ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘ. ΧΡΗΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΘΕΩΡΙΑ & ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘ. ΧΡΗΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΘΕΩΡΙΑ & ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ"

Transcript

1 13 Ιανουαρίου 2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘ. ΡΗΣΤΟΥ ΑΤΖΗΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ & ΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΘΕΩΡΙΑ & ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 Η εξεταστέα ύλη του μαθήματος περιλαμβάνει τα εξής: ρήστος Βλ. Γκόρτσος, Εισαγωγή στο Διεθνές ρηματοπιστωτικό Δίκαιο (Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη, 211), o Κεφ. Πρώτο (Ενότητες Πρώτη και Δεύτερη) (σελ ) και o Κεφ. Τρίτο, Ενότητα Έκτη (σελ ) Gregory N. Mankiw και Mark P. Taylor, Αρχές Οικονομικής Θεωρίας (το βιβλίο έχει διανεμηθεί στους εισακτέους 2011), κεφάλαια: o Κεφ. 26 (Αποταμίευση, επένδυση και χρηματοπιστωτικό σύστημα) (σελ ), o Κεφ. 27 (Βασικά χρηματοπιστωτικά εργαλεία) (σελ ), o Κεφ. 29 (Νομισματικό σύστημα) (σελ ), o Κεφ. 30 (Αύξηση χρήματος και πληθωρισμός) (σελ ), o Κεφ. 35 (Βραχυχρόνια αντίστροφη σχέση πληθωρισμού ανεργίας) (σελ ), o Κεφ. 37, τμήμα β (Κανόνες ή διακριτική ευχέρεια στη νομισματική πολιτική;) (σελ ) και o Συμπλήρωμα (ρηματοπιστωτική κρίση του ) (σελ ) Παναγιώτης Σταϊκούρας, «Η αρχιτεκτονική της χρηματοοικονομικής εποπτείας μετά την κρίση: τάσεις και προοπτικές για την Ελλάδα», Νομικό Βήμα, τόμ. 59 (2011), σελ (επισυνάπτεται). Για όσους φοιτητές δεν διαθέτουν το βιβλίο των Mankiw και Taylor, η ύλη περιέχεται συνοπτικότερα στα κεφάλαια: N. Gregory Mankiw, Μακροοικονομική Θεωρία, 4η έκδ, κεφάλαιο 7 (σελ ),

2 Paul A. Samuelson & William D. Nordhaus, Οικονομική, 16η διεθνής έκδ., τομ. Β', κεφάλαιο 25, τμήμα Β (σελ ). Για όσους φοιτητές (παλαιότερων ετών) δεν διαθέτουν το βιβλίο του ρήστου Γκόρτσου, η ύλη που αυτό καλύπτει (αλλά όχι και η υπόλοιπη ύλη) μπορεί εν μέρει μόνον να καλυφθεί με την μελέτη ενός των κάτωθι: ή Γιώργος Προβόπουλος & Παναγιώτης Καπόπουλος, Η Δυναμική του ρηματοοικονομικού Συστήματος, σύνολο του βιβλίου, αλλά χωρίς ιδιαίτερη έμφαση στο κεφ. 3, το οποίο αφορά την εξέλιξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος) Peter Howells & Keith Bain, ρήμα, Πίστη, Τράπεζες: Μια Ευρωπαϊκή Προσέγγιση, κεφάλαια 1 έως 5 (με έμφαση στα κεφάλαια 3 έως 5) και 19 έως 21 (με έμφαση στο κεφάλαιο 20). Οι εξεταζόμενοι θα κληθούν να απαντήσουν σε δύο από τέσσερις συνολικώς ερωτήσεις.

3 Η αρχιτεκτονική της χρηματοοικονομικής εποπτείας μετά την κρίση: τάσεις και προοπτικές για την Ελλάδα 1. Εισαγωγή Παναγιώτης Σταϊκούρας Νομικό Βήμα, τόμ. 59 (2011), σελ Η τρέχουσα κρίση ανέδειξε μια σειρά από σοβαρές ρυθμιστικές αδυναμίες του χρηματοοικονομικού συστήματος. Επιπροσθέτως, εξέθεσε με τον πλέον εμφαντικό τρόπο τις ασυνέχειες και ασυνέπειες της υφιστάμενης αρχιτεκτονικής της χρηματοοικονομικής εποπτείας. Πράγματι, αποδείχθηκε ότι τόσο τα εθνικά εποπτικά μοντέλα όσο και οι υπερεθνικές διαρθρώσεις τους υστέρησαν σημαντικά απέναντι στην ενοποιημένη και διασυνδεδεμένη πραγματικότητα των σημερινών χρηματοοικονομικών αγορών. 1 Η παρούσα μελέτη στοχεύει τόσο στην κριτική ανάλυση των εναλλακτικών συστημάτων για την θεσμική οργάνωση της χρηματοοικονομικής εποπτείας όσο και στην κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων για την περίπτωση της Ελλάδος. Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη οργανώνεται ως εξής: στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζονται οι τέσσερεις βασικές μορφές θεσμικής οργάνωσης της χρηματοοικονομικής εποπτείας το τρίτο κεφάλαιο απαντά στο καίριο ερώτημα αναφορικά με τη θέση και τον ρόλο που καλούνται να επιτελέσουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες (στο εξής «ΚΤ») στο νέο χρηματοοικονομικό περιβάλλον και, τέλος, εν είδει επιλόγου, παρατίθενται μερικές σκέψεις για το παρόν και το μέλλον της χρηματοοικονομικής εποπτείας στην Ελλάδα. 2. Η θεσμική οργάνωση της χρηματοοικονομικής εποπτείας: εναλλακτικές δομές Οι θεμελιώδεις στόχοι της χρηματοοικονομικής ρύθμισης και εποπτείας είναι τρεις: ο έλεγχος της φερεγγυότητας των χρηματοοικονομικών οργανισμών (μικροπροληπτική εποπτεία), η διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας (μακροπροληπτική εποπτεία) και η διασφάλιση ότι οι καταναλωτές αντιμετωπίζονται δίκαια (προστασία καταναλωτών). Μέσω της μικροπροληπτικής εποπτείας ελέγχεται, σε μεμονωμένη ατομική βάση, ο βαθμός συμμόρφωσης των χρηματοοικονομικών οργανισμών με τα εκ του νόμου τιθέμενα κριτήρια λειτουργικής ποιότητας και φερεγγυότητας. Η μακροπροληπτική εποπτεία επικεντρώνεται στον εντοπισμό και αντιμετώπιση κινδύνων που δύνανται να υπονομεύσουν τη σταθερότητα του οικονομικού συστήματος συνολικά. Τέτοιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν στη συλλογική συμπεριφορά και διασύνδεση των χρηματοοικονομικών οργανισμών, καθώς και στο γενικότερο μακροοικονομικό περιβάλλον (πχ, χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών, υπερβολική πιστωτική επέκταση). Τέλος, οι κανόνες συμπεριφοράς λειτουργούν ως αντίδοτο στην ελλειμματική πληροφόρηση των καταναλωτών και προστατεύουν τους τελευταίους από καταχρηστικές ή απατηλές συμπεριφορές. 2 Δικηγόρος, LLM, Δ.Ν. Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα ρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής. 1 Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Ανακοίνωση της Επιτροπής: ρηματοπιστωτική Εποπτεία (COM( ) 252 τελικό). 2 Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod, Financial Regulation: Why, How And Where Now? (Routledge, 1998) Llewellyn, 1999, The economic ra onale for financial regula on, FSA Occasional Paper 1 Di 1

4 Στο πλαίσιο επίτευξης των ανωτέρω στόχων, η θεσμική οργάνωση της χρηματοοικονομικής εποπτείας δύναται να λάβει, στις βασικές της γραμμές, τις εξής μορφές: στην κατηγορία της «κατακερματισμένης εποπτείας» περιλαμβάνεται το «οργανικό» και το «λειτουργικό» σύστημα, ενώ, από την άλλη μεριά, στην κατηγορία της «ενοποιημένης εποπτείας» ανήκει η εποπτεία από μια ενιαία αρχή, καθώς και το μοντέλο εποπτείας με βάση τους ρυθμιστικούς εποπτικούς στόχους (δυαρχικό ή δυαδικό σύστημα). A. Κατακερματισμένη εποπτεία Το οργανικό εποπτικό μοντέλο εδράζεται στο νομικό χαρακτηρισμό των εποπτευόμενων οργανισμών ως πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις επενδύσεων 3 ή ασφαλιστικές εταιρίες. Συνεπώς, για κάθε μια από τις τρεις κατηγορίες χρηματοοικονομικών οργανισμών προβλέπεται διαφορετική εποπτική αρχή, η οποία είναι αρμόδια τόσο για την μικροπροληπτική εποπτεία όσο και για την προστασία των καταναλωτών. Το οργανικό σύστημα ανταποκρίνεται καλύτερα σε αγορές όπου ο κάθε οργανισμός δραστηριοποιείται σε ορισμένο πεδίο χρηματοοικονομικής διαμεσολάβησης. 4 Υπό αυτές τις συνθήκες και μόνον, το οργανικό σύστημα εμφανίζει το πλεονέκτημα της απλότητας, καθώς κάθε χρηματοοικονομικός οργανισμός, ανάλογα με το νομικό του χαρακτηρισμό υπάγεται σε διαφορετικό επόπτη. Επίσης, η εν λόγω εποπτική δομή προσεγγίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα τις ιδιαιτερότητες του κάθε χρηματοοικονομικού τομέα και, συνεπώς, διευκολύνει την ανάπτυξη εποπτικής εξειδίκευσης. Τέλος, το οργανικό μοντέλο αποφεύγει την υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών και καλλιεργεί συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ των διαφορετικών εποπτικών αρχών, γεγονός που κινητροδοτεί την μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά τους και καθιστά πιο δύσκολο των αθέμιτο επηρεασμό τους από τους εποπτευόμενους οργανισμούς. 5 Giorgio/Di Noia, 2003, Financial market regulation and supervision: how many peaks for the Euro area?, 28 Brooklyn Journal of International Law 463 Herring/Carmassi, 2008, The structure of cross sector financial supervision, 17 Financial Markets, Institutions & Instruments 51. Το αίτημα για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού διατρέχει το σύνολο της οικονομικής συμπεριφοράς και, για τον λόγο αυτό, συνήθως δεν συμπεριλαμβάνεται στους ειδικότερους στόχους της χρηματοοικονομικής ρύθμισης/εποπτείας. 3 H βιβλιογραφία συχνά χρησιμοποποιει τον όρο «επιχειρήσεις της κεφαλαιαγοράς» (capital market firms). Περιλαμβάνονται και οι οργανισμοί (συλλογικής) διαχείρισης χαρτοφυλακίων. 4 Στην περίπτωση αυτή, το οργανικό σύστημα ταυτίζεται με το λειτουργικό: εφόσον οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες είναι απολύτως διακριτές και παρέχονται από διαφορετικούς οργανισμούς η κάθε μία, η εποπτεία με βάση το νομικό χαρακτηρισμό των οργανισμών είναι ισοδύναμη και ταυτόσημη με την εποπτεία με βάση τις παρεχόμενες υπηρεσίες (τράπεζες/τραπεζικές υπηρεσίες, επιχειρήσεις επενδύσεων/επενδυτικές υπηρεσίες, ασφαλιστικές εταιρίες/ασφαλιστικές υπηρεσίες). 5 Lannoo, Financial supervision in EMU, in J. Norton (ed.), Yearbook of International Financial and Economic Law 1998 (Kluwer Law International 1999), σελ Briault, 1999, The ra onale for a single financial services regulator, FSA Occasional Paper Series 2 Lannoo, Challenges to the structure of financial supervision in the EU, in Kaufman G. (ed.), Bank Fragility and Regulation: Evidence From Different Countries (Elsevier Science, 2000), σελ Abrams/Taylor, 2000, Issues in the unifica on of financial sector supervision, IMF Working Paper 213 Hadjiemmanuil, Ins tu onal structure of financial regula on: a trend towards megaregulators?, in J. Norton, C. Hadjiemmanuil (eds.), Yearbook of International Financial and Economic Law (Kluwer Law International 2003), σελ Di Giorgio/Di Noia, 2005, Towards a new architecture for financial regulation and supervision in Europe, 14 Journal of Financial Transformation 145 Wymeersch, 2007, The structure of financial supervision in Europe: about single financial supervisors, twin peaks and multiple financial supervisors, 8 European Business Organization Law Review 237 Group of Thirty (G30), The Structure Of Financial Supervision: Approaches And Challenges In A Global Market Place (Washington D.C., October 2008). 2

5 Από την άλλη πλευρά, το οργανικό σύστημα παρουσιάζεται ασύμβατο με την σύγχρονη τάση ολοκλήρωσης των αγορών η οποία και οδηγεί στη διάρρηξη των παραδοσιακών, διαχωριστικών γραμμών μεταξύ οργανισμών και προϊόντων. Πράγματι, προς αναζήτηση νέων πηγών κερδοφορίας αλλά και μεθόδων διαχείρισης των κινδύνων, οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί ολοένα και εντονότερα επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους σε όλο το φάσμα της διαμεσολάβησης παρέχοντας υπηρεσίες σε διατομεακή βάση, ενώ η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και της χρηματοοικονομικής καινοτομίας έχει οδηγήσει στη δημιουργία υβριδικών προϊόντων. Στο πλαίσιο αυτό, το οργανικό σύστημα φαίνεται να οδηγεί σε επικαλύψεις, κενά και δυσλειτουργίες: (α) διαφορετικές αρχές καθίστανται αρμόδιες για την εποπτεία των ίδιων υπηρεσιών, γεγονός που καταλήγει σε άνιση εποπτική μεταχείριση, (β) κατακερματίζεται και συνεπώς καθίσταται αναποτελεσματική η εποπτεία των ομίλων που παρέχουν όλο το φάσμα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών («χρηματοοικονομικοί όμιλοι», «financial conglomerates»), 6 (γ) αυξάνεται το κόστος εποπτείας, μιας και η διάσπαση σε διαφορετικές αρχές δεν επιτρέπει τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας και τη συνεπακόλουθη εξοικονόμηση πόρων, (δ) το επιχείρημα του εποπτικού ανταγωνισμού μπορεί εύκολα να αντιστραφεί, δεδομένου ότι η «αγορά των εποπτικών αρχών» είναι ολιγοπωλιακή και, συνεπώς, οι επόπτες έχουν αυξημένο κίνητρο είτε να συμπράξουν σε αναποτελεσματικές πρακτικές προκειμένου να διασφαλίσει ο καθένας τα όρια της δικαιοδοσίας του είτε, ακόμη χειρότερα, να επιδοθούν σε έναν αγώνα ελαστικοποίησης των εποπτικών προτύπων προκειμένου να προσελκύσει ο κάθε ένας έναντι των άλλων μεγαλύτερη «πελατεία» εποπτευόμενων οργανισμών, (ε) η πιθανότητα αθέμιτου επηρεασμού από τους εποπτευόμενους οργανισμούς μπορεί να είναι αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους και του κύρους των εποπτών: η λειτουργία τριών, σχετικά μικρών εποπτικών αρχών, κάθε μια από τις οποίες είναι αρμόδια για ένα συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς στο οποίο εκπροσωπούνται ομοειδή συμφέροντα και με συγκριτικά περιορισμένο θεσμικό εκτόπισμα, τις καθιστά πιο ευάλωτες στον αθέμιτο επηρεασμό από τους εποπτευόμενους οργανισμούς, (στ) προκαλούνται εποπτικές επικαλύψεις και κενά με συνέπεια τη δημιουργία προσκομμάτων στην αναζήτηση ευθυνών και την μείωση της διαφάνειας του εποπτικού συστήματος. 7 Το λειτουργικό σύστημα παρουσιάζεται ως βελτιωμένη παραλλαγή του οργανικού μοντέλου. 8 Εν προκειμένω, η εποπτεία (μικροπροληπτική εποπτεία/προστασία των καταναλωτών) κατανέμεται σε διαφορετικές αρχές ανάλογα με το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών. Τούτο σημαίνει ότι εξασφαλίζεται ισότητα στην εποπτική αντιμετώπιση των χρηματοοικονομικών οργανισμών όταν παρέχουν ίδιες υπηρεσίες. 9 Κατά τα άλλα, ωστόσο, 6 Όπ.π. Αν και θεωρητικά ελκυστική πρόταση, ο ορισμός ενός από τους τομεακούς επόπτες ως «βασικού εποπτή» με αρμοδιότητα την συνολική εποπτεία του ομίλου είναι πολύ πιθανόν να αποδειχθεί ουτοπική στην πράξη, δεδομένου ότι προϋποθέτει το ζητούμενο, δηλαδή, την υιοθέτηση και κυρίως εφαρμογή αποτελεσματικών μηχανισμών επικοινωνίας, ανταλλαγής πληροφοριών και συντονισμού μεταξύ των τομεακών αρχών, ιδίως σε περιόδους κρίσης. 7 Όπ.π. 8 Υπό προϋποθέσεις το οργανικό και το λειτουργικό σύστημα μπορεί να ταυτίζονται (βλ. υποσημείωση 4). 9 Hadjiemmanuil (2003) Di Giorgio/Di Noia (2005) G30 (2008). 3

6 το λειτουργικό σύστημα δεν παύει να φέρει όλες τις προαναφερθείσες ασθένειες του οργανικού μοντέλου. Τρεις νέες ανησυχίες, δε, εγείρουν πρόσθετα ερωτηματικά: (α) στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης των αγορών αλλά και λόγω της έμφυτης τάσης των εποπτικών αρχών για προστασία και περαιτέρω επέκταση των δικαιοδοτικών τους ορίων, είναι πιθανόν να ανακύψουν σοβαρές αμφιβολίες και εποπτικές διαμάχες ως προς το ποιός είναι αρμόδιος για την εποπτεία καινοτόμων υβριδικών υπηρεσιών και προϊόντων, (β) το κόστος συμμόρφωσης για τους εποπτευόμενους οργανισμούς αυξάνεται μιας και οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί που δραστηριοποιούνται σε περισσότερους από έναν τομείς διαμεσολάβησης (πχ, ένα πιστωτικό ίδρυμα που παρέχει τραπεζικές και επενδυτικές υπηρεσίες) ελέγχονται, αδειοδοτούνται και εποπτεύονται από περισσότερες αρχές, (γ) η βασική φιλοσοφία στην οποία εδράζεται το λειτουργικό μοντέλο είναι προβληματική, δεδομένου ότι εκείνο που υπόκειται στον κίνδυνο αποτυχίας κατάρρευσης δεν είναι οι υπηρεσίες που παρέχουν οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί αλλά οι ίδιοι οι οργανισμοί. 10 B. Ενοποιημένη εποπτεία (i) Το σύστημα του ενιαίου επόπτη («single supervisor» model) Η ανάληψη από μια ενιαία αρχή τόσο της μικροπροληπτικής εποπτείας όσο και της προστασίας των καταναλωτών για το σύνολο των χρηματοοικονομικών οργανισμών και υπηρεσιών αποτελεί την πιο ακραία μορφή ολοκλήρωσης ενοποίησης της χρηματοοικονομικής εποπτείας. Τα πλεονεκτήματα που φέρεται να προσφέρει το εν λόγω εποπτικό σύστημα είναι ποικίλα: (α) εξασφαλίζεται η αποτελεσματική εποπτεία των χρηματοοικονομικών ομίλων, (β) δημιουργούνται οικονομίες κλίμακας και φάσματος και κατ επέκταση μειώνεται το κόστος εποπτείας και συμμόρφωσης, δεδομένου ότι ο ενιαίος επόπτης μπορεί να: εκμεταλλευτεί ένα ενιαίο κέντρο διοικητικής υποστήριξης, εισάγει ένα ενιαίο σύστημα γνωστοποίησης ρυθμιστικών πληροφοριών, λειτουργήσει κεντρικό μηχανισμό αδειοδότησης των χρηματοοικονομικών οργανισμών, καθιερώσει ενοποιημένο μηχανισμό παραγωγής κανονιστικών ρυθμίσεων, αντιμετωπίσει αποτελεσματικά εάν όχι να εξαλείψει τα προβλήματα επικοινωνίας και συντονισμού που θα μπορούσαν να ανακύψουν στο οργανικό ή λειτουργικό εποπτικό μοντέλο, και καταστεί το ένα και μοναδικό σημείο επικοινωνίας των εποπτευόμενων φορεών και καταναλωτών, (γ) εξαλείφονται τόσο τα τυχόν εποπτικά κενά και δικαιοδοτικές διαμάχες μεταξύ των εποπτικών αρχών όσο και οι ανισότητες στην εποπτική αντιμετώπιση διαφορετικών οργανισμών που παρέχουν ομοειδείς υπηρεσίες, (δ) η αναζήτηση ευθυνών για τυχόν εποπτικές αστοχίες είναι διαυγής και αδιαμφισβήτητη, γεγονός που ενισχύει τους μηχανισμούς λογοδοσίας και τη διαφάνεια, 10 Dale/Wolfe, 1998, The structure of financial regulation, 6 Journal of Financial Regulation and Compliance 326 Goodhart, 2002, The organizational structure of banking supervision, 31 Economic Notes: Review of Banking, Finance and Monetary Economics 1 (2002) Hadjiemmanuil (2003) Di Giorgio/Di Noia (2003, 2005) US Treasury Department, Blueprint For A Modernized Financial Regulatory Structure (March 2008): σελ. 140 G30 (2008): σελ

7 (ε) το μεγαλύτερο μέγεθος και το ενισχυμένο κύρος του ενιαίου επόπτη δυσχεραίνουν τον αθέμιτο επηρεασμό του από τους εποπτευόμενους φορείς, (στ) μεταξύ άλλων και λόγω του αυξημένου θεσμικού του εκτοπίσματος, ο ενιαίος επόπτης έχει μεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης ενός μακρόπνοου και αξιόπιστου συστήματος διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού και, συνεπώς, είναι σε θέση να προσελκύσει, εκπαιδεύσει και διατηρήσει το πλέον ικανό προσωπικό, (ζ) διασφαλίζεται μεγαλύτερη ρυθμιστική ευελιξία με σκοπό την προσαρμογή στις εξελίξεις των αγορών, συγκριτικά με το μοντέλο της κατακερματισμένης εποπτείας όπου η κάθε ρυθμιστική αλλαγή απαιτεί από κάθε έναν από τους επιμέρους επόπτες να υπερβεί τα ιδιοσυγκρατικά του γραφειοκρατικά, πολιτικά και νομικά προσκόμματα. 11 Από την άλλη μεριά, δεν λείπουν και οι πιο επιφυλακτικές φωνές. Πρώτον, παρά την τάση ολοκλήρωσης των αγορών, η ρύθμιση και κατ επέκταση η εποπτεία των χρηματοοικονομικών οργανισμών δεν μπορεί παρά να εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να είναι κατακερματισμένη λόγω των θεμελιωδών διαφορών που παραμένουν σε ισχύ μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων, επιχειρήσεων επενδύσεων και ασφαλιστικών εταιριών. 12 Ειδικότερα, η παραδοσιακή λειτουργία των πιστωτικών ιδρυμάτων συνίσταται, αφενός, στην αποδοχή άμεσα επιστρεπτέων καταθέσεων και, αφετέρου, στην παροχή μηάμεσα αποπληρωτέων δανείων. Συνεπώς, οι βασικοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες είναι ο πιστωτικός, όσον αφορά στο δανειακό σκέλος των εργασιών, και ο κίνδυνος ρευστότητας που σχετίζεται με τη διαφορά ληκτότητας μεταξύ στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. Το ενεργητικό των επιχειρήσεων επενδύσεων, από την άλλη, περιλαμβάνει κατά βάση στοιχεία που είναι πλήρως εγγυημένα (πχ, repos, δανεισμός τίτλων, πίστωση σε πελάτες) καθώς και τοποθετήσεις για ίδιο λογαριασμό σε χρηματοπιστωτικά μέσα που αποτιμώνται στις τρέχουσες τιμές, ενώ το παθητικό αποτελείται κυρίως από τοποθετήσεις για ίδιο λογαριασμό σε χρηματοπιστωτικά μέσα που, επίσης, αποτιμώνται στις τρέχουσες τιμές. Συνεπακόλουθα, ο πιο βασικός κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις επενδύσεων είναι ο κίνδυνος αγοράς λόγω των διακυμάνσεων των τιμών των χρηματοπιστωτικών μέσων. Τέλος, το ενεργητικό των ασφαλιστικών εταιριών απαρτίζεται, κατά πρώτο λόγο, από στοιχεία σχετικά χαμηλού κινδύνου (πχ, επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία, μετοχές και προϊόντα σταθερού εισοδήματος) ενώ στο παθητικό συναντώνται στοιχεία με σχετικά μεγάλο χρονικό ορίζοντα ωρίμανσης (δηλαδή, υποχρεώσεις έναντι των ασφαλισμένων). Ο βασικός κίνδυνος για τις ασφαλιστικές εταιρίες είναι ο επονομαζόμενος «κίνδυνος αποθεματικών» που προέρχεται από τον ανακριβή υπολογισμό των αποθεματικών που πρέπει να διατηρούνται προκειμένου να καλυφθούν πιθανές υποχρεώσεις από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Briault (1999) Lanoo (1999, 2000) Abrams/Taylor (2000) Briault, 2002, Revisi ng the ra onale for a single financial services regulator, FSA Occasional Paper Series 16 Di Giorgio/Di Noia (2003) Hadjiemmanuil (2003) Llewellyn, 2006, Ins tu onal structure of financial regulation and supervision: the basic issues (Μελέτη που παρουσιάσθηκε σε σεμινάριο της Παγκόσμιας Τράπεζας με τίτλο Aligning Supervisory Structures with Country Needs, Washington D.C., ) Wymeersch (2007) Herring/Carmasi (2008) G30 (2008). 12 Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Hadjiemmanuil (2003) Llewellyn (2006) Herring/Carmasi (2008) Επιτροπή των ΕΕ (2009): σελ Borio/Filosa, 1994, The changing borders of banking: trends and implications, BIS Working Paper 23 Dale/Wolfe (1998) Dierick, 2004, The supervision of mixed financial services groups in Europe, ECB Occasional Paper Series 20 BIS Joint Forum, Risk Management Practices And Regulatory Capital: Cross Sectoral Comparison (November 2001) BIS Joint Forum, Review Of The Differentiated Nature And Scope Of Financial 5

8 Για να ακριβολογεί κανείς, επομένως, οι κίνδυνοι που συνδέονται με την προαναφερθείσα τάση ολοκλήρωσης των αγορών προέρχονται είτε από την ανάπτυξη συμμετοχικών δεσμών μεταξύ των χρηματοοικονομικών οργανισμών (που μπορεί να λάβουν και τη μορφή χρηματοοικονομικών ομίλων), είτε από την διατομεακή επέκταση του εύρους των παρεχόμενων υπηρεσιών. Και στις δύο, ωστόσο, περιπτώσεις, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι, πέραν και πάνω από την επιλογή του εκάστοτε εποπτικού συστήματος, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναδυόμενων κινδύνων έγκειται πρωτίστως στην υιοθέτηση και εφαρμογή των κατάλληλων ρυθμιστικών παρεμβάσεων. Σε Κοινοτικό επίπεδο, η μετοχική διασύνδεση μεταξύ χρηματοοικονομικών οργανισμών υπόκειται ήδη σε προληπτικό έλεγχο. 14 Εξάλλου, ο Κοινοτικός νομοθέτης έχει κατά κάποιο τρόπο οριοθετήσει την τάση ολοκλήρωσης των αγορών. Οι όμιλοι ομοιογενών δραστηριοτήτων (συμμετοχή τράπεζας και επιχείρησης επενδύσεων) υπόκεινται στην ενοποιημένη μικροπροληπτική εποπτεία της αρμόδιας αρχής της μητρικής εταιρίας, ενώ οι όμιλοι ετερογενών δραστηριοτήτων (συμμετοχή μιας τουλάχιστον τράπεζας ή επιχείρησης επενδύσεων και μιας τουλάχιστον ασφαλιστικής εταιρίας) υπόκεινται στην συμπληρωματική εποπτεία της αρχής που ορίζεται ως «συντονιστής» μεταξύ των τομεακών αρχών. 15 Σε άμεση συνάφεια με τα ανωτέρω, και προς επίρρωση της χάραξης ορίων στον βαθμό διάρρηξης των παραδοσιακών γραμμών μεταξύ οργανισμών/υπηρεσιών, το πρότυπο της «καθολικής τραπεζικής» (universal banking) που έχει υιοθετήσει ο Κοινοτικός νομοθέτης επιτρέπει στις τράπεζες την πρωτογενή παροχή επενδυτικών, όχι όμως και ασφαλιστικών, υπηρεσιών. 16 Κατ ακολουθία των παραπάνω διαπιστώσεων, οι επικριτές του συστήματος του ενιαίου επόπτη υπογραμμίζουν ότι είναι αναγκαία η υιοθέτηση διαφοροποιημένης εποπτικής φιλοσοφίας ανάλογα με το είδος των χρηματοοικονομικών οργανισμών. Ο αντίλογος, από την άλλη, συνοψίζεται στο επιχείρημα ότι η εσωτερική οργάνωση του ενιαίου επόπτη μπορεί να αποτυπώσει τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ οργανισμών/υπηρεσιών, έστω και αν κάτι τέτοιο συνεπάγεται απώλειες ωφελειών από τις οικονομίες κλίμακας και φάσματος. Δεύτερον, υφίσταται ασυμβατότητα στους στόχους, μεθοδολογία και φιλοσοφία της μικροπροληπτικής εποπτείας και της προστασίας των καταναλωτών, με συνέπεια την συχνή εμφάνιση συγκρούσεων. Για παράδειγμα, η ικανοποίηση καταναλωτών που έχουν γίνει αποδέκτες καταχρηστικών ή απατηλών συμπεριφορών, ή η ανακοίνωση δυσμενών στοιχείων αναφορικά με την εσωτερική οργάνωση ή την ποιότητα διοίκησης χρηματοοικονομικών οργανισμών μπορεί να υπονομεύσει την ίδια την φερεγγυότητα των οργανισμών αυτών. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζεται ότι η αποτελεσματική εξισορρόπηση Regulation: Key Issues And Recommendations (January 2010) CEA Insurance: A Unique Sector Why Insurers Differ From Banks (June 2010) The Geneva Associa on (2010), Anatomy Of The Credit Crisis: An Insurance Reader (The Geneva Report 3, January 2010). 14 Η απόκτηση ειδικής συμμετοχής σε πιστωτικό ίδρυμα, επιχείρηση επενδύσεων και ασφαλιστική εταιρία (άμεση ή έμμεση κατοχή τουλάχιστον του 10% του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου ή άσκηση ουσιώδους επιρροής στη διαχείριση) υπόκειται σε προηγούμενο έλεγχο από την αρμόδια εποπτική αρχή του οργανισμού στον οποίο πραγματοποιείται η απόκτηση (Οδηγία 2006/48/ΕΚ, άρθρα 19 21, Οδηγία 2004/39/ΕΚ ΕΕΕΚ L 145/1, άρθρο 10 και Οδηγία 2009/138/ΕΚ ΕΕΕΚ L 335/1, άρθρα 24 26, 57 63). 15 Για την ενοποιημένη εποπτεία βλ. Οδηγία 2006/48/ΕΚ ΕΕΕΚ L 177/1, ιδίως Κεφάλαιο 4 Τμήμα 1, και Οδηγία 2006/49/ΕΚ ΕΕΕΚ L 177/201, ιδίως άρθρα Για την συμπληρωματική εποπτεία, βλ. Οδηγία 2002/87/ΕΚ ΕΕΕΚ L 35/1. Τέλος, η Οδηγία 98/78/ΕΚ ΕΕΕΚ L 330 καλύπτει τη συμπληρωματική εποπτεία ασφαλιστικών εταιριών σε ασφαλιστικό όμιλο. 16 Βλ. Οδηγία 89/646/ΕΟΚ ΕΕΕΚ L 386/1, ιδίως Παράρτημα Ι, και Οδηγία 2006/48/ΕΚ, ιδίως Παράρτημα Ι, καθώς και Οδηγία 2009/138/ΕΚ, άρθρο 18. 6

9 των αλληλοσυγκρουόμενων εποπτικών στόχων δεν είναι εφικτή υπό την σκέπη μιας ενιαίας εποπτικής αρχής. Η τελευταία θα εσωτερικοποιήσει την συζήτηση για την επίλυση της σύγκρουσης και η τελική απόφαση θα αποτυπώνει το αποτέλεσμα της «μάχης κυριαρχίας» μεταξύ των επιμέρους εσωτερικών τμημάτων, γεγονός που με τη σειρά του θα οδηγήσει, όχι σε εξισορρόπηση, αλλά σε «επικράτηση» του ενός και «παραμέληση» του άλλου στόχου. 17 Το αντεπιχείρημα εν προκειμένω έχει διττή έκφανση. Καταρχήν, οι ανησυχίες περί ασυμβατότητας των δύο εποπτικών στόχων είναι υπερβολικές. Στην συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων υπάρχει σύμπτωση και όχι σύγκρουση, μιας και οι δύο στόχοι τελικώς κατατείνουν στην προστασία των καταναλωτών. Επιπροσθέτως, στις ελάχιστες περιπτώσεις που ανακύπτουν τέτοιες συγκρούσεις, η επίλυσή τους εντός μιας ενιαίας εποπτικής αρχής που θα έχει σαφείς στόχους και ισχυρούς μηχανισμούς λογοδοσίας είναι προτιμότερη από την μεταφορά τους στο πολιτικό πεδίο, όπου η αντιμετώπισή τους αναμένεται να είναι χρονοβόρα και ως εκ τούτου αναποτελεσματική. 18 Οι σκεπτικιστές προβάλλουν πρόσθετα, αλλά λιγότερο πειστικά, επιχειρήματα για να καταδείξουν τις αδυναμίες του συστήματος της ενιαίας εποπτικής αρχής. Ειδικότερα, υποστηρίζεται ότι η υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών επιτείνει τον κίνδυνο υιοθέτησης καταχρηστικών συμπεριφορών εκ μέρους του επόπτη, καθώς και ότι το μεγάλο μέγεθος της ενιαίας αρχής θα οδηγήσει σε αύξηση της γραφειοκρατίας, φαινόμενο που μπορεί να ενταθεί εάν η εκτελεστική εξουσία διαγνώσει στο πρόσωπο του ενιαίου επόπτη την ευκαιρία για ανάθεση πρόσθετων και ετερόκλητων αρμοδιοτήτων (Christmas treeeffect). 19 Ωστόσο, και οι δύο αυτοί προβληματισμοί συνιστούν περισσότερο παραινέσεις για την υιοθέτηση ορθολογικής εσωτερικής οργάνωσης, τον καθορισμό συγκεκριμένων και διαφανών εποπτικών στόχων, καθώς και για την καθιέρωση επαρκών μηχανισμών λογοδοσίας, παρά μειονεκτήματα της ενιαίας εποπτικής αρχής per se. 20 Προχωρώντας ένα βήμα περισσότερο, υποστηρίζεται ότι η έλλειψη ανταγωνισμού μεταξύ περισσότερων αρχών εξαλείφει τα κίνητρα για συνεχή βελτίωση του ενιαίου επόπτη. 21 Όπως έχει ήδη συζητηθεί, όμως, υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες για την εγκυρότητα του συγκεκριμένου επιχειρήματος στο πλαίσιο του οργανικού και εποπτικού μοντέλου. Επιπλέον, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι, στο σύγχρονο, διεθνοποιημένο περιβάλλον, ο ανταγωνισμός σε υπερ εθνικό επίπεδο, με τις εποπτικές αρχές και δομές άλλων κρατών αποτελεί πολύ ισχυρότερο κίνητρο συνεχούς αναθεώρησης και βελτίωσης των εποπτικών πρακτικών Taylor, Twin Peaks : A Regulatory Structure For The New Century (Centre For the Study of Financial Innovation, December 1995) Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Carmichael The Australian model of integrated regulation (Ομιλία σε συνέδριο της IOSCO στην Αυστραλία, ) Abrams/Taylor (2000) Di Giorgio/Di Noia (2003) Hadjiemmanuil (2003) Llewellyn (2006) Herring/Carmasi (2008) Taylor, 2009, The road from twin peaks and the way back, 16 Connecticut Insurance Law Journal Briault (1999, 2002) Hadjiemmanuil (2003) Wymeersch (2007). 19 Abrams/Taylor (2000) Demaestri/Guerrero, 2003, The ra onale for integra ng financial supervision in La n America and the Carribean, Inter American Development Bank Technical Paper Series 135 Llewellyn (2006). 20 Hadjiemmanuil (2003) Wymeersch (2007). 21 Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Llewellyn (2006). Μια συναφής και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα άποψη είναι ότι η καθιέρωση ενός ενιαίου επόπτη σημαίνει ότι καθίσταται αδύνατος από άλλους επόπτες ο έγκαιρος εντοπισμός τυχόν εποπτικής αστοχίας [G30 (2008)]. 22 Hawkesby, Central banks and supervisors: the question of institutional structure and responsibilities, in L. Halme, C. Hawkesby, J. Healey, I. Saapar, F. Soussa (eds.), Financial Stability And Central Banks: Selected Issues For Financial Safety Nets And Market Discipline (Bank of England, 2000), σελ

10 Τέλος, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο ενιαίος επόπτης καλλιεργεί «ηθικό κίνδυνο» (moral hazard) μιας και δημιουργεί την ανακριβή αντίληψη στους καταναλωτές ότι υφίσταται κοινή και ισοδύναμη εγγύηση των περιουσιακών τους στοιχείων ανεξαρτήτως του οργανισμού με τον όποιο έχουν συναλλαχθεί. 23 Ωστόσο, ο προβληματισμός αυτός δεν φαίνεται να συνιστά τίποτα άλλο παρά έκφανση του φαινομένου της ασύμμετρης πληροφόρησης, η αποτελεσματική αντιμετώπιση του οποίου είναι εφικτή με την εκ μέρους της εποπτικής αρχής παροχή επαρκούς πληροφόρησης και διαρκούς ενημέρωσης των καταναλωτών. 24 (ii) Το δυαρχικό εποπτικό σύστημα («twin peaks» model) Το δυαρχικό σύστημα προβλέπει την ίδρυση δύο αρχών κάθε μια από τις οποίες καθίσταται αρμόδια για την επίτευξη διαφορετικών εποπτικών στόχων ανεξάρτητα από το νομικό χαρακτηρισμό των οργανισμών και το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών: η μια αρχή είναι αρμόδια για την μικροπροληπτική εποπτεία και η άλλη για την προστασία των καταναλωτών. 25 Τα βασικά πλεονεκτήματα του συγκεκριμένου συστήματος μπορεί να συνοψισθούν ως εξής: (α) επιτυγχάνεται αποτελεσματική εποπτική κάλυψη των χρηματοοικονομικών ομίλων, (β) ο διαχωρισμός με βάση τους εποπτικούς στόχους επιτρέπει την εξοικονόμηση σημαντικών πόρων μιας και οδηγεί στο σχηματισμό αρχών εντός των οποίων αναπτύσσονται ποικίλες φυσικές συνέργιες λόγω της κοινής εποπτικής και ρυθμιστικής φιλοσοφίας που διέπει το κάθε εποπτικό αντικείμενο, αλλά και της κοινής κουλτούρας του προσωπικού που απασχολείται σε κάθε αρχή, (γ) οι στόχοι και αρμοδιότητες της κάθε αρχής είναι σαφείς, και συνεπώς, ενισχύεται τόσο η διαφάνεια της εποπτικής δομής όσο και οι μηχανισμοί λογοδοσίας, (δ) η διάκριση με βάση τους εποπτικούς στόχους επιτρέπει σε κάθε αρχή να επιδιώξει ανεπηρέαστα την εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων της, δίχως τον κίνδυνο παραγκωνισμού ή υπονόμευσης του ενός έναντι του άλλου εποπτικού στόχου, ενώ οι όποιες συγκρούσεις εμφανισθούν και δεν επιλυθούν μέσω της συνεργασίας των αρχών (πχ, στα θεσμοθετημένα κοινά συμβούλια ή επιτροπές) παραπέμπονται προς αντιμετώπιση σε πολιτικό επίπεδο (πχ, σε αρμόδια υπουργική επιτροπή ή σε συμβούλιο εποπτών με κυβερνητική εκπροσώπηση). 26 Από την άλλη πλευρά, υποστηρίζεται ότι το δυαρχικό σύστημα παρουσιάζει εγγενείς αδυναμίες που το καθιστούν λιγότερο αποτελεσματικό από το μοντέλο του ενιαίου επόπτη. Πιο συγκεκριμένα, η διάκριση μεταξύ μικροπροληπτικής εποπτείας και προστασίας των καταναλωτών δεν είναι τόσο σαφής όσο υποθέτει το δυαρχικό σύστημα, γεγονός που αναμένεται να δημιουργεί συχνά εποπτικές διαμάχες και επικαλύψεις. 27 Επιπροσθέτως, οι οικονομίες που διασφαλίζει η λειτουργία δύο αρχών είναι σε κάθε 23 Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Hadjiemmanuil (2003) Demaestri/Guerrero (2003) Llewellyn (2006). 24 Lannoo (1999, 2000) Abrams/Taylor (2000) Wymeersch (2007). 25 Taylor (1995, 2009) Taylor, 1997, Redrawing the regulatory map: a proposal for reform, 5 Journal of Financial Regulation and Compliance 49 Lannoo (1999, 2000) Di Giorgio/Di Noia (2005) G30 (2008). 26 Taylor (1995, 1997, 2009) Dale/Wolfe (1998) Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Di Giorgio/Di Noia (2003, 2005) Carmichael, Australia s approach to regulatory reform, in J. Carmichael, A. Fleming, D. Llewellyn (eds.), Aligning Financial Supervisory Structures With Country Needs (World Bank Institute, 2004), σελ Llewellyn (2006) US Treasury Department (2008): σελ Briault (1999) Di Giorgio/Di Noia (2003) Wymeersch (2007). 8

11 περίπτωση μικρότερες σε σχέση με την ενιαία εποπτική αρχή, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί θα πρέπει να αδειοδοτούνται και εποπτεύονται από δύο διαφορετικές αρχές. 28 Τέλος, προβλήματα συνεργασίας, ανταλλαγής πληροφοριών και συντονισμού μεταξύ των δύο εποπτικών αρχών υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα της εποπτείας, όπως ακριβώς συμβαίνει στο οργανικό και λειτουργικό σύστημα. 29 Ο αντίλογος στις ανωτέρω ανησυχίες δεν είναι λιγότερο πειστικός. Πρώτον, ο προβληματισμός περί συχνών δικαιοδοτικών συγκρούσεων μεταξύ των αρχών είναι υπερβολικός. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν ήθελε γίνει δεκτός, θα πρέπει να εκτιμηθεί σε συνάρτηση με τα σαφώς υπέρτερα οφέλη που κατά μέσο όρο εξασφαλίζει η ισόρροπη και αμερόληπτη ικανοποίηση των εποπτικών στόχων μέσω της λειτουργίας δύο διαφορετικών αρχών. Εξάλλου, ο ίδιος προβληματισμός ισχύει σε όλα τα εποπτικά συστήματα με τη διαφορά ότι, στο δυαρχικό σύστημα, η επίλυση των διαφωνιών λαμβάνει χώρα κατά το δυνατόν δημόσια (σε κοινές επιτροπές ή σε πολιτικό επίπεδο) και όχι εσωτερικά. Δεύτερον, οι οικονομίες που εξασφαλίζει το δυαρχικό σύστημα είναι μεγαλύτερες από εκείνες που οι επικριτές του υποπτεύονται: η αποτελεσματική επίτευξη του κάθενός από τους δύο εποπτικούς στόχους προαπαιτεί εξειδίκευση, καθώς και υιοθέτηση και εφαρμογή συγκεκριμένης εποπτικής κουλτούρας και εργαλείων, γεγονός που επιτυγχάνεται καλύτερα εντός δύο διαφορετικών αρχών, κάθε μια από τις οποίες είναι αποκλειστικά αρμόδια για διαφορετικό στόχο. 30 Επίσης, το δυαρχικό σύστημα μπορεί να αντιμετωπίσει σε ικανοποιητικό βαθμό το ζήτημα της πολλαπλής αδειοδότησης και εποπτείας μέσω της κατάλληλης εσωτερικής οργάνωσης. Για παράδειγμα, μπορεί να ορισθεί ότι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί που δεν δραστηριοποιούνται στην λιανική διαμεσολάβηση δεν θα αδειοδοτούνται/εποπτεύονται από τον επόπτη για την προστασία των καταναλωτών ή ότι οι επενδυτικοί διαμεσολαβητές που δεν συναλλάσσονται για ίδιο λογαριασμό θα υπόκεινται μόνον σε ειδικό λιγότερο επαχθές καθεστώς μικροπροληπτικής εποπτείας, το οποίο θα λειτουργεί υπό τον αρμόδιο επόπτη για την προστασία των καταναλωτών. 31 Τρίτον, τα οποία προβλήματα συνεργασίας μεταξύ των αρχών μπορεί να περιορισθούν σημαντικά μέσω τις υιοθέτησης σαφών και αποτελεσματικών γραμμών επικοινωνίας, ανταλλαγής πληροφοριών και συντονισμού. Επί παραδείγματι, η καθιέρωση ρητής υποχρέωσης για την μεταξύ των αρχών ανταλλαγή των εκθέσεων των ελεγκτών, η υποχρεωτική συμμετοχή εκπροσώπων της κάθε αρχής στο διοικητικό συμβούλιο της άλλης, αλλά και η ίδρυση κοινών ομάδων εργασίας ή/και εποπτικών συμβουλίων αποτελούν ελκυστικές λύσεις. 32 Εξάλλου, στην εκτίμηση των όποιων αστοχιών στη συνεργασία μεταξύ των δύο αρχών θα πρέπει να βαρύνει, από την άλλη πλευρά, ότι το δυαρχικό σύστημα αποτρέπει αποτελεσματικότερα την υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών σε σχέση με το μοντέλο του ενιαίου επόπτη. 33 Γ. Η εμπειρική προσέγγιση 28 Όπ.π. 29 Όπ.π. 30 Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Dale/Wolfe (1998) Hadjiemmanuil (2003). 31 Dale/Wolfe (1998) Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Lannoo (1999). 32 Taylor (1997) Carmichael (2000) Lannoo (2000). 33 Llewellyn (2006). 9

12 Η συζήτηση που προηγήθηκε ανέδειξε σε θεωρητικό επίπεδο τα προτερήματα και μειονεκτήματα των διαφορετικών εποπτικών συστημάτων, όμως παραμένει ατελής στο βαθμό που δεν συνοδεύεται από εμπειρική ανάλυση. Η πρώτη ομάδα εμπειρικών ερευνών ασχολείται με την επίδραση της «ποιότητας της εποπτικής διακυβέρνησης» στην χρηματοοικονομική σταθερότητα. Η ποιότητα της εποπτικής διακυβέρνησης προσδιορίζεται από τέσσερεις παραμέτρους: ανεξαρτησία, λογοδοσία, διαφάνεια, ακεραιότητα. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι εκείνοι οι χρηματοοικονομικοί επόπτες που εξασφαλίζουν μεγάλες επιδόσεις στα παραπάνω χαρακτηριστικά (ανεξαρτήτως του υιοθετούμενου εποπτικού συστήματος) ενισχύουν τη χρηματοοικονομική σταθερότητα. Το αποτέλεσμα αυτό ισχυροποιείται εφόσον η βελτίωση της εποπτικής διακυβέρνησης λαμβάνει χώρα εντός μιας αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης και ενός ευρύτερου, υγιούς θεσμικού και μακροοικονομικού περιβάλλοντος. 34 Η δεύτερη ομάδα ερευνών οριοθετεί τους εξής βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή του εποπτικού συστήματος: (α) ο βαθμός ανάπτυξης χρηματοοικονομικών ομίλων και διάτρησης των διαχωριστικών γραμμών μεταξύ υπηρεσιών/προϊόντων εντός της εθνικής αγοράς, υπό την έννοια ότι, όσο μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς καταλαμβάνουν οι χρηματοοικονομικοί όμιλοι και όσο λιγότερο εμφανείς καθίστανται οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των χρηματοοικονομικών προϊόντων/υπηρεσιών, τόσο περισσότερο αναγκαία φαντάζει η επιλογή ενός από τα συστήματα ενοποιημένης εποπτείας, (β) το μέγεθος της εθνικής οικονομίας, μιας και για τις χώρες με μικρό μέγεθος οικονομίας και σχετικά περιορισμένους πόρους, η ενοποιημένη εποπτεία προσφέρει πολύτιμες οικονομίες κλίμακας και φάσματος, ιδίως αναφορικά με την ανάπτυξη, εκπαίδευση και διατήρηση ανθρώπινου δυναμικού υψηλού επιπέδου, (γ) ο βαθμός συγκέντρωσης στον χρηματοοικονομικό τομέα, δεδομένου ότι η ενοποιημένη προσέγγιση φαίνεται να αποτελεί αποτελεσματικότερο αντίβαρο στη συσσώρευση οικονομικής δύναμης που συνεπάγεται ο υψηλός βαθμός συγκέντρωσης στον χρηματοοικονομικό τομέα, (δ) οι ιδιαιτερότητες των εθνικών νομικών συστημάτων (πχ, προσκόμματα στην ίδρυση νέων εποπτικών αρχών εκτός της εθνικής κεντρικής τράπεζας ή/και στην ανάθεση νέων εποπτικών και ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων στις υφιστάμενες αρχές, ιδιαιτερότητες στην θεσμική αντιμετώπιση των ανεξάρτητων αρχών), (ε) η εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων εποπτικών δομών, (στ) η χρονική συγκυρία και οι μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες που έχει θέσει η κάθε χώρα. 35 Καταληκτικά, οι έρευνες της ομάδας αυτής επισημαίνουν ότι τα ιδιοσυγκρατικά χαρακτηριστικά του κάθε εθνικού, νομικο πολιτικο οικονομικού συστήματος επιδρούν σημαντικά στη δομή και αποτελεσματικότητα της χρηματοοικονομικής εποπτείας. Τούτο 34 Για μια εξαιρετική βιβλιογραφική ανάλυση, βλ. Quintyn Governance of Financial Supervisors And Its Effects A Stocktaking Exercise (SUERF The European Money and Finance Forum, 2007). 35 Taylor/Flemming, 1999, Integrated financial supervision: lessons from northern European experience, World Bank Policy Research Working Paper 2223 Hawkesby (2000) Mwenda/Flemming, 2001, Interna onal developments in the organizational structure of financial services supervision (Μελέτη που παρουσιάσθηκε σε σεμινάριο της Παγκόσμιας Τράπεζας, ) De Luna Mar nez/rose, 2003, Interna onal survey of integrated financial sector supervision, World Bank Policy Research Working Paper 3096 Hadjiemmanuil (2003) Carmichael, Summary of the discussion, in J. Carmichael, A. Fleming, D. Llewellyn (eds.), Aligning Financial Supervisory Structures With Country Needs (World Bank Institute, 2004), σελ

13 εξηγεί άλλωστε τον λόγο για τον οποίο δεν υπάρχει σύγκλιση προς ένα, συγκεκριμένο, «βέλτιστο» σύστημα εποπτείας αλλά, αντιθέτως, παρατηρείται ετερογένεια μεταξύ των εθνικών εποπτικών συστημάτων (βλ. Παράρτημα). Παρά ταύτα, μια τρίτη, πιο πρόσφατη αλλά και πιο περιορισμένη ομάδα μελετών προσπαθεί να διαγνώσει, έστω σε αδρές γραμμές και με οριακές συγκρίσεις, κατά πόσο υφίσταται βέλτιστη δομή στην χρηματοοικονομική εποπτεία. Οι έρευνες καταλήγουν ότι η ενοποιημένη προσέγγιση συνδέεται θετικά τόσο με την αποτελεσματικότερη εποπτεία (κυρίως των επενδυτικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών), όσο και με ενισχυμένη ρυθμιστική και εποπτική συνοχή συνέπεια σε διατομεακό επίπεδο. 36 Η τρέχουσα χρηματοοικονομική κρίση, πάντως, φαίνεται να ενισχύει τη δημοφιλία του δυαρχικού συστήματος. Στην Μεγάλη Βρετανία, η έρευνα που διεξήχθη αναφορικά με τα αίτια της κρίσης και την κατάρρευση της Northern Rock κατέδειξε τις καίριες αδυναμίες του συστήματος της ενιαίας εποπτικής αρχής. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι το επιχείρημα περί ισχυρών συνεργιών μεταξύ μικροπροληπτικής εποπτείας και προστασίας των καταναλωτών αγνοεί τις θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των δύο όσον αφορά στα εποπτικά εργαλεία και φιλοσοφία. Από τις σχετικές εκθέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας προκύπτει με απόλυτη σαφήνεια ότι η βρετανική, ενιαία εποπτική αρχή (FSA) είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των καταναλωτών εις βάρος της μικροπροληπτικής εποπτείας. Καταδεικνύεται, δηλαδή, ότι, όταν η επίτευξη και των δύο εποπτικών στόχων ανατίθεται στην ίδια αρχή, αποτελεί σχεδόν φυσική συνέπεια για τον ενιαίο επόπτη να δίδει προτεραιότητα στην προστασία των καταναλωτών, λόγω του ιδιαιτέρως, πολιτικά ευαίσθητου και «εξωστρεφούς» χαρακτήρα που αυτή έχει, σε σύγκριση με την μικροπροληπτική εποπτεία. 37 Εξάλλου, η φιλοσοφία και τα εργαλεία της μικροπροληπτικής εποπτείας και της προστασίας των καταναλωτών διαφέρουν σημαντικά. Για την προστασία των καταναλωτών απασχολούνται κυρίως νομικοί, ενώ η μικροπροληπτική εποπτεία αποτελεί ως επί το πλείστον οικονομική δραστηριότητα που απασχολεί οικονομολόγους. Επομένως, η ανάληψη και των δύο εποπτικών σκοπών από μια αρχή οδηγεί αναπόφευκτα στην επικράτηση της μιας φιλοσοφίας έναντι της άλλης και κατ επέκταση στην υποβάθμιση του ενός σκοπού προς όφελος του άλλου. 38 Η συζήτηση στην Μεγάλη Βρετανία για τα αίτια της κρίσης και τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις κατέληξε πρόσφατα στην πρόταση της κυβέρνησης για αντικατάσταση του συστήματος της ενιαίας εποπτικής αρχής από ένα 36 Čihák/Podpiera, 2006, Is one watchdog better than three? International experience with integrated financial sector supervision, IMF Working Paper 57 Čihák/Podpiera, 2008, Integrated supervision: which model?, 19 North American Journal of Economics and Finance 135 Arnone/Gambini, Architectures of supervisory authorities and banking supervision, in D. Masciandaro, M. Quintyn (eds.), Designing Financial Institutions Supervision: Independence, Accountability And Governance (Edward Elgar Publishing, 2007), σελ Masciandaro/Quintyn, 2009, After the big bang and before the next one? Reforming the financial supervision architecture and the role of central bank: a review of worldwide trends, causes and effects ( ), Paolo Baffi Centre Research Paper House of Lords Select Committee on Economic Affairs, Banking Supervision And Regulation: Volume I (June 2009): σελ. 33 Financial Services Authority (FSA), The Turner Review: A Regulatory Response To The Global Banking Crisis (March 2009): σελ. 87 HM Treasury, Reforming Financial Markets (CM 7667, July 2009): σελ. 56 Taylor (2009). Η επισήμανση του καθηγητή Wood [(House of Lords (2009): σελ. 33)] είναι χαρακτηριστική: «Consumers do not write to the FSA or the Member of Parliament saying, I think Royal Bank is running an excessively risky business overseas. They write and say and do it daily or more frequently The Royal Bank, or whatever bank, has treated me badly. That inevitably distracts attention». 38 House of Lords (2009): σελ. 33 G30 (2008) Taylor (2009). 11

14 δυαρχικό σύστημα το οποίο θα αποτελείται από έναν μικροπροληπτικό επόπτη (Prudential Regulation Authority) εντός της Τράπεζας της Αγγλίας και μια διαφορετική αρχή για την προστασία του καταναλωτή και την εποπτεία της αγοράς (Consumer Protection and Markets Authority). 39 Στις ΗΠΑ, επίσης, η ανάλυση των αιτιών της τρέχουσας κρίσης οδήγησε το Υπουργείο Οικονομικών, το 2008, στη σύνταξη της Μπλε Βίβλου για τον Εκσυγχρονισμό του ρηματοοικονομικού Συστήματος (The Department of the Treasury Blueprint for a Modernized Financial Regulatory Structure) με την οποία προτάθηκε η ριζική αναδιάρθρωση του ισχύοντος εποπτικού πλαισίου προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης ενός δυαρχικού μοντέλου: μια αρχή (Prudential Financial Regulatory Agency) ως μικροπροληπτικός επόπτης και μια άλλη αρχή (Conduct of Business Regulatory Agency) για την προστασία των καταναλωτών. 40 Σε ανάλογο μήκος κύματος κινούνται και οι διαπιστώσεις υπερεθνικών οργανισμών και επιφανών προσωπικοτήτων. Η Ομάδα των Τριάντα (G30) υπογραμμίζει την γενικότερη τάση προς ενοποίηση της εποπτείας, ενώ η Έκθεση de Larosière φαίνεται να προχωράει ένα βήμα περισσότερο «κλείνοντας το μάτι» στο δυαρχικό εποπτικό σύστημα. 41 Τέλος, ο Guillermo de la Dehesa, Πρόεδρος του Κέντρου Έρευνας Ευρωπαϊκής Πολιτικής (Centre for Economic Policy Research) και μέλος της Ομάδας των Τριάντα, αλλά και οι Di Giorgio και Di Noia, Καθηγητής Νομισματικών Οικονομικών και Αναπληρωτής Διευθυντής της Ιταλικής Ένωσης Ανωνύμων Εταιριών, αντιστοίχως, έχουν εκφράσει ρητώς την υποστήριξή τους στο δυαρχικό εποπτικό σύστημα. 42 Δ. Ο ρόλος των εθνικών Κεντρικών Τραπεζών Η ρόλος που καλούνται να διαδραματίσουν οι ΚΤ στο σύγχρονο περιβάλλον της χρηματοοκονομικής εποπτείας χρήζει ιδιαίτερης συζήτησης για τρεις θεμελιώδεις λόγους. Πρώτον, στις αρμοδιότητες των ΚΤ περιλαμβάνεται η διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Συνεπώς, οι ΚΤ εμφανίζονται ως φυσικοί ανάδοχοι της μακροπροληπτικής εποπτείας, δηλαδή, του τρίτου εποπτικού στόχου για τον οποίο δεν έχει γίνει λόγος μέχρι το σημείο αυτό. Δεύτερον, υπάρχει έντονος επιστημονικός διάλογος ως προς την σκοπιμότητα ανάθεσης και της μικροπροληπτικής εποπτείας στις ΚΤ. Τρίτον, το εύρος του εποπτικού ρόλου των ΚΤ φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά το οργανωτικό μοντέλο της χρηματοοικονομικής εποπτείας εν γένει. Η κρατούσα αντίληψη πρεσβεύει ότι, ιστορικά παραδοσιακά, η ανάληψη της μακροπροληπτικής εποπτείας από τις εθνικές ΚΤ αποτελεί φυσική συνέπεια και αδήριτη αναγκαιότητα για δύο λόγους. Πρώτον, στο πλαίσιο άσκησης της νομισματικής πολιτικής και εποπτείας των συστημάτων πληρωμών, οι ΚΤ διατηρούν γραμμές άμεσης, ακριβούς και τακτικής πληροφόρησης αναφορικά με την κατάσταση των συμμετεχόντων στην αγορά, γεγονός που επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό κινδύνων που απειλούν τη 39 HM Treasury, A New Approach To Financial Regulation: Judgment, Focus And Stability (CM 7864, July 2010). 40 Ωστόσο, ο προσφάτως ψηφισθέν Νόμος για την Αναμόρφωση της Wall Street και την Προστασία του Καταναλωτή (Dodd Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act 2010, H.R. 4173) υιοθέτησε μια πιο ήπια μεταρρύθμιση του εποπτικού συστήματος. 41 G30 (2008): σελ The High Level Group of Financial Supervision in the EU (The de Larosière Group), Report (25 February 2009): σελ. 48, De la Dehesa, Should the ESCB be the leading Euro area supervisor? (Ομιλία στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιος 2009) Di Giorgio/Di Noia (2003, 2005). 12

15 χρηματοοικονομική σταθερότητα. 43 Δεύτερον, οι ΚΤ απολαμβάνουν ισχυρά εχέγγυα ανεξαρτησίας. Το επιχείρημα εν προκειμένω είναι ότι η αποτελεσματική διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας απαιτεί τόσο την υιοθέτηση μιας εποπτικής προσέγγισης με μακροχρόνιο ορίζοντα, όσο και την πλήρη διασφάλιση ότι, σε περιόδους κρίσης, ο επόπτης θα μπορεί να λάβει τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα άμεσα, αποφασιστικά και ανεπηρέαστα, γεγονός που με τη σειρά του προϋποθέτει σταθερούς μηχανισμούς ανεξαρτησίας. Πράγματι, μια σχετικά πιο πρόσφατη ομάδα εμπειρικών ερευνών υπογραμμίζει τη θετική σχέση μεταξύ εποπτικής ανεξαρτησίας και χρηματοοικονομικής σταθερότητας. 44 Η ανάθεση της μικροπροληπτικής εποπτείας στην ΚΤ, από την άλλη μεριά, συνιστά πηγή έντονων αντιπαραθέσεων. Οι σκεπτικιστές θεωρούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο ως απευκταίο και προβάλλουν προς υποστήριξη αυτής της άποψης δύο βασικά επιχειρήματα. Πρώτον, η άσκηση νομισματικής πολιτικής και η μικροπροληπτική εποπτεία αποτελούν αλληλοσυγκρουόμενες αρμοδιότητες. Ειδικότερα, η μικροπροληπτική εποπτεία είναι εξαιρετικά χρονοβόρα και, επομένως, λειτουργεί από πλευράς προσήλωσης και εξοικονόμησης πόρων ανθρώπινου δυναμικού εις βάρος τόσο της νομισματικής πολιτικής, όσο και της μακροπροληπτικής εποπτείας. Επίσης, τυχόν αποτυχία στην άσκηση μικροπροληπτικής εποπτείας μπορεί να υπονομεύσει το κύρος και την αξιοπιστία της ΚΤ, στοιχεία που είναι απαραίτητα για την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής και της μακροπροληπτικής εποπτείας. Τέλος, η μικροπροληπτική εποπτεία νοθεύει την ορθολογική λήψη αποφάσεων νομισματικής πολιτικής: σε περιόδους όπου απαιτείται σκλήρυνση της νομισματικής πολιτικής, η ΚΤ μπορεί να καθυστερεί την αύξηση των επιτοκίων, ή να προβαίνει σε περαιτέρω μείωσή τους, ή ακόμη και να χαλαρώνει τα κριτήρια παροχής επείγουσας ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα προκειμένου να στηρίξει τράπεζες που αντιμετωπίζουν προβλήματα. 45 Δεύτερον, η ανάθεση και της μικροπροληπτικής εποπτείας στην ΚΤ οδηγεί σε υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο τον έλεγχο της ΚΤ και, ταυτόχρονα, δημιουργεί ηθικό κίνδυνο μιας και η ανάπτυξη χρηματοοικονομικών ομίλων μπορεί να δημιουργήσει την λανθασμένη εντύπωση στους καταναλωτές ότι το «δίχτυ προστασίας» για τις τράπεζες επεκτείνεται σε όλους τους οργανισμούς μη τράπεζες του ομίλου. 46 Ο αντίλογος, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα της τρέχουσας κρίσης, ακούγεται πειστικότερος. Η οργάνωση και λειτουργία αποτελεσματικών μηχανισμών λογοδοσίας μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της υπερβολικής συγκέντρωσης 43 Schinasi, 2003, Responsibility of central banks for stability in financial markets, IMF Working Paper 121 Squam Lake Working Group on Financial Regulation, A Systemic Regulator For Financial Markets (Council on Foreign Relations, Center for Geoeconomic Studies, May 2009). 44 Quintyn/Taylor, 2002, Regulatory and supervisory independence and financial stability, IMF Working Paper 46 Das/Quintyn/Chenard, 2004, Does regulatory governance matter for financial system stability? An empirical analysis, IMF Working Paper 89 Hüpkes/Quintyn/Taylor, 2005, The accountability of financial sector supervisors: principles and practice, IMF Working Paper 51 Klomp/De Haan, 2009, Central bank independence and financial stability, 5 Journal of Financial Stability Goodhart/Schoenmaker, 1995, Should the functions of monetary policy and banking supervision be separated?, 47 Oxford Economic Papers 539 Abrams/Taylor (2000) Goodhart (2002) Hadjiemmanuil (2003) Llewellyn (2006) Herring/Carmassi (2008). 46 Abrams/Taylor (2000) Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), The Role Of Central Banks In Prudential Supervision (March 2001) Hadjiemmanuil (2003) Llewellyn (2006) Herring/Carmassi (2008) De la Dehesa (2009). 13

16 εξουσιών, ενώ ο ηθικός κίνδυνος αποκρούεται με την ενημέρωση των καταναλωτών. 47 Εξάλλου, η εμπειρική έρευνα δεν έχει αποδείξει με στατιστική σημαντικότητα οποιαδήποτε αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της συγκέντρωσης της μικροπροληπτικής εποπτείας και άσκησης της νομισματικής πολιτικής στην ΚΤ, αφενός, και της υπονόμευσης της τελευταίας, αφετέρου. 48 Ένα τμήμα των ερευνών, μάλιστα, αντιστρέφει το επιχείρημα υποστηρίζοντας ότι ο συνδυασμός των δύο ρόλων οδηγεί σε σημαντικές συνέργιες οι οποίες υπερακοντίζουν κατά πολύ τις όποιες ανησυχίες έχουν διατυπωθεί. Ειδικότερα, προκύπτει ότι η ανάθεση της μικροπροληπτικής εποπτείας στην ΚΤ αποτελεί, όχι μόνον φυσική επιλογή, αλλά και αναγκαιότητα, με δεδομένο ότι (α) οι τράπεζες συνιστούν τους «αγωγούς» μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής στην αγορά, (β) η εποπτεία των συστημάτων πληρωμής από την ΚΤ αναπόφευκτα συνεπάγεται την απόκτηση πληροφοριών μικροπροληπτικής φύσης για την φερεγγυότητα των συμμετεχόντων στα συστήματα αυτά, (γ) η υπηρέτηση του «φυσικού» ρόλου της ΚΤ σχετικά με τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας συνδέεται στενά με την μικροπροληπτική εποπτεία, (δ) τα εχέγγυα ανεξαρτησίας κατά την άσκηση νομισματικής πολιτικής από την ΚΤ συνιστούν πολύτιμη ασφαλιστική δικλείδα και για την αποτελεσματική μικροπροληπτική εποπτεία, και (ε) η άμεση, συνεχή και «από πρώτο χέρι» πληροφόρηση για την κατάσταση των τραπεζών διευκολύνει σε καίριο βαθμό την αποτελεσματική άσκηση τόσο της νομισματικής πολιτικής όσο και του ρόλου της ΚΤ ως παρόχου επείγουσας ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα. 49 Εξάλλου, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι η οποιαδήποτε παροχή έκτακτης ρευστότητας σε δοκιμαζόμενες τράπεζες από την ΚΤ εξισορροπείται από πράξεις ανοικτής αγοράς χωρίς να επηρεάζεται η νομισματική σταθερότητα. Εξάλλου, η μεταφορά της αρμοδιότητας άσκησης της νομισματικής πολικής από τις ΚΤ της Ευρωζώνης στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ουσιαστικά εξουδετερώνει επί της αρχής, τουλάχιστον 47 Quintyn/Taylor (2002). 48 Βλ., ενδεικτικά, Heller, Prudential supervision and monetary policy, in J. Frenkel, M. Goldstein (eds.), Essays In Honor of Jacques J. Polak (IMF and De Nederlandsche Bank, 1991), σελ Goodhart/ Schoenmaker, Institutional separation between supervisory and monetary authorities, in C. Goodhart (ed.), The Central Bank And The Financial System (MIT Press, 1995b), σελ Di Noia/ Di Giorgio, 1999, Should bank supervision and monetary policy tasks be given to different agencies?, 2 International Finance 361 Ioannidou, 2008, Does monetary policy affect the central bank s role in bank supervision? 14 Journal of Financial Intermediation Goodhart/Schoenmaker, (1995) Peek/Rosenberg/Tootell, 1999, Is bank supervision central to central banking? 114 Quarterly Journal of Economics Abrams/Taylor (2000) Ferguson, 2000, Alternative approaches to financial supervision and regulation, 17 Journal of Financial Services Research 297 Hawkesby, (2000) Healey, Financial stability and the central bank: interna onal evidence, in R. Brealey, A. Clarj, C. Goodhart, J. Healey, G. Hoggarth, D. Llewellyn, C. Shu, P. Sinclair, F. Soussa (eds.), Financial Stability And Central Banks: A Global Perspective (Routledge, 2001) Quintyn/Taylor (2002) Hadjiemmanuil (2003) Schooner/Taylor, 2003, United Kingdom and United States responses to the regulatory challenges of modern financial markets, 38 Texas International Law Journal 317 Herrero/Del Río, 2003, Financial stability and the design of monetary policy, Banco de Espaňa Documento de Trabajo 315 Γνώμη της ΕΚΤ CON/2004/16 (παρα. 5) Llewellyn (2006) Bernanke, Financial regula on and financial stability (Ομιλία ενώπιον του Forum της Federal Deposit Insurance Corporation για τα Ενυπόθηκα Δάνεια σε Νοικοκυριά με αμηλά και Μεσαία Εισοδήματα, Arlington, Virginia, ) De la Dehesa (2009) Nier, 2009, Financial stability frameworks and the role of central banks: lessons from the crisis, IMF Working Paper 70 Group of Thirty (G30), Financial Reform: A Framework For Financial Stability (Washington D.C., January 2009). 14

17 ως προς αυτές τις ΚΤ, το επιχείρημα περί της σύγκρουσης μικροπροληπτικής εποπτείας και άσκησης της νομισματικής πολιτικής. 50 Τέλος, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν μια σειρά από μελέτες οι οποίες εξετάζουν εμπειρικά την σχέση μεταξύ του εύρους εποπτικών εξουσιών των ΚΤ και της οργάνωσης της χρηματοοικονομικής εποπτείας εν γένει. Η πρώτη ομάδα των μελετών αυτών κατατείνει στο ότι όσο διευρύνεται ο εποπτικός ρόλος της ΚΤ, τόσο μειώνεται ο συνολικός βαθμός ενοποίησης της χρηματοοικονομικής εποπτείας, δηλαδή, περιορίζονται οι πιθανότητες υιοθέτησης ενός ενιαίου επόπτη, και αντιστρόφως. Σε ειδικότερες γραμμές, προκύπτει ότι όταν η ΚΤ δεν έχει αναλάβει εποπτικές αρμοδιότητες τότε είναι πιθανότερο να υιοθετηθεί το σύστημα μιας ενιαίας εποπτικής αρχής εκτός ΚΤ, ενώ, από την άλλη, όταν έχει ανατεθεί εποπτικός ρόλος στην ΚΤ και η τελευταία απολαμβάνει υψηλό κύρος και αξιοπιστία, οι πιθανότητες για περαιτέρω ενοποίηση μέσω της ανάθεσης πρόσθετων εποπτικών αρμοδιοτήτων στην ΚΤ ή της δημιουργίας ενός ενιαίου επόπτη εκτός ΚΤ μειώνονται σημαντικά. 51 Η δεύτερη ομάδα ερευνών προχωρά ένα βήμα περισσότερο παρατηρώντας ότι η επιλογή του συστήματος χρηματοοικονομικής εποπτείας συναρτάται και προς την ποιότητα του γενικότερου θεσμικού περιβάλλοντος. Παρατηρείται, ειδικότερα, ότι χώρες με σχετικά χαμηλό βαθμό διαφθοράς και με αποτελεσματική δημόσια διοίκηση και σύστημα απονομής δικαιοσύνης τείνουν να επιλέγουν το σύστημα του ενιαίου επόπτη (εντός ή εκτός ΚΤ), εφόσον κρίνουν ότι δεν υπάρχουν εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ λειτουργιών ή αρμοδιοτήτων. Αντιθέτως, κράτη με συγκριτικά υψηλό δείκτη διαφθοράς και χαμηλές επιδόσεις στην αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης και στην απονομή της δικαιοσύνης διάκεινται πιο φιλικά προς το σύστημα της κατακερματισμένης εποπτείας ή το δυαρχικό μοντέλο Goodhart/ Schoenmaker (1995) Goodhart/Hartmann/Llewellyn/Rojas Suárez/Weisbrod (1998) Lannoo (1999) Hawkesby (2000) Ferguson (2000) EKT (2001) Goodhart (2002) Demaestri/Guerrero (2003) Nier (2009). 51 Η θεωρητική εξήγηση που προσφέρεται είναι ότι, στην πρώτη περίπτωση, ο ηθικός κίνδυνος και η πιθανότητα σύγκρουσης μεταξύ μικροπροληπτικής εποπτείας και άσκησης νομισματικής πολιτικής λειτουργούν αποτρεπτικά στην αναγνώριση εποπτικού ρόλου στην ΚΤ. Στην έτερη περίπτωση, η προσθήκη επιπλέον εποπτικών αρμοδιοτήτων στην ΚΤ μπορεί, αφενός, να προκαλέσει, επίσης, ηθικό κίνδυνο και να οδηγήσει σε υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών, γεγονός που αποθαρρύνει την περαιτέρω ενοποίηση της εποπτείας μέσω της ενίσχυσης της εποπτικής θέσης της ΚΤ. Αφετέρου, το αυξημένο κύρος και αξιοπιστία της ΚΤ, καθιστά εξίσου δύσκολη την αφαίρεση των εποπτικών αρμοδιοτήτων της ΚΤ και μεταφορά τους σε έναν ενιαίο επόπτη εκτός αυτής. Βλ. Masciandaro, 2006, E pluribus unum? Authorities design in financial supervision: trends and determinants, 17 Open Economies Review 73 Masciandaro, 2007, Divide et impera: financial supervision unification and central bank fragmentation effect, 23 European Journal of Political Economy 285 Masciandaro/Quintyn, 2008, Helping hand or grabbing hand? Politicians, supervision regime, financial structure and market view, 19 North American Journal of Economics and Finance 153 Masciandaro/Nieto/Quintyn, 2009, Financial supervision in the EU: is there convergence in the national architectures?, Paolo Baffi Centre Research Paper Η θεωρητική εξήγηση που προσφέρεται είναι ότι, στην πρώτη περίπτωση, το γενικότερο θεσμικό περιβάλλον φαίνεται να εξουδετερώνει τόσο την όποια επιρροή μπορεί να ασκήσουν οργανωμένα συμφέροντα στη χαράξη πολιτικής όσο και τους όποιους κινδύνους συνδέονται με την υπερβολική συγκέντρωση εξουσιών σε έναν ενιαίο επόπτη. Στην δεύτερη περίπτωση, από την άλλη, επιδιώκεται η επίτευξη ισορροπιών μεταξύ των διαφόρων συμφερόντων που ασκούν πολιτική πίεση, επιδιώκουν την απόσπαση μεριδίου στην χρηματοοικονομική εποπτεία και την ανάθεσή του σε συγκεκριμένη αρχή. Δεδομένου ότι η ΚΤ συνιστά σημαντικό παράγοντα άσκησης πολιτικής πίεσης, υπό την έννοια της έκτασης των εποπτικών εξουσιών που ήδη μπορεί να απολαμβάνει, ο ρόλος που διαδραματίζει στην οργάνωση της εποπτείας αποδεικνύεται σημαντικός: όσο μεγαλύτερη η επιρροή της ΚΤ τόσο πιθανότερο η εκτελεστική εξουσία να προχωρήσει στην ίδρυση ενός μόνον ανταγωνιστή στην χρηματοοικονομική εποπτεία (δυαρχικό 15

18 Τέλος, μια τρίτη ομάδα μελετών επικεντρώνεται στην ανεξαρτησία και λογοδοσία της ΚΤ στις περιπτώσεις εκείνες που η τελευταία αναλαμβάνει και την μικροπροληπτική εποπτεία. Οι έρευνες επιβεβαιώνουν ότι ΚΤ που αναλαμβάνουν και την μικροπροληπτική εποπτεία τείνουν να χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό ανεξαρτησίας, αλλά σχετικά ανεπαρκείς μηχανισμούς λογοδοσίας, απότοκο της παραδοσιακής προσήλωσής τους στην άσκηση νομισματικής πολιτικής. 53 Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι οι χώρες που προέβησαν σε αναθεώρηση του εποπτικού τους συστήματος και στην ίδρυση νέων αρχών εκτός ΚΤ επιδιώκουν την σημαντική ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, επηρεαζόμενες από την προηγούμενη δυσμενή εμπειρία τους αναφορικά με τα εχέγγυα λογοδοσίας της ΚΤ. 54 Τα ανωτέρω πορίσματα αναφορικά με την ανάγκη ενίσχυσης των συστημάτων λογοδοσίας της ΚΤ ως μικροπροληπτικού επόπτη εξηγούνται αν αναλογιστεί κανείς τις θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ νομισματικής πολιτικής και μικροπροληπτικής εποπτείας. Ειδικότερα: (α) η μέτρηση της αποτελεσματικότητας της μικροπροληπτικής εποπτείας είναι πολύ πιο δύσκολη από ότι της νομισματικής πολιτικής, ιδίως όταν ανατίθενται στον επόπτη περισσότεροι εποπτικοί στόχοι, (β) οι μικροπροληπτικοί επόπτες απολαμβάνουν ευρύτατες κανονιστικές και κυρωτικές αρμοδιότητες, σε αντίθεση με τις νομισματικές αρχές, (γ) οι μηχανισμοί διαφάνειας είναι πιο περιορισμένοι κατά την άσκηση μικροπροληπτικής εποπτείας, μιας και η φύση των υποθέσεων που εντάσσονται στο πλαίσιο της τελευταίας απαιτεί πολύ μεγαλύτερο βαθμό εμπιστευτικότητας, (δ) ενώ οι γραμμές λογοδοσίας των νομισματικών αρχών είναι σαφείς και εντοπίζονται έναντι του μοναδικού εντολέα σώματος που έχει αναθέσει τις σχετικές αρμοδιότητες, ο επόπτης λειτουργεί σε «περιβάλλον πολλαπλών εντολέων» (καταναλωτές, εποπτευόμενοι φορείς, αγορές, γενικότερο δημόσιο συμφέρον) και, συνεπώς, οι μηχανισμοί ελέγχου είναι πολύ πιο πολύπλοκοι και απαιτητικοί Επίμετρο: σκέψεις και προτάσεις για το παρόν και το μέλλον της χρηματοοικονομικής εποπτείας στην Ελλάδα Η χρηματοοικονομική εποπτεία στην Ελλάδα οργανώνεται, στις βασικές της γραμμές, ως εξής: Η ΤτΕ είναι η αρμόδια εποπτική αρχή για: (α) την μικροπροληπτική εποπτεία των πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και των ασφαλιστικών εταιριών, και σύστημα) αντί να επιλέξει το σύστημα της κατακερματισμένης εποπτείας, και αντιστρόφως. Βλ. Pellegrina/Masciandaro, 2008, Politicians, central banks, and the shape of financial supervision architectures, 16 Journal of Financial Regulation and Compliance 290 Masciandaro/Quintyn (2008) Masciandaro, 2009, Politicians and financial supervision unification outside the central bank: why do they do it? 5 Journal of Financial Stability 124 Masciandaro/Quintyn, 2010, Institutions matter: financial supervision architecture, central bank and path dependence: general trends and the south eastern European countries, 1 South Eastern Europe Journal of Economics Quintyn/Taylor (2002) Das/Quintyn, 2002, Crisis prevention and crisis management: the role of regulatory governance, IMF Working Paper 163 Hüpkes/Quintyn/Taylor (2005). 54 Quintyn/Ramirez/Taylor, 2007, The fear of freedom: politicians and the independence and accountability of financial sector supervisors, IMF Working Paper 25 Masciandaro/Quintyn/Taylor, 2008, Inside and outside the central bank: independence and accountability in financial supervision trends and determinants, 24 European Journal of Political Economy Hüpkes/Quintyn/Taylor (2005). 16

19 (β) την προστασία των καταναλωτών των υπηρεσιών που παρέχουν οι παραπάνω οργανισμοί, με την εξαίρεση των επενδυτικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (στο εξής ΕΚ) είναι η αρμόδια εποπτική αρχή για: (α) την μικροπροληπτική εποπτεία των ανωνύμων εταιριών παροχής επενδυτικών υπηρεσιών (ΑΕΠΕΥ), των ανωνύμων εταιριών διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ), των ανωνύμων εταιριών επενδύσεων χαρτοφυλακίου (ΑΕΕ), των ανωνύμων εταιριών επενδύσεων ακίνητης περιουσίας (ΑΕΕΑΠ) και των ανωνύμων εταιριών επενδυτικής διαμεσολάβησης (ΑΕΕΔ), (β) την προστασία των καταναλωτών τόσο των υπηρεσιών που παρέχουν οι παραπάνω οργανισμοί όσο και των επενδυτικών υπηρεσιών που παρέχονται από πιστωτικά ιδρύματα, και (γ) τις οργανωμένες αγορές που λειτουργούν στην Ελλάδα, με την εξαίρεση της Ηλεκτρογενούς Δευτερογενούς Αγοράς Τίτλων (ΗΔΑΤ) της οποίας διαχειριστής και βασικός επόπτης είναι η ΤτΕ (με την ΕΚ να διατηρεί παρότι ασαφώς διατυπωμένες ορισμένες εποπτικές αρμοδιότητες). Το νεοσυσταθέν με το άρθρο 20 του ν. 3867/2010 (Α 128) Συμβούλιο Συστημικής Ευστάθειας στο Υπουργείο Οικονομικών (σε συνεργασία με την ΤτΕ) είναι αρμόδιο για την μακροπροληπτική εποπτεία και τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Το ελληνικό εποπτικό μοντέλο παρουσιάζει έντονες ιδιομορφίες, που θα τολμούσε να πει κανείς ότι το καθιστούν καινοφανές. Μέχρι το 2007 το ελληνικό εποπτικό σύστημα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αμιγώς οργανικό, με την εποπτεία (μικροπροληπτική εποπτεία/προστασία των καταναλωτών) για τα μεν πιστωτικά/χρηματοδοτικά ιδρύματα και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος να ανήκει στην ΤτΕ, για τις δε ΑΕΠΕΥ, ΑΕΕΔ (πρώην ΕΛΔΕ), ΑΕΔΑΚ, ΑΕΕ, ΑΕΕΑΠ να ανατίθεται στην ΕΚ και, τέλος, για τις ασφαλιστικές εταιρίες να ανήκει στην ΕΠΕΙΑ. 56 Ο ν. 3606/2007 (άρθρο 59 1) μετέφερε, από την ΤτΕ στην ΕΚ, την εποπτική αρμοδιότητα για την προστασία των καταναλωτών επενδυτικών υπηρεσιών που προσφέρουν πιστωτικά ιδρύματα, ενώ ο ν. 3867/2010 (άρθρο 1) κατήργησε την με μόλις 6 χρόνια ζωής ΕΠΕΙΑ και μεταβίβασε τις εποπτικές της αρμοδιότητές en block στην ΤτΕ. Η επιλογή που έγινε με το ν. 3606/2007 για ενοποίηση της εποπτείας των κανόνων προστασίας των καταναλωτών επενδυτικών υπηρεσιών υπό τη σκέπη της ΕΚ θεωρείται εύλογη. Η εκ μέρους των πιστωτικών ιδρυμάτων παροχή επενδυτικών υπηρεσιών βάσει του καθιερωμένου, Κοινοτικού προτύπου της καθολικής τραπεζικής συνοδεύτηκε από την σταδιακή εναρμόνιση των κανόνων τόσο για τον εντοπισμό και αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών/προϊόντων, όσο και για την προστασία των καταναλωτών τέτοιων υπηρεσιών/προϊόντων. 57 Η ανάληψη της εποπτείας των τελευταίων από την ΕΚ, επομένως, αποτελεί ένα πρώτο, ορθολογικό, βήμα για την ενοποίηση της εποπτείας πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, δεδομένου ότι συνάδει με το μοντέλο οργάνωσης και λειτουργίας που έχει επιλέξει και ρυθμίσει ο Κοινοτικός νομοθέτης για τους εν λόγω οργανισμούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι, για το έτος 2009, πάνω από το 25% των καθαρών εσόδων των ελληνικών τραπεζών αλλά και των τραπεζικών ομίλων προήλθε από μη τοκοφόρες εργασίες, εκ των οποίων άνω του 56 Με το ν. 3229/2004 (ΦΕΚ Α 38) οι εποπτικές αρμοδιότητες για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις πέρασαν από το Υπουργείο Εμπορίου στη νεοσυσταθείσα τότε Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης (ΕΠΕΙΑ). 57 Βλ., ιδίως, Οδηγία 2006/49/ΕΚ σχετικά με την κεφαλαιακή επάρκεια του χαρτοφυλακίου συναλλαγών των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, καθώς και Οδηγίες 2006/48/ΕΚ και 2004/39/ΕΚ, οι οποίες θέτουν κοινές αρχές για την αδειοδότηση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων. 17

20 9% οφείλεται σε έσοδα από χρηματοοικονομικές πράξεις/επενδυτικό χαρτοφυλάκιο και ποσοστό πάνω από 12% σε προμήθειες τούτο αποδεικνύει την έντονη παρουσία των τραπεζών και των τραπεζικών ομίλων στο χώρο των επενδυτικών υπηρεσιών. 58 Από την άλλη πλευρά, η πιο πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία (ν. 3867/2010) κρίνεται μάλλον αποσπασματική και επιπόλαιη. Φαίνεται, μάλιστα, να συνιστά απότοκο της σπασμωδικής αντίδρασης στην κατάρρευση του ασφαλιστικού τμήματος του ομίλου ετερογενών δραστηριοτήτων της Ασπίδος και να αποτυπώνει τη συγκυριακή βούληση του Έλληνα νομοθέτη για ανάθεση της εποπτείας των ασφαλιστικών εταιριών στην ΤτΕ, χωρίς να αναπτύσσεται σε βάθος ένας γενικότερος διάλογος για τα εναλλακτικά εποπτικά συστήματα και τη δυνατότητα προσαρμογής τους στην ελληνική πραγματικότητα. Πρώτον, σε κανένα στάδιο της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας δεν λήφθηκε υπόψη η συζήτηση για την σοβαρή πιθανότητα σύγκρουσης μεταξύ μικροπροληπτικής εποπτείας και προστασίας των καταναλωτών όταν οι δύο αυτοί στόχοι τίθενται υπό την ίδια εποπτική στέγη, ούτε αξιολογήθηκε η σχετική εμπειρία που αποκτήθηκε από την πρόσφατη κρίση, ιδίως στην Μεγάλη Βρετανία. Δεύτερον, η πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία αποτυγχάνει να σταθμίσει με ακρίβεια τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς, με αποτέλεσμα να θέτει ανορθολογικές προτεραιότητες: Η παρουσία χρηματοπιστωτικών ομίλων ετερογενών δραστηριοτήτων στην ελληνική αγορά είναι υποτυπώδης. Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (μέχρι την ) σχετικά με τη λειτουργία τέτοιων ομίλων με επικεφαλή οντότητα εντός της ΕΕ, μόνον ο όμιλος της Ασπίδος φαίνεται να δραστηριοποιείται στην Ελλάδα. 59 Εξάλλου, όπως υπογραμμίζει η ΤτΕ σε πρόσφατη έκθεσή της, η συμμετοχή των ελληνικών τραπεζικών ομίλων στο μετοχικό κεφάλαιο των ασφαλιστικών εταιριών καταλαμβάνει στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ μικρό ποσοστό επί των ιδίων κεφαλαίων τους σε ενοποιημένη βάση, επομένως δεν αναμένεται να υπάρχουν σημαντικές συστημικές επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα από τυχόν δυσμενή μεταβολή των ασφαλιστικών μεγεθών. 60 Σε κάθε περίπτωση, δε, έχει ήδη θεσμοθετηθεί ως περαιτέρω ασφαλιστική δικλείδα ότι η εκ μέρους πιστωτικών ιδρυμάτων απόκτηση άνω του 10% του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων σε χρηματοοικονομικό οργανισμό ή η άσκηση ουσιώδους επιρροής στη διαχείριση τέτοιου οργανισμού (ειδική συμμετοχή) υπόκειται στην έγκριση της ΤτΕ. 61 Αντιθέτως, όπως προαναφέρθηκε, η ελληνική αγορά έχει υιοθετήσει το πρότυπο της καθολικής τραπεζικής, ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία των τραπεζικών ομίλων ομοιογενών δραστηριοτήτων. Για του λόγου το αληθές, τις πρώτες πέντε θέσεις όσον αφορά στην αξία των συναλλαγών στο ρηματιστήριο Αθηνών καταλαμβάνουν επιχειρήσεις επενδύσεων που είναι θυγατρικές τραπεζών, με συνολικό μερίδιο αγοράς που ξεπερνά το 50%. 62 Αντιστοίχως, σε σχέση με το μερίδιο αγοράς που καταλαμβάνουν οι πέντε πρώτες ασφαλιστικές εταιρίες, οι θυγατρικές 58 Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), Έκθεση Για Την ρηματοπιστωτική Σταθερότητα (Ιούλιος 2010). 59 Βλ. <http://ec.europa.eu/internal_market/financial conglomerates/docs/201007_conglomerates_en.pdf>. 60 ΤτΕ (2010): σελ Βλ. Πράξη 2604/ του Διοικητή της ΤτΕ (ΦΕΚ Β 233), καθώς και Συνεδρίαση 281/ της Επιτροπής Τραπεζικών και Πιστωτικών της ΤτΕ (ΦΕΚ Β 840). 62 ρηματιστήριο Αθηνών ΑΕ (Α), Συναλλαγές Εταιριών Μελών Του ρηματιστηρίου Αθηνών (Αύγουστος 2010). 18

Η θεσμική οργάνωση της χρηματοοικονομικής εποπτείας στην Ελλάδα

Η θεσμική οργάνωση της χρηματοοικονομικής εποπτείας στην Ελλάδα Η θεσμική οργάνωση της χρηματοοικονομικής εποπτείας στην Ελλάδα Προκλήσεις και προοπτικές μετά την κρίση Παναγιώτης Σταϊκούρας Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου

Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Επισκέπτης Καθηγητής, Europa Institut, Universität

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Κεντρική Τράπεζα Ρόλος και λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Εισαγωγή Η κορυφή της πυραμίδας του τραπεζικού συστήματος. Επιτελεί διαφορετικό ρόλο από

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις EIOPA-BoS-12/069 EL Κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις 1/8 1. Κατευθυντήριες γραμμές Εισαγωγή 1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού EIOPA (European Insurance

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές / µεσαίες επιχειρήσεις και το Solvency II

Μικρές / µεσαίες επιχειρήσεις και το Solvency II Μικρές / µεσαίες επιχειρήσεις και το Solvency II 1. Εισαγωγή 1.1 Το έγγραφο αυτό επικεντρώνεται σε θέµατα σχετικά µε τις µικρές και µεσαίες ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στoυς τρόπους αντιµετώπισης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 6: Διαχείριση Διεθνούς Δραστηριότητας Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2002R1606 EL 10.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ 1. Εισαγωγή Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών εφαρµόζεται στις εταιρείες του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς, οι οποίες παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV βάσει των ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ των ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑ Ο Πραγματικός Βαθμός Χρησιμότητας του Δείκτη στη Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008. Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος

Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008. Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008 Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος Του Κωνσταντίνου Τασάκου Ph. D, Ειδικού Συμβούλου Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ν.3606/2007. ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MiFID)

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ν.3606/2007. ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MiFID) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ Ν.3606/2007 ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MiFID) ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Λαμβανομένων υπόψη της φύσεως, της κλίμακας και τωv επιχειρηματικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους της ΑΕΠΕΥ, καθώς και της φύσεως, της κλίμακας και της πολυπλοκότητας των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

March 14, 2006. H εμπειρία από τη διαδικασία εφαρμογής της Βασιλείας ΙΙ στις τράπεζες

March 14, 2006. H εμπειρία από τη διαδικασία εφαρμογής της Βασιλείας ΙΙ στις τράπεζες Μάρτιος 2006 0 ΒασιλείαΙΙ H εμπειρία από τη διαδικασία εφαρμογής της Βασιλείας ΙΙ στις τράπεζες Λεωνίδας Χατζηκωνσταντής, Senior Manager, Ernst & Young South Eastern Europe Περιεχόμενα Επισκόπηση πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα & Προσφορά ρ Χρήματος Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Διάκριση μεταξύ τραπεζών και μη αποταμιευτικών ιδρυμάτων Ηβ βασική ήδιαφορά ανάμεσα

Διαβάστε περισσότερα

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η εισαγωγή του Ευρώ αναμένεται ότι θα εντείνει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χάρτη, θα επιταχύνει

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου καταστρώνεται σε τρία βασικά κεφάλαια: Α) Ως προς το Ταμείο Παρακαταθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Το διεθνές χρηματοπιστωτικό δίκαιο μετά την πρόσφατη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση

Το διεθνές χρηματοπιστωτικό δίκαιο μετά την πρόσφατη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση Το διεθνές χρηματοπιστωτικό δίκαιο μετά την πρόσφατη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δεκέμβριος 2009 1

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 2 Ο ΑΔΜΗΕ είναι θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ που δημιουργήθηκε μετά τη συγχώνευση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Κηφισιά 2012 1. ΑΠΟΣΤΟΛΗ Η Επιτροπή Ελέγχου εκλέγεται από την Τακτική Γενική Συνέλευση για να συνδράμει το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκπλήρωση των καθηκόντων του: να διασφαλίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Σύστηµα Αξιολόγησης Κινδύνων Στα πλαίσια της πρακτικής εφαρµογής της ιαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (SREP), όπως προκύπτει από την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ: MiFID II/ MiFIR ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

ΤΟ ΝΕΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ: MiFID II/ MiFIR ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΟ ΝΕΟ «ΣΥΝΤΑΓΜΑ» ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ: MiFID II/ MiFIR ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Μανώλης Αρβανίτης ΑΘΗΝΑ 19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Αποσαφήνιση πρωτοεμφανιζόμενων όρων και υποχρεώσεων Ανάδειξη στόχων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών ισχύει για το σύνολο του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ETAIPEIAΣ «FAST FINANCE ΑΕΠΕΥ» ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ Ν.3606/2007 ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 2/452/1.11.2007

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Διαχειρίσεως Κινδύνων (Risk Management Committee) Κανονισμός Λειτουργίας

Επιτροπή Διαχειρίσεως Κινδύνων (Risk Management Committee) Κανονισμός Λειτουργίας Επιτροπή Διαχειρίσεως Κινδύνων (Risk Management Committee) Κανονισμός Λειτουργίας Σεπτέμβριος 2013 Κανονισμός Επιτροπής Διαχειρίσεως Κινδύνων (Risk Management Committee) Προοίμιο Το Διοικητικό Συμβούλιο,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Κρίση, Τράπεζες και Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Εταιρικής Διακυβέρνησης

Οικονομική Κρίση, Τράπεζες και Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Εταιρικής Διακυβέρνησης 1 Οικονομική Κρίση, Τράπεζες και Ανάπτυξη: Ο Ρόλος της Εταιρικής Διακυβέρνησης Δρ. Παναγιώτης Χ. Ανδρέου Λέκτορας Χρηματοοικονομικών Τμήμα Εμπορίου, Χρηματοοικονομικών και Ναυτιλίας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Ανδρέας Γ. Κουτούπης MIIA, PIIA, CIA, CCSA Senior Manager, Internal Audit Services PwC Εισαγωγή Η Εταιρική ιακυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS"

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ CROWDFUNDING KAI VENTURE CAPITALS Πειραιάς, 8 Μαΐου 2015 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS" Crowdfunding Το crowdfunding ή αλλιώς participative financing - («χρηματοδότηση από το πλήθος» -- «συμμετοχική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Κινδύνου. Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τομέας Οικονομικής των Επιχειρήσεων & Χρηματοοικονομικής. «Οι Εισηγητής: Δημήτρης Παππάς

Διαχείριση Κινδύνου. Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τομέας Οικονομικής των Επιχειρήσεων & Χρηματοοικονομικής. «Οι Εισηγητής: Δημήτρης Παππάς Διαχείριση Κινδύνου ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τομέας Οικονομικής των Επιχειρήσεων & Χρηματοοικονομικής «Οι εξελίξεις στο κανονιστικό πλαίσιο παροχής τραπεζικών

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα Πέμπτη, 10.04.2014 Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Επίτροπε, Υπουργοί, αγαπητοί σύνεδροι Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση σας καλωσορίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Οι εποπτικές αρμοδιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος στο νέο χρηματοοικονομικό περιβάλλον

Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Οι εποπτικές αρμοδιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος στο νέο χρηματοοικονομικό περιβάλλον Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Οι εποπτικές αρμοδιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος στο νέο χρηματοοικονομικό περιβάλλον Με βάση το άρθρο 55Α του Καταστατικού της, η Τράπεζα της Ελλάδος ασκεί την εποπτεία στα πιστωτικά ιδρύματα,

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύουμε τα χρήματά σας

Προστατεύουμε τα χρήματά σας Προστατεύουμε τα χρήματά σας Ένας οδηγός σχετικά με τον τρόπο που το Σύστημα Αποζημίωσης Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών (FSCS) προστατεύει τα χρήματά σας Σχετικά με το παρόν φυλλάδιο Το παρόν φυλλάδιο επεξηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλοι Επιχειρήσεων (1)

Όμιλοι Επιχειρήσεων (1) Όμιλοι Επιχειρήσεων (1) ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νίκος Συκιανάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Πειραιά Συνδεδεμένες Ανώνυμες Εταιρείες Διαμέσου Εξαγορών και Συγχωνεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΔΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ.

ΜΙΔΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ. ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2011 ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 9/459/27.12.2007 ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Αθήνα, 29.2.2012 1. Στόχοι και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων Η ΜΙΔΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ (Bancassurance) ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ : Alpha Bank

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ (Bancassurance) ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ : Alpha Bank ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ (Bancassurance) ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ : Alpha Bank ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΡΑΠΕΖΟΑΣΦΑΛΕΙΕΣ? Τραπεζοαφάλεια (Bancassurance) ονομάζεται η διείσδυση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΙΒ18 ΙΒ20: ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΙΒ18 ΙΒ20: ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΙΒ18 ΙΒ20: ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ 1. Γενικά Τα υποδείγματα ΙΒ18-ΙΒ20 συμπληρώνονται από τα όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που εποπτεύονται από τη ΤτΕ. Τα υποδείγματα περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Εισαγωγικό Μέρος

Οικονομικά για Νομικούς Εισαγωγικό Μέρος Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Εισαγωγικό Μέρος Μιχάλης Ανθρωπέλος, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγκτική Επιτροπή (Audit Committee) Κανονισμός Λειτουργίας

Ελεγκτική Επιτροπή (Audit Committee) Κανονισμός Λειτουργίας Ελεγκτική Επιτροπή (Audit Committee) Κανονισμός Λειτουργίας Σεπτέμβριος 2013 Κανονισμός Ελεγκτικής Επιτροπής (Audit Committee) Προοίμιο Το Διοικητικό Συμβούλιο, κατά τη συνεδρίασή του της 23.11.1995, αποφάσισε

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών)

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Περίληψη νέων όρων Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής Υπηρεσίες μεταποίησης Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Η νέα ορολογία περιγράφει αυτή την κατηγορία με μεγαλύτερη ακρίβεια Πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Ευθύμιος Μπουρτζάλας Ειρήνη Αντύπα 6 Απριλίου 2012 AUSTRALIA BELGIUM CHINA FRANCE GERMANY HONG KONG SAR

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές πληροφορίες για τα εγκεκριμένα από την Τράπεζα της Ελλάδος σεμινάρια του ΕΙΑΣ

Γενικές πληροφορίες για τα εγκεκριμένα από την Τράπεζα της Ελλάδος σεμινάρια του ΕΙΑΣ Α.Π.: 3361 Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΤΟΥ ΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ (ΑΝΤ)ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΩΝ (Εγκεκριμένα από την Τράπεζα της Ελλάδος) Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα. Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton

Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα. Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton Τάσεις και εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα Νίκος Ιωάννου Partner Grant Thornton Παρούσα κατάσταση και τάσεις 2015 Grant Thornton. All rights reserved. Πώς διαμορφώνεται το ελεγκτικό επάγγελμα στις παρούσες

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που Συμπληρωματικές διατάξεις του Ν.2190/1920 Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που επιβάλλει τη συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρόληψη και Ασφάλιση : Διπλή ασπίδα προστασίας από τους κινδύνους που απειλούν Ζωή Υγεία Α Μέρος : Κίνδυνοι Ζωής και Υγείας Κίνδυνοι κατά Ζωής & Υγείας και η διαχρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης «Η Κανονιστική Συμμόρφωση στο Χρηματοοικονομικό Σύστημα»

Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης «Η Κανονιστική Συμμόρφωση στο Χρηματοοικονομικό Σύστημα» Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης «Η Κανονιστική Συμμόρφωση στο Χρηματοοικονομικό Σύστημα» Κέντρο Μελετών και Εκπαίδευσης Χρηματοοικονομικής Εργαστήριο Επενδυτικών Εφαρμογών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ν. 106(Ι)/2013 106(Ι)/2013 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

JC 2014 43 27 May 2014

JC 2014 43 27 May 2014 JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τον χειρισµό παραπόνων/καταγγελιών για τον τοµέα των κινητών αξιών (ESMA) και τον τραπεζικό τοµέα (ΕΑΤ) 1 Περιεχόµενα Κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Νοεμβρίου 2015. σχετικά με τη ρύθμιση των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων (CON/2015/45)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Νοεμβρίου 2015. σχετικά με τη ρύθμιση των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων (CON/2015/45) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Νοεμβρίου 2015 σχετικά με τη ρύθμιση των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων (CON/2015/45) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 5 Νοεμβρίου 2015 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ Παράρτηµα 6 ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΕΣ «ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΠΕΝ ΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΚΟΥΠΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 12 ΚΑΙ 13 ΤΟΥ Ν. 3606/2007 Α. Για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 19ης Οκτωβρίου 2015

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 19ης Οκτωβρίου 2015 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 19ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με τη ρύθμιση των χρηματοδοτικών μισθώσεων και των δραστηριοτήτων των εταιρειών χρηματοδοτικής μίσθωσης (CON/2015/37)

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΙV Η έννοια της Πιστωτικής Κουλτούρας στην τραπεζική αγορά προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τη φιλοσοφία ενός Τραπεζικού Οργανισμού. Η ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Καταναλωτών στον Ασφαλιστικό Τομέα. Μιλτιάδης Μιλτιάδου

Προστασία Καταναλωτών στον Ασφαλιστικό Τομέα. Μιλτιάδης Μιλτιάδου Προστασία Καταναλωτών στον Ασφαλιστικό Τομέα Μιλτιάδης Μιλτιάδου Καταχρηστικές Ρήτρες Κάθε ρήτρα: που δεν αποτέλεσε αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης, και δημιουργεί σημαντική ανισότητα ανάμεσα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Solvency II. Πυλώνας ΙΙ Εταιρική ιακυβέρνηση και Εσωτερικός Έλεγχος. Μυρτώ Χαμπάκη. Υπεύθυνη Οικονομικών Θεμάτων & Κλάδου Ζωής Ε.Α.Ε.

Solvency II. Πυλώνας ΙΙ Εταιρική ιακυβέρνηση και Εσωτερικός Έλεγχος. Μυρτώ Χαμπάκη. Υπεύθυνη Οικονομικών Θεμάτων & Κλάδου Ζωής Ε.Α.Ε. Solvency II Πυλώνας ΙΙ Εταιρική ιακυβέρνηση και Εσωτερικός Έλεγχος Μυρτώ Χαμπάκη ΒΑ,ΜΑ Υπεύθυνη Οικονομικών Θεμάτων & Κλάδου Ζωής Ε.Α.Ε.Ε 21/01/2009 1 Γιατί το «Solvency II» ; Η παρούσα κατάσταση Solvency

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ Ι ΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ Ι ΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ Ι ΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ «ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΧΩΡΑΣ» ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2007 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πέραν των συνηθισµένων τραπεζικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά & Χρηματοοικονομικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά & Χρηματοοικονομικά Πρότυπα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διεθνή Λογιστικά & Χρηματοοικονομικά Πρότυπα Ενότητα # 1:Παρουσίαση ΔΛΠ-ΤΕΙ Μαρία Ροδοσθένους Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ. Ενότητα 2: ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ. Ενότητα 2: ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 2: ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε.

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Οι διατάξεις περί ευθύνης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου εφαρμόζονται και σε πρόσωπα που δεν είναι μέλη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 22/12.7.2013

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 22/12.7.2013 ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 22/12.7.2013 Θέμα: Διαδικασία α) για την παροχή άδειας ίδρυσης και λειτουργίας πιστωτικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και β) για την απόκτηση συμμετοχής σε λειτουργούν πιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΕΑΠ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ξ. Δ. Αυλωνίτης Αντιπρόεδρος.

ΑΕΕΑΠ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ξ. Δ. Αυλωνίτης Αντιπρόεδρος. ΑΕΕΑΠ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ξ. Δ. Αυλωνίτης Αντιπρόεδρος Οκτώβριος 2013 Τί είναι η ΑΕΕΑΠ; Εταιρία ειδικού σκοπού Επενδύει τα κεφάλαιά της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΤΕΑ-ΕΑΠΑΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΤΕΑ-ΕΑΠΑΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΤΕΑ-ΕΑΠΑΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΧ) Πίνακας περιεχομένων 1.ΑΠΟΣΤΟΛΗ - ΣΚΟΠΟΣ 3 2.ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ 4 3.ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ 4 4.ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ 4 5.ΑΝΑΦΟΡΕΣ 7 6.ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Αγαπητοί εργαζόμενοι στους ΦΔ, το ζητούμενο είναι η διατήρηση της βιοπικοικλότητας ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010 ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΒΗΣ Κοινή λογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Πανεπιστηµίου 69 & Αιόλου, 105 64 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τον Κώδικα ιαχείρισης του ικτύου Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο διαµόρφωσης γνώµης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3487,ΦΕΚ Α 190/11.9.2006

ΝΟΜΟΣ 3487,ΦΕΚ Α 190/11.9.2006 ΝΟΜΟΣ 3487,ΦΕΚ Α 190/11.9.2006 Ενσωµάτωση στο εθνικό δίκαιο της Οδηγίας 2003/ 51/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 18ης Ιουνίου 2003 "για την τροποποίηση των Οδηγιών του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ Με ποιο τρόπο προστατεύεται η κύρια κατοικία από τους πλειστηριασμούς 18 Ιανουαρίου 2014 1 Στοιχεία για το δανεισμό των νοικοκυριών Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 23ης Απριλίου 2010 σχετικά με την εποπτεία της ιδιωτικής ασφάλισης, τη σύσταση εγγυητικού κεφαλαίου ιδιωτικής ασφάλισης ζωής και λοιπές διατάξεις (CON/2010/33)

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΚΥΠΡΟΥ ASSET MANAGEMENT Α.Ε..Α.Κ»

ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΚΥΠΡΟΥ ASSET MANAGEMENT Α.Ε..Α.Κ» ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΚΥΠΡΟΥ ASSET MANAGEMENT Α.Ε..Α.Κ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ 14ης ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 31 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Κύριοι

Διαβάστε περισσότερα