«Αξιολόγηση της απόδοσης του BitTorrent µε τη χρήση του End Game Mode»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Αξιολόγηση της απόδοσης του BitTorrent µε τη χρήση του End Game Mode»"

Transcript

1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ιπλωµατική Εργασία Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης «Αξιολόγηση της απόδοσης του BitTorrent µε τη χρήση του End Game Mode» Αναστάσιος Κακολύρης Επιβλέπων: Καθηγητής Γεώργιος Ξυλωµένος ΑΘΗΝΑ, ΜΑΙΟΣ

2 ... Αναστάσιος Κακολύρης Copyright Αναστάσιος Κακολύρης Με επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. All rights reserved. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανοµή της παρούσας εργασίας, εξ ολοκλήρου ή τµήµατος αυτής, για εµπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανοµή για σκοπό µη κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό την προϋπόθεση να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν µήνυµα. Ερωτήµατα που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς τον συγγραφέα. Οι απόψεις και τα συµπεράσµατα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερµηνευθεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσηµες θέσεις του Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών. 2

3 3

4 Περίληψη To BitTorrent είναι ένα πρωτόκολλο διαµοιρασµού αρχείου peer-to-peer που χρησιµοποιείται για τη διανοµή αρχείων µεγάλου µεγέθους. Στην παρούσα διπλωµατική εργασία χρησιµοποιήσαµε ένα δικό µας module για το BitTorrent το οποίο δηµιουργήθηκε για το περιβάλλον εξοµοίωσης OMNeT++. Ο σκοπός µας είναι να εξετάσουµε το End Game Mode, τη στρατηγική λήψεως αρχείου που χρησιµοποιεί το BitTorrent στο τελεταίο στάδιο, και να δούµε πως αυτό επηρεάζει την απόδοση του module µας. Το End Game Mode αντιµετωπίζει το πρόβληµα των αργών µεταφορών των τελευταίων κοµµατιών των δεδοµένων κατά τη διάρκεια µιας ανταλλαγής µεταξύ κάποιων peers, αφού σε αυτό το στάδιο τα περισσότερα κοµµάτια έχουν ληφθεί, άρα ο βαθµός του παραλληλισµού, δηλαδή η παράλληλη αίτηση του ίδιου piece από όλους τους συνδεδεµένους peers, είναι µικρός. Συνοψίζουµε τον τρόπο λειτουργίας του End Game Mode που έχουµε εφαρµόσει. Εξετάζουµε τους συµβιβασµούς ανάµεσα στην υπερβολική διακίνηση δεδοµένων και την ταχύτερη λήψη του αρχείου εκτελώντας προσοµοιώσεις µε την αλλαγή τριών παραµέτρων του Peer-Wire πρωτοκόλου και θεωρώντας ως συνθήκη εισόδου σε αυτό το mode τη στιγµή που ο αριθµός των blocks που αποµένουν είναι ίσος µε τον αριθµό των blocks που έχουν ζητηθεί. Λέξεις Κλειδιά BitTorrent, end game mode, peer-to-peer, πρωτόκολλο, πρότυπο, υπερβολική διακίνηση, γρήγορη λήψη αρχείου, peer, seeder, piece, block, bitfield, client, εξοµοίωση, duplicates. 4

5 Abstract BitTorrent is a peer-to-peer file sharing protocol used for distributing large amounts of data. We conducted our research using our full featured and extensible implementation of BitTorrent for the OMNeT++ simulation environment. Our goal is to examine the End Game Mode, the final stage BitTorrent download strategy, and see how it affects the performance of our BitTorrent module. The End Game Mode addresses the problem of slow transfers for the last data blocks of an exchange, since at that stage most pieces have been downloaded, therefore the degree of parallelization is low. We summarize how our implementation of end game mode works. We examine the excessive traffic-fast download completion tradeoff by running simulations and changing one of three Peer-Wire protocol parameters each time. The simulations assumed that the client enters End Game Mode when the number of missing blocks equals the number of requested blocks, meaning that all missing blocks have been requested. Key words BitTorrent, end game mode, peer-to-peer, protocol, module, excessive traffic, fast download completion, peer, seeder, piece, block, bitfield, client, simulation, duplicates. 5

6 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή µου κ. Γεώργιο Ξυλωµένο για την ευκαιρία που µου έδωσε να ασχοληθώ µε το συγκεκριµένο θέµα, την εµπιστοσύνη που µου έδειξε, καθώς επίσης για την πρόθυµη υποστήριξή του σε κάθε ζήτηµα που αφορούσε τη διπλωµατική µου εργασία. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον κ. Κωνσταντίνο Κατσαρό, υποψήφιο διδάκτορα του τµήµατος Επιστήµης των Υπολογιστών του Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών, για την αµέριστη συµπαράσταση του στις κάθε είδους δυσκολίες που συνάντησα καθ όλη τη διάρκεια αυτής της εργασίας. Η διαρκής βοήθεια και καθοδήγησή του ήταν απαραίτητη και πολύτιµη. 6

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίστα ιαγραµµάτων...8 Λίστα Πινάκων...8 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή File sharing Peer-to-Peer οµηµένα και αδόµητα P2P Overlay δίκτυα P2P Networking...12 Κεφάλαιο 2 BitTorrent πρωτόκολλο Τι είναι το BitTorrent πρωτόκολλο Tracker πρωτόκολλο Peer-Wire πρωτόκολλο...17 Κεφάλαιο 3 Προετοιµασία για µετρήσεις OMNeT++ - Περγραφή εργαλείου οµή του Peer-Wire πρωτοκόλλου Περιγραφή βοηθητικών κλάσεων/αρχείων Εργαλεία ανάλυσης των αποτελεσµάτων της προσοµοίωσης Σκοπός των µετρήσεων Στατιστικά που µετρήθηκαν Παράµετροι του Peer-Wire πρωτοκόλλου...26 Κεφάλαιο 4 Σενάρια και Αποτελέσµατα Σενάριο 1 ο Σενάριο 2 ο Σενάριο 3 ο Σενάριο 4 ο Σενάριο 5 ο Σενάριο 6 ο Σενάριο 7 ο Σενάριο 8 ο Σενάριο 9 ο Σενάριο 10 ο Σενάριο 11 ο Σενάριο 12 ο Σενάριο 13 ο Σενάριο 14 ο Παρατηρήσεις...36 Κεφάλαιο 5 Συµπεράσµατα και µελλοντική δουλειά Συµπεράσµατα Μελλοντική ουλειά...45 Παράρτηµα 46 Βιβλιογραφία.70 7

8 Λίστα ιαγραµµάτων Γράφηµα 1: Server-based δίκτυο...11 Γράφηµα 2: P2P-based δίκτυο...11 Γράφηµα 3: Στατιστικά στοιχεία της CacheLogic σχετικά µε τη διακίνηση στο διαδίκτυο το έτος Γράφηµα 4: Η αρχιτεκτονική του BitTorrent περιλαµβάνει ένα κεντρικοποιηµένο Tracker και αρχείο.torrent...15 Γράφηµα 5: Απεικόνιση του ολικού χρόνου λήψης συναρτήσει των downloaders για end game mode on/off...36 Γράφηµα 6: Απεικόνιση του ολικού χρόνου λήψης συναρτήσει των peers για end game mode on/off στην περίπτωση που το block έχει µέγεθος 16kb...37 Γράφηµα 7:Απεικόνιση των duplicates συναρτήσει των downloaders στην περίπτωση που end game mode on...37 Γράφηµα 8: Απεικόνιση των Redundant Data συναρτήσει των downloaders...38 Γράφηµα 9: Απεικόνιση της διάρκειας του end game mode συναρτήσει των downloaders...39 Γράφηµα 10: Απεικόνιση του ολικού χρόνου λήψης συναρτήσει του µεγέθους του block για end game mode on/off...40 Γράφηµα 11: Απεικόνιση του ολικού χρόνου λήψης συναρτήσει των peers για end game mode on/off στην περίπτωση που το block έχει µέγεθος 64kb...41 Γράφηµα 12: Απεικόνιση των duplicates συναρτήσει του µεγέθους του block στην περίπτωση που end game mode on...41 Γράφηµα 13: Απεικόνιση των Redundant Data συναρτήσει του µεγέθους του block..42 Γράφηµα 14: Απεικόνιση της διάρκειας του End Game Mode συναρτήσει του µεγέθους του block...43 Λίστα Πινάκων Πίνακας 1: Παράµετροι του Peer-Wire πρωτοκόλλου...26 Πίνακας 2: Σύνολο των blocks που αποµένουν όταν ένας peer µπαίνει σε Endgame Mode για διαφορετικές τιµές στο σύνολο των downloaders...39 Πίνακας 3: Σύνολο των blocks που αποµένουν όταν ένας peer µπαίνει σε Endgame Mode για διαφορετικές τιµές στο µέγεθος του block

9 9

10 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 File sharing Ο διαµοιρασµός αρχείου, ή αλλιώς στα αγγλικά file sharing, είναι η διανοµή ή η παροχή πρόσβασης σε ψηφιακά αποθηκευµένη πληροφορία, όπως προγράµµατα Η/Υ, πολυµέσα (εικόνα, ήχος), έγγραφα, ή ηλεκτρονικά βιβλία (e-books). Υπάρχει µια ποικιλία µοντέλων διανοµής, αποθήκευσης, µετάδοσης. Οι κοινές µέθοδοι είναι ο διαµοιρασµός µε τη χρήση κινητών µέσων(όπως CD, DVD, flopy disk, µαγνητικές ταινίες, µνήµες flash), η αποθήκευση σε κεντρικούς servers, hyperlinked έγγραφα στον παγκόσµιο ίστο, και η χρήση κατανεµηµένων peer-to-peer(p2p) δικτύων. Η αυξανόµενη διασηµότητα του mp3 format στα τέλη της δεκαετίας του 90 οδήγησε στην κυκλοφορία και ανάπτυξη του Napster και άλλων προγραµµάτων σχεδιασµένων έτσι ώστε να βοηθάνε στο διαµοιρασµό ηλεκτρονικών αρχείων. Άλλα διάσηµα δίκτυα περιλαµβάνουν το Gnutella, edonkey2000, Kazaa και τέλος το BitTorrent. Πολλά προγράµµατα και υπηρεσίες διαµοιρασµού αρχείου έχουν κλείσει λόγω δικαστικού αγώνα από τις RIAA και MPAA. Στις αρχές του 2000, άρχισαν και οι αγωγές προς φυσικά πρόσωπα που χρησιµοποιούσαν τέτοια προγράµµατα. Αν και υποστηρίζεται ότι η χρήση τέτοιων προγραµµάτων οδήγησε στην πτώση των πωλήσεων copyrighted υλικού, η χρήση τους δεν είναι η πρωταρχική αιτία αυτού του φαινοµένου. Παρά τις αντιδράσεις, ο διαµοιρασµός αρχείων παραµένει ευρύτατα διαδεδοµένος. 1.2 Peer-to-Peer Ένα από τα µοντέλα διαµοιρασµού αρχείου είναι και το λεγόµενο peer-to-peer. Ένα peer-to-peer (ή P2P) δίκτυο υπολογιστών χρησιµοποιεί ποικιλία συνδέσεων µεταξύ των συµµετεχόντων σε ένα δίκτυο και το συνολικό bandwidth των συµµετεχόντων στο δίκτυο αντί να έχουµε ένα κεντρικό server ως παροχέα των υπηρεσιών. Στα παρακάτω δύο γραφήµατα φαίνεται η διαφορά ενός P2P δικτύου και ενός server-based δικτύου. 10

11 Γράφηµα 1: Server-based δίκτυο Γράφηµα 2: P2P-based δίκτυο Τα P2P δίκτυα τυπικά χρησιµοποιούνται για τη σύνδεση κόµβων µέσω ad-hoc συνδέσεων. Τέτοια δίκτυα είναι χρήσιµα για πολλούς σκοπούς. Όπως ήδη αναφέραµε, ο διαµοιρασµός περιεχοµένου όπως αρχεία ήχου, εικόνας, ή οτιδήποτε άλλου σε ψηφιακή µορφή είναι πολύ κοινός, και δεδοµένα πραγµατικού χρόνου, όπως τηλεφωνία, µεταφέρονται επίσης χρησιµοποιώντας P2P τεχνολογία. Σε ένα καθαρά P2P δίκτυο δεν υπάρχει διαχωρισµός των clients και των servers αλλά όλοι λειτουργούν ως peer κόµβοι, δηλαδή λειτουργούν ταυτόχρονα ως clients και servers προς ολους τους άλλους κόµβους του δικτύου. Αυτό το µοντέλο δικτύου από το client-server µοντέλο όπου η επικοινωνία συνήθως γίνεται προς και από έναν κεντρικό server (βλέπε Γράφηµα 1). Ένα παράδειγµα µεταφοράς αρχείου που δεν είναι P2P είναι ένας ftp server όπου τα προγράµµατα του client και του server είναι διαφορετικά: οι clients ξεκινάνε τα downloads/uploads και οι servers αντιδρούν και εξυπηρετούν τα requests των clients. 1.3 οµηµένα και αδόµητα P2P Overlay δίκτυα Στα δοµηµένα P2P Overlay δίκτυα, το overlay δίκτυο αναθέτει κλειδιά στα δεδοµένα και οργανώνει τους peers του σε ένα γράφο ο οποίος χαρτογραφεί κάθε κλειδί σε έναν peer. Αυτός ο δοµηµένος γράφος έχει ως αποτέλεσµα την αποτελεσµατική ανακάλυψη των δεδοµένων χρησιµοποιώντας τα δοσµένα κλειδιά. Ωστόσο, στην απλή του µορφή, αυτή η κλάση συστηµάτων δεν υποστηρίζει πολύπλοκες επερωτήσεις και είναι απαραίτητο να αποθηκεύουµε ένα αντίγραφο ή ένα pointer σε κάθε δεδοµένο (ή τιµή) στον peer που είναι υπεύθυνος για το κλειδί του 11

12 δεδοµένου. Παραδείγµατα δοµηµένων P2P Overlay δικτύων είναι: Content Addressable Network (CAN), Tapestry, Chord, Pastry, Kademlia, και Viceroy. Όσων αφορά τα αδόµητα P2P Overlay δίκτυα, τα overlay δίκτυα οργανώνουν τους peers σε έναν τυχαίο γράφο µε επίπεδο ή ιεραρχικό τρόπο (π.χ. Super-Peers layer) και χρησιµοποιούν flooding ή random walks ή expanding-ring Time-To-Live (TTL) search στο γράφο για να ζητήσουν περιεχόµενο που είναι αποθηκευµένο στους overlay peers. Κάθε επισκεπτόµενος peer θα αξιολογήσει την επερώτηση τοπικά στο δικό του περιεχόµενο, και θα υποστηρίζει πολύπλοκες επερωτήσεις. Αυτό είναι αναποτελεσµατικό επειδή επερωτήσεις για περιεχόµενο που δεν είναι πανοµοιότυπες πρέπει να σταλούν σε ένα µεγάλο κοµµάτι από το σύνολο των peers και δεν υπάρχει σύνδεση ανάµεσα στην τοπολογία και στην τοποθεσία των δεδοµένων. Παραδείγµατα αδόµητων P2P Overlay δικτύων είναι: Freenet, Gnutella, FastTrack, KaZaa, BitTorrent, Overnet/eDonkey P2P Networking Τα τελευταία χρόνια η p2p δραστηριότητα είναι ένα σηµαντικό και ολοένα αυξανόµενο κοµµάτι της µετάδοσης δεδοµένων στο διαδίκτυο. Οι p2p εφαρµογές ανήκουν ανάµεσα στις πιο διάσηµες εφαρµογές. Τα top 5 downloads στο Sourceforge ήταν p2p εφαρµογές. Ωστόσο, η τεκµηρίωση των χαρακτηριστικών της p2p κυκλοφορίας είναι περιορισµένη. Το P2P Networking αναφέρεται στα εικονικά δίκτυα υπολογιστών που αντικαθιστούν τη σαφή έννοια των server και client κόµβων µε την έννοια των peers. Παρόλες τις τεράστιες διαφορές που υπάρχουν ανάµεσα στους peers σε σχέση µε την επεξεργασία, την ταχύτητα της σύνδεσης, τη σύνθεση του τοπικού δικτύου ή του λειτουργικού συστήµατος, κάθε µέλος του p2p δικτύου έχει την ίδια λειτουργικότητα σε επίπεδο εφαρµογής. Αυτή η λειτουργικότητα των peers έρχεται σε αντίθεση µε τα παραδοσιακά συστήµατα δικτύων όπως το DNS όπου υπάρχει ξεκάθαρη διαφορά ανάµεσα στις λειτουργίες που εκτελούνται από κάθε κόµβο. Η απουσία κεντρικοποιηµένων αρχών στα p2p δίκτυα έχει ως αποτέλεσµα µία ολοκληρωτικά κατανεµηµένη σύνθεση συνδεδεµένων peers. Μερικά p2p δίκτυα έχουν επίσης ένα µικρό σύνολο ειδικών κόµβων που συνήθως διαχειρίζονται τις επερωτήσεις. Η κύρια εφαρµογή τέτοιων δικτύων είναι ο διαµοιρασµός αρχείων ανάµεσα στους χρήστες. Ενώ τα p2p δίκτυα έγιναν διάσηµα µόνο κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων, η έννοια του p2p networking παρουσιάστηκε νωρίς στην εξέλιξη των δικτυακών συστηµάτων επικοινωνίας. Στην πραγµατικότητα το ARPANET στα τέλη του 60 και το UseNet στα τέλη του 80 είναι κατά µία έννοια προκάτοχοι των σηµερινών p2p δικτύων. Ήταν κατανεµηµένα, αποκεντρικοποιηµένα δίκτυα που προορίζονταν για µεταφορά και διαµοιρασµό αρχείων ανάµεσα σε ισοδύναµους peers. Με τη δραµατική 12

13 ανάπτυξη του διαδικτύου στα τέλη του 90, η διασηµότητα του παγκόσµιου ιστού κατά κάποιο τρόπο υποκατέστησε τη χρήση και ανάπτυξη των P2P δικτύων. Ωστόσο, µια σειρά από τεχνολογικά επιτεύγµατα οδήγησαν στην έκρηξη των p2p εφαρµογών. Πρώτον, η κωδικοποίηση του Mpeg Audio Layer-3 (το διάσηµο mp3-1995) το οποίο διευκόλυνε τη συµπίεση µεγάλου όγκου δεδοµένων, το οποίο ακολούθησε η κυκλοφορία των mp3 players τα οποία ήταν διαθέσιµα από το 1997 (winamp). Οι κωδικοποιήσεις που πρόσφεραν σηµαντική µείωση στον όγκο των δεδοµένων εικόνας και ήχου (video) αναπτύχθηκαν επίσης αργότερα (το Divx το 1999). εύτερον, η αύξηση του διαθέσιµου bandwidth στους τελικούς χρήστες µε τις τεχνολογίες ευρυζωνικότητας οι οποίες παρήχαν φθηνή πρόσβαση στο διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας. Τρίτον, το καίριο Napster δίκτυο το οποίο εµφανίστηκε το 1999 και έφερε την επανάσταση στο διαµοιρασµό των αρχείων. Αν και το Napster ήταν τεχνολογικά ένα υβριδικό p2p δίκτυο παρά ένα καθαρά p2p δίκτυο αφού διατήρησε την έννοια ενός server για την ευρετηρίαση του περιεχοµένου που υπάρχει στους peers. Από τον ερχοµό και την επακόλουθη φθορά της υπηρεσίας του Napster, αναπτύχθηκαν δωδεκάδες διαφορετικά p2p δίκτυα, τα οποία υποστηρίζουν εκατοµµύρια χρηστών και δισεκατοµµύρια µεταφορές αρχείων. Οι p2p εφαρµογές έχουν αναπτυχθεί σε σηµείο ώστε να είναι ένα σηµαντικό και κυρίαρχο κοµµάτι της κυκλοφορίας στο διαδίκτυο. Συνεισφέρουν σηµαντικά στην ολική κυκλοφορία δεδοµένων στο διαδίκτυο και στα χαρακτηριστικά απόδοσης. Ωστόσο, µέχρι τώρα γίνανε λίγες προσπάθειες για να χαρακτηριστεί η p2p κυκλοφορία. Μέχρι τώρα η κοινότητα της ανάλυσης και µοντελοποίησης τείνει να παραµελεί την p2p κυκλοφορία και να θεωρεί ότι ακολουθεί τη γενική συµπεριφορά του άλλου είδους κυκλοφορίας, αν και τα περισσότερα p2p δίκτυα λειτουργούν πάνω σε nonstandard, συνήθως custom designed proprietary πρωτόκολλα. Ως αποτέλεσµα, ο χαρακτηρισµός της p2p κυκλοφορίας είναι προβληµατικός. Επιπλέον, τα πρόσφατα p2p δίκτυα τείνουν να καµουφλάρουν σκόπιµα την κυκλοφορία δεδοµένων για να παρακάµπτουν πιθανά τείχη προστασίας (firewalls) όπως επίσης και νοµικά θέµατα που επιβάλλονται από την RIAA (Recording Industry Association of America). Η πρώτη γενιά της p2p κυκλοφορίας ταξινοµήθηκε σχετικά εύκολα εξαιτίας της χρήσης καλά προσδιορισµένης θύρας ειδική για κάθε δίκτυο. Ωστόσο, ένας αυξανόµενος αριθµός p2p εφαρµογών έχουν την ικανότητα να χρησιµοποιούν οποιαδήποτε θύρα, ακόµα και τη θύρα 80, η οποία παραδοσιακά χρησιµοποιείται στην κυκλοφορία στο διαδίκτυο. Υπάρχουν επίσης p2p εφαρµογές που υποστηρίζουν κρυπτογράφηση, και περισσότερες που υπόσχονται πως θα το υποστηρίξουν στο µέλλον. 13

14 Κεφάλαιο 2 BitTorrent πρωτόκολλο 2.1 Τι είναι το BitTorrent πρωτόκολλο To BitTorrent είναι ένα peer-to-peer πρωτόκολλο διαµοιρασµού αρχείου που χρησιµοποιείται για τη διανοµή µεγάλου µεγέθους αρχείων. Το BitTorrent είναι ένα από τα πιο κοινά πρωτόκολλα για τη διακίνηση µεγάλου µεγέθους αρχείων, και σύµφωνα µε την CacheLogic το 2004 αποτελούσε το 30% της συνολικής διακίνησης στο διαδίκτυο όπως φαίνεται και στο παρακάτω σχήµα. Γράφηµα 3: Στατιστικά στοιχεία της CacheLogic σχετικά µε τη διακίνηση στο διαδίκτυο το έτος 2004 Το πρωτόκολλο αρχικά λειτουργεί όταν ένας παροχέας του αρχείου διαθέσει το αρχείο (ή τα αρχεία) του στο δίκτυο. Αυτός ονοµάζεται seeder και επιτρέπει στους άλλους, οι οποίοι ονοµάζονται peers, να συνδεθούν και να κατεβάσουν το αρχείο. Ο κάθε peer που κατεβάζει το αρχείο το διαθέτει και στους άλλους peers για να το κατεβάσουν. Αυτή η τεχνική της ταυτόχρονης λήψης περιεχοµένου από πολλαπλούς peers ενώ ταυτόχρονα στέλνοντας περιεχόµενο σε πολλαπλούς άλλους peers ονοµάζεται swarming. Καθώς περισσότεροι peers µπαίνουν στο swarm, η πιθανότητα µιας επιτυχηµένης λήψης αυξάνεται. Αφότου κάποιος peer κατεβάσει επιτυχώς το αρχείο, αρκετοί συνεχίζουν να το διαθέτουν και στους άλλους, και έτσι προστίθενται και αυτοί στον αριθµό των seeders. Κάποιοι peers συνηθίζουν να λαµβάνουν το αρχείο χωρίς να το διαθέτουν και σε άλλους. Αυτή η συµπεριφορά ονοµάζεται free-riding και αντιµετωπίζεται από το BitTorrent. Όταν ένας host θέλει να διανείµει ένα σύνολο αρχείων µέσω του BitTorrent οργανώνει όλα τα αρχεία σε µια ακολουθία από bytes, µοιράζει λογικά την την 14

15 ακολουθία σε ισοµεγέθη κοµµάτια (pieces) και υπολογίζει µια hash τιµή για το καθένα. Στη συνέχεια, εντοπίζεται ένας server, ο οποίος προτίθεται να είναι ο διαµεσολαβητής της ανταλλαγής των αρχείων. Αυτός ο server ονοµάζεται tracker (βλέπε Γράφηµα 4). Τα metadata και συµπληρωµατικές πληροφορίες όπως hash τιµές, µέγεθος του piece, µέγεθος του αρχείου, διεύθυνση του tracker κ.ο.κ, καταγράφονται σε ένα αρχείο µε τυχαίο όνοµα που παίζει το ρόλο της περιγραφής του περιεχοµένου. Αυτό το metafile όπως ονοµάζεται µπορεί µετά να διανεµηθεί στο διαδίκτυο έτσι ώστε µηχανές αναζήτησεις να ταιριάξουν επερωτήσεις χρηστών µε τα ονόµατα των metafiles. Το BitTorrent κόβει τα αρχεία σε κοµµάτια (pieces) σταθερού µεγέθους (για παράδειγµα, 256 Kbytes) έτσι ώστε να παρακολουθεί το περιεχόµενο του κάθε peer. Κάθε downloader peer ανακοινώνει σε όλους τους peers του τα pieces που έχει, και χρησιµοποιεί SHA1 για να κάνει hash όλα τα pieces που περιλαµβάνονται στο.torrent αρχείο. Όταν ένας peer λάβει ένα piece και ελέγξει ότι η hash τιµή ταιριάζει, ανακοινώνει ότι έχει το piece σε όλους τους peers του. Αυτό το κάνει για να επιβεβαιώσει την ακεραιότητα των δεδοµένων. Οι συνδέσεις των peers είναι συµµετρικές. Τα µηνύµατα που στέλνονται και στις δύο κατευθύνσεις είναι τα ίδια, και τα δεδοµένα µπορούν να κυκλοφορούν σε οποιαδήποτε κατεύθυνση. Όταν δεδοµένα µεταδίδονται, οι downloader peers κρατάνε αρκετά requests (για κοµµάτια δεδοµένων) σε ουρά αµέσως για να έχουν καλή απόδοση στο TCP. Αυτό είναι γνωστό ως pipelining. Τα requests που δεν µπορούν αµέσως να αποθηκευτούν στο TCP buffer µπαίνουν στην ουρά στη µνήµη αντί να αποθηκευτούν σε ένα επιπέδου εφαρµογής buffer δικτύου, έτσι ώστε να µπορούν όλα να σβηστούν όταν συµβεί κάποιο µπλοκάρισµα (choke) ενός peer. Γράφηµα 4: Η αρχιτεκτονική του BitTorrent περιλαµβάνει ένα κεντρικοποιηµένο Tracker και αρχείο.torrent 15

16 Ένας BitTorrent client είναι οποιοδήποτε πρόγραµµα που εφαρµόζει το BitTorrent πρωτόκολλο. Κάθε client είναι ικανός να ετοιµάσει, ζητήσει, και µεταδώσει οποιοδήποτε τύπο αρχείου σε ένα δίκτυο, χρησιµοποιώντας το πρωτόκολλο. Ένας peer είναι οποιοσδήποτε ηλεκτρονικός υπολογιστής που τρέχει ένα στιγµιότυπο του client. Αν και τα δύο εν τέλει µεταφέρουν αρχεία σε ένα δίκτυο, η λήψη ενός αρχείου στο BitTorrent διαφέρει από ένα κλασικό full-file HTTP request, σε διάφορα θεµελιώδη σηµεία: Το BitTorrent στέλνει πολλά µικρά requests για δεδοµένα µέσω διαφορετικών TCP sockets, ενώ οι web browsers τυπικά στέλνουν µόνο ένα HTTP GET request µέσω ενός TCP socket. Το BitTorrent «κατεβάζει» ένα αρχείο µε τη random ή rarest first πολιτική το οποίο εξασφαλίζει υψηλή διαθεσιµότητα, ενώ το HTTP «κατεβάζει» µε επακόλουθο τρόπο. Αυτές οι διαφορές επιτρέπουν στο BitTorrent να επιτυγχάνει πολύ χαµηλότερο κόστος για τον παροχέα του περιεχοµένου, µεγαλύτερο redundancy και περισσότερη αντοχή στην κατάχρηση ή στα flash crowds από ένα τυπικό HTTP server. Ωστόσο, αυτή η προστασία έχει κάποιο κόστος: απαιτείται χρόνος για τα downloads να φτάσουν σε full download speed επειδή µπορεί να χρειαστεί αρκετός χρόνος για να γίνουν συνδέσεις µε αρκετούς peers, και απαιτείται χρόνος για ένα peer να λάβει επαρκή δεδοµένα για να γίνει ένας αποτελεσµατικός uploader. Γι αυτό το λόγο, ένα τυπικό BitTorrent download θα αυξηθεί σταδιακά σε ταχύτητα, και µετά θα αρχίσει να πέφτει προς το τέλος της λήψης του αρχείου. Αυτό έρχεται σε αντίθεση µε έναν HTTP server στον οποίο, ενώ είναι περισσότερο ευάλωτος στο overload και στην κατάχρηση, η ταχύτητα αυξάνεται πολύ γρήγορα και παραµένει σταθερή καθόλη τη διάρκεια της λήψης. 2.2 Tracker πρωτόκολλο Ένα από τα πρωτόκολλα που εφαρµόσαµε και το οποίο αποτελεί κοµµάτι του BitTorrent πρωτοκόλλου είναι το Tracker πρωτόκολλο. Τυπικά, για τη διανοµή ενός αρχείου µε το BitTorrent αρχικά δηµοσιοποιούµε το.torrent metafile σε ιστοσελίδες µέσω των οποίων διανέµεται στους διάφορους peers. Όπως προείπαµε το metafile αυτό περιέχει τη διεύθυνση του tracker, το µέγεθος του αρχείου, το µέγεθος του piece, και τις τιµές hash για τα pieces του αρχείου. Οι trackers είναι υπεύθυνοι να βοηθήσουν τους peers να ανακαλύψουν ο ένας τον άλλον έτσι ώστε να δηµιουργήσουν ένα swarm. Κατά τη διάρκεια της λήψης ενός αρχείου, κάθε client επικοινωνεί µε τον tracker και δηµοσιοποιεί τα ολικά bytes που έχει λάβει και έχει διαθέσει, καθώς επίσης και την IP 16

17 διεύθυνσή του, την TCP θύρα, πληροφορίες αναγνώρισης κ.ο.κ. Ας σηµειώσουµε ότι οι περισσότερες από τις πληροφορίες που ανακοινώνει ο client εξυπηρετούν στατιστικούς σκοπούς και µόνο η IP διεύθυνση και η TCP θύρα ενός client είναι σηµαντικές για τον tracker. Με αυτόν τον τρόπο όλο και περισσότεροι peers ανακαλύπτουν αυξανόµενα υποσύνολα του swarm. 2.3 Peer-Wire πρωτόκολλο Το δεύτερο πρωτόκολλο που εφαρµόσαµε, το οποίο αποτελεί και αυτό κοµµάτι του BitTorrent πρωτοκόλλου και το οποίο χρησιµοποιήθηκε για τις µετρήσεις, είναι το Peer-Wire πρωτόκολλο. Το πρωτόκολλο αυτό παρέχει τον πυρήνα της λειτουργικότητας του BitTorrent, δηλαδή, την αλληλεπίδραση µε τους peers. Στη συνέχεια θα εξηγήσουµε µε λίγα λόγια πως λειτουργεί το peer-wire πρωτόκολλο και θα αναλύσουµε σύντοµα τις στρατηγικές λήψεως ενός αρχείου εστιάζοντας στην στρατηγική του τελευταίου σταδίου την οποία αφορά η συγκεκριµένη διπλωµατική, το End Game Mode. Γενική επισκόπηση του Peer-Wire πρωτοκόλλου Αφού ο client επικοινωνήσει µε τον tracker, στη συνέχεια προσπαθεί να δηµιουργήσει TCP συνδέσεις µε τους peers που έλαβε ως απάντηση από τον tracker. Όταν πραγµατοποιηθεί η σύνδεση, οι δύο peers ανταλλάσσουν HANDSHAKE µηνύµατα έτσι ώστε να επιβεβαιώσουν ότι όντως ενδιαφέρονται για το ίδιο torrent metafile. Μετά τα HANDSHAKE µηνύµατα γίνεται ανταλλαγή BITFIELD µηνυµάτων τα οποία περιέχουν το bitfield του κάθε client, δηλαδή το bitmap που δείχνει την διαθεσιµότητα κάθε piece στον client. Σύµφωνα µε αυτή την πληροφορία ένας client µπορεί να αποφασίσει αν ενδιαφέρεται για ένα ή περισσότερα pieces ενός άλλου peer. Ας σηµειώσουµε εδώ ότι στην δικιά µας εφαρµογή αυτή η ανταλλαγή µηνυµάτων αποφεύγεται στην περίπτωση που ο peer δεν έχει κανένα piece αφού θα είχε ως αποτέλεσµα την ανταλλαγή άχρηστης πληροφορίας. Γι αυτό το λόγο αποστέλεται ένα NOT INTERESTED µήνυµα στον peer για να επισηµάνει την έλλειψη ενδιαφέροντος για τα δεδοµένα του. Αν και σε αυτό το στάδιο ένας client γνωρίζει για ποιους peers ενδιαφέρεται, δεν µπορεί να ζητήσει δεδοµένα µέχρι ο peer να του το επιτρέψει στέλνοντας ένα UNCHOKE µήνυµα. Αυτό σηµαίνει ότι κάθε client είναι εξ ορισµού µπλοκαρισµένος, ή όπως αλλιώς θα λέγαµε σε ορολογία του BitTorrent, «πνιγµένος» (chocked) από τον συγκεκριµένο peer, σύµφωνα µε κριτήρια που είναι ενσωµατωµένα στον choking αλγόριθµο του πρωτοκόλλου. 17

18 Όταν ένας client γίνει unchoke από ένα peer, αρχίζει να στέλνει REQUEST µηνύµατα, καθένα από τα οποία ζητάει ένα συγκεκριµένο block του επιλεγµένου piece. Ο peer στέλνει τα ζητούµενα δεδοµένα χρησιµοποιώντας PIECE µηνύµατα. Με την ολοκλήρωση της λήψης του αρχείου, ο client ενηµερώνει µε HAVE µηνύµατα τους peers µε τους οποίους έχει συνδεθεί. Αυτοί οι peers ενηµερώνουν το bitfield για εκείνο τον client. Μετά µπορεί να εκφράσουν το ενδιαφέρον τους για το piece µε ένα INTERESTED µήνυµα. Στρατηγική λήψεως ενός piece Αυτή η στρατηγική αναφέρεται στη δυνατότητα των clients να λάβουν τα pieces σε τυχαία σειρά. Εµείς εφαρµόσαµε τις δύο επικρατέστερες στρατηγικές λήψεως ενός piece, τις Rarest First και Random First. Η Rarest First επιλέγει εκείνα τα pieces που εµφανίζονται λιγότερο συχνά στο σύνολο των συνδεδεµένων peers σε έναν client. Αυτή η επιλογή του piece γίνεται τυχαία ανάµεσα στα λιγότερο κοινά pieces για να αποφευχθεί πολλοί peers να συγκλίνουν στο ίδιο piece. Με αυτόν τον τρόπο οι peers λαµβάνουν pieces που οι περισσότεροι από τους άλλους peers πιθανόν να θέλουν, µε αποτέλεσµα να διευκολύνεται η ανταλλαγή των δεδοµένων. Ωστόσο, τα σπάνια pieces υπάρχουν σε ελάχιστους peers και είναι πιθανόν το µπλοκάρισµα ενός client να ακυρώσει τη λήψη του piece. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα οι clients, που δεν έχουν pieces στην κατοχή τους, να περιµένουν για ένα βέλτιστο unchoking από έναν peer που έχει το συγκεκριµένο σπάνιο piece. Η στρατηγική Random First αποφεύγει αυτό το πρόβληµα επιλέγοντας ένα τυχαίο piece το οποίο είναι περισσότερο πιθανό να είναι διαθέσιµο από πολλούς peers και έτσι η απόφαση να γίνει choke ένας client να µην έχει τόσο αρνητικά αποτελέσµατα. Queueing Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, τα REQUEST µηνύµατα αφορούν συγκεκριµένα blocks ενός piece. Τα µεγέθη των pieces ποικίλουν από 256kb µέχρι 1mb ή και περισσότερο. Σε περίπτωση που ένας client γίνει choked θα οδηγούσε σε περιττές αναµεταδόσεις πακέτων. Γι αυτό το λόγο χρησιµοποιούµε ένα queueing policy για αυτά τα requests, ειδάλλως θα είχαµε να αντιµετωπίσουµε καθυστερήσεις στις µεταδόσεις των πακέτων. Στο policy που εφαρµόσαµε ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να καθορίσει το ακριβές µέγεθος του queue. Ο client µπορεί να στείλει σε έναν peer µέχρι ένα συγκεκριµένο αριθµό από REQUEST µηνύµατα για blocks. Μόλις λάβει ένα PIECE µήνυµα, ο client µπορεί να στείλει το επόµενο REQUEST µήνυµα. Στην υλοποίησή µας τα blocks ζητούνται από τους clients µε µια σειρά αλληλουχίας µέσα στο piece. Όταν ένα piece έχει ζητηθεί στο σύνολό του, αν η request queue δεν είναι γεµάτη, ο client επιλέγει ένα άλλο επιθυµητό piece από το bitfield ενός peer σύµφωνα και µε την 18

19 στρατηγική λήψης ενός piece και ξεκινάει να στέλνει REQUEST µηνύµατα για τα blocks του. Choking αλγόριθµος Το µπλοκάρισµα (choking) των clients γίνεται για διάφορους λόγους. Ο έλεγχος συµφόρησης TCP συµπεριφέρεται πολύ φτωχά όταν στέλνουµε πάνω από πολλαπλές συνδέσεις ταυτόχρονα. Επίσης, το choking των clients επιτρέπει στον κάθε peer να χρησιµοποιήσει έναν tit-for-tat αλγόριθµο για να εξασφαλίσει ότι έχουν ένα λογικό download rate. O choking αλγόριθµος που θα περιγράψουµε παρακάτω είναι αυτός που χρησιµοποιούµε στην υλοποίησή µας. Υπάρχουν διάφορα κριτήρια τα οποία πρέπει να τηρεί ένας καλός choking αλγόριθµος. Πρέπει να ορίσει ως όριο ένα συγκεκριµένο αριθµό ταυτόχρονων uploads για καλή TCP απόδοση. Πρέπει να αποφύγει το γρήγορο choking/unchoking, το οποίο είναι γνωστό και ως fibrillation. Οι peers πρέπει να κάνουν unchoke τους clients που έχουν τα καλύτερα upload rates (reciprocation). Τέλος, πρέπει να δοκιµάζει αχρησιµοποίητες συνδέσεις κάθε λίγο για να δει αν είναι καλύτερες από τις τρέχουσες, γνωστό και ως αισιόδοξο (optimistic) unchoking. Ο τρέχων choking αλγόριθµος αποφεύγει το fibrillation αλλάζοντας τους choked peers µία φορά κάθε δέκα δευτερόλεπτα. Το reciprocation και το ανώτατο όριο των uploads πετυχαίνεται κάνοντας unchoke τους τέσσερις peers που έχουν το καλύτερο upload rate και ενδιαφέρονται. Αυτό µεγιστοποιεί το download rate του client. Αυτοί οι τέσσερις peers ονοµάζονται downloaders, επειδή ενδιαφέρονται να λάβουν δεδοµένα από τον client. Οι peers που έχουν καλύτερο upload rate (σε σύγκριση µε τους downloaders) αλλά δεν ενδιαφέρονται γίνονται choked. Αν ενδιαφερθούν, ο downloader µε το χειρότερο upload rate γίνεται choked. Αν ένας client έχει ολόκληρο το αρχείο, χρησιµοποιεί το upload rate του παρά το download rate για να αποφασίσει ποιους peers θα κάνει unchoke. Όσων αφορά το αισιόδοξο unchoking, οποιαδήποτε στιγµή υπάρχει ένας µοναδικός peer ο οποίος είναι unchoked ανεξάρτητα από το upload rate του (αν ενδιαφέρεται, τότε υπολογίζεται ως ένας από τους τέσσερις downloaders). Ποιος peer γίνεται αισιόδοξα unchoked αποφασίζεται κάθε 30 δευτερόλεπτα. Super Seeding Το super seeding είναι ένα χαρακτηριστικό ιδιαίτερα χρήσιµο για τη διανοµή περιεχοµένου καθώς βοηθάει τον αρχικό seeder του αρχείου να αποφύγει την υπερβολική κατανάλωση bandwidth. Ο super seeder δεν πληροφορεί τους peers του ότι έχει διαθέσιµα όλα τα pieces, αλλά µεταµφιέζεται σε ένα συνηθισµένο client. Όταν συνδεθεί µε ένα peer, ο seeder αρχικά παριστάνει πως δεν έχει κανένα piece και µόνο µετά τον ενηµερώνει για τη διαθεσιµότητα ενός piece µε ένα HAVE µήνυµα. Αυτό θα 19

20 πείσει τον client να προσπαθήσει να κατεβάσει µόνο αυτό το piece. Όταν ο client λάβει το piece, ο seeder δε θα τον ενηµερώσει για άλλα pieces µέχρι να δει ότι το piece που έστειλε προηγουµένως υπάρχει τουλάχιστον σε έναν από τους άλλους clients. Μέχρι τότε, ο client δε θα έχει πρόσβαση σε κανένα άλλο από τα pieces του seeder, µε αποτέλεσµα να µη χαραµίσει το bandwidth του seeder. To module µας εφαρµόζει το χαρακτηριστικό αυτό σε όλους τους clients, αλλά το ενεργοποιεί µόνο στον αρχικό seeder γιατί ενώ βοηθάει στην διανοµή σπάνιων pieces επειδή πειριορίζει την επιλογή των pieces από τους clients, περιορίζει επίσης την ικανότητα αυτών των clients να κατεβάσουν δεδοµένα για pieces τα οποία έχουν ήδη µερικώς λάβει. Anti-snubbing Περιστασιακά ένας peer θα µπλοκαριστεί από όλους τους peers από τους οποίους κατέβαζε δεδοµένα. Σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως θα συνεχίζει να έχει χαµηλά download rates έως ότου το αισιόδοξο unchoke να βρει καλύτερους peers. Για να µετριάσουµε αυτό το πρόβληµα, όταν περνάει παραπάνω από ένα λεπτό χωρίς να πάρουµε piece από κάποιο peer, το BitTorrent υποθέτει ότι σνοµπάρεται (snubbed) από το συγκεκριµένο peer και δεν του δίνει δεδοµένα εκτός και είναι αισιόδοξο unchoke. Αυτό συχνά οδηγεί σε περισσότερα από ένα ταυτόχρονα αισιόδοξα unchoke, πράγµα που προκαλεί γρηγορότερη ανάκαµψη στα download rates. End Game Mode Τα downloads στο BitTorrent πραγµατοποιούνται σύµφωνα µε έναν αριθµό στρατηγικών, ή όπως αλλιώς θα λέγαµε σύµφωνα µε κάποια στάδια. Η εκκίνηση της λήψης ενός torrent έχει µία στρατηγική, η οµαλή λειτουργία έχει άλλη στρατηγική και τέλος για τη λήψη των τελευταίων εναποµείναντων pieces υπάρχει ακόµα µία στρατηγική. Το όνοµα της τελευταίας αυτής στρατηγικής είναι End Game Mode. Όταν η λήψη ενός αρχείου είναι σχεδόν ολοκληρωµένη δηλαδή βρισκόµαστε στο στάδιο που τα περισσότερα pieces έχουν ληφθεί, υπάρχει µία τάση τα τελευταία blocks να λαµβάνονται πολύ αργά. Για να το επιταχύνουµε αυτό, ο client στέλνει REQUEST µηνύµατα για όλα τα blocks που δεν έχει σε όλους τους peers του που δεν τον µπλοκάρουν (στη δικιά µας εφαρµογή του End Game Mode τα REQUEST µηνύµατα δε στέλνονται σε όλους του peers αφού αν ένας peer µπλοκάρει τον client θα ακυρώσει απλά το request). Για να µη γίνει αναποτελεσµατικό και χάσουµε σε bandwidth, ο client στέλνει επίσης ένα CANCEL µήνυµα σε όλους τους άλλους κάθε φορά που λαµβάνει ένα block. Είναι πιο «οικονοµικό» να στείλουµε ένα CANCEL µήνυµα παρά να λάβουµε ολόκληρο το block και απλά να το απορρίψουµε. Το πότε πρέπει ένας client να µπει σε End Game Mode είναι υπο συζήτηση. Στο δικό µας BitTorrent module, ο client µπαίνει σε End Game Mode όταν ο αριθµός των 20

21 εναποµείναντων blocks ισούται µε τον αριθµό των ζητούµενων blocks, που σηµαίνει πως όλα τα εναποµείναντα blocks έχουν ζητηθεί. Ωστόσο, υπάρχει και µια δεύτερη προσέγγιση που είναι υπο συζήτηση. Ένας client µπαίνει σε End Game Mode όταν ο αριθµός των εναποµείναντων blocks είναι µικρότερος από τον αριθµό των blocks που βρίσκονται υπο µεταφορά και όχι περισσότερο από 20. Φαίνεται να έχει συµφωνηθεί ότι είναι καλή ιδέα να διατηρούµε τον αριθµό των εκκρεµών blocks χαµηλό (1 ή 2 blocks) έτσι ώστε να µειώσουµε το overhead, και αν ζητηθούν τυχαία blocks υπάρχει χαµηλότερη πιθανότητα να λάβει ένας client πολλαπλά αντίγραφα του ίδιου block. 21

22 Κεφάλαιο 3 Προετοιµασία για τις µετρήσεις 3.1 OMNeT++ - Περιγραφή του εργαλείου Το OMNeT++ είναι ένα πακέτο προσοµοίωσης διακριτών γεγονότων βασισµένο στη γλώσσα C++. Αρχικός τοµέας εφαρµογών του OMNeT++ είναι η προσοµοίωση δικτυών υπολογιστών και άλλων κατανεµηµένων συστηµάτων. Επιτρέπει σχεδίαση αρθρωτών µοντέλων προσοµοίωσης, τα οποία µπορούν να συνδυαστούν και να επαναχρησιµοποιηθούν. Είναι επίσης κατάλληλο για προσοµοίωση σύνθετων συστηµάτων όπως τους κόµβους ιαδικτύου και τη δυναµική των πρωτοκόλλων TCP/IP µε τρόπο πολύ ρεαλιστικό. Το OMNeT++ τρέχει εξίσου καλά σε Linux, Unix, αλλά και σε Win32 πλατφόρµες. Για την εκπόνηση της διπλωµατικής αυτής χρησιµοποιήθηκε εγκατάσταση του OMNeT++ σε Linux περιβάλλον. Το µοντέλο του OMNeT++ περιλαµβάνει: Τη γλώσσα NED (.ned αρχεία) που περιγράφει την τοπολογία. Ο χρήστης καθορίζει τη δοµή του µοντέλου (τις ενότητες και τη διασύνδεσή τους) µε τη χρησιµοποίηση της γλώσσας περιγραφής τοπολογίας (NED). Τους ορισµούς των µηνυµάτων (.msg αρχεία). Ο προγραµµατιστής µπορεί να ορίσει διάφορους τύπους µηνυµάτων και να προσθέσει πεδία δεδοµένων σε αυτά. Τα αρχεία από τις απλές ενότητες τα οποία είναι αρχεία µε κατάληξη.cc/.h. 3.2 οµή του Peer-Wire πρωτοκόλλου To Peer-Wire πρωτοκόλλο που χρησιµοποιήσαµε για τις µετρήσεις αποτελείται από δύο βασικά modules: BTPeerWireBase και BTPeerWireClientHandlerBase. Το κύριο σηµείο συντονισµού για τον BitTorrent client είναι το BTPeerWireBase module, το οποίο κληρονοµεί το INET TCPSrvHostApp. Η κλάση BTPeerWireClientHandlerBase, που κληρονοµεί το INET TCPServerThreadBase, είναι υπεύθυνη για να χειρίζεται τις επικοινωνίες µε έναν peer. Αυτό σηµαίνει ότι όλες οι ανταλλαγές peer-wire µηνυµάτων µεταξύ των peers διαχειρίζονται από στιγµιότυπα αυτής της κλάσης. Ο περισσότερος κώδικας που γράφτηκε υπάρχει µέσα στις δύο αυτές κλάσεις. Όλος ο κώδικας µε λεπτοµέρεια και σχολιασµό βρίσκεται στο Παράρτηµα. 22

23 3.3 Περιγραφή βοηθητικών κλάσεων/αρχείων Για να διευκολύνουµε τη συλλογή των στατιστικών χρησιµοποιήσαµε το BTStatistics module, το οποίο είναι ένα απλό module υπεύθυνο για τη συλλογή γενικών στατιστικών, δηλαδή στατιστικών που δεν µπορούν να συλλεχθούν αυτόνοµα από τον κάθε BitTorrent host. Ένα αρχείο το οποίο συνδέεται µε το BtStatistics module και στο οποίο ορίζονται τα µηνύµατα, είναι το BTStatisticsMsg.msg. Σε αυτό ορίζουµε διάφορους τύπους µηνυµάτων, προσθέτωντας στα πεδία τους τις αντίστοιχες µεταβλητές. Κάθε τύπος µηνύµατος που ορίζουµε αφορά και µία µέτρηση γενικού στατιστικού. Μια επίσης βοηθητική κλάση είναι και η BTUtils η οποία χρησιµοποιείται για διαχείριση της πληροφορίας κατάστασης του πρωτοκόλλου. Οι βασικές βοηθητικές κλάσεις/αρχεία είναι αυτές που αναφέραµε, αν και έχουµε χρησιµοποιήσει και κάποια αρχεία απλά για δήλωση κάποιων µεταβλητών και τίποτα παραπάνω (για περισσότερες λεπτοµέρειες στον κώδικα βλέπε Παράρτηµα). Στην επόµενη ενότητα θα αναλύσουµε τα στατιστικά που µετράµε και το λόγο για τον οποίο επιλέξαµε τα συγκεκριµένα. 3.4 Εργαλεία ανάλυσης των αποτελεσµάτων της προσοµοίωσης Στο τέλος κάθε εξοµοίωσης τα αποτελέσµατα καταγράφονται σε δύο µορφές αρχείων, ένα vector αρχείο και ένα scalars αρχείο µε καταλήξεις.vec και.sca αντίστοιχα. Vector αρχεία Τα vector αρχεία είναι µια σειρά από δεδοµένα µε timestamps. Τα vectors µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την καταγραφή end-to-end καθυστερήσεων, round trip times πακέτων, queue lengths, queueing times, link utilitization, τον αριθµό των dropped πακέτων, κτλπ. οτιδήποτε δηλαδή είναι χρήσιµο για να έχουµε µια πλήρη εικόνα του τι συνέβει στο µοντέλο κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της προσοµοίωσης. Τα vectors καταγράφονται από απλά modules, από coutvector αντικείµενα. Αφού τα vectors συνήθως καταγράφουν ένα µεγάλο όγκο δεδοµένων, στο omnetpp.ini µπορείτε να απενεργοποιήσετε τα vectors ή να ορίσετε ένα χρονικό διάστηµα καταγραφής. Όλα τα coutvector γράφουν στο ίδιο αρχείο. 23

24 Scalar στατιστικά Όπως προείπαµε τα vectors καταγράφουν την προσωρινή συµπεριφορά της εκτέλεσης της προσοµοίωσης. Ωστόσο, για να συγκρίνουµε τη συµπεριφορά του µοντέλου µε διάφορες παραµέτρους, τα scalar στατιστικά είναι περισσότερο χρήσιµα. Τα αποτελέσµατα καταγράφονται µε κλήσεις της recordscalar(), η οποία καλείται συνήθως στις µεθόδους finish() των modules (βλέπε BTStatistics.cc στο Παράρτηµα). Κάθε κλήση της recordscalar() δηµιουργεί µια scalar γραµµή στο αρχείο. Αν γίνει χρήση cstatistic υποκλάσεων όπως η cstddev, τότε µε κλήση των recordscalar() µεθόδων τους, θα παράγουν αρκετές γραµµές: mean, standard deviation, κτλπ. Επιπροσθέτως, µπορεί να γίνει η καταγραφή των αποτελεσµάτω πολλών προσοµοιώσεων σε ένα µόνο αρχείο. Αυτό διευκολύνει τη σύγκριση τους, δηµιουργώντας x-y διαγράµµατα, ραβδογράµµατα κτλπ. 3.5 Σκοπός των µετρήσεων Στο End Game Mode υπάρχει το tradeoff excessive traffic vs fast download completion. Με τον όρο excessive traffic εννοούµε την υπερβολική µεταφορά από blocks µε αποτέλεσµα τη λήψη πολλών διπλών blocks (duplicates). Μέσω των µετρήσεων προσπαθούµε να δείξουµε τι κερδίζουµε µε τη χρήση του End Game Mode και τι χάνουµε, και να καταλήξουµε σε ένα συµπέρασµα για το αν το End Game Mode είναι τελικά αποδοτικό. Το µέγεθος που µας δείχνει αν έχουµε κέρδος από τη χρήση του είναι ο χρόνος λήψεως (download time) ενώ το µέγεθος που µας δείχνει αν χάνουµε είναι τα duplicates που τυχόν λαµβάνει ο κάθε peer. Αυτό που χάνει ουσιαστικά ένας peer µε τα διπλά blocks που λαµβάνει είναι bandwidth. Είτε µπορεί να κατεβάσει ένα αρχείο γρήγορα αλλά µε σπατάλη bandwidth είτε µπορεί να λάβει περισσότερα duplicates αλλά µε επίπτωση στο χρόνο λήψης. 24

25 3.6 Στατιστικά που µετρήθηκαν Πριν τρέξω κάποια σενάρια και βγάλω κάποια συµπεράσµατα µε χρήση διαγραµµάτων χρειάστηκε να µετρήσω κάποια στατιστικά τα οποία παραθέτω ονοµαστικά παρακάτω: Normal requests για ένα block που έστειλε ο κάθε peer Normal requests για ένα block που έλαβε ο κάθε peer Normal blocks που έστειλε ο κάθε peer Normal blocks που έλαβε ο κάθε peer End game requests για ένα block που έστειλε ο κάθε peer End game requests για ένα block που έλαβε ο κάθε peer End game blocks που έστειλε ο κάθε peer End game blocks που έλαβε ο κάθε peer End game blocks που ελήφθησαν από κάθε peer αλλά έστειλε µόνο ο BThostSeeder End game blocks που έστειλε ο BThostSeeder ιάρκεια του download όταν ένας peer είναι σε end game mode Remaining blocks τη στιγµή που ένας peer µπαίνει σε end game mode Τα διπλά blocks (duplicates) τα υπολογίζω ως εξής: Normal blocks που έλαβε ο κάθε peer + End game blocks που έλαβε ο κάθε peer Συνολικός αριθµός blocks. Λέγωντας συνολικό αριθµό blocks εννοούµε το σύνολο των blocks από τα οποία αποτελείται ένα αρχείο. ηλαδή αν το αρχείο είναι 10mb και το µέγεθος του block είναι 16kb τότε το σύνολο των blocks από τα οποία αποτελείται το αρχείο των 10mb είναι (10x1024)/16 = 640 blocks. 25

26 3.7 Παράµετροι του Peer-Wire πρωτοκόλλου Στο κεφάλαιο 2 µιλήσαµε για τα πιο σηµαντικά χαρακτηριστικά του peer-wire πρωτοκόλλου και τα οποία υλοποιήσαµε στο BitTorrent module µας. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται όλες οι παράµετροι αυτών των χαρακτηριστικών µε τις default τιµές τους. Πίνακας 1: Παράµετροι του Peer-Wire πρωτοκόλλου Για τα σενάρια αποφασίσαµε να πειράξουµε τις τιµές των παραµέτρων end game mode (true/false), downloaders και block size. Στα σενάρια κάθε φορά πειράζαµε την τιµή µιας παραµέτρου αφήνωντας όλες τις άλλες στις default τιµές τους. Όσον αφορά το µέγεθος του αρχείου και το συνολικό αριθµό των peers που θα µπουν στο δίκτυο για να πάρουν το αρχείο, καταλήξαµε σε 15 peers και το µέγεθος του αρχείου υποθέτουµε πως είναι 20MΒytes. Το µέγεθος του piece το θέσαµε στα 256Kbyte όπως αναφέρει και το BitTorrent Specification. Τον αριθµό των optimistically unchoked 26

27 peers τον αφήσαµε ίσο µε 1 σε όλα τα σενάρια γιατί θεωρήσαµε ότι η αλλαγή της τιµής θα επηρέαζε περισσότερο το πρωτόκολλο παρά το end game mode. Για τους downloaders αποφασίσαµε να εξετάσουµε τις τιµές 4, 6, 8 και 10 ενώ για το µέγεθος του block τις τιµές 16, 32, 64 και 128. Τα κριτήρια που µας οδήγησαν στην επιλογή των δύο αυτών παραµέτρων είναι ότι η αύξηση των downloaders αυξάνει τον βαθµό του παραλληλισµού, την παράλληλη αίτηση για τα ίδια δεδοµένα. Αυτό βέβαια έχει θετικά (πιθανόν να βρεθεί πιο γρήγορα κάθε block) και αρνητικά αποτελέσµατα (πιθανόν να έχουµε περισσότερα duplicates). Όσων αφορά το µέγεθος του block, αυτό για το οποίο είµαστε σίγουροι είναι όσα περισσότερα είναι τα blocks για µεταφορά αυξάνει την επιβάρυνση από τις αιτήσεις που στέλνει ο κάθε peer για κάθε block. ηλαδή αν έχουµε blocks των 16Kbytes το καθένα αυτό θα είχε ως αποτέλεσµα το αρχείο να χωρίζεται σε µεγάλο αριθµό από blocks σε αντίθεση µε το αν έχουµε blocks των 128Kbytes το καθένα. Αλλά υπάρχει µεγάλη διαφορά αν έχουµε duplicates των 16Kbytes και duplicates των 128Kbytes. Προφανώς αν έχουµε duplicates των 128Kbytes αυξάνει την επιβάρυνση στο bandwidth, χάνουµε δηλαδή περισσότερο σε bandwidth. To µέγεθος του block έχει και αυτό τα θετικά του και τα αρνητικά του και αυτό θέλουµε να δούµε µε το τρέξιµο των σεναρίων, πώς δηλαδή επηρεάζει τον παραλληλισµό. 27

28 Κεφάλαιο 4 Σενάρια και Αποτελέσµατα Σε αυτό το κεφάλαιο θα παρουσιάσουµε τα σενάρια που τρέξαµε µε τις αλλαγές των αντίστοιχων παραµέτρων σε κάθε σενάριο όπως προαναφέραµε στην ενότητα 3.7 του κεφαλαίου 3. Σε κάθε σενάριο παραθέτουµε έναν πίνακα µε τα στοιχεία του κάθε σεναρίου όπως ο αριθµός των downloaders, το µέγεθος του block κτλπ. Το κάθε σενάριο το τρέξαµε µε 4 διαφορετικές seed τιµές. Οι seed τιµές έχουν να κάνουν µε το που µπαίνει ο κάθε peer, δηλαδή σε ποια θέση στο δίκτυο βρίσκεται κάθε φορά. Κάθε φορά που αλλάζει η τιµή του seed οι peers µπαίνουν σε διαφορετικές θέσεις στο δίκτυο (η κατανοµή τους στο δίκτυο είναι διαφορετική) και οι αποστάσεις µεταξύ τους αλλάζουν. Αυτό το κάναµε για να έχουµε µεγαλύτερη ακρίβεια στα τελικά αποτελέσµατα. Αφότου πήραµε τις average τιµές για κάθε seed value τις προσθέσαµε και τις διαιρέσαµε µε το 4 για να βρούµε τις τελικές average τιµές τις οποίες παραθέτω παρακάτω σε κάθε σενάριο. Στο τέλος καταλήγουµε στα τελικά αποτελέσµατα µετά την εξέταση των 14 σεναρίων µε το σχεδιασµό των αντίστοιχων διαγραµµάτων. Να αναφέρουµε επίσης ότι στο δίκτυο υπάρχει ένας seeder µόνο, δηλαδή εξ αρχής υπάρχει ένας peer που έχει όλο το αρχείο. Όταν ένας peer τελειώνει το download ενός αρχείου τότε βγαίνει από το δίκτυο και δε γίνεται seeder(timetoseed(sec) = 0). 4.1 Σενάριο 1 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 257, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 1, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 4,95 blocks Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 1278,45 blocks 28

29 Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 4, blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 2, blocks 4.2 Σενάριο 2 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 6 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 240, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 1, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 5, blocks Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 1279, blocks Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 3, blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 2, blocks 4.3 Σενάριο 3 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 8 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 250, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 1, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 5, blocks 29

30 Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 1278, blocks Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 5,4 blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 4, blocks 4.4 Σενάριο 4 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 32 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 242, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 3, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 5, blocks Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 638, blocks Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 4, blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 2, blocks 4.5 Σενάριο 5 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 64 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 244, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 4, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 3, blocks Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 319,05 blocks 30

31 Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 2,8 blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 1,85 blocks 4.6 Σενάριο 6 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 255, seconds 4.7 Σενάριο 7 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 6 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 241, seconds 31

32 4.8 Σενάριο 8 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 8 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 246, seconds 4.9 Σενάριο 9 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 32 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 242, seconds 32

33 4.10 Σενάριο 10 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 64 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 252, seconds 4.11 Σενάριο 11 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 128 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 235, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 8, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 2, blocks Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 159, blocks Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 2, blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 1, blocks 33

34 4.12 Σενάριο 12 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block (Kbyte) 128 Αριθµός των downloaders 4 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 238, seconds 4.13 Σενάριο 13 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου (Mbyte) 20 Μέγεθος του piece (Kbyte) 256 Μέγεθος του block(kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 10 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode true Ολική διάρκεια λήψης = 249, seconds ιάρκεια του End Game Mode = 1, seconds Αριθµός των blocks που αποµένουν όταν ενεργοποιείται το End Game Mode = 5,2 blocks Αριθµός των normal blocks που ελήφθησαν = 1278, blocks Αριθµός των end game blocks που ελήφθησαν = 5, blocks Αριθµός των διπλών blocks(duplicates/redundant data) = 3, blocks 34

35 4.14 Σενάριο 14 ο Αριθµός των peers 15 Μέγεθος αρχείου(mbyte) 20 Μέγεθος του piece(kbyte) 256 Μέγεθος του block(kbyte) 16 Αριθµός των downloaders 10 Αριθµός των optunchokedpeers 1 End Game Mode false Ολική διάρκεια λήψης = 249, seconds 35

36 4.15 Παρατηρήσεις Σε αυτή την ενότητα θα παρουσιάσουµε τα αποτελέσµατα µε διαγραµµατική απεικόνιση καταλήγοντας µετά από διάφορες παρατηρήσεις στα αντίστοιχα συµπεράσµατα. Ξεκινάµε πρώτα αναλύοντας την απόδοση ανάλογα µε τον αριθµό των downloaders και στη συνέχεια ανάλογα µε το µέγεθος του block. Γράφηµα 5: Απεικόνιση του ολικού χρόνου λήψης συναρτήσει των downloaders για end game mode on/off. Παρατηρώντας το γράφηµα 5 βλέπουµε ότι µε ενεργοποιηµένο το end game mode οι µέσοι όροι των χρόνων λήψης είναι µεγαλύτεροι από ότι µε απενεργοποιηµένο το end game mode. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι λόγω του πολύ µικρού µεγέθους του block (default: 16kb), αυξάνεται ο αριθµός των requests που πρέπει να σταλούν κατά τη διάρκεια του end game mode µε αποτέλεσµα να χάνουµε σε bandwidth. Επίσης παρατηρούµε ότι υπάρχει γενικά µια µείωση του ολικού χρόνου λήψης αν έχουµε περισσότερους downloaders από 4 (default). Ως γνωστόν οι τεσσερις downloaders είναι 4 peers οι οποίοι έχουν το καλύτερο upload rate και τους οποίους κάνει unchoke 36

37 ο client για να µεγιστοποιήσει το download rate του και κατά συνέπεια να µειώσει το συνολικό χρόνο λήψης του αρχείου. Η µείωση στο χρόνο λήψης φαίνεται πολύ έντονα όταν γίνονται unchoke 6 downloaders αντί για 4. Βέβαια στη συνέχεια αρχίζει και αυξάνει πάλι ο χρόνος λήψης και αυτό γιατί µπορεί κάποιος/οι από τους 8 ή 10 downloaders να έχουν χαµηλό upload rate µε αποτέλεσµα να επηρεάζουν αρνητικά το download rate των peers που κατεβάζουν pieces από αυτούς. Βέβαια µε την αύξηση των downloaders υπάρχει µεγαλύτερη πιθανότητα ένας peer να λάβει duplicates κατά τη διάρκεια του end game mode και αυτό φαίνεται καθαρά στο γράφηµα 7 παρακάτω. Γράφηµα 6: Απεικόνιση του ολικού χρόνου λήψης συναρτήσει των peers για end game mode on/off στην περίπτωση που το block έχει µέγεθος 16kb. Στο γράφηµα 6 απεικονίζονται αναλυτικά οι χρόνοι λήψης του κάθε peer για end game mode on/off στην περίπτωση που το µέγεθος του block είναι πολύ µικρό (default:16kb) για να δούµε µε µεγαλύτερη λεπτοµέρεια αυτό που παρατηρήσαµε στο γράφηµα 5. 37

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Διπλωματική Εργασία Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Διπλωματική Εργασία Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Διπλωματική Εργασία Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης «Improving Download Time & Traffic via Locality in BitTorrent

Διαβάστε περισσότερα

Κινητά και Διάχυτα Συστήματα. Ενότητα # 7: Κατανεμημένος καταμερισμός αρχείων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Κινητά και Διάχυτα Συστήματα. Ενότητα # 7: Κατανεμημένος καταμερισμός αρχείων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Κινητά και Διάχυτα Συστήματα Ενότητα # 7: Κατανεμημένος καταμερισμός αρχείων Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης. Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης. Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων ιπλωματική Εργασία Bittorrent vs Gnutella: Συγκριτική μελέτη και πειραματισμός με τα δύο σημαντικότερα διομότιμα συστήματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου 1. SGA Διαχείριση Πρωτοκόλλου... 2 1.1. Καινοτομία του προσφερόμενου προϊόντος... 2 1.2. Γενικές αρχές του προσφερόμενου συστήματος... 2 1.3. Ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη.

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη. το ιαδίκτυο Μέχρι τώρα µάθαµε να εργαζόµαστε σε έναν από τους υπολογιστές του Εργαστηρίου µας. Όµως παρατηρήσαµε ότι οι υπολογιστές αυτοί µπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία, να τυπώνουν όλοι σε έναν εκτυπωτή

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP Άσκηση 1 η : Καθυστερήσεις Θεωρείστε μία σύνδεση μεταξύ δύο κόμβων Χ και Υ. Το εύρος ζώνης του συνδέσμου είναι 10Gbits/sec

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης... Περιεχόμενα Εισαγωγή...7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11 Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25 Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...65 Κεφάλαιο 4 Μεταγωγή Δεδομένων και Δρομολόγηση...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΕΩΝ epresence Οδηγός συμμετοχής σε τηλεδιάσκεψη Τελευταία ημερομηνία αναθεώρησης:

Διαβάστε περισσότερα

Peer-to-Peer Technology

Peer-to-Peer Technology Peer-to-Peer Technology Συστήµατα Peer to Peer Καταργούν την αρχιτεκτονική Client-Server Στηρίζονται στην οµότιµη και εθελοντική συµπεριφορά των διαφόρων κόµβων Client Server Συστήµατα Peer to Peer Καταργούν

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Υπηρεσίες Internet ίκτυα Η/Υ Επίπεδο Εφαρµογής O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ethereal: ICMP

Εργαστήριο Ethereal: ICMP Εργαστήριο Ethereal: ICMP Έκδοση:1.0 2005 J.F. Kurose, K.W. Ross Μετάφραση - Απόδοση: Σ. Τσακιρίδου Computer Networking: A Top-Down Approach Featuring the Internet Στο εργαστήριο αυτό θα εξετάσουµε µερικά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα και Internet στο επιχειρηµατικό περιβάλον

Δίκτυα και Internet στο επιχειρηµατικό περιβάλον Δίκτυα και Internet στο επιχειρηµατικό περιβάλον Πρώτη οµάδα ασκήσεων Οδηγίες Η εργασία αυτή είναι ατοµική. Μπορείτε να µιλήσετε µε άλλους φοιτητές για να ανταλλάξετε ιδέες. Αν κάποιος συµφοιτητής σας

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) ..8 Κατανομή των αρχείων σε συσκευές Ακολουθείται κάποια λογική στην αποθήκευση των αρχείων:.αρχεία που χρησιμοποιούνται συχνά τοποθετούνται στους σκληρούς δίσκους που έχουν μεγάλη ταχύτητα πρόσβασης..αν

Διαβάστε περισσότερα

utorrent 1.6 Θα πρέπει ο φάκελος να είναι κάπως έτσι:

utorrent 1.6 Θα πρέπει ο φάκελος να είναι κάπως έτσι: utorrent 1.6 Πρώτα απ όλα κατεβάζουμε το utorrent 1.6 από το συγκεκριμένο link: http://download.utorrent.com/1.6/utorrent.exe (μη το τρέξετε ακόμα, απλά κατεβάστε το) Στη συνέχεια δημιουργήστε ένα καινούργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνική Ανίχνευσης του ICMP Echo Spoofing Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 98 ΜΕΡΟΣ Α: Έλεγχος του Icmp Echo Reply Πακέτου 103 A.1. Ανίχνευση του spoofed Icmp Echo Request Πακέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 CubisLITE Client Οδηγίες Χρήσεως Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά 1. Τι είναι ο CubisLITE Server 2. Τι είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Απόδοση των οδηγών αποθηκευτικών µέσων Μέσος χρόνος πρόσβασης (Average Access Time) Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων (Data-Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Όχι, γιατί αν κάθε browser ζητά διαφορετικό αντικείμενο κάθε φορά τότε όχι μόνο δεν βελτιώνει αλλα χειροτερεύει τον χρόνο προσπέλασης

Όχι, γιατί αν κάθε browser ζητά διαφορετικό αντικείμενο κάθε φορά τότε όχι μόνο δεν βελτιώνει αλλα χειροτερεύει τον χρόνο προσπέλασης 1. Ένας αντιπρόσωπος με κρυφή μνήμη διαμοιραζόμενη σε πολλούς περιηγητές βελτιώνει το χρόνο πρόσβασης σε ιστο-αντικέιμενα ανεξάρτητα της διμοφιλίας των ιστο-αντικειμένων (Λ) Όχι, γιατί αν κάθε browser

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα ενότητες που εξετάζονται Αρχές δικτυακών εφαρμογών Αρχιτεκτονικές Μοντέλα υπηρεσιών επιπέδου μεταφοράς Μοντέλο πελάτη

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Πληροφοριών στο ιαδίκτυο

ιαχείριση Πληροφοριών στο ιαδίκτυο ιαχείριση Πληροφοριών στο ιαδίκτυο Εργαστήριο (Φυλλάδιο 3) ΤΕΙ Καβάλας - Σχολή ιοίκησης & Οικονοµίας Τµήµα ιαχείρισης Πληροφοριών ιδάσκων: Μαρδύρης Βασίλειος, ιπλ. Ηλ. Μηχανικός & Μηχ. Υπολογιστών, MSc

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα 1. Εγκατάσταση 2. Εισαγωγή 3. Σύνδεση 4. Ρυθµίσεις 2.1 Περιοχή εργασιών και πλοήγησης 2.2 Περιοχή απεικόνισης "Λεπτοµέρειες" 2.3 Περιοχή απεικόνισης "Στατιστικά" 4.1 Προφίλ 4.2 ίκτυο 4.2.1

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες ιαδικτύου

Τεχνολογίες ιαδικτύου Τεχνολογίες ιαδικτύου Εισαγωγή Αρχιτεκτονική, Πρωτόκολλα και Πρότυπα Βασικών Υπηρεσιών Ιστορικά Στοιχεία ARPANET Ο «παππούς» των δικτύων Αναπτύχθηκε από την DARPA στα τέλη του 60 Το 83 διασπάται σε MILNET

Διαβάστε περισσότερα

Σκήκα Δπηζηήκεο Τπνινγηζηώλ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

Σκήκα Δπηζηήκεο Τπνινγηζηώλ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Σκήκα Δπηζηήκεο Τπνινγηζηώλ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Σίηινο: FPGA based Network Traffic Measurement Τπεύζπλνη θαζεγεηέο: Υξηζηόθνξνο Κάρξεο, Μαλώιεο Καηεβαίλεο Όλνκα : Κνπηζνπκπόο Βαζίιεο Α.Μ. : 1932 1 Πεπίλητη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο διαδίκτυο

Εισαγωγή στο διαδίκτυο Εισαγωγή στο διαδίκτυο Στόχοι κεφαλαίου Περιγραφή των κύριων θεμάτων σχετικά με τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών δικτύων Περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες

Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες Εισαγωγή-Σκοπός. Τρόποι δημιουργίας δυναμικών ιστοσελίδων. Dynamic Web Pages. Dynamic Web Page Development Using Dreamweaver. Τρόποι δημιουργίας δυναμικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων. Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend

Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων. Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend Εργαστήριο Διοίκησης Παραγωγής & Έργων Εισαγωγή στην προσομοίωση διεργασιών χρησιμοποιώντας το λογισμικό Extend ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ EXTEND Το Extend είναι ένα λογισμικό εικονικής προσομοίωσης που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α ΚΥΡΙΑΚΗ 04/05/2014- ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων

ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων ιεργασίες και Επεξεργαστές στα Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003.1 - Επιστήµη της Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήµατα Ακαδηµαϊκό έτος 2010 2011, Χειµερινό εξάµηνο Τελική Εξέταση: Σάββατο - 04/12/10, Ώρα: 08:30-11:30,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ P2P Εναλλακτική λύση των παραδοσιακών συστημάτων κεντρικών Η/Υ Κυριότερα συστήματα:napster κ Gnutella Μελέτη μέτρησης συστημάτων (μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Slide Recorder

Εγχειρίδιο Χρήσης Slide Recorder Εγχειρίδιο Χρήσης Slide Recorder Αναπτύχθηκε στο Κέντρο Λειτουργίας Διαχείρισης Δικτύου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Προγραμματιστής: Γιώργος Φράγκος Περιεχόμενα Εγχειρίδιο Χρήσης Slide

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ (IP για που το έβαλες) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής (Application layer):

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ: ΧΡΗΣΗ ΔΕΚΤΗ GPS ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΕ ΚΙΝΗΤΗ ΣΥΣΚΕΥΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ: ΧΡΗΣΗ ΔΕΚΤΗ GPS ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΕ ΚΙΝΗΤΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ: ΧΡΗΣΗ ΔΕΚΤΗ GPS ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΕ ΚΙΝΗΤΗ ΣΥΣΚΕΥΗ Χαρίτων Ευσταθιάδης Σοφία Γεωργιάδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Πληροφορικής ΕΠΛ 425

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογές σύνδεσης στο Internet για ένα µικρό οικιακό δίκτυο

Επιλογές σύνδεσης στο Internet για ένα µικρό οικιακό δίκτυο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Εργαστήριο στο µάθηµα ιαχείριση ικτύων Άσκηση 1η Επιλογές σύνδεσης στο Internet για ένα µικρό οικιακό δίκτυο Η άσκηση αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηµατοδοτούµενο από το ΥΠΕΠΘ και την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηµατοδοτούµενο από το ΥΠΕΠΘ και την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηµατοδοτούµενο από το ΥΠΕΠΘ και την Ευρωπαϊκή Ένωση ΣΥΝ ΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΙΚΤΥΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΜΕΣΩ MODEM Το Κέντρο Λειτουργίας και ιαχείρισης ικτύου του Πανεπιστηµίου Αθηνών παρέχει τη δυνατότητα Dial-up σύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ ρ. Κ. Σ. Χειλάς Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι : (α) η εµβάθυνση σε θέµατα λειτουργίας δικτύων καθώς και (β) η εξοικείωση των σπουδαστών µε ένα από τα συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte.

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Μάθηµα: ΕI ΙΚΟ (Η.Υ.)

Διαβάστε περισσότερα

if(συνθήκη) {... // οµάδα εντολών } C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή 5 ο Κεφάλαιο

if(συνθήκη) {... // οµάδα εντολών } C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή 5 ο Κεφάλαιο C: Από τη Θεωρία στην Εφαρµογή Κεφάλαιο 5 ο Έλεγχος Προγράµµατος Γ. Σ. Τσελίκης Ν. Δ. Τσελίκας Η εντολή if (Ι) Η εντολή if είναι µία από τις βασικότερες δοµές ελέγχου ροής στη C, αλλά και στις περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

* τη µήτρα. Κεφάλαιο 1o

* τη µήτρα. Κεφάλαιο 1o Κεφάλαιο 1o Θεωρία Παιγνίων Η θεωρία παιγνίων εξετάζει καταστάσεις στις οποίες υπάρχει αλληλεπίδραση µεταξύ ενός µικρού αριθµού ατόµων. Άρα σε οποιαδήποτε περίπτωση, αν ο αριθµός των ατόµων που συµµετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Οόρος TCP/IPχρησιµοποιείται ευρέως σήµερα για να περιγράψει ένα σύνολοαπό διαφορετικές έννοιες. Η περισσότερο διαδεδοµένηχρήση του όρου αναφέρεται σε ένα επικοινωνιακό πρωτόκολλογια τη µεταφορά δεδοµένων.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης)

Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης) TEI Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης) Ανάλυση Πρωτοκόλλων Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Δρ. Αναστάσιος Πολίτης Καθηγητής Εφαρμογών anpol@teiser.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ethereal: IP

Εργαστήριο Ethereal: IP Εργαστήριο Ethereal: IP Έκδοση:1.0 2005 J.F. Kurose, K.W. Ross Μετάφραση - Απόδοση: Σ. Τσακιρίδου Computer Networking: A Top-Down Approach Featuring the Internet Στο εργαστήριο αυτό θα εξετάσουµε το πρωτόκολλο

Διαβάστε περισσότερα

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network).

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Καλαμάτα, 2015 Το Διαδίκτυο Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ ΣΤΟ SCRATCH ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΠΑΙΧΝΙ ΙΟΥ Το παιχνίδι θα αποτελείται από δυο παίκτες, οι οποίοι θα βρίσκονται αντικριστά στις άκρες ενός γηπέδου δεξιά και αριστερά, και µια µπάλα.

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών

Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών - Εισαγωγή - Η σειριακή θύρα - Η παράλληλη θύρα - Οι θύρες πληκτρολογίου και ποντικιού τύπου PS/2 - Ο διάδρομος USB Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

(6) : : 17 60 40 . .

(6) :      :     17 60 40 . . ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΒΟΗΘΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Θέµα: Ειδικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Σ ε λ ί δ α 1 Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Περιεχόμενα 1. Download Arebas Easy... 2 2. Εγκατάσταση Arebas Easy... 3 3. Εγγραφή στον Arebas Server... 7 4. Παραμετροποίηση Arebas Easy...

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, τα δίκτυα τεχνολογίας / χρησιμοποιούν διεύθυνση 32 bits, προκειμένου να δρομολογήσουν ένα αυτοδύναμο πακέτο στο προορισμό του. Κατά σύμβαση έχει επικρατήσει οι διευθύνσεις να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία Δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι υπολογιστές της ίδιας ή και διαφορετικής μάρκας συνδεδεμένοι μεταξύ τους σε τοπικό (local) ή ευρύ (wide) επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου IPv6

Ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου IPv6 Ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου IPv6 Στις επόµενες παραγράφους περιγράφουµε τα βασικά βήµατα που πρέπει να ακολουθήσει ο τελικός χρήσης για µια αντιπροσωπευτική οµάδα λειτουργικών συστηµάτων ώστε να συνδεθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB- SIMULINK

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB- SIMULINK ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB- SIMULINK SIMULINK ρ. Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Καθηγητής ver. 0.2 10/2012 Εισαγωγή στο Simulink Το SIMULINK είναι ένα λογισµικό πακέτο που επιτρέπει τη µοντελοποίηση, προσοµοίωση οίωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Wireshark: DNS

Εργαστήριο Wireshark: DNS Εργαστήριο Wireshark: DNS Έκδοση:2.0 2007 J.F. Kurose, K.W. Ross Μετάφραση - Απόδοση: Σ. Τσακιρίδου Computer Networking: A Top-Down Approach Featuring the Internet Όπως περιγράφεται στην Ενότητα 2.5 του

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

FTP - (File Transfer Protocol ) Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων

FTP - (File Transfer Protocol ) Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων FTP - (File Transfer Protocol ) Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων Το File Transfer Protocol (FTP), (Πρωτόκολλο Μεταφοράς Αρχείων) είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πρωτόκολλο σε δίκτυα τα οποία υποστηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια Μνήµη RAM ROM Cache Περιεχόµενα Μονάδες Μαζικής Αποθήκευσης Μαγνητικοί ίσκοι Μαγνητικές Ταινίες Οπτικά Μέσα Ηκύρια µνήµη (Main Memory) Η κύρια µνήµη: Αποθηκεύει τα δεδοµένα

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Σε δίκτυο υπολογιστών εμπιστευτική πληροφορία μπορεί να υπάρχει αποθηκευμένη σε μέσα αποθήκευσης (σκληροί δίσκοι, μνήμες κ.λ.π.), ή να κυκλοφορεί μέσου του δικτύου με τη μορφή πακέτων. Η ύπαρξη πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Μία από τις πιο σηµαντικές υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στην επιστηµονική κοινότητα είναι η αποµακρυσµένη πρόσβαση των χρηστών σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝ ΕΣΗΣ DIAL-UP ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ WINDOWS XP

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝ ΕΣΗΣ DIAL-UP ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ WINDOWS XP ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝ ΕΣΗΣ DIAL-UP ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ WINDOWS XP ιαδικασία δικτύωσης PC µέσω modem Στις επόµενες παραγράφους περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία που χρειάζεται να ακολουθήσετε προκειµένου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές Δικτύων & Πρωτόκολλα Ι

Αρχιτεκτονικές Δικτύων & Πρωτόκολλα Ι Αρχιτεκτονικές Δικτύων & Πρωτόκολλα Ι Ενότητα : Ανίχνευση κίνησης δικτύου - Εργαλείο Wireshark. Όνομα Καθηγητή : Δημήτριος Λυμπερόπουλος, Σπύρος Δενάζης Τμήμα : Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα