Ήρωας συνάμα κι άγιος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ήρωας συνάμα κι άγιος"

Transcript

1

2 Παναγιώτης Αρ. Υφαντής Ήρωας συνάμα κι άγιος Το ανθρωπολογικό ιδεώδες του Νίκου Καζαντζάκη και ο Φραγκίσκος της Ασίζης E-BOOK ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυτική δωρεά Παγκρητικής Eνώσεως Aμερικής Hράκλειο 2011

3 ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυμα Tεχνολογιασ και Eρευνας Hράκλειο Kρήτης, T.Θ. 1385, Tηλ , Fax: Aθήνα: Κλεισόβης 3, Tηλ , Fax: ΣEIPA: Θεωρια και κριτικη της λογοτεχνιας Διευθυντής σειράς: Νάσος Βαγενάς 2007: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης Επιμέλεια κειμένου διορθώσεις: Τασούλα Μαρκομιχελάκη Στοιχειοθεσία σελιδοποίηση: Παρασκευή Βλάχου (ΠΕΚ) Εκτύπωση: Γ. Αργυρόπουλος Ε.Π.Ε. Σχεδίαση εξωφύλλου: Βάσω Αβραμοπούλου ISBN

4 Περιεχομενα Πρόλογος Εισαγωγη: Ο οριζοντας της προβληματικης Καζαντζακης και Φραγκισκος: οι ορατοι σταθμοι μιας μακροχρονιας σχεσης 2.1. Η Νάξος, η φραγκισκανική Σχολή, η γνωριμία Το πρώτο ταξίδι στην Ασίζη και η συνάντηση με τον J. Joergensen Μεταξύ θυμού, θαυμασμού και ευλάβειας: δύο ακόμη ταξίδια στην Ασίζη Γραμματολογικά: η σπουδή των πηγών και οι επιδράσεις της σύγχρονης βιβλιογραφίας Οικογενειακες και ψυχολογικες αναλογιες: Τα γονεϊκα προτυπα και τα πνευματικα τους παραγωγα Το chiaroscuro των γονεϊκών προτύπων και το ψυχολογικό του αντίκρισμα Τα θεολογικά και ανθρωπολογικά παράγωγα Λύσεις και περιπλοκές: χριστοκεντρικότητα και συμπαντικός δυαλισμός

5 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ 4. Φιλοκαλικοι συσχετισμοι: η φυση ως ποιηση, η κτιση ως θεολογια 4.1. Το ποιητικό ειδικό βάρος της φραγκισκανικής πνευματικότητας Η διαχρονική απήχηση και τα ερμηνευτικά στερεότυπα Κτίση-φύση: ο κοινός τόπος της φιλοκαλικής έμπνευσης Η δοξολογία του Κτίσαντα και η λατρεία του Έπαφου Αντιλογοκρατια και μυστικισμος: Απο τον αποφατισμο Του Φραγκισκου στον αγνωστικισμο του Καζαντζακη 5.1. Ο εμπειρικός αποφατισμός του Φραγκίσκου Ο αντιδυτικισμός του Καζαντζάκη και οι αντιλογοκρατικές απολήξεις του Χριστοκεντρικός μυστικισμός και μηδενιστικός αγνωστικισμός Ερμηνειες και παρερμηνειες της αγιοτητας (Ι): Αναχωρητισμος και ανθρωπολογικος πεσιμισμος 6.1. Η άσκηση ως οδός προς την αγιότητα και ως ηρωισμός Η λαχτάρα του αναχωρητισμού και η ορθοδοξοποίηση του Φραγκίσκου Ο κοινός παρονομαστής του ανθρωπολογικού πεσιμισμού Η συντριβή της σάρκας ως προϋπόθεση ένωσης με τον Θεό Ερμηνειες και παρερμηνειες της αγιοτητας (ΙΙ): η κοινωνικη δυναμικη της χριστιανικης πιστης ΚΑι ο «κομουνιστης» Φραγκισκος Η κοινωνική δικαιοσύνη ως χριστοκεντρικό αίτημα Ο «κομουνιστής» Φραγκίσκος και η κομματική στράτευση του Καζαντζάκη Οι ιδεολογικές σταθερές μιας οριζόντιας αγιότητας

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 7.4. Πολιτική μεταφυσική ή κοινωνική θρησκεία: η αριστερή κριτική και ο θεολογικός έλεγχος Το μεσσιανικο οραμα: Συμπτωσεις και διαφορες 8.1. O φραγκισκανικός μεσσιανισμός ως όραμα ανακαίνισης του εκκλησιαστικού οργανισμού Ο μεσσιανισμός του Καζαντζάκη ως εθνοκεντρική φαντασίωση Η μετεξέλιξη: Ο μεσσιανισμός του Καζαντζάκη ως διεθνιστική εσχατολογία Μεσσίες μεν αλλά τίνος Θεού; Οι κριτικές αιχμές Συμπερασματικα: οι αντιφατικες εκφανσεις της φραγκισκανικης συνειδησης του Καζαντζακη Βιβλιογραφια Α. Πηγές Β. Μελετήματα Ευρετηριο

7 Προλογος A ρχικές στοχεύσεις της παρούσας μελέτης ήταν αφ ενός ο εντοπισμός των γραμματολογικών εξαρτήσεων του καζαντζακικού Φτωχούλη του Θεού από τις αγιολογικές πηγές που διασώζουν πληροφορίες για τη ζωή και τη διδασκαλία του Φραγκίσκου της Ασίζης, και αφ ετέρου η ανίχνευση των επιδράσεων της νεότερης ιστοριογραφικής και θεολογικής βιβλιογραφίας γύρω από την ταυτότητα του πρώιμου φραγκισκανισμού στον τρόπο με τον οποίο ο κρητικός στοχαστής προσέγγισε ερμηνευτικά τον δυτικό άγιο. Ωστόσο, η συγκριτική και κριτική μελέτη του καζαντζακικού έργου, από τη μια πλευρά, και των αγιολογικών φραγκισκανικών πηγών και της νεότερης φραγκισκανικής βιβλιογραφίας, από την άλλη, αποκάλυψε πως η παρουσία του δυτικού αγίου στο έργο του Καζαντζάκη όχι μόνο δεν περιορίζεται στο λογοτεχνικό συναξάρι του τελευταίου, αλλά αντιθέτως διασχίζει, με τρόπο άλλοτε κραυγαλέο και άλλοτε πιο χαμηλόφωνο ή/και σιωπηλό, σύνολο σχεδόν το έργο του κρητικού συγγραφέα. Βαθμιαία, το ενδιαφέρον της μελέτης μετατοπίστηκε σε μια ευρύτερη στοχοθεσία που χρησιμοποιεί τον αφετηριακό φιλολογικό στόχο ως προϋπόθεση για μια παράλληλη και ουσιαστικότερη σπουδή, η οποία αφορά όχι μόνο τη ρητή ή άδηλη σχέση των σημαινόντων αλλά και την οργανική και ενίοτε πυρετική συγγένεια των σημαινομένων. Έτσι, η χαρτογράφηση των ποι- 9

8 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ κίλων όψεων του φραγκισκανισμού στο έργο και τη σκέψη του Καζαντζάκη αναδείχθηκε σε ερμηνευτικό εργαλείο για την κριτική ανατομία και πληρέστερη κατανόηση της πολύπλευρης και ιδιότροπης θρησκευτικής συνείδησης του κρητικού στοχαστή και των δυναμικών της μεταμορφώσεων ή απηχήσεων στον χώρο της κοινωνίας, των φιλοσοφικών ιδεών ή/και της πολιτικής. Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα μελέτη δοκιμάζει στην επιστημονική πράξη δύο ερευνητικές δυνατότητες: Πρώτον, τη διεύρυνση των ορίων και εφαρμογών της αγιολογικής επιστήμης, πέραν της συμβατικής, κατά βάση γραμματολογικής της χρησιμότητας και, δεύτερον, τη γονιμότητα ενός ανοιχτού διαλόγου ανάμεσα στις βασικές σταθερές της θεολογικής ανθρωπολογίας και στα ιδεολογικά ρεύματα της σύγχρονης σκέψης. Π. Αρ. Υφαντής Θεσσαλονίκη, Μάρτιος

9 1 Εισαγωγη Ο ορίζοντας της προβληματικής O Νίκος Καζαντζάκης ( ) 1 δεν έπαψε ποτέ να βασανίζεται από το περί Θεού ερώτημα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο που οριοθετεί η εμβληματική μορφή του Ιησού Χριστού, 2 η οποία σηματοδότησε τον πρώτο και καθοριστικό σταθμό της πνευματικής διαδρομής του κρητικού στοχαστή. Σε μια επιστολή του προς τον συγγραφέα Max Tau, o Καζαντζάκης ομολογεί ότι το μυστήριο του θεανδρικού προσώπου, «αυτή η ένωση η τόσο μυστηρι- 1 Συνοπτική εργοβιογραφία του Νίκου Καζαντζάκη βλ. στο Π. Σταύρου, «Χρονολόγιο της ζωής και του έργου του», Νίκος Καζαντζάκης Αφιέρωμα στο ένθετο Επτά Ημέρες, εφ. Καθημερινή, Κυριακή 2 Νοεμβρίου 1997, σ. 6-10, και P. Bien, Καζαντζάκης. Η πολιτική του πνεύματος, μτφρ. Ασπασία Δ. Λαμπρινίδου, [τ. 1] Ηράκλειο 2001, σ. xvii-xxxi. Για μια λεπτομερέστερη παρουσίαση του βίου και των έργων του Καζαντζάκη, βλ. Π. Πρεβελάκης, Ο ποιητής και το ποίημα της Οδύσσειας, Αθήνα 1958 και του ίδιου «Σχεδίασμα εσωτερικής Βιογραφίας», στα Τετρακόσια γράμματα, σ. θ -πστ. 2 Την κομβική θέση του Χριστού στη συνείδηση του κρητικού συγγραφέα δείχνουν μεταξύ άλλων η νεανική τραγωδία Χριστός, χρονολογημένη μεταξύ 1915 και 1921 και δημοσιευμένη μαζί με άλλες βυζαντινής θεματολογίας (βλ. Θέατρο Β, σ ), το ομότιτλο ποίημα που γράφτηκε το 1937 (βλ. Τερτσίνες, σ ), καθώς και η ραψωδία Φ της καζαντζακικής Οδύσειας. 11

10 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ ώδης και τόσο πραγματική του ανθρώπου και του Θεού, αυτή η Sehnsucht, η τόσο ανθρώπινη και τόσο υπεράνθρωπη, μιας συμφιλίωσης του Θεού και του ανθρώπου στο υψηλότερο επίπεδο που ένα ον μπορεί να ποθήσει», 3 δεν έπαψε να τον απασχολεί από τα παιδικά του χρόνια. Το ίδιο ομολογεί στον «Πρόλογο» του πιο συζητημένου μυθιστορήματός του με χριστιανική θεματολογία: «Η δυαδική υπόσταση του Χριστού στάθηκε για μένα πάντα βαθύ ανεξερεύνητο μυστήριο η λαχτάρα, η τόσο ανθρώπινη, η τόσο υπεράνθρωπη, να φτάσει ο άνθρωπος ώς το Θεό ή πιο σωστά: να επιστρέψει ο άνθρωπος στο Θεό και να ταυτιστεί μαζί του». 4 Βέβαια, η σκέψη του Καζαντζάκη στη συνέχεια πήρε άλλες κατευθύνσεις, θέτοντας νέα ερωτηματικά και αναζητώντας νέες αποκρίσεις σε ποικίλες υπαρξιακές, θρησκευτικές και ιδεολογικές περιοχές, καθοδηγημένη από τις μορφές-σύμβολα του Βούδα, του Λένιν και του ομηρικού Οδυσσέα. 5 Ωστόσο, ο «αέναος πνευματικός νομαδισμός», 6 όπως έχει χαρακτηριστεί η αδιάκοπη διανοητική περιπλάνηση του Καζαντζάκη, σε αυτές τις φαινομενικά ασύνδετες ή/και αντιφατικές μεταξύ τους μεταφυσικές και ιδεολογικές ατραπούς, δεν εξάλειψε τα αιτήματα και τις αναζητήσεις του αρχικού του θεοκεντρικού ή χριστιανικού προσανατο- 3 Το παράθεμα στα Τετρακόσια γράμματα, σ. λστ. 4 Ο Τελευταίος Πειρασμός, σ. 5. Πρβλ. Αναφορά, σ Σε μιαν άλλη επιστολή του, γραμμένη στις , αυτή τη φορά προς τον Πρεβελάκη, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Ευχαριστώ που γράφετε για μένα κανένας άλλος δεν μπορούσε να γράψει και να κρίνει τη ζωή μου και τον ανήφορό μου στην Αναφορά στον Greco κάνω την εξομολόγησή μου στο γέρο μας Παππού, κι εκεί μιλώ για τα τέσσερα κύρια στάδια που πέρασα, και καθένα από τα στάδια αυτά φέρει ένα ιερό όνομα: Χριστός, Βούδας, Λένιν, Οδυσσέας». Βλ. Τετρακόσια γράμματα, σ Βλ. Ντ. Αποστολόπουλος, «Ο Νίκος Καζαντζάκης και η φιλοσοφία του», Νέα Εστία, τ. 66 (1 Ιουλίου-31 Δεκεμβρίου 1959), σ

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ λισμού. 7 Αντιθέτως, οι περιπλανήσεις αυτές εμπλούτισαν τον αρχικό πνευματικό προσανατολισμό, δίδοντας νέες ευκαιρίες ανάπτυξης ή επεξεργασίας της θεολογικής σκέψης του. Αυτό αποδεικνύουν τα χριστιανικής έμπνευσης και θεματολογίας μυθιστορήματα που έγραψε προς το τέλος της δεκαετίας του 40 και στα πρώτα χρόνια της επόμενης δεκαετίας, δηλαδή κατά την τελευταία περίοδο της συγγραφικής του παραγωγής. k Αν εξαιρέσει κανείς τους Αδερφοφάδες, (ένα έργο που η σύνθεσή του είχε ξεκινήσει το 1949 και ολοκληρώθηκε το 1954, αλλά που δημοσιεύθηκε εντέλει μετά θάνατον, το 1963), 8 τελευταίο στη σειρά των μυθιστορημάτων της ώριμης, ή «πέμπτης» κατά τον Πρεβελάκη, συγγραφικής περιόδου του Καζαντζάκη κατατάσσεται το βιβλίο Ο Φτωχούλης του Θεού, που γράφτηκε το 1953 στην Αντίμπ και άρχισε να δημοσιεύεται στην αθηναϊκή εφημερίδα Ελευθερία τον Ιούνιο του επόμενου έτους. 9 Πρόκειται για το λο- 7 «Το πρώτο σκαλοπάτι είναι ο Χριστός. Ο Χριστός ο παλιός αγωνιστής, που κινδυνεύει κ είναι η σειρά του ανθρώπου να τον σώσει, το / σύμβολο του Πάθους και της Ανάστασης του ανθρώπου, ο ανήφορος κ η πάλη ανάμεσα στη Σάρκα και το Πνεύμα, η Αγάπη, που διαπερνά την ύπαρξη του Φραγκίσκου, του Φτωχούλη του Θεού ο Χριστός αυτός δεν είναι βέβαια χαραγμένος μέσα στους τύπους της ορθόδοξης δογματικής, είναι όμως ένας μεγάλος αναβαθμός στην ανάβαση του Κ., που δεν φαίνεται να τον υπερβαίνει τελειωτικά»: Κ. Μιχαηλίδης, «Ανάβαση, το ερμηνευτικό σχήμα του όντος στην Αναφορά του Νίκου Καζαντζάκη», στον τόμο Θεώρηση του Νίκου Καζαντζάκη. Είκοσι χρόνια από το θάνατό του [Τετράδια Ευθύνης 3], 1993, σ Οι επόμενοι σταθμοί της πορείας του Καζαντζάκη είναι διαδοχικά ο Βούδας, ο Λένιν, ο ομηρικός Οδυσσέας. 8 Βλ. σχετικά Τετρακόσια γράμματα, σ Πρβλ. P. Bien, Καζαντζάκης, ό.π., σ. xviii του ίδιου, Kazantzakis. Politics of the Spirit, vol. 2, Princeton 2007, σ Τετρακόσια γράμματα, σ

12 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ γοτεχνικό συναξάρι του Φραγκίσκου της Ασίζης, 10 του δημοφιλέστερου ίσως αγίου της χριστιανικής Δύσης. Η κριτική αντιμετώπισε το έργο με επιφυλάξεις, που οφείλονταν κυρίως στο γεγονός ότι δεν επρόκειτο για μια πρωτότυπη σύνθεση, αλλά για μια «μυθοποιημένη βιογραφία», 11 υποταγμένη στους περιορισμούς της ιστορικότητας του ήρωα. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, στην ογκώδη μελέτη του για το πρόσωπο και το έργο του κρητικού συγγραφέα, σημειώνει ενδεικτικά: «Ο Φτωχούλης του Θεού είναι το λιγώτερο υπολογίσιμο απ όλα του τα πεζά έργα γιατί δεν πρόκειται για ένα αυθεντικό συναξάρι του Άγιου, ούτε για ένα μυθιστόρημα που μπορεί να ελευθερωθεί από τους περιορισμούς που του βάζει η συγκεκριμένη περίπτωση όσο κι αν ο συγγραφέας δεν δεσμεύεται από τα δεδομένα στοιχεία, μεταπλάθοντάς τα και επινοώντας δικά του». 12 Ακόμη πιο αμείλικτη είναι η άποψη της Λιλής Ζωγράφου, που χαρακτηρίζει το βιβλίο «το πιο κακό κι αδιάβαστο που γραψε ο συγγραφέας». 13 Παρά την ψυχρή υποδοχή της φιλολογικής κριτικής, ο Φτωχούλης του Θεού αγαπήθηκε πολύ από τους έλληνες αναγνώστες 10 Εκτός από τη μυθιστορηματική βιογραφία του Καζαντζάκη, ο έλληνας αναγνώστης μπορεί να συμβουλευτεί τα ακόλουθα έργα για το πρόσωπο του Φραγκίσκου: Β. Σταυρίδης, Ο Φραγκίσκος της Ασσίζης, Ισταμπούλ 1960 (ανάτυπο από το π. Ορθοδοξία) Σ. Αγουρίδης, «Ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασσίζης (Κάποιες απόψεις για τη ζωή του)», στoυ ιδίου Θεολογία και κοινωνία σε διάλογο, Αθήνα 1999, σ Π. Αρ. Υφαντής (επιμ.), Τα Μικρά Άνθη του αγίου Φραγκίσκου, Αθήνα 2002, σ (της «Εισαγωγής») του ιδίου Η θεολογία του Φραγκίσκου της Ασίζης. Ορθόδοξη κριτική προσέγγιση (διδακτορική διατριβή), Θεσσαλονίκη Λ. Πολίτης, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αθήνα , σ Ν. Βρεττάκος, Νίκος Καζαντζάκης. Η αγωνία και το έργο του, επιμ. εκδόσεως Κωστούλα Μητροπούλου, [Αθήνα] χ.χ., σ Λ. Ζωγράφου, Ν. Καζαντζάκης, ένας τραγικός, Αθήνα 1960, σ

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (όπως επιμαρτυρούν οι αλλεπάλληλες επανεκδόσεις του), οι οποίοι διέθεταν μεν μία καλλιτεχνική ευαισθησία αλλά όχι κατ ανάγκην και ένα αντίστοιχο θεολογικό υπόβαθρο. Γι αυτούς, ο ασκητής από την Ασίζη ήταν πρωτίστως η πηγή έμπνευσης ενός μεγάλου λογοτέχνη και δευτερευόντως μία βαρυσήμαντη θεολογική προσωπικότητα ούτε μπορούσαν ούτε και τους ενδιέφερε να ελέγξουν την ιστορική αξιοπιστία της βιογραφικής ανασύνθεσης του Φραγκίσκου, την εξάρτηση του συγγραφέα από τις ιστορικές πηγές και τον βαθμό της συγγνωστής δημιουργικής αυθαιρεσίας με την οποία τις μετέπλασε. Εάν η λογοτεχνική κριτική υποδέχθηκε το έργο με επιφυλάξεις, η Εκκλησία το αντιμετώπισε μάλλον με αδιαφορία. Αυτό εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι το βιβλίο κυκλοφόρησε στον απόηχο των αντιδράσεων που είχαν προκαλέσει τα προηγούμενα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη της ίδιας περιόδου: πρωτίστως το Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται (γραμμένο το 1949 και δημοσιευμένο το 1954) και ο Τελευταίος Πειρασμός ( ), και δευτερευόντως ο Καπετάν Μιχάλης (1950). Απασχολημένη καθώς ήταν με τη διαμάχη γύρω από την αμφιλεγόμενη ορθοδοξία των χριστολογικών μυθιστορημάτων του Καζαντζάκη, η Εκκλησία φάνηκε μάλλον απρόθυμη να προβληματιστεί ψύχραιμα και σοβαρά, δηλαδή σε θεολογικό επίπεδο, με το μυθιστορηματικό συναξάρι του Φραγκίσκου. Ενώ, όμως, το αναγνωστικό κοινό, αγνοώντας τις επιφυλάξεις της φιλολογικής κριτικής, αγκάλιασε το βιβλίο, δεν συνέβη το ίδιο και με τη θεολογική σκέψη της εποχής, η οποία μάλλον συμπαρασύρθηκε αβασάνιστα από τη στάση της διοικούσας Εκκλησίας. Παρότι το έργο αυτό είχε πρόδηλη χριστιανική θεματολογία και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να συμβάλει στη βαθύτερη κατανόηση των καζαντζακικών θρησκευτικών αντιλήψεων, η θεολογική διανόηση αδιαφόρησε για το περιεχόμενό του. Η δυτική προέλευση του ιστορούμενου αγίου δεν φαίνεται να ενοχοποιείται για 15

14 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ αυτή την αδιαφορία εξάλλου, η επίσημη ακαδημαϊκή θεολογία μέχρι τότε, χωρίς να έχει προσμετρήσει με θεολογικά κριτήρια το πνευματικό βάρος της παρουσίας του δυτικού αγίου, είχε μια συμβατικά θετική στάση απέναντί του. 14 Το πρόβλημα, συνεπώς, μάλλον επικεντρωνόταν στην αρνητική προδιάθεση έναντι του συγγραφέα και λιγότερο στην ετερόδοξη πνευματική καταγωγή του ήρωα. Αυτό συνάδει και με το γεγονός ότι, στον χώρο της θεολογίας πάντα, την ίδια πενιχρή αναγνωστική απήχηση με τον Φτωχούλη του Θεού μοιράστηκε και το έργο του δανού συγγραφέα Johannes Joergensen O άγιος Φραγκίσκος της Ασσίζης. Η ζωή και το έργο του, το οποίο κυκλοφόρησε το 1951 από τις εκδόσεις Καλού Τύπου σε μετάφραση του Νίκου Καζαντζάκη. Πιο πιθανό φαίνεται το ενδεχόμενο η αδιαφορία της ελλαδικής Εκκλησίας και της νεοελληνικής θεολογίας απέναντι στο έργο του Καζαντζάκη να οφείλεται στη γενικότερη καχυποψία και των δύο μεγεθών απέναντι στη θύραθεν διανόηση, όπως επίσης και απέναντι στις ποικίλες εκφάνσεις της τέχνης και του πολιτισμού, 15 ιδίως όταν αυτές οι τελευταίες είτε δεν αξιώθηκαν μια λειτουργική χρήση είτε δεν διαθέτουν τη σφραγίδα της λαϊκής 14 Για τη στάση της ελλαδικής θεολογίας απέναντι στον Φραγκίσκο, βλ. αναλυτικά P. A. Yfantis, «Chi dice la gente che io sia?. San Francesco nella bibliografia neogreca», Collectanea Franciscana, τ. 72 (2002), σ Ποικίλες όψεις αυτής της σχέσης παρουσιάζουν τα αφιερώματα «Εκκλησία και Πολιτισμός» και «Ελληνική Διανόηση και Ορθοδοξία» των π. Σύναξη (τ. 88, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2003) και Αναλόγιον (τ. 6, Ιούνιος-Ιούλιος-Αύγουστος 2003), αντίστοιχα. Από το τελευταίο, μνημονεύουμε εδώ τη συμβολή του καθηγητή Νίκου Ματσούκα, ο οποίος, αφού επισημαίνει την άγνοια και την αδιαφορία μεγάλου μέρους των διανοουμένων, καλλιτεχνών και δημοσιογράφων απέναντι στον πλούτο της ορθόδοξης παράδοσης, σχολιάζει και τη στάση μερίδας των σημερινών θεολόγων, οι οποίοι αρνούνται να κατανοήσουν και να αποδεχθούν «την οργανική σχέση θεολογίας ή εκκλησιαστικής 16

15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ μήτρας. Αυτή η καχυποψία, για μεγάλο χρονικό διάστημα, τροφοδότησε και ενθάρρυνε μια ομολογιακή και κατ επέκταση άγονη απολογητική νοοτροπία, που από τη μια πλευρά μάλλον υπονόμευσε τη σχέση της Εκκλησίας με τον κόσμο και από την άλλη οδήγησε τη θεολογική διανόηση σε έναν αδικαιολόγητο απομονωτισμό. 16 Επιπλέον, αυτή η στάση κατάφερε να ενισχύσει την άποψη κάποιων δηλωμένων ιδεολογικών αντιπάλων της Εκκλησίας που συχνά συρρικνώνουν την ταυτότητα και την αποστολή της Εκκλησίας στον κοινωνικό της ρόλο ότι ο εκκλησιαστικός οργανισμός δεν είναι παρά ένας συντηρητικός θεσμός, αδιάφορος ή/και εχθρικός απέναντι στους προβληματισμούς της κοινωνίας, όπως αυτοί διατυπώνονται και αισθητοποιούνται από τα πιο προικισμένα κύτταρα του κοινωνικού σώματος. Η πόλωση ανάμεσα στην Εκκλησία και την αριστερή κυρίως διανόηση κορυφώθηκε κατά τα μέσα του περασμένου αιώνα, εξαιτίας και των πολιτικών περιπετειών που δίχασαν τη μεταπολεμική Ελλάδα, για να κλιμακωθεί στις αμέσως επόμενες δεκαετίες, δηλαδή την εποχή της δίωξης του Καζαντζάκη. 17 ζωής και πολιτισμού». Βλ. Ν. Ματσούκας, «Νεοελληνικής διανόησης και θεολογίας παραλειπόμενα», Αναλόγιον, ό.π., σ Την καχύποπτη ή αμυντική στάση της θεολογικής σκέψης απέναντι στο πρόσωπο και το έργο του Καζαντζάκη αμφισβήτησε στην πράξη ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Νίκος Ματσούκας με το ρωμαλέο μελέτημά του Η ελληνική παράδοση στο Νίκο Καζαντζάκη (επιμ. Ελένη Καμπάνη, Θεσσαλονίκη ). Από τον ίδιο ακαδημαϊκό χώρο προέρχονται και δύο πρόσφατες μελέτες που προσπαθούν να φωτίσουν με επιστημονική νηφαλιότητα ένιες θεολογικές όψεις του καζαντζακικού έργου. Βλ. Αδ. Ασλανίδης, Η χριστολογική αντίληψη του Νίκου Καζαντζάκη (διπλωματική εργασία), Θεσσαλονίκη 1998 και Σοφία Λασκαρίδου, Η χρήση της Αγίας Γραφής στα έργα του Καζαντζάκη (διπλωματική εργασία), Θεσσαλονίκη «Ο Εμφύλιος Πόλεμος, μετά το 1944, θα διχάσει βαθύτατα τους Έλ- 17

16 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ Στην προκειμένη περίπτωση, αναφορικά με το συγκεκριμένο έργο του Καζαντζάκη, η Εκκλησία και η θεολογική σκέψη, εξαιτίας της αμυντικής τους στάσης, στερήθηκαν μια πολύτιμη ευκαιρία να διαλεχθούν με την κοσμική διανόηση και να προχωρήσουν σε μια επί της ουσίας επαναπραγμάτευση ή διερεύνηση της ψίχας των καζαντζακικών θρησκευτικών αντιλήψεων, με αφορμή τα κατ εξοχήν θεολογικά έργα του συγγραφέα: την Ασκητική («έργο σύντομο, πολύ συμπυκνωμένο, που εκφράζει τη μεταφυσική πίστη του Καζαντζάκη» 18, ή κατ άλλους «το πιο βασικό [ ] από άποψη ουσίας» 19 ), τα προαναφερθέντα χριστολογικά μυθιστορήματά του, την αυτοβιογραφική Αναφορά στον Γκρέκο, 20 αλλά και το Συμπόσιον (που όμως δημοσιεύτηκε μετά θάληνες σε δύο μεγάλα στρατόπεδα, των κομμουνιστών και των εθνικοφρόνων. Σε αυτή τη σύγκρουση η αριστερή διανόηση και η εκκλησία θα αποτελέσουν τους δύο ιδεολογικούς στυλοβάτες των αντιμαχόμενων στρατοπέδων. [ ] Για όλους όσους θα ανδρωθούν μέσα στο κλίμα των δεκαετιών του 1950 και του 1960, μέχρι το 1974, η Ορθοδοξία θα ταυτίζεται με συντηρητικές πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές και επιλογές, θα είναι η θεραπαινίδα του καθεστώτος, της ξένης εξάρτησης, του Παλατιού, της Δεξιάς. Το ήθος της δεν θα έχει καμία σχέση με την Ορθόδοξη πνευματική παράδοση, αλλά θα κυριαρχείται από τον μακρακισμό και τον προτεσταντικό ευσεβισμό της Ζωής, του Σωτήρα και τόσων άλλων»: Γ. Καραμπελιάς, «Αριστερή διανόηση και Ορθοδοξία στη σύγχρονη Ελλάδα», Αναλόγιον, ό.π., σ. 30, Λ. Πολίτης, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ό.π., σ Κ. Μ. Προύσης, «Το πρόβλημα Καζαντζάκης», Νέα Εστία, τ. 102 (Χριστούγεννα 1977), σ Και κατά τον Δημήτριο Κωνσταντέλο, τα κυριότερα έργα του Καζαντζάκη στα οποία εντοπίζει κανείς διατυπώσεις του θρησκευτικού του πιστεύω είναι τα ακόλουθα: η Ασκητική, ο Τελευταίος Πειρασμός, ο Φτωχούλης του Θεού, ο Χριστός Ξανασταυρώνεται και η Αναφορά στον Γκρέκο. Βλ. D. Constantelos, «Nikos Kazantzakis: Othodox or Heterodox? A Greek Otrthodox Appreciation», στο συλλ. έργο D. 18

17 ΕΙΣΑΓΩΓΗ νατον, το 1971). Χώρια που, ειδικά ο Φτωχούλης του Θεού επρόκειτο για ένα έργο που τόσο ο ήρωας (ένας χριστιανός ασκητής) όσο και το ιστορικό φόντο του (ο Μεσαίωνας), παρά τη δυτική τους προέλευση, εξασφάλιζαν τουλάχιστον τους όρους μιας γόνιμης αφετηρίας. k Ολοκληρώνοντας τις παραμέτρους της προβληματικής που εκτέθηκαν παραπάνω, επισημαίνουμε πως ο Καζαντζάκης γράφει τον Φτωχούλη μετά από τη δημοσίευση των χριστολογικών μυθιστορημάτων του. Συνεπώς, είτε δεν είχε ακόμη ολοκληρώσει τις θέσεις του γύρω από το περί Θεού ερώτημα, είτε με το έργο αυτό επιχειρεί μια τελεσίδικη απόπειρα να τις ανακεφαλαιώσει και, μάλιστα, σε μια κατ εξοχήν χριστιανική εκδοχή τους. Ακόμη κι αν κάποιος θεωρήσει υπερβολική την άποψη πως «Ο Φτωχούλης του Θεού αποτελεί μια σύνθεση όλου του καζαντζακικού κόσμου», 21 είναι βέβαιο ότι η μελέτη του έργου αυτού παραμένει πολύτιμη για τη διερεύνηση της θρησκευτικής ταυτότητας του κρητικού συγγραφέα. Μια επιμέρους πτυχή της παραπάνω προβληματικής είναι και το ερώτημα γιατί ο Καζαντζάκης αποφασίζει να δοκιμαστεί στον χώρο της χριστιανικής αγιότητας διαλέγοντας ως ήρωά του τον συγκεκριμένο δυτικό άγιο. Όπως έχει επισημανθεί εύστοχα για το έργο αυτό, δεν πρόκειται για την «ποιητική ή ιστορική αφήγηση ενός ουδέτερου ανθρώπου», αλλά για την «ανάγκη μιας ατομικής Middleton P. Bien (επιμ.), God s Struggler. Religion in the writings of Nikos Kazantzakis, Macon, Georgia 1996, σ Την άποψη αυτή διατυπώνει ο ελληνικής καταγωγής ρωμαιοκαθολικός μελετητής και νυν αρχιεπίσκοπος των Ρωμαιοκαθολικών της Κέρκυρας Ιωάννης Σπιτέρης στο εισαγωγικό σημείωμα μιας από τις ιταλικές εκδόσεις του Φτωχούλη. Βλ. Y. Spiteris, «Presentazione», στο Ν. Kazantzakis, Il Poverello di Dio, Casale Monferrato 1990, σ

18 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ του εξομολόγησης», η οποία εν προκειμένω εκφράζεται στην ανάγκη του δημιουργού «να δει τον κόσμο μες απ το βλέμμα του Άγιου Φραγκίσκου». 22 Ας μη λησμονούμε, εξάλλου, ότι κάθε λογοτεχνικό κείμενο εκφράζει τον ψυχισμό του συντάκτη του: ακόμη κι αν ο τελευταίος ρητά αποστασιοποιείται από το περιεχόμενό των γραπτών του, ή «ισχυρίζεται πως περιγράφει ρεαλιστικά, δεν κάνει παρά μια προβολή της δικής του αντίληψης». 23 Η διερεύνηση της ταύτισης του Καζαντζάκη με τις περσόνες των έργων του θα μας απασχολήσει και αλλού. Για την ώρα επισημαίνουμε πως πέρα και από αυτό ακόμη το περιεχόμενο του Φτωχούλη του Θεού, οι εσωτερικοί ή βιωματικοί συσχετισμοί που συνδέουν τον βιογράφο και τον βιογραφούμενο οριοθετούν από μόνοι τους ένα γόνιμο πεδίο έρευνας που παραμένει ακόμη ακαλλιέργητο. Επιπλέον, η διερεύνηση αυτών των εσωτερικών συσχετισμών μεταξύ των δύο προσώπων αναδεικνύεται σε εύχρηστο εργαλείο για μια επανεξέταση του ιδιαίτερου χαρακτήρα της χριστιανικότητας και της γενικότερης στάσης του Καζαντζάκη απέναντι στον «Αόρατο», όπως συνήθιζε ο ίδιος να ονομάζει τον Θεό. Πρόκειται για ένα θέμα που έχει απασχολήσει αρκετές φορές τον κριτικό στοχασμό πολλών μελετητών του έργου του. Η ποικιλία των απαντήσεων που διατυπώθηκαν κατά καιρούς επί του θέματος αντικατοπτρίζει (και εξαρτάται άμεσα από) την ειδολογικά πολύπλευρη και τεράστια σε όγκο συγγραφική παραγωγή του Καζαντζάκη, και τη συνακόλουθη ενασχόληση με το καζαντζακικό έργο μελετητών ποικίλης ιδεολογικής προέλευσης και ερμηνευτικής σκοποθεσίας. Στην πολυπλοκότητα του προβλήματος συνέβαλαν με καθοριστικό τρόπο οι αντιδράσεις αρχικά της Ρωμαι- 22 Ν. Βρεττάκος, Νίκος Καζαντζάκης, ό.π., σ. 715, Για τη σχέση μεταξύ λογοτεχνίας και ψυχολογίας, βλ. Φ. Α. Δημητρακόπουλος, Ο Νεοελληνισμός στη Λογοτεχνία, 19ος-20ός αι., Αθήνα 1985, σ εδώ:

19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ οκαθολικής 24 και κατόπιν της Ορθόδοξης ελλαδικής Εκκλησίας 25 ενάντια στον συγγραφέα. Η παρέμβαση της θεσμικής Εκκλησίας έδωσε νέες κατευθύνσεις στις ερμηνευτικές προσπάθειες της κριτικής, δεδομένου ότι πολλοί μελετητές και λόγιοι εκμεταλλεύτηκαν την περίπτωση του κρητικού λογίου για να εκδηλώσουν τον αντικληρικαλισμό τους και να καταγγείλουν όχι εντελώς αναίτια την καχυποψία και την ακαμψία του εκκλησιαστικού κατεστημένου. Αξίζει, πάντως, να λεχθεί ότι ο αντικληρικαλισμός της διανόησης κατόρθωσε να εδραιώσει την πεποίθηση ότι η εκκλησιαστική ηγεσία αναθεμάτισε τον Καζαντζάκη. Πρόκειται για μια 24 Η γερμανική μετάφραση του μυθιστορήματος Ο Τελευταίος Πειρασμός (1954) προκάλεσε την αντίδραση της Ρωμαϊκής Έδρας, η οποία κατέταξε το έργο στον Index των απαγορευμένων βιβλίων. 25 Ο Καζαντζάκης αντιμετώπισε την κατηγορία επί αθεϊσμώ εξαιτίας του περιεχομένου της Ασκητικής. Αργότερα, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος αντέδρασε ακολουθώντας τα βήματα της Ρωμαιοκαθολικής, με αφορμή τις χριστολογικές αντιλήψεις που ο κρητικός συγγραφέας διατύπωνε στον Τελευταίο Πειρασμό. Ο Καζαντζάκης παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του και οι αντιδράσεις εναντίον του πύκνωσαν εξαιτίας του θεολογικού περιεχομένου των μυθιστορημάτων του Ο Χριστός ξανασταυρώνεται (1948) και Καπετάν Μιχάλης (1950). Νέα κλιμάκωση της κρίσης πυροδοτήθηκε κατά τον θάνατο του συγγραφέα (1957), εξαιτίας της απειλής της ελλαδικής Εκκλησίας να απαγορεύσει τη χριστιανική του ταφή. Χρονικό της διαμάχης βλ. στη μελέτη του Γ. Στεφανάκη, Aναφορά στον Καζαντζάκη, Αθήνα 1997 ιδιαίτερα την ενότητα με τίτλο «Η δίωξη του Νίκου Καζαντζάκη», σ Μια συνοπτική επισκόπηση των αντιδράσεων που προκάλεσαν οι χριστολογικές κυρίως αντιλήψεις του κρητικού Καζαντζάκη βλ. στο M. Antonakes, «Christ, Kazantzakis, and Controversy in Greece», στο συλλ. έργο D. Middleton P. Bien (επιμ.), God s Struggler, ό.π., σ Μιαν όψιμη αναζωπύρωση της προβληματικής προκάλεσε η κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Καζαντζάκη Ο Τελευταίος Πειρασμός, από τον αμερικανό σκηνοθέτη Martin Scorcese (το φιλμ προβλήθηκε στο Φεστιβάλ της Βενετίας το 1988). 21

20 ΗΡΩΑΣ ΣΥΝΑΜΑ ΚΙ ΑΓΙΟΣ ιστορική ανακρίβεια, πρόσφορη για ιδεολογική εκμετάλλευση, που εξαιτίας, κυρίως, των ερεισμάτων που βρήκε στον αυτόκλητο προοδευτικό δημοσιογραφικό λόγο, 26 σήμερα εντοπίζεται ακόμη και σε κείμενα σοβαρών επιστημόνων και στοχαστών. 27 Οι περιπετειώδεις σχέσεις του κρητικού συγγραφέα με την ηγεσία της ελλαδικής Εκκλησίας, σε συνδυασμό με τη δυτική προέλευση του Φραγκίσκου, συνθέτουν έναν ακόμη παράγοντα που επιτείνει τη θεματολογική ιδιαιτερότητα ή και σχοινοβασία του παρόντος μελετήματος και ταυτόχρονα φωτίζει τα κίνητρα της συγγραφής του. Η θεματολογική ιδιαιτερότητα εντείνεται και από τον αντιστρόφως ανάλογο τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη νεοελληνική συνείδηση διαχειρίζεται τη μνήμη των δύο προσώπων, του αφηγητή και του ιστορούμενου. Από τη μια πλευρά, η ορθόδοξη θεολογία αντιμετωπίζει τον Φραγκίσκο με μιαν αόριστη Η συμπάθεια προεπισκόπηση ακαδημαϊκού ή ηθικολογικού χαρακτήρα, δεδομένου ότι σύμφωνα με τα ορθόδοξα θεολογικά και εκκλησιαστικά κριτήρια παραμένει προϊόν της Δύσης, δηλαδή ενός αλλότριου πολιτιστικού και πνευματικού μορφώματος από την άλλη πλευρά, δεν η πλειονότητα είναι της θεωρούμενης διαθέσιμη προοδευτικής μερίδας της νεοελληνικής διανόησης περιβάλλει τη μνήμη του Καζαντζάκη με μιαν αδιασάλευτη εκτίμηση και έναν αδιάπτωτο θαυμασμό, που αγγίζει τα όρια του ταμπού. Κυρίως στην ιδιαίτερη πατρίδα του Καζαντζάκη, ο θαυμασμός προς το πρόσωπό του προσλαμβάνει ενίοτε τα γνωρίσματα της λαϊκής ευλάβειας: ο κρητικός των επόμενων σελίδων 26 Χαρακτηριστικό παράδειγμα το άρθρο της Άννας Σωτρίνη, «Νίκος Καζαντζάκης. Είμαι η νύχτα που την τρώει το φως», Το Μετρό, τ. 103, Ιούνιος 2004, σ Βλ. ενδεικτικά Ir. Yalom, Θρησκεία και Ψυχανάλυση, μτφρ. Ευαγγελία Ανδριτσάνου Γ. Ζέρβας, Αθήνα 2003, σ. 44. Είναι παρήγορο, πάντως, ότι την ανακρίβεια του συντάκτη ελέγχουν με υποσελίδια παρατήρησή τους οι μεταφραστές. Στο ίδιο, σ. 44 υποσημ

Ο ορίζοντας της προβληματικής

Ο ορίζοντας της προβληματικής 1 Εισαγωγη Ο ορίζοντας της προβληματικής O Νίκος Καζαντζάκης (1883-1957) 1 δεν έπαψε ποτέ να βασανίζεται από το περί Θεού ερώτημα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο που οριοθετεί η εμβληματική μορφή του Ιησού Χριστού,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

æ Y X A N A Y T I K H K E æ H 1 8 2 Y N A N T H E I M E T O M Y O, T H N T P A ø I A K A I T H N O I H H

æ Y X A N A Y T I K H K E æ H 1 8 2 Y N A N T H E I M E T O M Y O, T H N T P A ø I A K A I T H N O I H H E P I E X O M E N A Πρόλογος: Κώστας Σολδάτος........................... 9 1. ΘΑΝAΣΗΣ ΤΖΑΒΑΡΑΣ: Αρχαιογνωσία, αρχαιολατρία και αντιστάσεις στην ψυχανάλυση.. 13 2. ΠΈΤΡΟΣ ΧΑΡΤΟΚΌΛΛΗΣ: Η προέλευση και η

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015

Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρασκευή 20/3/2015 Η θέση της ξένης λογοτεχνίας στα εγχειρίδια διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη ευτεροβάθμια Εκπαίδευση Παρασκευή 20/3/2015 ΕΠΠΣ-ΑΠΣ λογοτεχνίας Το Πρόγραμμα Σπουδών στη λογοτεχνία δομείται για όλη την υποχρεωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI

ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI ΑΣΚΗΤΙΚΗ SALVATORES DEI Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-48-9 ISBN ηλεκτρονικής έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117)

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιους απευθύνεται ο συγγραφέας της διδαχής περί φθόνου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Η σειρά σεμιναρίων με θέμα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΤΕΧΝΗ διοργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Διάλεξη 1 η Γιατί πρέπει να μελετούμε την Παλιά Διαθήκη; Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα χειρόγραφα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα χειρόγραφα ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Με ιδιαίτερη τιµή και χαρά ο Πρόεδρος Γιώργος Γραµµατικάκης, καθηγητής Πανεπιστηµίου Κρήτης, και τα µέλη του ιοικητικού Συµβουλίου του Ιδρύµατος «Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη» χαιρέτησαν την παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο Τ 7η Το αρχαίο Θέατρο και οι σύγχρονοι Λαρισαίοι των ρόλων μεταξύ των μαθητών αποφασίστηκε το χρονοδιάγραμμα των γυρισμάτων. Λίγο πριν το γύρισμα της κάθε σκηνής, λαμβάνονταν αποφάσεις για τα πλάνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α )

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α ) Τάξη Γ Γυμνασίου Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α ) Διδακτική Ενότητα προς ανάπτυξη: Κεφάλαιο Α - Διδακτική Ενότητα 5: «Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών» (σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό Βιογραφικά είδη (Βιογραφία, µυθιστορηµατική βιογραφία, αυτοβιογραφία, µυθιστορηµατική αυτοβιογραφία, βιογραφικό σηµείωµα, αυτοβιογραφικό σηµείωµα, αποµνηµονεύµατα, ηµερολόγιο, συστατική επιστολή) Περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Α. Το κείμενο αναφέρεται στη σχέση του τύπου με τη δημοκρατία. Κατά το συγγραφέα, ο τύπος πρέπει να είναι αμερόληπτος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα