ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΜΕ ΒΑΣΗ ΣΗΜΕΙΑΚΗΣ ΕΠΑΦΗΣ Κωνσταντίνος Κοτσοβός ιδακτορική ιατριβή Επιβλέπουσα Τριµελής Επιτροπή. Τσαµάκης, Καθηγητής ΕΜΠ (Προεδρεύων) Κ. Καγκαράκης, Οµότιµος Καθηγητής ΕΜΠ Κ. Μισιακός, Ερευνητής Α Βαθµίδας, ΕΚΕΦΕ ηµόκριτος ΙΟΥΝΙΟΣ 005

2 Στους γονείς µου, Πολύβιο και Φιλίτσα

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Αρχικά θα ήθελα να ευχαριστήσω τον ρ. Κωνσταντίνο Μισιακό, Ερευνητή του Ινστιτούτου Μικροηλεκτρονικής του ΕΚΕΦΕ ηµόκριτος, τόσο για τη βοήθεια, πνευµατική αλλά και υλική όσο και για την υποµονή που έδειξε στο χρόνο που διήρκεσε η διατριβή. Η συµβολή του ήταν πολύτιµη και καθοριστική για την εκπλήρωση της διατριβής, ιδιαίτερα στο πειραµατικό σκέλος της, όπου χάρις στις γνώσεις και την εµπειρία του, οι αντιξοότητες, αν και πολλές, µπόρεσαν να παρακαµφθούν. Ακόµα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα Καθηγητή ΕΜΠ κ. ηµήτρη Τσαµάκη, για τη δυνατότητα που µου έδωσε να ασχοληθώ µε το θέµα και για τις πολύτιµες συµβουλές του. Ευχαριστώ επίσης και τον Οµότιµο Καθηγητή ΕΜΠ κ. Κωνσταντίνο Καγκαράκη για τις πολύτιµες υποδείξεις του κατά τα τελικά στάδια συγγραφής της διατριβής. εν θα µπορούσα βεβαίως να παραλείψω την πολύ µεγάλη συµβολή των τεχνικών του εργαστηρίου, κ. Χριστίνα Γεωργίου, κ. Μανώλη Σέργη, κ. Μάγδα Λαγκουβάρδου, κ. ηµήτρη Τσοροµώκο, για τον κόπο που κατέβαλαν στην κατασκευή των πειραµατικών διατάξεων που ήταν πραγµατικά επίπονη, όπως και τον κ. Γιάννη Μαυροπούλη για την τεχνική του βοήθεια στο χαρακτηρισµό των δοµών. Επίσης θα ήθελα να αναφέρω την πολύτιµη βοήθεια της υπεύθυνης του εργαστηρίου µικροηλεκτρονικής κ. Ε. Τσώη σε κρίσιµα στάδια των διεργασιών αλλά και για την ηθική συµπαράσταση που µου προσέφερε σε διάφορα θέµατα. Ακόµα θα ήθελα να αναφέρω και την πολύτιµη συµβολή του ρ. ηµήτρη Γουστουρίδη στην υλοποίηση του κατάλληλου συστήµατος χαρακτηρισµού των δοµών. Επίσης θα ήθελα να τονίσω και την ηθική υποστήριξη των φίλων µου, σε όλο το διάστηµα που διήρκεσε η διατριβή. Αισθάνοµαι ιδιαίτερα ικανοποιηµένος και τυχερός που απέκτησα πολλούς καλούς φίλους στο περιβάλλον που εκπόνησα την εργασία αυτή. Τέλος, ευχαριστώ εγκάρδια τους γονείς µου για όλη την συµπαράσταση που µου παρείχαν, ηθική και υλική. Χάρις στις θυσίες τους µπόρεσα να ολοκληρώσω αυτό το στάδιο και να εµπλουτίσω τις εµπειρίες και τις γνώσεις µου. Κωνσταντίνος Κοτσοβός

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η σηµερινή εποχή χαρακτηρίζεται από έντονη τεχνολογική ανάπτυξη η οποία έχει σαν βασικό στόχο την βελτίωση του ανθρωπίνου βιοτικού επιπέδου. Η εξέλιξη αυτή συµβαδίζει και µε την αύξηση των ενεργειακών απαιτήσεων, όπου µέχρι στιγµής βασίζονται στην κατανάλωση καυσίµων, η πλειονότητα των οποίων είναι παράγωγα του πετρελαίου. Εντούτοις, η χρήση του πετρελαίου για παραγωγή ενέργειας επιβαρύνει έντονα το περιβάλλον και συµβάλλει στην αύξηση εκποµπών αερίων που εντείνουν το φαινόµενο του θερµοκηπίου. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασµό µε τις παροδικές διακυµάνσεις της τιµής πώλησής του που επηρεάζουν την αγορά, κατεύθυναν την επιστηµονική έρευνα προς την αξιοποίηση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Μια από αυτές είναι η ηλιακή, η οποία µέσω κατάλληλων διατάξεων, των φωτοβολταϊκών (φ/β) στοιχείων, µπορεί να µετατραπεί σε ηλεκτρική. Προκειµένου να είναι οικονοµικά συµφέρουσα η αξιοποίηση αυτών των διατάξεων, η έρευνα επικεντρώνεται στην µείωση του κόστους, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκεται αύξηση της απόδοσής τους. Στην παρούσα διατριβή εξετάζονται φ/β στοιχεία µε βάση το µονοκρυσταλλικό πυρίτιο, ένα από τα πιο διαδεδοµένα υλικά στην κατασκευή τέτοιων δοµών. Συγκεκριµένα, µελετώνται τα φ/β στοιχεία µε βάση σηµειακής επαφής, διατάξεις οι οποίες έχουν επιτύχει την καλύτερη απόδοση ως τώρα για αυτό το υλικό. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι ότι οι επαφές της βάσης µε το πίσω ηλεκτρόδιο γίνονται µέσω µικρών ανοιγµάτων (σηµειακές επαφές, point contacts) για να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες λόγω επανασύνδεσης φορέων. Στην εργασία δίνεται έµφαση στην µελέτη των ωµικών απωλειών που οφείλονται στην αντίσταση σειράς των στοιχείων, η οποία έχει επισηµανθεί ως ένας από τους πιο σηµαντικούς παράγοντες µείωσης της απόδοσης σε φ/β στοιχεία αυτού του τύπου. Για αυτό το σκοπό, αναπτύχθηκε ένα µοντέλο για την αριθµητική προσοµοίωση αυτών των δοµών σε 3 διαστάσεις και αναλύθηκαν διαφορετικές παραλλαγές των στοιχείων αυτών, όπου η µία διαθέτει µία µόνο ένωση σχηµατισµένη στη µπροστινή επιφάνεια ενώ η δεύτερη διαθέτει µια επιπλέον ένωση στην πίσω επιφάνεια. Στη συνέχεια σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν τέτοιες δοµές µε διαφορετικά µεγέθη και αποστάσεις των πίσω επαφών στο Ινστιτούτο Μικροηλεκτρονικής του ΕΚΕΦΕ ηµόκριτος, ενώ πραγµατοποιήθηκαν µετρήσεις

5 χαρακτηριστικών τάσεως ρεύµατος (ΙV) στα εργαστήρια χαρακτηρισµού του Ινστιτούτου και στο αντίστοιχο Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Υλικών της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχ/κών και Μηχ/κών Η/Υ ΕΜΠ. Επιπλέον, έγιναν µετρήσεις για την εξαγωγή της αντίστασης σειράς των διαφορετικών τύπων διατάξεων, οπότε προέκυψε µια πρωτότυπη συστηµατική µελέτη σε θεωρητικό και πειραµατικό επίπεδο. Η διατριβή απαρτίζεται από 3 διαφορετικά µέρη. Το πρώτο τµήµα αφορά το εισαγωγικό σκέλος, το δεύτερο περιγράφει το θεωρητικό µοντέλο και τα αποτελέσµατα των προσοµοιώσεων ενώ το τρίτο και τελευταίο αναλύει την σχεδίαση και κατασκευή των πειραµατικών δοµών, και στη συνέχεια τα αποτελέσµατα των µετρήσεων, τα οποία συγκρίνονται µε τα θεωρητικά. Πιο αναλυτικά, στην περίπτωση του εισαγωγικού τµήµατος, στο πρώτο κεφάλαιο αναφέρονται γενικά στοιχεία που σχετίζονται µε την ηλιακή ακτινοβολία και τη λειτουργία των φ/β διατάξεων παραθέτοντας βασικά στοιχεία της θεωρίας των ηµιαγωγών. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύονται οι βασικές παράµετροι που καθορίζουν τις απώλειες µετατροπής στα φ/β στοιχεία πυριτίου, καθώς και τα θεωρητικά όρια της βέλτιστης µετατροπής. Το τρίτο κεφάλαιο αποτελεί µια ανασκόπηση των σύγχρονων, πιο εξελιγµένων διατάξεων κρυσταλλικού πυριτίου που έχουν κατασκευαστεί. Το δεύτερο σκέλος αποτελείται επίσης από 3 κεφάλαια (4, 5 και 6). Στο κεφάλαιο 4 περιγράφεται το θεωρητικό µοντέλο και ο αλγόριθµος επίλυσης του προβλήµατος, ενώ το 5 ο και 6 ο παραθέτουν τα αποτελέσµατα από τις αριθµητικές προσοµοιώσεις για τις διατάξεις και ενώσεων αντίστοιχα. Τέλος, το τρίτο µέρος, απαρτίζεται από κεφάλαια (7 και 8). Το κεφάλαιο 7 δίνει τη φιλοσοφία και τις παραµέτρους σχεδιασµού των πειραµατικών δοµών καθώς και τις διαδικασίες κατασκευής τους. Το κεφάλαιο 8 αφορά το χαρακτηρισµό των διατάξεων και τη σύγκριση µε τις προσοµοιώσεις.

6 ABSTRACT The subject of this doctoral thesis is the investigation of rear point contact (locallydiffused) solar cell structures based on crystalline silicon. The basic design difference of these devices compared with the conventional solar cells is that the back surface is covered with oxide and the contact with the metal is performed through small openings in the oxide instead of covering the whole surface. This work emphasizes on series resistance losses, one of the most significant limiting factors of solar cell s efficiency. Therefore, a method based on the numerical solution through Fast Fourier Transform (FFT) of the minority and majority carrier transport equations in three dimensions in the base of the cell operated in low injection has been developed. This method is used for the simulation of two different point contact structures, the single and double junction solar cell, where the emitter of the first one covers the whole front surface and the back surface area around the point contacts is covered by a high quality thermal oxide, while in the second one the back oxide is substituted by an additional emitter. Both device types were fabricated in the Microelectronics Institute of NCSR Demokritos using photolithography techniques and their current-voltage (IV) curves and series resistance were obtained. Additional measurements were performed in the Electrical Materials laboratory, which belongs to the Faculty of Electrical and Electronic Engineering of NTUA. Simulated and experimental results were compared and optimal design rules were obtained for these types of solar cells. This thesis is divided in three parts. The first one is referred to the introductory part; the second one describes the theoretical model, the numerical method and the simulation results and finally the third deals with the experimental devices and measurement results, which are compared with the corresponding numerical ones. Specifically, the introductory part is consisted of three chapters. The first is a general treatment of semiconductor physics related to solar cells. The second chapter analyzes conversion losses in silicon solar cell devices, and the upper efficiency limits are derived. The last chapter of the introductory part is a general review of advanced silicon solar cell devices. The second part is also consisted of three chapters (4, 5 and 6). Chapter four describes the mathematical model and the simulation algorithm, while chapters 5

7 and 6 present simulation results of the single and double junction structures respectively. The final part is comprised of two chapters (7 and 8). Chapter 7 explains the design and processing steps of the two different experimental device types, while in chapter 8 measurement results are presented and compared with the simulations. There is also a separate chapter, where thesis conclusions and further outlook of this work are discussed..

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή. Πρόλογος. Ιστορικά Στοιχεία.3 Η ηλιακή ακτινοβολία 4.4 Βασικές αρχές της φωτοβολταϊκής µετατροπής 7.4. Απορρόφηση στους ηµιαγωγούς 7.4. Μηχανισµοί επανασύνδεσης Μεταφορά φορέων 3.5 οµή Ηλεκτρικά χαρακτηριστικά φωτοβολταϊκού στοιχείου 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ανάλυση Φωτοβολταϊκών Στοιχείων Υψηλής Απόδοσης. Βασικές παράµετροι της έρευνας των φ/β στοιχείων πυριτίου 3. Μηχανισµοί απωλειών σε ένα φ/β στοιχείο 7.3 Ηλεκτρικές απώλειες 9.3. Απώλειες επανασύνδεσης Ωµικές απώλειες ιαδικασίες βελτίωσης της απορρόφησης και µείωσης της ανάκλασης 46.4 Θεωρητικά όρια της απόδοσης των φ/β στοιχείων πυριτίου 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Τύποι Φ/β Στοιχείων Πυριτίου 3. Εισαγωγή Το φ/β στοιχείο COMSAT Το φ/β στοιχείο PESC (Passivated Emitter Solar Cell) 65 i

9 3.4 Το φ/β στοιχείο των θαµµένων επαφών (Buried Contact) Το φ/β στοιχείο Σηµειακών Πίσω Επαφών (rear point contact) Το φ/β στοιχείο PERL (Passivated Emitter, Rear Locally Diffused) Παραλλαγές του φ/β στοιχείου PERL Το φ/β στοιχείο PERT (Passivated Emitter, Rear Totally Diffused) Το φ/β στοιχείο RP-PERC (Random Pyramid Passivated Emitter and Rear 7 Cell) 3.8 ιατάξεις µε ενώσεις (εκποµπούς) στην µπροστινή και πίσω επιφάνεια Το φ/β στοιχείο EWT (Emitter Wrap Through) Το φ/β στοιχείο MWA (Metallisation Wrap Around) Το φ/β στοιχείο MWT (Metallisation Wrap Through) Το φ/β στοιχείο POWER (Polycrystalline Silicon Wafer Result) Το φ/β στοιχείο θαµµένων επαφών διπλής όψης (Double Sided Buried 79 Contact,DSBC) Το φ/β στοιχείο τριών ακροδεκτών τύπου n + pn + (δύο ενώσεων) Το φ/β στοιχείο HIT (Heterojunction with Intrinsic Thin-Layer) Το φ/β στοιχείων πολλών στρωµάτων 83 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τρισδιάστατο µοντέλο φ/β στοιχείων βάσης σηµειακής επαφής 4. Εισαγωγή Αναφορά βασικών αριθµητικών µεθόδων προσοµοίωσης φ/β 89 στοιχείων 4. Μαθηµατικό µοντέλο προσοµοίωσης- Υποθέσεις, εξισώσεις και οριακές 90 συνθήκες 4.. Βασικές Υποθέσεις Εξίσωση διάχυσης φορέων µειονότητας Εξίσωση δυναµικού φορέων πλειονότητας Οριακές Συνθήκες Μεθοδολογία επίλυσης των εξισώσεων µεταφοράς µέσω µετασχηµατισµού Fourier 98 ii

10 4.3. Μοντέλο απορρόφηση φωτός ιαδικασία επίλυσης της διαφορικής εξίσωσης διάχυσης ιαδικασία επίλυσης της εξίσωσης δυναµικού φορέων πλειονότητας Περιγραφή αλγορίθµου επίλυσης εξισώσεων µεταφοράς Αλγόριθµος επίλυσης της εξίσωσης διάχυσης φορέων µειονότητας Αλγόριθµος υπολογισµού του δυναµικού φορέων πλειονότητας Επίλυση του συνολικού προβλήµατος 08 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Προσοµοίωση της διάταξης σηµειακής επαφής µιας ένωσης 5. Εισαγωγή-Ανασκόπηση των υπαρχόντων µοντέλων 5. Παράµετροι προσοµοίωσης της δοµής µονής ένωσης Γενική ανάλυση του δυναµικού φορέων πλειονότητας Χαρακτηριστική τάσεως ρεύµατος (IV) Ρεύµα - δυναµικό φορέων πλειονότητας Επίδραση των πίσω επαφών στο φωτόρευµα και την τάση ανοιχτού 7 κυκλώµατος 5.5 Επίδραση των πίσω επαφών στην αντίσταση σειράς Επίδραση των πίσω επαφών στην απόδοση 5.7 Προσοµοίωση της διάταξης σηµειακών επαφών υπό χαµηλότερη νόθευση 5 βάσης 5.7. Μελέτη της αντίστασης σειράς και του παράγοντα πλήρωσης Μελέτη της απόδοσης Συµπεράσµατα 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Προσοµοίωση της διάταξης δυο ενώσεων µε βάση σηµειακής επαφής 6. Εισαγωγή- Γενική ανασκόπηση 3 6. Παράµετροι προσοµοίωσης και διάρθρωση του κεφαλαίου 3 iii

11 6.3 Προσοµοίωση διατάξεων για L n =800µm Χαρακτηριστική IV φ/β στοιχείου ενώσεων και κατανοµή ρευµάτων 33 πλειονότητας 6.3. Ρεύµα βραχυκυκλώµατος (J sc ) και τάση ανοιχτού κυκλώµατος (V oc ) Αντίσταση σειράς (R s ) Απόδοση Προσοµοίωση διατάξεων για L n =400µm Ρεύµα βραχυκυκλώµατος και τάση ανοιχτού κυκλώµατος Μέγιστη απόδοση Γενική επίδραση του µήκους διάχυσης στις διατάξεις σηµειακής επαφής Ανάλυση της δοµής ενώσεων για φωτισµό από την πίσω επιφάνεια Σύγκριση των δοµών και ενώσεων για διαφορετικό πάχος βάσης Μελέτη της δοµής ενώσεων υπό διαφορετικές τάσεις πόλωσης των εκποµπών Συµπεράσµατα 56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Πειραµατικές δοµές µονής και διπλής ένωσης- Σχεδίαση και Κατασκευή 7. Εισαγωγή Περιγραφή βασικής σχεδίασης δοµής µιας ένωσης- Μπροστινή επιφάνεια ιαµόρφωση εκποµπού Παράθυρα νόθευσης κάτω από τα µπροστινά ηλεκτρόδια Μπροστινό µέταλλο Σηµειακές πίσω επαφές Πίσω εκµποµπός ( οµή ενώσεων) Πίσω µέταλλο ( οµή ενώσεων) Επαφές πίσω εκποµπού ( οµή ενώσεων) Σχεδιασµός αντιανακλαστικών επιστρώσεων 68 iv

12 7.4 ιαδικασία κατασκευής διατάξεων ιάταξη µιας ένωσης ιάταξη δύο ενώσεων 74 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Χαρακτηρισµός - Ηλεκτρικές µετρήσεις πειραµατικών φ/β στοιχείων µονής και διπλής ένωσης 8. Εισαγωγή 8 8. Τεχνικές χαρακτηρισµού και απεικόνιση των πειραµατικών δοµών Απεικόνιση πειραµατικών δοµών Σύστηµα χαρακτηρισµού Συνδεσµολογία µετρήσεων για τη δοµή µιας ένωσης Συνδεσµολογία µετρήσεων για τη δοµή ενώσεων Τεχνική µέτρησης αντίστασης σειράς (R s ) Μετρήσεις χαρακτηριστικών IV σε συνθήκες σκότους οµή µονής ένωσης ιάταξη ενώσεων Μετρήσεις αντιστάσεως σειράς Πειραµατικές τιµές αντίστασης σειράς των δοµών µονής ένωσης Σύγκριση πειραµατικών τιµών της R s µε το µοντέλο για τη δοµή µονής ένωσης Πειραµατικές τιµές αντίστασης σειράς δοµών δύο ενώσεων Σύγκριση πειραµατικών τιµών της R s µε τις θεωρητικές για τη δοµή ενώσεων Μετρήσεις αντιστάσεων σειράς µε µία από τις ενώσεις ανοιχτοκυκλωµένη Μετρήσεις χαρακτηριστικών IV των διατάξεων υπό φωτισµό Πειραµατικές χαρακτηριστικές IV δοµών µονής ένωσης 8.5. Πειραµατικές χαρακτηριστικές διατάξεων ενώσεων 5 v

13 8.6 Απόδοση διατάξεων στο ηλιακό φάσµα και φασµατική απόκριση Γενικά συµπεράσµατα 6 9 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Μέθοδος πινάκων (Matrix Method) για τον υπολογισµό των συντελεστών ανάκλασης και διάδοσης Α. Περιγραφή της µεθόδου 33 Α. Εφαρµογή της µεθόδου 36 Α.. Απλό φιλµ σε υπόστρωµα απείρου πάχους 36 Α.. ιπλό φιλµ σε υπόστρωµα απείρου πάχους 37 vi

14 Κεφάλαιο Κεφάλαιο ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Πρόλογος Η περίοδος που ζούµε χαρακτηρίζεται από έντονη τεχνολογική ανάπτυξη η οποία έχει σκοπό να διευκολύνει τον άνθρωπο σε όλες τις δραστηριότητές του, είτε πρόκειται για εργασία ή για την ψυχαγωγία του. Ιδιαίτερα στις προηγµένες τεχνολογικά χώρες, που έχουν βαριά βιοµηχανία οι απαιτήσεις σε ενέργεια είναι αυξηµένες. Μέχρι τώρα η κυριότερη πηγή ενέργειας είναι το πετρέλαιο, και θα παραµένει για µερικές δεκαετίες ακόµα, όσο τα υπάρχοντα αποθέµατα επαρκούν και εξακολουθεί να είναι οικονοµικά συµφέρουσα η αξιοποίησή τους. Εντούτοις η χρήση του δηµιουργεί έντονα προβλήµατα στο περιβάλλον τόσο λόγω της µόλυνσης από τα τοξικά κατάλοιπα της καύσης του όσο και από τα αέρια που προκαλούν το φαινόµενο του θερµοκηπίου που δηµιουργεί αρνητικές επιδράσεις στο κλίµα του πλανήτη. Ήδη οι επιστήµονες και οι περιβαλλοντολογικές οργανώσεις προειδοποιούν για τους επερχόµενους κινδύνους. Έχοντας αυτά ως δεδοµένα καθώς και τις οικονοµικές κρίσεις που προκλήθηκαν στο παρελθόν από την άνοδο της τιµής του πετρελαίου, η επιστήµη αναζήτησε τρόπους αποδοτικής αξιοποίησης εναλλακτικών, ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Μια από αυτές είναι η ηλιακή ενέργεια, η οποία µέσω των φωτοβολταϊκών στοιχείων µετατρέπεται σε ηλεκτρική. Τα πλεονεκτήµατα της µετατροπής αυτής είναι προφανή, καθώς η ηλιακή ενέργεια παρέχεται χωρίς να απαιτηθεί κατανάλωση υλικών πόρων, ενώ παράλληλα τα φωτοβολταϊκά στοιχεία έχουν ελάχιστο κόστος συντήρησης. Από την άλλη πλευρά οι βασικές διαδικασίες παραγωγής τους βασίζονται στις τεχνικές της µικροηλεκτρονικής οι οποίες έχουν εξελιχθεί µε ραγδαίο ρυθµό λόγω της ευρείας διάδοσης των υπολογιστών. Παρόλα αυτά, το κόστος παραγωγής και εγκάταστασης τέτοιων συστηµάτων εξακολουθεί να είναι πολύ µεγαλύτερο από των συµβατικών σταθµών παραγωγής ενέργειας, γεγονός που έχει περιορίσει την εξάπλωση τους σε συγκεκριµένες εφαρµογές, κυρίως σε δορυφόρους και διαστηµικούς σταθµούς, όπου το κόστος παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Για αυτό το λόγο η έρευνα επικεντρώνεται στη µείωση του κόστους των συστηµάτων µε την ανακάλυψη νέων αποδοτικότερων

15 Κεφάλαιο υλικών, στη βελτίωση των διαδικασιών παραγωγής και της συνολικής αξιοπιστίας όλων των υποσυστηµάτων παραγωγής ενέργειας. Το πυρίτιο αποτελεί µέχρι τώρα το πιο διαδεδοµένο υλικό παραγωγής φωτοβολταϊκών στοιχείων, τόσο λόγω της αφθονίας του στη φύση όσο και για το γεγονός ότι αποτελεί το βασικό στοιχείο παραγωγής ολοκληρωµένων κυκλωµάτων και µικροεπεξεργαστών. Συγκεκριµένα, το 80% των φ/β συστηµάτων που πωλούνται σήµερα είναι από πυρίτιο []. Έτσι σε αυτό το κεφάλαιο θα γίνει µια γενική ανάλυση για τις ιδιότητες αυτού του ηµιαγωγού και θα ακολουθήσουν οι βασικές αρχές της φωτοβολταϊκής µετατροπής... Ιστορικά Στοιχεία Το φαινόµενο της φωτοβολταϊκής µετατροπής παρατηρήθηκε για πρώτη φορά από τον Becquerel [] το 839, όπου διαπίστωσε την παραγωγή ρεύµατος από την έκθεση ηλεκτροδίων από Άργυρο σε ακτινοβολία µέσα σε ένα ηλεκτρολύτη. Η διαδικασία αυτή περιγράφεται µε µεγαλύτερη λεπτοµέρεια από τους Adams και Day [3] το 877. Αυτοί παρατήρησαν ότι η έκθεση ηλεκτροδίων από Σελήνιο σε ακτινοβολία, παρήγαγε µια ηλεκτρική τάση, επιτρέποντας έτσι την εξαγωγή ρεύµατος. Από τότε, η ιδιότητα αυτή δεν αξιοποιήθηκε καθόλου, µέχρι την ανακάλυψη του τρανζίστορ και τη θεωρητική µελέτη της ένωσης p-n από τον Shockley [4] και τους Bardeen και Brattain [5] το 949, όπου τότε ουσιαστικά ξεκίνησε η εποχή των ηµιαγωγών. Αργότερα ο Chapin κ.α [6] στα εργαστήρια Bell ανάπτυξαν το πρώτο φωτοβολταϊκό στοιχείο από κρυσταλλικό πυρίτιο, µε απόδοση 6%, σηµαντική για τη δεδοµένη εποχή. Αυτή η απόδοση αυξήθηκε στο 0% σε λίγα χρόνια, όπου ξεκίνησαν και οι πρώτες εφαρµογές που αφορούσαν τροφοδοσία ηλεκτρικής ενέργειας σε δορυφόρους. Ωστόσο, η κύρια ώθηση στην εξάπλωση των φ/β στοιχείων δόθηκε το 973 µε την περιβόητη πετρελαϊκή κρίση. Από τότε δηµιουργήθηκαν πολλά ερευνητικά ινστιτούτα προς αυτή την κατεύθυνση, η πλειονότητα των οποίων είχε δηµόσια χρηµατοδότηση. Όλες οι επιλογές για δραστική µείωση του κόστους εξετάστηκαν καθώς διαπιστώθηκε ότι το υπέρογκο κόστος των φ/β συστοιχιών ήταν το κυριότερο φράγµα για την εξάπλωσή τους και από τότε έχει γίνει σηµαντική δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση, η οποία βοηθήθηκε και από την βελτίωση των διαδικασιών της µικροηλεκτρονικής.

16 Κεφάλαιο Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, το πυρίτιο χρησιµοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για την παραγωγή τέτοιων στοιχείων, και τα τελευταία χρόνια κυρίως το πολυκρυσταλλικό λόγω του µειωµένου κόστους και της σχετικά υψηλής του απόδοσης. Από την άλλη πλευρά σηµαντική έρευνα γίνεται προς την ανακάλυψη νέων υλικών από όπου αναπτύχθηκε το άµορφο πυρίτιο (a-si), µια ένωση πυριτίου υδρογόνου [7-8] το οποίο χρησιµοποιείται για την τροφοδοσία µικρών ηλεκτρονικών συσκευών (ρολόγια, αριθµοµηχανές κλπ.), όπου οι απαιτήσεις σε ρεύµα δεν είναι τόσο σηµαντικές. Το συγκεκριµένο υλικό έχει το πλεονέκτηµα του υψηλού συντελεστή απορρόφησης του φωτός, σε αντίθεση µε το κρυσταλλικό πυρίτιο, οπότε οι αντίστοιχες φ/β διατάξεις είναι µικρού πάχους (λεπτά φιλµ). Άλλα υλικά που χρησιµοποιούνται είναι κυρίως ετεροεπαφές ή ηµιαγωγοί κατηγορίας III-V ή ΙΙ-VI από τα οποία τώρα τελευταία η ένωση Χαλκού Ινδίου Σεληνίου (CuInSe, Copper Indium Diselenide) είναι στο προσκήνιο λόγω της µακροχρόνιας σταθερότητας και σχετικά υψηλής απόδοσης που παρέχει (πάνω από 5%) [9]. Παλαιότερα ήταν αρκετά διαδεδοµένη η κατασκευή φ/β στοιχείων µε βάση το CdTe λόγω χαµηλού κόστους και αρκετά καλής απόδοσης (στην περιοχή του 0-4%) [0,]. Παρόλα αυτά η αποδοχή τέτοιων στοιχείων ως κατάλληλα για µαζική παραγωγή είναι αµφισβητίσηµη, δεδοµένης της τοξικότητας του Cd. Από την άλλη πλευρά, σύνθετα υλικά (κυρίως ενώσεις του αρσενιούχου Γαλλίου) συνδυάζονται σε πολλαπλές ενώσεις µε διαφορετικούς συντελεστές απορρόφησης (tandem) για να αξιοποιηθεί καλύτερα το ηλιακό φάσµα και να επιτευχθεί η βέλτιστη µετατροπή [- 3]. Αυτά χρησιµοποιούνται κυρίως σε εφαρµογές όπου απαιτείται υψηλή απόδοση ανεξαρτήτως κόστους, ή σε συστήµατα συγκεντρωµένης ακτινοβολίας, όπου τα φ/β στοιχεία καταλαµβάνουν µικρή επιφάνεια. Πρόσφατα, οργανικά υλικά κατάλληλα για φ/β µετατροπή που προτάθηκαν απο τον Graetzel [4-5] έχουν σχεδιαστεί, τα οποία έχουν πολύ χαµηλό κόστος παραγωγής, αλλά έχουν προβλήµατα σταθερότητας αν και τώρα τελευταία έχουν ξεπεραστεί σε σηµαντικό βαθµό. Από το 980 και µετά διαπιστώθηκε ότι η βελτιστοποίηση της απόδοσης είναι πολύ σηµαντική προκειµένου να µειωθεί το κόστος ενός φ/β συστήµατος. Έτσι ένα µεγάλο µέρος της έρευνας κατευθύνεται προς την επίτευξη υψηλών επιπέδων απόδοσης. 3

17 Κεφάλαιο.3. Η ηλιακή ακτινοβολία Από τις µέχρι τώρα µελέτες είναι γνωστό ότι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο παράγεται µε θερµοπυρηνική σύντηξη Υδρογόνου σε Ήλιο. Η αντίδραση αυτή γίνεται στο εσωτερικό του ήλιου σε θερµοκρασία αρκετών εκατοµµυρίων βαθµών Κελσίου και παράγονται τεράστια ποσά ενέργειας. Η θερµοκρασία της επιφάνειάς του είναι δεδοµένη προκειµένου να υπάρχει θερµοδυναµική ισορροπία µεταξύ αυτού και του σύµπαντος, η τιµή της οποίας είναι 5900 Κ. Σε αυτή τη θερµοκρασία είναι δεδοµένο ότι όλα τα στοιχεία έχουν ιονιστεί σε κάποιο βαθµό, οπότε από την ανάλυση της ακτινοβολίας του προκύπτουν πολλές φασµατικές γραµµές, και συνεπώς η επιφάνεια του ήλιου εκπέµπει σαν ένα µέλαν σώµα. Το ποσό της ηλιακής ενέργειας που φθάνει την επιφάνεια της γης καθορίζεται από τον λόγο των διαµέτρων του ήλιου και της γης, καθώς και την απόσταση που τους χωρίζει. Αν θεωρήσουµε αµελητέες τις αποκλίσεις που οφείλονται στην περιστροφή της γης γύρω από τον ήλιο, η τιµή της ισχύος της ακτινοβολίας έξω από την ατµόσφαιρα, είναι D 0 =.353 kw/m. H τιµή αυτή, ονοµάζεται ηλιακή σταθερά. Ένα σηµαντικό ποσοστό της ακτινοβολίας που φθάνει στη γη απορροφάται και σκεδάζεται περνώντας µέσα από την ατµόσφαιρα. Στο υπέρυθρο φάσµα απορρόφηση γίνεται από τους υδρατµούς και το διοξείδιο του άνθρακα, ενώ στο ορατό φάσµα κυρίως από το οξυγόνο στην περιοχή του ερυθρού (0.63 και 0.69µm). Όσον αφορά το υπεριώδες φάσµα, η απορρόφηση γίνεται από το όζον στην περιοχή µm. Πέρα από την απορρόφηση, παρατηρείται και σκέδαση λόγω των διαφόρων αερίων (σκέδαση Rayleigh) όπως και λόγω σωµατιδίων σκόνης στην ατµόσφαιρα η οποία εξαρτάται από την ποσότητα και το µέγεθος αυτών. Άλλοι παράγοντες που καθορίζουν την ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που προσπίπτει στη γη είναι η θέση και η κλίση του ήλιου στον ουρανό και οι κλιµατολογικές συνθήκες. Η προσπίπτουσα ακτινοβολία υπό ορισµένες συνθήκες έχει προτυποποιηθεί και αναφέρεται µε τα αρχικά ΑΜ (air mass) που ακολουθούνται από ένα αριθµό που δηλώνει πόσες φορές µεγαλύτερη είναι η διαδροµή της ηλιακής ακτινοβολίας σε σχέση µε την κατακόρυφη πρόσπτωση. Το νούµερο αυτό εξαρτάται επίσης από το ύψος της τοποθεσίας σε σχέση µε το επίπεδο της θάλασσας, δηλαδή µειώνεται όσο αυξάνει το ύψος της αναλογικά µε την ατµοσφαιρική πίεση. Αυτά εκφράζονται µε την ακόλουθη σχέση AM = p p sinϑ (.) / 0 4

18 Κεφάλαιο όπου p και ϑ ορίζουν αντίστοιχα την ατµοσφαιρική πίεση για συγκεκριµένο ύψος πάνω από τη γραµµή του ορίζοντα και την γωνία που βρίσκεται ο ήλιος για το συγκεκριµένο σηµείο της επιφάνειας της γης [6], ενώ p 0 =.03 X 0 5 Pa. Το επόµενο σχήµα (σχ..) δείχνει το ποσοστό της φασµατικής απορρόφησης από τα διάφορα αέρια που υπάρχουν στην ατµόσφαιρα. Σχήµα.. Απορρόφηση του ηλιακού φάσµατος από τα στοιχεία της ατµόσφαιρας, θεωρώντας στρώµα όζοντος πάχους mm και αντίστοιχο πάχος υδρατµών cm για συνθήκες ακτινοβολίας ΑΜ [6]. Συγκεκριµένα, ΑΜ0 αναφέρεται στην ακτινοβολία στο διάστηµα, ΑΜ είναι η ακτινοβολία στον ισηµερινό όπου έχουµε κάθετη πρόσπτωση της ηλιακής ακτινοβολίας στο ύψος της θάλασσας για καθαρό ουρανό χωρίς σύννεφα και ΑΜ.5 είναι η ακτινοβολία στην περίπτωση όπου διανύει διαδροµή.5 φορές µεγαλύτερη σε σχέση µε την κάθετη πρόσπτωση. Συνεπώς, σύµφωνα µε την (.) προκύπτει ότι οι συνθήκες ΑΜ.5 υφίστανται όταν ο ήλιος βρίσκεται σε γωνία από τον ορίζοντα. Στο σχήµα. φαίνεται η φασµατική κατανοµή της ακτινοβολίας στο διάστηµα (ΑΜ0) και στη γη για συνθήκες ακτινοβολίας ΑΜ.5 [6]. Σχήµα.. Φασµατική κατανοµή της ηλιακής ακτινοβολίας έξω από την ατµόσφαιρα () και εντός αυτής () για ΑΜ.5 πάχος στρώµατος υδρατµών cm, όζοντος 3.4 mm και παράµετροι σκέδασης σωµατιδίων α=.3 (δείκτης επιλεκτικότητας) και β=0. (συντελεστής θολότητας) [6]. 5

19 Κεφάλαιο Πέρα από τη θέση του ήλιου, οι κλιµατολογικές συνθήκες και η γεωγραφική θέση παίζουν σηµαντικό ρόλο στη σύσταση της ακτινοβολίας. Το φως, για παράδειγµα, λόγω της διάχυσης στην ατµόσφαιρα, περιέχει ένα µεγάλο µέρος της ακτινοβολίας του στη µπλε περιοχή του φάσµατος. Για αυτό το λόγο έχουν επικρατήσει συγκεκριµένα πρότυπα καθορισµού της απόδοσης των φ/β στοιχείων. Έτσι, για τις γήινες εφαρµογές, αυτό που έχει επικρατήσει είναι το συνολικό (global) ΑΜ.5 φάσµα, που είναι το σύνολο άµεσης και έµµεσης ακτινοβολίας µε πυκνότητα ροής ακτινοβολίας W/m όπως απεικονίζεται στο σχήµα.. Η πυκνότητα ροής της ακτινοβολίας µετριέται µε πρότυπα φ/β στοιχεία ειδικά κατασκευασµένα για αυτό το σκοπό [6]. Στην πράξη, οι παράµετροι των φ/β στοιχείων που κατασκευάζονται εκτιµώνται µε χρήση εξοµοιωτών του ηλιακού φάσµατος οι οποίοι προσπαθούν να αναπαράγουν µε τον πιο πιστό τρόπο όλες τις παραµέτρους του ηλιακού φάσµατος του σχήµατος.. Συγκεκριµένα η δέσµη της παραγόµενης ακτινοβολίας πρέπει να είναι παράλληλη, η πηγή πρέπει να είναι χρονικά σταθερή, και η ακτινοβολία, όπως και η ροή της πρέπει να είναι οµοιόµορφες. Αυτό το πρότυπο µπορεί να αναπαραχθεί στο εργαστήριο µε τη βοήθεια λυχνιών από Ξένο (Xe) και µε το συνδυασµό κατάλληλων φίλτρων, και χρησιµοποιείται για τον χαρακτηρισµό φ/β στοιχείων. Ένα παραδείγµατα ηλιακού εξοµοιωτή είναι ο Spectrosun X-5 που παράγεται από τη Spectrolab, ο οποίος παράγει δέσµη οµοιόµορφη µε σφάλµα ± % σε µια επιφάνεια 300 mm διαµέτρου και σε απόσταση,5- m από την υποδοχή των φίλτρων. Ο συγκεκριµένος διαθέτει σύνολο φίλτρων τα οποία µπορούν να αλλαχτούν για να αναπαράγουν τα φάσµατα ΑΜ0 και ΑΜ.5 σε προσέγγιση. Το σχεδιάγραµµα αυτού του εξοµοιωτή και του αντίστοιχου της Ushio Electric φαίνονται στο σχήµα.3 [6]. Αντίστοιχοι εξοµοιωτές φτιάχνονται και από άλλες εταιρίες, π.χ Οriel, Optical Radiation Corporation, Bosch, κ.λ.π. Σχήµα.3. Οπτικό σύστηµα του ηλιακού εξοµοιωτή Spectrosun Χ-5 (a) και του αντίστοιχου της Ushio Electric (b): () ανακλαστήρας µεγάλης γωνίας, () λυχνία Ξένου υψηλής πίεσης, (3) επίπεδο κάτοπτρο, (4) µείκτης-ολοκληρωτής, (5) φίλτρο παρεµβολής, (6) φ/β στοιχεία υπό δοκιµή, (7) αντικειµενικός φακός [6]. 6

20 Κεφάλαιο Γενικά η κατασκευή ενός καλού εξοµοιωτή είναι δύσκολη και δαπανηρή, οπότε αυτό που πρέπει να εξεταστεί είναι οι απαιτήσεις της συγκεκριµένης εφαρµογής, για να επιλεχθεί ο κατάλληλος..4. Βασικές αρχές της φωτοβολταϊκής µετατροπής.4. Απορρόφηση στους ηµιαγωγούς Για να επιτευχθεί η φωτοβολταϊκή µετατροπή, απαιτείται µετατροπή της ενέργειας των φωτονίων σε ηλεκτρική. Αυτό είναι εφικτό µε τα ηµιαγώγιµα υλικά. Η ηλεκτρική αγωγιµότητα στους ηµιαγωγούς βασίζεται στην κίνηση ηλεκτρονίων και οπών. Το χαρακτηριστικό µέγεθος που καθορίζει την δυνατότητα απορρόφησης της ακτινοβολίας είναι το ενεργειακό χάσµα Ε g του ηµιαγωγού, το οποίο είναι η ενεργειακή διαφορά µεταξύ του ελαχίστου της ζώνης αγωγιµότητας (Ε c ) και του µεγίστου της ζώνης σθένους (E v ). Αν το ένα ακρότατο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το άλλο, όπως απεικονίζεται στο διάγραµµα της ενέργειας του κρυστάλλου συναρτήσει της ορµής του p (σχ..4α) τότε το ενεργειακό διάκενο του ηµιαγωγού είναι άµεσο, ειδάλλως όταν το ελάχιστο της ζώνης αγωγιµότητας και το µέγιστο της ζώνης σθένους εµφανίζονται σε διαφορετικές τιµές της ορµής του κρυστάλλου, τότε λέγεται έµµεσο (σχ..4β). Στην περίπτωση που ο ηµιαγωγός διαθέτει άµεσο ενεργειακό διάκενο, (π.χ GaAs) τότε η Ε g είναι η ελάχιστη ενέργεια που πρέπει να έχει ένα φωτόνιο προκειµένου να διεγείρει ένα ηλεκτρόνιο από τη ζώνη σθένους στη ζώνη αγωγιµότητας, προκειµένου να δηµιουργήσει ένα ζεύγος ηλεκτρονίου οπής. Στην περίπτωση που το ενεργειακό διάκενο του ηµιαγωγού είναι έµµεσο (π.χ Si), δεδοµένου ότι η αρχή διατήρησης της ορµής προϋποθέτει ότι η ορµή του κρυστάλλου πρέπει να παραµένει αναλλοίωτη κατά την απορρόφηση του φωτονίου, για να µεταβεί ένα ηλεκτρόνιο από τη ζώνη αγωγιµότητας στη ζώνη σθένους, απαιτείται αλλαγή στην ορµή του (σχ..4β) η οποία µπορεί να δοθεί µέσω θερµικών ταλαντώσεων του πλέγµατος, π.χ από ένα φωνόνιο ενέργειας (Ε ph ). Αυτή η διαδικασία, προϋποθέτει τη συµµετοχή δυο σωµατιδίων, οπότε έχει σηµαντικά χαµηλότερη πιθανότητα να συµβεί σε σχέση µε την άµεση µετάβαση. Έτσι, το βασικό χαρακτηριστικό ενός ηµιαγωγού αµέσου ενεργειακού διακένου είναι ότι αρκεί ένα πολύ λεπτό στρώµα αυτού για να αξιοποιηθεί το ωφέλιµο φάσµα, ενώ αντίθετα για τους ηµιαγωγούς εµµέσου ενεργειακού διακένου απαιτείται πάχος πολλών δεκάδων µm για αποτελεσµατική απορρόφηση. 7

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ. Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Γ. Λευθεριώτης Επικ. καθηγητής Αγωγοί- μονωτές- ημιαγωγοί Ενεργειακά διαγράμματα ημιαγωγού Ηλεκτρόνια (ΖΑ) Οπές (ΖΣ) Ενεργειακό χάσμα και απορρόφηση hc 1,24 Eg h Eg ev m max max Χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική 1. Στοιχειακοί ηµιαγωγοί

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική 1. Στοιχειακοί ηµιαγωγοί Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική 1 Στοιχειακοί ηµιαγωγοί Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική Οµοιοπολικοί δεσµοί στο πυρίτιο Κρυσταλλική δοµή Πυριτίου ιάσταση κύβου για το Si: 0.543 nm Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της άσκησης

Περιεχόμενο της άσκησης Προαπαιτούμενες γνώσεις Επαφή p- Στάθμη Fermi Χαρακτηριστική ρεύματος-τάσης Ορθή και ανάστροφη πόλωση Περιεχόμενο της άσκησης Οι επαφές p- παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον επειδή βρίσκουν εφαρμογή στη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα που θα καλυφθούν

Θέµατα που θα καλυφθούν Ηµιαγωγοί Semiconductors 1 Θέµατα που θα καλυφθούν Αγωγοί Conductors Ηµιαγωγοί Semiconductors Κρύσταλλοι πυριτίου Silicon crystals Ενδογενείς Ηµιαγωγοί Intrinsic semiconductors ύο τύποι φορέων για το ρεύµασεηµιαγωγούς

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 8: Φωτοβολταϊκά Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Γ Έκδοση Ιανουάριος 2009 Το παρόν κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση των βασικών σημείων από τη Μελέτη για την Αντανακλαστικότητα Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1. Ηλιακή ακτινοβολία Ο ήλιος ενεργεί σχεδόν, ως μια τέλεια πηγή ακτινοβολίας σε μια θερμοκρασία κοντά στους 5.800 Κ Το ΑΜ=1,5 είναι το τυπικό ηλιακό φάσμα πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ E-mail: gtsigaridas@teilam.gr ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΟΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της άσκησης

Περιεχόμενο της άσκησης Προαπαιτούμενες γνώσεις Ημιαγωγοί Θεωρία ζωνών Ενδογενής αγωγιμότητα Ζώνη σθένους Ζώνη αγωγιμότητας Προτεινόμενη βιβλιογραφία 1) Π.Βαρώτσος Κ.Αλεξόπουλος «Φυσική Στερεάς Κατάστασης» 2) C.Kittl, «Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2006 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Γ. ΖΗΔΙΑΝΑΚΗΣ, Μ. ΛΑΤΟΣ, Ι. ΜΕΘΥΜΑΚΗ, Θ. ΤΣΟΥΤΣΟΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/

http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/ Δίοδος επαφής 1 http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/ 2 Θέματα που θα καλυφθούν Ορθή πόλωση Forward bias Ανάστροφη πόλωση Reverse bias Κατάρρευση Breakdown Ενεργειακά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ Υλικα 3ο μεροσ. Θεωρητικη αναλυση

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ Υλικα 3ο μεροσ. Θεωρητικη αναλυση ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ Υλικα 3ο μεροσ Θεωρητικη αναλυση μεταλλα Έχουν κοινές φυσικές ιδιότητες που αποδεικνύεται πως είναι αλληλένδετες μεταξύ τους: Υψηλή φυσική αντοχή Υψηλή πυκνότητα Υψηλή ηλεκτρική και θερμική

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Στοιχεία ομάδας: Ονοματεπώνυμο Α.Μ. Ημερομηνία: Τμήμα: Απαραίτητες Θεωρητικές Γνώσεις: Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη που μετατρέπει τη φωτεινή ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ Χρήσεις: Ξήρανση γεωργικών προϊόντων Θέρµανση χώρων dm Ωφέλιµη ροή θερµότητας: Q = c Τ= ρ qc( T2 T1) dt ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ ΗΛΙΑΚΗ ΨΥΧΡΟΣ ΑΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΣ ΑΕΡΑΣ Τ 1 Τ 2 ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Για να κατανοήσουµε τη λειτουργία και το ρόλο των διόδων µέσα σε ένα κύκλωµα, θα πρέπει πρώτα να µελετήσουµε τους ηµιαγωγούς, υλικά που περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοδίοδος. 1.Σκοπός της άσκησης. 2.Θεωρητικό μέρος

Φωτοδίοδος. 1.Σκοπός της άσκησης. 2.Θεωρητικό μέρος Φωτοδίοδος 1.Σκοπός της άσκησης Ο σκοπός της άσκησης είναι να μελετήσουμε την συμπεριφορά μιας φωτιζόμενης επαφής p-n (φωτοδίοδος) όταν αυτή είναι ορθά και ανάστροφα πολωμένη και να χαράξουμε την χαρακτηριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Ηµιαγωγοί VLSI T echnol ogy ogy and Computer A r A chitecture Lab Γ Τσ ιατ α ο τ ύχ ύ α χ ς ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Ηµιαγωγοί VLSI T echnol ogy ogy and Computer A r A chitecture Lab Γ Τσ ιατ α ο τ ύχ ύ α χ ς ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Ηµιαγωγοί VSI Techology ad Comuter Archtecture ab Ηµιαγωγοί Γ. Τσιατούχας ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Διάρθρωση. Φράγμα δυναμικού. Ενεργειακές ζώνες Ημιαγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

4. Παρατηρείστε το ίχνος ενός ηλεκτρονίου (click here to select an electron

4. Παρατηρείστε το ίχνος ενός ηλεκτρονίου (click here to select an electron Τα ηλεκτρόνια στα Μέταλλα Α. Χωρίς ηλεκτρικό πεδίο: 1. Τι είδους κίνηση κάνουν τα ηλεκτρόνια; Τα ηλεκτρόνια συγκρούονται μεταξύ τους; 2. Πόσα ηλεκτρόνια περνάνε προς τα δεξιά και πόσα προς τας αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές των Laser στην Φ/Β τεχνολογία: πιο φτηνό ρεύμα από τον ήλιο

Εφαρμογές των Laser στην Φ/Β τεχνολογία: πιο φτηνό ρεύμα από τον ήλιο Εφαρμογές των Laser στην Φ/Β τεχνολογία: πιο φτηνό ρεύμα από τον ήλιο Μιχάλης Κομπίτσας Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Θεωρ./Φυσικής Χημείας (www.laser-applications.eu) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος Άνοιξη 2008 Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ηλεκτρικό ρεύμα Το ρεύμα είναι αποτέλεσμα της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & Τ/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ - ΟΠΤΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ & LASER ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ6 ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕ- ΝΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΦΩΤΟΕΚΠΕΜΠΟΥΣΩΝ ΙΟ ΩΝ (LEDS) Γ. Μήτσου Α. Θεωρία 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ανάπτυξη αλγορίθµου εύρεσης σηµείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Ημιαγωγοί ΦΒ φαινόμενο

Ημιαγωγοί ΦΒ φαινόμενο Διάγραμμα ενεργειακής κατανομής ηλεκτρονίων σε μεμονωμένο άτομο και σε στερεό σώμα Ημιαγωγοί ΦΒ φαινόμενο Διάκριση υλικών ανάλογα με την ολική ή μερική πληρότητα της ενεργειακής ζώνης Αγωγοί (μέταλλα)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της φωτοαγωγιμότητας του CdS συναρτήσει της έντασης και της συχνότητας της ακτινοβολίας διέγερσης

Μέτρηση της φωτοαγωγιμότητας του CdS συναρτήσει της έντασης και της συχνότητας της ακτινοβολίας διέγερσης ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΗΣ ΥΛΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 5 Καθηγητής : κος Θεοδώνης Ιωάννης Όνομα σπουδάστριας : Καρανικολάου Μαρία ΑΜ : 09107075 Μέτρηση της φωτοαγωγιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Μαρία Σαμαράκου Καθηγήτρια, Τμήμα Μηχανικών Ενεργειακής Τεχνολογίας Διονύσης Κανδρής Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ:

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΩΝ INVERTER ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ΕΤΥ-482) 1 Η ΙΟ ΟΣ ΕΠΑΦΗΣ

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ΕΤΥ-482) 1 Η ΙΟ ΟΣ ΕΠΑΦΗΣ Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική (ΕΤΥ-48) 1 Η ΙΟ ΟΣ ΕΠΑΦΗΣ Κατά τη δηµιουργία µιας -n επαφής αρχικά υπάρχουν µόνο οπές στην -περιοχή και µόνο ηλεκτρόνια στην n-περιοχή. Οι οπές µε τα αρνητικά ιόντα της πρόσµιξης

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

7.a. Οι δεσμοί στα στερεά

7.a. Οι δεσμοί στα στερεά ΤΕΤΥ Σύγχρονη Φυσική Κεφ. 7-1 Κεφάλαιο 7. Στερεά Εδάφια: 7.a. Οι δεσμοί στα στερεά 7.b. Η θεωρία των ενεργειακών ζωνών 7.c. Νόθευση ημιαγωγών και εφαρμογές 7.d. Υπεραγωγοί 7.a. Οι δεσμοί στα στερεά Με

Διαβάστε περισσότερα

Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα. Ilias Garidis COO

Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα. Ilias Garidis COO Μια ματιά στο πρώτο εργοστάσιο παραγωγής φωτοβολταϊκών πάνελ λεπτών υμενίων στην Ελλάδα Ilias Garidis COO 0 Παγκόσμια ενεργειακή κάλυψη έως το 2100 1 Η εταιρεία μας 2 Κεντρικά γραφεία στην Αθήνα Εργοστάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά Συστήματα

Φωτοβολταϊκά Συστήματα Φωτοβολταϊκά Συστήματα 2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Ερευνητική Εργασία(Project) 1 ου τετραμήνου Υπεύθυνοι Καθηγητές : Κριαράς Νικόλαος Ιωάννου Μαρία 26/01/2012 Φωτοβολταϊκά Συστήματα Ο όρος φωτοβολταϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών O11 Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί α) στη μελέτη του φαινομένου της εξασθένησης φωτός καθώς διέρχεται μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1:

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Πειραματική Διάταξη Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: Σχήμα 1 : Η πειραματική συσκευή για τη μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

3 η Εργαστηριακή Άσκηση

3 η Εργαστηριακή Άσκηση 3 η Εργαστηριακή Άσκηση Βρόχος υστέρησης σιδηρομαγνητικών υλικών Τα περισσότερα δείγματα του σιδήρου ή οποιουδήποτε σιδηρομαγνητικού υλικού που δεν έχουν βρεθεί ποτέ μέσα σε μαγνητικά πεδία δεν παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

5 Σχετικιστική μάζα. Στο Σ Πριν Μετά. Στο Σ

5 Σχετικιστική μάζα. Στο Σ Πριν Μετά. Στο Σ Α Τόγκας - ΑΜ333: Ειδική Θεωρία Σχετικότητας Σχετικιστική μάζα 5 Σχετικιστική μάζα Όπως έχουμε διαπιστώσει στην ειδική θεωρία της Σχετικότητας οι μετρήσεις των χωρικών και χρονικών αποστάσεων εξαρτώνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Nανοσωλήνες άνθρακα Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Νανοσωλήνες άνθρακα ιστορική αναδρομή Από το γραφίτη στους Νανοσωλήνες άνθρακα Στο γραφίτη τα άτομα C συνδέονται ισχυρά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ 4. ΕΙ ΙΚΕΣ ΙΟ ΟΙ. ίοδος zener. Χαρακτηριστική καµπύλη διόδου zener. Χαρακτηριστική καµπύλη διόδου Zener

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ 4. ΕΙ ΙΚΕΣ ΙΟ ΟΙ. ίοδος zener. Χαρακτηριστική καµπύλη διόδου zener. Χαρακτηριστική καµπύλη διόδου Zener 4. Ειδικές ίοδοι - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 4. ΕΙ ΙΚΕΣ ΙΟ ΟΙ ίοδος zener Χαρακτηριστική καµπύλη διόδου zener Τάση Zener ( 100-400 V για µια απλή δίοδο) -V Άνοδος Ι -Ι Κάθοδος V Τάση zener V Z I Ζ 0,7V

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μια ηλεκτρική µηχανή συνεχούς ρεύµατος χρησιµοποιείται ως γεννήτρια, όταν ο άξονάς της στρέφεται από µια κινητήρια µηχανή (prim movr). Η κινητήρια µηχανή

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 1ο Μέρος 1ο. Ανάλυση Κυκλωµάτων DC ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ

Μάθηµα 1ο Μέρος 1ο. Ανάλυση Κυκλωµάτων DC ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ Μάθηµα 1ο Μέρος 1ο Ανάλυση Κυκλωµάτων DC ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ 1 Σκοπός του µαθήµατος Εισαγωγή στις ηλεκτρονικές διατάξεις µε στόχο την απόκτηση αναλυτικής ικανότητας στα θέµατα αυτά. Απόκτηση απαραίτητων

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index)

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) Τι είναι η υπεριώδης (ultraviolet-uv) ηλιακή ακτινοβολία Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάδοσή της στη γήινη ατµόσφαιρα απορροφάται κυρίως από το στρατοσφαιρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 Φ230: Αστροφυσική Ι Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 1. Ο Σείριος Α, έχει φαινόμενο οπτικό μέγεθος mv - 1.47 και ακτίνα R1.7𝑅 και αποτελεί το κύριο αστέρι ενός διπλού συστήματος σε απόσταση 8.6

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΟΛΥΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - SI-ESF-M-P156-60

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΟΛΥΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - SI-ESF-M-P156-60 Αυτά τα Φ/Β στοιχεία χρησιµοποιούν ψευδο-τετράγωνο πολυκρυσταλλικά στοιχεία πυριτίου υψηλής απόδοσης, (οι κυψέλες αποτελούνται από ένα ενιαίο κρύσταλλο πυριτίου, υψηλής καθαρότητας) για να µετασχηµατίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ- ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ- ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ- ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ 7.1. Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε την ηλεκτρική αγωγιμότητα των μεταλλικών υλικών και τους παράγοντες που την επηρεάζουν, όπως η θερμοκρασία,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΖΑΝΗ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ Για τον καλύτερο προσδιορισµό των µεγεθών που χρησιµοποιούµε στις εξισώσεις, χρησιµοποιούµε τους παρακάτω συµβολισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

τα μεταλλικά Μια στρώμα. Για την έννοια πως αν και νανοσωματίδια (με εξάχνωση Al). πρέπει κανείς να τοποθετήσει τα μερικές δεκάδες nm πράγμα

τα μεταλλικά Μια στρώμα. Για την έννοια πως αν και νανοσωματίδια (με εξάχνωση Al). πρέπει κανείς να τοποθετήσει τα μερικές δεκάδες nm πράγμα Φραγή Coulomb σε διατάξεις που περιέχουν νανοσωματίδια. Ι. Φραγή Coulomb σε διατάξεις που περιέχουν μεταλλικά νανοσωματίδια 1. Περιγραφή των διατάξεων Μια διάταξη που περιέχει νανοσωματίδια μπορεί να αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ / ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις από 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων-Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα

Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων-Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Μεταλλικών Κατασκευών Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων- Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα