5.1 ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Βασιλική Μητσικοπούλου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "5.1 ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Βασιλική Μητσικοπούλου"

Transcript

1 5.1 ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Βασιλική Μητσικοπούλου Εισαγωγή Ο γραµµατισµός αποτελεί ένα σχετικά νέο όρο στο ελληνικό λεξιλόγιο και, ενώ περιλαµβάνει την έννοια του αλφαβητισµού, είναι ευρύτερος από αυτόν. Πρόκειται για µετάφραση του αγγλικού όρου literacy, που έχει επίσης αποδοθεί στην ελληνική γλώσσα ως εγγραµµατοσύνη (βλ. Ong 1997) [1] και ο οποίος δεν αναφέρεται απλά στην ικανότητα για ανάγνωση και γραφή. Η έννοια «γραµµατισµός» αφορά τη δυνατότητα του ατόµου να λειτουργεί αποτελεσµατικά σε διάφορα περιβάλλοντα και καταστάσεις επικοινωνίας, χρησιµοποιώντας κείµενα γραπτού και προφορικού λόγου, καθώς επίσης µη γλωσσικά κείµενα (λ.χ. εικόνες, σχεδιαγράµµατα, χάρτες κλπ.). Το ερώτηµα σχετικά µε τις ικανότητες και τις δεξιότητες που πρέπει να έχουν αναπτύξει τα µέλη µιας κοινωνίας για να θεωρηθούν εγγράµµατα άτοµα δηλαδή που έχουν κατακτήσει ένα «βασικό», έστω, επίπεδο γραµµατισµού σύµφωνα µε τις εκάστοτε κοινωνικές απαιτήσεις δεν είναι διόλου απλό. Εξάλλου, η απάντηση στο ερώτηµα αυτό µπορεί να διαφέρει από κοινωνία σε κοινωνία και σίγουρα αλλάζει από τη µια ιστορική στιγµή στην άλλη, εφόσον συνεχώς αλλάζουν οι συνιστώσες της επικοινωνίας. Είναι γεγονός πάντως ότι ο γραµµατισµός αποτελεί βασικό κριτήριο για κοινωνική καταξίωση και ότι η έλλειψή του και ειδικότερα ο αναλφαβητισµός αποτελεί κριτήριο κοινωνικού στιγµατισµού. Αυτό είναι βεβαίως φυσικό, αφού η ικανότητα για ανάγνωση και γραφή υπήρξε διαχρονικά στενά συνδεδεµένη µε κοινωνικούς παράγοντες, όπως η κοινωνική τάξη και η οικονοµική ευρωστία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο πολιτικός αλλά και ο ευρύτερα κοινωνικός χαρακτήρας του γραµµατισµού έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις, στο βαθµό που τίθενται πολιτικά και ιδεολογικά ζητήµατα για τα είδη γραµµατισµού που απαιτεί µια κοινωνία και προσφέρονται στους πολίτες από το εκπαιδευτικό σύστηµα µιας χώρας. Η ανάπτυξη κάποιου βαθµού γραµµατισµού γίνεται µε τρόπο φυσικό µέσα στο οικογενειακό και το κοινωνικό µας περιβάλλον, καθώς µαθαίνουµε τη µητρική µας γλώσσα (βλ. 5.1) και κατορθώνουµε να επικοινωνούµε µε διαφορετικά πρόσωπα σε διάφορες κοινωνικές καταστάσεις µέσα από διάφορα είδη λόγου και τύπους κειµένων. Παράλληλα, όµως, είναι απαραίτητη και κάποιου τύπου συστηµατική εκπαίδευση. Και όσο πιο πολύπλοκη γίνεται η επικοινωνία σε µια κοινωνία, όσο πιο πολύµορφα είναι τα κείµενα που παράγονται στο πλαίσιο της λειτουργίας των θεσµών της και όσο πιο ισχυρές γίνονται οι πιέσεις και οι απαιτήσεις στην αγορά εργασίας, τόσο αυξάνονται οι απαιτήσεις για την εκπαίδευση σε είδη γραµµατισµού (βλ. 5.3). Αυτός λοιπόν είναι και ο βασικός σκοπός του σχολείου, το οποίο καλείται να βοηθήσει τους νέους ανθρώπους να αναπτύξουν το επίπεδο και τα είδη γραµµατισµού που απαιτεί η κοινωνία τους για το παρόν και το µέλλον. Καλείται δηλαδή να αναπτύξει τον κοινωνικό γραµµατισµό. Παράλληλα, όµως, καλείται να αναπτύξει και τον σχολικό γραµµατισµό, δηλαδή, τα είδη γραµµατισµού που είναι απαραίτητα για να αποδώσουν επιτυχώς στα µαθήµατα που περιλαµβάνει το πρόγραµµα σπουδών. Σχολικός γραµµατισµός Ο σχολικός γραµµατισµός έχει παραδοσιακά συνδεθεί µε τη διδασκαλία ανάγνωσης και γραφής, καθώς και µε την ανάπτυξη γνωσιακών δεξιοτήτων όπως η καλλιέργεια της λογικής σκέψης, η κατανόηση γραµµατικών κανόνων, η ικανότητα διαχείρισης αφηρηµένων εννοιών και υποθετικών ερωτήσεων, η ανάπτυξη επικοινωνιακών και άλλων διανοητικών δεξιοτήτων. Ένας αρκετά µεγάλος αριθµός µελετών έχει συνδέσει τη σχολική επιτυχία ή αποτυχία µε το οικογενειακό και γενικά το στενό κοινωνικό περιβάλλον των µαθητών. Υπάρχουν σηµαντικές ενδείξεις ότι τα παιδιά που προέρχονται από τα χαµηλότερα κοινωνικά στρώµατα

2 χρησιµοποιούν έναν «περιορισµένο» κώδικα επικοινωνίας, µε αποτέλεσµα να µην έχουν αναπτύξει τις γνώσεις και επικοινωνιακές δεξιότητες που απαιτεί ο σχολικός γραµµατισµός, ο οποίος συστηµατικά υιοθετεί έναν «επεξεργασµένο» κώδικα επικοινωνίας [2] (Bernstein Wells 1986 Cook-Gumpertz 1986 Dickinson 1994). Η σχολική εκπαίδευση συχνά δεν τα βοηθά να αναπτύξουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες αυτές και έτσι, όπως υποστηρίζουν αρκετοί µελετητές, το σχολικό σύστηµα όχι µόνο δεν αµβλύνει τις κοινωνικές διαφορές µεταξύ παιδιών που προέρχονται από προνοµιούχες και µη οικογένειες, αλλά συνιστά µέσο αναπαραγωγής τους. [3] Το γεγονός ότι ένας µεγάλος αριθµός µαθητών από τα µη προνοµιούχα κοινωνικοοικονοµικά στρώµατα απασχολείται µετά την αποφοίτηση στις λιγότερο καλοπληρωµένες δουλειές ενισχύει την άποψη ότι το σχολείο αναπαράγει τελικά την κοινωνική ιεραρχία. Πρέπει βεβαίως να τονιστεί ότι η ίδια η µορφή του σχολικού γραµµατισµού µεταβάλλεται, καθώς οι κοινωνικές ανάγκες αλλάζουν µε γρήγορο ρυθµό. Για παράδειγµα, η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στη ζωή µας απαιτεί πλέον την ανάπτυξη δεξιοτήτων γραµµατισµού στις νέες τεχνολογίες. Όπως επισηµαίνουν οι Aronowitz & DiFazio (1994), η εισαγωγή των νέων αυτών µορφών γραµµατισµού έχει επιφέρει σηµαντικές αλλαγές στην ίδια την κατανόηση του σχολικού γραµµατισµού, όπως αυτή είχε προσεγγιστεί µέχρι πρόσφατα, καθώς και στις παραδοσιακές απόψεις για τις µορφές του. Σύµφωνα µε την άποψη αυτή, η διαρκώς αυξανόµενη χρήση προηγµένης τεχνολογίας απαιτεί εξειδικευµένες δεξιότητες γραµµατισµού. Έχει παρατηρηθεί ωστόσο ότι η αυξανόµενη χρήση τεχνολογίας, η οποία συναντάται κυρίως σε προνοµιούχα σχολεία συχνά στις πιο εύπορες περιοχές, οδηγεί συχνά στη µειωµένη ανάπτυξη δεξιοτήτων που παραδοσιακά σχετίζονταν µε τον σχολικό γραµµατισµό, σε σηµείο ώστε αρκετοί σήµερα να µιλούν για κρίση του. εν είναι όµως µόνο το σχολείο που χρειάζεται να προσαρµοστεί στις νέες συνθήκες που διαµορφώνονται στη συνεχώς µεταβαλλόµενη κοινωνία µας. Οι δοµές του καπιταλιστικού κόσµου µεταβάλλονται στη νέα περίοδο που διανύουµε και η πίεση για διαρκή προσαρµογή των ανθρώπων όλων των ηλικιών είναι γεγονός. Η διά βίου εκπαίδευση [4] έχει αρχίσει να γίνεται πραγµατικότητα, τόσο στα πλαίσια νέων εκπαιδευτικών προγραµµάτων όσο και στα πλαίσια της καθηµερινής µας ζωής, όπου απαιτούνται πολλές µορφές γραµµατισµού. Κοινωνικός γραµµατισµός Τα είδη κοινωνικού γραµµατισµού που απαιτούνται από τα µέλη των σύγχρονων κοινωνιών για να είναι παραγωγικά στην ιδιωτική, την κοινωνική και την επαγγελµατική τους ζωή αυξάνονται µε πολύ γοργούς ρυθµούς, καθώς συνεχώς αυξάνονται οι ανάγκες για κατανόηση και παραγωγή διαφορετικών ειδών κειµένων. Η παραγωγή και κατανόηση διαφορετικών ειδών λόγου και κειµένων προϋποθέτει εξοικείωση µε το συγκεκριµένο είδος κειµένων, µε τους τρόπους γραφής τους και, γενικότερα, γνώση των τρόπων παραγωγής, διακίνησης αλλά και προσέγγισης αυτών των κειµένων. Συνεπάγεται ότι διαφορετικού είδους κείµενα απαιτούν για την κατανόησή τους τόσο διαφορετικές τεχνικές «ανάγνωσης» όσο και κατανόηση του συγκειµενικού τους πλαισίου απαιτούν δηλαδή διαφορετικού είδους γραµµατισµό, όπως άλλωστε και η παραγωγή διαφορετικού είδους «µονοτροπικών» ή «πολυτροπικών» κειµένων [5]. Η ανάγνωση, κατανόηση ή συγγραφή ενός κειµένου είναι αποτέλεσµα κοινωνικών και ιστορικών πρακτικών, που σχετίζονται µε την πρόσβαση του ατόµου σε συγκεκριµένα κοινωνικά περιβάλλοντα στα οποία µπορεί να συναντήσει συγκεκριµένου τύπου κείµενα. Στο πλαίσιο των κοινωνικών θεσµών, βάσει των οποίων λειτουργούν και επικοινωνούν οι άνθρωποι µεταξύ τους ανταποκρινόµενοι στα προσωπικά, κοινωνικά και επαγγελµατικά τους ενδιαφέροντα και απαιτήσεις, τα µέλη µιας κοινωνίας «εκπαιδεύονται» σε κοινωνικές πρακτικές και έρχονται σε επαφή µε διαφορετικά είδη κειµένων. Η γνώση αυτή ενεργοποιείται κατά την ανάγνωση ενός κειµένου και οδηγεί στην καλύτερη κατανόησή του. Μέσω του σχολείου, οι νέοι άνθρωποι έρχονται σε µια πρώτη επαφή µε τους κοινωνικούς θεσµούς και τις µορφές γραµµατισµού τους. Στη συνέχεια, η πρόσβασή τους σε συγκεκριµένα κοινωνικά περιβάλλοντα και οι εµπειρίες τους σε αυτά διαµορφώνουν την κοινωνική τους ταυτότητα που τους επιτρέπει την κατανόηση διαφόρων ειδών λόγου και κειµένων.

3 Κατά τον Freire (Freire & Macedo 1987), η ανάγνωση του κόσµου γύρω µας πάντα προηγείται της ανάγνωσης ενός κειµένου. Ο όρος ανάγνωση χρησιµοποιείται από τον Freire µε ένα σηµαντικό και πρωτότυπο τρόπο για να περιλάβει την «ερµηνεία» από πλευράς του αναγνώστη. Τονίζεται δηλαδή ο κριτικός χαρακτήρας της ανάγνωσης, ο ενεργητικός ρόλος του αναγνώστη αλλά και η προηγούµενη γνώση του κόσµου που φέρνει µαζί του ο αναγνώστης κατά την «ανάγνωση» ενός κειµένου. Από την άλλη πλευρά, η συγγραφή ενός κειµένου προϋποθέτει την εκµάθηση ενός είδους «τεχνολογίας» µε τη χρήση κάποιων υλικών (όπως χαρτί, µολύβι ή επεξεργαστή κειµένων), όµως σε καµία περίπτωση δεν αποτελεί µια ουδέτερη διαδικασία µέσω της οποίας απλώς µεταβιβάζονται πληροφορίες. Αντιθέτως, όπως και η ανάγνωση, η συγγραφή ενός κειµένου είναι αποτέλεσµα µιας περίπλοκης κοινωνικής διαδικασίας, καθώς συνδέεται µε διάφορες κοινωνικές πρακτικές, µε τη γενικότερη κοινωνική δυναµική, τις διάφορες µορφές και δοµές εξουσίας, την κοινωνική τάξη, το φύλο, την ταυτότητα κ.ά. (Hasan & Williams 1996 Gee 1996 Street 1995). Μια τέτοια θεώρηση του γραµµατισµού απέχει πολύ από την παραδοσιακή άποψη που τον θεωρεί απλώς ως γνωσιακή ικανότητα για ανάγνωση και γραφή. Επίσης, σε αντίθεση µε την παραδοσιακή άποψη, υποστηρίζει την ύπαρξη ποικίλων µορφών γραµµατισµού που σχετίζονται µε διαφορετικά πολιτισµικά περιβάλλοντα και τη διαµόρφωση κοινωνικών ταυτοτήτων. Για παράδειγµα, ο ακαδηµαϊκός γραµµατισµός αναφέρεται στις επικοινωνιακές δεξιότητες που απαιτείται να αναπτύξουν οι νέοι φοιτητές και φοιτήτριες ώστε να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του πανεπιστηµιακού χώρου και να ολοκληρώσουν µε επιτυχία τις σπουδές τους. Συγκεκριµένα έχει αποδειχθεί ότι η εξοικείωση των φοιτητών µε τον ακαδηµαϊκό λόγο είναι στενά συνδεδεµένη µε την επιτυχία τους στον ακαδηµαϊκό χώρο (Chafe 1985 Tannen 1985 Ivanič 1998). Ένα πρόγραµµα εκπαίδευσης των νέων φοιτητών στον ακαδηµαϊκό λόγο, για παράδειγµα, µπορεί να απαρτίζεται από ανάλυση διαφόρων κειµενικών ειδών που συναντά κανείς σε ακαδηµαϊκά γραπτά ή προφορικά κείµενα και από διδασκαλία γλωσσικών επιλογών όπως η συστηµατική χρήση µετοχών, δευτερευουσών προτάσεων και παθητικής φωνής, που χαρακτηρίζουν τον γραπτό ακαδηµαϊκό λόγο (Halliday & Martin 1993). Ένα άλλο παράδειγµα µορφής γραµµατισµού σχετίζεται µε τα νέα κειµενικά είδη που διαµορφώνονται µε τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Τα γραπτά µηνύµατα µέσω του ηλεκτρονικού ταχυδροµείου, για παράδειγµα, αναθεωρούν τη διαφοροποίηση του «ολοκληρωµένου» γραπτού λόγου από τον «αποσπασµατικό» προφορικό λόγο [6], καθώς τα κείµενα αυτά αντλούν στοιχεία και από τον προφορικό λόγο (Graddol & Goodman 1996). Λειτουργικός και κριτικός γραµµατισµός Οι µελέτες στον χώρο του γραµµατισµού συχνά διαφοροποιούνται στη βάση δύο διαφορετικών κατευθύνσεων µέσα από τις οποίες προσεγγίζεται αυτός. Η πρώτη είναι γνωστή ως λειτουργικός γραµµατισµός και αναφέρεται στις δεξιότητες εκείνες που χρειάζεται να αναπτύξουν τα άτοµα για να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις της σηµερινής αγοράς εργασίας. Εδώ, ο γραµµατισµός είναι µετρήσιµος και ποσοτικός. Σκοπός της εκπαίδευσης είναι η επίτευξη των κοινωνικών στόχων και η παροχή πρόσβασης σε συγκεκριµένα είδη γραµµατισµού (βλ. και 5.3). Η δεύτερη κατεύθυνση, αυτή του κριτικού γραµµατισµού στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των πολιτών στις λειτουργίες των κυρίαρχων µορφών γραµµατισµού, καθώς και στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης απέναντί τους. Επισηµαίνεται η ιδεολογική [7] πλευρά των πρακτικών γραµµατισµού και υποστηρίζεται ότι, όπως όλες οι χρήσεις της γλώσσας, έτσι και οι µορφές του γραµµατισµού διαµορφώνουν αλλά και διαµορφώνονται µέσα από ιδεολογικές θέσεις συνδεδεµένες µε µορφές κοινωνικής εξουσίας (βλ. και 5.3). Όπως και στην περίπτωση του λειτουργικού γραµµατισµού, δίνεται και εδώ έµφαση στην επίτευξη κοινωνικών στόχων, οι οποίοι όµως δεν αντιµετωπίζονται ως δεδοµένοι αλλά υπόκεινται σε κριτική ανάλυση ως µέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

4 Βιβλιογραφικές αναφορές ARONOWITZ, S. & W. DIFAZIO The Jobless Future: Sci-Tech and the Dogma of Work. Minneapolis: University of Minnesota Press. BARTON, D Literacy: An Introduction to the Ecology of Written Language. Oxford: Blackwell. BAYNHAM, M Literacy Practices: Investigating Literacy in Social Contexts. Λονδίνο & Νέα Υόρκη: Longman. BERNSTEIN, B Class, Codes and Control. 2 τόµ. Λονδίνο: Routlelge. BOURDIEU, P Ce que parler veut dire. L économie des échanges linguistiques. Παρίσι: Fayard. CHAFE, W Linguistic differences produced by differences between speaking and writing. Στο Literacy, Language and Learning: The Nature and Consequences of Reading and Writing, επιµ. D. R. Olson, Ν. Torrance, & Α. Hildyard, Cambridge: Cambridge University Press. COOK-GUMPERTZ, J. επιµ The Social Construction of Literacy. Cambridge: Cambridge University Press. COPE, B. & M. KALANTZIS, επιµ The Powers of Literacy. A Genre Approach to Teaching Writing. London: The Falmer Press. DICKINSON, D., επιµ Bridges to Literacy. Οξφόρδη: Blackwell. FREIRE, P. & D. MACEDO Literacy: Reading the Word and the World. Νέα Υόρκη: Bergin & Garvey. GEE, J.-P Social linguistics and literacies. Ideology in Discourses. Λονδίνο: Taylor & Francis. GRADDOL, D. & S. GOODMAN, επιµ Redesigning English: New Texts, New Identities. Λονδίνο & Νέα Υόρκη: Routledge. HALLIDAY, M. A.K. & J. MARTIN Writing Science: Literacy and Discursive Power. Λονδίνο: The Falmer Press. HASAN, R. & G. WILLIAMS, επιµ Literacy in Society. Λονδίνο: Longman. IVANIČ, R Writing and Identity. Amsterdam & Φιλαδέλφεια: Benjamins. ONG, W. J Προφορικότητα και εγγραµατοσύνη. Η εκτεχνολόγηση του λόγου. Μτφρ. Ηράκλειο: Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης. Τίτλος πρωτοτύπου Orality and Literacy. The Technologizing of the World. (Λονδίνο: Metheuen.) ΠΑΡΑ ΕΛΛΗΣ, Θ Εισαγωγή στην Ελληνική Έκδοση. Στο W. Ong, Προφορικότητα και εγγραµµατοσύνη, ix-xxxiv. Ηράκλειο: Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης. ΣΟΛΟΜΩΝ, Ι Basil Bernstein. Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος. 2η Έκδοση. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. STREET, B Literacy in Theory and Practice. Cambridge: Cambridge University Press Social Literacies. Critical Approaches to Literacy in Development, Ethnography and Education. Λονδίνο: Longman. TANNEN, D Relative focus on involvement in oral and written discourse. Στο Literacy, Language and Learning: The Nature and Consequences of Reading and Writing. επιµ. D. R. Olson, Ν. Torrance, & Α. Hildyard, Cambridge: Cambridge University Press,. UNESCO Functional Literacy: Why and How. Νέα Υόρκη: UNESCO Practical Guide to Functional Literacy. Νέα Υόρκη: UNESCO. WELLS, G The Meaning Makers: Children Learning Language and Using Language to Learn. Portmouth: Heinemann. [1] Εκτενής παρουσίαση του βιβλίου του Walter J. Ong (Orality and Literacy: The Technologizing of the World) που µεταφράστηκε στα ελληνικά (Προφορικότητα και εγγραµµατοσύνη. Η εκτεχνολόγηση του λόγου. Ηράκλειο: Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1997), περιλαµβάνεται στο πρώτο τεύχος του Γλωσσικού Υπολογιστή, Περιοδική έκδοση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τη γλώσσα και τη γλωσσική αγωγή (1999, ). Πρόσβαση στο ηλεκτρονικό αυτό περιοδικό µέσω της διεύθυνσης

5 [2] Ο Basil Bernstein, όπως εξηγεί ο Σολοµών (1991, 15), έχει αναπτύξει την υπόθεση ότι µέσα σε οικογένειες διαφορετικών κοινωνικών τάξεων αναπτύσσονται δοµικά διαφορετικοί γλωσσικοί κώδικες (όχι διάλεκτοι ή γλωσσικές παραλλαγές), οι οποίοι εκφράζουν και ρυθµίζουν διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας και κοινωνικές σχέσεις: ο «επεξεργασµένος» [elaborated] κώδικας αντιστοιχεί στη µεσαία τάξη και ο «περιορισµένος» [restricted] κώδικας στην εργατική τάξη. Επιπλέον, έχει υποστηρίξει ότι η επίσηµη εκπαίδευση υιοθετεί τον επεξεργασµένο γλωσσικό κώδικα και ότι συνακόλουθα η διαπιστωµένη σχετική εκπαιδευτική αποτυχία των παιδιών εργατικής προέλευσης συνδέεται µε την άνιση σύγκρουση των δύο γλωσσικών κωδίκων µέσα στο σχολείο. [3] Τόσο ο Bourdieu (1982) όσο και ο Bernstein (πρβ. Σολοµών 1991) ασχολούνται στο πρώιµο έργο τους µε το πεδίο του συµβολικού ελέγχου ως µέσου πολιτισµικής αναπαραγωγής και µε τη διεύρυνση του κυρίαρχου ρόλου της εκπαίδευσης µέσα σε αυτό το πεδίο. [4] Κείµενο 1:. ηµητρούλια: ιά βίου κατάρτιση ή ισόβια ανεπάρκεια; KAΘHMEPINH 22/10/2000). Aνεργία H πολιτική της δια βίου κατάρτισης ήρθε να απαντήσει στα τεράστια αδιέξοδα που δηµιουργούσε η παρατεινόµενη ανεργία στις χώρες της Eυρώπης και στις HΠA. Kαι να αναζητήσει τέτοιες διεξόδους που ταυτόχρονα ικανοποιούν τις επίκαιρες ανάγκες του κεφαλαίου για ευλυγισία, προσαρµοστικότητα, ελαστικότητα και ευκαµψία. H δια βίου κατάρτιση µέσα σε αυτό το πλαίσιο δεν σηµαίνει γηράσκω µαθαίνοντας, αλλά παραµένω ισόβια ηµιµαθής. Σηµαίνει ότι µαθαίνω εκείνο που είναι αναγκαίο στην αγορά, και τότε, όταν αυτό πουλάει. Eάν αυτό ξεπεραστεί, ορίζοµαι εκ νέου αµαθής και χρειάζοµαι νέα κατάρτιση κ.ο.κ. Πρόκειται για µια στρατηγική που λειτουργεί µε συνδυασµένο τρόπο τόσο στην ψυχολογία του µεµονωµένου ανέργου ή και του υποψηφίου ανέργου µαθητή ή φοιτητή σήµερα, όσο και στο επίπεδο όλης της κοινωνίας που πάσχει από το πρόβληµα. (Aς παραλείψουµε για την ώρα το γεγονός ότι οι τελούντες υπό κατάρτιση δεν θεωρούνται κοινώς δεν µετρούν στις επίσηµες στατιστικές ως άνεργοι). εν πρόκειται απλά για την παλιότερη στρατηγική της ειδίκευσης που είχε θεωρητικό τουλάχιστον στόχο να κάνει πιο ανταγωνιστικούς τους υποψήφιους στην αγορά εργασίας, αλλά για την αποδοχή α) της µακρόχρονης ανεργίας ως καθεστώτος, β) της µη σύνδεσης µόρφωσης, επαγγελµατικής µόρφωσης µε την εξασφάλιση θέσης εργασίας, γ) της διαρκούς εναλλαγής και προσαρµογής της κατάρτισης χωρίς αυτόµατη απασχόληση. H πολιτική της δια βίου κατάρτισης δηµιουργεί ταυτόχρονα την ψευδαίσθηση ότι όσο περισσότερη κατάρτιση αποκτά κανείς, στην εποχή της αυτοµατοποίησης και της ηλεκτρονικής, τόσο ευκολότερα θα εξασφαλίσει θέση στην αγορά εργασίας. Kατά συνέπεια, όσο περισσότερο µαθαίνει κανείς και καταρτίζεται, τόσο πιο ανταγωνιστικός και ταυτόχρονα αυτοτελής γίνεται. H αντίστροφη συνέπεια γίνεται προφανώς αντιληπτή: όσο δηλ. ελλιπέστερη κατάρτιση εξειδίκευση διαθέτει κανείς, τόσο λιγότερες πιθανότητες για εξασφάλιση δουλειάς έχει. Eπιπρόσθετα, η στρατηγική της δια βίου κατάρτισης µεταθέτει το πρόβληµα της ανεργίας από την κοινωνία και την πολιτική στο µεµονωµένο άτοµο. H πίεση για λύση δεν βρίσκεται πλέον στην πολιτική, αλλά στο µεµονωµένο άτοµο. Tο πρόβληµα της ανεργίας παύει να θεωρείται κοινωνικό µε την έννοια της ευθύνης της πολιτικής και της κοινωνίας να εξασφαλίζουν ίσες προϋποθέσεις για την υλοποίηση του δικαιώµατος όλων στην εργασία και µετατρέπεται σε προσωπική υπόθεση, ανεπάρκεια και ανικανότητα καθενός που το αντιµετωπίζει. Kαι έτσι φθάνω σε ένα άλλο ουσιαστικό σηµείο αντίθεσης που αφορά τις ψυχολογικές επιδράσεις που έχει αυτή η στρατηγική στο άτοµο λόγω του τρόπου που αντικειµενικά τη βιώνει ή θα τη βιώνει. Eπειδή και οι καλύτερες προσωπικές προδιαγραφές δεν σηµαίνουν αυτόµατα και µία

6 θέση στην αγορά εργασίας, η ακατάπαυστη κατάρτιση δεν οδηγεί στην αίσθηση της επιτυχίας και στην ικανοποίηση της επιβράβευσης, αλλά στο ακριβώς αντίθετο: το άτοµο θα βιώνει τον εαυτό του ως διαρκώς ανεπαρκή και ελλειπτικό, ως ισόβια αναποτελεσµατικό και ελαττωµατικό. Fast food «Σύγχρονους νοµάδες µαθητευοµένων, παιδαριώδεις και χωρίς προσανατολισµό», ονοµάζει γερµανικό περιοδικό της Ένωσης Ψυχολόγων της Oµοσπονδίας 1 το αποτέλεσµα σε κοινωνικό επίπεδο της ευρωπαϊκής συνταγής long life learning for all. «Tο σύστηµα της επιµόρφωσής µας µοιάζει ολοένα και περισσότερο µε τα fast food επιτεύγµατα της επιτραπέζιας κουλτούρας µας: καταβροχθίζουµε τη διδακτική ύλη σύγχρονων εταιρειών υψηλής τεχνολογίας που από καιρό παρήγαγαν την just in time επιµόρφωση. Σε όλο και πιο σύντοµα διαστήµατα πρέπει να µαθευτεί το καινούργιο όπως ακριβώς στον περίφηµο µύθο του λαγού και του σκαντζόχοιρου: το πιο καινούργιο βρίσκεται κιόλας εδώ, ενώ εµείς µόλις αρχίσαµε να µαθαίνουµε το καινούργιο. Έτσι η µάθηση γίνεται ένα κεντρικότερο µέρος της κοινωνίας της επιτάχυνσης εντός της οποίας τα άτοµα πρέπει να τρέχουν ακατάπαυστα και όλο και πιο γρήγορα πίσω από τη συνεχώς φθίνουσα χρησιµότητά τους: η χωρίς παύση, συνεχής µάθηση δεν είναι ελευθερία, αλλά η παγκοσµιοποίηση της σύγχρονης αποθάρρυνσης για µάθηση...». Aυτοί που ήδη... ξέρουν, θεωρούν τη δια βίου κατάρτιση, δίπλα στην τηλεόραση ως τους µεγαλύτερους παραγωγούς αυταπατών της σηµερινής κοινωνίας. Kαι είναι αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι µέσω του διαρκούς κυνηγητού της εξειδίκευσης γίνεται αυτάρκης, έξυπνος και άτρωτος στην αγορά εργασίας. Eίναι αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι µε τη συµµετοχή του σε επιµορφωτικά προγράµµατα, σεµινάρια κατάρτισης, κ.ο.κ. γίνεται ανεξάρτητος και ολοκληρωµένος. Eίναι αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι µέσω επιµόρφωσης και κατάρτισης θα εξελιχθεί επαγγελµατικά και θα ανέβει κοινωνικά. Mια εµπειρική έρευνα στην IBM µε το ερώτηµα: ποιοι παράγοντες παίζουν το σηµαντικότερο ρόλο στην επαγγελµατική ανέλιξη και καριέρα, έδωσε τους εξής αριθµούς: 10% η ειδίκευση και η κατάρτιση του συγκεκριµένου ατόµου, 30% το image που διαθέτει µέσα στην επιχείρηση και 60% το πόσο γνωστό είναι και το πόσο γίνεται συζήτηση γύρω από το πρόσωπό του 2. Tέλος είναι αυταπάτη, ότι µέσω περισσότερης επιµόρφωσης κατάρτισης θα βρει κανείς δουλειά. Kαι αυτήν ακριβώς την αυταπάτη τροφοδοτούν µαζικά κράτος και πολιτική προς ίδιο συµφέρον, δηλαδή την εξατοµίκευση του προβλήµατος για να µη δέχονται τα ίδια την πίεση και τη δυσαρέσκεια. 1. Σύγκρινε: «Psychologie Heute» März 2000, Serie Bildung für die Zukunft achte Folge, K. Geibler, F.M. Orthey «Lebenslanges Lernen: die groθe illusion». 2. Aπό ανακοίνωση στο Συνέδριο Ψυχολόγων Συµβούλων Πανεπιστηµίων της O Γ ρέσδης, Σεπτέµβριος [5] Μονοτροπικό είναι το κείµενο εκείνο το οποίο χρησιµοποιεί µόνο ένα σηµειωτικό τρόπο για τη µετάδοση µηνυµάτων, λ.χ. µόνο το γλωσσικό σηµειωτικό σύστηµα ή µόνο το οπτικό. Πολυτροπικό είναι το κείµενο εκείνο που χρησιµοποιεί για τη µετάδοση µηνυµάτων συνδυασµό σηµειωτικών τρόπων. Για παράδειγµα, τα περισσότερα κείµενα των σχολικών βιβλίων, του ηµερήσιου τύπου ή της τηλεόρασης είναι πολυτροπικά, αφού συχνά συνδυάζουν γλώσσα και εικόνα ή στην περίπτωση της τηλεόρασης και µουσική. (Για µια εισαγωγή στην έννοια της πολυτροπικότητας βλ. το σχετικό κείµενο της Ε. Χοντολίδου, Γλωσσικός Υπολογιστής (1999, 1: ). [6] Κείµενο 2: Παραδέλλης, Θ Eισαγωγή στην ελληνική έκδοση. Στο W. Ong Προφορικότητα και Eγγραµµατοσύνη, ix-xxxv. Hράκλειο: Πανεπιστηµιακές Eκδόσεις Kρήτης, σελ. xviii.

7 ...Mε την έλευση και διάδοση των ηλεκτρονικών µέσων ο δυτικός πολιτισµός µπαίνει στην περίοδο της δευτερογενούς προφορικότητας. H πρωταρχική προφορικότητα αναφέρεται στη χρήση της φυσικής φωνούµενης γλώσσας ως αποκλειστικού µέσου επικοινωνίας, αλλά και στην ιδιαίτερη γνωστική και συνειδησιακή κατάσταση που απορρέει από αυτή. H δευτερογενής προφορικότητα βασίζεται αφενός στις µορφές σκέψης, έκφρασης και εµπειρίας που επέβαλε η χρήση της γραφής και τυπογραφίας και αφετέρου σε µια προφορικότητα που µε τη σειρά της στηρίζεται στις νέες, ηλεκτρονικές πλέον, τεχνολογίες. H νέα αυτή µορφή προφορικότητας εξισορροπεί κατά κάποιο τρόπο την «οπτικοκεντρική» εξάρτηση της συνείδησης, αναπτύσσεται πάνω στα αχνάρια της γραφόµενης γλώσσας, απευθύνεται σε οµάδες µάλλον παρά σε άτοµα δηµιουργώντας νέα είδη ακροατηρίων, και επαναφέρει το «αγωνιστικό» στοιχείο, αν και σε ηπιότερη µορφή [ ]. [7] Κείµενο 3: Παραδέλλης, Θ Eισαγωγή στην ελληνική έκδοση. Στο W. Ong Προφορικότητα και Eγγραµµατοσύνη, ix-xxxv. Hράκλειο: Πανεπιστηµιακές Eκδόσεις Kρήτης, σελ. xxiv-xxviii. Tο ιδεολογικό µοντέλο Σύµφωνα µε τις θεωρίες αυτές, η εγγραµµατοσύνη νοείται σε συνάρτηση προς τα κοινωνικά, πολιτισµικά, πολιτικά και ιδεολογικά συµφραζόµενα στα οποία βρίσκεται ενταγµένη. H εγγραµµατοσύνη (αλλά και η προφορικότητα) αποκτά τη συγκεκριµένη σηµασία και αξία της 13 από τη σχέση της προς την περιρρέουσα ιδεολογία, τις επικρατούσες κοινωνικές πρακτικές και τις εξουσιαστικές δοµές µέσα στις οποίες πραγµατώνεται. Oι αλλαγές που επιφέρει η εγγραµµατοσύνη αφορούν τις κοινωνικές και θεσµικές πρακτικές και όχι τις κοινωνικές και γνωστικές δοµές, ενώ οι όποιες γενικεύσεις θα πρέπει να αναζητηθούν στο επίπεδο των σχέσεων της εγγραµµατοσύνης µε το πλαίσιο των κοινωνικο-πολιτικών συµφραζοµένων [...]. εν γνωρίζουµε ποτέ την εγγραµµατοσύνη στην «καθαρή», «αυτόνοµη» µορφή της, αλλά πάντα στη συγκεκριµένη µορφή που έχει λάβει κάτω από τις δεδοµένες ιδεολογικές και πολιτικές συνθήκες [...]. Oπότε η εγγραµµατοσύνη, κατά το «ιδεολογικό µοντέλο», αποτελεί έναν επιτρεπτικό παράγοντα που προάγει και διευκολύνει «την επεξεργασία των ήδη υπαρχουσών δοµών και τη διοχέτευση των ήδη υπαρχουσών γνωστικών ικανοτήτων προς ειδικές κατευθύνσεις ιδεολογικά και κοινωνικά κυρωµένες από την οµάδα των χρηστών» [ ]. H προσέγγιση αυτή, εποµένως, αποµακρύνεται από την αναζήτηση και διερεύνηση των γενικών και καθολικών γνωρισµάτων της προφορικότητας και της εγγραµµατοσύνης, καθώς και των επιπτώσεών τους στις κοινωνικοπολιτισµικές δοµές και την ανθρώπινη γνωστικότητα. Aπορρίπτει εποµένως κάθε υποστασιοποίηση της εγγραµµατοσύνης, κάθε άποψη που εµφανίζει την εγγραµµατοσύνη ως ένα αυτόνοµο, µονοσήµαντο τεχνολογικό φαινόµενο, οι εγγενείς ιδιότητες του οποίου επιφέρουν από µόνες τους ριζικές αλλαγές. Aπορρίπτει κατά συνέπεια και τις δυαδικές ιεραρχηµένες θεωρίες της προφορικότητας/εγγραµµατοσύνης που αποτελούν τελικά µέρος της folk δηµώδους ή λαϊκής θεωρίας και ταξινοµίας των δυτικών κοινωνιών. Στη δυτική λαϊκή θεωρία, η γραφή αποτελεί ένα µέσο για την παγίωση του προφορικού, για την «ανάγνωση» του φωνούµενου λόγου η γραφή, εποµένως, είναι ένα ουδέτερο µέσο µε το οποίο απλώς µεταβιβάζουν κάποιες πληροφορίες που βρίσκονται αλλού. Στην αντίστοιχη ιαπωνική αντίληψη η προφορική έκφραση αποτελεί ένα ανεπαρκές µέσο µεταβίβασης κάποιων πληροφοριών που βρίσκονται στους χαρακτήρες των ιδεογραµµάτων [...]. Aλλά ενώ θεωρούµε εθνοκεντρική την όποια αναγωγή της ιαπωνικής λαϊκής αντίληψης σε γενική θεωρία της προφορικότητας/ εγγραµµατοσύνης, δεν φαίνεται να τηρούµε την ίδια στάση απέναντι στην αντίστοιχη ευρωπαϊκή αντίληψη. Tο «ιδεολογικό µοντέλο» αποµακρύνεται λοιπόν από τις (προηγούµενες τουλάχιστον) διχοτοµίες και δυαδικές αντιθέσεις οι οποίες τελικά δεν ανταποκρίνονται σε συγκεκριµένες πραγµατικές συνθήκες υιοθετώντας µια λογική του συνεχούς. εν υπάρχει χάσµα ή ασυνέχεια ανάµεσα στην προφορικότητα και την εγγραµµατοσύνη, ούτε αποτελούν δύο αποκλειόµενους, δοµικά αντιτιθέµενους µεταξύ τους τρόπους επικοινωνίας. Aντίθετα τοποθετούνται σε ένα συνεχές που κυµαίνεται από την πλέον άτυπη προφορική συνοµιλία

8 µέχρι το πιο αφηρηµένο και αποσπασµένο από τα εξωκειµενικά συµφραζόµενα µαθηµατικό σύγγραµµα. H φωνούµενη γλώσσα άλλωστε δεν διχάζει, αλλά αντίθετα συνδέει τα δυο άκρα. H προφορικότητα και η εγγραµµατοσύνη παίρνουν ποικίλες µορφές και χρησιµοποιούνται µε διάφορους τρόπους σε διαφορετικά πολιτισµικά συµφραζόµενα. Eπιπλέον βρίσκονται σε συνεχή αµοιβαία διάδραση µεταξύ τους παράγοντας ποικίλες µορφές γλωσσικής συµπεριφοράς που δύσκολα πράγµατι µπορούν να καταταγούν σε ένα µονοδιάστατο συνεχές [...]. Aυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι υποστηρικτές αυτού του µοντέλου προτιµούν να µιλούν για πολλαπλές µορφές προφορικότητας και εγγραµµατοσύνης 14 [...]. Aπό αυτή την άποψη οι διαφορές ανάµεσα σε κάποιους εγγράµµατους ή ανάµεσα σε κάποιους προφορικούς πολιτισµούς µπορούν να είναι εξίσου σηµαντικές µε τις διαφορές ανάµεσα στους δύο τύπους πολιτισµού. Mε αυτή την έννοια πρέπει να διακρίνουµε τις κοινωνίες που έχουν επινοήσει τη γραφή µέσα από µια µακρά ιστορική και κοινωνική διαδικασία από τις κοινωνίες στις οποίες η γραφή έχει επιβληθεί απότοµα εξυπηρετώντας εξωγενείς ανάγκες [...]. H προσέγγιση αυτή προέκυψε µέσα από µια κριτική του εθνοκεντρικού µοντέλου που ανάγει τη δυτικοευρωπαϊκή εγγράµµατη πρακτική των µεσαίων τάξεων σε πρότυπη και καθολική έννοια της εγγραµµατοσύνης και εξοµοιώνει τις γνωστικές συµπεριφορές µε τις πολιτισµικές νόρµες που είχαν µέσα στο διάβα της ιστορίας παγιωθεί και «φυσικοποιηθεί» [...]. H κριτική αυτή στάση συγκροτήθηκε µέσα από µια σειρά εθνογραφικών και ιστορικών συγκριτικών ερευνών που µε τη σειρά της ενίσχυσε την περαιτέρω διεξαγωγή παρόµοιων διαπολιτισµικών ερευνών. Tο «αυτόνοµο» µοντέλο λειτουργεί µε αναλυτικές 15 (etic) έννοιες, θεωρεί δηλαδή ότι οι γνωστικές δεξιότητες έχουν την ίδια σηµασία και λειτουργία σε όλα τα πολιτισµικά συστήµατα. H µετατόπιση προς το «ιδεολογικό» µοντέλο και η ανάδειξη της εθνογραφικής προσέγγισης ως κεντρικής ερευνητικής στρατηγικής, είχε ως φυσικό επακόλουθο την πριµοδότηση και των ιθαγενών (emic) εννοιών, καθώς η εγγραµµατοσύνη αποκτά ποικίλες σηµασίες και λειτουργίες σε διαφορετικές κοινωνίες [ ] Aν το «αυτόνοµο» µοντέλο έχει προκύψει από τη δοµο-λειτουργική θεωρία στην κλασική ή τη «συγκρουσιακή» της εκδοχή, το «ιδεολογικό µοντέλο» συνδέεται µε την ανάπτυξη της θεωρίας της «κατασκευής», του κονστρουκτιβισµού 16. H θεωρητική αυτή κατεύθυνση επαναφέρει στο προσκήνιο την ενεργό δράση των υποκειµένων. Tα δρώντα υποκείµενα παράγουν, αναπαράγουν και µετασχηµατίζουν τον πολιτισµό και την κοινωνία τους µέσα από τους τρόπους µε τους οποίους τα ερµηνεύουν, τα κατανοούν και δρουν πάνω τους. H γλώσσα εποµένως αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην κατασκευή της πραγµατικότητας, ενώ η σηµασία δεν αποτελεί ούτε αναπαράσταση ενός αντικειµένου ούτε έκφραση ενός υποκειµένου, αλλά τη δηµιουργία µέσα από την κοινωνική πρακτική µιας «ερµηνευτικής κοινότητας». H άποψη αυτή διαπερνά το «ιδεολογικό» µοντέλο που προσεγγίζει την εγγραµµατοσύνη και προφορικότητα σε συνάρτηση µε τη γενικότερη κοινωνική και συµβολική δυναµική, την εξουσία, την κοινωνική τάξη, το κοινωνικό φύλο, την ταυτότητα, την υποκειµενικότητα, την εθνότητα, τον εθνικισµό, τη θρησκεία...κ.ο.κ. 13. Mε την τρέχουσα, αλλά και µε τη σωσσυρική σηµασία της σχέσης των διαφορών µέσα σε ένα σύστηµα. 14. Ή ακόµη για παρα-εγγράµµατες (paraliteratic) κοινότητες οι οποίες περιβάλλονται από εγγράµµατες κοινότητες, συµµετέχουν στον εγγράµµατο πολιτισµό, ωστόσο η πλειοψηφία των µελών τους δεν γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση (Rappaport 1987). 15. H διάκριση etic (-ητική) και emic (-ηµική) πήραν την ονοµασία τους από τις καταλήξεις της φωνητικής και φωνηµικής προσέγγισης στη γλωσσολογία. Στις κοινωνικές επιστήµες η προσέγγιση etic προσπαθεί να κατανοήσει τα πολιτισµικά µορφώµατα µε όρους και έννοιες εξωτερικές και ανεξάρτητες προς τα ιθαγενή συστήµατα αναφοράς. Kατά συνέπεια εφαρµόζεται για την ανάλυση πολλών και διαφορετικών µεταξύ τους πολιτισµών. H προσέγγιση emic προσπαθεί να κατανοήσει τα πολιτισµικά µορφώµατα από την ιθαγενή σκοπιά και µε όρους του ιθαγενούς συστήµατος. 16. Σχετικά µε τη θεωρία της κατασκευής βλ. E. Παπαταξιάρχης, «περί της πολιτισµικής κατασκευής της ταυτότητας», Tοπικά β, 1996.

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό.

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Abstract This paper

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Εισαγωγή / σκοποί Έλενα Ιωαννίδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Στ. Πάγκαλος, σχ.σύµβουλος ΠΕ12

Στ. Πάγκαλος, σχ.σύµβουλος ΠΕ12 ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ Αθήνα, 13 και 14 Μαρτίου 2010 ευτεροβάθµια Τεχνική - Επαγγελµατική Εκπαίδευση. Ανάγκη για ριζικές αλλαγές, χωρίς τα σφάλµατα του παρελθόντος Σταύρος Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Η ιστορία του Το Τµήµα ιδρύθηκε το 1951, αρχικά ως µέρος του Ινστιτούτου Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και στη συνέχεια, από

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1

Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Η χρήση των λογοτύπων για την εκµάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά προσχολικής ηλικίας. ιευκολύνσεις και περιορισµοί 1 Οπτικός γραµµατισµός Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εκτίθενται συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ Θέσεις για νέους εργαζομένους δεν υπάρχουν μόνο στις ελληνικές εταιρείες, αλλά και σε πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση Ελένη Παπαϊωάννου ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιους χαρακτηρίζουμε «ευάλωτους» εκπαιδευόμενους; (Δραστηριότητα 1) Εκπαίδευση Άξονες ευπάθειας Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο όρος 'κειμενικά είδη' αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του γλωσσολογικού και παιδαγωγικού λεξιλογίου, ωστόσο παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνογραφία του Γραμματισμού: Όψεις και λειτουργίες του γραμματισμού σε μια τσιγγάνικη κοινότητα του νομού Θεσσαλονίκης

Εθνογραφία του Γραμματισμού: Όψεις και λειτουργίες του γραμματισμού σε μια τσιγγάνικη κοινότητα του νομού Θεσσαλονίκης Εθνογραφία του Γραμματισμού: Όψεις και λειτουργίες του γραμματισμού σε μια τσιγγάνικη κοινότητα του νομού Θεσσαλονίκης Μαγκλάρα Μαρία Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην εργασία αυτή εξετάζεται η αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - m139 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - m139 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - m139 ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Το προφίλ του Τμήματος και των Αποφοίτων σε 10 Ερωτήσεις 1. Τί είδους Μηχανικός είναι ο Μηχανικός Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 8 Προσδιορισμός τιμών και ποσοτική θεωρία Προσδιορισμός τιμών Προσδιορισμός τιμών! Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό επίπεδο τιμών και πως μεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Ψυχολογίας Α.Π.Θ. Χριστίνα Αθανασιάδου, λέκτορας

Το Τμήμα Ψυχολογίας Α.Π.Θ. Χριστίνα Αθανασιάδου, λέκτορας Το Τμήμα Ψυχολογίας Α.Π.Θ. Χριστίνα Αθανασιάδου, λέκτορας Σημαντικά στοιχεία Το μεγαλύτερο ποσοστό των ψυχολόγων αυτοαπασχολείται. Οι ευκαιρίες απασχόλησης για όσους/ες δεν έχουν μεταπτυχιακή εξειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 51 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Εισαγωγή Η σύγχρονη κοινωνική, οικονοµική, πολιτισµική και πολιτική πραγµατικότητα στις κοινωνίες δυτικού τύπου απαιτεί όλο και περισσότερο ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Επόπτης Καθηγητής: Δημήτρης Β. Γουδήρας Βαθμολογητής Α αναπληρωτής καθηγητής: Αγαλιώτης Ιωάννης Βαθμολογητής Β αναπληρώτρια καθηγήτρια: Οκαλίδου Αρετή

Επόπτης Καθηγητής: Δημήτρης Β. Γουδήρας Βαθμολογητής Α αναπληρωτής καθηγητής: Αγαλιώτης Ιωάννης Βαθμολογητής Β αναπληρώτρια καθηγήτρια: Οκαλίδου Αρετή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ναούμη Παρασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα