Δαπάνες υγείας και κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα στην ΕΕ-15

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δαπάνες υγείας και κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα στην ΕΕ-15"

Transcript

1 REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(5): Δαπάνες υγείας και κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα στην ΕΕ-15 Η οικονομική ύφεση και οι επακόλουθες δημοσιονομικές πολιτικές λιτότητας είχαν τεράστια αρνητική επίδραση στο κοινωνικό κράτος, εστιάζοντας στη μείωση των κοινωνικών δαπανών. Η καταγραφή των συνολικών κοινωνικών δαπανών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την παρακολούθηση, τη σύγκριση και το συντονισμό των πολιτικών μεταξύ των χωρών. Το ESSPROS (European System of integrated Social PROtection Statistics, Ευρωπαϊκό Σύστημα Ολοκληρωμένων Στατιστικών Κοινωνικής Προστασίας) αποτελεί μια πλατφόρμα καταγραφής αντίστοιχων στατιστικών δεδομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Η καταγραφή της διαχρονικής εξέλιξης των συνολικών δαπανών κοινωνικής προστασίας και υγείας στην Ελλάδα και στην ΕΕ-15 κατά την περίοδο κατέδειξε ότι οι μεγαλύτερες δαπάνες για την κοινωνική προστασία μεταξύ των χωρών της ΕΕ-15 πραγματοποιούνται από το Λουξεμβούργο και οι μικρότερες στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Η Ελλάδα, μαζί με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία), κατέχει μια από τις τελευταίες θέσεις διαχρονικά, τόσο στις δαπάνες κοινωνικής προστασίας, όσο και στις δαπάνες υγείας. Αναφορικά με τη φαρμακευτική δαπάνη, που αποτελεί μέρος των δαπανών υγείας, η Ελλάδα κατείχε το 2009 την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-15. Ωστόσο, από το 2009 και μετά η φαρμακευτική δαπάνη συνεχώς μειώνεται, σε αντίθεση με χώρες όπως Γερμανία και Βέλγιο, στις οποίες το 2012 παρατηρήθηκε αύξηση. Βάσει της διεθνούς τυπολογίας κοινωνικής πολιτικής, η Ελλάδα κατατάσσεται στο μεσογειακό ή στο νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους-πρόνοιας. Τόσο οι δαπάνες για την κοινωνική προστασία όσο και οι δαπάνες για την υγεία μειώνονται συνεχώς από το , ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης και της πίεσης για δημοσιονομική προσαρμογή. Ωστόσο, παρά τις μειωμένες δαπάνες υγείας σε ανά κάτοικο, που διατίθενται διαχρονικά στην ελληνική κοινωνία, η φαρμακευτική δαπάνη ήταν πολύ υψηλή συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-15, με αποτέλεσμα το σχεδιασμό μιας φαρμακευτικής πολιτικής με στόχο τη μείωση των δαπανών. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2015, 32(5): Β. Χαλκιά, 1 Α. Βαρακλιώτη 2 1 Διοίκηση Μονάδων Υγείας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Θεσσαλονίκη 2 Κέντρο Αιμοδοσίας, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό» και Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα Health and social protection expenditure in Greece and the EU-member states Λέξεις ευρετηρίου Δαπάνες υγείας ESSPROS Κοινωνική πολιτική Κοινωνική προστασία Φαρμακευτική δαπάνη Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κοινωνική Πολιτική, ως διεπιστημονικό πεδίο, αντλεί στοιχεία από ποικίλες επιστήμες, όπως Κοινωνιολογία, Δημογραφία, Πολιτική και Οικονομική Επιστήμη, Στατιστική κ.ά. Είναι δύσκολο να υπάρξει ένας γενικός και συνοπτικός ορισμός της Κοινωνικής Πολιτικής και αυτό γιατί κάθε άνθρωπος μπορεί να τον προσεγγίσει από διαφορετική οπτική ανάλογα με το ιδεολογικό, το διανοητικό και το μορφωτικό του υπόβαθρο, αποδεικνύοντας έτσι το πολυδιάστατο του χαρακτήρα της. 1 Δεδομένου ότι το εύρος της Κοινωνικής Πολιτικής καθορίζεται από τον τρόπο κάλυψης των κοινωνικών αναγκών, αυτή ταυτίστηκε με το κράτος-πρόνοιας. 2 Το κράτος-πρόνοιας αφορά στο σύνολο των ενεργειών που πρέπει να εφαρμοστούν για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών και την εξάλειψη κοινωνικών κινδύνων των πολιτών, με στόχο την εξομάλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. 1,2 Οι οικονομικές και οι κοινωνικές ανακατατάξεις σε συνδυασμό με τις δημογραφικές μεταβολές θέτουν σε κίνδυνο και αμφισβήτηση το υφιστάμενο οικοδόμημα του κράτους-πρόνοιας, αφού τα υπάρχοντα συστήματα κοινωνικής προστασίας αδυνατούν να προσαρμοστούν. Στην Ελλάδα, το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται υπό την ασφυκτική πίεση της οικονομικής κρίσης, με τον περιορισμό των κοινωνικών δαπανών για παροχή υπηρεσιών υγείας, εκπαίδευση, επιδόματα και κοινωνική ασφάλεια. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η πολιτική κοινωνικών παροχών που

2 ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ 547 ακολουθήθηκε τα προηγούμενα χρόνια στην Ελλάδα αλλά και γενικότερα στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου είναι εκείνη που οδήγησε σε κάποιο βαθμό στο δημοσιονομικό εκτροχιασμό. 3,4 Η ανεξέλεγκτη αύξηση της κοινωνικής δαπάνης στην Ελλάδα κατά την περίοδο ήταν αποτέλεσμα πελατειακών σχέσεων πολιτικής και πολιτών και όχι αποτέλεσμα ενός ορθολογικού σχεδιασμού με στόχο την κοινωνική προστασία κοινωνικά ευπαθών ομάδων. Έτσι, με την είσοδο της Ελλάδας στην οικονομική κρίση αποδείχθηκε ότι δεν υπάρχει ουσιαστικά κάποιο δίχτυ κοινωνικής προστασίας που θα στήριζε ανέργους, χαμηλοσυνταξιούχους, πτωχές οικογένειες, νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, ηλικιωμένους και όλες εκείνες τις κοινωνικά ευαίσθητες ομάδες. 3,4 Μεγάλο μερίδιο από τις συνολικές δαπάνες κοινωνικής προστασίας αποτελούν οι δαπάνες για την υγεία, που κατά πολλούς θεωρούνται μια από τις σημαντικότερες παθογένειες της δημοσιονομικής πολιτικής. Οι παράγοντες που οδήγησαν στη συνεχή διόγκωση των υγειονομικών δαπανών σχετίζονταν με την έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών στις συνταγογραφήσεις, στη διακίνηση φαρμάκων, στις τιμές ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και διαγνωστικών εξετάσεων, στην έλλειψη μηχανοργάνωσης και διπλογραφικών λογιστικών συστημάτων στα νοσοκομεία. 5 Υποκατηγορία των δαπανών υγείας αποτελεί η φαρμακευτική δαπάνη, η οποία, ειδικότερα στην Ελλάδα, αποτέλεσε και αποτελεί μείζον πεδίο λήψης μέτρων εξοικονόμησης χρημάτων, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής. 4 Στην πρώτη ενότητα της παρούσας εργασίας γίνεται μια προσπάθεια καταγραφής της τυπολογίας και των χαρακτηριστικών της ασκούμενης κοινωνικής πολιτικής και των διαφορετικών κρατών-πρόνοιας, με αναφορά στην κατάταξη της Ελλάδας. Στη δεύτερη ενότητα επιχειρείται μια διαχρονική αποτύπωση των συνολικών δαπανών κοινωνικής προστασίας και των δαπανών υγείας στην Ελλάδα και η σύγκριση με αντίστοιχα δεδομένα από χώρες που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση 15 (ΕΕ-15). Στην τρίτη ενότητα παρατίθενται επιγραμματικά τα μέτρα που ελήφθησαν προς την κατεύθυνση της μείωσης της φαρμακευτικής δαπάνης, αλλά και οι επιπτώσεις αυτών στη βιωσιμότητα των φαρμακείων. 2. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ-ΠΡΟΝΟΙΑΣ 2.1. Τυπολογία κοινωνικής πολιτικής Με κριτήρια κυρίως τις σχέσεις αγοράς, οικογένειας και κράτους στην παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και προστασίας, αρκετοί ερευνητές προσπάθησαν να ομαδοποιήσουν και να κατηγοριοποιήσουν τις διαφορετικές πολιτικές κράτους-πρόνοιας. Ένας από τους κλασικούς θεμελιωτές τυπολογίας της κοινωνικής πολιτικής ήταν ο Titmuss, ο οποίος το 1974 κατέταξε τα μοντέλα κοινωνικής πολιτικής σε τρία πρότυπα: (α) Υπολειμματικό πρότυπο, στο οποίο το κράτος λειτουργεί ως δίχτυ ασφάλειας, έτσι ώστε να αποφεύγεται η κοινωνική εξαθλίωση, αλλά η κάλυψη των αναγκών αποτελεί ατομική ευθύνη, (β) βιομηχανικό/ ανταποδοτικό πρότυπο, στο οποίο οι κοινωνικές παροχές εξαρτώνται από την αγορά εργασίας και όπου ο κάθε εργαζόμενος συμμετέχει και αμείβεται και (γ) θεσμικό/ αναδιανεμητικό πρότυπο, το οποίο παρουσιάζει καθολική κάλυψη κοινωνικών αναγκών, με κύριο χαρακτηριστικό το διευρυμένο κράτος-πρόνοιας και στόχο την αναδιανομή πλούτου και ευκαιριών για την καταπολέμηση ανισοτήτων και την εξασφάλιση κοινωνικής συνοχής. 1,6,7 Με κριτήριο τις σχέσεις κράτους, αγοράς και οικογένειας, αλλά και το δείκτη αποεμπορευματοποίησης της εργασίας, o Esping-Adersen κατέταξε τα συστήματα κοινωνικής πολιτικής σε (α) φιλελεύθερο, στο οποίο οι παροχές είναι περιορισμένες και η κάλυψη των αναγκών πραγματοποιείται από το κράτος, μόνο όμως σε εκείνους που αδυνατούν να τις καλύψουν μέσα από το μηχανισμό της αγοράς, (β) συντηρητικό/κορπορατιστικό, που χαρακτηρίζεται από μερική εμπορευματοποίηση των κοινωνικών αναγκών και η κάλυψη των αναγκών επιτυγχάνεται με κριτήρια την κοινωνική θέση και τάξη και σε (γ) κοινωνικο-δημοκρατικό, στο οποίο οι παροχές είναι καθολικές και υψηλής ποιότητας σε όλους, με στόχο την κοινωνική ισότητα. 6,8 Ο Leibfried εισάγει μια ακόμη κατηγορία στην παραπάνω τυπολογία, τη λατινική περιφέρεια, ένα μίγμα υπολειμματικού τύπου με χαρακτηριστικά και συντηρητικής/ κορπορατιστικής λειτουργίας. 9 Αντίστοιχα, για τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία) εισάγεται από τον Ferrera το νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο (Southern welfare model), στο οποίο η κορπορατίστικη λειτουργία είναι έντονη, με παράλληλη δημιουργία ευνοούμενων ομάδων πολιτών. 10 Το νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο περιλαμβάνει στοιχεία από το μοντέλο Bismark στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και Beveridge στον τομέα υγείας, με κύρια χαρακτηριστικά τον υψηλό βαθμό μεταβιβαστικών πληρωμών, την ανισότητα των παροχών, τη χαμηλή αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. 10 Μια πιο σύνθετη προσέγγιση πραγματοποιήθηκε από τον Gough, όπως φαίνεται και στον πίνακα 1, όπου η διάκριση γίνεται με βάση την έκταση και το επίπεδο προνοιακής παροχής, το βαθμό αποκεντρωτικής παροχής και, τέλος, τη γενναιοδωρία. 11 Μια διαφορετική ανάλυση κατηγοριοποιεί τα κράτη της ΕΕ σε εκείνα που ανήκουν (α) στο σκανδιναβικό μοντέλο

3 548 Β. ΧΑΛΚΙΑ και Α. ΒΑΡΑΚΛΙΩΤΗ Πίνακας 1. Κύριες προσεγγίσεις κοινωνικής πολιτικής. Πρότυπα κοινωνικής πολιτικής Titmuss 7 Υπολειμματικό πρότυπο ΗΠΑ Βιομηχανικό ανταποδοτικό πρότυπο Μεγάλη Βρετανία Θεσμικό αναδιανεμητικό πρότυπο Σκανδιναβικές χώρες Gough 11 Κράτος-πρόνοιας με ενσωματωμένο δίχτυ ασφάλειας Μεγάλη Βρετανία, Καναδάς, Ιρλανδία Δυϊκής κοινωνικής πρόνοιας Γαλλία, Γερμανία, Λουξεμβούργο Υπολειμματική παροχή Ισπανία, Ελλάδα, Χώρες νότιας Ευρώπης Αποκεντρωτική διακριτική Νορβηγία, Αυστρία, Ελβετία Θεμελιωμένα στην ιδιότητα του πολίτη με επικουρική βοήθεια Φινλανδία, Ολλανδία Esping-Andersen 8 Φιλελεύθερο πρότυπο Βόρεια Αμερική, Αυστραλία, Μεγάλη Βρετανία Συντηρητικό/κορπορατιστικό πρότυπο Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο Κοινωνικο-δημοκρατικό πρότυπο Σουηδία, Νορβηγία, Δανία, Φινλανδία Leibfried 9 Φιλελεύθερο πρότυπο Βόρεια Αμερική, Αυστραλία, Μεγάλη Βρετανία Συντηρητικό/κορπορατιστικό πρότυπο Κεντρική Ευρώπη, Γαλλία Σοσιαλδημοκρατικό πρότυπο Σκανδιναβικές χώρες Latin Rim Λατινική περιφέρεια Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία Ferrera 10 Φιλελεύθερο πρότυπο Βόρεια Αμερική, Αυστραλία, Μεγάλη Βρετανία Συντηρητικό/κορπορατιστικό πρότυπο Κεντρική Ευρώπη, Γαλλία Σοσιαλδημοκρατικό πρότυπο Σκανδιναβικές χώρες Νοτιο-ευρωπαϊκό μοντέλο Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία κράτους-πρόνοιας (Δανία, Φινλανδία, Σουηδία), το οποίο χαρακτηρίζεται ως το πιο ολοκληρωμένο μοντέλο, γιατί δίνει μεγάλη έμφαση στην αναδιανομή, την κοινωνική ένταξη και την καθολικότητα των παροχών, (β) στο ηπειρωτικό μοντέλο (Ολλανδία με χαρακτηριστικά και σκανδιναβικών χωρών, Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία και Αυστρία), στο οποίο οι κοινωνικές παροχές κινούνται σε μέτριο επίπεδο και είναι συνδεδεμένες με το εισόδημα του καθένα και (γ) στο αγγλοσαξωνικό μοντέλο (Μ. Βρετανία και Ιρλανδία). Σε αυτό το μοντέλο τονίζεται η ατομική ευθύνη, οι κοινωνικές παροχές είναι μικρότερες απ ό,τι σε άλλες χώρες, αλλά στοχευόμενες και με εισοδηματικά κριτήρια και (δ) στο μεσογειακό μοντέλο (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα), το οποίο χαρακτηρίζεται από χαμηλό επίπεδο κοινωνικών παροχών, που αντισταθμίζεται από τον ισχυρό οικογενειακό πυλώνα. 12 Σε γενικές γραμμές, οι χώρες του μεσογειακού μοντέλου δεν κατανέμουν ισόρροπα την προστασία σε όλο το φάσμα των κινδύνων, ενώ χαρακτηρίζονται από το φαινόμενο της «θεσμικής ευνοιοκρατίας», όπου οι κρατικοί θεσμοί είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε κομματικές πιέσεις, καθώς σχηματίζονται σύνθετοι μηχανισμοί «πατρωνίας» για τη διανομή των όποιων χρηματικών επιδοτήσεων. Τα κενά τα οποία δημιουργούνται έρχεται να καλύψει ένα «πρωταρχικό κοινωνικό δίκτυο ασφάλειας», που αποτελείται από ισχυρούς οικογενειακούς και φιλικούς δεσμούς. 13 Η περίπτωση βέβαια του ελληνικού κράτους-πρόνοιας παρουσιάζει ορισμένες πρόσθετες ιδιαιτερότητες. Ενώ στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες η ανάπτυξή του συντελέστηκε μεταπολεμικά, η ύπαρξη σειράς οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων (μικρή αναλογία μισθωτών, έλλειψη κοινωνικής συνοχής και φιλελεύθερου πολιτικού πλαισίου έως το 1974) οδήγησε στην ανάπτυξη του κράτους-πρόνοιας στη χώρα μας στα μέσα της δεκαετίας του 1970 και μετά. 14 Ωστόσο, την εποχή που αναπτυσσόταν στην Ελλάδα, διερχόταν σε κρίση διεθνώς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη διέλευση του ελληνικού κράτους-πρόνοιας από την περίοδο της υπανάπτυξής του στην περίοδο της κρίσης και της σταδιακής αμφισβήτησής του. Τα διαχρονικά διαρθρωτικά του προβλήματα ήρθε να επιτείνει η οικονομική κρίση και η ύφεση από το 2010 έως σήμερα. 14 Ωστόσο, όπως αναφέρει και ο Esping-Andersen, τα κράτη αντιμετωπίζουν τους ίδιους κινδύνους (γήρανση πληθυσμού, ανεργία, φτώχεια, μετανάστευση, διάλυση παραδοσιακών οικογενειακών δομών), έχουν τις ίδιες ανάγκες και θα προχωρήσουν σε κάποιες επιλογές. Το βασικό όμως πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πολιτικές κοινωνικής

4 ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ 549 προστασίας είναι ο τρόπος κατανομής της ευθύνης στους τρεις βασικούς πυλώνες της πρόνοιας, οι οποίοι είναι η αγορά, η οικογένεια και το κράτος ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Η καταγραφή των δαπανών κοινωνικής προστασίας με ένα κοινό μεθοδολογικό πλαίσιο, με βάση κοινά πρότυπα, ορισμούς και ταξινομήσεις, πραγματοποιείται στις χώρες μέλη της ΕΕ μέσω της πλατφόρμας του ESSPROS. Με βάση το ESSPROS, ο όρος κοινωνική προστασία εμπεριέχει όλες εκείνες τις πρωτοβουλίες, δημόσιες και ιδιωτικές, με στόχο την ανακούφιση νοικοκυριών και ατόμων από συγκεκριμένες ανάγκες και κινδύνους: Ασθένεια/υγειονομική περίθαλψη, ανικανότητα/αναπηρία, γήρας, επιζώντες (survivors), οικογένεια/παιδιά, ανεργία, στέγαση και κοινωνικός αποκλεισμός που δεν ταξινομείται σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες Δαπάνες κοινωνικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση 15 Οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας αφορούν στις κοινωνικές δαπάνες με στόχο την αντιμετώπιση των κινδύνων που αναφέρθηκαν παραπάνω, στις διοικητικές δαπάνες (administrator costs), στις ανταποδοτικές πληρωμές (transfer to other scheme) και σε άλλες δαπάνες, όπως φόρος εισοδημάτων. 16 Διαχρονικά, οι μεγαλύτερες δαπάνες για την κοινωνική προστασία από τις χώρες της ΕΕ-15 πραγματοποιούνται από το Λουξεμβούργο και οι μικρότερες στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Παρατηρείται, λοιπόν, το 2012 να δαπανώνται ,24 /κάτοικο στο Λουξεμβούργο, όταν την ίδια στιγμή ο μέσος όρος (ΜΟ) της ΕΕ-15 βρίσκεται στις 8.714,2 και στην Ελλάδα μόλις στις 5.224,44 ανά κάτοικο (εικ. 1). Στην εικόνα 2 παρατηρείται αύξηση των δαπανών κοινωνικής προστασίας από το 2002 έως σήμερα μόνο για την Ιταλία, ενώ για τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου η αύξηση αυτή φθάνει έως το Κατά το χρονικό διάστημα , οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα μειώθηκαν. Αντίστοιχα, στην εικόνα 3, παρατηρείται γενικότερα συνεχής αύξηση των δαπανών κοινωνικής προστασίας από το στις χώρες του ηπειρωτικού μοντέλου. Αξιοσημείωτο είναι ότι και στη Μεγάλη Βρετανία σημειώθηκε μείωση των δαπανών κατά τα έτη 2008 και 2009, ενώ από το 2010 υπάρχει και πάλι αύξηση. Από τα παραπάνω διαγράμματα παρατηρείται σαφώς η δημιουργία ομάδας του ευρωπαϊκού Νότου σχετικά με τις δαπάνες κοινωνικής προστασίας, η οποία στην ουσία επιβεβαιώνει τις μέχρι τώρα προσεγγίσεις που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά στα πρότυπα κοινωνικής πολιτικής. Επίσης, προκύπτει και ευδιάκριτη ομαδοποίηση (εικ. 1) στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία), οι οποίες, με βάση τους Aigigner και Leoni, ανήκουν Εικόνα 1. Διαχρονική εξέλιξη δαπανών της κοινωνικής προστασίας σε ανά κάτοικο στην ΕΕ-15 ( ). Πηγή: Eurostat (ίδιοι υπολογισμοί).

5 550 Β. ΧΑΛΚΙΑ και Α. ΒΑΡΑΚΛΙΩΤΗ Εικόνα 2. Διαχρονική εξέλιξη δαπανών κοινωνικής προστασίας σε ανά κάτοικο στην ΕΕ-15 στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Πηγή: Eurostat (ίδιοι υπολογισμοί). Εικόνα 3. Διαχρονική εξέλιξη δαπανών κοινωνικής προστασίας σε ανά κάτοικο στην ΕΕ-15 στις χώρες του ηπειρωτικού μοντέλου. Πηγή: Eurostat (ίδιοι υπολογισμοί). στο ηπειρωτικό μοντέλο, και σε εκείνες που ανήκουν στο σκανδιναβικό μοντέλο κράτους-πρόνοιας (Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία, Σουηδία) Δαπάνες υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση 15 Οι δαπάνες στην υγεία με βάση το ESSPROS αναφέρονται στην υποστήριξη με μετρητά του ατόμου ή της οικογένειας, η οποία βρίσκεται σε «κίνδυνο», ανάλογα με τη φυσική ή την ψυχική ασθένεια που πάσχει (εξαιρείται η ανικανότητα/ αναπηρία που αποτελεί από μόνη της ξεχωριστή κατηγορία κινδύνου), οι οποίες αντισταθμίζουν εν μέρει την προσωρινή παύση από την εργασία (χαρακτηριστικό παράδειγμα οι παροχές που δίνονται κατά την κύηση και μετά από τον τοκετό). Αναφέρονται επίσης στην υγειονομική περίθαλψη, με στόχο την αποκατάσταση ή τη βελτίωση της υγείας των ανθρώπων, με τελικό αποτέλεσμα την προστασία από οποιαδήποτε διαταραχή. 16 Όπως και στις συνολικές δαπάνες για κοινωνική προστασία, έτσι και στις δαπάνες για την υγεία το Λουξεμβούργο

6 ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ 551 κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-15 με αυξητική τάση κάθε χρόνο, ενώ Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα και Πορτογαλία κατέχουν τις τελευταίες θέσεις, με υποχώρηση του ύψους των δαπανών που καταβάλλονται στην υγεία από το 2009 και μετά. Αξιοσημείωτη ωστόσο είναι η αύξηση στις δαπάνες για την υγεία που παρουσιάζει η Ιρλανδία από 1.966,33 /κάτοικο το 2002 σε 5.388,44 / κάτοικο το 2012 (εικ. 4). Την περίοδο παρατηρείται μια αύξηση στις δαπάνες υγείας της τάξης του 9,06% στην Ελλάδα, ενώ ο μέσος όρος (ΜΟ) της ΕΕ-15 είχε αντίστοιχη αύξηση μόλις 3,65%. Από το 2009 (αρχή της οικονομικής κρίσης) και έως το 2012, η Ελλάδα υπέστη μείωση δαπανών υγείας της τάξης του 12,88%, ενώ ο αντίστοιχος ΜΟ της ΕΕ-15 σημειώνει μέση ετήσια αύξηση κατά 2,98% (εικ. 5). Στην εικόνα 6 έγινε μια ομαδοποίηση των χωρών που αποτελούν την ΕΕ-15, με βάση τόσο τις συνολικές δαπάνες για κοινωνική προστασία, όσο και τις δαπάνες υγείας εκφρασμένες σε /κάτοικο για το Παρατηρείται λοιπόν μια ευδιάκριτη ομαδοποίηση των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, όπου τόσο οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας, όσο και οι δαπάνες υγείας βρίσκονται χαμηλότερα από το ΜΟ των ΕΕ-15. Αξίζει να σημειωθεί ότι και το Ηνωμένο Βασίλειο, με βάση το ESSPROS, βρίσκεται κάτω από το ΜΟ των ΕΕ-15. Το Λουξεμβούργο κατέχει την πρώτη θέση στις δαπάνες κοινωνικής προστασίας και υγείας και αυτό μπορεί εν μέρει να εξηγηθεί από το γεγονός ότι είναι και η χώρα με το υψηλότερο κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ). Εικόνα 5. Μέση ετήσια μεταβολή (annual average growth) δαπανών υγείας (%) σε Ελλάδα και ΕΕ-15 κατά τα έτη Πηγή: Eurostat (ίδιοι υπολογισμοί) ESSPROS Χρησιμότητα και αδυναμίες Το ESSPROS αποτελεί μια πλατφόρμα καταγραφής στατιστικών δεδομένων που σχετίζονται με τις κοινωνικές δαπάνες και αφορά σε χώρες μέλη της ΕΕ. Η ανάπτυξη μεθοδολογίας για την καταγραφή των στατιστικών δεδομένων επιτεύχθηκε το 1981 και περιέχει στατιστικές σειρές από το 1990 για τις χώρες ΕΕ-15. Στόχος του προγράμματος είναι η παροχή ολοκληρωμένης πληροφόρησης για τις κοινωνικές δαπάνες όλων των κρατών μελών και στηρίζεται στην καταγραφή δεδομένων που προέρχονται είτε από φορείς της διοίκησης είτε από δειγματοληπτικές έρευνες. Εκτός από την απλή καταγραφή των δαπανών, η χρησιμότητά του έγκειται στην κεντρική συγκέντρωση στοιχείων και δεδομένων, στην αποκωδικοποίησή τους με συγκρίσιμους όρους, στην αξιολόγηση και τη σύγκριση Εικόνα 4. Διαχρονική εξέλιξη δαπανών για την υγεία σε ανά κάτοικο στην ΕΕ-15 ( ). Πηγή: Eurostat (ίδιοι υπολογισμοί).

7 552 Β. ΧΑΛΚΙΑ και Α. ΒΑΡΑΚΛΙΩΤΗ Εικόνα 6. Ομαδοποίηση χωρών στην ΕΕ-15 ανάλογα με τις δαπάνες κοινωνικής προστασίας και υγείας σε ανά κάτοικο για το Πηγή: Eurostat (ίδιοι υπολογισμοί). των εφαρμοζόμενων πολιτικών, στην πιθανή λήψη μέτρων βελτίωσης ή αναπροσαρμογής ή συγκράτησης των δαπανών κ.ά. Ωστόσο, παρουσιάζει και αρκετές αδυναμίες, όπως προβλήματα που αφορούν στη διαδικασία συγκέντρωσης των στοιχείων από τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες, την ύπαρξη αντιπροσωπευτικών δειγμάτων, τους τεχνικούς όρους καταγραφής κ.λπ. 16 Παράδειγμα τέτοιων αδυναμιών αποτελεί η περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου η ανταποδοτικότητα των φόρων στην κοινωνική προστασία είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη χώρα της ΕΕ (για το 2008/2009 ανήλθαν στα 24 δις ), αλλά δεν περιλαμβάνεται στις δαπάνες κοινωνικής προστασίας που υπολογίζει το πρόγραμμα ESSPROS. 17,18 Παρά τις αδυναμίες και τις ελλείψεις που πιθανόν να παρουσιάζει αυτό το εργαλείο, μπορεί να αποτελέσει για όσους ασκούν κοινωνική πολιτική έναν αξιόλογο οδηγό στον τρόπο σχεδιασμού και προσέγγισης των κοινωνικά ευαίσθητων ομάδων μιας χώρας, αλλά και βάση για τη χάραξη μιας ενιαίας ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής Φαρμακευτική δαπάνη Η φαρμακευτική δαπάνη βάσει των στοιχείων του ΟΟΣΑ εκτοξεύτηκε στην Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ το 2009, προσεγγίζοντας τα 843,59 $ (US dollars) ανά κάτοικο με βάση την ισοτιμία της αγοραστικής δύναμης (PPPs). 19 Η Ελλάδα βρισκόταν στην πρώτη θέση της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης το σε σχέση με τις ΕΕ-15 παρά τη γενικότερη μείωση στις δαπάνες υγείας που έχει υποστεί (εικ. 7). Ως εκ τούτου, ο εξορθολογισμός του κόστους της φαρμακευτικής περίθαλψης βρέθηκε στο επίκεντρο των δράσεων της πολιτικής υγείας, κατά την περίοδο της κρίσης, αποτελώντας έναν από τους βασικούς πυλώνες της δημοσιονομικής εξυγίανσης. Η μεταβολή της φαρμακευτικής δαπάνης κατά την περίοδο είχε μέση ετήσια αύξηση 11,73%, όταν στην ΕΕ-15 ήταν μόλις 5,21% (εικ. 8). Μετά το 2009 και κυρίως το 2010, τα μέτρα που ελήφθησαν στο χώρο του φαρμάκου είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, με τη μέση ετήσια μεταβολή της φαρμακευτικής δαπάνης να κυμαίνεται σε αρνητικά επίπεδα (-11,39%) σε σύγκριση με αυτή της ΕΕ-15 (-1,09) (εικ. 8). Ο έλεγχος και η μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης αποτέλεσαν εύλογους στόχους της δημοσιοοικονομικής πολιτικής στην Ελλάδα. Επιγραμματικά, μερικά από τα μέτρα που οδήγησαν σε μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης κατά 11,39% (εικ. 8) ήταν τα εξής: (α) Ηλεκτρονική συνταγογράφηση και ένταξη όλων των ασφαλιστικών ταμείων στο εν λόγω σύστημα, (β) προώθηση χρήσης γενόσημων φαρμάκων, (γ) μείωση κέρδους χονδρεμπόρων και φαρμακοποιών, (δ) εφαρμογή μηχανισμού αυτόματης επιστροφής για διατήρηση της δαπάνης εντός προϋπολογισμού, (ε) αύξηση επιστροφών/εκπτώσεων (rebate, clawbacks) φαρμακοποιών και φαρμακευτικών εταιρειών, (στ) εφαρμογή συστήματος

8 ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ 553 Εικόνα 7. Η εξέλιξη της φαρμακευτικής δαπάνης σε Ελλάδα και ΕΕ-15 την περίοδο Πηγή: Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) (ίδιοι υπολογισμοί). τιμολόγησης βάσει των τριών χαμηλότερων τιμών της ΕΕ-22, (ζ) σύνταξη θεραπευτικών και διαγνωστικών πρωτοκόλλων συνταγογράφησης, (η) λίστες συνταγογράφησης φαρμάκων για σοβαρές παθήσεις, λίστες για μη συνταγογραφούμενα και υπερσυνταγογραφούμενα φάρμακα, (θ) μείωση των Εικόνα 8. Μέση ετήσια μεταβολή (annual average growth) φαρμακευτικής δαπάνης σε Ελλάδα και ΕΕ-15 κατά τα έτη Πηγή: Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) (ίδιοι υπολογισμοί). τιμών των εκτός πατέντας φαρμάκων και (ι) αύξηση της συμμετοχής του ασφαλισμένου στην τιμή του φαρμάκου και σύνδεση του ποσοστού συμμετοχής των ασφαλισμένων με την τιμή του φαρμάκου, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Από το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) σημειώνεται ότι η δομή του συστήματος τιμολόγησης των φαρμάκων δημιουργεί προβλήματα στην επάρκεια φαρμακευτικών προϊόντων στην αγορά. 20 Επίσης, σημαντικό πρόβλημα είναι η καθυστέρηση πληρωμών από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς προς τα φαρμακεία, με αποτέλεσμα τη διακοπή διάθεσης φαρμάκων σε ασθενείς ή τη διάθεση του φαρμακευτικού προϊόντος μόνο μετά από πληρωμή της συνολικής αξίας του φαρμάκου, οδηγώντας σε στροφή των ασθενών στα δημόσια νοσοκομεία, γεγονός που σημαίνει αύξηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης. Η καθυστέρηση οφειλών οδηγεί και στη μείωση ρευστότητας στα φαρμακεία, με επακόλουθα π.χ. μείωση προσωπικού, ελάττωση αποθεμάτων ή και ελλείψεις φαρμάκων. Η εξυγίανση των δαπανών του κράτους

9 554 Β. ΧΑΛΚΙΑ και Α. ΒΑΡΑΚΛΙΩΤΗ κρίνεται ως επιτακτική ανάγκη. Ωστόσο, θα πρέπει πάντα η οποιαδήποτε πολιτική που χαράζεται, να εφαρμόζεται με γνώμονα την προστασία των ευάλωτων ομάδων, έτσι ώστε να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και να μην τίθεται σε κίνδυνο τόσο η δημόσια υγεία όσο και η ιδιωτική υγεία ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η Ελλάδα, λαμβάνοντας υπ όψη τη διεθνή τυπολογία της Κοινωνικής Πολιτικής, ανήκει στο νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους-πρόνοιας με βάση τον Ferrera ή αλλιώς στο μεσογειακό μοντέλο βάσει των Aigigner και Leoni. 10,12 Αποτυπώνοντας διαχρονικά τις δαπάνες της κοινωνικής προστασίας και της υγείας στην ΕΕ-15 την τελευταία δεκαετία, η παραπάνω κατάταξη της Ελλάδας επιβεβαιώνεται, ενώ μπορεί να διακριθεί σαφώς η ομάδα του ευρωπαϊκού Νότου (Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιταλία), οι χώρες οι οποίες ανήκουν στο ηπειρωτικό μοντέλο (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία) κατά τους Aigigner και Leoni, και εκείνες που ανήκουν στο σκανδιναβικό μοντέλο κράτους-πρόνοιας (Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία, Σουηδία). Το Λουξεμβούργο ανήκει στις χώρες με το υψηλότερο ποσό δαπανών (εκφρασμένο σε /κάτοικο), τόσο σε κοινωνική προστασία όσο και σε δαπάνες υγείας. Στην Ελλάδα, αλλά και στις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, οι δαπάνες για την κοινωνική προστασία και για την υγεία βρίσκονται κάτω από το ΜΟ της ΕΕ-15. Αντίθετα, χώρες όπως Σουηδία, Δανία, Λουξεμβούργο (που ανήκουν στο σκανδιναβικό μοντέλο) καταγράφουν από τις υψηλότερες δαπάνες διαχρονικά και αρκετά πάνω από το ΜΟ της ΕΕ-15. Η μέση ετήσια μεταβολή δαπανών υγείας στην Ελλάδα την περίοδο σημείωνε αύξηση κατά 9,06%, ενώ ο αντίστοιχος ΜΟ των ΕΕ-15 ήταν 3,65%. Ωστόσο, από το 2009 και έπειτα, και μόνο στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, σημειώνεται διαχρονικά μείωση των δαπανών υγείας (με εξαίρεση την Ιταλία). Το 2009 (αρχή οικονομικής κρίσης) και έως το 2012 μειώνονταν στην Ελλάδα τόσο οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας, όσο και οι δαπάνες υγείας. Η μείωση των δαπανών υγείας στην Ελλάδα κατά την περίοδο προσεγγίζει το 12,88%, ενώ οι δαπάνες του ΜΟ των ΕΕ-15 σημείωσαν μέση ετήσια αύξηση κατά 2,98%. Η δημοσιονομική κρίση οδήγησε την Ελλάδα σε λήψη μέτρων σε όλους τους τομείς κοινωνικής πολιτικής. Η φαρμακευτική δαπάνη, που απορροφά μεγάλο τμήμα των δαπανών υγείας, είχε εκτοξευτεί σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ την περίοδο Στην Ελλάδα, η μεταβολή της φαρμακευτικής δαπάνης κατά την περίοδο είχε μέση ετήσια αύξηση 11,73%, όταν στην ΕΕ-15 ήταν μόλις 5,21%. Μετά το 2009 και κυρίως το 2010, τα μέτρα που ελήφθησαν στο χώρο του φαρμάκου είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, με τη μέση ετήσια μεταβολή της φαρμακευτικής δαπάνης να κυμαίνεται σε αρνητικά επίπεδα (-11,39%) σε σύγκριση με αυτή της ΕΕ-15 (-1,09%). Ωστόσο, και παρά τη μείωση, η Ελλάδα κατείχε την πρώτη θέση της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης το σε σχέση με τις χώρες της ΕΕ-15. Η μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, εν τούτοις, δημιούργησε και προβλήματα, όπως μείωση ρευστότητας στα φαρμακεία, προβλήματα διαθεσιμότητας φαρμακευτικών προϊόντων και ανεπάρκεια φαρμάκων από την αγορά, στροφή ασθενών στα νοσοκομεία για κάλυψη φαρμακευτικών αναγκών, μείωση προσωπικού στα φαρμακεία, κλείσιμο φαρμακείων. Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες όπου οι δαπάνες για κοινωνική προστασία και υγεία βρίσκονται κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ-15. Ωστόσο, ακόμη και οι εν λόγω ελλιπείς δαπάνες είχαν ως βάση την εξυπηρέτηση πελατειακών πολιτικών αντιλήψεων. Στην Ελλάδα, το δίχτυ κοινωνικής προστασίας ήταν και εξακολουθεί να είναι διάτρητο έως και ανύπαρκτο. Ωστόσο, οι εξελίξεις σε δημογραφικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο οδηγούν ολόκληρη την Ελλάδα, αλλά και την Ευρώπη, σε τροποποιήσεις των συστημάτων κοινωνικής προστασίας. ABSTRACT Health and social protection expenditure in Greece and the EU-member states V. CHALKIA, 1 A. VARAKLIOTI 2 1 Department of Health Management, Hellenic Open University, Thessaloniki, 2 Transfusion Center, Laiko General Hospital, Athens; Department of Health Management, Hellenic Open University, Patras, Greece Archives of Hellenic Medicine 2015, 32(5): Financial stress and subsequent fiscal austerity policies have had a widespread negative impact in the welfare states, with shrinkage of social protection expenses. The recording of total social protection expenditure is of critical im-

10 ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ 555 portance for monitoring, comparison and coordination of social policies between countries. The European System of integrated Social Protection Statistics (ESSPROS) is an instrument for the statistical observation of social protection schemes in the European Union (EU). Analysis of total social protection and health expenditure in Greece and comparison with the other EU countries over the decade demonstrated that Luxemburg is the country with the highest expenditure on social protection. In contrast, the countries of the European south presented the lowest expenditure on social protection and health. Greece, together with the rest of the southern Europe countries (Portugal, Spain, Italy), ranks among the lowest, in both social protection and health expenditure among the EU-15 countries. In 2009, Greece ranked first among the EU-15 countries in pharmaceutical expenditure, which constitutes a significant part of health expenses. Since 2009, however, pharmaceutical expenditure in Greece has been gradually decreasing, whereas other countries, such as Germany and Belgium, showed an increase in According to the international social policy classification, Greece belongs to the Mediterranean or the South-European welfare state model. Since 2009, expenditure on both social protection and health has been decreasing continuously, in response to external pressure for fiscal adjustment. Pharmaceutical expenditure was nevertheless very high in Greece compared to the rest of the EU-15, despite the decreased health expenses per capita, which has led to the design of a pharmaceutical policy aimed at reducing costs. Key words: ESSPROS, Health expenditure, Pharmaceutical expenditure, Social policy, Social protection Βιβλιογραφία 1. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Ο. Κοινωνική πολιτική: Βασικές έννοιες, ιστορική εξέλιξη, φορείς και πρότυπα. Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Αθήνα, ΔΙΚΑΙΟΣ Κ, ΧΛΕΤΣΟΣ Μ. Υπηρεσίες υγείας/νοσοκομείο, ιδιοτυπίες και προκλήσεις. Β τόμος. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα, ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ Μ. Η κοινωνική πολιτική σε δύσκολους καιρούς. Εκδόσεις Κριτική, Αθήνα, MATSAGANNIS M. The welfare state and the crisis: Τhe case of Greece. J Eur Soc Policy 2011, 21: ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ Γ. Φαρμακευτική δαπάνη και πολιτικές υγείας στην Ελλάδα. Τα Νέα της ΕΟΠΕ 2011, 14:8 11. Διαθέσιμο στο: 6. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Θ. Η μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους. Εκδόσεις Κριτική, Αθήνα, TITMUSS R. Social policy: An introduction. Allen Unwin, London, ESPING-ANDERSEN G. The three worlds of welfare capitalism. Polity Press, Cambridge, LEIBFRIED S. Towards a European Welfare State? On integrating poverty regimes in the European Community. Centre for Social Policy Research, Bremen, 1991: FERRERA M. The Southern model of welfare in social Europe. J Eur Soc Policy 1996, 6: GOUGH I. The political economy of the welfare state. MacMillan, London, AIGIGNER K, LEONI T. Typologies of social models in Europe. Available at: aiginger/publications/2008/gemse_final.pdf 13. ΜΠΟΥΤΣΙΟΥ Σ, ΣΑΡΑΦΗΣ Π. Νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους πρόνοιας και οικονομική κρίση. Διεπιστημονική Φροντίδα Υγείας 2013, 5: ΤΣΟΥΝΗΣ Α. Η όξυνση των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων στην Ελλάδα στην εποχή αποδόμησης του κοινωνικού κράτους. Τετράδια Ψυχιατρικής 2012, 119: ESPING-ANDERSEN G. Γιατί χρειαζόμαστε ένα νέο κοινωνικό κράτος πρόνοιας. Εκδόσεις Διόνικος, Αθήνα, 2006: EUROSTAT. ESSPROS manual and user guidelines 2012 edition. The European System of integrated Social PROtection Statistics (ESSPROS). Available at: cache/ity_offpub/ks-ra /en/ks-ra en.pdf 17. MARCORY Ι. Social protection. In: Beaumont J (ed) Social trends 41. Office for National Statistics, South Wales, UK. Available at: 18. EUROSTAT. Data explorer in Available at: sum&lang=en 19. OECD ilibrary. Pharmaceutical expenditure per capita. Available at: 20. ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Η αγορά φαρμάκου στην Ελλάδα: Ετήσια έκθεση 2012 Παρατηρητήριο Οικονομικών Υγείας. ΙΟΒΕ, Αθήνα, Διαθέσιμο στο: Corresponding author: V. Chalkia, 48 Marmara street, GR Kalamaria, Thessaloniki, Greece

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

THE FUTURE OF HEALTHCARE IN GREECE Health and Growth

THE FUTURE OF HEALTHCARE IN GREECE Health and Growth 1 THE FUTURE OF HEALTHCARE IN GREECE Health and Growth Νίκος Βέττας Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas) Health

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια;

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια; Ποσοστό (%) φτώχειας ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Δαπάνη Υγείας. Φαρμακευτική Δαπάνη. Καινοτομία. Μ. Ολλανδέζος Μ. Ολλανδέζος

Δαπάνη Υγείας. Φαρμακευτική Δαπάνη. Καινοτομία. Μ. Ολλανδέζος Μ. Ολλανδέζος Δαπάνη Υγείας Φαρμακευτική Δαπάνη Καινοτομία Μ. Ολλανδέζος Μ. Ολλανδέζος Δαπάνη υγείας ως % του ΑΕΠ χώρες του ΟΟΣΑ (2012) Καναδάς (e) Βέλγιο Ιαπωνία (e) Αυστρία Σουηδία Πηγή: OECD health data (Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

απάνες και Πολιτικές Υγείας στην Ελλάδα την Περίοδο του Μνηµονίου

απάνες και Πολιτικές Υγείας στην Ελλάδα την Περίοδο του Μνηµονίου Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH απάνες και Πολιτικές Υγείας στην Ελλάδα την Περίοδο του Μνηµονίου Shaping the Future of Healthcare in Greece Τρίτη,

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις της Φαρμακευτικής Πολιτικής στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της φαρμακευτικής βιομηχανίας

Οι εξελίξεις της Φαρμακευτικής Πολιτικής στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της φαρμακευτικής βιομηχανίας Οι εξελίξεις της Φαρμακευτικής Πολιτικής στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της φαρμακευτικής βιομηχανίας Έλλη Βίτσου Market Access & Health Economics Manager Pfizer Hellas Δομή Παρουσίασης Αγορά Υγείας και Φαρμάκου:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η Κρίση στην Ελλάδα Οικονομία/Κοινωνία Μείωση του ΑΕΠ Αύξηση της ανεργίας από 9.6% το 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

Shaping the Future of Healthcare in Greece Financial Times

Shaping the Future of Healthcare in Greece Financial Times Tuesday, June 21, 2011 Shaping the Future of Healthcare in Greece Financial Times «απάνες και Πολιτικές Υγείας στην Ελλάδα την Περίοδο του Μνηµονίου» Γιάννης Στουρνάρας, Καθηγητής Τµήµατος Οικονοµικών

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Καταχώριση και Εκτέλεση Συνταγών

Ηλεκτρονική Καταχώριση και Εκτέλεση Συνταγών Ηλεκτρονική Καταχώριση και Εκτέλεση Συνταγών 1 Η φαρµακευτική δαπάνη µε τις ως τώρα ενέργειες έχει µειωθεί σηµαντικά: 250,000,000.00 ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΕΞΕΛΙΞΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ 2009 ΚΑΙ 2010 200,000,000.00

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Λέξεις - κλειδιά Abstract

Περίληψη Λέξεις - κλειδιά Abstract Περίληψη Αντικείμενο αυτής της εργασίας είναι μια πρώτη προσέγγιση της κοινωνικής προστασίας στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το πώς αυτή εξελίσσεται κάτω από την επίδραση των πρόσφατων δημογραφικών

Διαβάστε περισσότερα

SIGNIFICANT PRIORITIES OF HEALTH-CARE REFORM AND THE GREEK PHARMACEUTICAL INDUSTRY

SIGNIFICANT PRIORITIES OF HEALTH-CARE REFORM AND THE GREEK PHARMACEUTICAL INDUSTRY SIGNIFICANT PRIORITIES OF HEALTH-CARE REFORM AND THE GREEK PHARMACEUTICAL INDUSTRY Theodoros Tryfon President, Panhellenic Union of Pharmaceutical Industries MAY 14 2015 Vice president ELPEN Τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Κυριάκος Φιλίνης Εργασιακές Σχέσεις και Αγορά Εργασίας Τα βασικά μεγέθη της αγοράς εργασίας Απασχολούμενοι είναι τα άτομα που απασχολούνται έναντι αμοιβής. Το ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΙΑΝΕΜΗΣΙΚΕ ΠΟΛΙΣΙΚΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ

ΑΝΑΔΙΑΝΕΜΗΣΙΚΕ ΠΟΛΙΣΙΚΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ χολή Οικονομικών και Πολιτικών επιστημών Σμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΑΝΑΔΙΑΝΕΜΗΣΙΚΕ ΠΟΛΙΣΙΚΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Υαίη κουλά Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΑΔΕΔΥ ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ 2006-2016 κυριότερα συμπεράσματα 2016 Δεκέμβριος 2016 ΟΙ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ της Γενικής Κυβέρνησης Οι μισθολογικές δαπάνες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην έβδομη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακο-οικονομία: Κατάσταση Στην Ελλάδα

Φαρμακο-οικονομία: Κατάσταση Στην Ελλάδα Φαρμακο-οικονομία: Κατάσταση Στην Ελλάδα ΛΑΜΠΡΕΛΛΗ ΔΗΜΗΤΡΑ, PhD, MSc Evidera, Research Scientist, Health Economics & Epidemiology Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φαρμακευτική Σχολή, 4 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Δαπάνες Εκπαίδευσης: Μία Συγκριτική Καταγραφή Ανάμεσα σε Ελλάδα και Ευρώπη

Δαπάνες Εκπαίδευσης: Μία Συγκριτική Καταγραφή Ανάμεσα σε Ελλάδα και Ευρώπη Δαπάνες Εκπαίδευσης: Μία Συγκριτική Καταγραφή Ανάμεσα σε Ελλάδα και Ευρώπη Μελίνα Σολάκη msolaki@hua.gr Δρ. Οικονομικών της Εκπαίδευσης, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα Περίληψη Τα τελευταία χρόνια στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσβαση στο αναγκαίο φάρμακο για όλους και έλεγχος της φαρμακευτικής δαπάνης

Πρόσβαση στο αναγκαίο φάρμακο για όλους και έλεγχος της φαρμακευτικής δαπάνης Πρόσβαση στο αναγκαίο φάρμακο για όλους και έλεγχος της φαρμακευτικής δαπάνης Φαρμακευτικές Δαπάνες Φαρμακευτικές Δαπάνες Οι φαρμακευτικές δαπάνες, καθώς και οι συνολικές δαπάνες υγείας, παρουσίασαν μια

Διαβάστε περισσότερα

Jane Lewis, 2009, Work family balance, gender and policy, UK, Edward Elgar Publishing Limited, 246 σελ.

Jane Lewis, 2009, Work family balance, gender and policy, UK, Edward Elgar Publishing Limited, 246 σελ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ 217 Jane Lewis, 2009, Work family balance, gender and policy, UK, Edward Elgar Publishing Limited, 246 σελ. Η εφαρμογή πολιτικών για τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ερευνητικές Προτεραιότητες

Οι Ερευνητικές Προτεραιότητες Οι Ερευνητικές Προτεραιότητες Με βάση τις τρέχουσες κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις διαπιστώνεται η αναγκαιότητα διαμόρφωσης των ερευνητικών προτεραιοτήτων για την περίοδο 2015-2020οι οποίες εξειδικεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.283-290 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΩΝ 15 ΧΩΡΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 16 Ιουλίου 2003 ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 Από τη Γ.Γ. ΕΣΥΕ ανακοινώνονται τα προσωρινά

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της οικονομικής κρίσης στο ευρωπαϊκό κράτος πρόνοιας και στην φαρμακευτική πολιτική της Ελλάδας.

Η επίδραση της οικονομικής κρίσης στο ευρωπαϊκό κράτος πρόνοιας και στην φαρμακευτική πολιτική της Ελλάδας. 272 ΒΡΑΧΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Η επίδραση της οικονομικής κρίσης στο ευρωπαϊκό κράτος πρόνοιας και στην φαρμακευτική πολιτική της Ελλάδας. Γεώργιος Ζαχαρόπουλος Στρατιωτικός Χειρουργός Οδοντίατρος Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ. Γιάννης Μπασκόζος, Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Υπουργείο Υγείας

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ. Γιάννης Μπασκόζος, Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Υπουργείο Υγείας ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Μπασκόζος, Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Υπουργείο Υγείας Μακροοικονομικοί Δείκτες Πτώση ΑΕΠ κατά 25% Αύξηση ανεργίας 26%

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική

Η Ερευνητική Στρατηγική Η Ερευνητική Στρατηγική Ο τομέας της Υγείας Η σύγχρονη έρευνα στον τομέα της υγείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να εξασφαλίσει την πρόσβαση όσων ζουν στα κράτημέλη σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

Δαπάνη υγείας και «αντίστροφη υποκατάσταση» στην πρωτοβάθμια φροντίδα: αλήθειες, ψεύδη και αυταπάτες Νάντια Μπουμπουχαιροπούλου, BSc, MSc, PhDc

Δαπάνη υγείας και «αντίστροφη υποκατάσταση» στην πρωτοβάθμια φροντίδα: αλήθειες, ψεύδη και αυταπάτες Νάντια Μπουμπουχαιροπούλου, BSc, MSc, PhDc Δαπάνη υγείας και «αντίστροφη υποκατάσταση» στην πρωτοβάθμια φροντίδα: αλήθειες, ψεύδη και αυταπάτες Νάντια Μπουμπουχαιροπούλου, BSc, MSc, PhDc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Θεσμός της Επαγγελματικής Ασφάλισης. την Χρηματοπιστωτική Κρίση

Ο Θεσμός της Επαγγελματικής Ασφάλισης. την Χρηματοπιστωτική Κρίση Ο Θεσμός της Επαγγελματικής Ασφάλισης Διεθνώς: Προοπτικές και Επιπτώσεις από την Χρηματοπιστωτική Κρίση Νικόλαος Τεσσαρομάτης ALBA Graduate Business School και ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ Ένωση για την Προάσπιση των Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική πολιτική και δαπάνη φαρμακευτικής περίθαλψης

Φαρμακευτική πολιτική και δαπάνη φαρμακευτικής περίθαλψης Φαρμακευτική πολιτική και δαπάνη φαρμακευτικής περίθαλψης Γιάννης Κυριόπουλος MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 14ο Pharmapoint Εξέλιξη της δαπάνης υγείας 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγορά Φαρµάκου στην Ελλάδα. Ετήσια Έκθεση Παρατηρητήριο Οικονοµικών της Υγείας

Η Αγορά Φαρµάκου στην Ελλάδα. Ετήσια Έκθεση Παρατηρητήριο Οικονοµικών της Υγείας Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11 Αθήνα 117 42, Τηλ. 210-9211200-10 Fax 210-9233977 11 Tsami Karatasi Str.-Athens 117 42, Tel. +30-210-9211200-10

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016 Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση Αθήνα 12/04/2016 Ο ρυθμός αύξησης των ασφαλίστρων στην Ευρώπη (βάση το έτος 2004) 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% -20% 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα Σταύρος Π. Γαβρόγλου Παρατηρητήριο Απασχόλησης (ΠΑΕΠ) sgavroglou@paep.org.gr Τι είναι η ευελιξία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Κράτος Πρόνοιας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Κράτος Πρόνοιας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Κράτος Πρόνοιας Κράτος Πρόνοιας: Πλέγμα επιδοματικών πολιτικών και πολιτικών παροχής υπηρεσιών από το κράτος με στόχο την εγγύηση ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Τεχνολογίας και της Καινοτομίας Ενότητα 5: Μέτρηση Τεχνολογικής Αλλαγής, Καινοτομίας, Παραγωγικότητας και Ανάπτυξης

Οικονομικά της Τεχνολογίας και της Καινοτομίας Ενότητα 5: Μέτρηση Τεχνολογικής Αλλαγής, Καινοτομίας, Παραγωγικότητας και Ανάπτυξης Οικονομικά της Τεχνολογίας και της Καινοτομίας Ενότητα 5: Μέτρηση Τεχνολογικής Αλλαγής, Καινοτομίας, Παραγωγικότητας και Ανάπτυξης Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

On-patent - Off-patent - Γενόσημα Αμοιβαιότητα και Ανταγωνισμός. Μάρκος Ολλανδέζος Δ/ντής επιστημονικών θεμάτων Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας

On-patent - Off-patent - Γενόσημα Αμοιβαιότητα και Ανταγωνισμός. Μάρκος Ολλανδέζος Δ/ντής επιστημονικών θεμάτων Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας On-patent - Off-patent - Γενόσημα Αμοιβαιότητα και Ανταγωνισμός Μάρκος Ολλανδέζος Δ/ντής επιστημονικών θεμάτων Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας Το ευρωπαϊκό περιβάλλον Πηγή : The Economist Intelligence

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση, έλεγχος και αξιολόγηση της καινοτομίας στην υγεία

Διαχείριση, έλεγχος και αξιολόγηση της καινοτομίας στην υγεία Διαχείριση, έλεγχος και αξιολόγηση της καινοτομίας στην υγεία Κώστας Αθανασάκης BScHS, BScEcon, MSc, PhD, PD Οικονομολόγος Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Σχεδιάγραμμα παρουσίασης Καινοτομία: Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Γενικό Σύστημα Υγείας

Παρουσίαση Γενικό Σύστημα Υγείας Παρουσίαση Γενικό Σύστημα Υγείας 17 Ιουνίου 2014 Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας Περιεχόμενα Α. Υφιστάμενη κατάσταση Β. Κύρια χαρακτηριστικά του ΓεΣΥ Γ. Εισφορές και Συμπληρωμές Δ. Υποχρεώσεις με βάση το Μνημόνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ KUZNETS ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ KUZNETS ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ KUZNETS ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Χαρά Τζαλονίκου, Ολιβία Κατρακάζη, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάροδος

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Η εξέλιξη της κοινωνικής δαπάνης στο παρελθόν

1.1 Η εξέλιξη της κοινωνικής δαπάνης στο παρελθόν 1 ΤO ΚOΙΝΩΝΙΚO ΚΡΑΤOΣ ΩΣ ΥΠOΚΕΙΜΕΝO ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Û Ì ÔÏ ÙË ÎÔÈÓˆÓÈÎ apple ÓË ÛÙÔÓ ËÌÔÛÈÔÓÔÌÈÎfi ÂÎÙÚÔ È ÛÌfi Η σχέση μεταξύ οικονομικής κρίσης και κοινωνικού κράτους (στις συγκεκριμένες συνθήκες της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

PRESS RELEASE OECD HEALTH DATA 2006 MONDAY 26 JUNE, 2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΟΟΣΑ ΜΕ ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ 2006

PRESS RELEASE OECD HEALTH DATA 2006 MONDAY 26 JUNE, 2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΟΟΣΑ ΜΕ ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ 2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ 26 Η αύξηση του κόστους της υγειονοµικής φροντίδας «πιέζει» τα δηµόσια οικονοµικά, σύµφωνα µε τον Η υγειονοµική δαπάνη καταγράφει

Διαβάστε περισσότερα

«Υγεία 2014-2020» Απολογισμός έργων ΕΣΠΑ- Σχεδιασμός για τη νέα Προγραμματική Περίοδο. Αθήνα, 05-11-2014

«Υγεία 2014-2020» Απολογισμός έργων ΕΣΠΑ- Σχεδιασμός για τη νέα Προγραμματική Περίοδο. Αθήνα, 05-11-2014 «Υγεία 2014-2020» Απολογισμός έργων ΕΣΠΑ- Σχεδιασμός για τη νέα Προγραμματική Περίοδο Ο Τομέας Υγείας στο ΕΣΠΑ 2007-13 Αρχικός Σχεδιασμός (2007), προϋπολογισμός: 1,22 δις Προϋπολογισμός 2014: 720,276 εκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Μισσός Βλάσης Ερευνητής του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, phd student Χαρακτηριστικά των σχημάτων ΕΕΕ στις χώρες τις Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ: Θ. Μητράκος Θ. Γεωργιάδης Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Αθήνα, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος της συγκράτησης της φαρμακευτικής δαπάνης από τη σκοπιά της κοινωνικής ασφάλισης: η αναζήτηση της χρυσής τομής Κυριάκος Σουλιώτης

Ο στόχος της συγκράτησης της φαρμακευτικής δαπάνης από τη σκοπιά της κοινωνικής ασφάλισης: η αναζήτηση της χρυσής τομής Κυριάκος Σουλιώτης Ο στόχος της συγκράτησης της φαρμακευτικής δαπάνης από τη σκοπιά της κοινωνικής ασφάλισης: η αναζήτηση της χρυσής τομής Κυριάκος Σουλιώτης Δρ. Πολιτικής και Οικονομικών της Υγείας Λέκτορας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Σεπτέμβριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Σεπτέμβριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Σεπτέμβριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους.

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους. Η ποιότητα της μετάφρασης και η συνοχή της με το πρωτότυπο κείμενο εργασίας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων της μετάφρασης. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίφασης μεταξύ του αρχικού έργου και

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Η χρηματοδότηση του ελληνικού συστήματος υγείας την περίοδο της οικονομικής κρίσης Μιχάλης Χλέτσος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισήγηση στα πλαίσια της ημερίδας The future of healthcare in Greece. A lifeboat

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπόλοιποι των μνημονίων

Οι υπόλοιποι των μνημονίων Το θέμα του αφορολογήτου βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Το ΔΝΤ πιέζει για μείωσή του, οι ευρωπαίοι εταίροι δεν φέρνουν αντίρρηση, η ελληνική κυβέρνηση «δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του φαρμάκου

Οι τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του φαρμάκου Οι τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του φαρμάκου 1 Τρέχουσα Κατάσταση Έλλειψη χρηματοδότησης του ΕΟΠΥΥ αδυναμία διάθεσης σημαντικών φαρμάκων από Νοσοκομεία, Φαρμακεία ΕΟΠΥΥ, ιδιωτικά Φαρμακεία Συσσώρευση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως αποτυπώνεται η διανομή του εισοδήματος και τι είναι γραμμή φτώχειας. Με ποιους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία & Υγεία Οργάνωση Υπηρεσιών: Μοντέλα Συστημάτων Υγείας

Κοινωνία & Υγεία Οργάνωση Υπηρεσιών: Μοντέλα Συστημάτων Υγείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Κοινωνία & Υγεία Οργάνωση Υπηρεσιών: Μοντέλα Συστημάτων Υγείας Τάσος Φιλαλήθης Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής Τμήμα Ιατρικής Εισαγωγικά ερωτήματα Η ανάπτυξη του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Βαγγέλης Βασιλάτος και Τρύφων Κολλίντζας

Βαγγέλης Βασιλάτος και Τρύφων Κολλίντζας Η ΜΗ- ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΣΤΟ ΠΑΡΤΙ ΚΑΙ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΤΗ ΤΟΥ Βαγγέλης Βασιλάτος και Τρύφων Κολλίντζας 9-11-2015 Αναπ. καθηγητής και καθηγητής, αντίστοιχα, του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020

Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020 Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020 Επιστροφή στη Γεωργία; Μύθοι και Πραγματικότητα Ημερίδα Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα φαρμακοποιοί και φαρμακευτική πολιτική: αλήθειες, ψεύδη και διλήμματα

Φάρμακα φαρμακοποιοί και φαρμακευτική πολιτική: αλήθειες, ψεύδη και διλήμματα Φάρμακα φαρμακοποιοί και φαρμακευτική πολιτική: αλήθειες, ψεύδη και διλήμματα Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας ΚΗ Συνέδριο ΟΣΦΕ, Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση 3.2 Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε συνολικά στα παραγόμενα αποτελέσματα (εκροές) μέσα από την επεξεργασία συγκεκριμένων δεικτών εκροών. Οι δείκτες διακρίνονται σε τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας ΕΛΛΑ Α 2002: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ

Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας ΕΛΛΑ Α 2002: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 6 Φεβρουάριος 2003 Μηνιαίο ελτίο Ανταγωνιστικότητας ΕΛΛΑ Α 2002: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Σύνοψη Στις 14/1/2003 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη.

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Ιωάννης Τσαμουργκέλης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών, Οικονομική Διάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΝΕΑ Demo Νews ΕΔΚΑ, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2009 Τεύχος 7 ο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ ( )

Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ ( ) Π. Καρανικόλας Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ (1980-2012) 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1980 1989 1993 1999 2011 2012 Γεωργικές εισφορές & εισφορές ζάχαρης και ισογλυκόζης Πόρος «ΦΠΑ» Τελωνειακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Οκτώβριο Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Οκτώβριο Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ»

«ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ» «ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ : ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ» ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΝΤΩΝΑΚΗ Γενική Διευθύντρια Ε.Α.Ε.Ε. Aθήν α, 12 Νοεμβρίου 2 0 1 3 Pensions sustainability Αναμένει ο Έλληνας επαρκή σύνταξη στα

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπροσωπία ΚΧ διατύπωσε γενική επιφύλαξη εξέτασης για το κείμενο.

Η αντιπροσωπία ΚΧ διατύπωσε γενική επιφύλαξη εξέτασης για το κείμενο. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουνίου 2014 (OR. en) 10463/14 SAN 220 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ασφάλιση και οι υπηρεσίες υγείας ως µοχλός οικονοµικής ανάπτυξης!!!

5. Η ασφάλιση και οι υπηρεσίες υγείας ως µοχλός οικονοµικής ανάπτυξης!!! Session 2: Stakeholders and their perspective in the role of Healthcare system in contributing to social welfare and economy; is Healthcare an expense or an investment? Βελτιώνοντας την πρόσβαση, την αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Φαρμακευτική Πολιτική στην Ελλάδα. Θέσεις και Προτάσεις. Βασίλης Γ. Πενταφράγκας Φαρμακοποιός 6-3-2013

Η Φαρμακευτική Πολιτική στην Ελλάδα. Θέσεις και Προτάσεις. Βασίλης Γ. Πενταφράγκας Φαρμακοποιός 6-3-2013 Η Φαρμακευτική Πολιτική στην Ελλάδα Θέσεις και Προτάσεις Βασίλης Γ. Πενταφράγκας Φαρμακοποιός 6-3-2013 Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας 2 Η ταυτότητα της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας Αναπτύσσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ 21-22 ΜΑΡΤΙΟΥ HELLAS PHARM HELEXPO MAROUSSI

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ 21-22 ΜΑΡΤΙΟΥ HELLAS PHARM HELEXPO MAROUSSI Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ 21-22 ΜΑΡΤΙΟΥ HELLAS PHARM HELEXPO MAROUSSI Ο ρόλος του φαρμακείου στην διαμόρφωση μιας εθνικής πολιτικής φαρμάκου είναι ιδιαίτερα σημαντικός και πολυδιάστατος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2010* 2005 2006 2007 2008 2009 2010

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους)

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) Αύξηση συστηµατικά µε ρυθµό υψηλότερο από τον πληθωρισµό Πίνακας 1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΤΩΤΑΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ/ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ ΕΓΣΣΕ & ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1999-2007 (επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους πρόνοιας και οικονομική κρίση

Νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους πρόνοιας και οικονομική κρίση Διεπιστημονική Φροντίδα Υγείας(2013) Τόμος 5,Τεύχος 4, 147-161 ISSN 1791-9649 Νοτιοευρωπαϊκό μοντέλο κράτους πρόνοιας και οικονομική κρίση Μπούτσιου Στ 1, Σαράφης Π 2. 1 Τεχνολόγος Ιατρικών Εργαστηρίων,

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2011* 2006 2007 2008 2009 2010 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ για το νέο καθεστώς καταβολής εισφορών του (ΕΦΚΑ) Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης

Έρευνα του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ για το νέο καθεστώς καταβολής εισφορών του (ΕΦΚΑ) Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης Αθήνα, 21 Φεβρουαρίου 2017 Έρευνα του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ για το νέο καθεστώς καταβολής εισφορών του (ΕΦΚΑ) Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης Το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγματοποιεί έρευνα από τη Δευτέρα 6/2, η οποία θα διαρκέσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό έτος ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό έτος ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 1 Διάλεξη 6 Υγεία (Rosen et al 2009, κεφ. 9, σελ. 356-402) 2 Δαπάνες υγείας στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Σεπτέμβριο Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Σεπτέμβριο Πηγή Eurostat - Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι σε αριθμούς. Μαρίνος Σκολαρίκος Υπεύθυνος Τμήματος Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης ΕΕΤΑΑ

Οι Δήμοι σε αριθμούς. Μαρίνος Σκολαρίκος Υπεύθυνος Τμήματος Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης ΕΕΤΑΑ Οι Δήμοι σε αριθμούς Σύνταξη Μαρίνος Σκολαρίκος Υπεύθυνος Τμήματος Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης ΕΕΤΑΑ Επιμέλεια Ράλλης Γκέκας Δρ. Οικονομολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Γιάννης Γούπιος Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2012 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2012 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2012 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2012* 2007 2008 2009 2010 2011 2012

Διαβάστε περισσότερα

Τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα

Τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassousou Str.,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές ασφαλίσεις 2013/4

Κοινωνικές ασφαλίσεις 2013/4 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κοινωνικές ασφαλίσεις 2013/4 2η Ενότητα ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ- Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Πλάτων Τήνιος Τι είναι κοινωνική προστασία; (Ασφα2010:

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα