ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ: Η Βιοµηχανική Επανάσταση. Ερωτήσεις ανάπτυξης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ: Η Βιοµηχανική Επανάσταση. Ερωτήσεις ανάπτυξης"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ: Η Βιοµηχανική Επανάσταση Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Στον αγώνα δρόµου για την πρωτοπορία της Βιοµηχανικής Επανάστασης στον 18ο αιώνα, µόνο ένας από τους δροµείς ξεκίνησε πράγµατι Φαίνεται όµως καθαρά ότι, ακόµη και πριν από την επανάσταση, η Βρετανία προπορευόταν σηµαντικά της κατεξοχήν ανταγωνίστριάς της Γαλλίας στην κατά κεφαλήν παραγωγή και στο εµπόριο, παρόλο που ακόµη µπορούσε να παραβληθεί µε αυτήν ως προς το σύνολο της παραγωγής και των εµπορικών συναλλαγών. E. J. Hobsbawm, Η εποχή των επαναστάσεων ( ), εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα, 1992, σ. 49 ΠΗΓΗ 2 Αλλά οι κατάλληλες συνθήκες υπήρχαν εµφανώς στη Βρετανία, όπου είχε περάσει περισσότερο από ένας αιώνας από τότε που για πρώτη φορά ένας βασιλιάς είχε επίσηµα δικαστεί και εκτελεστεί από το λαό του, και από τότε που το ιδιωτικό κέρδος και η οικονοµική ανάπτυξη είχαν θεωρηθεί ως ύψιστοι στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής. Στην ουσία είχε ήδη εξευρεθεί η απαρά- µιλλη επαναστατική βρετανική λύση στο αγροτικό πρόβληµα. Ήδη µια φούχτα γαιοκτήµονες, προσανατολισµένοι προς το εµπόριο, µονοπωλούσαν σχεδόν τη γη την οποία καλλιεργούσαν ενοικιαστές κτηµατίες, προσλαµβάνοντας για το σκοπό αυτό ακτήµονες ή µικροκληρούχους. Υπήρχαν ακόµα αρκετά αποµεινάρια της παλιάς συλλογικής οικονοµίας του χωριού, τα οποία εξάλειψαν τελικά οι νόµοι περί περιφράξεων (Enclosure Acts) στα , καθώς και οι ιδιωτικές συναλλαγέςú ωστόσο, δε µπορούµε πια να µιλάµε για βρετανική "αγροτιά" µε τον τρόπο που µιλάµε για γαλλική, γερµανική ή ρωσική. Η καλλιέργεια της γης γινόταν ήδη κατά κύριο λόγο για την αγοράú η βιοµηχανία είχε από καιρό εξαπλωθεί σε µια ύπαιθρο που δεν ήταν πια φεουδαλική. Η γεωργία ήταν ήδη έτοιµη να επιτελέσει τις τρεις λειτουργίες που ήταν βασικές σε εποχή εκβιοµηχάνισης: να αυξήσει την παραγωγή και την παραγωγικότητα ώστε να εξασφαλιστεί η συντήρηση του µη γεωργικού πληθυσµού, που αυξανόταν ταχύτατα, να εξασφαλίσει ένα µεγάλο και αυξανόµενο πλήθος ατόµων που θα µπορούσαν να επανδρώσουν τις πόλεις και τις βιοµηχανίες και να προσφέρει ένα µηχανισµό συσσώρευσης κεφαλαίου που θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί στους πιο σύγχρονους τοµείς της οικονοµίας. E. J. Hobsbawm, ό.π., σσ

2 ΠΗΓΗ 3 Η Βρετανία δεν είχε τέτοια πλεονεκτήµατα. ιέθετε όµως µια οικονοµία αρκετά ισχυρή και µια πολιτεία αρκετά επιθετική ώστε να µπορεί να κατακτά τις αγορές των ανταγωνιστών της. Πράγµατι, οι πόλεµοι των ετών , η τελευταία και αποφασιστική φάση της αγγλογαλλικής µονοµαχίας ενός αιώνα, στην ουσία εξάλειψαν όλους τους ανταγωνιστές από τον µη ευρωπαϊκό κόσµο, εκτός ίσως από τις νεαρές ΗΠΑ. Η Βρετανία άλλωστε διέθετε µια βιοµηχανία που προσφερόταν θαυµάσια για πρωτοπόρο βιοµηχανική επανάσταση µε καπιταλιστικούς όρους, καθώς και µια ευνοϊκή γι' αυτό οικονοµική συγκυρία: τη βαµβακοβιοµηχανία και την αποικιοκρατική εξάπλωση. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 55 Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και µε βάση τις γνώσεις του σχολικού βιβλίου να εξηγήσετε γιατί η Αγγλία υπήρξε η κοιτίδα της βιοµηχανικής επανάστασης. 2. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνέβαλαν ώστε να ξεκινήσει η βιοµηχανική επανάσταση από την Ευρώπη. 3. ΠΗΓΗ 1 Το σηµαντικότερο και πιο αξιοσηµείωτο ίσως γεγονός της οικονοµικής ιστορίας της ευρωπαϊκής ηπείρου τον 18ο αιώνα ήταν ότι οι φτωχοί έπαψαν βαθµιαία να πεθαίνουν από πείνα. Ως το 1700 περίπου, γύρω στο µισό του συνόλου των Ευρωπαίων αγροτών µπορούσαν να περιµένουν το θάνατο κάποιου µέλους από το άµεσο οικογενειακό τους περιβάλλον κάθε δέκα χρόνια. Συχνά, όταν έπεφταν περιοδικοί λιµοί, ολόκληρες οικογένειες αποδεκατίζονταν. Η εισαγωγή όµως νέων φυτών, όπως του καλαµποκιού και της πατάτας, είχε ως συνέπεια να αρχίσει ο πληθυσµός να αυξάνεται µε ρυθµούς άγνωστους µέχρι τότε και να απελευθερώνεται εργατικό δυναµικό για να συµβάλει στην εκβιοµηχάνιση. Για πρώτη φορά µάθαιναν οι λαοί της Ευρώπης, στην κυριολεξία, ότι "ούκ επ' άρτω µόνον ζήσεται άνθρωπος". E. Burns, ό.π., σσ ΠΗΓΗ 2 Η εικόνα της σελίδας 125 του σχολικού βιβλίου: "Οι πατατοφάγοι" Αφού µελετήσετε την παραπάνω πηγή και µε βάση τις γνώσεις σας από το σχολικό βιβλίο να αναφέρετε τις αιτίες αύξησης του πληθυσµού κατά τη βιοµηχανική επανάσταση. 147

3 4. ΠΗΓΗ 1 Το οικοτεχνικό σύστηµα Η τυπικότερη µορφή βιοµηχανικής παραγωγής κατά την περίοδο της Εµπορικής Επανάστασης ήταν το οικοτεχνικό σύστηµα, που αναπτύχθηκε πρώτα από όλα στην εριουργία. Το οικοτεχνικό σύστηµα αντλεί το όνοµά του από το γεγονός ότι η εργασία γινόταν στα σπίτια των ατοµικών παραγωγών αντί για το εργαστήριο ενός αρχιτεχνίτη. Παρά την πολύ µικρή κλίµακα παραγωγής, η οργάνωση ήταν βασικά καπιταλιστική. Η πρώτη ύλη αγοραζόταν από έναν επιχειρηµατία που την παρέδιδε σε ξεχωριστούς εργάτες, ο καθένας από τους οποίους θα ολοκλήρωνε το έργο που είχε αναλάβει για µια συµφωνηµένη αµοιβή. Στην περίπτωση της εριουργίας, το µαλλί δινόταν πρώτα στους κλώστες (ή στις κλώστριες), µετά στους υφαντές (ή στις υφάντριες) και τελικά στους βαφείς. Όταν το ύφασµα ήταν πια έτοιµο, το παραλάµβανε ο υφασµατέµπορος και το πουλούσε στην ελεύθερη αγορά µε το µεγαλύτερο δυνατό αντίτιµο. Το οικοτεχνικό σύστηµα δεν περιοριζόταν φυσικά στην εριουργία. Με το πέρασµα του χρόνου, επεκτάθηκε και σε άλλους τοµείς παραγωγής. E. Burns, ό.π., σ. 170 ΠΗΓΗ 2 Αναµφίβολα, η οικοτεχνία είχε πλεονεκτήµατα και για τους εργάτες τους ίδιους, ιδιαίτερα σε σύγκριση µε το διάδοχό της, το εργοστασιακό σύστηµα. Αν και τα ηµεροµίσθια ήταν χαµηλά, δεν υπήρχε ωράριο και, γενικά, ήταν δυνατό για τον εργαζόµενο να συµπληρώσει το οικογενειακό εισόδηµα καλλιεργώντας ένα µικρό αγρό ή ένα λαχανόκηπο. Επιπλέον, οι συνθήκες εργασίας στα σπίτια ήταν πολύ υγιεινότερες απ' ό,τι στα εργοστάσια και ο τεχνίτης είχε τη βοήθεια της οικογένειάς του στις πιο απλές εργασίες. Αναµφίβολα πλεονεκτήµατα ήταν επίσης η απουσία της επίβλεψης του επιστάτη και του φόβου απόλυσης εξαιτίας ασήµαντων λόγων. Από το άλλο µέρος, δεν πρέπει να λησµονούµε ότι οι εργαζόµενοι µε το οικοτεχνικό σύστηµα ήταν πολύ διασκορπισµένοι για να οργανωθούν αποτελεσµατικά µε σκοπό την από κοινού δράση. Κατά συνέπεια, δεν είχαν µέσα να προστατέψουν τον εαυτό τους από ανέντιµους εργοδότες που τους έκλεβαν στην πληρωµή ή τους υποχρέωναν να πληρώνονται σε είδος. Είναι επίσης αλήθεια ότι, προς το τέλος της Εµπορικής Επανάστασης, οι εργαζόµενοι εξαρτώνταν όλο και περισσότερο από τους καπιταλιστές, που είχαν φτάσει να παρέχουν πια, όχι µόνο τις πρώτες ύλες, αλλά και τα εργαλεία και τον εξοπλισµό. E. Burns, ό.π., σσ Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και µε βάση τις γνώσεις από το σχολικό βιβλίο: α) Να αναφερθείτε στη λειτουργία του οικοτεχνικού συστήµατος. β) Να επισηµάνετε τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατά του σε σχέση µε την εργασία στα εργοστάσια. 148

4 5. ΠΗΓΗ 1 Το φαινόµενο των "περιφράξεων" Οι πρώτες περιφράξεις στην Αγγλία πραγµατοποιήθηκαν τον 15ο και 16ο αιώνα και συνεπάγονταν τη µετατροπή γαιών σε περιφραγµένα βοσκοτόπια προβάτων. Εξαιτίας των µεγάλων κερδών που έδινε το µαλλί, πολλοί γαιοκτήµονες αποφάσισαν να µετατρέψουν κοινοτικά βοσκοτόπια, όπου µέχρι τότε έβοσκαν τα ζώα των χωρικών, σε δικά τους βοσκοτόπια για πρόβατα. Μερικές φορές πετύχαιναν επίσης να µετατρέψουν εκτάσεις σιτοκαλλιέργειας σε βοσκοτόπια προβάτων εκδιώκοντας τους χωρικούς που τα µισθωτήριά τους ήταν επισφαλή. Οι εξώσεις αυτές προκαλούσαν σοβαρές ταλαιπωρίες στους χωρικούς. Όπως έγραφε ο Μορ στην Ουτοπία του, "τα πρόβατα που κάποτε ήταν τόσο ήµερα και έτρωγαν τόσο λίγο, σήµερα γίνονται τόσο λαίµαργα και άγρια ώστε να καταβροχθίζουν ακόµα και ανθρώπους, γιατί δεν αφήνουν καθόλου γη να οργωθεί". Ο Άγγλος ανθρωπιστής, ωστόσο, ήταν κάπως υπερβολικός. Στην πραγµατικότητα δεν είχε περιφραχθεί παραπάνω από το 3% της καλλιεργήσιµης γης πριν από το 1525 και ένα µέρος απ' αυτό δεν προοριζόταν για βοσκή προβάτων. Η πραγµατικά δραµατική φάση της ιστορίας των περιφράξεων στην Αγγλία πραγµατοποιήθηκε ανάµεσα στο 1710 και στο 1810 και αποσκοπούσε, όχι στην απελευθέρωση γαιών για τα πρόβατα, αλλά στην αύξηση της αποδοτικότητας των καλλιεργειών. Σε αυτή την περίοδο, οι γαιοκτήµονες είχαν πειστεί για την αναγκαιότητα της "επιστηµονικής καλλιέργειας". Πάνω απ' όλα, είχαν καταλάβει ότι, µε την εισαγωγή νέων φυτών και µεθόδων καλλιέργειας, µπορούσαν να ελαττώσουν το ποσοστό των χέρσων εκτάσεων και να αυξήσουν την απόδοση. E. Burns, ό.π., σσ ΠΗΓΗ 2 Συνέπεια των περιφράξεων ήταν να διωχθούν πολλοί χωρικοί από τα χωράφια τους αλλά και παράλληλα να σηµειώσει τεράστια αύξηση η παραγωγή. Για παράδειγµα, στην Αγγλία του 18ου αιώνα, η παραγωγή σιταριού αυξήθηκε κατά το ένα τρίτο, ενώ το µέσο βάρος των ζώων διπλασιάστηκε. Σε γενικές γραµµές, η µεγάλη αφθονία και συγκέντρωση πλούτου που επέφερε η αγροτική επανάσταση και το κίνηµα για την περίφραξη των χωραφιών ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για τη Βιοµηχανική Επανάσταση που άρχισε στην Αγγλία γύρω στο E. Burns, ό.π., σσ ΠΗΓΗ 3 Ως προς την οικονοµική παραγωγικότητα, ο κοινωνικός αυτός µετασχηµατισµός ήταν µια τεράστια επιτυχία. Ως προς την ταλαιπωρία των ανθρώπων όµως ήταν µια τραγωδία που επιδεινώθηκε µε τη γεωργική ύφεση µετά το 1815, η οποία οδήγησε τους φτωχούς αγρότες σε ηττοπάθεια και ανέχεια. Μετά το 1800, ακόµη και ο Arthur Young, ο ενθουσιώδης αυτός οπαδός των 149

5 περιφράξεων και της γεωργικής προόδου, κλονίστηκε από τις κοινωνικές τους επιπτώσεις. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 77 Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και µε βάση τις γνώσεις σας από το σχολικό βιβλίο να απαντήσετε στα εξής ερωτήµατα: α) Τι ήταν το φαινόµενο των περιφράξεων; β) Πώς συνέβαλε στη βιοµηχανική επανάσταση; γ) Ποιες οι συνέπειές του στους αγροτικούς πληθυσµούς; 6. ΠΗΓΗ Και µόνο η ζήτηση που σχετιζόταν µε το βαµβάκι - για µεγαλύτερη οικοδοµική και άλλη δραστηριότητα στις νέες βιοµηχανικές περιοχές, για µηχανήµατα, για χηµικές βελτιώσεις, για βιοµηχανικό φωτισµό, για ναυτιλία και για πολλές άλλες δραστηριότητες - ευθύνεται για ένα µεγάλο µέρος της οικονοµικής ανάπτυξης της Βρετανίας ως τη δεκαετία του Η ανάπτυξη άλλωστε της βαµβακοβιο- µηχανίας ήταν τόσο σηµαντική, και τόσο µεγάλη η βαρύτητά της στο εξωτερικό εµπόριο της Βρετανίας, που την έκανε να επηρεάζει την κίνηση ολόκληρης της οικονοµίας. Η ποσότητα του εισαγόµενου στη Βρετανία ανεπεξέργαστου βαµβακιού αυξήθηκε από 11 εκατοµµύρια λίβρες το 1785 σε 588 εκατοµµύρια το 1850ú η παραγωγή βαµβακερών υφασµάτων αυξήθηκε από 40 εκατοµµύρια γιάρδες σε εκατοµµύρια. Τα βαµβακερά αποτελούσαν το 40 µε 50% της ετήσιας δηλωµένης αξίας όλων των βρετανικών εξαγωγών ανάµεσα στο 1816 και το Αν η βαµβακοβιοµηχανία ανθούσε, ανθούσε και η οικονοµία, αν κατέρρεε, κατέρρεε και η οικονοµία. E. J. Hobsbawm, ό.π., σσ Αφού µελετήσετε την παραπάνω πηγή και παρατηρήσετε την εικόνα του σχολικού σας βιβλίου (σ. 127) και µε βάση τις γνώσεις σας να εξηγήσετε γιατί η βαµβακοβιοµηχανία υπήρξε πρωτοπόρος (πρωτοστάτησε) στη βιοµηχανική επανάσταση. 7. ΠΗΓΗ Η εικόνα της σελίδας 128 του σχολικού βιβλίου: (Ντεγκά) "Το αψέντι" Αφού µελετήσετε την παραπάνω εικόνα και µε βάση τις γνώσεις από το σχολικό βιβλίο να αναφερθείτε στο φαινόµενο της αστικοποίησης και στις επιπτώσεις που είχε αυτό στη ζωή των ανθρώπων. 150

6 8. ΠΗΓΗ Αλλά από την άποψη του µελετητή της οικονοµικής ανάπτυξης, η τεράστια "όρεξη" των σιδηροδρόµων για σίδηρο και χάλυβα, για άνθρακα, για βαριά µηχανήµατα, για εργατικά χέρια, για επενδύσεις κεφαλαίων ήταν πιο σηµαντική στο στάδιο αυτό, διότι πρόσφερε αυτήν ακριβώς τη µεγάλη ζήτηση που ήταν απαραίτητη προκειµένου να µετασχηµατιστούν οι βιοµηχανίες κεφαλαιουχικών αγαθών τόσο ριζικά όσο είχε µετασχηµατιστεί η βαµβακοβιοµηχανία. Στις δύο πρώτες δεκαετίες της ζωής του σιδηροδρόµου ( ) η παραγωγή σιδήρου στη Βρετανία αυξήθηκε από σε τόνους - µε άλλα λόγια, τριπλασιάστηκε. Η παραγωγή άνθρακα ανάµεσα στο 1830 και το 1850 υπερτριπλασιάστηκε επίσης από 15 σε 49 εκατοµµύρια τόνους. Η τεράστια αυτή αύξηση οφειλόταν κυρίως στο σιδηρόδροµο, γιατί για κάθε µίλι σιδηροδροµικής γραµµής χρειάζονταν 300 τόνοι σιδήρου µόνο για τη σιδηροτροχιά. Τις επόµενες δεκαετίες ακολούθησαν φυσιολογικά και οι βιοµηχανικές πρόοδοι που έκαναν για πρώτη φορά δυνατή τη µαζική παραγωγή χάλυβα. E. J. Hobsbawm, ό.π., σσ Να σχολιάσετε τη φράση (E. J. Hobsbawm, σ. 71): "Στην πραγµατικότητα, από οικονοµική άποψη, τα τεράστια έξοδα που συνεπαγόταν ο σιδηρόδροµος ήταν και το κύριο πλεονέκτηµά του" και να εξηγήσετε την τεράστια συµβολή του στη βιοµηχανική µετεξέλιξη της κοινωνίας. 9. Μετά τη βιοµηχανική επανάσταση "ο ευρωπαϊκός πολιτισµός δεν µπορούσε να είναι ένας κλειστός πολιτισµός. Ήταν ένας δυναµικός πολιτισµός, που ανοιγόταν προς τα έξω. Ήταν ο πολιτισµός της νέας εποχής. Της νεοτερικότητας". Να αιτιολογήσετε την παραπάνω άποψη του σχολικού βιβλίου (σ. 133). Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να παρουσιάσετε τη µορφή της επιχειρηµατικής δραστηριότητας στην Αγγλία και την ηπειρωτική Ευρώπη κατά τη βιοµηχανική επανάσταση. 2. Να εντοπίσετε τα στοιχεία καπιταλιστικής δοµής στο οικοτεχνικό σύστηµα. 3. Να αναφέρετε τα αίτια παρακµής της οικοτεχνίας. 4. Πώς ερµηνεύεται µέσα στο πλαίσιο της βιοµηχανικής κοινωνίας η άποψη του αρβίνου ότι «επιβιώνουν τα καλύτερα προικισµένα είδη»; 151

7 5. Να αναφερθείτε στους παράγοντες που επιβράδυναν στην υπόλοιπη Ευρώπη εκτός της Αγγλίας τη βιοµηχανική επανάσταση. 6. Να επισηµάνετε τις αλλαγές που επέφερε στον κόσµο η χρήση της ατµο- µηχανής. 7. Να επισηµάνετε σε 5 γραµµές τις συνέπειες της εµφάνισης του σιδηροδρόµου στη ζωή των ανθρώπων. Εργασία για το σχολείο ΠΗΓΗ Τόσο η Βρετανία όσο και ο υπόλοιπος κόσµος γνώριζαν άλλωστε ότι η Βιοµηχανική Επανάσταση - που ξεκίνησε από τα νησιά αυτά από εµπόρους και επιχειρηµατίες, και µέσω αυτών, οι οποίοι µοναδικό νόµο είχαν να αγοράζουν στη φτηνότερη αγορά και να πουλούν χωρίς περιορισµούς στην ακριβότερη - άρχιζε να µετασχηµατίζει τον κόσµο. Τίποτε δεν στεκόταν εµπόδιο στο δρόµο της. Οι θεοί και οι βασιλιάδες του παρελθόντος ήταν ανίσχυροι µπροστά στους επιχειρηµατίες και τις ατµοµηχανές του παρόντος. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 82 Με βάση το κείµενο και τις γνώσεις σας από το σχολικό βιβλίο να σχολιάσετε την παραπάνω φράση. Εργασία για το σχολείο ΠΗΓΗ 1 Ο καπιταλισµός Κάποιοι δίνουν σε άλλους τα µέσα και τη δυνατότητα να παράγουν αγαθάú τους αµείβουν µε ένα ποσό που είναι πολύ µικρότερο από την αξία του αγαθού που παρήγαγαν και κάνουν δικό τους το υπόλοιπο. Πουλούν όλο και περισσότερα απ' αυτά τα αγαθά και συσσωρεύουν κεφάλαια, τα οποία ξανατοποθετούν στην παραγωγή αγαθών. Το ποσό αυτό που συσσωρεύεται είναι το κεφάλαιο και η διαδικασία αυτή είναι ο καπιταλισµός. Ως το τέλος του 18ου αιώνα στην Ευρώπη κυριαρχεί ο εµπορικός καπιταλισµός, όπου το µεγαλύτερο µέρος του κεφαλαίου που συσσωρεύεται προέρχεται από το εµπόριο. 152

8 Ακολούθησε η περίοδος του βιοµηχανικού καπιταλισµού. Σήµερα βρισκόµαστε στη φάση της µετάβασης προς τον τεχνολογικό καπιταλισµό. Β. Κρεµµυδάς, Ιστορία Νεότερη - Σύγχρονη, Ελληνική - Ευρωπαϊκή και Παγκόσµια, Γ Γυµνασίου, Ο.Ε..Β., σ. 25 ΠΗΓΗ 2 Τα κύρια χαρακτηριστικά της Εµπορικής Επανάστασης περιγράφηκαν εν µέρει στην πραγµάτευση της υπερπόντιας επέκτασης. Το κυριότερο χαρακτηριστικό ήταν η άνοδος του καπιταλισµού. Στις γενικότερές του γραµµές, ο καπιταλισµός µπορεί να οριστεί ως ένα σύστηµα παραγωγής, διανοµής και ανταλλαγής, στο οποίο ο συσσωρευµένος πλούτος επενδύεται από τους ιδιώτες κατόχους του µε σκοπό το κέρδος. Τα θεµελιακά του χαρακτηριστικά είναι η ιδιωτική επιχειρηµατική δραστηριότητα, ο ανταγωνισµός για την κατάκτηση αγορών και η κερδοσκοπική επιχείρηση. Γενικά, περιλαµβάνει επίσης το σύστηµα του ηµεροµισθίου, ως µορφή πληρωµής των εργατώνú µια µορφή πληρωµής που δεν είναι ανάλογη µε την ποσότητα του πλούτου που δηµιουργούν οι εργάτες αλλά µε την ικανότητά τους να ανταγωνίζονται µεταξύ τους για την πρόσληψή τους σε µια θέση. Όπως ήδη υποδείχτηκε, ο καπιταλισµός είναι η άµεση αντίθεση της ηµιστατικής οικονοµίας των µεσαιωνικών συντεχνιών, που υποτίθεται ότι διεξήγαν την παραγωγή για το καλό του κοινωνικού συνόλου µε αντάλλαγµα µια λογική αµοιβή για την παροχή της υπηρεσίας τους αντί για απεριόριστα κέρδη. Αν και ο καπιταλισµός δεν έφτασε στην πλήρη ωριµότητά του πριν από το 19ο αιώνα, τα περισσότερα από τα κύρια χαρακτηριστικά του είχαν αναπτυχθεί στη διάρκεια της Εµπορικής Επανάστασης. E. Burns, ό.π., σσ Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές να προσδιορίσετε τα βασικά χαρακτηριστικά του καπιταλισµού. Εργασία για το σχολείο ΠΗΓΗ Ο σιδηρόδροµος, που πάνω στις φιδωτές του ράγες έτρεχαν σαν τον άνεµο τεράστια βαγόνια αφήνοντας σύννεφα καπνού και διέσχιζαν χώρες και ηπείρους, ο σιδηρόδροµος, που οι επιχωµατώσεις και εκχωµατώσεις του, οι γέφυρες και οι σταθµοί του αποτελούσαν δηµόσια έργα που µπροστά τους οι Πυραµίδες και τα ρωµαϊκά υδραγωγεία, ακόµη και το Μεγάλο Σινικό Τείχος, ωχριούσαν και φάνταζαν δείγµατα επαρχιωτισµού, ο σιδηρόδροµος, λοιπόν, ήταν το ίδιο το σύµβολο του θριάµβου του ανθρώπου µέσω της τεχνολογίας. 153

9 E. Hobsbawm, ό.π., σ. 71 Με βάση το παραπάνω κείµενο να σχολιάσετε την άποψη του σχολικού βιβλίου (σ. 132): "Κανένα άλλο ανθρώπινο έργο στο παρελθόν δεν µπορούσε να συγκριθεί έως την εποχή εκείνη, µε το έπος των σιδηροδρόµων". Εργασία για το σχολείο ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙ ΙΑ ΣΤΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΠΗΓΗ 1 "Στα εργοστάσια, όπου το πρόβληµα ήταν επιτακτικότερο, θεωρούνταν συχνά πιο βολικό να προσλαµβάνονται γυναίκες και παιδιά, που ήταν ευπειθέστεροι αλλά και πιο χαµηλόµισθοι εργαζόµενοι. Από το σύνολο των εργατών στις αγγλικές κλωστοϋφαντουργίες στα το 1/4 περίπου ήταν άντρες, περισσότερο από 50% γυναίκες και κορίτσια, και το υπόλοιπο αγόρια κάτω των 18 χρόνων". E. J. Hobsbawm, Η εποχή των επαναστάσεων, ό.π., σ. 79 ΠΗΓΗ 2 Η χρήση µηχανών αύξησε ιδιαίτερα την παραγωγικότητα (δηλαδή µείωσε το κόστος ανά µονάδα παραγωγής) της εργασίας, η οποία άλλωστε πληρωνόταν εξευτελιστικά, µια και οι εργαζόµενοι ήταν κατά µέγα µέρος γυναίκες και παιδιά. E. J. Hobsbawm, ό.π., σ. 65 ΠΗΓΗ 3 ΕΙΚΟΝΑ 154

10 Μικροί ανθρακωρύχοι, που µόλις έχουν ανέβει από τις στοές του ανθρακωρυχείου (Αγγλία, 1895) ΠΗΓΗ 4 Μαρτυρία της Σάρας Γκούντερ, 8 ετών, εργαζόµενου παιδιού στην Αγγλία Πηγαίνω στο ορυχείο γύρω στις τέσσερις η ώρα, µερικές φορές κατά τις τρεισήµισι το πρωί και φεύγω στις πεντέµισι το απόγευµα. Όταν έχει φως τραγουδάωú ποτέ όµως µέσα στο σκοτάδιú τότε δεν τολµώ να τραγουδήσω. εν αγαπώ τις γαλαρίες Πολλές φορές έχω ακούσει να µιλούν για τον Χριστό. εν µπορώ να καταλάβω γιατί ήλθε στη γη ούτε γιατί πέθανε. Αλλά αυτός εύρισκε κανένα λιθαράκι για να ακουµπάει το κεφάλι του. Πόσο θάθελα αντί για τις γαλαρίες να πήγαινα στο σχολείο. σχολικό βιβλίο Β Λυκείου, σ. 135 ΠΗΓΗ 5 Μαίρη Μπάρετ, 14 ετών Κατεβαίνω στη γαλαρία στις επτά το πρωί και βγαίνω κατά τις έξι το απόγευµα, µερικές φορές κατά τις επτά. ουλεύω πάντα χωρίς κάλτσες, χωρίς παπούτσια, χωρίς φόρµα µόνο το µισοφόρι µου φοράω. ουλεύω µαζί µε τους άντρες. Εκείνοι είναι ολόγυµνοι. Στην αρχή φοβόµουνα πολύ και δε µου άρεσε αυτό, τώρα συνήθισα και δε µε νοιάζει. Μου φέρονται όµως καλά. εν ξέρω ούτε να διαβάζω, ούτε να γράφω. Αναφορά της επιτροπής ορυχείων του Λόρδου Άσλεϋ, Από τα πρακτικά του Κοινοβουλίου. ΠΗΓΗ 6 Παράθεµα του σχολικού βιβλίου (σ. 129): Η παιδική εργασία στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα. Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές να συζητήσετε στην τάξη σας για τις συνθήκες ζωής και εργασίας παιδιών και γυναικών και να εξηγήσετε τους λόγους προτίµησής τους από τους εργοδότες. Ενδεικτική βιβλιογραφία: M. Blaug, The Productivity of Capital in the Lancashire Cotton Industry during the Nineteenth Century, Economic History Review, XIII, Απρίλιος 1961, σ Εργασία για το σχολείο ΟΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΠΗΓΗ 1 Οι νέες πόλεις της Βρετανίας ήταν ασχηµότερες, το προλεταριάτο της σε αθλιότερη κατάσταση απ' ό,τι αλλού *, και η πνιγµένη στην οµίχλη και τους 155

11 καπνούς ατµόσφαιρα µε τα ωχρά πλήθη των ανθρώπων να πηγαινοέρχονται βιαστικά τάραζαν τον ξένο επισκέπτη. * "Σε γενικές γραµµές, η κατάσταση της εργατικής τάξης φαίνεται αισθητά χειρότερη στην Αγγλία απ' ό,τι στη Γαλλία στα ", καταλήγει σύγχρονος ιστορικός. E. Hobsbawm, ό.π., σ. 81 ΠΗΓΗ 2 ΕΙΚΟΝΑ Μια βιοµηχανική πόλη σε όλη της τη δυναµικότητα και την ασχήµια. Το τοπίο καλύπτεται από καµινάδες. Με τη βοήθεια ενός καναλιού, τα πλοία φθάνουν µέχρι το εργοστάσιο για να παραλάβουν τα προϊόντα και να τα µεταφέρουν. Το καθηµερινό περιβάλλον χιλιάδων εργατών. (Βιοµηχανία χαλκού στη Σανσέα, Αγγλία, 1862). ΠΗΓΗ 3 Πιο βρωµερό και πιο άθλιο µέρος δεν είχε ξαναδεί. Ο δρόµος ήταν πολύ στενός κι όλο λάσπη κι ο αέρας γεµάτος βρωµερές αναθυµιάσεις. Υπήρχαν αρκετά µικροµάγαζα, µα το µόνο εµπόρευµα που πλεόναζε ήταν κοπάδια ολόκληρα από κουτσούβελα που ακόµα και την προχωρηµένη αυτή ώρα µπαινόβγαιναν απ' τις πόρτες ή ξεφώνιζαν από το εσωτερικό των σπιτιών. Τα µοναδικά µέρη που φαίνονταν να ευηµερούν ανάµεσα στο γενικό µαρασµό αυτού του τόπου ήταν τα καπηλειάú κει µέσα καυγάδιζαν κάνοντας µεγάλο σαµατά Ιρλανδοί κατώτερης υποστάθµης. Σκεπαστά σοκάκια και αυλές που εδώ και κει ξέκοβαν από τον κεντρικό δρόµο, άφηναν να φαίνονται σωροί από χαµόσπιτα όπου µεθυσµένοι άντρες και γυναίκες κυλιόνταν κυριολεκτικά µέσα στο βούρκο κι από µερικές πόρτες ψηλοί, αγριόθωροι άνθρωποι ξεπρόβαλαν µε προφύλαξη ξεκινώντας, κατά τα φαινόµενα, για καµιά όχι πολύ έντιµη κι αθώα αποστολή. Κ. Ντίκενς, Όλιβερ Τουίστ, µτφρ. Π. Αναγνωστόπουλου 156

12 Αφού µελετήσετε τις παραπάνω πηγές και παρατηρήσετε την εικόνα του σχολικού σας βιβλίου (σ. 130) να συζητήσετε για την όψη των πόλεων κατά τη βιοµηχανική επανάσταση. Εργασία για το σπίτι ΕΙΚΟΝΑ Μια γαλλική σατιρική εικόνα της εκµετάλλευσης των εργατών από τους καπιταλιστές. Χωρίζεται στα δυο: στο αριστερό µέρος εργάτες και εργάτριες µε κόπο ανεβαίνουν τη σκάλα που συµβολίζει το δρόµο προς την εργασία τουςú οι απάνθρωπες συνθήκες της εργασίας τους και η εκµετάλλευση που υφίστανται παριστάνεται µε τη µηχανή (είδος µεγάλης µηχανής του κιµά ή µεγάλου µύλου) που κινεί ο ιδιοκτήτης του εργοστασίουú από τη µηχανή βγαίνουν τα εµπορεύµατα, που θαυµάζουν οι πελάτισσες στο δεξιό µέρος της εικόναςú το προϊόν από την πώληση των εµπορευµάτων επιστρέφει σε σακουλάκια µε χρυσό που κατευθύνονται στο χρηµατοκιβώτιο του αφεντικού. Αυτός τα κοιτάζει µε αγαλλίαση. Αφού µελετήσετε την εικόνα να καταγράψετε τις παρατηρήσεις και τα συµπεράσµατά σας σχετικά µε τη ζωή και τις συνθήκες εργασίας των εργατών καθώς και τις σχέσεις τους µε τους καπιταλιστές. Εργασία για το σπίτι ΠΗΓΗ Εικόνα του σχολικού βιβλίου (σ. 125): Μιλλέ, "Σταχοµαζώχτρες", 1857, Παρίσι, Μουσείο του Ορσέ. 157

13 Να διαβάσετε το οµώνυµο διήγηµα του Αλεξάνδρου Παπαδιαµάντη και να κάνετε τους απαραίτητους συσχετισµούς. Συνθετική - ηµιουργική Εργασία ΕΙΚΟΝΑ Ο Ισθµός της Κορίνθου υπό κατασκευήν, στα µέσα της δεκαετίας του Ο Ισθµός, σηµαντικό επίτευγµα της µηχανικής στην εποχή του, άρχισε το 1882 και αποπερατώθηκε το Συντόµευσε το θαλάσσιο δρόµο από τον Πειραιά στην Ιταλία κατά το ήµισυ, παρόλο που τα οικονοµικά οφέλη από την κατασκευή του δεν ανταποκρίθηκαν στις τότε προσδοκίες. Η διάνοιξη του Ισθµού υπήρξε ένα από τα σηµαντικά προγράµµατα δηµοσίων έργων, που συντελέστηκαν στα τέλη του ΙΘ αιώνα και συνδέθηκαν κυρίως µε τον Χαρίλαο Τρικούπη, τον εκσυγχρονιστή πρωθυπουργό στα χρόνια , και Ο Τρικούπης είχε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι η βελτίωση των επικοινωνιών ήταν ουσιαστική προϋπόθεση για την οικονοµική ανάπτυξη. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1880, οι δρόµοι για την κυκλοφορία τροχοφόρων τριπλασιάστηκαν, πράγµα που έδωσε σηµαντική ώθηση στην εσωτερική αγορά, αν και οι χερσαίες επικοινωνίες στο µεγαλύτερο µέρος του βασιλείου παρέµειναν ανεπαρκείς. Το µεγαλύτερο µέρος του σιδηροδροµικού δικτύου της Παλαιάς Ελλάδας, όπως υφίσταται σήµερα, κατασκευάστηκε στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών του αιώνα. Όταν ο Τρικούπης έγινε για πρώτη φορά πρωθυπουργός, υπήρχαν µόνο δώδεκα χιλιόµετρα σιδηροδρόµου, που συνέδεαν την Αθήνα µε τον Πειραιά. Μέχρι το θάνατό του το 1896 είχαν κατασκευαστεί σχεδόν χιλιόµετρα, συχνά σε δύσκολο έδαφος, αλλά µόλις το 1916 συνδέθηκε το ελληνικό σιδηροδροµικό δίκτυο µε το ευρωπαϊκό. Ένα άλλο πρόγραµµα που άρχισε στα 1880, ήταν η αποξήρανση της λίµνης της Κωπαΐδας στη Βοιωτία, η οποία απέδωσε πολλές χιλιάδες 158

14 στρέµµατα εύφορης γης. Μερικά διστακτικά βήµατα έγιναν επίσης προς την κατεύθυνση της εκβιοµηχάνισης µε την κατασκευή κλωστηρίων βάµβακος, υφαντουργείων και ελαιουργείων. R. Clogg, ό.π., σ. 70 Αφού χωριστείτε σε οµάδες να εξετάσετε την εξέλιξη των µέσων µεταφοράς στην Ελλάδα (χερσαίες, θαλάσσιες) κατά τον 19ο αιώνα και να επισηµάνετε: α) τις οικονοµικές β) τις κοινωνικές συνέπειες στη ζωή της χώρας. Ενδεικτική βιβλιογραφία: R. Clogg, Συνοπτική Ιστορία της Ελλάδας , εκδ. Ιστορητής, Αθήνα,

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Αλ. Παπαδιαµάντη: «Πατέρα στο σπίτι» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ.σ. 185-189)

Αλ. Παπαδιαµάντη: «Πατέρα στο σπίτι» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ.σ. 185-189) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Αλ. Παπαδιαµάντη: «Πατέρα στο σπίτι» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ.σ. 185-189) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Θέμα 3 ης Γραπτής Εργασίας Θεωρείτε ότι η Βιομηχανική Επανάσταση ήταν αποτέλεσμα εξελικτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης Ακαδημαϊκό έτος 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης Ακαδημαϊκό έτος 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης Ακαδημαϊκό έτος 2012-13 Θέμα 3 ης εργασίας: Συζητείστε τον αντίκτυπο της α φάσης της βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ . ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) θέµα: ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Είναι γεγονός ότι η µηχανή απελευθέρωσε τον άνθρωπο από πολλούς πιεστικούς καταναγκασµούς και δεσµεύσεις όµως ολοένα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΒ ΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 7.1 Η Έννοια του Εισοδήµατος 7.2 Μορφές Εισοδήµατος 7.3 Οι Μεταβιβαστικές Πληρωµές 7.4 Η ιανοµή του Εισοδήµατος και Η Φτώχεια ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΣΕΤ ΑΣΚΗΣΕΩΝ-ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΩΤΟ ΣΕΤ ΑΣΚΗΣΕΩΝ-ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΟ ΣΕΤ ΑΣΚΗΣΕΩΝ-ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ένας κτηµατίας πρέπει να καθορίσει πόσα στρέµµατα καλαµποκιού και σιταριού να φυτέψει αυτή τη χρονιά. Ένα στρέµµα σιταριού

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

RICHARD CLOGG, ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΚΑΡ ΑΜΙΤΣΑ,ΑΘΗΝΑ 1984,σελ138-139

RICHARD CLOGG, ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ, ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΚΑΡ ΑΜΙΤΣΑ,ΑΘΗΝΑ 1984,σελ138-139 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α.1 Να δοθεί το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Κλήριγκ. β. Ανόρθωση. γ. Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων. Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΟΝ 19 ο ΑΙΩΝΑ 226 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις αντιστοίχησης Να γράψετε, στο κενό αριστερά, το γράµµα του δεδοµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΙΛΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ Γεν. Γραµµατέας Ε ΤΕΕ/ΤΚΜ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ

ΜΠΙΛΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ Γεν. Γραµµατέας Ε ΤΕΕ/ΤΚΜ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΜΠΙΛΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ Γεν. Γραµµατέας Ε ΤΕΕ/ΤΚΜ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ Είναι γνωστό σε όλους ότι τα ιδιωτικά έργα αποτελούν για χρόνια στη χώρα µας, την ατµοµηχανή της Ελληνικής οικονοµίας. H άνοδος της

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Μπορεί η Ελλάδα να διδαχθεί από την ιστορία του παρελθόντος; [στα πλαίσια της οικονομικής ύφεσης] ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορία κάνει συνεχώς κύκλους.

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αγροτική Επιχειρηματικότητα, «Αυτό το χωράφι είναι η Επιχείρησή σου» Ναύπλιο, 15-10-2013 Ραυτόπουλος Δημήτρης Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Ημερίδα TEE "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ: Η Ευρώπη και οι εξωευρωπαϊκοί λαοί. Ερωτήσεις ανάπτυξης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ: Η Ευρώπη και οι εξωευρωπαϊκοί λαοί. Ερωτήσεις ανάπτυξης ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ: Η Ευρώπη και οι εξωευρωπαϊκοί λαοί Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Να παρουσιάσετε την εικόνα που πρόβαλαν για τον Νέο Κόσµο οι Ουµανιστές της ύσης και να εξετάσετε τη σχέση που είχε µε την πραγµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής (TFP) Οι συντελεστές παραγωγής (κεφαλαιουχικά αγαθά, εργασία, γη, επιχειρηµατικότητα, κλπ), µετά από µια διαδικασία, µετασχηµατίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;...

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;... Κεφάλαιο Τρίτο Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον Κόσμο τον 19ο αιώνα Ενότητα 15 Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί Φύλλο εργασίας 1. Αφού μελετήσετε τη γραπτή

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών. Β. Ενδιαφέροντα κι εξωσχολικές δραστηριότητες. Γνώση Αγγλικών Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 97.9% των ερωτηθέντων μαθητών γνωρίζει Αγγλικά. Το επίπεδο γνώσεών τους εκτιμάται απ τους ίδιους

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο

Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο Θέμα φετινής σχολικής χρονιάς: Το νερό Θέμα: Το νερό στη ζωή μας ΤΟ ΝΕΡΟ Αποτελεί το 70% του ανθρώπινου σώματος Καλύπτει το 75% της επιφάνειας της γης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για εκπαιδευτικούς

Οδηγός για εκπαιδευτικούς Πάµε να εξερευνήσουµε την Ευρώπη! - φυλλάδιο και εκπαιδευτικό διαδικτυακό παιχνίδι για παιδιά ηλικίας 9-12 ετών Οδηγός για εκπαιδευτικούς I. ΣΤΟΧΟΙ Καλλιέργεια του ενδιαφέροντος των παιδιών ηλικίας 9-12

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. Στα πλαίσια της συµµετοχής της MERIT Α.Χ.Ε.Π.Ε.Υ. στη δηµόσια εγγραφή της Εκδοτικός Οργανισµός Λιβάνη Α.Β.Ε. στο Χ.Α.Α, σας αποστέλλουµε πληροφοριακό υλικό σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Με αγώνα και οργάνωση να απαντήσουμε στο σχεδιασμό των επιχειρηματικών ομίλων και της κυβέρνησης

Με αγώνα και οργάνωση να απαντήσουμε στο σχεδιασμό των επιχειρηματικών ομίλων και της κυβέρνησης Με αγώνα και οργάνωση να απαντήσουμε στο σχεδιασμό των επιχειρηματικών ομίλων και της κυβέρνησης Η επίθεση στο λαϊκό εισόδημα, στους μισθούς, στις εργασιακές σχέσεις δεν έχει τελειωμό. Η στρατηγική του

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από

2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ---ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΡΕΣ: 4 2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΕ 2006

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΕ 2006 ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΕ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Η διατροφή του πλανήτη Πριν από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Αµερικανός Paul Ehrlich, από τους πρωτοπόρους της παγκόσµιας κινητοποίησης για το περιβάλλον, προειδοποιούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Οι συντελεστές παραγωγής (κεφαλαιουχικά αγαθά, εργασία, γη, επιχειρηµατικότητα, κλπ), µετά από µια διαδικασία, µετασχηµατίζονται σε αγαθά και υπηρεσίες. Η συνολική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων

ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων ιευθύνων Σύµβουλος της ΑΝΟΣ ιεθνείς Σύµβουλοι & Εκτιµητές Ακινήτων Υπερπροσφορά ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ «υπερπροσφορά» (Investopedia) Η υπερβολική ποσότητα ενός αγαθού ή µιας υπηρεσίας. Η Υπερπροσφορά προκύπτει,

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΙΟΝΥΣΙΟΥ ΦΙΛΙΩΤΗ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΣΦΕΕ ΣΤΟ 8 Ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ HEALTHWORLD Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΙΟΝΥΣΙΟΥ ΦΙΛΙΩΤΗ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΣΦΕΕ ΣΤΟ 8 Ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ HEALTHWORLD Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΙΟΝΥΣΙΟΥ ΦΙΛΙΩΤΗ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΣΦΕΕ ΣΤΟ 8 Ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ HEALTHWORLD Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΚΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΥΤΕΡΑ, 6 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΟ ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ 1 Θα ήθελα να

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα