It is not because things are difficult that we d o not dare; it is because we do not dare that they are difficul t. - Seneca -

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "It is not because things are difficult that we d o not dare; it is because we do not dare that they are difficul t. - Seneca -"

Transcript

1 It is not because things are difficult that we d o not dare; it is because we do not dare that they are difficul t. - Seneca -

2 2

3 Πρόλογος Εδώ και χρόνια γίνεται λόγος για το Voice over IP. Όλα άρχισαν στα µέσα της δεκαετίας του 90, µε ερασιτεχνικές προσπάθειες µετάδοσης φωνής «πάνω» από το Internet. ιάφορες προσπάθειες έγιναν από εφαρµογές άµεσης επικοινωνίας (messengers) κατά καιρούς, όµως πάντα υψώνονταν ως εµπόδια στους χρήστες της νέας τεχνολογίας τα κλειστά πρότυπα, οι χαµηλές ταχύτητες πρόσβασης, οι δυσκολίες στη χρήση αλλά και η χαµηλή ποιότητα φωνής. Τον Αύγουστο του 2003 κυκλοφορεί το Skype και, χωρίς καµία διαφήµιση, µόνο µε την «από στόµα σε στόµα» ενηµέρωση, κατέβηκε στους υπολογιστές εκατοµµυρίων χρηστών ανά τον κόσµο. Ήταν το κατάλληλο πρόγραµµα στην κατάλληλη στιγµή, που συνδύαζε την ωρίµανση της τεχνολογίας VoIP, την απλή χρήση και, φυσικά, το γεγονός ότι ήταν δωρεάν, το οποίο έκανε το «κλικ» στην αγορά και έφερε το VoIP στη καθηµερινότητά µας. Σήµερα, πάνω από το 13% των διεθνών φωνητικών κλήσεων γίνεται µέσω VoIP (µε το Skype να ελέγχει το 70% αυτού του µεριδίου της αγοράς), ενώ ακόµα βρισκόµαστε µόλις στην αρχή της «έκρηξης», µε εταιρίες να προσπαθούν να καταλάβουν καλή θέση εκκίνησης στην κούρσα του VoIP που σύντοµα αρχίζει. Ο ανταγωνισµός αυτός σηµαίνει δεκάδες ασύµβατες εφαρµογές και τεχνολογίες, φορείς παροχής υπηρεσιών VoIP που δεν προσφέρουν σύνδεση µεταξύ τους, ανοµοιογενείς υπηρεσίες και προϊόντα, έλλειψη κοινών ρυθµίσεων, ασυνεννοησία, πολλαπλές χρεώσεις. Το σηµαντικό, όµως, είναι ότι η αρχή έχει γίνει και πολύ σύντοµα, όταν τα ζητήµατα αυτά επιλυθούν, θα είµαστε σε θέση να πραγµατοποιούµε χαµηλού κόστους ή και δωρεάν κλήσεις VoIP όχι από το PC αλλά από την αυτοδύναµη (stand alone) τηλεφωνική µας VoIP συσκευή. Η παρούσα διπλωµατική εργασία πραγµατεύεται την τεχνολογία του VoIP. Χωρίζεται σε τρία επιµέρους µέρη. Στο πρώτο γίνεται παρουσίαση της τεχνολογίας αυτής, των ζητηµάτων που προκύπτουν και των τεχνικών που έχουν αναπτυχθεί για την αντιµετώπισή τους. Στο δεύτερο µέρος παρουσιάζεται το Session Initiation Protocol (SIP), πρωτόκολλο που κατέχει πρωταρχικό ρόλο στην ανάπτυξη του VoIP, καθώς και άλλα σηµαντικά πρωτόκολλα του VoIP. Στο τρίτο µέρος αρχικά παρουσιάζονται οι υπάρχουσες τεχνικές Call Admission Control (CAC), τεχνικές που αναπτύχθηκαν στα 3

4 πλαίσια της διασφάλισης της ποιότητας των VoIP κλήσεων, στη συνέχεια παρουσιάζεται µια νέα προσέγγιση CAC και, τελικά, προσοµοιώνεται η νέα αυτή προσέγγιση ώστε να εκτιµηθούν οι επιδόσεις της. Κλείνοντας τον πρόλογο αυτό, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς µου για τις χρήσιµες συµβουλές και γνώµες που µου παρείχαν κατά τη διάρκεια της σύνταξης του κειµένου της εργασίας. Επίσης, ευχαριστώ το συνάδελφο και συµφοιτητή Χαράλαµπο Μπεχλιούλη για την πολύτιµες εξειδικευµένες γνώσεις του στο Matlab, καθώς και τον επίσης συνάδελφο ηµήτρη Καλτσά για την ανεκτίµητη βοήθειά του στην εύρεση και προσπέλαση πολλών από τις βιβλιογραφικές πηγές. Μα, πάνω από όλα, ευχαριστώ τον καθηγητή µου και επιβλέποντα της διπλωµατικής εργασίας κο ηµήτρη Μητράκο, για την έµπνευση και την παρότρυνση, τη συνεργασία, τις συµβουλές, την υποµονή και το χρόνο του. Βράκα Ευφηµία, Μάιος

5 5 Περιεχόµενα

6 6

7 Μέρος Α : Voice over Internet Protocol (VoIP) 1. VoIP γενικά, Εισαγωγικά, Κωδικοποίηση φωνής (voice coding), Σηµατοδοσία (Signaling), Σύνδεση και Μετάδοση φωνής, Ειδικότερα θέµατα του VoIP, Καθυστέρηση στη µετάδοση φωνής, QoS, Ταξινόµηση (Classification), Προσαρµογή κυκλοφορίας / Αστυνόµευση (Traffic Shaping/Policing), ιαχείριση συµφορήσεων (Congestion management), ιαχείριση ουρών / Αποφυγή συµφορήσεων (Queue management / Congestion avoidance), Αποτελεσµατικότητα των links (Link efficiency), Πολιτικές συνολικής διαχείρισης QoS, Σύντοµη ανακεφαλαίωση, Ασφάλεια στο VoIP, Βιβλιογραφία, 54 7

8 Μέρος Β : SIP και άλλα πρωτόκολλα του VoIP 1. Στοίβα πρωτοκόλλων Internet για πολυµέσα, Φυσικό στρώµα / Στρώµα ζεύξης, Στρώµα ιαδικτύου, Στρώµα µεταφοράς, TCP, UDP, Στρώµα εφαρµογής, Πρωτόκολλα του VoIP σχετιζόµενα µε το SIP, Session Description Protocol (SDP), Real-time Transport Protocol (RTP) και Real-time Transport Control Protocol (RTCP), Clients και Servers του SIP, SIP User Agents, SIP Gateways, SIP Servers, Proxy Servers, Redirect Servers, Registration Servers, Αξιοπιστία στο SIP, Αυθεντικοποίηση και κρυπτογράφηση στο SIP, Υποστήριξη πολλαπλών εκποµπών από το SIP, Αλληλεπίδραση του SIP µε Firewalls και NATs, Παρουσίαση του SIP, Κλήση SIP µεταξύ δύο User Agents, 85 8

9 4.2 Kλήση SIP µε Proxy Server, Εγγραφή στο SIP, Μεταφορά των SIP µηνυµάτων, Μεταφορά µε το UDP, Μεταφορά µε το TCP, Σύγκριση του SIP µε το Η.323, Εισαγωγή στο Η.323, Παράδειγµα χρήσης του Η.323, Σύγκριση, Βιβλιογραφία, 104 9

10 Μέρος Γ : Call Admission Control (CAC) 1. Εισαγωγή στο Admission Control, Admission Control µε χρήση a priori traffic descriptors, Admission Control βασιζόµενο σε µετρήσεις (MBAC), Endpoint Admission Control (EAC), Μια νέα προσέγγιση για Admission Control, Εισαγωγικά, Πολυπλεξία ήδη πολυπλεγµένων ροών, ιάσπαση πολυπλεγµένης ροής, Μαθηµατικό µοντέλο MTAC, Λογική του µηχανισµού, O Παράγοντας Προφύλαξης (Precautious Factor), Το παράθυρο µέτρησης, Το κριτήριο αποδοχής ή απόρριψης µιας νέας κλήσης, Προσοµοίωση µηχανισµού MTAC, Εισαγωγικά, Ηχογράφηση αρχείων ήχου, Συµπίεση και «πακετοποίηση» πηγών φωνής, Υπολογισµός (µ,σ) των bitrates των πηγών, ηµιουργία συστήµατος dumbbell και τοποθέτηση µηχανισµού MTAC, Εύρεση βέλτιστου µήκους buffer, Επίδοση και αξιολόγηση µηχανισµού MTAC, Βιβλιογραφία,

11 Μέρος Α : Voice over Internet Protocol (VoIP) 11

12 12

13 Όπως το ίδιο το όνοµα υπονοεί, το Voice over IP (VoIP) χρησιµοποιεί το Internet Protocol (IP) για να στέλνει/λαµβάνει φωνή σε µορφή πακέτων δεδοµένων «πάνω» από (over) ένα δίκτυο IP. Με τη χρησιµοποίηση πρωτοκόλλων VoIP, η µετάδοση φωνής µπορεί να επιτευχθεί σε οποιοδήποτε δίκτυο IP ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για το Internet, Intranets ή τοπικά δίκτυα (LANs) [25]. Σε ένα VoIP δίκτυο, το σήµα φωνής αρχικά ψηφιοποιείται, συµπιέζεται και µετατρέπεται σε πακέτα IP και στη συνέχεια στέλνεται µέσω του δικτύου IP. Ένα πρωτόκολλο σηµατοδοσίας VoIP (signaling protocol) χρησιµοποιείται για να εγκαθιστά και να τερµατίζει τις κλήσεις, να φέρει τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον εντοπισµό των χρηστών και να διαπραγµατεύεται τους πόρους του δικτύου (όπως, για παράδειγµα, το εύρος ζώνης) [16]. Ένα γνωστό πλεονέκτηµα του VoIP είναι το πολύ χαµηλό κόστος κλήσης. Άλλα εξίσου σηµαντικά πλεονεκτήµατα είναι η ενοποίηση φωνής, δεδοµένων και βίντεο σε ένα δίκτυο, οι νέες υπηρεσίες που διατίθενται στο ενοποιηµένο αυτό δίκτυο (integrated services) καθώς επίσης και η απλούστευση της διαχείρισης των τερµατικών τελικών χρηστών (end user terminals) από το δίκτυο. Στο πρώτο µέρος της παρούσας εργασίας θα γίνει µια εισαγωγή στην τεχνολογία του VoIP και στη συνέχεια θα εξεταστούν ειδικότερα θέµατα του VoIP, όπως οι πηγές της καθυστέρησης και των υπόλοιπων ανεπιθύµητων καταστάσεων σε µια VoIP κλήση, οι δοκιµασµένες αλλά και οι νέες τεχνικές για τη διασφάλιση της ποιήτητας των υπηρεσιών (QoS) και, τέλος, θέµατα ασφάλειας των VoIP κλήσεων. 13

14 14

15 1. VoIP γενικά 1.1 Εισαγωγικά Η µετάδοση φωνής µέσα από δίκτυα µεταγωγής πακέτων µπορεί να µειώσει ένα σηµαντικό τµήµα των δαπανών που καταβάλλει µια εταιρία, οι οποίες αφορούν τις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις µεταξύ των υποκαταστηµάτων/τµηµάτων της ή µεταξύ των προµηθευτών/πελατών της. Αλλά και στην προσωπική ζωή, οι κλήσεις VoIP έχουν µπει πλέον στην καθηµερινότητα ενός συνεχώς αυξανόµενου ποσοστού του πληθυσµού, καθώς κάνει τις διεθνείς κλήσεις να κοστίζουν από καθόλου έως όσο οι αστικές [13]. Η δυνατότητα αυτή βασίζεται στην αντιµετώπιση της φωνής σαν ένα είδος δεδοµένων των οποίων η µετάδοση πραγµατοποιείται µε τη µορφή πακέτων (packet voice), όπως δηλαδή τα απλά δεδοµένα. Η µετάδοση φωνής µέσα από IP δίκτυα βασίζεται στο µοντέλο του σχήµατος 1 [14]. Στα άκρα του IP δικτύου βρίσκονται οι routers/voice agents, σκοπός των οποίων είναι η µετατροπή της φωνής από την αναλογική της µορφή σε µορφή κατάλληλη για τη µετάδοσή της, εν είδει πακέτων. Το IP δίκτυο αναλαµβάνει τη δροµολόγηση των πακέτων στον router/voice agent ο οποίος εξυπηρετεί τη διεύθυνση προορισµού των πακέτων. Με βάση το παραπάνω µοντέλο, είναι φανερό ότι δύο θέµατα πρέπει να αντιµετωπιστούν ώστε να είναι δυνατή η µετάδοση φωνής µέσα από IP δίκτυα. Το πρώτο θέµα αφορά την κωδικοποίηση της φωνής και, συγκεκριµένα, το πώς η φωνή µετατρέπεται σε πακέτα και πώς τα πακέτα χρησιµοποιούνται για την αναπαραγωγή της φωνής, καθώς επίσης και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη µετάδοση και αναπαραγωγή της φωνής. Το δεύτερο θέµα αφορά τη σηµατοδοσία (signaling) και τον τρόπο σύνδεσης των voice agents µεταξύ τους (αναγνώριση του καλούµενου voice agent, προσδιορισµός της θέσης του στο δίκτυο, τρόπος σύνδεσης και µεταφοράς των πακέτων φωνής). 15

16 Σχήµα 1: Ένα τυπικό VoIP σενάριο 16

17 1.2 Κωδικοποίηση φωνής (voice coding) H φωνή είναι ένα αναλογικό σήµα και για τη µετάδοσή της µέσα από ένα ψηφιακό σύστηµα, όπως ένα IP δίκτυο, είναι απαραίτητη η µετατροπή της σε ψηφιακή µορφή. Η µετατροπή αυτή λαµβάνει χώρα στους codecs (coder/decoder). Η πιο διαδεδοµένη τεχνική µετατροπής αναλογικού σήµατος σε ψηφιακή µορφή είναι η παλµοκωδική διαµόρφωση (Pulse Code Modulation - PCM). Η PCM µετατρέπει τη φωνή σε ψηφιακή µορφή, µε δειγµατοληψία 8000 δειγµάτων το δευτερόλεπτο (125 msec µεταξύ δύο διαδοχικών δειγµάτων) και µετατροπή κάθε δείγµατος σε δυαδικό κώδικα, η τιµή του οποίου αναπαριστά την τιµή του αναλογικού σήµατος τη στιγµή της δειγµατοληψίας. Στην περίπτωση της standard PCM, χρησιµοποιείται δυαδικός κώδικας των 8 bits και έτσι απαιτείται κανάλι χωρητικότητας 64kbps. Τα δείγµατα αυτά χρησιµοποιούνται για την αναπαραγωγή της φωνής στο δέκτη, µε ανασύνθεση κατά προσέγγιση της αρχικής αναλογικής κυµατοµορφής. Για τη µείωση του απαιτούµενου bandwidth που απαιτείται για τη µετατροπή της φωνής σε ψηφιακή µορφή από τα 64kbps που απαιτεί η standard PCM, έχουν αναπτυχθεί από την ITU µια σειρά από πρότυπα για τη συµπίεση φωνής. Τα πρότυπα αυτά µπορεί να θεωρηθεί ότι ανήκουν σε δύο οικογένειες. Η πρώτη οικογένεια αποτελείται από πρότυπα τα οποία στηρίζονται στην PCM και χρησιµοποιούν ρυθµό δειγµατοληψίας 8000 δειγµάτων ανά δευτερόλεπτο. Σκοπός των τεχνικών αυτών είναι η µείωση της περίσσειας της πληροφορίας µέσω της αποσυσχέτισης των δειγµάτων. Για τη µείωση του απαιτούµενου bandwidth, χρησιµοποιούνται για την κωδικοποίηση των δειγµάτων κώδικες των 4 ή 2 bits και η τιµή του δείγµατος στην περίπτωση αυτή αντιπροσωπεύει τη διαφορά του δείγµατος από το αµέσως προηγούµενο. Η µείωση του µήκους των χρησιµοποιούµενων κωδίκων έχει σαν αποτέλεσµα τη µείωση του bandwidth στα 32 ή στα 16 kbps (Adaptive Differential PCM - ADPCM), η οποία όµως συνοδεύεται από µία ανάλογη µείωση στην ποιότητα της φωνής. Η δεύτερη οικογένεια προτύπων επιτυγχάνει ακόµα µεγαλύτερη µείωση του απαιτούµενου bandwidth, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ικανοποιητική την ποιότητα της φωνής. Τα πρότυπα αυτά χρησιµοποιούν για την κωδικοποίηση της φωνής έναν ειδικό 17

18 αλγόριθµο, τον LPC (Linear Predictive Code), ο οποίος πραγµατοποιεί µια προσοµοίωση - µοντελοποίηση της ανθρώπινης οµιλίας µε αποτέλεσµα την αυξηµένη απόδοση και τη µείωση του απαιτούµενου bandwidth [11]. Συνοπτικά, τα χρησιµοποιούµενα πρότυπα της ITU για την κωδικοποίηση φωνής είναι: - G.711, το οποίο περιγράφει την PCM κωδικοποίηση. - G.726, το οποίο περιγράφει την ADPCM κωδικοποίηση στα 64 και 16 kbps. - G.728, το οποίο περιγράφει τη Low-Delay Code-Excited Linear Prediction (LD- CELP) συµπίεση στα 16 kbps. - G.729 και G.729a, το οποίο περιγράφει την Conjugate Structure Algebraic Code-Excited Linear Prediction (CS-ACELP) συµπίεση στα 8 kbps, µε ποιότητα ανάλογη της 32 kbps ADPCM. - G.723.1, το οποίο περιγράφει την κατά Η.324 συµπίεση φωνής στα 5.3 και 6.3 kbps. Για την αξιολόγηση των διαφόρων αλγορίθµων συµπίεσης ως προς την ποιότητα της φωνής που αναπαράγουν, χρησιµοποιείται το Mean Opinion Score (MOS) [19] µε κλίµακα από 0 έως 5. MOS µεταξύ 4 και 5 θεωρείται απόλυτη ποιότητα, µεταξύ 3 και 4 θεωρείται τηλεπικοινωνιακή ποιότητα, ενώ MOS λιγότερο του 3 θεωρείται συνθετική ποιότητα. Στον πίνακα 1 [14] παρουσιάζονται οι διάφοροι αλγόριθµοι συµπίεσης και το αντίστοιχο MOS. Μέθοδος Συµπίεσης MOS score Καθυστέρηση αλγορίθµου (msec) 64kbps PCM (G.711) kbps ADPCM (G.726) kbps LD-CELP (G.728) kbps CS-ACELP (G.729) kbps CS-ACELP (G.729a) kbps MPMLG (G.723.1) kbps ACELP (G.723.1) Πίνακας 1 18

19 Κατά τη µετάδοση των πακέτων φωνής µέσα από ένα δίκτυο µεταγωγής πακέτων εµφανίζονται διάφοροι παράγοντες που επιδρούν στην ποιότητα της µεταδιδόµενης φωνής (καθυστέρηση, jitter, απώλειες πακέτων φωνής), οι οποίοι παρουσιάζονται συνοπτικά στον πίνακα 2 [21], [28]. Σε επόµενες ενότητες θα εξεταστούν µε λεπτοµέρεια αυτά τα ζητήµατα. Πίνακας 2 19

20 1.3 Σηµατοδοσία (Signaling), Σύνδεση και Μετάδοση φωνής Η σηµατοδοσία (signaling) πρέπει να παρέχει τις ακόλουθες δυνατότητες [14]: - Έλεγχο της σύνδεσης (connection control) και - Ενηµέρωση για την κατάσταση της κλήσης (call progress & status information). Ο έλεγχος της σύνδεσης χρησιµοποιείται για τον προσδιορισµό των routers/voice agents που θα εξυπηρετήσουν την επιθυµητή κλήση και τον καθορισµό του τρόπου σύνδεσης (path) µεταξύ τους, για να είναι δυνατή η εγκατάσταση της κλήσης. Μεταξύ των voice agents ανταλλάσσεται πληροφόρηση για την κατάσταση της κλήσης. Στην περίπτωση του VoIP, χρησιµοποιείται η οικογένεια των προτύπων Η.323 ή SIP (περισσότερα για τα πρωτόκολλα αυτά στο Β µέρος της εργασίας). Για την εγκατάσταση και τον τερµατισµό της κλήσης, χρησιµοποιείται το πρωτόκολλο Q.931. Για την πραγµατοποίηση µιας κλήσης, η διαδικασία για το σενάριο που περιγράφηκε στο σχήµα 1 είναι η ακόλουθη [14]: Το PBX χρησιµοποιεί µια από τις γνωστές µεθόδους σηµατοδοσίας (ενδεικτικά: Ε&Μ, EXS, EXO) για την κατάληψη µιας εξερχόµενης γραµµής στο router και στη συνέχεια προωθεί προς το router τον επιθυµητό αριθµό κλήσης. Για το PBX, το ΙΡ δίκτυο που συνδέει τους voice agents/routers µεταξύ τους, θεωρείται σαν µια τηλεφωνική ζεύξη (trunk line). Στο router διατηρείται ένας Dial Plan Mapper, ο οποίος αντιστοιχεί κάθε αριθµό κλήσης (voice interface) είτε σε µια υπάρχουσα IP διεύθυνση, µε τη µορφή extension, είτε σε µια νέα IP διέυθυνση. Ο router, µετά τη λήψη του αριθµού κλήσης, πραγµατοποιεί έναν έλεγχο στον Dial Plan Mapper για τον προσδιορισµό του router/voice agent, ο οποίος εξυπηρετεί κλήσεις προς αυτό τον αριθµό, και την αποστολή προς αυτόν µιας αίτησης εγκατάστασης (call establishment request), σύµφωνα µε το πρότυπο Q.931. Για την εύρεση της βέλτιστης διαδροµής µεταξύ των δύο routers γίνεται χρήση των routing tables, που έχουν δηµιουργηθεί από τα χρησιµοποιούµενα πρωτόκολλα δροµολόγησης (RIP, OSFP, EIGRP κ.λπ.). Με τη λήψη της Q.931 αίτησης κλήσης, ο remote router σηµατοδοτεί προς το τοπικό PBX για την κατάληψη µιας ελεύθερης γραµµής και την προώθηση προς αυτό του αριθµού κλήσης, για την εγκατάστασης της κλήσης. Παράλληλα, ο αρχικός router µε νέα 20

21 σηµατοδοσία ενηµερώνεται για την εγκατάσταση της κλήσης και τη δυνατότητα έναρξης της επικοινωνίας. Μετά την εγκατάσταση της επικοινωνίας, η συνοµιλία πραγµατοποιείται µε τη βοήθεια των RTP/RTCP/UDP πρωτοκόλλων [3]. Το RTP (Real-time Transport Protocol) χρησιµοποιείται για τη µεταφορά των πακέτων φωνής µεταξύ των δύο συνοµιλούντων µερών. Παρέχει την απαραίτητη πληροφορία χρονισµού (time stamp) για την αναπαραγωγή της φωνής από τα αντίστοιχα πακέτα και για τον εντοπισµό πακέτων που έχουν χαθεί ή ληφθεί εκτός σειράς, καθώς επίσης και άλλες πληροφορίες, για παράδειγµα σχετιζόµενες µε τους υποστηριζόµενους αλγορίθµους συµπίεσης. Το RTCP (Real-time Transport Control Protocol) χρησιµοποιείται για διαγνωστικούς σκοπούς, µεταφέροντας πληροφορίες (feedback information) σχετικά µε την ποιότητα της φωνής, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισµός και η αντιµετώπιση τυχόντων προβληµάτων στη µετάδοση. Σαν µηχανισµό µεταφοράς, τα RTP/RTCP χρησιµοποιούν το UDP (connectionless) πρωτόκολλο, λόγω της µικρότερης καθυστέρησης που παρέχει σε σχέση µε το TCP και λόγω του ότι η υποστηριζόµενη επανεκποµπή απωλεσθέντων ή καθυστερηµένων πακέτων από το TCP δεν είναι επιθυµητή για τη µετάδοση φωνής, εξαιτίας της αύξησης της καθυστέρησης. Για την αντιµετώπιση της καθυστέρησης στη µετάδοση των σχετιζοµένων µε τη φωνή πακέτων µεταξύ των routers, είναι δυνατή η ενεργοποίηση του RSVP (Resource Reservation Protocol) κατά µήκος του IP δικτύου και η υποστήριξη του Weighted Fair Queuing σε κάθε router [2]. Μέσω του RSVP είναι δυνατή η περιγραφή των απαιτήσεων (control delay, guaranteed delay) και των χαρακτηριστικών της συνδιάλεξης, έτσι ώστε να παραχωρηθεί το απαιτούµενο εύρος ζώνης και να δοθεί η απαιτούµενη προτεραιότητα µέσω του IP δικτύου σε όλα τα σχετιζόµενα µε τη συνδιάλεξη πακέτα. Με την υποστήριξη Weighted Fair Queuing σε κάθε router είναι δυνατή η κατάταξη των διαφόρων τύπων δεδοµένων (data-voice-video) σε διαφορετικούς βαθµούς προτεραιότητας και η εφαρµογή σε αυτούς διαφορετικής πολιτικής εξυπηρέτησης (QoS - Quality of Service). Έτσι εξασφαλίζεται ότι τα πακέτα φωνής θα τύχουν υψηλότερης προτεραιότητας στη µετάδοσή τους, µειώνοντας την καθυστέρηση αποθήκευσης (queuing delay). 21

22 Η µετάδοση φωνής µέσα από IP δίκτυα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λόγω της ευρείας διάδοσης αυτών των δικτύων και των δυνατοτήτων που παρέχουν τα πρωτόκολλα της TCP/IP οικογένειας. Ο αρχικός προσανατολισµός, όµως, των IP δικτύων για µετάδοση απλών δεδοµένων, των οποίων οι απαιτήσεις είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές της φωνής, δηµιουργεί την ανάγκη εφαρµογής τεχνικών και πρωτοκόλλων που να εξασφαλίζουν το επιθυµητό επίπεδο εξυπηρέτησης (QoS) για τα επίπεδα φωνής [18]. Πριν, όµως, γίνει λόγος για τις τεχνικές διασφάλισης του QoS και άλλα ειδικότερα ζητήµατα του VoIP, είναι απαραίτητο να εµβαθύνουµε στην έννοια της καθυστέρησης των πακέτων φωνής στα IP δίκτυα και τις πηγές της. Άλλωστε, αυτή τη στιγµή ο έλεγχος και προϋπολογισµός της καθυστέρησης στη µετάδοση φωνής είναι για το VoIP ένα από τα σηµαντικότερα ζητήµατα που επιζητούν λύση. 22

23 2. Ειδικότερα θέµατα του VoIP 2.1 Καθυστέρηση Η καθυστέρηση στα δίκτυα IP αποτελεί το κύριο πρόβληµα στις µεταδόσεις πακέτων φωνής µέσω αυτών, διότι µειώνει την ποιότητα της φωνής. Στον πίνακα 3 [14] εµφανίζονται τα επιτρεπτά επίπεδα καθυστέρησης, σύµφωνα µε τις ITU συστάσεις. Μπορούµε να διακρίνουµε δύο βασικές κατηγορίες καθυστερήσεων: την καθυστέρηση διάδοσης (propagation delay), που αποδίδεται στα χαρακτηριστικά του µέσου, και την καθυστέρηση επεξεργασίας (handling delay), που αποδίδεται στις διάφορες ενεργές συσκευές που παρεµβάλονται στη διαδροµή από τη θέση εκκίνησης µέχρι τον προορισµό. One-way Delay Περιγραφή msec Αποδεκτή για τις περισσότερες εφαρµογές msec Αποδεκτή, λαµβανοµένων υπόψη των επιπτώσεων στην ποιότητα της φωνής και του χρόνου µετάδοσης λόγω της απόστασης. > 400 msec Μη αποδεκτή. Πίνακας 3 Την καθυστέρηση επεξεργασίας, την οποία µπορούµε ως ένα σηµαντικό βαθµό να ελέγξουµε, την χωρίζουµε σε τρεις επιµέρους υποκατηγορίες [15], ανάλογα µε το σηµείο του δικτύου όπου παρουσιάζεται: (α) στην καθυστέρηση επεξεργασίας στο σηµείο εκκίνησης, (β) την καθυστέρηση επεξεργασίας µέσα στο δίκτυο και (γ) την καθυστέρηση επεξεργασίας στο σηµείο προορισµού. Στη συνέχεια θα εξεταστούν πιο αναλυτικά αυτά τα είδη καθυστέρησης. Καθυστέρηση επεξεργασίας στο σηµείο εκκίνησης: Στο σηµείο αυτό παρατηρούµε δύο είδη καθυστερήσεων. Το πρώτο είδος καθυστέρησης το εισάγει ο codec (codec 23

24 delay). O codec εκτελεί διάφορες πράξεις, εκ των οποίων τρεις είναι οι σηµαντικότερες: η κωδικοποίηση της φωνής, η συµπίεση της και η τοποθέτηση των δεδοµένων που προέκυψαν σε πακέτα συγκεκριµένου µήκους. Συνολικά, ο codec µπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση ως και 35 msec (ανάλογα µε το είδος του codec, βλ. πίνακα 1). Στον πίνακα 1 το µέγεθος της καθυστέρησης που αναφέρεται, αντιστοιχεί στην παραγωγή ενός δείγµατος φωνής. Τώρα, εξαρτάται από το αν αυτά τα δείγµατα φωνής «συσκευάζονται» το καθένα σε ξεχωριστό πακέτο για το IP δίκτυο ή κατά οµάδες, ώστε να αντιληφθούµε πλήρως την καθυστέρηση. Αυτή τη στιγµή, ο codec G.729 θεωρείται ο πιο ισορροπηµένος σε σχέση ποιότητας-απόδοσης. Παράγει δύο δείγµατα φωνής - των 10 bytes έκαστο - ανά 20 msec, τα οποία συνθέτονται σε ένα πακέτο δεδοµένων. Άρα για κάθε πακέτο φωνής που θα εκπεµφθεί στο δίκτυο (ωφέλιµου µεγέθους 20 bytes), η καθυστέρηση θα είναι 20 msec. Σηµειωτέον ότι στα 20 bytes αυτά αργότερα θα προστεθούν οι headers των IP/UDP/RTP για να δηµιουργηθεί το πακέτο. Συν το γεγονός ότι ο codec απαιτεί άλλα 5 msec για look-ahead, µας δηµιουργεί συνολικά µια καθυστέρηση 25 msec για κάθε πακέτο φωνής. Αυτή η καθυστέρηση είναι σταθερή και άρα εύκολο να προϋπολογιστεί. Το δεύτερο είδος καθυστέρησης που παρατηρούµε στο σηµείο εκκίνησης προέρχεται από την καθυστέρηση των πακέτων στην ουρά εξόδου (output Queuing Delay) του δροµολογητή, π.χ. στην ουρά εξόδου µιας σειριακής σύνδεσης. Αυτό το είδος καθυστέρησης είναι µεταβλητό και πολύ πιο δύσκολο στο να προσδιοριστεί. Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, µεταξύ των οποίων και τα ίδια τα χαρακτηριστικά του δροµολογητή. Είναι καλό, γενικά, να διατηρείται σε επίπεδα κάτω των 10 msec. Καθυστέρηση επεξεργασίας µέσα στο δίκτυο: Ως καθυστέρηση επεξεργασίας µέσα στο δίκτυο ορίζουµε το χρόνο που θα χρειαστεί το πακέτο να φτάσει από το δροµολογητή εκκίνησης (αφού έχει γίνει η κατάλληλη επεξεργασία και το πακέτο είναι έτοιµο για εκποµπή), στο δροµολογητή προορισµού (µόλις το πακέτο εισαχθεί στην ουρά εισόδου). Σε αυτό το είδος της καθυστέρησης παίζουν ρόλο τρεις παράγοντες: Ο ρυθµός µετάδοσης των δεδοµένων από το σηµείο εκκίνησης προς το δίκτυο (Serialization Up-link Delay). Ο ρυθµός µετάδοσης από το δίκτυο προς το σηµείο προορισµού (Serialization Down-link Delay). 24

25 Οι εσωτερικές καθυστερήσεις του ίδιου του δικτύου κορµού (General network delay). Είναι φανερό ότι τις καθυστερήσεις αυτές, οι οποίες είναι εσωτερικές στο δίκτυο κορµού, δε µπορεί να τις ελέγξει ο απλός χρήστης. Είναι ευθύνη του παροχέα υπηρεσιών, αν πρόκειται για δηµόσιο δίκτυο, ή του administrator, αν πρόκειται για κάποιο µεγάλο ιδιωτικό δίκτυο. Πρόκειται για µεταβλητό είδος καθυστέρησης και δύσκολα µετρήσιµο. Φυσικά, υπάρχουν πολλοί τρόποι να ελεγχθεί αυτή η καθυστέρηση: εξαρτάται άµεσα από το είδος του πρωτοκόλλου που χρησιµοποιείται για το δίκτυο κορµού (IP, ATM κ.λπ.), καθώς και από τις ίδιες τις δυνατότητες των συσκευών. Είναι το σηµείο όπου πρέπει να γίνει η πρόβλεψη ώστε το δίκτυο να µπορεί να εξυπηρετεί όλες τις ανάγκες κίνησης, τόσο ποιοτικά, όσο και ποσοτικά. Με άλλα λόγια, επιβάλλεται να υλοποιηθεί κάποια µελέτη. Όσον αφορά όµως τους δύο πρώτους παράγοντες (ταχύτητες των γραµµών πρόσβασης), ο χρήστης µπορεί να επηρεάσει άµεσα τις καθυστερήσεις αυτές, αφού η ταχύτητα πρόσβασης είναι επιλογή του ιδίου. Αυτό το είδος καθυστέρησης το ονοµάζουµε serialization delay και δεν είναι τίποτε άλλο από το χρόνο που χρειάζεται ένα πακέτο για να εξυπηρετηθεί από ένα δεδοµένο ρυθµό µετάδοσης. Το serialization delay µπορεί να γίνει πηγή πολύ µεγάλων καθυστερήσεων, αλλά επειδή είναι σταθερό και προβλέψιµο µπορούµε να το προϋπολογίσουµε. Η καθυστέρηση αυτή είναι συνάρτηση τόσο της ταχύτητας γραµµής όσο και του µεγέθους του πακέτου. Αν χρησιµοποιήσουµε σαν οδηγό τον πίνακα 4 [15], τότε κατανοούµε το πιθανό µέγεθος του προβλήµατος. Ταχύτητα Πρόσβασης Μέγεθος πακέτου 1 byte 64 bytes 128 bytes 256 bytes 512 bytes 1024 bytes 1500 bytes 56 kbps 143µs 9ms 18ms 36ms 72ms 144ms 214ms 64 kbps 125µs 9ms 18ms 36ms 72ms 144ms 214ms 128 kbps 62.5µs 4ms 8ms 16ms 32ms 64ms 93ms 256 kbps 31µs 2ms 4ms 8ms 16ms 32ms 46ms 512 kbps 15.5µs 1ms 2ms 4ms 8ms 16ms 23ms 25

26 768 kbps 10µs 640µs 1.28ms 2.56ms 5.12ms 10.24ms 15ms 1536 kbps 5µs 320µs 640µs 1.28ms 2.56ms 5.12ms 7.5ms Πίνακας 4 Παρατηρούµε, λοιπόν, πως ένα πακέτο 1500 bytes σε µια γραµµή Τ1 (1536 kbps) χρειάζεται 7.5 msec για να µεταδοθεί. Το ίδιο πακέτο, σε µια γραµµή 56 kbps, χρειάζεται 214 msec, πολύ περισσότερο από τα 150 msec που έχουµε προδιαγράψει ως την επιθυµητή συνολική καθυστέρηση για το δίκτυο. Στην πράξη, το πρόβληµα αυτό εµφανίζεται όταν ένα µεγάλο πακέτο δεδοµένων (π.χ bytes µιας µεταφοράς FTP) προηγηθεί στην ουρά εξόδου του δροµολογητή, ενός πακέτου φωνής (το οποίο είναι συνήθως µικρό και σταθερό π.χ. 80 bytes). Αν, λοιπόν, στο σηµείο εκκίνησης ένα πακέτο δεδοµένων 1500 bytes καταλάβει την ουρά εξόδου σε µια γραµµή 56 kbps, τότε αυτό το πακέτο θα καταλάβει αυτή τη γραµµή για 214 msec. Αυτό σηµαίνει ότι ο δέκτης (το σηµείο προορισµού) δεν πρόκειται να δει κάποιο πακέτο φωνής για 214 msec. Φυσικά, ο δροµολογητής προορισµού µπορεί να υλοποιήσει κάποιο buffering, αλλά δεν έχει νόηµα να το κάνει για 214 msec, διότι ούτως ή άλλως τότε θα έχουµε υπερβεί το στόχο των 150 msec. Τότε, ο δέκτης θα αποδεχτεί το καθυστερηµένο πακέτο φωνής σαν χαµένο (packet loss) και θα επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα. Εποµένως, σε αυτή την περίπτωση ο χρήστης θα πρέπει είτε να να χρησιµοποιήσει µεγαλύτερη γραµµή, είτε να ενεργοποιήσει κάποιους αλγορίθµους QoS (όπως Link Fragmentation and Interleaving - LFI), ώστε να µην εµφανίζεται το φαινόµενο αυτό. Αξίζει να σηµειωθεί ότι αυτή η καθυστέρηση έχει νόηµα µόνο αν το δίκτυο είναι IP ή Frame-Relay, τα οποία χρησιµοποιούν πακέτα µεταβλητού µεγέθους. Επίσης έχει νόηµα µόνο σε γραµές κάτω των 512 kbps, αφού από 512 kbps και πάνω η επίδραση του serialization delay µειώνεται αισθητά. Καθυστέρηση επεξεργασίας στο σηµείο προορισµού: Στο σηµείο προορισµού υπάρχουν κάποια κοινά είδη καθυστέρησης µε το σηµείο εκκίνησης, συν µια σηµαντική διαφοροποίηση. Συνολικά, στο σηµείο προορισµού παρατηρούµε τρία βασικά είδη καθυστέρησης: την καθυστέρηση λόγω του codec (codec delay), την καθυστέρηση στην ουρά εισόδου του δροµολογητή (input Queuing Delay) και την καθυστέρηση λόγω του 26

27 jitter buffer. Τα δύο πρώτα είδη έχουν πολλά κοινά µε τις καθυστερήσεις που έχουν αναφερθεί στο σηµείο εκκίνησης, µε µόνη διαφορά ότι στο σηµείο εκκίνησης είχαµε καθυστέρηση στην ουρά εξόδου ενώ εδώ στην ουρά εισόδου. Επίσης, η καθυστέρηση του codec στο σηµείο προορισµού είναι πολύ µικρότερη από ό,τι στο σηµείο εκκίνησης (λιγότερη από το µισό). Οι ίδιες βασικές αρχές ισχύουν και στις δυο περιπτώσεις. Εποµένως, αυτή η παράγραφος θα επικεντρωθεί κυρίως στην καθυστέρηση λόγω jitter buffer. Το jitter είναι από τα σηµαντικότερα προβλήµατα στα δίκτυα δεδοµένων και ορίζεται ως η διαφορά µεταξύ του αναµενόµενου (θεωρητικού) χρόνου άφιξης ενός πακέτου στο σηµείο προορισµού και του πραγµατικού χρόνου άφιξης. Αυτό εξηγείται στο σχήµα 2 [15]. Αν το σηµείο εκκίνησης παράγει πακέτα φωνής κάθε 20 msec, τότε στο σηµείο προορισµού, λόγω διαφόρων καθυστερήσεων π.χ. στο δίκτυο κορµού, θα παρατηρήσουµε άφιξη πακέτων όχι κάθε 20 msec αλλά σε τυχαία διαστήµατα. Η διαφορά αυτή µεταξύ του τυχαίου διαστήµατος και των 20 msec αποτελεί το jitter. Η απάντηση στο πρόβληµα του jitter δίνεται µε τη χρήση προσωρινής αποθήκευσης (holdback buffering) των πακέτων φωνής στον voice agent προορισµού, κατά χρονικό διάστηµα ίσο µε τη µέση χρονική καθυστέρηση που εµφανίζει το δίκτυο, έτσι ώστε ο δροµολογητής προορισµού να παράγει µε σταθερό ρυθµό τα πακέτα φωνής στον τελικό χρήστη, «κρύβοντας» τη µεταβλητή αυτή καθυστέρηση. Στην ουσία, η διαδικασία αυτή αντικαθιστά τη µεταβαλλόµενη καθυστέρηση µε µία σταθερή, διατηρώντας το φυσικό χρονισµό της οµιλίας και την καταληπτότητά της. Όταν χρησιµοποιείται holdback buffering είναι αναγκαίος ο χρονικός χαρακτηρισµός (time stamp) των πακέτων φωνής µεταξύ τους, για να εξασφαλισθεί η διατήρηση του χρονισµού στο δέκτη. Στην περίπτωση του VoIP, για το σκοπό αυτό χρησιµοποιείται το RTP πρωτόκολλο. 27

28 Σχήµα 2 Συνολικός προϋπολογισµός: Συνυπολογίζοντας κανείς όλες τις επιµέρους καθυστερήσεις του δικτύου, µπορεί να εκτιµήσει την καθυστέρηση που ένα πακέτο φωνής µπορεί να συναντήσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του. Η συνολική καθυστέρηση του παραδείγµατος που απεικονίζεται στο σχήµα 3 προκύπτει 135 msec, πράγµα που σηµαίνει ότι υπάρχει ανοχή 15 msec ακόµα και για τις πιο ανεξέλεγκτες επιδράσεις του δικτύου κορµού. Παρατηρώντας τον πίνακα 5 αντιλαµβανόµαστε ότι συγκεκριµένα είδη καθυστέρησης είναι σταθερά και κάποια από αυτά δε µπορούµε να τα αποφύγουµε. Τα µεγέθη που δε µπορούµε να αποφύγουµε είναι η καθυστέρηση διάδοσης (propagation delay), η καθυστέρηση των codecs και τα serialization delays των γραµµών. Βεβαίως, αν οι ρυθµοί µετάδοσης είναι αρκετά µεγάλοι, η επίδραση του serialization delay µπορεί να γίνει αµελητέα, όπως αµελητέα είναι και η επίδραση της καθυστέρησης µετάδοσης για µικρές (π.χ. εθνικές) αποστάσεις, στην περίπτωση του χαλκού ή της οπτικής ίνας. 28

29 Σχήµα 3 Σηµείο εκκίνησης - codec G.729 Delay (5ms look-ahead) Σηµείο εκκίνησης - codec G.729 Delay (10ms per frame) Σηµείο εκκίνησης - Output Queuing Delay Serialization Delay Up-link 64 kbps, πακέτο 64 bytes Network Delay (public Frame Relay) Serialization Delay Down-link 64 kbps, πακέτο 64 bytes Σηµείο προορισµού - Input Queuing Delay Σηµείο προορισµού - codec G.729 Delay Σηµείο προορισµού - Jitter Buffer Σταθερή Καθυστέρηση 5 msec 20 msec 6 msec 3 msec 8 msec Μεταβλητή Καθυστέρηση 6 msec? (έστω 32 msec) 5 msec msec (έστω 50 ms για το παράδειγµα) Σύνολο 135 msec Πίνακας 5 29

30 Ενώ όµως για την καθυστέρηση των codecs και την καθυστέρηση διάδοσης δεν υπάρχει προφανής «θεραπεία» (εκτός από την επιλογή άλλου codec ή εναλλακτικού µέσου µετάδοσης), για την αντιµετώπιση του serialization delay υπάρχουν τρόποι αντιµετώπισης, τόσο στα frame relay όσο και στα IP δίκτυα. Συγκεκριµένα, το frame relay προβλέπει τη χρήση LFI για τον τεµαχισµό των µεγάλων πακέτων σε πολλά µικρά, έτσι ώστε τα µεγάλα πακέτα να µην καθυστερούν τα µικρά. Γενικά, η καθυστέρηση είναι ένα υπαρκτό πρόβληµα στα δίκτυα δεδοµένων, αλλά όταν γίνει σωστός σχεδιασµός και εκτίµηση των διαφόρων παραµέτρων, σε συνδυασµό µε µηχανισµούς ελέγχου (QoS control, admission control, congestion control) που προσφέρουν οι συσκευές δικτύου, τότε η κατάσταση µπορεί να ελεγχθεί και να επιτευχθεί η ιδανική σχέση ποιότητας-απόδοσης στη µετάδοση φωνής και, γενικότερα, real-time δεδοµένων [1]. Στην ενότητα που ακολουθεί θα εξετασθεί διεξοδικότερα το θέµα του QoS. 30

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1 Δίκτυα ATM Εισαγωγή Εικονικά κυκλώματα Πακέτα και κελιά Δρομολόγηση και προώθηση Ιεραρχία πρωτοκόλλων Επίπεδα προσαρμογής Ποιότητα υπηρεσίας Υποστήριξη IP Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών W N net works R E O T HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών K Μαρία Παπαδοπούλη Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Χειμερινό εξάμηνο 20010-2011 Θέματα προς συζήτηση Είδη πολυπλεξίας Μεταγωγή Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ

ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΘΕΜΕΛΙΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (κεφ. 9) ροµολόγηση σε ίκτυα Μεταγωγής Κυκλώµατος Σηµατοδοσία Ελέγχου Λειτουργίες Σηµατοδοσίας Τοποθεσία Σηµατοδοσίας Σηµατοδοσία Κοινού Καναλιού Σύστηµα Σηµατοδοσίας Νο 7 Βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013. Στόχος: 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013 Άσκηση 4 Η κατανόηση βασικών εννοιών όσον αφορά τη μετάδοση πολυμεσικής πληροφορίας,

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης 1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 12: Διαφοροποιημένες Υπηρεσίες διαδικτύου MPLS Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπιµότητα των firewalls

Σκοπιµότητα των firewalls Σκοπιµότητα των firewalls Παρέχουν προστασία των εσωτερικών δικτύων από απειλές όπως: Μη εξουσιοδοτηµένη προσπέλαση των δικτυακών πόρων: όταν επίδοξοι εισβολείς προσπαθούν να εισχωρήσουν στο δίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα επικοινωνίας Ορισμός Σύνολα προσυμφωνημένων κανόνων που απαιτούνται για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανταλλαγή δεδομένων, και επομένως

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11. Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25. Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης... Περιεχόμενα Εισαγωγή...7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε Έννοιες των Δικτύων Υπολογιστών...11 Κεφάλαιο 2 Αξιοπιστία...25 Κεφάλαιο 3 Αλγόριθμοι Πολλαπλής Πρόσβασης...65 Κεφάλαιο 4 Μεταγωγή Δεδομένων και Δρομολόγηση...

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Το επίπεδο εφαρμογής (application layer) Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα ενότητες που εξετάζονται Αρχές δικτυακών εφαρμογών Αρχιτεκτονικές Μοντέλα υπηρεσιών επιπέδου μεταφοράς Μοντέλο πελάτη

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ρ Θεοδώρου Παύλος pavlos@aegean.gr Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.9 (1/2) ρ Παύλος Θεοδώρου 1 Εισαγωγή Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ ρ. Κ. Σ. Χειλάς Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι : (α) η εµβάθυνση σε θέµατα λειτουργίας δικτύων καθώς και (β) η εξοικείωση των σπουδαστών µε ένα από τα συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 1. Να αναφέρετε ονοµαστικά τις τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής; Οι τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Voip Εφαρμογές και Ποιότητα Υπηρεσιών. Κεφαλέας Νικόλαος Μανικάκης Ιωάννης

Voip Εφαρμογές και Ποιότητα Υπηρεσιών. Κεφαλέας Νικόλαος Μανικάκης Ιωάννης Voip Εφαρμογές και Ποιότητα Υπηρεσιών Κεφαλέας Νικόλαος Μανικάκης Ιωάννης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Σύγκλιση δικτύων δεδομένων και φωνής Ορισμένα παραδείγματα: τηλέφωνα IP softphones ενοποιημένη επικοινωνία εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής ίκτυα Η/Υ Συστήµατα Επικοινωνίας (Ε) (PC) (N) Επικοινωνίες: Εφαρµογές Υπολογιστές ίκτυα Μοντέλο TCP/IP πολλές πολλοί N A N B Ενότητα E PC A PC B PC D PC E E A E B

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ Εισαγωγή στο COMNET III ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ CΟMNET III...2 2 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΚΤΥΟΥ...4 3 ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:.

Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:. Παράδοση: Δευτέρα 6 Οκτωβρίου Ονοματεπώνυμο:. 1 Ερωτήσεις σωστό-λάθος 1. Ως προς τον χρήστη το WAN εμφανίζεται να λειτουργεί κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο με το LAN. 2. Μια εταιρεία συνήθως εγκαθιστά και

Διαβάστε περισσότερα

Καθυστέρηση επεξεργασίας (processing delay) Έλεγχος επικεφαλίδας Καθορισµός εξερχόµενης ζεύξης 3

Καθυστέρηση επεξεργασίας (processing delay) Έλεγχος επικεφαλίδας Καθορισµός εξερχόµενης ζεύξης 3 Καθυστέρησησεδίκτυα µεταγωγήςπακέτων 2 ο Φροντιστήριο ΗΥ 335 Οι 4 συνιστώσες της καθυστέρησης πακέτων 2 Καθυστέρηση επεξεργασίας (processing delay) Έλεγχος επικεφαλίδας Καθορισµός εξερχόµενης ζεύξης 3

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΠΑΛ(Α & Β ΟΜΑΔΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΠΑΛ(Α & Β ΟΜΑΔΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΠΑΛ(Α & Β ΟΜΑΔΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/2011 ΘΕΜΑ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Να χαρακτηρίσετε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις με Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ). 1. Στο μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 7.4 Πρωτόκολλο Μέχρι τώρα περιγράψαμε συνδέσεις, που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο TCP. Θυμηθείτε, ότι το TCP είναι υπεύθυνο για το τεμαχισμό των μηνυμάτων σε τμήματα και την επανασύνδεση τους στον προορισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Κωδικοποίηση ήχου Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Τεχνολογία Πολυµέσων και Πολυµεσικές Επικοινωνίες 10-1 Κωδικοποίηση καναλιού φωνής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ DIFFERENTIATED SERVICES ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ DIFFERENTIATED SERVICES ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΩΝ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ DIFFERENTIATED SERVICES ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ

ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΕΠΑΦΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Τελευταία αναθεώρηση: Δευτέρα, 03 Οκτωβρίου 2011 Modulus Α.Ε. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΛΥΣΕΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ημέχρι τώρα περιγραφή των πρωτοκόλλων TCP/IP αποδεικνύει, ότι το πρωτόκολλο IP είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά των αυτοδύναμων πακέτων στον προορισμό, που δηλώνεται από τη διεύθυνση προορισμού, αλλά δεν

Διαβάστε περισσότερα

QoS: Queuing disciplines

QoS: Queuing disciplines Εργαστήριο 7 ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ QoS: Queuing disciplines Στόχος Σειρά των πακέτων μετάδοσης και απόρριψης πακέτων Ο στόχος του εργαστηρίου είναι να εξετάσει την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 8 η ιάλεξη: Βασικές αρχές δρομολόγησης Βασικές αρχές δρομολόγησης σε δίκτυα δεδομένων ρομολόγηση (Routing) Μεταφορά μηνυμάτων μέσω του διαδικτύου από μία πηγή σε ένα προορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ του Παπαγεωργίου Ι. Χρυσόστοµου ΑΕΜ: 4821 Θέµα: «Μετάδοση ροών ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Νιανιάκας Χρήστος Μπούρας Κωνσταντίνος Στάμος Ιωάννης Ζαούδης

Χρήστος Νιανιάκας Χρήστος Μπούρας Κωνσταντίνος Στάμος Ιωάννης Ζαούδης Π Π Π Σ Τ Μ Η Υ Π Δ Μ Υ Α -3 Σ Χρήστος Νιανιάκας A.M.: 3017 Υ Χρήστος Μπούρας, PhD Καθηγητής τμήματος Ε Κωνσταντίνος Στάμος, PhD Ιωάννης Ζαούδης, PhD Π, Ι 2013 Αντί προλόγου Η ολοκλήρωση της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP

7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP Κεφάλαιο 7 7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP Σελ. 226-230 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ Κομοτηνής http://diktya-epal-g.ggia.info/ Γνωστό μοντέλο OSI διασύνδεσης ανοικτών συστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή

ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή ΗΜΥ 360: Δίκτυα Υπολογιστών. Εισαγωγή Διδάσκων: Χρίστος Παναγιώτου Γιατί Δίκτυα Υπολογιστών; Επιχειρησιακές Εφαρμογές Π.χ., εξ αποστάσεως πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων. Εξοικονόμηση χρημάτων από τον καταμερισμό

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 01-1

Εισαγωγή. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 01-1 Εισαγωγή Τι είναι τα πολυμέσα; Χαρακτηριστικά των μέσων Ιδιότητες συστημάτων πολυμέσων Δομή συστημάτων πολυμέσων Δικτυακά συστήματα πολυμέσων Μετάδοση πολυμέσων Απαιτήσεις πολυμέσων Ποιοι εμπλέκονται στα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP

ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP ΗΥ335 - Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 Φροντιστήριο Ασκήσεις στο TCP Άσκηση 1 η : Καθυστερήσεις Θεωρείστε μία σύνδεση μεταξύ δύο κόμβων Χ και Υ. Το εύρος ζώνης του συνδέσμου είναι 10Gbits/sec

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης)

Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης) TEI Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Δίκτυα Υπολογιστών ΙΙ (Ασκήσεις Πράξης) Ανάλυση Πρωτοκόλλων Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Δρ. Αναστάσιος Πολίτης Καθηγητής Εφαρμογών anpol@teiser.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΩΤΗ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Τετάρτη 16 Ιουνίου 2004 Οδηγίες: Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3,5 ώρες. Ισχύουν όσα αναφέρονται στους Κανονισµούς Εξετάσεων του ΕΑΠ γενικότερα και της ΘΕ ειδικότερα. Είναι υποχρεωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 654: ίκτυα Υπολογιστών Τελική Εξέταση 8 εκεµβρίου 2004 Η εξέταση αποτελείται από δύο µέρη. Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις του Μέρους Ι και 3 από

ΗΜΥ 654: ίκτυα Υπολογιστών Τελική Εξέταση 8 εκεµβρίου 2004 Η εξέταση αποτελείται από δύο µέρη. Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις του Μέρους Ι και 3 από ΗΜΥ 654: ίκτυα Υπολογιστών Τελική Εξέταση 8 εκεµβρίου 004 Η εξέταση αποτελείται από δύο µέρη. Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις του Μέρους Ι και από τις 6 ερωτήσεις του Μέρους ΙΙ Πάντοτε οι απαντήσεις σας θα

Διαβάστε περισσότερα

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H)

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H) 1 Το DVB (Digital Video Broadcasting) αναφέρεται στην µετάδοση ψηφιακού βίντεο και περιλαµβάνει τα εξής συστήµατα µετάδοσης: 1. Τα δορυφορικά συστήµατα DVB-S και DVB-S2 2. Το καλωδιακό σύστηµα DVB-C 3.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 5ο Βελώνης - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 Σύνδεση με το Internet PSTN, ISDN, xdsl, Leased Line 5-2 Τρόποι Σύνδεσης 1. Σύνδεση μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων

Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων 1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Προχωρημένα Θέματα Προγραμματισμού Δικτύων Ενότητα 1: Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Πόρων Δικτύων(ΠΠΔ) Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

VoIP. (Voice over Internet Protocol) Τηλεφωνία Μέσω ιαδικτύου Η Επόµενη Γενιά Τηλεφωνικής Επικοινωνίας

VoIP. (Voice over Internet Protocol) Τηλεφωνία Μέσω ιαδικτύου Η Επόµενη Γενιά Τηλεφωνικής Επικοινωνίας VoIP (Voice over Internet Protocol) Τηλεφωνία Μέσω ιαδικτύου Η Επόµενη Γενιά Τηλεφωνικής Επικοινωνίας Επιµέλεια Πτυχιακής: ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ Α.Μ. : 3161 Επιβλέπων Καθηγητής: ΑΝΤΩΝΙ ΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΤΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο διαδίκτυο

Εισαγωγή στο διαδίκτυο Εισαγωγή στο διαδίκτυο Στόχοι κεφαλαίου Περιγραφή των κύριων θεμάτων σχετικά με τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών δικτύων Περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ

Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Προγραμματισμός Διαχείρισης Συστημάτων ΙΙ Μάθημα 8ο Δικτύωση TCP/IP Μιχαηλίδης Παναγιώτης Περιεχόμενα Δικτύωση TCP/IP Τι είναι το TCP/IP; Επίπεδα, διευθύνσεις, ΝΑΤ Πρωτόκολλα: ARP, DHCP TCP/IP H πιο κοινή

Διαβάστε περισσότερα

«Υλοποίηση του μηχανισμού leaky bucket για τον προσομοιωτή NS-3» ΜΠΑΛΤΖΗΣ ΠΕΤΡΟΣ Α.Μ. 3701. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Χρήστος Μπούρας, Καθηγητής

«Υλοποίηση του μηχανισμού leaky bucket για τον προσομοιωτή NS-3» ΜΠΑΛΤΖΗΣ ΠΕΤΡΟΣ Α.Μ. 3701. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Χρήστος Μπούρας, Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Υλοποίηση του μηχανισμού leaky bucket για τον προσομοιωτή NS-3» ΜΠΑΛΤΖΗΣ ΠΕΤΡΟΣ Α.Μ. 3701

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών

Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2 η Διάλεξη: TCP/UDP Δικτυακά πρωτόκολλα / εφαρμογές Ports Unix δικτυακές εντολές Transmission Control Protocol - TCP Πρωτόκολλο Mεταφοράς RFC 793 [Postel 1981] Xρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Voice over IP: Απειλές, Ευπάθειες και Αντίµετρα

Voice over IP: Απειλές, Ευπάθειες και Αντίµετρα Voice over IP: Απειλές, Ευπάθειες και Αντίµετρα Παναγιώτης Νάστου Πληροφορικός Ελεγκτής Ενοποιηµένες Επικοινωνίες Παραδοσιακά οι επιχειρήσεις διέθεταν δύο δίκτυα για την επικοινωνία τους µε τους πελάτες

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Μελέτη διαχείρισης ροών πληροφορίας με μοντέλα fluid-flow και ανάπτυξη προσομοίωσης συστήματος αναμονής

Θέμα: Μελέτη διαχείρισης ροών πληροφορίας με μοντέλα fluid-flow και ανάπτυξη προσομοίωσης συστήματος αναμονής AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Θέμα: Μελέτη διαχείρισης ροών

Διαβάστε περισσότερα

www.costaschatzinikolas.gr

www.costaschatzinikolas.gr ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ Δημιουργία - Συγγραφή Costas Chatzinikolas www.costachatzinikolas.gr info@costaschatzinikolas.gr Τελευταία Ενημέρωση: 07 Νοεμβρίου 2013 Οδηγίες Τα θέματα ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α.1. 3 η ΤΑΞΗ ΕΠΑ.Λ. (Α Β ΟΜΑ Α) ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ / ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 8 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 2 - Η Λειτουργία των Δικτύων

ΚΕΦ. 2 - Η Λειτουργία των Δικτύων ΚΕΦ. 2 - Η Λειτουργία των Δικτύων 2.1 Ethernet 2.2 Internet 2.3 Asynchronous Transfer Mode 2.4 Η αρχιτεκτονική του Δικτύου Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 2A (Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ., Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1 Ήχος και φωνή Φύση του ήχου Ψηφιοποίηση µε µετασχηµατισµό Ψηφιοποίηση µε δειγµατοληψία Παλµοκωδική διαµόρφωση Αναπαράσταση µουσικής Ανάλυση και σύνθεση φωνής Μετάδοση φωνής Τεχνολογία Πολυµέσων 4-1 Φύση

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση των ουρών στην κίνηση ενός δικτύου

H επίδραση των ουρών στην κίνηση ενός δικτύου H επίδραση των ουρών στην κίνηση ενός δικτύου Ηεπίδραση των ριπών δεδοµένων Όταν οι αφίξεις γίνονται κανονικά ή γίνονται σε απόσταση η µία από την άλλη, τότε δεν υπάρχει καθυστέρηση Arrival s 1 2 3 4 1

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό µάθηµα επί των αρχών λειτουργίας του ιαδικτύου. ρ. Κωνσταντίνος Σ. Χειλάς. Ethernet

Επαναληπτικό µάθηµα επί των αρχών λειτουργίας του ιαδικτύου. ρ. Κωνσταντίνος Σ. Χειλάς. Ethernet Επαναληπτικό µάθηµα επί των αρχών λειτουργίας του ιαδικτύου ρ Κωνσταντίνος Σ Χειλάς Ethernet Ένα πλαίσιο (frame) Ethernet 00 d0 06 99 18 28 00 02 b3 0b 86 08 00 45 00 Η επικεφαλίδα του IP 0 ToS 0 ToS 00

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη Σειρά Ασκήσεων

Δεύτερη Σειρά Ασκήσεων Δεύτερη Σειρά Ασκήσεων ΑΣΚΗΣΗ 1 Από ένα αθόρυβο κανάλι 4 khz παίρνουμε δείγματα κάθε 1 msec. - Ποιος είναι ο μέγιστος ρυθμός μετάδοσης δεδομένων; - Πώς μεταβάλλεται ο μέγιστος ρυθμός μετάδοσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες ιαδικτύου

Τεχνολογίες ιαδικτύου Τεχνολογίες ιαδικτύου Εισαγωγή Αρχιτεκτονική, Πρωτόκολλα και Πρότυπα Βασικών Υπηρεσιών Ιστορικά Στοιχεία ARPANET Ο «παππούς» των δικτύων Αναπτύχθηκε από την DARPA στα τέλη του 60 Το 83 διασπάται σε MILNET

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN).

ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά ίκτυα (LAN). Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας, Κέρκυρα Παρασκευή 01 ΕΚ 2006 ίκτυα - Internet Μάθηµα 5ο Ενότητες Μαθήµατος 1. Τεχνικές Πολλαπλής Πρόσβασης Πρωτόκολλα LAN ιευθυνσιοδότηση στα Τοπικά

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος. Η Υποδοµή

Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος. Η Υποδοµή Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος Η Υποδοµή ηµήτρης Γλυνός glynos@storm.cs.unipi.gr Μάιος 2004 Linux και Ηχος, µια πονεµένη ιστορία Οδηγοί (drivers) για τις κάρτες ήχου παρέχονται παραδοσιακά από τους κατασκευαστές

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες ιαδικτύωσης (Internetworking Concepts)

Έννοιες ιαδικτύωσης (Internetworking Concepts) Έννοιες ιαδικτύωσης (Internetworking Concepts) Η επικοινωνία εφαρµογών που τρέχουν σε ετερογενή συστήµατα τα οποία συνδέονται σε δίκτυα διαφορετικών τεχνολογιών Χρήστος Ηλιούδης, Πέτρος Λάµψας & Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική ικτύου

Αρχιτεκτονική ικτύου Αρχιτεκτονική ικτύου Φυσική αρχιτεκτονική Oµαδοποίηση των λειτουργιών του δικτύου σε φυσικές οντότητες Η φυσική αρχιτεκτονική ενός δικτύου κινητών επικοινωνιών µπορεί να διαιρεθεί σε τρία µέρη κινητό τερµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο TCP Διάλεξη ΙΙI

Πρωτόκολλο TCP Διάλεξη ΙΙI Πρωτόκολλο TCP Διάλεξη ΙΙI Χρόνος επαναμετάδοσης Στην προηγούμενη διάλεξη είδαμε ότι: Η πρόβλεψη του χρόνου επαναμετάδοσης ενός πακέτου βάσει του εκθετικού μέσου παρατηρημένου χρόνου παράδοσης παλιότερων

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής <paskalis@di.uoa.gr> Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Mobile IP Ιστορικό Το πρωτόκολλο Internet σχεδιάστηκε για στατικούς υπολογιστές.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το PC-TEL. Επιγραμματικά θα μπορούσαμε να δώσουμε την αποτελεσματικότητα της χρήσης του συγκεκριμένου προγράμματος:

Τι είναι το PC-TEL. Επιγραμματικά θα μπορούσαμε να δώσουμε την αποτελεσματικότητα της χρήσης του συγκεκριμένου προγράμματος: Τι είναι το Η ntafyl Hellas ABEE δημιούργησε ένα νέο ολοκληρωμένο πρόγραμμα Διαχείρισης των κλήσεων τηλεφωνικού Κέντρου, με σκοπό να καλύψει το κενό της πληροφόρησης του κόστους, που προκύπτει απ την χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων. Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών»

Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων. Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών» Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών» Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Μηχανισμών Ελέγχου Ροής Πληροφορίας Σε Δίκτυα Atm

Ανάπτυξη Μηχανισμών Ελέγχου Ροής Πληροφορίας Σε Δίκτυα Atm Ανάπτυξη Μηχανισμών Ελέγχου Ροής Πληροφορίας Σε Δίκτυα Atm Μέτσιος Κων/νος Εξαμ. Ι Παπαδοπούλου Μαρία Εξαμ. Ι Επιβλέπων καθηγητής: Αναλυτή Κατερίνα Ορισμός του BISDN BISDN σημαίνει Broadband Integrated

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Ευρείας Περιοχής

Δίκτυα Ευρείας Περιοχής Κεφάλαιο 6 Δίκτυα Ευρείας Περιοχής 6.6 Frame Relay 6.7 ATM 6.8 xdsl 6.9 Εικονικά ιδιωτικά δίκτυα 6.10 Κριτήρια Επιλογής τεχνολογιών WAN Σελ. 205-216 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Πολυµέσων στο ιαδίκτυο

Υπηρεσίες Πολυµέσων στο ιαδίκτυο Υπηρεσίες Πολυµέσων στο ιαδίκτυο Εφαρµογές Πολυµέσων Οι εφαρµογές πολυµέσων στηρίζονται στη µετάδοση δεδοµένων ήχου, βίντεο, εικόνας και ήχου Ορισµένα από τα δεδοµένα είναι από τη φύση τους σε ψηφιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ (20-22) Π. Φουληράς

ΔΙΚΤΥΑ (20-22) Π. Φουληράς ΔΙΚΤΥΑ (20-22) Π. Φουληράς Αυτοδύναμα Πακέτα IP και η Προώθησή τους Για να αντιμετωπισθεί η πιθανή ετερογένεια διαφόρων δικτύων που συνδέονται μέσω ενός δρομολογητή, ορίσθηκε μία μορφή πακέτων ανεξάρτητη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Υπηρεσίας ικτύου (QoS) για τηλεφωνία IP πάνω από το Ε ΕΤ

Ποιότητα Υπηρεσίας ικτύου (QoS) για τηλεφωνία IP πάνω από το Ε ΕΤ Ποιότητα Υπηρεσίας ικτύου (QoS) για τηλεφωνία IP πάνω από το Ε ΕΤ Έκδοση 1.0 Μάιος 2005 ΕΘΝΙΚΟ ΙΚΤΥΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Άγγελος Βαρβιτσιώτης, Ε ΕΤ Μιχάλης Καλογήρου, Π. Κρήτης ( Ο VoIP Ε ΕΤ) ηµήτρης

Διαβάστε περισσότερα