόταν φυσικά στην εριουργία. Με το πέρασµα του χρόνου, επεκτάθηκε και σε άλλους τοµείς παραγωγής. E. Burns, ό.π., σ. 170 ΠΗΓΗ 2 Αναµφίβολα, η οικοτεχνία είχε πλεονεκτήµατα και για τους εργάτες τους ίδιους, ιδιαίτερα σε σύγκριση µε το διάδοχό της, το εργοστασιακό σύστηµα. Αν και τα ηµεροµίσθια ήταν χαµηλά, δεν υπήρχε ωράριο και, γενικά, ήταν δυνατό για τον εργαζόµενο να συµπληρώσει το οικογενειακό εισόδηµα καλλιεργώντας ένα µικρό αγρό ή ένα λαχανόκηπο. Επιπλέον, οι συνθήκες εργασίας στα σπίτια ήταν πολύ υγιεινότερες απ' ό,τι στα εργοστάσια και ο τεχνίτης είχε τη βοήθεια της οικογένειάς του στις πιο απλές εργασίες. Αναµφίβολα πλεονεκτήµατα ήταν επίσης η απουσία της επίβλεψης του επιστάτη και του φόβου απόλυσης εξαιτίας ασήµαντων λόγων. Από το άλλο µέρος, δεν πρέπει να λησµονούµε ότι οι εργαζόµενοι µε το οικοτεχνικό σύστηµα ήταν πολύ διασκορπισµένοι για να οργανωθούν αποτελεσµατικά µε σκοπό την από κοινού δράση. Κατά συνέπεια, δεν είχαν µέσα να προστατέψουν τον εαυτό τους από ανέντιµους εργοδότες που τους έκλεβαν στην πληρωµή ή τους υποχρέωναν να πληρώνονται σε είδος. Είναι επίσης αλήθεια ότι, προς το τέλος της Εµπορικής Επανάστασης, οι εργαζόµενοι εξαρτώνταν όλο και περισσότερο από τους καπιταλιστές, που είχαν φτάσει να παρέχουν πια, όχι µόνο τις πρώτες ύλες, αλλά και τα εργαλεία και τον εξοπλισµό. E. Burns, ό.π., σσ Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και µε βάση τις γνώσεις από το σχολικό βιβλίο: α) Να αναφερθείτε στη λειτουργία του οικοτεχνικού συστήµατος. β) Να επισηµάνετε τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατά του σε σχέση µε την εργασία στα εργοστάσια. 148

4 5. ΠΗΓΗ 1 Το φαινόµενο των "περιφράξεων" Οι πρώτες περιφράξεις στην Αγγλία πραγµατοποιήθηκαν τον 15ο και 16ο αιώνα και συνεπάγονταν τη µετατροπή γαιών σε περιφραγµένα βοσκοτόπια προβάτων. Εξαιτίας των µεγάλων κερδών που έδινε το µαλλί, πολλοί γαιοκτήµονες αποφάσισαν να µετατρέψουν κοινοτικά βοσκοτόπια, όπου µέχρι τότε έβοσκαν τα ζώα των χωρικών, σε δικά τους βοσκοτόπια για πρόβατα. Μερικές φορές πετύχαιναν επίσης να µετατρέψουν εκτάσεις σιτοκαλλιέργειας σε βοσκοτόπια προβάτων εκδιώκοντας τους χωρικούς που τα µισθωτήριά τους ήταν επισφαλή. Οι εξώσεις αυτές προκαλούσαν σοβαρές ταλαιπωρίες στους χωρικούς. Όπως έγραφε ο Μορ στην Ουτοπία του, "τα πρόβατα που κάποτε ήταν τόσο ήµερα και έτρωγαν τόσο λίγο, σήµερα γίνονται τόσο λαίµαργα και άγρια ώστε να καταβροχθίζουν ακόµα και ανθρώπους, γιατί δεν αφήνουν καθόλου γη να οργωθεί". Ο Άγγλος ανθρωπιστής, ωστόσο, ήταν κάπως υπερβολικός. Στην πραγµατικότητα δεν είχε περιφραχθεί παραπάνω από το 3% της καλλιεργήσιµης γης πριν από το 1525 και ένα µέρος απ' αυτό δεν προοριζόταν για βοσκή προβάτων. Η πραγµατικά δραµατική φάση της ιστορίας των περιφράξεων στην Αγγλία πραγµατοποιήθηκε ανάµεσα στο 1710 και στο 1810 και αποσκοπούσε, όχι στην απελευθέρωση γαιών για τα πρόβατα, αλλά στην αύξηση της αποδοτικότητας των καλλιεργειών. Σε αυτή την περίοδο, οι γαιοκτήµονες είχαν πειστεί για την αναγκαιότητα της "επιστηµονικής καλλιέργειας". Πάνω απ' όλα, είχαν καταλάβει ότι, µε την εισαγωγή νέων φυτών και µεθόδων καλλιέργειας, µπορούσαν να ελαττώσουν το ποσοστό των χέρσων εκτάσεων και να αυξήσουν την απόδοση. E. Burns, ό.π., σσ ΠΗΓΗ 2 Συνέπεια των περιφράξεων ήταν να διωχθούν πολλοί χωρικοί από τα χωράφια τους αλλά και παράλληλα να σηµειώσει τεράστια αύξηση η παραγωγή. Για παράδειγµα, στην Αγγλία του 18ου αιώνα, η παραγωγή σιταριού αυξήθηκε κατά το ένα τρίτο, ενώ το µέσο βάρος των ζώων διπλασιάστηκε. Σε γενικές γραµµές, η µεγάλη αφθονία και συγκέντρωση πλούτου που επέφερε η αγροτική επανάσταση και το κίνηµα για την περίφραξη των χωραφιών ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για τη Βιοµηχανική Επανάσταση που άρχισε στην Αγγλία γύρω στο E. Burns, ό.π., σσ ΠΗΓΗ 3 Ως προς την οικονοµική παραγωγικότητα, ο κοινωνικός αυτός µετασχηµατισµός ήταν µια τεράστια επιτυχία. Ως προς την ταλαιπωρία των ανθρώπων όµως ήταν µια τραγωδία που επιδεινώθηκε µε τη γεωργική ύφεση µετά το 1815, η οποία οδήγησε τους φτωχούς αγρότες σε ηττοπάθεια και ανέχεια. Μετά το 1800, ακόµη και ο Arthur Young, ο ενθουσιώδης αυτός οπαδός των 149

5 περιφράξεων και της γεωργικής προόδου, κλονίστηκε από τις κοινωνικές τους επιπτώσεις. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 77 Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και µε βάση τις γνώσεις σας από το σχολικό βιβλίο να απαντήσετε στα εξής ερωτήµατα: α) Τι ήταν το φαινόµενο των περιφράξεων; β) Πώς συνέβαλε στη βιοµηχανική επανάσταση; γ) Ποιες οι συνέπειές του στους αγροτικούς πληθυσµούς; 6. ΠΗΓΗ Και µόνο η ζήτηση που σχετιζόταν µε το βαµβάκι - για µεγαλύτερη οικοδοµική και άλλη δραστηριότητα στις νέες βιοµηχανικές περιοχές, για µηχανήµατα, για χηµικές βελτιώσεις, για βιοµηχανικό φωτισµό, για ναυτιλία και για πολλές άλλες δραστηριότητες - ευθύνεται για ένα µεγάλο µέρος της οικονοµικής ανάπτυξης της Βρετανίας ως τη δεκαετία του Η ανάπτυξη άλλωστε της βαµβακοβιο- µηχανίας ήταν τόσο σηµαντική, και τόσο µεγάλη η βαρύτητά της στο εξωτερικό εµπόριο της Βρετανίας, που την έκανε να επηρεάζει την κίνηση ολόκληρης της οικονοµίας. Η ποσότητα του εισαγόµενου στη Βρετανία ανεπεξέργαστου βαµβακιού αυξήθηκε από 11 εκατοµµύρια λίβρες το 1785 σε 588 εκατοµµύρια το 1850ú η παραγωγή βαµβακερών υφασµάτων αυξήθηκε από 40 εκατοµµύρια γιάρδες σε εκατοµµύρια. Τα βαµβακερά αποτελούσαν το 40 µε 50% της ετήσιας δηλωµένης αξίας όλων των βρετανικών εξαγωγών ανάµεσα στο 1816 και το Αν η βαµβακοβιοµηχανία ανθούσε, ανθούσε και η οικονοµία, αν κατέρρεε, κατέρρεε και η οικονοµία. E. J. Hobsbawm, ό.π., σσ Αφού µελετήσετε την παραπάνω πηγή και παρατηρήσετε την εικόνα του σχολικού σας βιβλίου (σ. 127) και µε βάση τις γνώσεις σας να εξηγήσετε γιατί η βαµβακοβιοµηχανία υπήρξε πρωτοπόρος (πρωτοστάτησε) στη βιοµηχανική επανάσταση. 7. ΠΗΓΗ Η εικόνα της σελίδας 128 του σχολικού βιβλίου: (Ντεγκά) "Το αψέντι" Αφού µελετήσετε την παραπάνω εικόνα και µε βάση τις γνώσεις από το σχολικό βιβλίο να αναφερθείτε στο φαινόµενο της αστικοποίησης και στις επιπτώσεις που είχε αυτό στη ζωή των ανθρώπων. 150

6 8. ΠΗΓΗ Αλλά από την άποψη του µελετητή της οικονοµικής ανάπτυξης, η τεράστια "όρεξη" των σιδηροδρόµων για σίδηρο και χάλυβα, για άνθρακα, για βαριά µηχανήµατα, για εργατικά χέρια, για επενδύσεις κεφαλαίων ήταν πιο σηµαντική στο στάδιο αυτό, διότι πρόσφερε αυτήν ακριβώς τη µεγάλη ζήτηση που ήταν απαραίτητη προκειµένου να µετασχηµατιστούν οι βιοµηχανίες κεφαλαιουχικών αγαθών τόσο ριζικά όσο είχε µετασχηµατιστεί η βαµβακοβιοµηχανία. Στις δύο πρώτες δεκαετίες της ζωής του σιδηροδρόµου ( ) η παραγωγή σιδήρου στη Βρετανία αυξήθηκε από σε τόνους - µε άλλα λόγια, τριπλασιάστηκε. Η παραγωγή άνθρακα ανάµεσα στο 1830 και το 1850 υπερτριπλασιάστηκε επίσης από 15 σε 49 εκατοµµύρια τόνους. Η τεράστια αυτή αύξηση οφειλόταν κυρίως στο σιδηρόδροµο, γιατί για κάθε µίλι σιδηροδροµικής γραµµής χρειάζονταν 300 τόνοι σιδήρου µόνο για τη σιδηροτροχιά. Τις επόµενες δεκαετίες ακολούθησαν φυσιολογικά και οι βιοµηχανικές πρόοδοι που έκαναν για πρώτη φορά δυνατή τη µαζική παραγωγή χάλυβα. E. J. Hobsbawm, ό.π., σσ Να σχολιάσετε τη φράση (E. J. Hobsbawm, σ. 71): "Στην πραγµατικότητα, από οικονοµική άποψη, τα τεράστια έξοδα που συνεπαγόταν ο σιδηρόδροµος ήταν και το κύριο πλεονέκτηµά του" και να εξηγήσετε την τεράστια συµβολή του στη βιοµηχανική µετεξέλιξη της κοινωνίας. 9. Μετά τη βιοµηχανική επανάσταση "ο ευρωπαϊκός πολιτισµός δεν µπορούσε να είναι ένας κλειστός πολιτισµός. Ήταν ένας δυναµικός πολιτισµός, που ανοιγόταν προς τα έξω. Ήταν ο πολιτισµός της νέας εποχής. Της νεοτερικότητας". Να αιτιολογήσετε την παραπάνω άποψη του σχολικού βιβλίου (σ. 133). Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να παρουσιάσετε τη µορφή της επιχειρηµατικής δραστηριότητας στην Αγγλία και την ηπειρωτική Ευρώπη κατά τη βιοµηχανική επανάσταση. 2. Να εντοπίσετε τα στοιχεία καπιταλιστικής δοµής στο οικοτεχνικό σύστηµα. 3. Να αναφέρετε τα αίτια παρακµής της οικοτεχνίας. 4. Πώς ερµηνεύεται µέσα στο πλαίσιο της βιοµηχανικής κοινωνίας η άποψη του αρβίνου ότι «επιβιώνουν τα καλύτερα προικισµένα είδη»; 151

7 5. Να αναφερθείτε στους παράγοντες που επιβράδυναν στην υπόλοιπη Ευρώπη εκτός της Αγγλίας τη βιοµηχανική επανάσταση. 6. Να επισηµάνετε τις αλλαγές που επέφερε στον κόσµο η χρήση της ατµο- µηχανής. 7. Να επισηµάνετε σε 5 γραµµές τις συνέπειες της εµφάνισης του σιδηροδρόµου στη ζωή των ανθρώπων. Εργασία για το σχολείο ΠΗΓΗ Τόσο η Βρετανία όσο και ο υπόλοιπος κόσµος γνώριζαν άλλωστε ότι η Βιοµηχανική Επανάσταση - που ξεκίνησε από τα νησιά αυτά από εµπόρους και επιχειρηµατίες, και µέσω αυτών, οι οποίοι µοναδικό νόµο είχαν να αγοράζουν στη φτηνότερη αγορά και να πουλούν χωρίς περιορισµούς στην ακριβότερη - άρχιζε να µετασχηµατίζει τον κόσµο. Τίποτε δεν στεκόταν εµπόδιο στο δρόµο της. Οι θεοί και οι βασιλιάδες του παρελθόντος ήταν ανίσχυροι µπροστά στους επιχειρηµατίες και τις ατµοµηχανές του παρόντος. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 82 Με βάση το κείµενο και τις γνώσεις σας από το σχολικό βιβλίο να σχολιάσετε την παραπάνω φράση. Εργασία για το σχολείο ΠΗΓΗ 1 Ο καπιταλισµός Κάποιοι δίνουν σε άλλους τα µέσα και τη δυνατότητα να παράγουν αγαθάú τους αµείβουν µε ένα ποσό που είναι πολύ µικρότερο από την αξία του αγαθού που παρήγαγαν και κάνουν δικό τους το υπόλοιπο. Πουλούν όλο και περισσότερα απ' αυτά τα αγαθά και συσσωρεύουν κεφάλαια, τα οποία ξανατοποθετούν στην παραγωγή αγαθών. Το ποσό αυτό που συσσωρεύεται είναι το κεφάλαιο και η διαδικασία αυτή είναι ο καπιταλισµός. Ως το τέλος του 18ου αιώνα στην Ευρώπη κυριαρχεί ο εµπορικός καπιταλισµός, όπου το µεγαλύτερο µέρος του κεφαλαίου που συσσωρεύεται προέρχεται από το εµπόριο. 152

8 Ακολούθησε η περίοδος του βιοµηχανικού καπιταλισµού. Σήµερα βρισκόµαστε στη φάση της µετάβασης προς τον τεχνολογικό καπιταλισµό. Β. Κρεµµυδάς, Ιστορία Νεότερη - Σύγχρονη, Ελληνική - Ευρωπαϊκή και Παγκόσµια, Γ Γυµνασίου, Ο.Ε..Β., σ. 25 ΠΗΓΗ 2 Τα κύρια χαρακτηριστικά της Εµπορικής Επανάστασης περιγράφηκαν εν µέρει στην πραγµάτευση της υπερπόντιας επέκτασης. Το κυριότερο χαρακτηριστικό ήταν η άνοδος του καπιταλισµού. Στις γενικότερές του γραµµές, ο καπιταλισµός µπορεί να οριστεί ως ένα σύστηµα παραγωγής, διανοµής και ανταλλαγής, στο οποίο ο συσσωρευµένος πλούτος επενδύεται από τους ιδιώτες κατόχους του µε σκοπό το κέρδος. Τα θεµελιακά του χαρακτηριστικά είναι η ιδιωτική επιχειρηµατική δραστηριότητα, ο ανταγωνισµός για την κατάκτηση αγορών και η κερδοσκοπική επιχείρηση. Γενικά, περιλαµβάνει επίσης το σύστηµα του ηµεροµισθίου, ως µορφή πληρωµής των εργατώνú µια µορφή πληρωµής που δεν είναι ανάλογη µε την ποσότητα του πλούτου που δηµιουργούν οι εργάτες αλλά µε την ικανότητά τους να ανταγωνίζονται µεταξύ τους για την πρόσληψή τους σε µια θέση. Όπως ήδη υποδείχτηκε, ο καπιταλισµός είναι η άµεση αντίθεση της ηµιστατικής οικονοµίας των µεσαιωνικών συντεχνιών, που υποτίθεται ότι διεξήγαν την παραγωγή για το καλό του κοινωνικού συνόλου µε αντάλλαγµα µια λογική αµοιβή για την παροχή της υπηρεσίας τους αντί για απεριόριστα κέρδη. Αν και ο καπιταλισµός δεν έφτασε στην πλήρη ωριµότητά του πριν από το 19ο αιώνα, τα περισσότερα από τα κύρια χαρακτηριστικά του είχαν αναπτυχθεί στη διάρκεια της Εµπορικής Επανάστασης. E. Burns, ό.π., σσ Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές να προσδιορίσετε τα βασικά χαρακτηριστικά του καπιταλισµού. Εργασία για το σχολείο ΠΗΓΗ Ο σιδηρόδροµος, που πάνω στις φιδωτές του ράγες έτρεχαν σαν τον άνεµο τεράστια βαγόνια αφήνοντας σύννεφα καπνού και διέσχιζαν χώρες και ηπείρους, ο σιδηρόδροµος, που οι επιχωµατώσεις και εκχωµατώσεις του, οι γέφυρες και οι σταθµοί του αποτελούσαν δηµόσια έργα που µπροστά τους οι Πυραµίδες και τα ρωµαϊκά υδραγωγεία, ακόµη και το Μεγάλο Σινικό Τείχος, ωχριούσαν και φάνταζαν δείγµατα επαρχιωτισµού, ο σιδηρόδροµος, λοιπόν, ήταν το ίδιο το σύµβολο του θριάµβου του ανθρώπου µέσω της τεχνολογίας. 153

9 E. Hobsbawm, ό.π., σ. 71 Με βάση το παραπάνω κείµενο να σχολιάσετε την άποψη του σχολικού βιβλίου (σ. 132): "Κανένα άλλο ανθρώπινο έργο στο παρελθόν δεν µπορούσε να συγκριθεί έως την εποχή εκείνη, µε το έπος των σιδηροδρόµων". Εργασία για το σχολείο ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙ ΙΑ ΣΤΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΠΗΓΗ 1 "Στα εργοστάσια, όπου το πρόβληµα ήταν επιτακτικότερο, θεωρούνταν συχνά πιο βολικό να προσλαµβάνονται γυναίκες και παιδιά, που ήταν ευπειθέστεροι αλλά και πιο χαµηλόµισθοι εργαζόµενοι. Από το σύνολο των εργατών στις αγγλικές κλωστοϋφαντουργίες στα το 1/4 περίπου ήταν άντρες, περισσότερο από 50% γυναίκες και κορίτσια, και το υπόλοιπο αγόρια κάτω των 18 χρόνων". E. J. Hobsbawm, Η εποχή των επαναστάσεων, ό.π., σ. 79 ΠΗΓΗ 2 Η χρήση µηχανών αύξησε ιδιαίτερα την παραγωγικότητα (δηλαδή µείωσε το κόστος ανά µονάδα παραγωγής) της εργασίας, η οποία άλλωστε πληρωνόταν εξευτελιστικά, µια και οι εργαζόµενοι ήταν κατά µέγα µέρος γυναίκες και παιδιά. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 65 ΠΗΓΗ 3 ΕΙΚΟΝΑ 154

10 Μικροί ανθρακωρύχοι, που µόλις έχουν ανέβει από τις στοές του ανθρακωρυχείου (Αγγλία, 1895) ΠΗΓΗ 4 Μαρτυρία της Σάρας Γκούντερ, 8 ετών, εργαζόµενου παιδιού στην Αγγλία Πηγαίνω στο ορυχείο γύρω στις τέσσερις η ώρα, µερικές φορές κατά τις τρεισήµισι το πρωί και φεύγω στις πεντέµισι το απόγευµα. Όταν έχει φως τραγουδάωú ποτέ όµως µέσα στο σκοτάδιú τότε δεν τολµώ να τραγουδήσω. εν αγαπώ τις γαλαρίες Πολλές φορές έχω ακούσει να µιλούν για τον Χριστό. εν µπορώ να καταλάβω γιατί ήλθε στη γη ούτε γιατί πέθανε. Αλλά αυτός εύρισκε κανένα λιθαράκι για να ακουµπάει το κεφάλι του. Πόσο θάθελα αντί για τις γαλαρίες να πήγαινα στο σχολείο. σχολικό βιβλίο Β Λυκείου, σ. 135 ΠΗΓΗ 5 Μαίρη Μπάρετ, 14 ετών Κατεβαίνω στη γαλαρία στις επτά το πρωί και βγαίνω κατά τις έξι το απόγευµα, µερικές φορές κατά τις επτά. ουλεύω πάντα χωρίς κάλτσες, χωρίς παπούτσια, χωρίς φόρµα µόνο το µισοφόρι µου φοράω. ουλεύω µαζί µε τους άντρες. Εκείνοι είναι ολόγυµνοι. Στην αρχή φοβόµουνα πολύ και δε µου άρεσε αυτό, τώρα συνήθισα και δε µε νοιάζει. Μου φέρονται όµως καλά. εν ξέρω ούτε να διαβάζω, ούτε να γράφω. Αναφορά της επιτροπής ορυχείων του Λόρδου Άσλεϋ, Από τα πρακτικά του Κοινοβουλίου. ΠΗΓΗ 6 Παράθεµα του σχολικού βιβλίου (σ. 129): Η παιδική εργασία στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα. Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές να συζητήσετε στην τάξη σας για τις συνθήκες ζωής και εργασίας παιδιών και γυναικών και να εξηγήσετε τους λόγους προτίµησής τους από τους εργοδότες. Ενδεικτική βιβλιογραφία: M. Blaug, The Productivity of Capital in the Lancashire Cotton Industry during the Nineteenth Century, Economic History Review, XIII, Απρίλιος 1961, σ Εργασία για το σχολείο ΟΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΠΗΓΗ 1 Οι νέες πόλεις της Βρετανίας ήταν ασχηµότερες, το προλεταριάτο της σε αθλιότερη κατάσταση απ' ό,τι αλλού *, και η πνιγµένη στην οµίχλη και τους 155

11 καπνούς ατµόσφαιρα µε τα ωχρά πλήθη των ανθρώπων να πηγαινοέρχονται βιαστικά τάραζαν τον ξένο επισκέπτη. * "Σε γενικές γραµµές, η κατάσταση της εργατικής τάξης φαίνεται αισθητά χειρότερη στην Αγγλία απ' ό,τι στη Γαλλία στα ", καταλήγει σύγχρονος ιστορικός. E. Hobsbawm, ό.π., σ. 81 ΠΗΓΗ 2 ΕΙΚΟΝΑ Μια βιοµηχανική πόλη σε όλη της τη δυναµικότητα και την ασχήµια. Το τοπίο καλύπτεται από καµινάδες. Με τη βοήθεια ενός καναλιού, τα πλοία φθάνουν µέχρι το εργοστάσιο για να παραλάβουν τα προϊόντα και να τα µεταφέρουν. Το καθηµερινό περιβάλλον χιλιάδων εργατών. (Βιοµηχανία χαλκού στη Σανσέα, Αγγλία, 1862). ΠΗΓΗ 3 Πιο βρωµερό και πιο άθλιο µέρος δεν είχε ξαναδεί. Ο δρόµος ήταν πολύ στενός κι όλο λάσπη κι ο αέρας γεµάτος βρωµερές αναθυµιάσεις. Υπήρχαν αρκετά µικροµάγαζα, µα το µόνο εµπόρευµα που πλεόναζε ήταν κοπάδια ολόκληρα από κουτσούβελα που ακόµα και την προχωρηµένη αυτή ώρα µπαινόβγαιναν απ' τις πόρτες ή ξεφώνιζαν από το εσωτερικό των σπιτιών. Τα µοναδικά µέρη που φαίνονταν να ευηµερούν ανάµεσα στο γενικό µαρασµό αυτού του τόπου ήταν τα καπηλειάú κει µέσα καυγάδιζαν κάνοντας µεγάλο σαµατά Ιρλανδοί κατώτερης υποστάθµης. Σκεπαστά σοκάκια και αυλές που εδώ και κει ξέκοβαν από τον κεντρικό δρόµο, άφηναν να φαίνονται σωροί από χαµόσπιτα όπου µεθυσµένοι άντρες και γυναίκες κυλιόνταν κυριολεκτικά µέσα στο βούρκο κι από µερικές πόρτες ψηλοί, αγριόθωροι άνθρωποι ξεπρόβαλαν µε προφύλαξη ξεκινώντας, κατά τα φαινόµενα, για καµιά όχι πολύ έντιµη κι αθώα αποστολή. Κ. Ντίκενς, Όλιβερ Τουίστ, µτφρ. Π. Αναγνωστόπουλου 156

12 Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και παρατηρήσετε την εικόνα του σχολικού σας βιβλίου (σ. 130) να συζητήσετε για την όψη των πόλεων κατά τη βιοµηχανική επανάσταση. Εργασία για το σπίτι ΕΙΚΟΝΑ Μια γαλλική σατιρική εικόνα της εκµετάλλευσης των εργατών από τους καπιταλιστές. Χωρίζεται στα δυο: στο αριστερό µέρος εργάτες και εργάτριες µε κόπο ανεβαίνουν τη σκάλα που συµβολίζει το δρόµο προς την εργασία τουςú οι απάνθρωπες συνθήκες της εργασίας τους και η εκµετάλλευση που υφίστανται παριστάνεται µε τη µηχανή (είδος µεγάλης µηχανής του κιµά ή µεγάλου µύλου) που κινεί ο ιδιοκτήτης του εργοστασίουú από τη µηχανή βγαίνουν τα εµπορεύµατα, που θαυµάζουν οι πελάτισσες στο δεξιό µέρος της εικόναςú το προϊόν από την πώληση των εµπορευµάτων επιστρέφει σε σακουλάκια µε χρυσό που κατευθύνονται στο χρηµατοκιβώτιο του αφεντικού. Αυτός τα κοιτάζει µε αγαλλίαση. Αφού µελετήσετε την εικόνα να καταγράψετε τις παρατηρήσεις και τα συµπεράσµατά σας σχετικά µε τη ζωή και τις συνθήκες εργασίας των εργατών καθώς και τις σχέσεις τους µε τους καπιταλιστές. Εργασία για το σπίτι ΠΗΓΗ Εικόνα του σχολικού βιβλίου (σ. 125): Μιλλέ, "Σταχοµαζώχτρες", 1857, Παρίσι, Μουσείο του Ορσέ. 157

13 Να διαβάσετε το οµώνυµο διήγηµα του Αλεξάνδρου Παπαδιαµάντη και να κάνετε τους απαραίτητους συσχετισµούς. Συνθετική - ηµιουργική Εργασία ΕΙΚΟΝΑ Ο Ισθµός της Κορίνθου υπό κατασκευήν, στα µέσα της δεκαετίας του Ο Ισθµός, σηµαντικό επίτευγµα της µηχανικής στην εποχή του, άρχισε το 1882 και αποπερατώθηκε το Συντόµευσε το θαλάσσιο δρόµο από τον Πειραιά στην Ιταλία κατά το ήµισυ, παρόλο που τα οικονοµικά οφέλη από την κατασκευή του δεν ανταποκρίθηκαν στις τότε προσδοκίες. Η διάνοιξη του Ισθµού υπήρξε ένα από τα σηµαντικά προγράµµατα δηµοσίων έργων, που συντελέστηκαν στα τέλη του ΙΘ αιώνα και συνδέθηκαν κυρίως µε τον Χαρίλαο Τρικούπη, τον εκσυγχρονιστή πρωθυπουργό στα χρόνια , και Ο Τρικούπης είχε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι η βελτίωση των επικοινωνιών ήταν ουσιαστική προϋπόθεση για την οικονοµική ανάπτυξη. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1880, οι δρόµοι για την κυκλοφορία τροχοφόρων τριπλασιάστηκαν, πράγµα που έδωσε σηµαντική ώθηση στην εσωτερική αγορά, αν και οι χερσαίες επικοινωνίες στο µεγαλύτερο µέρος του βασιλείου παρέµειναν ανεπαρκείς. Το µεγαλύτερο µέρος του σιδηροδροµικού δικτύου της Παλαιάς Ελλάδας, όπως υφίσταται σήµερα, κατασκευάστηκε στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών του αιώνα. Όταν ο Τρικούπης έγινε για πρώτη φορά πρωθυπουργός, υπήρχαν µόνο δώδεκα χιλιόµετρα σιδηροδρόµου, που συνέδεαν την Αθήνα µε τον Πειραιά. Μέχρι το θάνατό του το 1896 είχαν κατασκευαστεί σχεδόν χιλιόµετρα, συχνά σε δύσκολο έδαφος, αλλά µόλις το 1916 συνδέθηκε το ελληνικό σιδηροδροµικό δίκτυο µε το ευρωπαϊκό. Ένα άλλο πρόγραµµα που άρχισε στα 1880, ήταν η αποξήρανση της λίµνης της Κωπαΐδας στη Βοιωτία, η οποία απέδωσε πολλές χιλιάδες 158

14 στρέµµατα εύφορης γης. Μερικά διστακτικά βήµατα έγιναν επίσης προς την κατεύθυνση της εκβιοµηχάνισης µε την κατασκευή κλωστηρίων βάµβακος, υφαντουργείων και ελαιουργείων. R. Clogg, ό.π., σ. 70 Αφού χωριστείτε σε οµάδες να εξετάσετε την εξέλιξη των µέσων µεταφοράς στην Ελλάδα (χερσαίες, θαλάσσιες) κατά τον 19ο αιώνα και να επισηµάνετε: α) τις οικονοµικές β) τις κοινωνικές συνέπειες στη ζωή της χώρας. Ενδεικτική βιβλιογραφία: R. Clogg, Συνοπτική Ιστορία της Ελλάδας , εκδ. Ιστορητής, Αθήνα,

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις της Βιομηχανικής Επανάστασης

Όψεις της Βιομηχανικής Επανάστασης Όψεις της Βιομηχανικής Επανάστασης Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ελληνικός και Ευρωπαϊκός Πολιτισμός Δημιουργός: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΚΟΥΦΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αλ. Παπαδιαµάντη: «Πατέρα στο σπίτι» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ.σ. 185-189)

Αλ. Παπαδιαµάντη: «Πατέρα στο σπίτι» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ.σ. 185-189) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Αλ. Παπαδιαµάντη: «Πατέρα στο σπίτι» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ.σ. 185-189) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Αίθουσα με μηχανές στο εργοστάσιο Chemnitz του Richard Hartmann (1868) Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Εκβιομηχάνιση οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΞΕΡΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 8 ΜΑΡΤΗ;

ΤΙ ΞΕΡΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 8 ΜΑΡΤΗ; ΤΙ ΞΕΡΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 8 ΜΑΡΤΗ; η Η 8η ΜΑΡΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ! Ακόμα κι αν δεν το ήξερες, ίσως έχεις παρατηρήσει ότι τη μέρα αυτή μερικοί προσφέρουν στις γυναίκες λουλούδια,άλλοι τους εύχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Θέμα 3 ης Γραπτής Εργασίας Θεωρείτε ότι η Βιομηχανική Επανάσταση ήταν αποτέλεσμα εξελικτικής

Διαβάστε περισσότερα

2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία. Άννα Κομποθέκρα, 2013.

2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία. Άννα Κομποθέκρα, 2013. 2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία Άννα Κομποθέκρα, 2013. Περιεχόμενα 1. Παρουσίαση στατιστικών σειρών για την περίοδο 1750-1914 των οικονομικών μεταβλητών : 1) πληθυσμός, 2) ΑΕΠ, 3) κατά κεφαλήν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης Ακαδημαϊκό έτος 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης Ακαδημαϊκό έτος 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης Ακαδημαϊκό έτος 2012-13 Θέμα 3 ης εργασίας: Συζητείστε τον αντίκτυπο της α φάσης της βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. α) Νεοτουρκικό κίνηµα: σχολικό βιβλίο, σελ «Και οι Οθωµανοί Τούρκοι την εκδίωξη των χριστιανών της χώρας».

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. α) Νεοτουρκικό κίνηµα: σχολικό βιβλίο, σελ «Και οι Οθωµανοί Τούρκοι την εκδίωξη των χριστιανών της χώρας». ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α) Νεοτουρκικό κίνηµα: σχολικό βιβλίο, σελ. 66-67 «Και οι Οθωµανοί Τούρκοι την εκδίωξη των χριστιανών της χώρας». β) Βαλκανικό σύµφωνο: σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ Από την προβιομηχανική στη βιομηχανική εποχή. Η Βιομηχανική Επανάσταση στην Αγγλία. Η εξάπλωση της Βιομηχανικής Επανάστασης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Από την προβιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:. ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων (Μονάδες 15): Δ.Ο.Ε. Τανζιμάτ Βενιζελισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α 1 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α1 : ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο του ακόλουθου όρου: α. Εθνικές γαίες Α.1.2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Γ1

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Γ1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α) Νεοτουρκικό κίνημα β) Βαλκανικό Σύμφωνο γ) ΕΟΚΑ Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

(σε εκατοµµύρια κατοίκους)

(σε εκατοµµύρια κατοίκους) Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ (σε εκατοµµύρια κατοίκους) 423 270 300 180 1800 1850 1870 1900 Να σχολιάσετε τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ελληνική οικονοµία κατά τον 19ο αιώνα 1. Το εµπόριο 2. Η εµπορική ναυτιλία ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Να προσδιορίσετε τους

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Απεικόνιση των γεγονότων στην Haymarket Square Σικάγο - Μάιος 1886 Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ TΕΧΝΙΚΩΝ EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ EΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία και Κοινωνία

Τεχνολογία και Κοινωνία 1 Τεχνολογία και Κοινωνία Μάθηµα 7 ο Δηµήτρης Τσέλιος Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας 2 Περιεχόµενο του µαθήµατος Το άνοιγµα της ψαλίδας «Η ανισορροπία µεταξύ πλουσίων και φτωχών είναι η παλαιότερη και

Διαβάστε περισσότερα

3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03/042016

3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03/042016 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03/042016 ΟΜΑΔΑ Α Α1 Άσκηση τύπου «Σωστό-Λάθος». 1. Μέχρι και στα τέλη του 19 ου αι. οι Έλληνες της Διασποράς υποτιμούσαν το ελληνικό κράτος ως πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή του Διαφωτισμού

Η εποχή του Διαφωτισμού Ομαδική εργασία μαθητών Γ1 (12-01-2015) ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Η εποχή του Διαφωτισμού ΟΜΑΔΑ 1 Κωνσταντίνος Σταύρος Χρήστος - Γιάννης Εξελίξεις στην Ευρώπη κατά τον 17 ο και 18 ο αιώνα Οικονομικές μεταβολές Αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας)

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ . ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Είναι γεγονός ότι η µηχανή απελευθέρωσε τον άνθρωπο από πολλούς πιεστικούς καταναγκασµούς και δεσµεύσεις όµως ολοένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET -Τι είναι πάλι αυτή η Μαύρη Πέμπτη; Πού να πηγαίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Για να δούμε τα πρόσωπά τους. Ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματά τους; -Θα σας πω εγώ παιδιά μου.

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική ανεργία φ σ υ ικό ό π ο π σ ο οσ ο τό τ ό α νε ν ργί γ ας

Φυσική ανεργία φ σ υ ικό ό π ο π σ ο οσ ο τό τ ό α νε ν ργί γ ας ΑΝΕΡΓΙΑ Κατηγορίες ανεργίας Φυσική ανεργία (υπάρχει µακροχρονίως σε µια οικονοµία) το σύνηθες ποσοστό ανεργίας [δεν παραµένει σε σταθερό ύψος και επηρεάζεται από την οικονοµική πολιτική, απλά υποδηλώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΒ ΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 7.1 Η Έννοια του Εισοδήµατος 7.2 Μορφές Εισοδήµατος 7.3 Οι Μεταβιβαστικές Πληρωµές 7.4 Η ιανοµή του Εισοδήµατος και Η Φτώχεια ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Ημερομηνία: Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ημερομηνία: Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΝΕΟ & ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς]

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] 41 Διαγώνισµα 111 Τέχνη Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] Η σχέση µεταξύ τέχνης και χρήµατος είναι αµφιλεγόµενη. Κάθε άλλο παρά σαφές είναι ότι τα κυριότερα επιτεύγµατα που πραγµατοποιήθηκαν και αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ : ανέπτυξε ένα πρότυπο σύμφωνα με το οποίο διέκρινε 5 στάδια οικονομικής ανάπτυξης, από τα οποία υποστήριξε

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά - μεταφορικά μέσα

Μεταφορά - μεταφορικά μέσα Μεταφορά - μεταφορικά μέσα Μεταφορά είναι η μετακόμιση πραγμάτων ή προσώπων. Η ανάπτυξη των μεταφορών αποτέλεσε θεμελιώδη παράγοντα για την ανάπτυξη του πολιτισμού και διευκόλυνε αφάνταστα το εμπόριο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Άντον Πάννεκουκ ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Πηγή:http://sites.google.com/site/syrizaorizontia/in-thenews/ademosieutastaellenikaarthratouantonpanekouk ( ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Western Socialist,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α1 (ΟΡΙΣΜΟΙ) α) Νεοτουρκικό Κίνημα: σελ. 66-67 «Και οι Οθωμανοί ανέπτυξαν χριστιανών της χώρας». β) Βαλκανικό Σύμφωνο: σελ. 107-108 «Η ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΝΕΟ & ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Κεφάλαιο 5 Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Περίγραμμα Μετρώντας τις αξίες της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Αποτελέσματα της οικονομικής μεγέθυνσης Αποτελέσματα των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΑΛΛΙΑ ERASMUS + ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

Η ΓΑΛΛΙΑ ERASMUS + ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Η ΓΑΛΛΙΑ ERASMUS + ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-2017 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ Η Γαλλία είναι μία μεγάλη χώρα της δυτικής Ευρώπης. Ο πληθυσμός της ανέρχεται στα 66,6 εκατομμύρια και το νόμισμα της είναι το ευρό.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΣΕΤ ΑΣΚΗΣΕΩΝ-ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΩΤΟ ΣΕΤ ΑΣΚΗΣΕΩΝ-ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΟ ΣΕΤ ΑΣΚΗΣΕΩΝ-ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ένας κτηµατίας πρέπει να καθορίσει πόσα στρέµµατα καλαµποκιού και σιταριού να φυτέψει αυτή τη χρονιά. Ένα στρέµµα σιταριού

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πυροδοτήσει αρκετές διαφωνίες ως προς την έννοια, τη χρησιμότητα αλλά και τη σκοπιμότητά της τα τελευταία χρόνια.

Η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πυροδοτήσει αρκετές διαφωνίες ως προς την έννοια, τη χρησιμότητα αλλά και τη σκοπιμότητά της τα τελευταία χρόνια. Ν. Χατζηαργυρίου: «Έξυπνη προσαρμογή ή θάνατος;» Κυρίες και κύριοι καλημέρα σας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Economist για το σημερινό Συνέδριο που έχει ως επίκεντρο ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα,

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

RICHARD CLOGG, ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΚΑΡ ΑΜΙΤΣΑ,ΑΘΗΝΑ 1984,σελ138-139

RICHARD CLOGG, ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΚΑΡ ΑΜΙΤΣΑ,ΑΘΗΝΑ 1984,σελ138-139 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α.1 Να δοθεί το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Κλήριγκ. β. Ανόρθωση. γ. Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων. Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο Ενότητα 2.1.1 Αγροτική κοινωνία 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1/5 Αγροτικές κοινωνίες Αυτές που ζουν από την καλλιέργεια της γης 2 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 2/5 Μόνιμη εγκατάσταση Στοιχειώδες εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του ξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής ιεθνούς μπορίου Σεπτέμβριος 2007 Όνομα: πώνυμο: ριθμός Μητρώου: Έτος: πιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Αθήνα, 09/03/2011 ΑΡΘΡΟ της Αικ. Ζαφείρη Καμπίτση Επιτ. Γεν. Διευθυντού ΟΑΕΕ Τ. Προέδρου Δ.Σ ΤΑΠΟΤΕ ΘΕΜΑ : Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Ι. Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΟΝ 19 ο ΑΙΩΝΑ 226 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις αντιστοίχησης Να γράψετε, στο κενό αριστερά, το γράµµα του δεδοµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή φυτ

H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή φυτ ΗΓΕΩΡΓΙΚΗΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ Α 2 H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία και Τρόφιμα

Κοινωνία και Τρόφιμα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Κοινωνία και Τρόφιμα Ενότητα 1 η : Το μέλλον των ΤΡΟΦΙΜΩΝ είναι το μέλλον της ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ Μαρία Παρταλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό. 22 Μαρτίου «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση»

Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό. 22 Μαρτίου «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση» Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό 22 Μαρτίου 2011 «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση» Σήµερα, 22 Μαρτίου 2011, γιορτάζουµε την Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό, ένα θεσµό που, για 18 η χρονιά,

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1: Ομόρρυθμος εμπορική επιχείρηση με φορολογητέα κέρδη ευρώ και απασχόληση 3 ατόμων (μισθωτών)

Παράδειγμα 1: Ομόρρυθμος εμπορική επιχείρηση με φορολογητέα κέρδη ευρώ και απασχόληση 3 ατόμων (μισθωτών) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 3318807 -FAX 33.10.285 Αθήνα, 22 Αυγούστου 2011 ΘΕΜΑ: Σενάρια μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης εμπορικών επιχειρήσεων σε συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Σύντοµα σηµειώµατα για θέµατα εξαγωγικού ενδιαφέροντος. Οι εµπορικές συναλλαγές της Ελλάδος µε τις χώρες της Μεσογείου στη νέα δεκαετία ( )

Σύντοµα σηµειώµατα για θέµατα εξαγωγικού ενδιαφέροντος. Οι εµπορικές συναλλαγές της Ελλάδος µε τις χώρες της Μεσογείου στη νέα δεκαετία ( ) Σύντοµα σηµειώµατα για θέµατα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.47 Ιούλιος 2009 Οι εµπορικές συναλλαγές της Ελλάδος µε τις χώρες της Μεσογείου στη νέα δεκαετία (2000-2008) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΝΕΟ & ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ

Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat οι πληθυσμοί της Ευρώπης γερνάνε γρήγορα λόγω του χαμηλού ποσοστού γεννήσεων και του αυξανόμενου προσδόκιμου

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Αγροτικό Συνέδριο Ναυτεμπορικής

2 ο Αγροτικό Συνέδριο Ναυτεμπορικής 2 ο Αγροτικό Συνέδριο Ναυτεμπορικής Καλλιεργώντας την Ανάπτυξη ή «Αγρανάπαυση»; Τετάρτη 5 Απριλίου 2017 Divani Caravel Hotel, Αθήνα Εισήγηση ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΝΕΣΤΗ Το θέμα της σημερινής ημερίδας μας καλεί να

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα