ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ & ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ & ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ"

Transcript

1 ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ Χ + 7 ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ Χ + 7 ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ & ΕΞΩΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τεύχος 4 - Ιούλιος - Αύγουστος -Σεπτέμβριος 2007 ΚΩΔ ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ ΚΩΔ ΕΚΔΟΤΩΝ Ταχ. Γραφείο ΚΕΜΠΑΘ ΕΚΔΟΤΩΝ Ταχ. Γραφείο ΚΕΜΠΑΘ Αριθμός Άδειας 5207/07 Αριθμός Άδειας 5207/07 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Editorial σελ. 3 Τι νεώτερο στην μέση ωτίτιδα; σελ. 4 Δυσκοιλιότητα σελ. 8 Η Υγεία στην Ελλάδα και στον κόσμο σελ. 12 Quiz σελ. 14 Δύσπνοια σελ. 15 Κύηση και άσθμα σελ Διεθνές ινδικό συνέδριο επείγουσας ιατρικής & αντιμετώπισης καταστροφών - Τόσο αργά, τόσο μακριά, τόσο άσχημα σελ Διεθνές ινδικό συνέδριο επείγουσας ιατρικής & αντιμετώπισης καταστροφών - Γιατρός σε ρόδες - μία επιτυχής προνοσοκομειακή παροχή ιατρικής φροντίδας. σελ. 20 Από τη διεθνή βιβλιογραφία Διαταραχές του άγχους στην πρωτοβάθμια περίθαλψη: επίπτωση, νοσηρότητα, συννοσηρότητα και διάγνωση σελ. 21 Αντιψυχωτικά φάρμακα και θνησιμότητα των ηλικιωμένων ασθενών με γεροντική άνοια σελ. 22 Απαντήσεις Quiz σελ. 23 Ηπείρου 1, Αθήνα Τηλ.: Φαξ:

2 3 EDITORIAL «Πούπουλα πάνω στα λάχανα Ακούω από ψηλά τα χάχανα των Χερουβείμ Τις σάλπιγγες. Τα ωσαννά. Λίγο ν αργούσα θα χανα τον θρίαμβο του φωτός. Του σατανά την πτώση. Το βάραθρο. Κι άλλα τερπνά.» Νάσος Βαγενάς ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ Ελληνική Εταιρεία Επείγουσας Εξωνοσοκομειακής Ιατρικής Ηπείρου 1, Αθήνα Τηλ.: Φαξ: Συντακτική & Επιστημονική Επιτροπή Θεοχάρης Γιώργος, Παθολόγος Κατσαβοχρήστος Πέτρος, Παθολόγος Κολιός Γιώργος, Καρδιολόγος Καρακόζης Σταύρος, Χειρουργός Πέππας Γιώργος, Χειρουργός Πετρίδης Παύλος, Ορθοπαιδικός Σαββίδης Μιχάλης, Παθολόγος ΕΚΔΟΤΗΣ Σταμάτης Σταματόπουλος Focus on Health Ε.Π.Ε. Ιωάννου Γενναδίου 16, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Υπεύθυνος Τυπογραφείου Φώτης Βάτσικας Τον Νοέμβριο του 2006 βρεθήκαμε στο Νέο Δελχί για το 2ο Παγκόσμιο (Ινδικό) Συνέδριο Επείγουσας Ιατρικής. Πήραμε μια γεύση της ανερχόμενης Ινδίας με πληθυσμό ένα , του οποίου το 32% είναι μικρότερο των 15 ετών. Μιας χώρας με 15 επίσημες γλώσσες και άλλες τόσες θρησκείες. Στο συνέδριο συμμετείχαν Ινδοί γιατροί απ όλο τον κόσμο κυρίως από τις Η.Π.Α. Το συνέδριο συνδιοργανώθηκε από το Αμερικανικό Κολέγιο Ιατρών Επείγουσας Ιατρικής, την Αμερικανική Ακαδημία Επείγουσας Ιατρικής της Ινδίας και από μία ιδιωτική ιατρική Εβραϊκή εταιρεία των Long Island. Η επείγουσα ιατρική αποτελεί για τους Αμερικάνους ένα εξαγώγιμο «προϊόν». Η παροχή της επείγουσας ιατρικής στα τμήματα επειγόντων περιστατικών όπως εμφανίζεται στην τηλεοπτική σειρά ΕΠΕΙ- ΓΟΝΤΑ αποτελεί το πρότυπο οργάνωσης των επειγόντων παροχών υγείας σε μεγάλο κομμάτι του κόσμου. Όλα τα ιδιωτικά νοσοκομεία στο Νέο Δελχί ήταν ευδιάκριτα από το χώρο υποδοχής των ασθενών, τα τμήματα επειγόντων, με πελώριες πινακίδες Emergency, Accident Center, Trauma Center. Κατά τα άλλα στο συνέδριο το επιστημονικό ενδιαφέρον ήταν μοιρασμένο ανάμεσα στην (υπερτεχνολογική) Επείγουσα Ιατρική και στην ιατρική που υπολογίζει το κόστος αποτέλεσμα, Ετίθεντο δηλαδή συχνά διαγνωστικά προβλήματα αν πρέπει σε έναν ασθενή με κοιλιακό άλγος να γίνει ακτινογραφία ΝΟΚ ή υπέρηχοι αξίας 100 ή να χορηγηθεί ένα αντιπαρασιτικό φάρμακο κόστους λεπτών του ευρώ. Οι παρασιτικές λοιμώξεις στην Ινδία και στον Τρίτο Κόσμο είναι συχνότερο αίτιο κοιλιακού άλγους ακόμα. Και ένα ευφυολόγημα σχετιζόμενο με την ανερχόμενη Ινδία, από το βιβλίο του Φίνερμαν «Ο κόσμος είναι επίπεδος» Παλαιότερα οι γονείς μας έλαγαν: «Φάτε το φαΐ σας, οι άνθρωποι στην Κίνα και στην Ινδία πεινάνε». Τώρα η συμβουλή άλλαξε: «Παιδιά, τελειώστε τα μαθήματά σας. Οι Ινδοί και οι Κινέζοι θέλουν να φάνε τις δουλειές σας». Γεώργιος Θεοχάρης, Παθολόγος

3 4 ΤΙ ΝΕΩΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΔΑ; Σωτήρης Παππάς, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος ΟΡΙΣΜΟΙ Μέση ωτίτιδα ονομάζεται κάθε φλεγμονώδης πάθηση της κοιλότητας του Μέσου Ωτός, άσχετα από το αίτιο ή την παθογένεσή της. Συλλογή του Μέσου Ωτός είναι το υγρό που παράγεται από την μέση ωτίτιδα (ορώδες, βλεννώδες ή πυώδες). Η όλη διεργασία μπορεί να είναι: Οξεία (0-3 εβδ.) Υποξεία (3-12 εβδ.) Χρόνια (>12 εβδ.) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Υποστηρίζονται δύο θεωρίες όσον αφορά την αιτιολογία της οξείας μέσης ωτίτιδας (ΟΜΩ). Η πρώτη που έχει και τους περισσότερους υποστηρικτές θεωρεί ότι η δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας είναι η βασική αιτία της νόσου, άρα το υγρό που την συνοδεύει είναι διίδρωμα. Η δεύτερη προτείνει μία φλεγμονώδη προέλευση της ωτίτιδας, άρα το υγρό είναι εξίδρωμα. Μερικοί υποστηρικτές της φλεγμονώδους αιτιολογίας, εντούτοις θεωρούν ότι η φλεγμονή είναι επακόλουθο της δυσλειτουργίας της ευσταχιανής σάλπιγγας και επομένως η φλεγμονή δεν αποτελεί τον κύριο αιτιολογικό παράγοντα. Πολυάριθμοι άλλοι παράγοντες είναι δυνατόν να συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της πάθησης του Μέσου Ωτός όπως: η αλλεργία, η δυσλειτουργία των κροσσών, η ρινική και κολπική πάθηση και η ανωριμότητα του ανοσοβιολογικού συστήματος. Πάντως στα παιδιά ο κυριότερος προδιαθεσικός παράγων θεωρείται η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Ένα προσεκτικό ιστορικό θα αποκαλύψει κλασσικά συμπτώματα ωτίτιδας όπως: ωταλγία, ανησυχία, πυρετό και ενδεχομένως εμετό ή διάρροια. Σε βαρύτερες καταστάσεις είναι δυνατόν να παρατηρηθούν ωτόρροια, ίλιγγος, παράλυση προσωπικού νεύρου ή οίδημα της οπισθοωτιαίας χώρας (Μαστοειδίτις). Η ωτοσκόπηση με ωτοσκόπιο που έχει τη δυνατότητα αυξομείωσης της πίεσης στον έξω ακουστικό πόρο είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Θα παρατηρήσουμε έντονη εισολκή του τυμπανικού υμένα (Τ.Υ.) με εμφανή βράχυνση της λαβής της σφύρας και σαφώς ελαττωμένη κινητικότητα του Τ.Υ. Η ερυθρότης του Τ.Υ. μόνη της δεν αποτελεί ένδειξη πιθανής πάθησης, επειδή τα αγγεία του Τ.Υ. είναι δυνατόν να διογκωθούν από το κλάμα του πάσχοντος παιδιού ή τον πυρετό. Άλλες διαγνωστικές εξετάσεις όπως: η ακτινογραφία, η τυμπανομετρία και ενδεχομένως η παρακέντηση δεν είναι δυστυχώς εύκολο να χρησιμοποιηθούν σε συνθήκες νοσηλείας κατ οίκον. Πάντως σε υποτροπές της νόσου θα πρέπει να διερευνηθεί η πιθανότητα ύπαρξης ενός οποιουδήποτε προδιαθεσικού παράγοντα όπως: κρανιοπροσωπική ανωμαλία, ρινική απόφραξη, ανωμαλία της υπερώας ή υπερτροφίας των αδενοειδών εκβλαστήσεων. Σε πάσχοντες από υποτροπιάζουσα ή ανθιστάμενη στην θεραπεία μονόπλευρη μέση ωτίτιδα θα πρέπει να επισκοπηθεί ο ρινοφάρυγγας για να αποκλεισθεί η πιθανότητα ύπαρξης όγκου.

4 ΤΙ ΝΕΩΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΔΑ; 5 ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Καίτοι πολυάριθμες μελέτες έχουν καταγράψει τα υπεύθυνα μικρόβια στην Μέση Ωτίτιδα εν τούτοις σημαντικό αιτιολογικό ρόλο στην παθολογία της είναι δυνατόν να παίξουν και ιοί. Πάντως τα συχνότερα παθογόνα είναι: Πνευμονόκοκκος 30% Αιμόφιλος της ινφλουέντσας 20% Moxarella catarrhalis 10% Χρυσίζων σταφυλόκοκκος 1% Άλλα μικρόβια 16% Απροσδιόριστο 19% Σε αυτές τις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατόν με τις συνήθεις καλλιέργειες να προσδιορισθεί αίτιο, το πιθανότερο αίτιο είναι οι ιοί. Από τις ιικές φλεγμονές συχνότερο αίτιο αποτελεί ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Στη θεραπεία της Μέσης Ωτίτιδας θέση έχουν: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Gideon Bosker, MD Facep, Steven M. Winograd, MD Facep: Acute Otitis Media (AOM) Year 2000 Update: A Rational and Evidence-Based Analysis of Current Controversies in Antibiotic Therapy and Drug Selection for AOM Part I & II. Emergency Medicine Report, Vol. 21 No 7 & 8. AMERICAN HEALTH CONSULTANTS 2. Gerald B. Healy Otitis Media and Chronic Seromucinous JJ. Ballenger, J.B. Snow Jr. Otorhinolaryngology: Head and Neck Surgery 2000 Williams & Wilkins 3. Chronic Seromucinous Otitis Media W. Becker, H.H. Naumann, C.R. Pfaltz: Ear, Nose and Throat Diseases 1999 Georg Thieme Verlang 4. W. Arnolt U. Ganzer: Μέση Ωτίτις Checkliste Ωτο-Ρινο-Λαρυγγολογία Μετάφραση Επιμέλεια: Ε. Μοσχοβάκης Εμμ. Αναγνώστου 2000 Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης Συντηρητική Ρινικά αποσυμφορητικά spray ή σταγόνες π.χ. Otrivin Αντιβιοτικά * Περιφερικώς δρώντα αναλγητικά Βλεννολυτικά * Πολλά αντιβιοτικά έχουν χρησιμοποιηθεί για την θεραπεία της ΟΜΩ όπως: Αμοξυκιλλίνη (Amoxil), Αμπικιλλίνη (Pentrexyl), Α-μοξυκιλλίνη + Κλαβουλανικό (Augmentin), Κεφαλλοσπορίνες, Ερυθρομυκίνη (Erythrocin), Τριμεθοπρίμη + Σουλφαμεθοξαζόλη (Septrin, Bactrimel). Διεθνώς σαν πρώτο αντιβιοτικό εκλογής θεωρείται η Αμοξυκιλλίνη σε δόση 40mg/kg σε 3 δόσεις/24h. Δυστυχώς λόγω της αύξησης της συχνότητας παρουσίας ανθεκτικών στελεχών η ανάγκη χορήγησης νεώτερων αντιβιοτικών για την αντιμετώπιση της ΟΜΩ γίνεται όλο και συχνότερη. Στις πέραν του Ατλαντικού χώρες συνιστούν στην ανθιστάμενη στη θεραπεία ωτίτιδα Azithromycin (Zithromax) 30mg/kg σε εφάπαξ δόση ή Amoxycillin/Clavulanic Acid (Augmentin) ή (δες σχετικό πίνακα Ι) Ceftriaxone (Rochephin) 50mg/kg/d IM ενδομυϊκά για 1-3 ημέρες. Χειρουργική Σε επώδυνη προβολή του Τυμπανικού Υμένα Σε παρατεταμένη πορεία της νόσου ή πολλαπλές υποτροπές (συνεκτιμάται η προκαλούμενη βαρηκοϊα, ιδιαίτερα σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας) Σε φλεγμονωδώς διογκωμένες αδενοειδείς εκβλαστήσεις Σε επιπλοκές της ΟΜΩ: Μαστοειδίτις, Λαβυρινθίτις, Πάρεση προσωπικού νεύρου κ.λ.π.

5 6 Σωτήρης Παππάς, ΟΞΕΙΑ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ (ΟΜΩ) (Πίνακας Ι) Πρωτόκολλο εκτίμησης του κινδύνου και οδηγίες θεραπείας για ασθενείς με ΟΜΩ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Ωτοσκοπικά κριτήρια στην διάγνωση της ΩΜΟ Θολερότης του Τ.Υ σε έναν ασθενή με οξέα συμπτώματα μέσης ωτίτιδας για λιγότερο από 48 ώρες Ερυθρότης, προβολή και υποκινητικότητα της τυμπανικής μεμβράνης σε έναν ασθενή με άθικτη τυμπανική μεμβράνη Πυώδης ωτόρροια σε έναν ασθενή με διάτρηση της τυμπανικής μεμβράνης Εξαφάνιση του φωτεινού κώνου Κλινικά σημεία & συμπτώματα στην ΟΜΩ Πυρετός Ωταλγία Οξυθυμία Ναυτία και εμετός Ανορεξία Βαρηκοΐα Κ ακουχία ΕΥΡΗΜΑΤΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ο ασθενής δεν πληροί τα ωτοσκοπικά κριτήρια για ΟΜΩ Συμπτωματική αγωγή Αντιπυρετικά Παρακολούθηση Ενυδάτωση Σαφείς και εύκολες οδηγίες Ο ασθενής πληροί τα ωτοσκοπικά κριτήρια για ΟΜΩ Ασθενής χαμηλού κινδύνου ΝΑΙ Ασθενής μη τοξικός και με σταθερή κλινική κατάσταση ΝΑΙ Ο ασθενής πληροί τα ωτοσκοπικά κριτήρια για ΟΜΩ Παράγοντες κινδύνου που προδιαθέτουν σε ενδεχόμενη αποτυχία της θεραπείας Ασθενής ηλικίας <2 έτη Ασθενής που έχει ανάγκη καθημερινής φροντίδας Ιστορικό προηγούμενων αποτυχιών στη θεραπεία Πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών Επεισόδιο ΟΜΩ τους τελευταίους 3 μήνες Πρόσθετοι παράγοντες Στοιχεία για έλλειψη εύκολης πρόσβασης σε φορείς υγειονομικής περίθαλψης Ιστορικό μη συμμόρφωσης στη λήψη φαρμάκων Μη-ανοσοποιημένος με HIV Ευρήματα του ανθιστάμενου στην θεραπεία του στρεπτόκοκκου pneumanie στην κοινότητα Ιστορικό προηγούμενης μόλυνσης του ασθενούς με drsp. Συνέχιση της παρακολούθησης από τον παιδίατρο ή τον Σαν αρχική αντιβιοτική θεραπεία συνιστάται: παθολόγο Σαν αρχική αντιβιοτική θεραπεία συνιστάται: Αμοξικιλίνη 45 mg/kg/d από το στόμα διαιρεμένη σε τρεις δόσεις για 10 Συνέχιση της παρακολούθησης από τον παιδίατρο ή τονπααθολόγο Ασθενής μη τοξικός και με σταθερή κλινική κατάσταση Ασθενής ασταθής ή με ευρήματα τοξικότητας ΝΑΙ ΝΑΙ Υποτροπή ή αποτυχία ΝΑΙ Σαν αρχική αντιβιοτική θεραπεία (1,8) συνιστάται Αξιολογήστε τα ευρήματα της συστηματικής

6 ΤΙ ΝΕΩΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΔΑ; 7 Κλινικές σημειώσεις και πρόσθετα σχόλια Εναλλακτική θεραπεία (όταν υπερισχύσουν τα οικονομικά κριτήρια στο σχέδιο θεραπείας): Αμοξικιλίνη σε υψηλές δόσεις (90 mg/kg/d) PO από το στόμα διαιρεμένη σε τρεις δόσεις για 10 ημέρες. Αν και ο εμετός σαν παρενέργεια έχει παρατηρηθεί σε λιγότερο από 2% των ασθενών που λαμβάνουν Azithromycin (Zitrhomax Oral Suspension) επαναχορήγηση της δόσης στα παιδιά που κάνουν εμετό μετά από τη λήψη 30 mg/kg ως εφάπαξ δόση δεν έχει καθιερωθεί. Σε κλινικές μελέτες που περιλαμβάνουν 487 ασθενείς με ΟΜΩ που έλαβαν μια εφάπαξ δόση 30 mg/kg του Azithromycin, οκτώ ασθενείς που έκαναν εμετό 30 λεπτά μετά από την χορήγηση της δόσης έλαβαν την ίδια συνολική δόση. Εάν το παιδί κάνει εμετό μέσα σε 30 λεπτά από θεραπεία μιας ημέρας, ο παιδίατρος πρέπει να κληθεί. Μέχρι μία μέγιστη συνολική δόση 1500 mg (για τους ασθενείς που ζυγίζουν 50 κιλά ή περισσότερα). Το σκεύασμα περιέχει 600 mg amoxicillin/5cc, 25 mg clavulanate/5 cc (Augmentin 625). Όταν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να λάβει σιρόπι από το στόμα, συστήνεται το Ceftriaxone (Rocephin) 50 mg/kg im για 1-3 ημέρες. Σε νοσοκομειακό περιβάλλον μπορεί να χορηγηθεί Αμοξικιλίνη/Clavulanate σε υψηλές δόσεις 90 mg/kg/d PO για 10 ημέρες. Δεν υπάρχει καμία κλινική δοκιμή που να συγκρίνει την αποτελεσματικότητα ή την ασφάλεια ανάμεσα στο Azithromycin στην εφάπαξ δόση 30 mg/kg και την Αμοξικιλίνη/Clavulanate σε υψηλές δόσεις 90 mg/kg/d PO για 10 ημέρες. Παρά το μεγάλο όγκο της βιβλιογραφίας που αναφέρεται στην ΟΜΩ η ταξινόμησή της είναι ανομοιογενής και οι ειδικοί ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι υπάρχει μία έλλειψη ουσιαστικών στοιχείων και έρευνας στο θέμα της θεραπείας με αντιβιοτικά και ειδικά στη σύγκριση της αποτελεσματικότητας των διάφορων αντιβιοτικών, τις συνιστώμενες δόσεις και την διάρκεια της θεραπείας στις συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, τυχαίες ελεγχόμενες μελέτες μεγάλης κλίμακας με την ικανοποιητική παραλλαγή ασθενών για την ανάλυση υποομάδων απαιτούνται για να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα που αυτήν την περίοδο επιλύονται κυρίως βάσει της διαθέσιμης κλινικής κρίσης και εμπειρίας των ειδικών. (Chan L.S., Takata G.S., Shekelle P. And all. Evidence Assessment and Management of Acute Otitis Media: Research Gaps and Proprieties for Future Research, Pediatrics Vol. 108, No 1, August 2001, pp ) Διενεργήστε τα κατωτέρω Γενική αίματος Άλλες εξετάσεις που ενδείκνυνται Χορηγήστε εμπειρικά Ceftriaxone IM (ενδομυϊκώς) για ενδεχόμενη βακτηριαιμία Azithromycin σε εφάπαξ δόση (3) 30 mg/kg (2) ή Αμοξικιλίνη/Clavulanate 45 mg/kg/d από το στόμα διαιρεμένη σε τρεις δόσεις για 10 ημέρες (6) Η αρχική αντιβιοτική ία στον ασθενή κινδύνου έχει συνιστάται Συνέχιση της παρακολούθησης από τον παιδίατρο ή τον Azithromycin σε εφάπαξ δόση 30 mg/kg ή Αμοξικιλίνη/Clavulanate 45 mg/kg/d από το στόμα διαιρεμένη σε τρεις δόσεις για 10 ημέρες (6) Υποτροπή ή αποτυχία Επανεξέταση στα ΤΕΠ και εξετάστε το ενδεχόμενο εισαγωγής στο ΝΑΙ Η αρχική αντιβιοτική θεραπεία στον ασθενή υψηλού κινδύνου έχει αποτύχει συνιστάται Μέγιστη δόση Αμοξικιλίνη/Clavulanate (4) 90 mg/kg/d από το στόμα διαιρεμένη σε τρεις δόσεις για10 ημέρες ή Ceftriaxone 50 mg/kg/d IM ενδομυϊκά για 1-3 ημέρες ή Azithromycin 30 mg/kg (2) 0σε εφάπαξ δόση (3,7)

7 8 ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ Γεώργιος Πέππας Χειρουργός Οι αιτίες της δυσκοιλιότητας είναι πολλές, αλλά από πλευράς επείγοντος, οι ασθενείς παρουσιάζουν οξεία δυσκοιλιότητα, είτε λόγω φαρμάκων είτε λόγω επώδυνης πρωκτικής πάθησης είτε λόγω αλλαγών στην διατροφή. Πλέον του 25% των ασθενών με ορθοκολικά καρκινώματα παρουσιάζονται με δυσκοιλιότητα. Εάν υπάρχει υποψία καρκίνου παχέως εντέρου, τότε η διενέργεια κολονοσκόπησης είναι απαραίτητη. Σημαντικές είναι οι επιπλοκές τόσο της δυσκοιλιότητας όσο και της θεραπείας της, περιλαμβάνονται δε οι ακόλουθες: αιμορροϊδες, ραγάδα δακτυλίου, πρόπτωση ορθού, εξέλκωση παχέως εντέρου, διάτρηση εντέρου, συστροφή παχέως εντέρου, ισχαιμική κολίτιδα, ακράτεια κοπράνων, επίσχεση ούρων, μελάνωση παχέως εντέρου και κοπρόσταση. Γενικά Η δυσκοιλιότητα ορίζεται από ένα συνδυασμό αλλαγών που συμβαίνει στην συχνότητα, το μέγεθος, την σύσταση και την ευκολία εξόδου των κοπράνων. Η Αμερικανική Εταιρεία Γαστρεντερολογίας ορίζει την δυσκοιλιότητα σαν τον συνδυασμό δύο εκ των κατωτέρω : Δυσκολία εξόδου των κοπράνων σε 25% των περιπτώσεων, Σκληρά κόπρανα σε 25% των περιπτώσεων, Αντίληψη ανεπαρκούς κένωσης σε 25% των περιπτώσεων Δύο ή λιγότερες κενώσεις την εβδομάδα. Ένας πιο χαλαρός ορισμός της δυσκοιλιότητας είναι η ύπαρξη ενός εκ των πιο πάνω καταστάσεων. Πάντως ο ορισμός της δυσκοιλιότητας δεν είναι πάντα εύκολος, λόγω του μεγάλου εύρους του φάσματος του φυσιολογικού από πλευράς κενώσεων του εντέρου. Η δυσκοιλιότητα ενδημεί στους οίκους ευγηρίας καθώς και σε μοναχικούς ηλικιωμένους, λόγω ακινησίας και μειωμένης πρόσληψης υγρών και φυτικών ινών αλλά και λόγω λήψεως φαρμάκων που προκαλούν δυσκοιλιότητα. Σε αυτή την ομάδα ασθενών μία στις δύο γυναίκες και ένας στους τρεις άνδρες έχουν δυσκοιλιότητα. Τα περισσότερα άτομα που θεωρούν ότι υποφέρουν από δυσκοιλιότητα παραπονούνται για υπερβολική προσπάθεια ή δυσφορία κατά την αφόδευση ή για την έξοδο σκληρών κοπράνων, παρά το ότι η συχνότης της αφόδευσης είναι εκτός της φυσιολογικής κλίμακας. Έτσι η δυσκοιλιότης είναι ένα συχνό σύμπτωμα που είναι αρκετά υποκειμενικό και κάθε άτομο έχει την δική του αντίληψη. Γι αυτό τον λόγο είναι σημαντικό να ξέρει κάποιος τι εννοεί ο ασθενής με τον όρο δυσκοιλιότητα. Μία περίπτωση είναι να εννοεί μειωμένη συχνότητα κενώσεων σε σχέση με το φυσιολογικό. Η φυσιολογική συχνότητα κενώσεων ποικίλει από 3-5 την εβδομάδα έως 2 την ημέρα. Η μη ύπαρξη τακτικών κενώσεων σημαίνει σε κλινικό επίπεδο την ύπαρξη αδράνειας του παχέως εντέρου. Η συχνότης των κενώσεων από μόνη της πάντως είναι ανεπαρκής προσδιορίσει την δυσκοιλιότητα, καθ όσον πολλοί ασθενείς έχουν μεν φυσιολογική συχνότητα, αλλά παράλληλα αναφέρουν υπερβολικό σφίξιμο, σκληρά κόπρανα, αίσθημα πληρότητας στην κατώτερη κοιλιά και αίσθηση ανεπαρκούς κένωσης. Ένα άλλο σύμπτωμα σε ασθενείς που έχουν δυσκοιλιότητα είναι η δυσκολία έναρξης ή περάτωσης κένωσης, άλλως δυσχεσία. Αυτά τα συμπτώματα δυνατόν να σημαίνουν ενδοορθικό εγκολεασμό. Η σημασία του προσδιορισμού της δυσκοιλιότητας από πλευράς συχνότητας ή δυσχεσίας είναι ότι υπάρχουν ενδείξεις για διαφορετικούς μηχανισμούς όπως αδράνεια παχέως εντέρου, δυσκολία εξώθησης από το ορθό και επώδυνη κένωση. Είναι σημαντικό να γνωρίζει κάποιος την αιτία της δυσκοιλιότητας για να χορηγήσει την κατάλληλη θεραπεία. Η δυσκοιλιότητα μπορεί να είναι οξύ πρόβλημα ή χρόνιο πρόβλημα.

8 ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ 9 Επιδημιολογία Τα περισσότερα άτομα με δυσκοιλιότητα έχουν μεγάλη ηλικία, τα δε έξοδα που σχετίζονται είναι σημαντικά. Στις ΗΠΑ κάθε χρόνο δαπανώνται $800 εκατομμύρια για υπακτικά, ενώ γίνονται 2.5 εκατομμύρια επισκέψεις σε γιατρούς κατ έτος λόγω δυσκοιλιότητας. Η επίπτωση της δυσκοιλιότητας είναι υψηλότερη στις ακραίες ηλικίες και μεταξύ αυτών στους ηλικιωμένους είναι υψηλότερη απ ότι στις νέες ηλικίες. Η επιδημιολογία της χρόνιας δυσκοιλιότητας στους ηλικιωμένους είναι ατελώς προσδιορισμένη. Η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών ίσως παίζει σημαντικό ρόλο διότι στους ηλικιωμένους είναι εξασθενημένος ο μηχανισμός της δίψας. Η υψηλή επίπτωση της δυσκοιλιότητας στους ηλικιωμένους είναι πολυπαραγοντική και σχετίζεται με την πολυφαρμακία, δίαιτα χαμηλή σε φυτικές ίνες, καθιστική ζωή και διάφορες νοσηρές καταστάσεις που επιδεινώνουν την νευρολογική και κινητική λειτουργία. Παθοφυσιολογία Φυσιολογική Λειτουργία Η γαστρεντερική οδός εκτίθεται καθημερινά σε 9-10 L ενδογενών εκκρίσεων και προσλαμβανομένων υγρών από το στόμα. Το λεπτό έντερο απορροφά σχεδόν όλο αυτό το ποσόν, εκτός από ml. Κάθε μέρα το παχύ έντερο δέχεται 1-1,5L υγρών, που περιέχουν σημαντικές ποσότητες αλάτων, ινών και άλλων υπολειμμάτων από την απορροφητική διεργασία του λεπτού εντέρου. Περίπου 90% των αλάτων και του νερού που εισέρχεται στο παχύ έντερο απορροφάται από τον βλεννογόνο του. Περίπου 100g κοπράνων παράγονται καθημερινά, περιέχοντας 70ml νερό και 30g στερεών. Το νάτριο απορροφάται ενεργητικά ακόμη και έναντι μεγάλων διαφορών συγκεντρώσεων. Το νερό απορροφάται παθητικά ακολουθώντας την διαφορά της ωσμοτικής πίεσης που διενεργείται από την απορρόφηση του νατρίου. Επειδή η απορρόφηση αλάτων και νερού καθώς και ο μεταβολισμός των βακτηρίων εξαρτώνται από τον χρόνο, η επιβράδυνση της προώθησης του εντερικού περιεχομένου αυξάνει τον χρόνο που διατίθεται για την απορρόφηση και μειώνει τον αριθμό των κενώσεων και το ποσόν των κοπράνων που εισέρχεται στο ορθό. Στους περισσότερους ασθενείς με δυσκοιλιότητα τα κόπρανα έχουν το ίδιο μέγεθος και σύσταση όπως και σε άτομα χωρίς δυσκοιλιότητα, προτείνοντας ότι για να δημιουργηθεί η έπειξη προς αφόδευση πρέπει να υπάρχει ελαχίστη ποσότητα κοπράνων. Η φυσιολογία της αφόδευσης αποτελείται από την ακόλουθη σειρά γεγονότων : (1) διάταση του ορθού, (2) χαλάρωση του έσω σφιγκτήρα, (3) σύσπαση του έξω σφιγκτήρα, (4) χαλάρωση του ηβοορθικού μυός με χειρισμό Valsava, (5) ήπια άνοδος του πυελικού εδάφους προκαλώντας ευθειασμό της ορθοπρωκτικής γωνίας και διάνοιξη του πρωκτικού σωλήνα και (6) αυξημένη ενδαυλική πίεση που προκαλείται από το σφίξιμο. Αιτιολογία Οι αιτίες της δυσκοιλιότητας είναι πολλές, αλλά μπορούν να ταξινομηθούν σε οξείες και χρόνιες (Πίν. 1). Οξεία δυσκοιλιότητα Ανατομικά Βάριο Βισμούθιο Καρκίνωμα Κατάθλιψη Δίαιτα Εκκολπωμάτωση Εντερική απόφραξη Φλεγμονώδης νόσος εντέρου Ισχαιμική κολίτις Τοξικό μεγάκολο Συστροφή τυφλού ή σιγμοειδούς Φάρμακα Ανεπαρκής πρόσληψη φυτικών ινών Ανεπαρκής πρόσληψη υγρών Χρόνια δυσκοιλιότητα Κλινήρης, ανικανότητα, ιδρυματοποίηση Ανοια Διαβητική αυτόνομη νευροπάθεια Εκκολπωμάτωση Ευερέθιστο έντερο Ακινησία Πρόσληψη σιδήρου Έλλειψη άσκησης Μεταβολικές διαταραχές (υπερασβεστιαιμία, επινεφριδιακή ανεπάρκεια, υποκαλιαιμία, υποθυρεοειδισμός) Ουραιμία Επώδυνες πρωκτικές παθήσεις (αποστήματα, ραγάδες, έρπης, αιμορροϊδες) Ψυχωσικές διαταραχές Στρες Ταξίδια Δηλητηρίαση με μόλυβδο Νευρογενή αίτια Νόσος Πάρκινσον Ψυχογενείς διαταραχές Βλάβες νωτιαίου μυελού Εγκεφαλικό επεισόδιο Πλάγια Αμυοτροφική σκλήρυνση Στην επείγουσα κατάσταση οι ασθενείς παρουσιάζονται με δυσκοιλιότητα είτε λόγω επώδυνων παθήσεων του πρωκτού όπως, αποστήματα, ραγάδες, έρπη, αιμορροϊδες είτε λόγω λήψεως φαρμάκων, όπως αντιχολινεργικά (αντιισταμινικά, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, αντιπαρκινσονικά φάρμακα, αντισπασμωδικά), αντιόξινα (υδροξείδιο του αργιλλίου, ανθρακικό ασβέστιο), αντιυπερτασικά (ανταγωνιστές ασβεστίου, κλονιδίνη, διουρητικά), ναρκωτικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, συμπαθομιμητικά (εφεδρίνη, φαινυλεφεδρίνη, φαινυλπροπανολαμίνη, τερμπουταλίνη), Dilantin και σουκραλφάτη. Ένας από τους πιο σημαντικούς εξωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν την λειτουργία του εντέρου είναι η διατροφή και η επαρκής λήψη υγρών. Οι φυτικές ίνες είναι απαραίτητες για την καλή λειτουργία του εντέρου.

9 10 Γεώργιος Πέππας Δυσκοιλιότητα από οιαδήποτε αιτία μπορεί να επιδεινούται από χρόνιες νόσους. Πάντως, σε ένα μεγάλο αριθμό ασθενών με δυσκοιλιότητα ουδεμία αιτία αναγνωρίζεται. Έτσι, πολλές περιπτώσεις δυσκοιλιότητας παραμένουν αδιάγνωστες μετά την αρχική εκτίμηση, εν τούτοις ανταποκρίνονται στην εμπειρική θεραπεία. Πολλές διαταραχές της ορθοπρωκτικής λειτουργίας θεωρούνται ότι προκαλούν διαταραχή της αφόδευσης, όπως το μεγαοορθό, η συγγενής αγαγγλιόνωση (ν. Hirsprung), δυσυνέργεια πυελικού εδάφους (κατά την οποία υπάρχει μία ασυνείδητη σύσπαση των μυών του πυελικού εδάφους κατά την αφόδευση) και μερικές ορθοκήλες (κατά τις οποίες υπάρχει κακή κατεύθυνση των κοπράνων σε θυλάκους σε συνδυασμό με αδυναμία του ορθοκολπικού διάφραγματος). Είναι σημαντικό να διαχωρίζονται τέτοιες περιπτώσεις από την εκούσια αναστολή της αφόδευσης, που μπορεί να είναι είτε ψυχολογική είτε αντίδραση σε επώδυνα ερεθίσματα. Η βραδεία προώθηση του περιεχομένου του παχέως εντέρου και η δυσυνέργεια του πυελικού εδάφους παίζουν ρόλο ιδιαίτερα σε μεσήλικες και σε ηλικιωμένες γυναίκες με χρόνια ανθεκτική θεραπεία. Η έλλειψη κινητικότητας και δραστηριότητας προδιαθέτουν σε δυσκοιλιότητα στους ηλικιωμένους. Πολλοί ασθενείς με δυσκοιλιότητα έχουν κατάθλιψη, λαμβάνουν ασπιρίνη, καπνίζουν και κάνουν κατάχρηση οινοπνεύματος. Απόφραξη της ορθοσιγμοειδικής εξόδου λόγω ανατομικών ανωμαλιών ή διαταραχών του πυελικού εδάφους μπορεί να προκαλέσουν δυσκολία στην αφόδευση προκαλώντας χειρωνακτική αφαίρεση κοπράνων ή αίσθηση απόφραξης του πρωκτού με παρατεταμένη αφόδευση. Ο ηλικιωμένος μπορεί να αγνοήσει την έπειξη για αφόδευση που έχει σαν αποτέλεσμα παραμονή των κοπράνων, καταστολή της αισθητικότητας του ορθού και διάθεση για αφόδευση με μεγάλη κοπρανώδη μάζα που είναι δύσκολο να κενωθούν. Κλινική Εικόνα Ένα πλήρες και λεπτομερειακό ιστορικό συνήθως αναδεικνύει την πιο πιθανή αιτία για την δυσκοιλιότητα. Οι ασθενείς συνήθως παρουσιάζονται με κοιλιακή σύσπαση ή διάταση. Λεπτομέρειες σημαντικές από το ιστορικό είναι ο χαρακτήρας των κοπράνων (σκληρά, μαλακά), ο χρόνος και η συχνότης των κενώσεων, συνοδά συμπτώματα (επάγγελμα, συνήθειες ύπνου, όρεξη, καθημερινές δραστηριότητες και διάθεση, συνοδές παθήσεις και εξωγενείς παράγοντες (δίαιτα, άσκηση, φάρμακα). Μία λεπτομερής περιγραφή των συμπτωμάτων και η διάρκεια τους πρέπει να γίνεται. Η οξεία δυσκοιλιότητα σχετίζεται πιο συχνά με οργανική νόσο, απ ότι η χρόνια δυσκοιλιότητα. Δυσκοιλιότητα με βραδεία έναρξη στην ζωή σημαίνει επίκτητη νόσο. Μία πρόσφατη αλλαγή των κενώσεων του εντέρου σε συνδυασμό με ναυτία και εμέτους μπορεί να είναι αποτέλεσμα αποφρακτικού νεοπλάσματος. Σημαντική άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να οφείλεται σε παρατεταμένη κοπρόσταση, φλεγμονώδη νόσο ή επιθετική λοίμωξη. Γενικευμένη κακουχία ή αδυναμία μπορεί να οφείλεται σε αφυδάτωση ή ηλεκτρολυτικές διαταραχές. Κοιλιακή διάταση μαζί με δυσκοιλιότητα μπορεί να οφείλεται σε σύνδρομο δυσαπορρόφησης. Η εκτίμηση ξεκινάει με τον προσδιορισμό του μεγέθους, την σύσταση, την συχνότητα των κενώσεων ακολουθούμενη από τον προσδιορισμό της χρονιότητας. Ένα ιστορικό προηγούμενης χρήσης υπακτικών είναι σημαντικό. Ο ασθενής θα πρέπει να ερωτηθεί για συμπτώματα που υποδηλώνουν υποκείμενη γαστρεντερική νόσο, όπως κοιλιακός πόνος (αμβλύς, σπλαγχνικός, σχετιζόμενος με σύσπαση), ναυτία, σπασμός, έμετος, απώλεια βάρους, μέλαινα, απώλεια αίματος από το ορθό, πρωκταλγία και πυρετός. Ανορεξία, διάταση, ερυγές, κόπωση, μετεωρισμός, βλέννη στα κόπρανα, πονοκέφαλος, αδυναμία, κατάθλιψη και ανησυχία πρέπει να καταγραφούν. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με δυσκοιλιότητα, αλλά και λειτουργικές διαταραχές. Τα πιο ανησυχητικά συμπτώματα είναι ορθοραγία και μείωση του μεγέθους των κοπράνων, που σημαίνουν πιθανό καρκίνο παχέως εντέρου. Η φυσική εξέταση θα πρέπει να κατευθύνεται στην αναγνώριση μη γαστρεντερικών διαταραχών και φυσικών ευρημάτων πρωτοπαθών νοσημάτων, όπως ενδοκρινοπάθειες και νευρολογικών διαταραχών, που μπορούν να προκαλούν δυσκοιλιότητα. Το δέρμα θα πρέπει να ελέγχεται για ωχρότητα και ξηρότητα. Η κοιλιά θα πρέπει να ελέγχεται για μάζες, διάταση, ευαισθησία και υψίσυχνους ή απόντες ήχους. Η δακτυλική εξέταση για ορθοπρωκτικές παθήσεις και η εκτίμηση των κοπράνων είναι δύο σημαντικά σημεία της φυσικής εξέτασης. Η εξέταση του πρωκτού/ορθού περιλαμβάνει την επισκόπηση, την ψηλάφηση για μάζες, ραγάδες, φλεγμονή και την παρουσία σκληρών κοπράνων. Το τελευταίο αυτό εύρημα αποκλείει την σημαντική απόφραξη. Η δακτυλική εξέταση επιβεβαιώνει την ύπαρξη προβλημάτων ορθοπρωκτικής εξόδου θεωρώντας την αντίδραση των μυών του πυελικού εδάφους, τους σφιγκτηριακούς μύες και το ορθό όταν προσποιείται αφόδευση. Η δακτυλική εξέταση χρησιμοποιείται επίσης για την εκτίμηση της κοπρόστασης. Τα κόπρανα θα πρέπει να εξετάζονται για το χρώμα, την σύσταση και την ύπαρξη αιμοσφαιρίνης. Ο ασθενής θα πρέπει να «σφιχθεί» για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ορθοκήλη ή πρόπτωση του ορθού. Διαταραχή της νεύρωσης του πρωκτού είναι ενδεχόμενη να συμβαίνει εάν ο πρωκτικός σωλήνας είναι ανοικτός ή όταν ο ηβοορθικός μυς έλκεται οπίσθια. Η πρωκτοσκόπηση χρειάζεται για να διαγνωσθούν εσωτερικές αιμορροϊδες, όγκοι και άλλη παθολογία. Ασθενείς που έχουν προβλήματα ορθοπρωκτικής εξόδου πρέπει να υποβληθούν σε κοπρογραφία, για να διερευνηθεί η περίπτωση ενδοορθικού εγκολεασμού, ανωμαλίας χάλασης των μυών του πυελικού εδάφους και πρόπτωσης του ορθού.

10 ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ 11 Διάγνωση Ακτινογραφία κοιλιάς σε υπτία θέση μπορεί να δείξει δυσκοιλιότητα ή εντερική απόφραξη. Μάζες κοπράνων έχουν εμφάνιση νεφελώδη, φυσαλιδώδη ή δοκιδωτή. Η οξεία εμφάνιση δυσκοιλιότητας σηματοδοτεί την ανάγκη για την διενέργεια κολονοσκόπησης, αλλά και μεταβολικού / ενδοκρινολογικού ελέγχου (σάκχαρο, T3, T4, TSH). Η διαφορική διάγνωση της χρόνιας δυσκοιλιότητας περιλαμβάνει απόφραξη του εντέρου, ψευδοαπόφραξη του εντέρου, υποθυρεοειδισμό, διαβήτη, παρενέργειες φαρμάκων, υπερτονικό έσω σφιγκτήρα πρωκτού, μονήρες έλκος ορθού, εγκολεασμός βλεννογόνου, πρόπτωση ορθού, τραύμα νωτιαίου μυελού, σκλήρυνση κατά πλάκας, νόσος Parkinson, αυτόνομη νευροπάθεια, νόσος Hirschprung, ραγάδες, αιμορροϊδες, στένωση πρωκτού, φλεγμονώδης νόσος εντέρου, μυοτονική δυστροφία. Η κατάσταση της ψευδοδιάρροιας πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπ όψιν επί δυσκοιλιότητας και διάρροιας, καθ όσον επί σοβαρής δυσκοιλιότητας δυνατόν να συμβεί υπερχείλιση βλέννης επί των ακινήτων κοπράνων, υπό μορφήν διαρροίας. Στην περίπτωση αυτή η χορήγηση αντιδιαρροϊκών φαρμάκων επιτείνει το πρόβλημα. Τα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής πρέπει να αναθεωρούνται στην περίπτωση που κάποιο προκαλεί δυσκοιλιότητα. Επείγουσα Αντιμετώπιση Η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας βασίζεται σε διάφορες παραμέτρους και κατ αρχήν την ένταση του πόνου και το αν περνάει αέρια ο ασθενής. Εάν ο ασθενής περνάει αέρια, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει τουλάχιστον μερική βατότης του εντερικού σωλήνα και άρα υπάρχει δυνατότητα κένωσης του εντέρου. Από την άλλη πλευρά, εάν ο τυχόν πόνος είναι υποφερτός, τότε μπορεί κάποιος να περιμένει 1-2 ημέρες μέχρις ότου λυθεί το πρόβλημα, ενώ εάν ο πόνος είναι ανυπόφορος τότε η επίλυση του προβλήματος θα πρέπει να είναι άμεση. Εάν συνεπώς ο πόνος είναι ανυπόφορος και ο ασθενής περνάει αέρια, τότε η ταχύτερη επίλυση της δυσκοιλιότητας δίνεται από την λήψη κάποιου καθαρτικού, όπως Klean-Prep ( 3 φάκελοι σε 3 λίτρα νερό σε 3 ώρες) ή Fleet Phospho Soda (1 φιαλίδιο διαλελυμένο σε 2 ποτήρια νερό και εάν απαραίτητο επανάληψη μετά τετράωρο). Η λήψη του δεύτερου διαλύματος είναι πιο εύκολη, ενώ επί παρατεταμένης δυσκοιλιότητας (>10 ημερών) το πρώτο διάλυμα είναι προτιμητέο. Η δράση των πιο πάνω διαλυμάτων αρχίζει μετά 3-4 ώρες και διαρκεί για αρκετές ώρες. Μετά αναλύονται οι διαιτητικές συνήθειες του ασθενούς και εάν υπάρχει έλλειψη σε υγρά και φυτικές ίνες, τότε γίνεται προσπάθεια βελτίωση της διατροφής. Εάν η προσπάθεια αυτή αποδώσει τότε καλώς, αλλοιώς χρειάζεται να γίνει επιβοήθηση με υπακτικά (Παραφίνη, Λακτουλόζη, Λακτιτόλη, Γάλα Μαγνησίας) ή φυτικές ίνες (Benefiber, Fibrosin, Psylium Husk, Μεθυλκυτταρίνη, Πολυκαρβοφιλικά). Τα υπακτικά δρούν ωσμωτικά, κατακρατώντας υγρά στον εντερικό αυλό και μαλακώνοντας τα κόπρανα. Τα σκευάσματα που παρέχουν φυτικές ίνες αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων μέσω της υδρόφιλης ιδιότητας τους και θα πρέπει να συνοδεύονται από αυξημένη λήψη υγρών, άλλως επιτείνουν την δυσκοιλιότητα. Η λακτουλόζη και η λακτιτόλη είναι τα πιο ενδεδειγμένα υπακτικά για μακροχρόνια χρήση. Πρόβλημα για χρήση πλέον των δύο εβδομάδων του παραφινέλαιου είναι η πιθανή δυσαπορρόφηση βιταμινών (A,D,E,K), ενώ για το γάλα μαγνησίας η πιθανή υπερνατριαιμία και υπερμαγνησιαιμία σε υπερήλικες, με νεφρική ανεπάρκεια. Τα φάρμακα που προκαλούν αύξηση κινητικότητας του παχέως εντέρου, είναι η δισακοδύλη, η σέννα, το πικοθειικό νάτριο. Η χρονία χρήση αυτού του τύπου των φαρμάκων προκαλεί αυξημένο κίνδυνο πάρεσης του εντέρου, το «καθαρτικό έντερο». Η χρήση υποκλυσμών, εάν μεν πρόκειται για χαμηλούς, είναι εύκολο να γίνει και μπορούν να προκαλέσουν ανακούφιση από την διάταση του ορθού. Η χρήση υψηλών υποκλυσμών μπορεί να προκαλέσει απορφόρτιση του παχέως εντέρου από κόπρανα, είναι όμως πιο δύσκολο να γίνουν. Η χρήση υποκλυσμών με διάλυμα σαπουνιού μπορεί να προκαλέσει κωλίτιδα. Επιπρόσθετα Στοιχεία Τα ακόλουθα αποτελούν σημεία-παγίδες στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας: Ένας αριθμός επιπλοκών της δυσκοιλιότητας ή της θεραπείας της δυνατόν να είναι η αιτία που ο ασθενής ζητά ιατρική φροντίδα. Αυτές οι επιπλοκές περιλαμβάνουν αιμορροϊδες, ραγάδα δακτυλίου, πρόπτωση ορθού, έλκος ορθού, διάτρηση παχέως εντέρου, συστροφή παχέως εντέρου, ισχαιμική κωλίτιδα, ακράτεια κοπράνων, επίσχεση ούρων, καθαρτικό κόλον, στηθάγχη, αρρυθμίες και κοπρόσταση. Συμπτώματα και σημεία κοπρόστασης αποτελούν μεταβολή του επιπέδου συνείδησης, διέγερση, παράδοξη διάρροια που προκαλείται από διαφυγή υγρών πέριξ των κοπράνων και επίσχεση ούρων. Κάθε ασθενής που παρουσιάζει κοπρόσταση πρέπει να ανακουφίζεται είτε με υποκλυσμό είτε χειρωνακτικά είτε με χορήγηση καθαρτικών.

11 12 Η Υγεία στην Ελλάδα και στον κόσμο Στις αρχές του 21ου αιώνα η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των προηγμένων χωρών του κόσμου. Οι Έλληνες χαίρουν υψηλών δεικτών υγείας, δηλαδή ζούνε πλέον των 75 ετών, περισσότερα χρόνια από τους κατοίκους πλουσιοτέρων χωρών και με πιο αναπτυγμένα συστήματα περίθαλψης. Όμως πολλοί κίνδυνοι απειλούν τη μακροζωία μας κυρίως λόγω αλλαγής των διατροφικών συνηθειών μας με την υιοθέτηση ξένων προτύπων. Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Οι άνδρες της χώρας μας έχουν κατά μέσο όρο προσδόκιμο επιβίωσης κατά τη γέννησή τους τα 75 χρόνια, ενώ οι γυναίκες μπορούν να προσδοκούν να ζήσουν κατά μέσο όρο πάνω από 80 χρόνια. Στους άνδρες υπολειπόμαστε κατά λίγο από το προσδόκιμο επιβίωσης της Ιαπωνίας και της Σουηδίας, ενώ οι γυναίκες παρά την αυξημένη επιβίωση κατέχουν την 8 η θέση στον Ευρωπαϊκό χώρο. Στην Ελλάδα οι δείκτες θνησιμότητας από καρκίνους είναι από τους χαμηλότερους της Ευρώπης. Αντίθετα είμαστε η μοναδική Ευρωπαϊκή χώρα όπου οι δείκτες θνησιμότητας από τα καρδιαγγειακά νοσήματα (εμφράγματα. εγκεφαλικά) αυξάνονται. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αλλαγή των διατροφικών συνηθειών μας, στον περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας και στην υψηλή συχνότητα καπνίσματος. Αν δεν υπάρξει αλλαγή στην πολιτική Υγειάς της χώρας μας με προτεραιότητα την πρόληψη, οι υψηλοί δείκτες υγείας που απολαμβάνουμε δε θα έχουν συνέχεια. Η επιστροφή στις διατροφικές συνήθειες της δεκαετίας του 60 (με τη μείωση της κατανάλωσης κρέατος και τυριών και την αύξηση της κατανάλωσης ψαριού, οσπρίων, λαχανικών και φρούτων), η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας και η αποφυγή του καπνίσματος όχι μόνο θα αυξήσουν τα χρόνια που ζούμε αλλά θα συμβάλλουν και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας. Η αλλαγή του τρόπου ζωής μας απαιτεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αγωγής της υγείας που να αρχίζει από το νηπιαγωγείο και να αφορά όλους μας. Προϋποθέτει στροφή της Ιατρικής σε πρωτοβάθμια συστήματα φροντίδας, δηλαδή εκπαίδευση οικογενειακών γιατρών, συμβούλων αλλά και συμμάχων. Το προσδόκιμο ζωής μας δε θα αλλάξει με καινούργια νοσοκομεία ή εισαγωγή ιατρικής τεχνολογίας. Άλλωστε το επίπεδο υγείας ενός πληθυσμού καθορίζεται από τις υπηρεσίες υγείας σε ποσοστό μικρότερο του 10%. Στις αναπτυγμένες χώρες του κόσμου, υπό την πίεση στιβαρών πολιτικών υγείας διαπιστώνεται ότι μεταβαίνουμε από το πρότυπο της νοσηρότητας της αφθονίας (καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνοι, ατυχήματα) στην νοσηρότητα της αστάθειας, δηλαδή θα νοσούμε συχνότερα από ψυχικές, ψυχοσωματικές, συναισθηματικοσωματικές και κοινωνικοσωματικές νόσους όπως οι νευρώσεις και η κατάθλιψη. Ενώ η συχνότητα της σχιζοφρένειας παραμένει αξιοσημείωτα σταθερή σε όλο τον κόσμο (1%του πληθυσμού), οι ελαφρότερες νευρώσεις και η αντιδραστική κατάθλιψη αποτελούν περίπου το 30% του συνόλου των ιατρικών επισκέψεων στις αναπτυγμένες χώρες. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνούμε ότι το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, αισίως 6 δισεκατομμύρια ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας και το επίπεδο υγείας του είναι αντίστοιχα χαμηλό. (Δηλαδή μικρό προσδόκιμο επιβίωσης, υψηλή βρεφική και παιδική θνησιμότητα, υποθρεψία, αναλφαβητισμός, έλλειψη εμβολιασμών και οικογενειακού προγραμματισμού). Γενικότερο έχει οποδειχθεί ότι η ανθρώπινη υγεία στον κόσμο σχετίζεται λιγότερο με την πρόοδο της lατρικής επιστήμης και τους γιατρούς και περισσότερο με το βιοτικό επίπεδο και συγκεκριμένα την ανεύρεση επαρκούς θερμιδικά και πρωτεϊνικά τροφής, ασφαλούς κατοικίας, πόσιμου νερού, την στοιχειώδη εκπαίδευση κυρίως των γυναικών και την πρόσβαση σε χαμηλού κόστους πρωτοβάθμιας υπηρεσίες φροντίδας υπεύθυνες για τον εμβολιασμό και τον οικογενειακό προγραμματισμό. Πρέπει να επισημάνουμε τις σημαντικότατες προόδους της ιατρικής ειδικά μετά το δεύτερο ήμισυ του 20 αιώνα. Οι διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητες είναι τεράστιες σε σχέση με το παρελθόν. Η κορτιζόνη, τα αντιβιοτικά, τα αντιυπερτασικά, τα αντιλιπιδαιμικά δεν υπήρχαν πριν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Πριν 55 χρόνια, το 1945 όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρούσβελτ υπέγραφε τη συνθήκη της

12 Η Υγεία στην Ελλάδα και στον κόσμο 13 Γιάλτας, η αρτηριακή του πίεση ήταν 250/150, επειδή δεν υπήρχε φάρμακο για την υπέρταση. Ο Πρόεδρος κατέληξε μετά από 3 μήνες από εγκεφαλική αιμορραγία. Λίγα λεπτά πριν η αρτηριακή πίεση μετρήθηκε στα 300/200. Σήμερα η θεραπεία της υπέρτασης του Προέδρου Ρούσβελτ θα ήταν απλή υπόθεση ακόμη και για ένα φοιτητή Ιατρικής. Φυσικά νέες προκλήσεις για την Ιατρική Επιστήμη και την Δημόσια Υγεία αναδύονται. Η αποκρυπτογράφηση του Γενετικού Υλικού ολοκληρώνεται ταχέως, νέοι δρόμοι ανοίγονται στην πρόληψη και τη θεραπεία αλλά και σημαντικά ηθικά προβλήματα ανακύπτουν. Η επιδημία του AIDS αποτελεί μείζον πρόβλημα τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις υπό ανάπτυξη χώρες. Η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά πιθανόν να σημάνει στο μέλλον την επανεμφάνιση απειλητικών κοινών λοιμώξεων. Το υψηλό κόστος της ιατρικής τεχνολογίας συρρικνώνει παγκόσμια το κράτος πρόνοιας. Από την άλλη πλευρά θα πρέπει να τονίσουμε την αμφισβήτηση από πολλούς της Δυτικής Ιατρικής. 80% του παγκόσμιου πληθυσμού απευθύνεται σε παραδοσιακές και εναλλακτικές πρακτικές που δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά η χρησιμότητά τους. Η άσκηση της Γενικής Ιατρικής ως το Β Παγκόσμιο πόλεμο είχε πολύ καλύτερη δημόσια εικόνα και οι ιατροί απολάμβαναν το σεβασμό των ασθενών λόγω των ερμηνευτικών ικανοτήτων τους. Σήμερα παρά την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών λίγοι τρέφουν. θετικά αισθήματα απέναντι στο ιατρικό σώμα και θα πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί.

13 14 QUIZ 1. Ποιο από τα παρακάτω είναι σωστό όσον αφορά τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδας σε παιδιά μικρότερα των 3 ετών; a. b. c. d. e. Η τυπική διάρκεια των συμπτωμάτων προς της αναζήτησης ιατρικής φροντίδας είναι μικρότερη των 24 ωρών. Η ύπαρξη διαρροιών αποκλείει την διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας. Η λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος θεωρείται το συχνότερο αίτιο λανθασμένης διάγνωσης. Σε πολύ λίγα παιδιά σε αυτήν την ηλικία δεν διαγιγνώσκεται αμέσως η σκωληκοειδίτιδα. Οι έμετοι και ο πυρετός είναι τα συχνότερα συμπτώματα σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα. 2. Άνδρας 70 ετών προσέρχεται στα ΤΕΠ με δύσπνοια στην προσπάθεια και ορθόπνοια από εβδομάδα. Η αρτηριακή του πίεση είναι 200/110mmHg. Στην κλινική εξέταση ανευρίσκονται τρίζοντες στην ακρόαση των βάσεων άμφω και ήπιο οίδημα κάτω άκρων. Η αντινογραφία θώρακος δείχνει την ύπαρξη διάχυτων διάμεσων διηθημάτων και καρδιομεγαλεία. Όλα τα κατωτέρω φάρμακα θα βελτιώσουν τα συμπτώματα του ασθενούς εκτός από: a. b. c. d. e. enalapril (renitec) fenoldopam furosemide (lasix) labetabol nitroglycerin 3. Σε όλους τους κατωτέρω περιγραφόμενους ασθενείς με οσφυαλγία συνιστάται ακτινογραφία της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης εκτός από: a. b. c. d. e. 25χρονη γυναίκα χρήστης ναρκωτικών ενδοφλεβίως 40χρονος ηλεκτρολόγος που έπεσε από σκάλα με την πλάτη του 45χρονος άνδρας μετά το σήκωμα ενός βαρέως φορτίου 60χρονη γυναίκα σε θεραπεία με κορτιζόνη για χρόνιο άσθμα που υποφέρει από οσφυαλγία μη τραυματικής αιτιολογίας 66χρονη γυναίκα με ιστορικό καρκίνου του μαστού που υποφέρει από οσφυαλγία από διμήνου

14 15 ΔΥΣΠΝΟΙΑ Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολα των SOS ιατρών επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία, πτώση της Α.Π., κυάνωση, διαταραχές συνείδησης, συριγμό) και την λήψη ιστορικού διαγιγνώσκουμε τις συχνότερες αιτίες που χρήζουν νοσηλείας: απορρύθμιση Χ.Α.Π., πνευμονική εμβολή, πνευμονικό οίδημα, αναφυλακτικό shock, σηπτική συνδρομή, πνευμονία από εισρόφηση, πνευμοθώρακα, απόφραξη ανωτέρων αναπνευστικών οδών από ξένο σώμα. Συχνότερα αίτια δύσπνοιας είναι το άσθμα, η διαταραχή πανικού, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, η στεφανιαία νόσος και μπορούν να αντιμετωπισθούν στο σπίτι. Σημεία κλειδιά Αν και η δύσπνοια είναι υποκειμενικό αίσθημα, συνήθως προκαλείται από τη διέγερση χημειοϋποδοχέων του εγκεφάλου και των πνευμόνων ή μηχανοϋποδοχέων του αναπνευστικού συστήματος. Το ιστορικό και η κλινική εξέταση βοηθά σημαντικά στην διαφορο-διάγνωση των πλείστων νοσημάτων που εκδηλώνονται με δύσπνοια. Η ψυχογενής δύσπνοια είναι πάντοτε διάγνωση εξ αποκλεισμού. Ολοι οι ασθενείς με νεοεμφανιζόμενη δύσπνοια χρήζουν περαιτέρω έλεγχο. Φυσιολογική ροομέτρηση αποκλείει την αποφρακτικού τύπου δύσπνοια. Η ροομέτρηση μπορεί να βοηθήσει στην διαφοροδιάγνωση του πνευμονικού οιδήματος απο απορρύθμιση Χ.Α.Π. Αποκλείουμε πάντα την πνευμονική εμβολή και την εκλαμψία σε εγκύους. Φάρμακα και απαραίτητο διαγνωστικό υλικό Ροόμετρο Οξύμετρο Φορητό σπιρόμετρο Φιάλη οξυγόνου Σετ διασωλήνωσης Σε άσθμα, ΧΑΠ: εισπνεόμενοι β-διεγέρτες, εισπνεόμενα αντιχολινεργικά, ενέσιμα κορτικοειδή Σε οξύ πνευμονικό οίδημα: δισκία PENSORDIL, αμπούλες LASIX Κλινική διάγνωση Όταν δεν υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση της δύσπνοιας νοσηλεύουμε τον ασθενή. Το άσθμα, η πνευμονία, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, η πλευρίτιδα, εύκολα διαγιγνώσκονται από το ιστορικό, την κλινική εξέταση και την ροομέτρηση. Νοσηλεύουμε τους ασθενείς με πνευμονική εμβολή. Το 1/3 των ασθενών με πνευμονική εμβολή εμφανίζει δύσπνοια χωρίς θωρακικό άλγος. Η οξεία βρογχίτιδα σπάνια προκαλεί υποξαιμία και δύσπνοια. Στο 1/3 των ασθενών με στεφανιαία νόσο η δύσπνοια προηγείται της στηθάγχης. Θεραπεία στο σπίτι ή στα Τ.Ε.Π. Οξυγονοθεραπεία 4-6 l/min εκτός από την περίπτωση υπερκαπνίας. Διασωλήνωση σε βαρειά αναπνευστική ανεπάρκεια, διαταραχές συνείδησης. Για ειδικές θεραπείες βλ. Ασθμα, ΧΑΠ.

15 16 επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παρακλινικός έλεγχος Οξυμετρία. Από πολλούς θεωρείται το «πέμπτο ζωτικό σημείο». Οι υγιείς εξεταζόμενοι έχουν φυσιολογικό κορεσμό αιμοσφαιρίνης μεγαλύτερο του 95%. Πολλοί καπνιστές, οι ηλικιωμένοι και οι παχύσαρκοι έχουν τιμές κορεσμού αιμοσφαιρίνης κυμαινόμενη από 92% έως 95%. Τιμές κατώτερες του 92% σε δυσπνοϊκούς ασθενείς απαιτούν διερεύνηση και νοσηλεία. Ακτινογραφία θώρακος. Σε 1/3 των ασθενών με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα ανευρίσκονται νέα παθολογικά ευρήματα από την ακτινογραφία του θώρακος. Είναι χρησιμότατη στην διάγνωση της πνευμονίας και του πνευμοθώρακα όπως και για τον προσδιορισμό του μεγέθους της καρδιάς και τον βαθμό της καρδιακής ανεπάρκειας. ΗΚΓ. Είναι απαραίτητο σε όλους τους δυσπνοϊκούς ασθενείς που έχουν παράγοντες κινδύνου στεφανιαίας νόσου. Οι ηλικιωμένοι και οι διαβητικοί εμφανίζουν άτυπη συμπτωματολογία στεφανιαίας νόσου δηλαδή δύσπνοια. Ροομετρία, σπιρομέτρηση. Χρειάζεται για την διαφοροδιάγνωση της δύσπνοιας αποφρακτικού τύπου. Σπινθηρογράφημα αερισμού αιματώσεως. Θεωρείται παραδοσιακά χρήσιμο για την διάγνωση της πνευμονικής εμβολής. Εάν υπάρχει μικρή πιθανότητα κινδύνου για πνευμονική εμβολή και αν η τιμή της καινούργιας γενιάς D-dimers είναι μικρότερη των 500 ng/ml καλύτερα είναι να αποφεύγεται. Αέρια αίματος. Είναι απαραίτητα για ασθενείς με διαταραχές συνείδησης και με υποψία οξέωσης. Σε ασθενείς με άσθμα ή Χ.Α.Π. είναι χρήσιμη σε PEAK μικρότερου του 25%. Σε ασθενείς χωρίς επαρκή αιτιολόγηση της δύσπνοιας βοηθά και ο υπολογισμός (Α-α DO2). Αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτης. Προσδιορισμός της αιμοσφαιρίνης είναι χρήσιμος σε υποψία αναιμίας. ΗΚΓ δοκιμασία κοπώσεως, σπινθηρογράφημα με θάλλιο, υπερηχογράφημα καρδιάς σε ασθενείς με υποψία στεφανιαίας νόσου. Ψηφιακή αξονική τομογραφία. Εχει μεγαλύτερη ευαισθησία σε περίπτωση πνευμονικής εμβολής από μεγάλους θρόμβους. Μπορεί να ζητείται στην περίπτωση το σπινθηρογράφημα αερισμού αιματώσεως πιθανολογείται να είναι μη διαγνωστικό. (πνευμονική σκίαση, ΧΑΠ, βαρείς καπνιστές κ.λ.π.) D-dimers. Είναι προϊόντα αποδομής του θρόμβου και αυξάνονται σε ασθενείς με θρομβοεμβολική νόσο αλλά και σε λοιμώξεις, φλεγμωνόδεις νόσους και νεοπλάσματα. Οι χαμηλές τιμές λιγότερο από 500 ng/ ml συνηγορούν για την απουσία θρομβοφλεβίτιδας και πνευμονικής εμβολής. Πνευμονική αγγειογραφία. Αποτελεί την πλέον αξιόπιστη εξέταση για την διάγνωση της πνευμονικής εμβολής. Παγίδες που πρέπει να αποφεύγουμε Η σηψαιμία στους ηλικιωμένους αποτελεί συχνό αίτιο δύσπνοιας που υποδιαγιγνώσκεται. Ηλικιωμένοι ασθενείς με πολλαπλά ιατρικά προβλήματα δεν παρουσιάζουν πρωτοεμφανιζόμενη δύσπνοια λόγω άγχους και ψυχολογικών προβλημάτων. Η πνευμονική εμβολή και η ισχαιμία μυοκαρδίου προκαλούν συμπτώματα αγωνίας και άγχους. Πρέπει να γνωρίζουμε τις διαγνωστικές δυνατότητες των παρακλινικών εξετάσεων π.χ. δυσπνοϊκός ασθενής με φυσιολογική οξυμετρία και ακτινογραφία θώρακος μπορεί να πάσχει από πνευμονική εμβολή. Η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα είναι σπάνια στην Ελλάδα αλλά χρήζει μνείας όπως και τα νευρο-μυοσκελετικά αίτια δύσπνοιας.

16 17 ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑ Ελένη Βαβουράκη, Πνευμονολόγος Όσο αυξάνει η συχνότητα εμφάνισης του άσθματος στις γυναίκες νεαρής ηλικίας τόσο αυξάνει και ο αριθμός των κυήσεων που επιπλέκονται με άσθμα. Υπολογίζεται ότι το % των γυναικών που κυοφορούν πάσχει από άσθμα, για την αντιμετώπιση του οποίου απαιτείται συνεργασία πνευμονολόγων και γυναικολόγων. Τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν είναι δύο: πόσο το άσθμα επηρεάζει την κύηση και πόσο επηρεάζεται από αυτήν; ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία για την ασθματική μέλλουσα μητέρα; Το 1/3 γυναικών με άσθμα παρουσιάζει βελτίωση στη διάρκεια της κύησης, η οποία πιθανά οφείλεται στη βρογχοδιασταλτική δράση της προγεστερόνης και στα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα, το 1/3 παρουσιάζει επιδείνωση η οποία συσχετίζεται με στρες, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και μείωση ή διακοπή της θεραπείας (συχνά χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του ιατρού) και τέλος, το 1/3 δεν εμφανίζει καμία αλλαγή στα συμπτώματα. Σε μελέτη των Beecroft και συν. η επιδείνωση ή η βελτίωση συσχετίζονται και με το φύλο του εμβρύου. Σε κυήσεις άρρενος αναφέρεται επιδείνωση στο 22,2% και βελτίωση στο 50% των περιστατικών, ενώ αντίστοιχα σε κυήσεις θήλεος επιδείνωση αναφέρει το 50% των περιστατικών και καμία δεν αναφέρει βελτίωση. (1) Υπάρχουν μελέτες στις οποίες αναφέρεται ότι το ποσοστό πρόωρων τοκετών, νεογνών χαμηλού βάρους, προεκλαμψίας, πρόδρομου πλακούντα, καισαρικών και μεγαλύτερου χρόνου νοσηλείας στο μαιευτήριο (2) είναι μεγαλύτερο σε ασθματικές γυναίκες σε σύγκριση με τις υγιείς, αλλά πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι ερευνητές δεν θεωρούν ότι αυτός ο κίνδυνος είναι στατιστικά σημαντικός όταν οι μέλλουσες μητέρες παίρνουν την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Η βαρύτητα του άσθματος φαίνεται να επηρεάζει το βάρος του νεογνού. Είναι γνωστό ότι η υποξία της υγιούς εγκύου (π.χ. σε διαβίωση σε μεγάλο υψόμετρο) έχει σαν αποτέλεσμα το χαμηλό βάρους του νεογνού. Οι Schatz και συν. σε μελέτη 360 εγκύων, παρατήρησαν μικρή αλλά στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ του βάρους του νεογνού και της μέσης τιμής FEV1 (σε μετρήσεις που έγιναν ανά μήνα στη διάρκεια της κύησης). Όσο χαμηλότερη ήταν η πνευμονική λειτουργία τόσο μικρότερο ήταν το βάρος του νεογνού.(3) Ποια είναι όμως η κατάλληλη θεραπεία του άσθματος για την περίοδο της κύησης, ώστε η ασθένεια να ελέγχεται ικανοποιητικά χωρίς τον κίνδυνο των ανεπιθύμητων ενεργειών και επιπλοκών για την μητέρα και το παιδί; Σύμφωνα με την ταξινόμηση A,B,C και X του FDA των ΗΠΑ κανένα φάρμακο για το άσθμα δεν υπάγεται στην κατηγορία Α (απολύτως ασφαλή σε κάθε είδους έρευνα). Τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (βεκλομεθαζόνη, βουδεζονίδη) υπάγονται στην κατηγορία Β (καμία απόδειξη επικινδυνότητας, σύμφωνα με έρευνα σε ανθρώπους), ενώ η φλουτικαζόνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν απαιτούνται μεγάλες δόσεις εισπνεόμενων στεροειδών. Τα κορτικοστεροειδή από του στόματος χορηγούνται και στην κύηση για τη θεραπεία του χρόνιου επίμονου άσθματος. Αναφέρεται αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης λαγώχειλου με ή χωρίς λυκόστομα στα νεογνά σε εργασία των Rodriguez-Pinilla και συν. που αφορούσε γυναίκες που έπαιρναν στεροειδή στην κύηση ενώ αντίστοιχες παρατηρήσεις έχουν γίνει σε πειράματα με κουνέλια, φαίνεται όμως ότι ο κίνδυνος για το παιδί από ελλιπώς θεραπευόμενο άσθμα είναι μεγαλύτερος συγκρινόμενος με αυτόν της χορήγησης του φαρμάκου(4). Φάρμακο εκλογής θεωρείται η πρεδνιζόνη, καθώς μόνο το 10% περνά τον πλακούντα και φθάνει στο έμβρυο. Στις ανεπιθύμητες ενέργειες των κορτικοστεροειδών από του στόματος που αφορούν τη μητέρα περιλαμβάνονται ο αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων, υπέρτασης και υπεργλυκαιμίας. Η υπεργλυκαιμία δεν είναι ένδειξη διακοπής της θεραπείας και πρέπει να αντιμετωπίζεται με ινσουλίνη όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Επίσης, οι έγκυες που

17 18 Ελένη Βαβουράκη, παίρνουν κορτικοειδή από το στόμα πρέπει να εξετάζονται μετά την πρώτη εβδομάδα θεραπείας για την πιθανότητα εμφάνισης ψυχιατρικών παρενεργειών. Μερικοί συγγραφείς αναφέρουν μικρή αύξηση του κινδύνου προεκλαμψίας μετά από τη χρήση στεροειδών από του στόματος. Οι εισπνεόμενοι β-αγωνιστές βραχείας δράσης θεωρούνται ασφαλή για την περίοδο της κύησης. Οι β-αγωνιστές μακράς δράσης και το ιπρατρόπιο συνιστώνται όταν η άρρωστη έχει καλή ανταπόκριση σε αυτά, αν και η ταξινόμησή τους στις κατηγορίες Β και C (ο κίνδυνος δεν μπορεί να αποκλεισθεί πλήρως) παρουσιάζει διαφορές στις μέχρι σήμερα δημοσιεύσεις. Ομοφωνία επίσης δεν υπάρχει σχετικά με τη χορήγηση θεοφυλλίνης, για την οποία υπάρχουν εργασίες που αναφέρουν συσχέτιση με πρόωρο τοκετό, προεκλαμψία και συγγενείς δυσπλασίες καθώς και εργασίες που την θεωρούν ασφαλή. Για τους τροποποιητές λευκοτριένης η μέχρι σήμερα έρευνα σε ανθρώπους δεν θεωρείται επαρκής και δεν χρησιμοποιούνται στην κύηση, εκτός αν η άρρωστη δεν ανταποκρίνονται σε άλλη θεραπεία. Υπάρχει πρόσφατη εργασία του Schatz που τους θεωρεί ασφαλείς μετά από μελέτες στα ζώα και συνιστά να χρησιμοποιούνται σε ασθενείς με επίμονο άσθμα που ανταποκρίνονταν καλά σε αυτές πριν την κύηση. Οι κρίσεις άσθματος στη διάρκεια της κύησης αντιμετωπίζονται όπως και εκτός αυτής. Έχει συσχετισθεί η συχνότητα ασθματικών κρίσεων κατά την κύηση με τη διστακτικότητα των γιατρών να χορηγούν συστημικά κορτικοειδή μετά την έξοδο από το νοσοκομείο (5). Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι κίνδυνοι από τις συχνές κρίσεις άσθματος για την έκβαση της κύησης και να μην υπερεκτιμώνται οι πιθανότητες ανεπιθύμητων ενεργειών από τα φάρμακα. Η αντιμετώπιση του άσθματος στη διάρκεια του τοκετού δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Η χρήση όλων των εισπνεόμενων φαρμάκων συνεχίζεται κανονικά, ενώ παρεντερικώς χορηγούνται κορτικοστεροειδή σε περόπτωση καισαρικής τομής σε εκείνες τις γυναίκες που έπαιρναν κορτικοστεροειδή από το στόμα για διάστημα μεγαλύτερο των δύο τελευταίων εβδομάδων σύμφωνα με μερικούς συγγραφείς, ή 4-6 εβδομάδων σύμφωνα με άλλους (> 7.5 mg πρεδνιζολόνης την ημέρα). Στις περιπτώσεις που απαιτείται αναισθησία, πρέπει να προτιμάται η επισκληρίδια αναισθησία αντί της γενικής, για να αποφεύγονται οι κίνδυνοι επιπλοκών από το αναπνευστικό. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται από τους γυναικολόγους στη διάρκεια του τοκετού (προσταγλανδίνη Ε2,συντομετρίνη) θεωρούνται ασφαλή. Οι νέες μητέρες με άσθμα πρέπει να ενθαρρύνονται να θηλάζουν. Οι έρευνες δείχνουν ότι ο θηλασμός για διάστημα 6-12 μηνών μειώνει σημαντικά την πιθανότητα να εμφανίσει το παιδί κάποια μορφή αλλεργίας (πιθανότητα που είναι αυξημένη όταν η μητέρα ή και ο πατέρας έχουν άσθμα). Τα φάρμακα που δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται στο θηλασμό είναι οι τροποποιητές λευκοτριένης και, κατά δεύτερο λόγο, η θεοφυλλίνη (η οποία έχει συσχετισθεί με ευερεθιστότητα και αϋπνία σε ορισμένα βρέφη). Τελειώνοντας, επισημαίνουμε για μια ακόμη φορά ότι ο κίνδυνος από το άσθμα στη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει σχέση με την ελλιπή ενημέρωση σχετικά με την ασφάλεια της φαρμακευτικής αγωγής,η οποία οδηγεί σε λάθος αντιμετώπιση του προβλήματος. Η μέλλουσα μητέρα και το οικογενειακό της περιβάλλον πρέπει να είναι καλά ενημερωμένοι και να έχουν τη στήριξη που χρειάζεται για να μη διακόπτεται η θεραπεία από των φόβο για την υγεία του παιδιού. Βιβλιογραφία 1. Beecroft N, Cochrane GM, Milburn HJ. Effect of sex of fetus on asthma during pregnancy: blind prospective study. BMJ Sep 26;317 (7162): Demissie K, Breckenridge MB, Rhoads GG. Infant and maternal outcomes in the pregnancies of asthmatic women. Am J Respir Crit Care Med Oct;158(4): Schatz M, Zeiger RS, Hoffman CP. Intrauterine growth is related to gestational pulmonary function in pregnant asthmatic women. Kaiser- Permanente Asthma and Pregnancy Study Group. Chest Aug;98(2): Rodríguez-Pinilla E, Martínez-Frías ML. Corticosteroids during pregnancy and oral clefts: a casecontrol study Teratology Jul;58(1):2-5 5.Cydulka RK, Emerman CL, Schreiber D, Molander KH, Woodruff PG, Camargo CA Jr. Acute asthma among pregnant women presenting to the emergency department. Am J Respir Crit Care Med Sep;160(3):

18 19 2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΙΝΔΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΤΟΣΟ ΑΡΓΑ, ΤΟΣΟ ΜΑΚΡΙΑ, ΤΟΣΟ ΑΣΧΗΜΑ Ο ρόλος της επείγουσας μεταφοράς και της ύπαρξης εξειδικευμένων διασωστών για την πρόληψη της μητρικής και βρεφικής θνησιμότητας στην αγροτική Βόρεια Ινδία. Juni Jobson Chungath, Swati Singh, Heidi Franz* Broadwell Christian Hospital, Fatehpur, Uttar Pradesh *Wheaton College, Chicago, Illinois Σκοπός Η μελέτη του ρόλου της επείγουσας μεταφοράς και της έλλειψης διασωστών στην αντιμετώπιση της μητρικής και βρεφικής θνησιμότητας σε εγκύους στην αγροτική περιοχή της βόρειας Ινδίας. Υλικό Μέθοδοι Πραγματοποιήθηκε μία αναδρομική ανάλυση 1291 γυναικών που γέννησαν μεταξύ Μαϊου 2003 και Ιουλίου 2005 σε ένα δευτεροβάθμιο ιατρικό κέντρο στην αγροτική Ινδία. Η απόσταση που διανύθηκε και ο χρόνος από την έναρξη του τοκετού ως την άφιξη στο νοσοκομείο αναλύθηκαν και συσχετίστηκαν με την μητρική και βρεφική θνησιμότητα. Αποτελέσματα Υπήρξαν 85 βρεφικοί θάνατοι (6,6%) σε 1291 τοκετούς. Βρέθηκε ότι υπήρχε ένας στατιστικά υψηλότερος αριθμός βρεφικών θανάτων σε ασθενείς με καθυστερημένη άφιξη στο νοσοκομείο από την έναρξη του τοκετού. Οι βρεφικοί θάνατοι ήταν επίσης περισσότεροι σε μητέρες που έπρεπε να ταξιδέψουν μεγαλύτερες αποστάσεις για να φτάσουν στο νοσοκομείο. Υπήρχαν 7 (0,005%) μητρικοί θάνατοι σε 1275 γυναίκες. Οι μητρικοί θάνατοι ήταν επίσης περισσότεροι σε μητέρες που έπρεπε να ταξιδέψουν από πιο απομακρυσμένα μέρη για να φτάσουν στο νοσοκομείο. Αντίθετα, οι μητρικοί θάνατοι σε ασθενείς που είχαν καθυστερημένη άφιξη στο νοσοκομείο δεν βρέθηκαν να διαφέρουν σημαντικά στατιστικά. Συμπεράσματα Η μητρική και βρεφική θνησιμότητα στην περιοχή του Uttar Pradesh είναι μια από τις υψηλότερες στον κόσμο. Τα συχνότερα αίτια αυτής της θνησιμότητας είναι το υψηλό επίπεδο αναλφαβητισμού και η έλλειψη ιατρικής παρακολούθησης προ και κατά τον τοκετό. Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας δείχνει ότι υπάρχει ένα άλλο σημείο που θα μπορούσε να ελαττώσει την μητρική και βρεφική θνησιμότητα και αυτό είναι η ύπαρξη συστημάτων επείγουσας μεταφοράς από εξειδικευμένους διασώστες.

19 20 2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΙΝΔΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΓΙΑΤΡΟΣ ΣΕ ΡΟΔΕΣ Μία επιτυχής προνοσοκομειακή παροχή ιατρικής φροντίδας Dr. VP Chandrasekaran, SS Kumaran, S. Balaji Vinayaka mission research foundation, Salem, Tamilnadu Σκοπός Η αξιολόγηση μιας προνοσοκομειακής παροχής ιατρικής βοήθειας με την χρήση ασθενοφόρου επανδρωμένου με γιατρό εξειδικευμένο στην επείγουσα ιατρική (σύστημα προχωρημένης υποστήριξης ζωής A.T.L.S. με μελέτη κόστους αποτελέσματος) και η σύγκριση της αποτελεσματικότητάς του με το προϋπάρχον σύστημα ασθενοφόρου. Υλικό - Μέθοδοι Η έρευνα διεξήχθη από τον Φεβρουάριο 2006 έως τον Οκτώβριο του Η παροχή ιατρικής βοήθειας τύπου προχωρημένης υποστήριξης ζωής από ασθενοφόρο με τρόπο ώστε να διαθέτει όλα τα μέσα ενός ιατρείου επείγουσας ιατρικής και με την παρουσία εξειδικευμένου γιατρού σχεδιάστηκε και όλο το σύστημα ονομάστηκε γιατρός σε ρόδες. Τα προϋπάρχοντα ασθενοφόρα σχεδόν δεν διέθεταν ούτε ιατρό, ούτε διαγνωστικά και θεραπευτικά μέσα. Ανάλογα με την διαθεσιμότητα τα δύο συστήματα χρησιμοποιήθηκαν για την μεταφορά ασθενών. υγρά, 6 ασθενείς με καρδιογενές shock σταθεροποιήθηκαν και σε 1 περιστατικό οξέως εμφράγματος του μυοκαρδίου χορηγήθηκε θρομβόλυση στο ασθενοφόρο. Καμία θεραπευτική παρέμβαση δεν έγινε στο άλλο σύστημα και 13 θάνατοι παρατηρήθηκαν από τους οποίους 9 οφείλονταν σε δυνητικά θεραπεύσιμα αίτια. 27,8 % που αντιμετωπίσθηκαν με το προϋπάρχον σύστημα παρουσίασαν επιδείνωση της κατάστασής του οφειλόμενη στην έλλειψη βασικού εξοπλισμού επείγουσας ιατρικής. Συμπεράσματα Η μελέτη μας δείχνει ότι τα ασθενοφόρα προχωρημένης υποστήριξης ζωής με γιατρούς επείγουσας ιατρικής (Γιατροί σε Ρόδες) βελτιώνουν την πρόγνωση των βαρέων επειγόντων περιστατικών. Αποτελέσματα 193 ασθενείς σταθεροποιήθηκαν και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο με τα ασθενοφόρα προχωρημένης υποστήριξης ζωής και 208 μεταφέρθηκαν με το προϋπάρχον σύστημα. Κανενός η κατάσταση δεν επιδεινώθηκε από το «Γιατρός σε Ρόδες» σύστημα. 36 ασθενείς με σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα χρειάστηκαν διασωλήνωση, σε 4 περιπτώσεις πνευμοθώρακα έγινε παρακέντηση, σε 14 περιπτώσεις υποογκαιμικού shock χορηγήθηκαν ενδοφλέβια

20 21 ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ: Επίπτωση, νοσηρότητα, συννοσηρότητα και διάγνωση Kurt Kroenke, MD; Robert L. Spitzer, MD; Janet B.W. Williams, DSW; Patrick O. Monahan, PhD; and Bernd Lowe, MD, PhD. Ann Int Med March 2007, vol146; Σκοπός Οι αγχώδεις διαταραχές αν και εξίσου κοινές με την κατάθλιψη δεν λαμβάνονται σοβαρά υπ όψιν από τους γιατρούς και μένουν συχνά αδιάγνωστες. Σκοπός της μελέτης είναι να προσδιορίσουμε την τρέχουσα επίπτωση, βλάβη και συννοσηρότητα των διαταραχών του άγχους στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και να αξιολογήσουμε ένα σύντομο μέτρο διάγνωσης αυτών των διαταραχών. Υλικό Μέθοδοι 965 τυχαίοι ασθενείς από 15 πρωτοβάθμια κέντρα υγείας των Η.Π.Α. αναλύθηκαν με την συμπλήρωση ενός ερωτηματολογίου και με μία συμφωνηθείσα τηλεφωνική συνέντευξη. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ Ιουνίου 2004 και Ιουνίου Η συμπλήρωση ενός ερωτηματολογίου με 7 κριτήρια για την μέτρηση του άγχους (Generalize Anxiety Disorder [GAD]-7) στην κλινική ακολουθήθηκε από μια τηλεφωνική ψυχιατρική συνέντευξη από έναν ειδικό ψυχολόγο που δεν ήξερε το αποτέλεσμα του ερωτηματολογίου. Η λειτουργικότητα (Medical Outcomes Study Short Form-20), τα καταθλιπτικά και σωματικά συμπτώματα και οι αυτοαναφερόμενες μέρες με δυσκολίες των ασθενών και οι επισκέψεις σε γιατρούς επίσης αξιολογήθηκαν. Από τους 965 ασθενείς, 19,5% [όρια αξιοπιστίας 95%, 17%-22,1%] είχαν τουλάχιστον μία αγχώδη διαταραχή, 8,6% [όρια αξιοπιστίας 6,9%-10,6%] είχαν μετατραυματικού τύπου διαταραχή του άγχους, 7,6% [όρια αξιοπιστίας 5,9%- 9,4%] είχαν γενικευμένη διαταραχή του άγχους, 6,8% [όρια αξιοπιστίας 5,3%-8,6%] είχαν διαταραχή του πανικού, και 6,3% [όρια αξιοπιστίας 4,7%-7,9%] είχαν κοινωνική διαταραχή άγχους. Κάθε διαταραχή άγχους συνοδεύεται από σημαντική νοσηρότητα που αυξάνεται σημαντικά (P<0,001) όταν συνυπάρχει με άλλες διαταραχές άγχους. Πολλοί ασθενείς (41%) με διαταραχή του άγχους δεν ανέφεραν την λήψη θεραπείας. Συμπεράσματα Οι διαταραχές του άγχους είναι συχνές, συνοδεύονται από σημαντική νοσηρότητα και είναι συχνά αθεράπευτες στην πρωτοβάθμια περίθαλψη.

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρης Παππάς Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος ΟΡΙΣΜΟΙ

Σωτήρης Παππάς Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος ΟΡΙΣΜΟΙ Σωτήρης Παππάς Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος ΟΡΙΣΜΟΙ Μέση ωτίτιδα ονομάζεται κάθε φλεγμονώδης πάθηση της κοιλότητας του Μέσου Ωτός, άσχετα από το αίτιο ή την παθογένεσή της. Συλλογή του Μέσου Ωτός είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Πέππας Χειρουργός

Γεώργιος Πέππας Χειρουργός Γεώργιος Πέππας Χειρουργός - Οι αιτίες της δυσκοιλιότητας είναι πολλές, αλλά από πλευράς επείγοντος, οι ασθενείς παρουσιάζουν οξεία δυσκοιλιότητα, είτε λόγω φαρμάκων είτε λόγω επώδυνης πρωκτικής πάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς Δυσκοιλιότητα Κενώσεις λιγότερες από τρεις την εβδομάδα σε άτομα που σιτίζονται με δίαιτες δυτικού τύπου Δυσκολία κατά την αφόδευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμφάνιση δυσκοιλιότητας σε άτομα με φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Ορέστης Μανούσος Ομοτ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοι οι ασθενείς με συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, επιμελή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου;

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Περιεχόμενα Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Γιατί και με ποιό μηχανισμό εμφανίζονται τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας «Αναπνευστικά και Γαστρεντερικά Προβλήματα Νεογνών» Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί,

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, Αυτοάνοσα Νοσήματα Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Ένας στους δέκα πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή Θωρακικό άλγος Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Θωρακικό άλγος Το θωρακικό άλγος είναι συχνό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TANILAS 10g, σκόνη για πόσιμο διάλυμα σε φακελλίσκο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ: Κάθε φακελλίσκος περιέχει 10g macrogol

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Molaxole κόνις για πόσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε φακελλίσκος περιέχει τις ακόλουθες δραστικές ουσίες:

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία

διαιτητικές συνήθειες εμβρυϊκή εφηβείας ψυχογενής ανορεξία ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν σημαντικά στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων. Όσο πιο νωρίς αποκτάμε συνήθειες που προάγουν την υγεία μας τόσο λιγότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Γιάννης Βασαλάκης Chief Uwr Ζωής & Υγείας Interamerican Τάσος Γαρυφαλλάκης Uwr Ζωής & Υγείας Αξίωμα Συνήθη ερωτήματα- προβληματισμοί Είναι παθολογικό το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα