Ιδεότυποι ήτοι η απουσία χαρακτήρων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιδεότυποι ήτοι η απουσία χαρακτήρων"

Transcript

1 Ιδεότυποι ήτοι η απουσία χαρακτήρων Τρεις Περιπτώσεις Ποιμενικών Ειδυλλίων στα χρόνια του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Αλέξανδρος Κατσιγιάννης Η βουκολική ποίηση, από τις απαρχές της, τον Θεόκριτο δηλαδή και το είδος της αρχαίας βουκολικής, χαρακτηρίζεται από τη συμβατική φύση της 1. Τα τυπολογικά στοιχεία είναι πολλά: οι αρχετυπικοί ή τεχνικοί χαρακτήρες (πιστοί βοσκοί, ενάρετες βοσκοπούλες), το ορισμένο σκηνικό της βουκολικής ευτοπίας ακόμα και το μέτρο του στίχου. Η συμβατική αυτή φύση επιτρέπει την αβίαστη χρήση των τυπολογικών αυτών στοιχείων σε κάθε εποχή, ανάλογα με τη δεσπόζουσα της εποχής αυτής. Επομένως η διαχωριστική γραμμή μεταξύ πρωτότυπης δημιουργίας και μίμησης καθίσταται αρκετά λεπτή. 2 Η βουκολική ποίηση αποτελεί ένα όχι κυρίαρχο, αλλά σίγουρα άξιο αναφοράς συστατικό της λογοτεχνικής ταυτότητας του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Παραθέτω ενδεικτικά μερικά έργα. Δεν συμπεριλαμβάνω τα έργα που εξετάζονται στην παρούσα εργασία. Ήδη από το 1745 έχει μεταφραστεί το ποιμενικό δράμα του Τορκουάντο Τάσσο Αμύντας. Το 1796 εκδόθηκε η ποιμενική μυθιστορία του Jean-Pierre Claris de Florian ( ) Γαλάτεια, σε μετάφραση του Α. Κορωνιού. Η διασκευή του Φαναριώτη Γ. Ν. Σούτσου στον Πιστικό Βοσκό του Γκουαρίνι εκδίδεται το Τα Λυρικά (1811) του Χριστόπουλου και ο πρώιμος αρκαδικός Σολωμός ( ) αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα της απήχησης της βουκολικής ποιητικής. Το 1836 εκδίδεται από το τυπογραφείο του Άγγελου Αγγελίδη στην Αθήνα, όπου εκδόθηκε για τελευταία φορά το έργο του Κωνσταντίνου Μάνου την ίδια χρονιά 3, η μετάφραση του Μ. Κροκιδά σε άλλο ένα έργο του Florian, τη βουκολική μυθιστορία Εστέλλη. Ενδιαφέρον ως προς τη γλώσσα και τα ηθογραφικά του στοιχεία παρουσιάζει το πρωτότυπο ποιμενικό δράμα του Θεόδωρου Ι. Γρυπάρη Η Βοσκοπούλα του Αιγαίου, το οποίο εκδίδεται το 1838 και αριθμεί περίπου 500 συνδρομητές. Τέλος, αξίζει να γίνει μνεία σε δύο λανθάνουσες εκδόσεις. Ο Βοσκός της Αργολίδας του Αλέξανδρου Σούτσου εκδίδεται το Πρόκειται για ένα μικρό ποίημα (μονόφυλλο), στο οποίο ένας βοσκός τραγουδά χαρούμενα για τον ερχομό του Βασιλιά Όθωνα 4. Το έργο, προφανώς, εντάσσεται στο πλαίσιο των πάρα πολλών κειμένων, γραμμένα προς τιμήν του ερχομού του Όθωνα το 1833, μέσα σε κλίμα αισιοδοξίας και ελπίδας. Ο Αλέξανδρος Σούτσος, παρ όλο που γρήγορα στράφηκε εναντίον του θεσμού της μοναρχίας και συγκεκριμένα εναντίον των Βαυαρών, συνεπώς και του Όθωνα, δεν παρέλειψε να αφήσει έστω και ένα μικρό δείγμα δουλειάς στον κύκλο των ποιημάτων που γράφτηκαν προς τιμήν του Όθωνα. Το έργο βρισκόταν στο folio Φ69 (1) στη Γεννάδιο Βιβλιοθήκη, όμως έχει εκπέσει. Η δεύτερη λανθάνουσα έκδοση είναι αυτή του ποιμενικού ειδυλλίου Εύανδρος και Αλκμήνη. Πρόκειται για μετάφραση γαλλικού έργου από τους Δημήτριο Ευσταθίου και Δημήτριο Πέτρου. Εκδόθηκε στη Σμύρνη το Από τη μία η αρχαία βουκολική ποίηση επανέρχεται ως αντικείμενο μελέτης και σπουδής για τους μαθητευόμενους λόγιους, στο πλαίσιο της ανάδυσης των «καλών γραμμάτων», δηλαδή Από αυτή τη θέση, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον δάσκαλό μου Αλέξη Πολίτη που με μύησε στη βιβλιογραφία και στο πνεύμα της ποίησης στα χρόνια του Διαφωτισμού. Επίσης, ευχαριστώ την Αναστασία Νάτσινα που διάβασε πρώτη το κείμενο αυτό και με τις παρατηρήσεις της βελτίωσε την αρχική του μορφή. 1 Charles Segal, Poetry and Myth in Ancient Pastoral. Essays on Theocritus and Virgil, Princeton 1981, σ Ό.π., σ Βλ. εδώ σ Δημητρίου Σ. Γκίνη, Βαλερίου Γ. Μέξα, Ελληνική Βιβλιογραφία ,Τ. Γ, Αθήνα 1957, βλ. λήμμα , σ Δημητρίου Σ. Γκίνη, Βαλερίου Γ. Μέξα, Ελληνική Βιβλιογραφία , Τ. Α, ό.π, λήμμα Βλ. και Αλέξης Πολίτης (επιστ. υπευθ.), Παναγιώτης Αντωνόπουλος, Βασιλική Παλαιοχώρη, Αλέξης Πολίτης, Ηρώ Βαμβακίδου (συντ.), Παρουσιολόγιο Νεοελληνικής Ποίησης, , Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, 2008, σ. 172 στο Δεν μπόρεσα να βρω περισσότερες πληροφορίες, καθώς το έργο έχει χαθεί όπως με ενημέρωσαν στη βιβλιοθήκη της Ακαδημίας Αθηνών, στην οποία και βρισκόταν (443 ΕΥΣ). 1

2 της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, και από την άλλη η σύγχρονη γαλλική Αρκαδία των γνωστών ρομάντζων βρίσκει τη θέση της σε πολλές βιβλιοθήκες της εποχής. Άλλωστε, οι philosophes ποτέ δεν κατάφεραν να απομακρύνουν τα ειδυλλιακά ρομάντζα από τα ράφια των βιβλιοθηκών τους. 6 Όσον αφορά την πρώτη περίπτωση, δηλαδή την ενδελεχή ενασχόληση της ελληνικής λογιοσύνης του 19 ου αιώνα με τα «καλά γράμματα» των αρχαίων, πρέπει να επισημανθεί πως η αρχαία βουκολική ποίηση συμπεριλαμβανόταν στη «διδακτέα ύλη» κάθε νεαρού επίδοξου λογίου. Στο Γραμματικών ή Εγκύκλιον Παιδευμάτων Βιβλία Δ του Κωνσταντίνου Οικονόμου (1814) ο συντάκτης αφιερώνει ένα ολόκληρο τμήμα (τμήμα Δ ) σε βουκολικούς ποιητές και έργα τους συγκεκριμένα αναφέρεται στους Θεόκριτο, Μόσχο και Βίωνα, καθώς αυτοί οι τρεις πρέπει να είναι «πάντοτε των νέων βουκολιστών τα πρωτότυπα» 7. Στα τέσσερα αυτά κεφάλαια, ο Οικονόμος αναφέρεται στους ιδανικούς χαρακτήρες της βουκολικής ποίησης, το ήθος τους αλλά και το λεξιλόγιο που πρέπει να χρησιμοποιεί ένας επίδοξος ποιητής. Στην Εγκυκλοπαίδεια Φιλολογική του Ιωάννη Πατούσα (1817) περιλαμβάνονται δύο ειδύλλια του Θεόκριτου 8, ενώ στα 1839 εκδίδεται η μετάφραση με σχόλια του Νεόφυτου Δούκα στα ειδύλλια του Θεόκριτου. Οπότε, η συγγραφή βουκολικής ποίησης από νεαρούς ποιητές της εποχής (όπως ο πρώιμος αρκαδικός Σολωμός για παράδειγμα) δεν ήταν άλλο παρά μίμηση των προτύπων τους, ώστε να ασκηθούν πάνω στην ποιητική τέχνη. Μπορούμε να υποθέσουμε πως η νεανική ορμή των επίδοξων ποιητών θα έβρισκε ένα τερπνό καταφύγιο στη βουκολική ποίηση, καθώς η θεματική του έρωτα και της φύσης, η αφέλεια συνδυασμένη με την αίσθηση του παιχνιδιού αλλά και η μετρική ποικιλία και ελευθεριότητα (δακτυλικό εξάμετρο, οκτασύλλαβος, τερτσίνες, δεκαπεντασύλλαβος) είναι χαρακτηριστικά που θα γοήτευαν τους νεαρούς ποιητές. Άλλωστε τα έργα του είδους προορίζονταν για νέους ή για όσους ήθελαν να μείνουν νέοι. 9 Η νεανικότητα αυτή μπορεί να μεταφραστεί σε πρωιμότητα, και συγκεκριμένα, σε λογοτεχνική πρωιμότητα. Τέτοια περίπτωση αποτελούν και τα Βουκολικά του Ραγκαβή, τα οποία συμπεριλαμβάνονται στον πρώτο τόμο των Απάντων 10 (1874). Τα πέντε ειδύλλια είναι Οι Πρόσφυγες, Ο Δύσερως, Θυσία εις Σειληνόν, Λεύκοπις και Θήρα ή Αλκμαίων. Ο ίδιος ο Ραγκαβής μας ενημερώνει πως είναι από τα παλαιότερα έργα του και τα εκδίδει αναθεωρημένα 11. Υποθέτουμε πως γράφτηκαν τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1830, καθώς το πέμπτο ειδύλλιο αναφέρεται ξεκάθαρα στην έλευση του μικρού Όθωνα (1833). Ο Ραγκαβής συνομιλεί ταυτόχρονα με την αρχαιοελληνική και τη λατινική εκδοχή ενός είδους 12, καθώς τα πέντε ειδύλλια αποτελούν μιμήσεις των ειδυλλίων του Θεόκριτου και των εκλογών του Βιργιλίου. Ο νεαρός Ραγκαβής ασκείται και πειραματίζεται μετρικά και συγκεκριμένα στο δακτυλικό εξάμετρο (για να γίνει λίγο αργότερα σπουδαίος δουλευτής του μέτρου), μπολιάζει κλασικές ρομαντικές εικόνες μέσα στους διάλογους των ερωτευμένων βοσκών. Όπως για παράδειγμα στο δεύτερο ειδύλλιο Ο Δύσερως: 6 Richard F. Hardin, Love in a Green Shade. Idyllic Romances from Ancient to Modern, Lincoln NE 2000, σ Κωνσταντίνος Οικονόμος, Γραμματικών ή Εγκύκλιον Παιδευμάτων Βιβλία Δ, Τ. Α, Βιέννη 1817, σ «Θύρσις ή Ωδή» και Εις Νεκρόν Άδωνιν», βλ. Ιωάννης Πατούσας, Εγκυκλοπαίδεια Φιλολογική, Τ. Δ, Βενετία 1817, σ Gilbert Highet, Η Κλασική Παράδοση, Ελληνικές και Ρωμαϊκές επιδράσεις στη λογοτεχνία της Δύσης, μτφρ. Τζένη Μαστοράκη, Αθήνα , σ Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής, Άπαντα Τα Φιλολογικά, Τόμος Α Λυρική Ποίησις, Αθήνα 1874, σ Βλ. ό.π, «Τοις Εντευξομένοις», σ. ζ. 12 Μιχαήλ Πασχάλης, «Τα Βουκολικά του Αλέξανδρου Ραγκαβή: Η Αναβίωση Ενός Είδους και οι Περιπέτειες του Τονικού Δακτυλικού Εξάμετρου», Κονδυλοφόρος 5, Θεσσαλονίκη 2006, σ. 71, όπου και θεωρεί πως είναι ο μοναδικός ποιητής που το κάνει αυτό. 2

3 Ὡς νυχτοκόρακος κοπτομένου ὁ πικρὸς θρῆνος τοὺ ἀντηχεῖ. Εἰς τὰς ἀκάνθας τὸν στέφανόν μου, τὴν κυρτὴν ράβδον καὶ ἀσκὸν! (σ. 284) Επιπλέον, στο ίδιο ειδύλλιο, ο νεαρός ποιητής δε διστάζει να ειρωνευτεί τον απελπισμένο έρωτα του βοσκού Ροδόπι και παράλληλα ένα γνώριμο μοτίβο της βουκολικής λογοτεχνίας. Εκεί που ο βοσκός, καθισμένος δίπλα από το ποτάμι, θρηνεί για τις συμφορές του έρωτα και στοχάζεται πάνω στο ενδεχόμενο της αυτοκτονίας, ώστε να λυτρωθεί από τα βάσανα του έρωτα, καταλήγει: Τώρα ὑπάγωμεν εἰς τὴν μάνδραν νὰ σᾶς κοιμήσω, νὰ κοιμηθῶ. Βλέπομεν αὔριον νὰ πνιγῶμεν, ἂν ἕως τότε ἐνθυμηθῶ. (σ. 291) Το ρομαντικό στοιχείο ενισχύεται στα ειδύλλια του Ραγκαβή, καθώς ο θρήνος των ποιμένων για τον έρωτα χωρίς ανταπόδοση πλαισιώνεται από την παύση της ζωογόνου δύναμης της φύσης, ενώ το βραχώδες τοπίο συμπληρώνει με απόλυτη συνέπεια την εικόνα του ερωτικού κενού. Ο Ραγκαβής, σε πρώτο επίπεδο, περιδιαβαίνει με εξαιρετική άνεση ανάμεσα στη θεματολογία, τα μοτίβα, τα μέτρα και το ύφος της αρχαίας βουκολικής ποίησης, ενώ παράλληλα εκμεταλλεύεται τις εκλεκτικές συγγένειες μεταξύ της, σύγχρονης του ποιητή, ρομαντικής θεματικής και εικονοπλασίας, με την κλασική αρκαδική ερωτική λογοτεχνία. Επιπλέον διαχειρίζεται με άνεση κλασικά μοτίβα του είδους όπως η ανησυχία των βοσκών για έναν κόσμο ισοπεδωμένο από τον πόλεμο (Οι Πρόσφυγες απηχούν τους πρώτους στίχους από την 1 η εκλογή του Βιργιλίου), την αντίθεση μεταξύ της ζωής στη φύση και το άστυ, το τραγούδι των βοσκών δίπλα στο ποτάμι, ο θρήνος για τον χαμένο έρωτα και η «αρκαδική» ομορφιά της κοιλάδας των Τεμπών (κλασικός βουκολικός λογοτεχνικός τόπος σε Βιργίλιο και Οβίδιο). Ακόμα και ο πολιτικός χαρακτήρας του 5 ου ειδυλλίου απηχεί την 1 η και 4 η εκλογή του Βιργιλιου, στις οποίες οι πολιτικές αναφορές είναι έκδηλες. 13 Ο ποιητής δεν ενδιαφέρεται να πρωτοτυπήσει και να παράγει ποίηση αξιώσεων. Οι χαρακτήρες είναι δανεισμένοι αυτούσιοι τύποι από την αρχαία βουκολική παράδοση. Αποτελούν απλώς την απαραίτητη προϋπόθεση για τον νεαρό Ραγκαβή, ώστε να «παίξει» με τις συμβάσεις του είδους. Δηλαδή να ασκηθεί πάνω στους περιορισμούς (αναγκαία χρήση μοτίβων και φορμουλαϊκών στοιχείων), αλλά και την ελευθερία για επεξεργασία εκ νέου (στην προκειμένη η προσθήκη ρομαντικών πινελιών), που προσφέρουν οι συμβάσεις αυτές. Επιθυμεί να γνωστοποιήσει πως υπήρξε καλός μαθητής των κλασικών, του Θεόκριτου και του Βιργιλίου, αλλά και γνήσιο τέκνο της εποχής του. Το ότι ο Ραγκαβής ασκείται πάνω σε ένα είδος αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στους χαρακτήρες των ειδυλλίων του. Φυσικά, ονόματα όπως Δάφνις, Αμαρυλλίδα, Αμύντας, Αίπολος αντλούνται από τη βουκολική παράδοση. Ο Frye παρατηρεί: «Κάθε αληθοφανής χαρακτήρας, είτε στο δράμα είτε στην πεζογραφία, οφείλει τη ζωντάνια και τη συγκρότησή του στην ομοιότητα με το σχηματικό τύπο που αντιστοιχεί στη σχηματική του λειτουργία. Αυτός ο σχηματικός τύπος δεν είναι ο χαρακτήρας, αλλά είναι απαραίτητος για το 13 Ιδιαίτερα στην 1 η Εκλογή ο Βιργίλιος σκιαγραφεί εμμέσως την ταραγμένη εποχή του εμφυλίου μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα, στ , Στην πολυσυζητημένη 4 η Εκλογή ο ποιητής ελπίζει στον ερχομό ενός ηγέτη, ο οποίος θα σώσει τη Ρώμη, στ. 4-25, Virgil, Eclogues, Georgics, Aeneid I-IV, επιμ. G. P. Gould, Loeb Classical Library 2004, σ και

4 χαρακτήρα σα σκελετός [ ]». 14 Στα Βουκολικά του Ραγκαβή μας μιλούν μόνο «σκελετοί». Αυτοί οι «σκελετοί» λειτουργούν σα μαριονέτες στα χέρια του δημιουργού τους, καθώς εκφράζουν τις απόψεις του ποιητή περί έρωτα, ποίησης και γλώσσας, αλλά και περί πολιτικής στο 5 ο ειδύλλιο. Μέσω του άσματος του βοσκού Τίτυρου, ο Ραγκαβής νουθετεί έμμεσα τον νεαρό νεοαφιχθέντα Όθωνα. Είναι φανερό πως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα έργο-άσκηση, σε ένα ανέκδοτο ως το 1874 «τετράδιο γυμνασμάτων». Όμως η κυριαρχία των ιδεότυπων στη βουκολική λογοτεχνία του Διαφωτισμού δεν είναι αποτέλεσμα μόνο του, όχι και τόσο καρπερού, διαλόγου με την αρχαία βουκολική ποίηση. Η βουκολική λογοτεχνία επαναπροσδιορίστηκε από τους «φωτισμένους» ποιητές, ιδιαίτερα στη Γαλλία του 18 ου αιώνα. Δεν χρειάζεται να έχει εντρυφήσει κανείς στο corpus των γαλλικών και ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων, όπως αυτό είχε διαμορφωθεί στα χρόνια του Διαφωτισμού, για να διαπιστώσει πως η πλειοψηφία των κειμένων αυτών στόχευε στην ηθική διαμόρφωση του αναγνώστη. Ο Ευρωπαϊκός και κατ' επέκταση ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός και η εμμονή του στην ηθικοδιδακτική διάσταση της λογοτεχνίας είχε ως αποτέλεσμα τη μεταμόρφωση της «Αρκαδίας» σε ιδεολογικό όχημα των ποιητώνphilosophes, μέσω του οποίου ανέπτυσσαν, κατά βάση, τη ρητορική τους περί ηθικής του έρωτα. Ιδιαίτερα το «ελαφρύ» είδος της ερωτικής λογοτεχνίας, μέρος της οποίας αποτελεί και η βουκολική ποίηση, βρίθει από παθόντες, πιστούς εραστές και γυναικείες παρουσίεςσύμβολα ηθικής και καρτερίας. Επομένως, και στην πρωτότυπη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής, οι διαφωτιστές συγγραφείς προσπαθούσαν να κατασκευάσουν χαρακτήρεςφερέφωνα της ιδεολογίας τους, προκειμένου να διδάξουν τα ωφέλιμα στον αναγνώστη. Ο λόγος περί έρωτα περιοριζόταν στο πλαίσιο της αισθηματικής αγωγής. Η βουκολική λογοτεχνία δεν αποκλείστηκε από αυτήν την προσπάθεια, προγραμματικού χαρακτήρα, της λογιοσύνης. Ο πιο άμεσος τρόπος να πραγματοποιηθεί η παραπάνω αισθηματική διαπαιδαγώγηση ήταν η ένταξη της βουκολικής λογοτεχνίας σε ένα καινούριο πλαίσιο αυτό των «ηδονικών αναγνωσμάτων» («ηδονικές αναγνώσεις» έλεγε ο Ρήγας 15 ). Τα βουκολικά ποιήματα ή μυθιστορήματα της εποχής δεν διέφεραν και πολύ από τα λεγόμενα ρομάντζα, τα οποία καταβρόχθιζαν οι «αισθαντικοί» νέοι της Πόλης ή των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών. Η γαλλική Αρκαδία των τελών του 18ου αιώνα ήταν ένας «τεχνητός κήπος» που καλλιεργήθηκε στα καθωσπρέπει σαλόνια. Εκεί συνυπήρχαν το εκλεπτυσμένο άρωμα του φλερτ και του ανάλαφρου έρωτα μαζί με τις φιλελεύθερες ιδέες της τάξης που γέννησε τον 20 ο αιώνα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον γεννήθηκαν και τα παρακάτω έργα: Η έμμετρη απόδοση του Ρήγα στη Βοσκοπούλα των Άλπεων του Μαρμοντέλ (1797), η οποία εμπεριέχεται στον Ηθικό Τρίποδα και το λησμονημένο ποιμενικό ειδύλλιο του Κωνσταντίνου Μάνου, Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην (1801), το οποίο χρωστά πολλά στη μετάφραση του Ρήγα. Πολλοί αναρωτήθηκαν γιατί ο εθνομάρτυρας ποιητής, ενώ είχε ξεκινήσει να προωθεί τα επαναστατικά του σχέδια, καταπιάστηκε με τη μετάφραση ενός αφελούς και ξεπερασμένου πλέον ειδυλλίου; Κατ αρχάς, ο Μαρμοντέλ βρισκόταν εκείνη την εποχή στην επικαιρότητα 16, καθώς αποτελούσε το παράδειγμα προς μίμηση για κάθε λόγιο. Για τον Ρήγα τουλάχιστον θα φάνταζε αξιοθαύμαστος ο συνδυασμός της διανόησης με το πατριωτικό αίσθημα. Ο πρόλογός του στη Βοσκοπούλα των Άλπεων το αποδεικνύει: 14 Northrop Frye, Ανατομία της Κριτικής. Τέσσερα Δοκίμια, μτφρ. Μαριζέτα Γεωργουλέα, Αθήνα 2005, σ Βλ. Ρήγας, Σχολείον ντελικάτων Εραστών, επιμ. Π. Σ. Πίστας, Αθήνα 1994, «Προς τους αναγνώστας». 16 Λ. Βρανούσης, Ρήγας και Marmontel. Ανάτυπο από τον τόμο Ελληνογαλλικά, Αθήνα 1990, σ

5 «Ὁ Πολίτης Μαρμοντὲλ περίφημός τοῦ παρόντος αἰῶνος φιλόσοφος, ἀφοῦ ἐκόσμησεν ἐκ νεότητός του ὡς πρῶτον μέλος τὴν ἀκαδημίαν τῆς Γαλλίας πατρίδος του, ἐκλέχθη καὶ ἑβδομηκοτούντης μέλος τῆς τῶν γερόντων τῶδε τῷ ἔτει. ἐν τῷ εἰσέρχεσθαι εἰς τὸ σεπτὸν αὐτὸ τάγμα, μεταξὺ ἄλλων ἀρίστων γνωμῶν, εἶπε καὶ ταύτην. Ο ΙΕΡΟΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΕΡΩΣ ΕΜΦΟΛΕΥΕΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΝ, ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΔΕΝ ΓΗΡΑΣΚΕΙ ΠΟΤΕ». 17 Η πρόθεση του Ρήγα είναι ξεκάθαρη. Πέραν της ηθικοδιδακτικής διάθεσης του έργου, ο μεταφραστής θεωρεί απαραίτητο να τονίσει στον πρόλογό του τη φιλοπατρία του Μαρμοντέλ. 18 Επιπρόσθετα, το αφήγημα La Bergère des Alpes ήταν εκείνο που άνοιγε την πολυδιαβασμένη συλλογή του Μαρμοντέλ Contes moraux, οπότε και βρισκόταν, εκδοτικά, σε πλεονεκτική θέση. 19 Η συλλογή αποτελούνταν από διάφορα μικρά αφηγήματα: αφελή ποιμενικά ειδύλλια, ιστορίες με έντονο το τυπολογικό στοιχείο (ήρωες και ηρωίδες στο δρόμο της Αρετής ή της Κακίας, ιστορικές περιπέτειες). Η μεγάλη απήχηση της συλλογής στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό δεν αφορά απλώς στον ηθικοδιδακτικό, άρα και «ωφέλιμο», χαρακτήρα της. Η συλλογή διαβαζόταν από νέους με σκοπό να τελειοποιήσουν τα γαλλικά τους. 20 Δεύτερον, οι Άλπεις, όπου διαδραματίζεται η ιστορία της βοσκοπούλας, ήταν επίσης στην επικαιρότητα, καθώς ολόκληρη η Ευρώπη συζητούσε τα κατορθώματα του Ναπολέοντα, ο οποίος πρόσφατα είχε διαβεί νικηφόρα τις Άλπεις με τις στρατιές του. 21 Όμως υπάρχει και ένας τρίτος λόγος για τον οποίον ο Ρήγας επιλέγει να στείλει τη μετάφρασή του στο τυπογραφείο τη δεδομένη στιγμή. Ας δούμε αρχικά την πλοκή του έργου: Στο πεζό αφήγημα του Μαρμοντέλ εξιστορείται ο έρωτας μεταξύ ενός αρχοντόπουλου από το Τορίνο, του Φονρόζ και της ενάρετης βοσκοπούλας Αδελαΐδας, ο οποίος λαμβάνει χώρα σε ένα, παραδόξως, όπως θα δούμε και παρακάτω, όχι και τόσο ειδυλλιακό σκηνικό στις Άλπεις. Ο Φονρόζ μεταμφιέζεται σε βοσκό προκειμένου να πλησιάσει τη βοσκοπούλα και να κερδίσει την εύνοιά της. Η πρώτη συνάντηση των νέων πραγματοποιείται, κατά το κλασικό μοτίβο, με αφορμή τη μουσική και το τραγούδι του βοσκού. Η βοσκοπούλα καταλαβαίνει αμέσως πως ο μεταμφιεσμένος σε βοσκό Φονρόζ δεν είναι αυτό που φαίνεται. Χωρὶς δεῖξιν διδασκάλου εἲν ἀπίθανον αὐτό, (Ἡ Ἀδελαΐς τὸν λέγει), ἐγὼ δὲν ἀναισθητῶ. (σ. 154) Όμως και οι «τρόποι» της Αδελαΐδας βάζουν σε υποψίες τον Φονρόζ, όσον αφορά την ταπεινή της καταγωγή. Η βοσκοπούλα κρύβει ένα μυστικό, σχετικά με το παρελθόν της. Αυτό μυστικό την ακολουθεί καθ όλη τη διάρκεια της ιστορίας. Η λύση του αφελούς ειδυλλίου έρχεται με την αποκάλυψη του μυστικού η τυπική σκηνή της αναγνώρισης. Η ταπεινή βοσκοπούλα κατάγεται από μια πλούσια και ευγενική οικογένεια της Γαλλίας. Στις Άλπεις ουσιαστικά τιμά, ως πιστή σύζυγος, τον τάφο του συζύγου της (Δορεστάν), ενός πολεμιστή, ο οποίος όμως παράτησε το πεδίο της μάχης για χάρη της γυναίκας του. Πράξη επαίσχυντη, που τον οδηγεί φυσικά στην αυτοκτονία. Τα ποθητά ιδανικά διαγράφονται 17 Ο Ηθικός Τρίπους, Βιέννη 1797, επιμ. Δημήτριος Καραμπερόπουλος, Αθήνα 2001, σ Στο εξής κάθε παραπομπή στο έργο γίνεται σε αυτήν τη φωτοαναστατική έκδοση. 18 Για το ζήτημα της άντλησης των λεγομένων του Μαρμοντέλ από τον Ρήγα βλ. Λ. Βρανούσης, Ρήγας και Marmontel, ό.π., σ Ό.π., σ Βλ. ό.π., σ Ό.π., σ

6 ξεκάθαρα: πίστη στην πατρίδα, πίστη στον έρωτα, αλλά και ένας καινούριος, πάντα ηθικός όμως, έρωτας είναι τουλάχιστον ευπρόσδεκτος. Πιο αναλυτικά, η φύση και η παιδευτικής της ικανότητα, η οποία παίζει πρωτεύοντα ρόλο στη βουκολική λογοτεχνία, υπονομεύεται εδώ ως αξία. Η κλασική αντίθεση «φύση άστυ» (και συγκεκριμένα εδώ: οι ανέσεις και η ασφάλεια ενός αστικού σπιτικού) λειτουργεί υπέρ του άστεως, καθώς μόνο εκεί μπορεί να γίνει λόγος για το ιδεώδες της εκπαίδευσης και της αγωγής του ατόμου. Άλλωστε, για το αστικό ιδεώδες, «το φυσικό δεν είναι η άμορφη φύση, αλλά η αρετή του σωστού περιβάλλοντος». 22 Οι μουσικές γνώσεις του Φονρόζ είναι αξιέπαινες, όχι λόγω κάποιας φυσικής κλίσης για τη μουσική, αλλά επειδή είναι αποτέλεσμα συστηματικής εκπαίδευσης. Η φύση μοιάζει να υστερεί μπροστά στο άστυ, όπου ο άνθρωπος, με την κατάλληλη αγωγή, μπορεί να καλλιεργηθεί και να γίνει ωφέλιμος για την κοινωνία. Η καλλιέργεια του ήθους είναι ζήτημα εκπαίδευσης και όχι αποτέλεσμα κάποιας φυσικής κλίσης ή διάθεσης. Σε αυτές τις αξίες πίστευε ο Μαρμοντέλ, αυτές τις αξίες ήθελε να μεταλαμπαδεύσει διακαώς και ο Ρήγας, μεταφράζοντας το ειδύλλιο. Εδώ, αυτό πραγματοποιείται με έναν αφηγητή, ο οποίος προωθεί την υποτυπώδη πλοκή, βάζοντας τους «τυπικούς» χαρακτήρες του να λειτουργούν ως φερέφωνα της ιδεολογίας του φιλελεύθερου ποιητή. Ο Ρήγας, ο οποίος υπήρξε ένας από τους αποτελεσματικότερους εκλαϊκευτές των επαναστατικών ιδεών του Διαφωτισμού, επιλέγει τη θεατρική μορφή της στιχομυθίας μεταξύ των ηρώων, η οποία διακόπτεται από τα λυρικά τραγούδια του βοσκού και της βοσκοπούλας, κατά το πρότυπο της βουκολικής ποίησης. Η ψευτοθεατρική μορφή του έργου, σε συνδυασμό με τα λυρικά τραγουδάκια οι ανθολογίες τους, ή όπως τις ονόμαζαν τότε, οι «μισμαγές» κυκλοφορούσαν ευρέως σε χειρόγραφα αντίγραφα καθιστά πολύ εύκολη τη διάδοσή του και αποστήθισή του, ακόμα και σε άτομα τα οποία δε γνωρίζουν ανάγνωση, στους κύκλους των μορφωμένων αστών της Πόλης και των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών. Εύκολα μπορούμε να φανταστούμε μια φωναχτή ανάγνωση του έργου σε ένα φαναριώτικο σαλόνι. Γι αυτό και ο Ρήγας δεν ενδιαφέρεται να εμβαθύνει στους χαρακτήρες που επεξεργάζεται. Ό,τι μαθαίνουμε για την ηρωίδα, της οποίας το όνομα είναι και ο τίτλος του έργου, το μαθαίνουμε από τρίτους. Δηλαδή, τον αφηγητή και τους γονείς του μεταμφιεσμένου σε βοσκό αρχοντόπουλου. Το ίδιο συμβαίνει και με τους υπόλοιπους χαρακτήρες. Ο Ρήγας μάς τους σερβίρει έτοιμους, «στο πιάτο», μέσα σε λίγα δίστιχα. Ο ποιητής ενδιαφέρεται περισσότερα για μια τυπική περιγραφή των ηρώων του, δηλαδή ένας όμορφος και πιστός βοσκός και μια ενάρετη, αθώα και πανέμορφη βοσκοπούλα, καθώς κάτι τέτοιο δεν θα αποπροσανατόλιζε τον αναγνώστη από το βασικό σκοπό του αναγνώσματός του: την ηθική ωφέλεια και την αισθηματική αγωγή. Οι χαρακτήρες οφείλουν να είναι τυπικοί, ώστε να μην εγείρουν την έκπληξη και άλλα τέτοια πάθη στον αναγνώστη και τον αποπροσανατολίσουν από τη ρητορική δεινότητα του ποιητή-αφηγητή. Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και ο φαναριώτης Κωνσταντίνος Μάνος στο ειδύλλιο Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην (1801). Ο νεαρός Μάνος κατασκευάζει μια υποτυπώδη πλοκή (14 κεφάλαια εκ των οποίων μία αφιέρωση και ένας Πρόλογος), στην οποία ένας πιστός βοσκός, ο Κλεάνθης, προσπαθεί να κερδίσει την αγάπη της ενάρετης Αβροκόμης. Οι κουραστικοί μονόλογοι του Κλεάνθη και οι στιχομυθίες μεταξύ των δύο προσώπων σκιαγραφούν την προσπάθεια του ποιητή να επιδείξει την πολυμάθειά του πάνω σε ζητήματα ηθικής και φιλοσοφίας. Το έργο είναι έτσι καμωμένο ώστε να μοιάζει με καθρέφτη του δημιουργού του και μόνον. Οπότε ποιο το όφελος της ανάπτυξης χαρακτήρων; Το ποίημα αποκαλύπτει και 22 Μαξ Χορκχάιμερ, Τέοντορ Αντόρνο, Η Διαλεκτική του Διαφωτισμού, μτφρ. Ζήσης Σαρίκας Αθήνα 1986, σ

7 φυσικά δεν προδίδει, καθώς πρόκειται για πρόθεση του ποιητή, τα διαβάσματα του Μάνου. Ο νεαρός ποιητής παραθέτει ό,τι έχει διδαχθεί, ως φέρελπις λόγιος, έως τώρα. Ο Λάιμπνιτς, ο Κρίστιαν Βολφ αναφέρονται ονομαστικά: Πλὴν δύο ὁμοιότατα πὼς δὲν ἔχει ἡ φύσις, εἶπεν ὁ Λεϊβνίτζιος καὶ Βόλφιος ἐπίσης. ( ) 23 Η Αβροκόμη απαντά στον ερωτευμένο βοσκό με ένα δίστιχο του Χομπς από το έργο De Cive (1651) 24 : Ὁ ἄνθρωπος εἰς ἄνθρωπον δὲν λέγεται ἀδίκως πὼς εἶναι θεός, ἄγγελος, διάβολος καὶ λύκος. (Γ 81-82) Παρακάτω ο Μάνος επιδεικνύει τις γνώσεις του πάνω στη Γεωγραφία και τη Φυσική Φιλοσοφία (ΕΑΡ 25-42, ΕΑΡ 254, Γ 29-33, ΣΤ 75, Θ 41-70). Χωρίς ιδιαίτερο κόπο ο ερευνητής διαπιστώνει πως η Λογική του Βούλγαρη και η Γεωγραφία Νεωτερική των Φιλιππίδη-Κωνσταντά, και τα δύο απαραίτητα εγχειρίδια για έναν μαθητευόμενο λόγιο, έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην πνευματική διαμόρφωση του Μάνου και ο τελευταίος δε διστάζει να το γνωστοποιήσει στο ειδύλλιό του. Η προβολή της λογιοσύνης ήταν το ζητούμενο και όχι η λογοτεχνικότητα, το αισθητικό αποτέλεσμα και εν τέλει η ολόπλευρη και επιτυχημένη ανάπτυξη των χαρακτήρων. Το κεφάλαιο «Εαρολογία», ένα είδος πρελούδιου, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα πανόραμα τύπων και φορμουλαϊκών στοιχείων της βουκολικής ποίησης (η ζωογόνος άνοιξη, ο ζέφυρος, η γλαφυρή και ειδυλλιακή περιγραφή των αγροτικών εργασιών, η σύνδεση της γονιμότητας της φύσης με τον παιγνιώδη έρωτα των βοσκών). Ο Μάνος είναι άλλος ένας ποιητής, ο οποίος δεν διακατέχεται από το «άγχος της πρωτοτυπίας», αλλά από το «άγχος της επίδρασης». Όπως παρατηρεί με ευγλωττία ο Peter Gay: «Ο 18 ος αιώνας [ ] απολάμβανε τις μιμήσεις και προτιμούσε να μαλακώνει τις ασυνήθιστες ιδέες βάζοντάς τες στο καλούπι του οικείου». 25 Και το αρκαδικό ρομάντζο ήταν κάτι το οικείο. Στη βουκολική ποίηση του Διαφωτισμού και πιο συγκεκριμένα στη γαλλική, επομένως και ελληνική Αρκαδία της εποχής, το «άγχος για πρωτότυπη δημιουργία» θυσιαζόταν στο βωμό του κύρους που προσέδιδαν παλαιότερα κείμενα και η χρήση τους και η επανεξέτασή τους κάτω από την κριτική ματιά των moralistes. Η επαφή των εν λόγω συγγραφέων με τα παλαιότερα κλασικά κείμενα περιοριζόταν στην απλή μίμηση και χρήση χάριν κύρους και όχι στη γόνιμη συνδιαλλαγή ή αναστοχαστική διάθεση. Οι περισσότεροι λόγιοι ποιητές του ελληνισμού της εποχής δεν προσπαθούσαν να πατήσουν πάνω σε ώμους γιγάντων, αλλά, σαν άλλοι λιλιπούτειοι, να χωθούν στις τσέπες αυτών των γιγάντων, προκειμένου να διανύσουν μια μεγάλη απόσταση με ασφάλεια και ευκολία. Το ειδύλλιο του Μάνου δε διέπεται από τυπολογική πληρότητα, αλλά ο ποιητής επιλέγει κατά το δοκούν ορισμένους τύπους. Οι ορισμένοι αυτοί τύποι μετατρέπονται σε 23 Η στιχαρίθμηση και οι ανάλογες παραπομπές βασίζονται στη φιλολογική έκδοση του έργου, η οποία έχει πραγματοποιηθεί από τον υποφαινόμενο. Κωνσταντίνος Μάνος, Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην, πόνημα ποιμενικόν, φιλολογική έκδοση Αλέξανδρος Κατσιγιάννης, Ανέκδοτη Διπλωματική Εργασία, Ρέθυμνο «[ ] both sayings are very true: Man to Man is a kind of God; and that Man to Man is an arrant Wolfe» The collected English works of Thomas Hobbes V. II, επιμ. Sir William Molesworth, Λονδίνο 1997, σ. ii. Ο πρόλογος είναι μια επιστολή του φιλόσοφου προς τον William κόμη του Devonshire 25 Peter Gay, Το Κόμμα της Ανθρωπότητας. Θέσεις για τον Γαλλικό Διαφωτισμό, μτφρ. Θεοχάρης Αναγνωστόπουλος, Αθήνα 2009, σ

8 φορείς της ιδεολογίας του συγγραφέα, όπως είχε κάνει ο Μαρμοντέλ και εν συνεχεία ο Ρήγας. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η πλοκή είναι υποτυπώδης, ενώ η έλλειψη ολοκληρωμένων χαρακτήρων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάδειξη της ιδεολογίας των ποιητών. Οι χαρακτήρες που κατασκευάζει ο Μάνος δεν είναι τίποτ άλλο παρά αδειανά δοχεία, τα οποία τα γεμίζει με τις ιδεολογικές του πεποιθήσεις και τις εγκυκλοπαιδικές του γνώσεις. Ο Κλεάνθης, όπως και ο Φονρόζ ή η Αδελαΐδα, δεν είναι ένα παιδί μεγαλωμένο στην αγκαλιά της φύσης, καθώς ο θείος του τον έστειλε να σπουδάσει εἰς τὰς λαμπρὰς Αθήνας (ΕΑΡ 215). Είναι ένας ηθικότατος λόγιος, επομένως ο μόνος ικανός να νιώσει και να κατανοήσει τον αληθινό έρωτα. Όμως για τον Μάνο ο αληθινός έρωτας είναι απαλλαγμένος από σκουριασμένα δεσμά όπως ο γάμος με συνοικέσιο, ο οποίος καταδικάζεται και στα δύο έργα. (ΙΓ 87-94). Για τον ποιητή, λοιπόν, ο καταλληλότερος τρόπος (ίσως να είναι και ο μόνος τρόπος που ξέρει) για να φωτίσει τον αναγνώστη αναφορικά με τα παραπάνω, είναι με τη μορφή που ο ίδιος αντιπροσωπεύει και στέκεται ψηλότερα από κάθε χαρακτήρα στο κείμενο: Αυτή του ποιητή-αφηγητή. Εκείνος νουθετεί και ριμάρει τα ηθικά και τα ωφέλιμα. Οι τυποποιημένοι χαρακτήρες του βοσκού και της βοσκοπούλας δίνουν την ευκαιρία στον Μάνο απλώς να παίξει με τις συμβάσεις του είδους. Συνδιαλέγονται με κουραστικά ρητορικά σχήματα και λογιοτατισμούς περί έρωτα και πίστης. Στο στόμα τους τοποθετούνται λόγια ενός μαθητευόμενου λογίου, ξεσηκωμένα ή και επεξεργασμένα από εγχειρίδια ηθικής και φιλοσοφίας. Ο Μάνος ντύνει την ιδεολογία του με το χαριτωμένο περιτύλιγμα ενός βουκολικού ειδυλλίου. Σε όλα τα κεφάλαια, πλην ενός, στα οποία εκτυλίσσεται η πλοκή του ειδυλλίου Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην ο απανταχού παρόν ποιητής-αφηγητής προλογίζει τις στιχομυθίες που ακολουθούν, μεταξύ των δύο ηρώων, παραδίδοντας, ως δάσκαλος και πάντα έμμετρα, την κεντρική ιδέα, θα λέγαμε ή αλλιώς το ωφέλιμο συμπέρασμα που πρέπει να εξάγει ο αναγνώστης διαβάζοντας τα παρακάτω. Επομένως, σχεδόν κάθε κεφάλαιο ξεκινά με έναν πρόλογο προγραμματικού χαρακτήρα, στον οποίο προωθείται, σε λογοτεχνικό περιτύλιγμα, η εκάστοτε ωφέλιμη και ορθή ιδέα, όπως για παράδειγμα: ο έρωτας δύναται να γεννηθεί μόνο ανάμεσα σε ανθρώπους με κοινό ήθος (Μέρος Η ) ή πως μόνο ο Φιλόσοφος μπορεί να ερωτευτεί πραγματικά (Μέρος Ι ). Παρατηρούμε λοιπόν πως ο ιδεότυπος που προβάλλεται περισσότερο είναι ο ίδιος ο ποιητής του έργου ή, για να είμαστε ακριβολόγοι, ο ίδιος ο ηθικολόγος διαφωτιστής. Αυτός ο «τύπος ποιητή» γράφει έχοντας στο μυαλό του ένα ιδανικό αναγνωστικό κοινό, το οποίο χαρακτηρίζεται από μια ακόρεστη δίψα για να διδαχτεί τα ωφέλιμα. Ο συγγραφέας τελικά μεταμφιέζεται στους σχηματικούς χαρακτήρες του, φορά τα ταπεινά ρούχα ενός βοσκού, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία, καθώς γίνεται αμέσως αντιληπτός. Οι χαρακτήρες και τα λεγόμενά τους μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα. Όταν μιλούν είτε θα χρησιμοποιούν κλασικά μοτίβα της βουκολικής ποίησης (π.χ. ο βοσκός που πεθαίνει από έρωτα και διατάζει τη φύση να παύσει τη ζωογόνο δύναμή της, η ανένδοτη βοσκοπούλα, η μεταστροφή κ.λπ.), είτε θα αναλώνονται σε μακροσκελείς μονολόγους γεμάτο από κουραστικές ρητορείες σχετικά με την αληθινό πρόσωπο του έρωτα και της πίστης. Όπως φαίνεται όμως η ηθικοδιδαδακτική διάθεση των έργων σε συνδυασμό με το αρκαδικό σκηνικό και τη θεματολογία του έρωτα αποτελούσαν ικανές προϋποθέσεις για να ξεπεραστεί η έλλειψη χαρακτήρων και λογοτεχνικότητας εν γένει. Τα ειδύλλια του Μάνου και του Ρήγα γνώρισαν αξιοσημείωτη επιτυχία: 8

9 Ο Ηθικός Τρίπους επανεκδίδεται το 1815, ενώ το αναγνωστικό κοινό φαίνεται να αγάπησε τη Βοσκοπούλα των Άλπεων, καθώς επανεκδίδεται αυτοτελώς πολλές φορές. Συγκεκριμένα, η έμμετρη απόδοση του Ρήγα στο πεζό αφήγημα του Μαρμοντέλ, η οποία συμπεριλήφθηκε στον Ηθικό Τρίποδα, επανεκδίδεται το 1811 στην Πέστη μαζί με το πρωτότυπο γαλλικό κείμενο. 26 Το έργο επανεκδίδεται στη Βιέννη το Το συγκεκριμένο βιβλίο περιλαμβάνει μια πεζή μετάφραση του έργου του Μαρμοντέλ, αλλά και την έμμετρη απόδοση του Ρήγα. Στο βιβλίο συμπεριλαμβάνεται και η μετάφραση του έργο του Μαρμοντέλ, Λαύσος και Λυδία. 27 Πολύ αργότερα, το 1884, κυκλοφορεί μια νέα πεζή μετάφραση του έργου. Η εποχή δεν μπορούσε να ανεχθεί, και ιδιαίτερα για ένα έργο τόσο ηθικό και εύληπτο, τον «χυδαίο» τύπο «Βοσκοπούλα», οπότε η τελευταία έγινε «Ποιμενίς». 28 Τέλος πρέπει να επισημανθεί πως το έργο του Μαρμοντέλ που κυκλοφόρησε περισσότερο στα ρουμάνικα και στα σέρβικα ήταν Η Βοσκοπούλα των Άλπεων. 29 Τα Κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην εκδόθηκαν πρώτη φορά το 1801 στη Βούδα. 30 Τα αντίτυπα εξαντλήθηκαν γρήγορα, καθώς ακολουθεί δεύτερη έκδοση το 1802 στην Τεργέστη. 31 Το έργο επανεκδίδεται το 1811 στην Κωνσταντινούπολη 32, ενώ ξανατυπώνεται στην μεταεπαναστατική Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Αθήνα το Αξίζει να αναφερθεί πως στίχοι του έργου σώζονται ανθολογημένοι σε συλλογές τραγουδιών, ενώ περιηγητές της εποχής μαρτυρούν πως είχαν ακούσει να τραγουδιούνται κατά το πέρασμά τους από το νεότευκτο ελλαδικό κράτος, όπου και τους κατέγραψαν Τέλος, είναι πολύ πιθανό, η Αβροκόμη του Μάνου να είναι το ίδιο πρόσωπο με την «Ευρυκόμη» του νεαρού Σολωμού. 34 Θεωρώ πως στα τέλη του 18 ου αιώνα και στις αρχές του 19 ου δύσκολα θα βρισκόταν αναγνωστικό κοινό, το οποίο θα μπορούσε να ικανοποιείται από την αισθητική υπεροχή ενός λογοτεχνικού έργου, ενώ ταυτόχρονα να ενοχλείται ηθικά από αυτό. Για τον Μάνο και τον Ρήγα, το είδος του ποιμενικού ειδυλλίου αποτελεί μια ιδανική επιφάνεια, πάνω στην οποία μπορεί να στήσει τους υποτυπώδεις χαρακτήρες του. Στο έργο του Οικονόμου Γραμματικών λέγεται αναφορικά με τα ποιμενικά ειδύλλια: «Εἰς τὰ βουκολικὰ ἤθη πρέπει νὰ ὑποτίθηται πάντοτε ἡ χρηστότις, καὶ ἡ ἔμφυτος εὐγένεια τῆς προαιρέσεως, διὰ νὰ φαίνονται ἄξιοι κάτοικοι τοῦ ἀδιάφθορου καὶ ἁπλοϊκοῦ τοῦ κόσμου». 35 Συνοψίζοντας, ο νεαρός Ραγκαβής, ο Ρήγας και ο Μάνος, παρόλο που έγραφαν ποίηση, δεν είχαν εκείνη ακριβώς στο μυαλό τους. Μεγαλύτερη ήταν η βαρύτητα που έδιναν στο ποίημα ως άσκηση πάνω σε ένα συγκεκριμένο είδος, το οποίο δεν έχει χάσει την αίγλη 26 LA BERGERE DES ALPES TIRÉE DES CONTES MORAUX DE MONSIEUR MARMONTEL DE L ACADEMIE FRANÇOISE ET TRADUITE EN VERS EN GREC ACTUEL. [τυπογραφική γραμμή] Dedié aux amateurs de la Litterature Grecque moderne. [ξυλογραφία] [τυπογραφική γραμμή] PESTH chez MATHIAS TRATTNER, Imprimeur privilégié MDCCCXI. 27 Η ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ ΤΩΝ ΑΛΠΕΩΝ εις διπλάς μορφάς. [τυπογραφική γραμμή] Ηθικόν διήγημα εκ των του κλεινού Μαρμοντέλη, ω προστέθη και έτερον του αυτού Συγγραφέως καλούμενον, ΛΑΥΣΟΣ ΚΑΙ ΛΥΔΙΑ [τυπογραφική γραμμή] Αμφότερα εκ του Γαλλικού μεταγλωττισθέντα. [τυπογραφική γραμμή] Εν Βιέννη της Αυστρίας. Εν τω Τυπογραφείω του Δ.. Δαβιδοβίκη Η ΠΟΙΜΕΝΙΣ ΤΩΝ ΑΛΠΕΩΝ ΤΕΡΠΝΟΝ ΔΙΗΓΗΜΑ υπο Κ. Α., Γ. Χ. [τυπογραφικό κόσμημα] ΕΝ ΕΡΜΟΥΠΟΛΕΙ ΣΥΡΟΥ ΤΥΠΟΙΣ «ΑΝΑΤΟΛΗΣ» [τυπογραφικά γραμμή] Βλ. Λ. Βρανούσης, Ρήγας και Marmontel, ό.π., σ ΤΑ ΚΑΤΑ ΚΛΕΑΝΘΗΝ ΚΑΙ ΑΒΡΟΚΟΜΗΝ ΠΟΝΗΜΑ ΠΟΙΜΕΝΙΚΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΝΟΥ Αναλώμασί τε και σπουδή προς τέρψιν των φίλων εκδοθέν [τυπογραφικό κόσμημα] [τυπογραφική γραμμή] ΕΝ ΒΟΥ ΔΑ Τύποις του κατ Ουγκαρίαν Βασιλικού Πανδιδακτηρίου. 31 ΤΑ ΚΑΤΑ ΚΛΕΑΝΘΗΝ ΚΑΙ ΑΒRΟΚΟ ΜΗΝ [sic] ΠΟ ΝΗΜΑ ΠΟΙΜΕΝΙΚΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΝΟΥ ΣΠΟΥΔΗ των ενταύθα δε τιμίων πραματευτών Συνδρομή προς χρήσιν των φίλων εκδοθέ ν. [ξυλογραφία που απεικονίζει το νεαρό θεό έρωτα να αναπαύεται κρατώντας ένα στεφάνι] [τυπογραφική γραμμή] Εν Τριεστίω. Εν τη τυπογραφεία Βάϊς ΤΑ ΚΑΤΑ ΚΛΕΑΝΘΗΝ ΚΑΙ ΑΒΡΟΚΟΜΗΝ ΠΟΝΗΜΑ ΠΟΙΜΕΝΙΚΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΝΟΥ ΣΠΟΥΔΗ, [τυπογραφική γραμμή] Έν έτει ΤΑ ΚΑΤΑ ΚΛΕΑΝΘΗΝ ΚΑΙ ΑΒΡΟΚΟΜΗΝ. ΠΟΝΗΜΑ ΠΟΜΕΝΙΚΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΝΟΥ ΣΠΟΥΔΗι [τυπογραφική γραμμή] Τρίτον τύποις εκδίδεται Συνδρομη των ενταύθα τιμίων Εμπόρων και προς χρήσιν των φίλων. [ξυλογραφία όπου απεικονίζεται ο φτερωτός θεός Έρωτας να παίζει τον αυλό] ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ, ΕΚ ΤΗΣ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΑΣ ΑΓΓΕΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΔΟΥ Οδος Αιόλου Για την παραπάνω υπόθεση, όπως και για τις τύχες του ειδυλλίου του Μάνου βλ. Αλέξανδρος Κατσιγιάννης, «Εισαγωγή», Κωνσταντίνος Μάνος Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην, ό.π., σ Κωνσταντίνος Οικονόμος, Γραμματικών ή Εγκύκλιον Παιδευμάτων Βιβλία Δ, ό.π., σ

10 του χάριν της αρχαίας καταγωγής του και ακόμα περισσότερο στις «ηθικές και εύληπτες» ιδέες που θα εξέφραζαν οι ιδεότυποί του. Με τη σειρά τους οι ιδέες αυτές προορίζονταν να παρασταίνουν και να διδάσκουν τον «Ἔρωτα τὸν ἠθικὸν» (Μάνος , 7). Στην προκειμένη περίπτωση, «ποίηση» σημαίνει ο στόχος της ποίησης. Για τον αναγνώστη της εποχής, όπως φαίνεται, η ηθική ταύτιση με τους χαρακτήρες-πρότυπα ήταν συνονόματο της αναγνωστικής τέρψης και αισθητικής ικανοποίησης. Αυτός ο παράδοξος «ορισμός» περιορίζει την ποίηση απλώς σε μέσο διδαχής, αναφορικά με τον αναγνώστη, και όσον αφορά τον ποιητή, σε άσκηση και παιχνίδι μεταξύ λογίων και λογιοσύνης. Όχι μόνο οι χαρακτήρες εκπίπτουν στο στυλιζάρισμα και την τυπολογία 36, αλλά και ο ίδιος ο ποιητής υποδύεται το χαρακτήρα του ποιητή-προτύπου, που θα «αφυπνίσει» τον αναγνώστη ένας ποιητής-πρότυπο, ο οποίος πρέπει να ενδυθεί με τη σειρά τους σχηματικούς άρα και προσφιλείς στο αναγνωστικό κοινό χαρακτήρες, προκειμένου να εκτελέσει την αποστολή του με επιτυχία. Βιβλιογραφία Frye Northrop, Ανατομία της Κριτικής. Τέσσερα Δοκίμια, μτφρ. Μαριζέτα Γεωργουλέα, Αθήνα Gay Peter, Το Κόμμα της Ανθρωπότητας. Θέσεις για τον Γαλλικό Διαφωτισμό, μτφρ. Θεοχάρης Αναγνωστόπουλος, Αθήνα Gould G. P. (επιμ.), Virgil, Eclogues, Georgics, Aeneid I-IV, Loeb Classical Library Hardin Richard F., Love in a Green Shade. Idyllic Romances from Ancient to Modern, Lincoln NE Highet Gilbert, Η Κλασική Παράδοση, Ελληνικές και Ρωμαϊκές επιδράσεις στη λογοτεχνία της Δύσης, μτφρ. Τζένη Μαστοράκη, Αθήνα Molesworth Sir William (επιμ.), The collected English works of Thomas Hobbes V. II, Λονδίνο Για τη συγκεκριμένη διατύπωση βλ. Μιχαήλ Μπαχτίν, Έπος και Μυθιστόρημα, μτφρ. Γιάννης Κιουρτσάκης, Αθήνα 1995, σ

11 Segal Charles, Poetry and Myth in Ancient Pastoral. Essays on Theocritus and Virgil, Princeton Βρανούσης Λέανδρος, Ρήγας και Marmontel. Ανάτυπο από τον τόμο Ελληνογαλλικά, Αθήνα Γκίνης Δημήτριος Σ., Μέξας Βαλέριος, Ελληνική Βιβλιογραφία , Τ. Α και Τ. Γ, Αθήνα Καραμπερόπουλος Δημήτρης (επιμ.), Ρήγας Βελεστινλής, Ο Ηθικός Τρίπους, Αθήνα Κατσιγιάννης Αλέξανδρος (επιμ-εκδ.), Κωνσταντίνος Μάνος, Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην, πόνημα ποιμενικόν, Ανέκδοτη Διπλωματική Εργασία, Ρέθυμνο Οικονόμος Κωνσταντίνος, Γραμματικών ή Εγκύκλιον Παιδευμάτων Βιβλία Δ, Τόμος Α, Βιέννη Πασχάλης Μιχαήλ, «Τα Βουκολικά του Αλέξανδρου Ραγκαβή: Η Αναβίωση Ενός Είδους και οι Περιπέτειες του Τονικού Δακτυλικού Εξάμετρου», Κονδυλοφόρος 5, Θεσσαλονίκη Πατούσας Ιωάννης, Εγκυκλοπαίδεια Φιλολογική, Τόμος Δ, Βενετία Πολίτης Αλέξης (επιστ. υπευθ.), Παναγιώτης Αντωνόπουλος, Ηρώ Βαμβακίδου, Βασιλική Παλαιοχώρη, Αλέξης Πολίτης, (συντ.), Παρουσιολόγιο Νεοελληνικής Ποίησης, , Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ραγκαβής Αλέξανδρος Ρίζος, Άπαντα Τα Φιλολογικά, Τόμος Α Λυρική Ποίησις, Αθήνα Ρήγας, Σχολείον ντελικάτων Εραστών, επιμ. Π. Σ. Πίστας, Αθήνα Χορκχάιμερ Μαξ, Αντόρνο Τέοντορ, Η Διαλεκτική του Διαφωτισμού, μτφρ. Ζήσης Σαρίκας Αθήνα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Συμμαθητές, συμμαθήτριες, Στα πλαίσια της συζήτησής μας για την τέχνη, θα παρουσιαστούν περιληπτικά

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου.

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Εύρεση κοινών στοιχείων των δύο αυτών μορφών τέχνης. Είναι κλασσικό βιβλίο. Ενδιαφέρουσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΙΟΥΛΙΟ»

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΙΟΥΛΙΟ» «ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΙΟΥΛΙΟ» Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών συμμετέχει για 4 η συνεχή χρονιά στην καλοκαιρινή εκστρατεία για παιδιά που φέτος οργανώνει

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ 20-01- 14 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ α) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: Λυσία, Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Aλγεβρα A λυκείου α Τομος

Aλγεβρα A λυκείου α Τομος Aλγ ε β ρ α A Λυ κ ε ί ο υ Α Τό μ ο ς Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Γενικό Λύκειο, Θετικές Επιστήμες Άλγεβρα Α Λυκείου, Α Τόμος Παναγιώτης Γριμανέλλης Στοιχειοθεσία-σελιδοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ»

«ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ» Σέρρες, 1 Μαρτίου 2014 «ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟ» Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της για το 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό Βιογραφικά είδη (Βιογραφία, µυθιστορηµατική βιογραφία, αυτοβιογραφία, µυθιστορηµατική αυτοβιογραφία, βιογραφικό σηµείωµα, αυτοβιογραφικό σηµείωµα, αποµνηµονεύµατα, ηµερολόγιο, συστατική επιστολή) Περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

"Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά"

Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά "Εάν βγαίνεις απ' τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους εκπροσώπους της

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω Πληροφορική δίχως Υπολογιστή!

Μαθαίνω Πληροφορική δίχως Υπολογιστή! Μαθαίνω Πληροφορική δίχως Υπολογιστή! Πώς; Μα ψάχνοντας..."ψάχνοντας στην Πυθωνία". Ψάχνοντας λοιπόν κι εμείς, βρήκαμε και προτείνουμε στους μικρούς μας φίλους το καινούριο βιβλίο της Αριάδνης Δάντε που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ ΕΙΔΥΛΛΙΑ -ΓΛΩΣΣΑ, ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΕΙΔΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΜΕΤΡΟ -ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ 11

ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ ΕΙΔΥΛΛΙΑ -ΓΛΩΣΣΑ, ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΕΙΔΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΜΕΤΡΟ -ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ 11 1 ΘΕΟΚΡΙΤΟΥ ΕΙΔΥΛΛΙΑ -ΓΛΩΣΣΑ, ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ, ΕΙΔΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΜΕΤΡΟ -ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ 11 Από τη στιγμή που το μέτρο των θεοκρίτειων ποιημάτων είναι το ομηρικό/επικό/δακτυλικό εξάμετρο, η πρώτη οφειλή

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΕΣ Σύγχρονη Λογοτεχνία Γιάννης Σκαραγκάς Επιμέλεια: Κατερίνα Σχινά ISBN: 978-960-218-942-9 Τιμή: 11.00 ευρώ Αριθμός σελίδων: 264 Διαστάσεις: 12,5x21 Γλώσσα: Ελληνικά Οκτωβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Η Αφροδίτη Βακάλη μας μίλησε για τις "219 ημέρες βροχής" 07 Νοεμβρίου

Η Αφροδίτη Βακάλη μας μίλησε για τις 219 ημέρες βροχής 07 Νοεμβρίου Η Αφροδίτη Βακάλη μας μίλησε για τις "219 ημέρες βροχής" 07 Νοεμβρίου Την Αφροδίτη Βακάλη την γνωρίσαμε πριν από έναν χρόνο, όταν κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός το πρώτο της βιβλίο με τίτλο, "Και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα