ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ"

Transcript

1 ANAΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Ι. Θανασάς, Α. Παπαδοπούλου, Θ. Βουτσελά, Δ. Κυριακίδης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ανεμοβλογιά είναι μια οξεία ιογενής λοίμωξη υψηλής μεταδοτικότητας που σπάνια επιπλέκει την εγκυμοσύνη σήμερα, καθόσον όλα σχεδόν τα άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας, τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες, παρουσιάζουν ανοσία. Η διάγνωση της λοίμωξης στην έγκυο, όταν η κλινική εικόνα είναι σαφής και η νόσος δε διατρέχει ασυμπτωματικά, δεν είναι δύσκολη. Η προγεννητική διάγνωση της εμβρυϊκής λοίμωξης βάσει του εμβρυϊκού υπερηχογραφήματος και του ειδικού ανοσολογικού ελέγχου της εγκύου παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα και συναντά ιδιαίτερες δυσκολίες. Η σοβαρότητα της συγγενούς λοίμωξης και το δέος που προκαλεί η πιθανότητα διακοπής της κύησης καθιστούν επιτακτική την ανάγκη της έγκαιρης και ορθής προγεννητικής διάγνωσης της εμβρυοπάθειας από τον ιό ανεμοβλογιάς - έρπητος ζωστήρος. Η αντιμετώπιση της εγκύου με ανεμοβλογιά παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στην καθημερινή μαιευτική κλινική πράξη. Στην παρούσα εργασία, με βάση τη συστηματική παράθεση και επεξεργασία των σύγχρονων βιβλιογραφικών αναφορών, επιχειρείται μια συνοπτική ανασκόπηση των νεότερων δεδομένων αναφορικά με την επιδημιολογία, τη διάγνωση, την αντιμετώπιση και την πρόγνωση των εγκύων με πρωτοπαθή λοίμωξη από τον ιό ανεμοβλογιάς - έρπητος ζωστήρος, η ορθή γνώση των οποίων είναι δυνατό να συμβάλλει έγκαιρα στη λήψη μέτρων πρόληψης και την κατάλληλη εφαρμογή των σύγχρονων διαθέσιμων θεραπευτικών επιλογών, προκειμένου να μειωθεί ο αυξημένος κίνδυνος της μητρικής και ιδιαίτερα της περιγεννητικής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Λέξεις ευρετηρίου: ιός ανεμοβλογιάς - έρπητος ζωστήρος, εγκυμοσύνη, επιδημιολογία, διάγνωση, αντιμετώπιση, πρόληψη, πρόγνωση, σύνδρομο συγγενούς ανεμοβλογιάς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι λοιμώξεις στην εγκυμοσύνη δεν είναι συχνές και οι επιπτώσεις στην έγκυο γενικά εμφανίζονται περιορισμένες. Παρόλα αυτά όμως, κάθε λοιμώδες νόσημα που εκδηλώνεται στις μη έγκυες γυναίκες είναι δυνατό να εμφανισθεί τόσο στη διάρκεια της κύησης, όσο και στη λοχεία και να επηρεάσει δυσμενώς την ομαλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης και το περιγεννητικό αποτέλεσμα. Η μεγαλύτερη σημασία των περιγεννητικών λοιμώξεων έγκειται στις επιδράσεις των λοιμογόνων παραγόντων στο έμβρυο, μερικοί από τους οποίους μπορεί να επιφέρουν τερατογενετική δράση στα αναπτυσσόμενα όργανα και συστήματα του εμβρύου, σοβαρές ανεπανόρθωτες βλάβες ή να προκαλέσουν ακόμη και το θάνατό του 1. Γενικά όμως, η ανίχνευση μιας λοίμωξης στην εγκυμοσύνη δε συνεπάγεται υποχρεωτικά και θετική επίδραση στην υγεία της μητέρας ή στην περαιτέρω εξέλιξη της κύησης ή στην πρόγνωση του εμβρύου και του νεογνού. Οι πιθανότητες εμβρυϊκής νόσησης και πρόκλησης βλαβών στο νεογνό μαζί με τη δυνατότητα ή μη θεραπευτικής παρέμβασης θα πρέπει να αποτελούν το κύριο αντικείμενο της ενημέρωσης των γονέων από το σύγχρονο μαιευτήρα - γυναικολόγο πριν αποφασίσει για τη διενέργεια οποιασδήποτε εξέτασης με σκοπό την ανίχνευση μιας λοιμώδους νόσου στην εγκυμοσύνη. Η έγκαιρη, ακριβής και ορθή προγεννητική διάγνωση έχει πολύ μεγάλη σημασία, δεδομένης της σοβαρότητας της συγγενούς λοίμωξης και του δέους που προκαλεί η πιθανότητα διακοπής της κύησης. Η προοπτική διακοπής της εγκυμοσύνης πρέπει να στηρίζεται σε αδιαμφισβήτητα στοιχεία, να επαφίεται στην κρίση των γονέων και όχι να αποτελεί προτροπή του ιατρού 2. Οι ερπητοϊοί ανήκουν στην οικογένεια των ιών Herpesviridae. Εμφανίζουν μεγάλη διασπορά στα διάφορα ζωικά είδη και υπολογίζεται ότι ο αριθμός τους υπερβαίνει τους 130. Από αυτούς, οι οκτώ παρακάτω είναι δυνατό να προκαλέσουν λοίμωξη στον άνθρωπο: ο ιός του απλού έρπητος τύπου 1 και 2 (Herpes Simplex Virus 1 - HSV 1 and 39

2 Πίνακας 1. Ταξινόμηση των ανθρώπινων ερπητοϊών με βάση τις βιολογικές τους ιδιότητες. Ομάδα Α Ομάδα Β Ομάδα Γ HSV-1 HSV-2 VZV CMV HHV-6 HHV-7 EBV HHV-8 Herpes Simplex Virus 2 - HSV 2), ο κυτταρομεγαλοϊός (Cytomegalovirus - CMV), ο ιός Epstein - Barr (Epstein Barr Virus - EBV), ο ιός ανεμοβλογιάς - έρπητος ζωστήρος (Varicella Zoster Virus - VZV) και ο ανθρώπινος ερπητοιός τύπου 6, 7 και 8 (Human Herpes Virus 6 - HHV 6, Human Herpes Virus 7 - HHV 7 and Human Herpes Virus 8 - HHV 8). Με βάση τις βιολογικές τους ιδιότητες, οι ανθρώπινοι ερπητοϊοί ταξινομούνται σε τρεις ομάδες, όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 1). Οι ιοί της ομάδας Α έχουν ευρύ τύπο κυττάρων - ξενιστών, εμφανίζουν σχετικά βραχύ αναπαραγωγικό κύκλο, ταχεία εξάπλωση στην κυτταρική καλλιέργεια, καταστροφή των μολυσμένων κυττάρων και ικανότητα λανθάνουσας λοίμωξης, κυρίως στα αισθητικά γάγγλια. Τα μέλη της ομάδας Β εμφανίζουν μικρό εύρος κυττάρων - ξενιστών, μακράς διάρκειας αναπαραγωγικό κύκλο, βραδεία εξάπλωση της λοίμωξης στην κυτταρική καλλιέργεια, κυτταρομεγαλία και λανθάνουσα παραμονή κυρίως σε κύτταρα εκκριτικών αδένων και κύτταρα λεμφοδικτυωτού ιστού. Τέλος, οι ιοί της ομάδας Γ παρουσιάζουν πολύ περιορισμένο εύρος κυττάρων - ξενιστών, προσβάλλουν κυρίως τα Τ και Β λεμφοκύτταρα, προκαλούν κατά κανόνα λανθάνουσες λοιμώξεις στο λεμφικό ιστό, ενώ είναι δυνατό να προκαλέσουν κυτταρολυτικές λοιμώξεις και σε επιθηλιοειδή ή ινοβλαστικά κύτταρα 3. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ - ΜΕΤΑΔΟΣΗ Ο όρος «έρπης» πρωτοαναφέρθηκε στην εποχή του Ιπποκράτη, προκειμένου να χαρακτηρίσει αλλοιώσεις που φαίνονται σαν να έρπουν κατά μήκος της επιφάνειας του δέρματος. Αργότερα από τον Κέλσο περιγράφηκε μια αρχικά κυκλική βλάβη, που εξελίσσεται οφιοειδώς και μετατρέπεται σε ζωνοειδή, η οποία φαίνεται να αντιστοιχεί στην πρώτη περιγραφή της δερματικής αλλοίωσης που προκαλείται από τον VZV 3. Ο VZV είναι DNA ιός που ανήκει στην ομάδα των ερπητοϊών. Είναι ευρέως διαδεδομένος στον άνθρωπο και σε πληθώρα θηλαστικών και προσβάλλει με τη μορφή της ανεμοβλογιάς και τη μορφή της μεθερπητικής νευραλγίας ή του έρπητα ζωστήρα μη οροθετικούς και ανοσοποιημένους ή μερικώς ανοσοποιημένους ασθενείς, αντίστοιχα. Η ανεμοβλογιά κατά κανόνα αποτελεί νόσο της παιδικής ηλικίας. Η πρωτοπαθής λοίμωξη από τον VZV σπάνια επιπλέκει την εγκυμοσύνη σήμερα, δεδομένου ότι όλα σχεδόν τα άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας, τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες, παρουσιάζουν ανοσία. Πιο συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι στις ανεπτυγμένες χώρες οι περισσότερες λοιμώξεις από τον VZV στο γενικό πληθυσμό συμβαίνουν πριν την ηλικία των 10 ετών, με ένα ποσοστό των εφήβων μεγαλύτερο από το 90% να είναι οροθετικοί στον ιό. Αντίθετα, στις τροπικές και ημιτροπικές χώρες η οροθετικότητα στην εφηβεία είναι πολύ μικρότερη και κορυφώνεται μετά την ηλικία των 40 ετών 4. Η νόσος μεταδίδεται εύκολα, κυρίως με σταγονίδια διά της αναπνευστικής οδού, αλλά και με άμεση ή έμμεση επαφή με το υγρό των φυσαλίδων. Πολλαπλασιάζεται αρχικά στους επιχώριους λεμφαδένες και στη συνέχεια εγκαθίσταται και πολλαπλασιάζεται στον υπόλοιπο λεμφικό ιστό. Είναι λίαν μεταδοτική δύο ημέρες πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Η μεταδοτικότητα διαρκεί μέχρι την πλήρη εφελκιδοποίηση των δερματικών βλαβών, περίπου έξι ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Η μετάδοση του ιού από τη μητέρα στο έμβρυο μπορεί να γίνει κάθετα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης με αποτέλεσμα την ανάπτυξη συγγενούς νεογνικής λοίμωξης 5. Η πραγματική επίπτωση προσβολής της εγκύου από τον VZV είναι άγνωστη και φαίνεται να παρουσιάζει σοβαρές διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα. Εκτιμάται ότι η πιθανότητα πρωτοπαθούς λοίμωξης από τον ιό στη διάρκεια της εγκυμοσύνης κυμαίνεται μεταξύ 0.05% και 0.07% του συνόλου των κυήσεων 6. Γενικά, το ποσοστό διαπλακουντιακής μετάδοσης στο έμβρυο κατά το πρώτο ήμισυ της εγκυμοσύνης είναι 25%-50%, ενώ ο επιπολασμός της συγγενούς λοίμωξης από ανεμοβλογιά κυμαίνεται από 1%-2%. Η εμβρυική λοίμωξη είναι πιο συχνή σε περίπτωση προσβολής της μητέρας στο δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης συγκριτικά με το πρώτο (1.4% και 0.55%, αντίστοιχα) 7. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η διάγνωση της πρωτοπαθούς λοίμωξης της εγκύου από τον VZV, με εξαίρεση τις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις που η κλινική εικόνα είναι ασαφής και η νόσος διατρέχει ασυμπτωματικά, δεν είναι δύσκολη. Η διάγνωση της ανεμοβλογιάς στηρίζεται αυστηρά στο ιστορικό και τα κλινικά ευρήματα. Η κλινική εικόνα της νόσου στην εγκυμοσύνη είναι παρόμοια με εκείνη που παρατηρείται στις μη έγκυες γυναίκες, με τη διαφορά ότι μάλλον χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ένταση και βαρύτητα των συμπτωμάτων και συχνότερες επιπλοκές, όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 2). Ο πυρετός, η κεφαλαλγία, η γενική αδιαθεσία, η αδυναμία και η εύκολη κόπωση αποτελούν πρόδρομα συμπτώματα πριν την εμφάνιση του χαρακτηριστικού εξανθήματος. Το εξάνθημα της ανεμοβλογιάς το οποίο εξελίσσεται από κηλίδες και βλατίδες σε φυσαλίδες, φλύκταινες και εφελκίδες εντοπίζεται κυρίως στον κορ- 40

3 μό και το πρόσωπο. Το εξάνθημα παρουσιάζεται σε ε- πανειλημμένες διαδοχικές εκθύσεις, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται όλα τα στάδια της εξέλιξής του στην ίδια περιοχή του δέρματος. Σε περίπτωση μελλοντικής επανενεργοποίησης του ιού, η νόσος εκδηλώνεται με τη μορφή έρπητα ζωστήρα, ο οποίος χαρακτηρίζεται από τον πολλαπλασιασμό του ιού στα αισθητικά γάγγλια των ραχιαίων νεύρων και την εμφάνιση επώδυνου ζωνοειδούς εξανθήματος κατά μήκος της κατανομής του νεύρου. Η μεθερπητική νευραλγία αποτελεί τη συχνότερη επιπλοκή της δευτεροπαθούς λοίμωξης από τον ιό. Οι οφθαλμικές βλάβες, όπως η επιπεφυκίτιδα, η κερατίτιδα και το γλαύκωμα είναι σπάνιες και χαρακτηρίζουν την εντόπιση σοβαρής λοίμωξης στο τρίδυμο νεύρο. Παρόμοια, σε σπάνιες περιπτώσεις η πρωτοπαθής λοίμωξη Πίνακας 2. Η κλινική εικόνα της ανεμοβλογιάς στην εγκυμοσύνη είναι παρόμοια με εκείνη που παρατηρείται στις μη έγκυες γυναίκες, με τη διαφορά ότι χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ένταση και βαρύτητα των συμπτωμάτων. Πυρετός Κεφαλαλγία Γενική αδιαθεσία Αδυναμία Εύκολη κόπωση Εξάνθημα Μεθερπητική νευραλγία Επιπεφυκίτιδα Κερατίτιδα Γλαύκωμα Πνευμονία Εγκεφαλίτιδα είναι δυνατό να οδηγήσει σε πνευμονία και εγκεφαλίτιδα με σημαντικά αυξημένα ποσοστά μητρικής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Αντίθετα, στις μη επιπλεγμένες μορφές, η διαδρομή της νόσου είναι ήπια και πολύ γρήγορη. Οι ασθενείς αναλαμβάνουν άμεσα και το εξάνθημα εξαφανίζεται μέσα σε λίγες ημέρες 8,9,10. Παράλληλα, η σωστή και προσεκτική λήψη του ιστορικού της εγκύου συμβάλλει καθοριστικά στην έγκαιρη και ορθή διάγνωση της λοίμωξης στη μητέρα. Έχει αποδειχθεί λανθασμένη η παλαιότερη αντίληψη που θεωρεί αυτονόητο ότι όλοι οι ενήλικοι, συμπεριλαμβανομένων και των εγκύων γυναικών, έχουν ανοσία σε όλες τις παιδικές ασθένειες. Παρά τη σημαντική πρόοδο που επιτεύχθηκε τα τελευταία χρόνια στη διάγνωση και την αντιμετώπιση των περιγεννητικών λοιμώξεων και την ένταξη του εμβολίου της ανεμοβλογιάς στο πρόγραμμα υποχρεωτικού εμβολιασμού, εξακολουθούν σήμερα να γεννιούνται παιδιά με το σύνδρομο συγγενούς ανεμοβλογιάς 11. Σε αντίθεση με το ιστορικό και τα κλινικά ευρήματα, η συμβολή των οποίων είναι καθοριστική στη διαγνωστική προσέγγιση της λοίμωξης στην έγκυο, η προγεννητική διάγνωση της εμβρυϊκής λοίμωξης από τον VZV βάσει του εμβρυϊκού υπερηχογραφήματος και του ειδικού ανοσολογικού ελέγχου της εγκύου παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα και συναντά ιδιαίτερες δυσκολίες. Υπερηχογραφικά ευρήματα παρόμοια με εκείνα που συνηγορούν υπέρ της ήπιας εγκεφαλικής ατροφίας, η απλασία της παρεγκεφαλίδας, ο εμβρυϊκός ύδρωπας, το πολυάμνιο και ιδιαίτερα η ύπαρξη υποπλαστικού άκρου, αν και δεν έχουν διαγνωστική αξία αποτελούν κακό προγνωστικό σημείο. Εκτιμάται ότι το 40% των εμβρύων που παρουσίασαν εικόνα υποπλαστικού άκρου στο υπερηχογράφημα είχαν βαριά εγκεφαλική βλάβη ή απεβίωσαν τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση 12. Παράλληλα, η προγεννητική διαγνωστική αξία των ειδικών IgG και IgM αντισωμάτων έναντι του ιού αμφισβητείται από πολλούς ερευνητές που έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με το θέμα. Η δυσκολία στην προγεννητική διάγνωση βάσει του ανοσολογικού ελέγχου οφείλεται στο γεγονός ότι το έμβρυο μπορεί να σχηματίσει ανοσοσφαιρίνες σαν αντίδραση στην ενδομήτρια λοίμωξη μετά από την 20η-24η εβδομάδα της κύησης. Έτσι, η γρήγορη διάγνωση της συγγενούς νεογνικής λοίμωξης τις πρώτες εβδομάδες της ζωής δεν είναι αξιόπιστη, παρά μόνο αν γίνει μετά την 24η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Παρόμοια, η απευθείας ανίχνευση του ιού σε κυτταροκαλλιέργειες του αμνιακού υγρού και η ποιοτική ανίχνευση του πυρηνικού οξέος του ιού με τη μέθοδο της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (Polymerase Chain Reaction - PCR) δεν απέδωσαν μέχρι σήμερα τα αναμενόμενα ικανοποιητικά αποτελέσματα στη διαγνωστική προσέγγιση της εμβρυϊκής λοίμωξης από ανεμοβλογιά. Επίσης, τα αυξημένα επίπεδα της α - φετοπρωτείνης στον ορό της μητέρας, αν και συνηγορούν υπέρ της ενδομήτριας λοίμωξης, δεν μπορούν ωστόσο να θεωρηθούν εξειδικευμένος δείκτης ανίχνευσης της εμβρυοπάθειας από τον VZV 13. Αντίθετα, η ανεύρεση των ειδικών IgM αντισωμάτων στο αίμα του ομφαλίου λώρου του νεογνού, η ανακάλυψη υψηλότερων τίτλων αντισωμάτων στο νεογνό σε σχέση με εκείνα της μητέρας και η παραμονή υψηλών τίτλων αντισωμάτων στο παιδί για πολλούς μήνες μετά τη γέννηση επιβεβαιώνει στις περισσότερες των περιπτώσεων την κλινική διάγνωση του συνδρόμου συγγενούς ανεμοβλογιάς ή τη διαπλακουντιακή μετάδοση της λοίμωξης 14. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΥΓΓΕΝΟΥΣ ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑΣ Η ανεμοβλογιά, όπως ήδη προαναφέρθηκε είναι μια συνήθης, ήπιας μορφής λοιμώδης εξανθηματική νόσος της παιδικής ηλικίας, η οποία όμως σε περίπτωση ενδομήτριας λοίμωξης μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ανατομικές ανωμαλίες στο έμβρυο, οι οποίες για πρώτη φορά ομαδοποιήθηκαν και περιγράφηκαν στο σύνολό τους το Η λοίμωξη του εμβρύου κατά το πρώτο ήμισυ της εγκυμοσύνης έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση του συνδρόμου συγγενούς ανεμοβλογιάς. Η προσβολή του εμβρύου ποικίλλει από την εμφάνιση μιας ασυμπτωματικής λοίμωξης 41

4 Πίνακας 3. Οι κυριότερες εκδηλώσεις του συνδρόμου συγγενούς ανεμοβλογιάς. Δερματικές βλάβες Ιστική υποπλασία Νευρολογικές διαταραχές Μυοκλονικοί σπασμοί Πάρεση των άκρων Υποτονία Οφθαλμικές διαταραχές Χοριοκερατίτιδα Ανισοκορία Μικροφθαλμία Σκελετικές διαταραχές Υποπλασία των άκρων Υποπλασία της γνάθου Υποπλασία της κλείδας Υποπλασία της ωμοπλάτης Ραιβοϊπποποδία Γαστρεντερικές διαταραχές Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση Στένωση δωδεκαδακτύλου Διαταραχές ουροποιητικού Νευρογενής κύστη Έρπητας - ζωστήρας έως την εκδήλωση σοβαρής εμβρυοπάθειας. Εκτιμάται ότι ο κίνδυνος εμφάνισης συγγενούς ανεμοβλογιάς κατά τις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης είναι 0.2%, μεταξύ της 13ης και της 20ης εβδομάδας αυξάνεται και ανέρχεται περίπου στο 2% 15, ενώ στο δεύτερο ήμισυ της εγκυμοσύνης ο κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου εκτιμάται ότι αφορά στο 0.91% των εγκύων που προσβλήθηκαν από τον ιό 16. Ο παθογενετικός μηχανισμός του συνδρόμου συγγενούς ανεμοβλογιάς δεν έχει απόλυτα διευκρινισθεί. Εκτιμάται ότι η διαπλακουντιακή μεταφορά του ιού και η επέκτασή του κατά μήκος των αισθητήριων νεύρων προκαλεί περαιτέρω καταστροφή των νευρώνων, νέκρωση των νευρικών κυττάρων και προσβολή των νευραξόνων, με αποτέλεσμα την ελαττωματική νεύρωση των αναπτυσσόμενων οργάνων και άκρων του εμβρύου 17. Οι περιγραφείσες συγγενείς ανωμαλίες που συνθέτουν το σύνδρομο συγγενούς ανεμοβλογιάς περιλαμβάνουν τη χαρακτηριστική ουλώδη εμφάνιση του δέρματος με υποκείμενη υποπλασία των ιστών, καθώς και νευρολογικές, οφθαλμολογικές, σκελετικές, γαστρεντερικές διαταραχές και διαταραχές του ουροποιητικού συστήματος, όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα (πίνακας 3). Οι χαρακτηριστικές δερματικές βλάβες που συνήθως αντιστοιχούν σε νευροτομική κατανομή αμέσως μετά τη γέννηση μοιάζουν με ελλείμματα του δέρματος, τα οποία στη συνέχεια, μετά από εβδομάδες, μετατρέπονται σε ουλές. Στις κυριότερες νευρολογικές εκδηλώσεις του συνδρόμου συγκαταλέγονται οι μυοκλονικοί σπασμοί, οι παρέσεις των κάτω άκρων, η υποτονία, και λιγότερο συχνά είναι δυνατό να εκδηλωθεί σύνδρομο Horner, νωτιαία ριζίτιδα, διανοητική καθυστέρηση, βαρηκοΐα και μαθησιακές δυσκολίες. Η χοριοκερατίτιδα, ο νυσταγμός, η ανισοκορία, η μικροφθαλμία, ο συγγενής καταρράκτης, ο στραβισμός και η υποπλασία του οπτικού νεύρου αποτελούν οφθαλμικές διαταραχές που είναι δυνατό να εμφανίσουν τα νεογνά με συγγενή λοίμωξη. Επιπλέον, σκελετικές υποπλασίες, νευρογενής κύστη και γαστρεντερικές διαταραχές, όπως είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η στένωση του δωδεκαδακτύλου, η διάταση της νήστιδας, το μικρόκολο και η δυσλειτουργία του ορθού συμπεριλαμβάνονται στο σύνολο των ανατομικών ανωμαλιών που χαρακτηρίζουν το σύνδρομο συγγενούς ανεμοβλογιάς. Επίσης, εκτιμάται ότι ένα ποσοστό περίπου 15% των παιδιών που παρουσιάζουν συγγενή λοίμωξη εμφανίζουν κλινική εικόνα έρπητα ζωστήρα κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής τους 18,19. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ Η αντιμετώπιση της εγκύου με ανεμοβλογιά παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες και εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στην καθημερινή μαιευτική κλινική πράξη. Ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία μέχρι σήμερα δεν υφίσταται. Στη διεθνή βιβλιογραφία δεν υπάρχει ομοφωνία σχετικά με την αντιμετώπιση οροαρνητικής εγκύου η οποία ήρθε σε επαφή με τον ιό. Πολλοί πιστεύουν ότι η προληπτική χορήγηση της ειδικής έναντι της ανεμοβλογιάς και του έρπητα ζωστήρα υπεράνοσης γ - σφαιρίνης (Varicella - Zoster Immune Globulin - VZIG) σε περιπτώσεις επαφής οροαρνητικών εγκύων με πάσχοντες από ανεμοβλογιά στην πράξη είναι αναποτελεσματική. Ενδέχεται βέβαια να τροποποιήσει τη νόσο στην έγκυο, αλλά είναι αβέβαιο κατά πόσο προφυλάσσει το κύημα. Η χορήγηση VZIG ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με ασυκλοβίρη έχει απόλυτη ένδειξη σε βαριά νόσηση της εγκύου και σε επιπλεγμένες καταστάσεις, προκειμένου να τροποποιηθεί η βαρύτητα της νόσου 20. Αν και δεν υπάρχει απόλυτη συμφωνία μεταξύ των συγγραφέων, ωστόσο με βάση παλαιότερες και πιο πρόσφατες κλινικές μελέτες εκτιμάται ότι η χορήγηση αντιικών φαρμάκων δε φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ανατομικών ανωμαλιών στα έμβρυα 21,22,23. Αντίθετα, η αντιική θεραπεία στο νεογέννητο δεν ενδείκνυται, καθόσον οι βλάβες που προϋπάρχουν στο έμβρυο είναι μη εξελίξιμες μετά τη γέννηση 24. Η προληπτική εφαρμογή τα τελευταία χρόνια του εμβολίου από ζωντανούς εξασθενημένους ιούς ανεμοβλογιάς έχει περιορίσει σημαντικά τη νοσηρότητα και θνησιμότητα της νόσου 25. Ο προγεννητικός έλεγχος της εγκύου για αντισώματα κατά του VZV μέχρι σήμερα δεν έχει τύχει ευρείας αποδοχής. Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει έντονη 42

5 διχογνωμία σχετικά με την αναγκαιότητα εφαρμογής μαζικού ελέγχου σε όλες τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Πολλοί από τους ερευνητές, ισχυριζόμενοι ότι το κόστος της συγκεκριμένης εξέτασης δεν είναι μεγάλο, θεωρούν αναγκαία την ένταξή της στον καθιερωμένο ανοσολογικό προγεννητικό έλεγχο ρουτίνας στην αρχή της εγκυμοσύνης, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η προηγούμενη νόσηση της εγκύου από τον ιό. Η συμβουλευτική επιτροπή εμβολιασμών του CDC (Centers for Disease Control - CDC) συνιστά άμεσο εμβολιασμό σε επίνοσες γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας χωρίς ιστορικό της νόσου. Ο εμβολιασμός αντενδείκνυται στη διάρκεια της κύησης. Μετά από τον εμβολιασμό συστήνεται η αποφυγή εγκυμοσύνης για τουλάχιστον έναν μήνα. Το εμβόλιο της ανεμοβλογιάς μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια και σε θηλάζουσες επίνοσες μητέρες 26. Τέλος, με δεδομένα το μικρό κίνδυνο προσβολής του κυήματος από τον ιό και τη μικρή πιθανότητα εκδήλωσης συγγενούς λοίμωξης, η πρωτοπαθής λοίμωξη της μητέρας από τον VZV κατά τις πρώτες 20 εβδομάδες της εγκυμοσύνης δε θα πρέπει να αποτελεί σοβαρή ένδειξη διακοπής της κύησης. Η ύπαρξη εξάλλου σοβαρών συγγενών διαπλαστικών ανωμαλιών στο έμβρυο, όπως είναι οι υποπλασίες των άκρων και οι δυσπλασίες του κρανίου, που ενδέχεται να θέσει σοβαρό δίλημμα στο ζευγάρι αναφορικά με τη συνέχιση ή μη της εγκυμοσύνης, μπορεί σήμερα εύκολα να διαπιστωθεί κατά τον υπερηχογραφικό ανατομικό έλεγχο του εμβρύου από την 20η εβδομάδα της κύησης 27. ΠΡΟΓΝΩΣΗ Η πρόγνωση για την έγκυο κατά κανόνα είναι καλή. Η ανεμοβλογιά εκδηλώνεται συνήθως με ήπια συμπτώματα και δεν απαιτεί ιδιαίτερη θεραπευτική αγωγή. Μόνο σε επιπλεγμένες καταστάσεις ενδέχεται να συσταθεί η χορήγηση ασυκλοβίρης. Η πρόγνωση της εμβρυοπάθειας από ανεμοβλογιά εξαρτάται από τη χρονική στιγμή νόσησης της εγκύου. Στη διάρκεια του πρώτου και δευτέρου τριμήνου της εγκυμοσύνης η νόσηση της μητέρας από τον ιό φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένα ποσοστά αυτόματων αποβολών, αυξημένο κίνδυνο συγγενών διαπλαστικών ανωμαλιών στο έμβρυο και αυξημένη πιθανότητα έκλυσης πρόωρου τοκετού αργότερα κατά την πρόοδο της εγκυμοσύνης, αντίστοιχα 28. Αντίθετα, η νόσηση της μητέρας γύρω από τον τοκετό δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στο νεογνό. Ειδικότερα, εκτιμάται ότι όταν η έγκυος εμφανίσει τη νόσο τέσσερις ημέρες πριν έως και δύο ημέρες μετά τον τοκετό, η έλλειψη παραγωγής και μεταφοράς προστατευτικών μητρικών αντισωμάτων προσβάλει βαρύτατα το έμβρυο - νεογνό με σημαντικά αυξημένα ποσοστά περιγεννητικής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Συνήθως το νεογέννητο εμφανίζει τη νόσο κατά τη δεύτερη εβδομάδα της ζωής του και συνοδεύεται από αυξημένη θνησιμότητα που υπολογίζεται ότι ξεπερνά το 30% των περιπτώσεων. Σε περίπτωση που η έγκυος νοσήσει νωρίτερα, το νεογνό παρουσιάζει σχετικά ήπιας μορφής πάθηση η οποία εκδηλώνεται συνήθως τις πρώτες πέντε ημέρες από τη γέννηση 29. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανεμοβλογιά στη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν είναι συχνή. Οι έγκυες είναι λιγότερο ικανές από τους υπόλοιπους υγιείς ενήλικες να αναπτύσσουν αποτελεσματικές κυτταρικές ανοσιακές απαντήσεις στις περιγεννητικές λοιμώξεις γενικά, με αποτέλεσμα να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εκδήλωσης βαριάς λοίμωξης σε περίπτωση προσβολής από τον VZV. Επιπλέον, με δεδομένη τη σοβαρότητα της συγγενούς λοίμωξης, η έγκαιρη και ορθή προγεννητική διάγνωση της εμβρυοπάθειας από ανεμοβλογιά έχει πολύ μεγάλη σημασία, προκειμένου να διασφαλισθούν οι καταλληλότερες διαθέσιμες συνθήκες για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού περιγεννητικού αποτελέσματος. Τέλος, η έλλειψη κάθε αποτελεσματικής θεραπείας της ανεμοβλογιάς στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και ο υ- παρκτός κίνδυνος επιπλοκών στις έγκυες, σε συνδυασμό με τις πολύ σοβαρές ανατομικές ανωμαλίες που μπορεί να προκαλέσει στο έμβρυο η διαπλακουντιακή μεταφορά του ιού, τονίζουν την ανάγκη για τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης. Μέχρι σήμερα εκφράζονται επιφυλάξεις σχετικά με τη χορήγηση ασυκλοβίρης στις έγκυες λόγω των πιθανών δυνητικών παρενεργειών που μπορεί να προκαλέσει στο έμβρυο. Ωστόσο όμως, σε καμία περίπτωση η λοίμωξη της εγκύου από ανεμοβλογιά δε θα πρέπει να αποτελεί σοβαρή ένδειξη διακοπής της κύησης. Η προοπτική διακοπής της εγκυμοσύνης πρέπει να επαφίεται αποκλειστικά και μόνο στην κρίση των γονέων, να αποτρέπεται συμβουλευτικά και όχι να αποτελεί προτροπή του ιατρού. SUMMARY Varicella is an acute viral disease of high contagious potential that rarely complicates pregnancy nowadays, as almost all persons of reproductive age are immune, at least in developed countries. Diagnosis of the disease in the pregnant woman is not difficult when the clinical signs are present and the clinical picture is clear. Prenatal diagnosis of fetal disease based on fetal ultrasound and immunologic testing can be particularly challenging. The gravity of congenital disease and potential need for pregnancy termination render the need for timely and accurate prenatal diagnosis of varicella-zoster virus embryopathy of critical importance. Treating the pregnant woman with varicella presents great interest and continues to pose an important clinical challenge in common obstetric practice. In the present paper, based 43

6 on systematic review and processing of current literature reports we attempt to concisely overview the newest data regarding epidemiology, diagnosis, treatment and prognosis of pregnant women with primary infection with varicellazoster virus, the knowledge of which can help take precautionary measures and apply current available treatment choices, in order to reduce the increased risk of maternal, and particularly perinatal, morbidity and mortality. Key words: varicella zoster virus, pregnancy, epidemiology, diagnosis, management, prevention, prognosis, congenital varicella syndrome. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Θανασάς Ι, Καλινδέρης Μ, Σταυροπούλου Β, Μαλλίδη Δ, Σγουροπούλου Β, Καρανάνου Π, Καλαγασίδου Σ, Κουτσογεωργόπουλος Κ, Κεσκερίδης Π. Λοίμωξη από τον ιό της ιλαράς στο τελευταίο τρίμηνο της κύησης. Θέματα Μαιευτικής και Γυναικολογίας 2009; 2: Θανασάς Ι, Καλινδέρης Μ, Μαλλίδη Δ, Σγουροπούλου Β, Καρανάνου Π, Σταυροπούλου Β, Κουτσογεωργόπουλος Κ, Κεσκερίδης Π. Πρωτοπαθής λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό στο δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Εφηβική Γυναικολογία-Αναπαραγωγή και Εμμηνόπαυση 2010 (προς δημοσίευση). 3. Καπράνος Ν, Κοτρονιάς Δ. Στοιχεία βιολογίας ερπητοιών. Στο: Καπράνος Ν, Κοτρονιάς Δ. Λοιμώξεις γεννητικού συστήματος από ερπητοιούς, HPV και χλαμύδια. Αθήνα, Ιατρικές Εκδόσεις Βαγιονάκη, 2008: Kandinov LD. Varicella Zoster Virus Infection during Pregnancy. Medscape Today. Posted: 03/03/2005 viewarticle/ Heininger U, Seward JF. Varicella. Lancet 2006; 368: Finger R, Hughes JP, Meade BJ, Pelletier AR, Palmer CT. Age specific incidence of chickenpox. Pub Health Rep 1994; 109: Tan MP, Koren G. Chickenpox in pregnancy: revisited. Reprod Toxicol 2006; 21: Hambleton S. Chickenpox. Curr Opin Infect Dis 2005; 18: Feller L, Jadwat Y. Herpes zoster: a review of the literature and report of a case. SADJ 2005; 60: Sauerbrei A, Wutzler P. Herpes simplex and varicella-zoster virus infections during pregnancy: current concepts of prevention, diagnosis and therapy. Part 2: Varicella-zoster virus infections. Med Microbiol Immunol 2007; 196: Φωτίου Α, Καρκαβίτσας Κ, Λιόσης Γ. Εμβρυοπάθεια από τον ιό ανεμοβλογιάς-ζωστήρα. Περιγραφή περίπτωσης. Περιγεννητική Ιατρική και Νεογνολογία 2007; 2: Birthistle K, Carrington D. Fetal varicella syndrome. A reappraisal of the literature. A review prepared for the UK Advisory Group on Chickenpox on behalf of the British Society for the Study of Infection. J Infect 1998; 36: Κατσαβού Α, Κατσουράνης Η, Πετρίδης Α, Η ανεμευλογιά και η επίδρασή της στην κύηση. Ελληνική Επιθεώρηση Δερματολογίας Αφροδισιολογίας 2005; 16: Duff P. Diagnosis and management of varicella infection in pregnancy. Perinatol 2010; 1: Lawrence E, Larralde M. Infectios diseases of the newborn. In: Schachner LA, Hansen RC. Pediatric Dermatology, 3rd edition, St. Louis: Mosby 2003: Tunbridge AJ, Breuer J, Jeffery KJ, British Infection Society. Chickenpox in adults-clinical management. J Infect 2008; 57: Nathwani D, Maclean A, Conway S, Carrington D. Varicella infections in pregnancy and the newborn. A review prepared for the UK Advisory Group on Chickenpox on behalf of the British Society for the study of infection. J Infect 1998; 36: Sauerbrei A, Wutzler P. The congenital varicella syndrome. J Perinatol 2000; 20: Sauerbrei A. Pawlak J, Luger C, Wutzler P. Intracerebral varicella-zoster virus reactivation in congenital varicella syndrome. Dev Med Child Neurol 2003; 45: Troughton JA, Crealey G, Crawford V, Coyle PV. Management of varicella contacts in pregnancy: VZIG or vaccination? J Clin Virol 2009; 46: Prober CG, Gershon AA, Grose C, McCrachen GH Jr, Nelson JD. Consensus: varicella-zoster infections in pregnancy and the perinatal period. Pediatr Infect Dis J 1990; 9: Gilbert GL. Chickenpox during pregnancy. BMJ 1993; 306: Inocencion G, Loebstein R, Lalkin A, Geist R, Petric M, Koren G. Managing exposure to chickenpox during pregnancy. New program. Can Fam Physician 1998; 44: Varicella Zoster Virus. Nelson textbook of Pediatrics 2004: Nguyen HQ, Jumaan AO, Seward JF. Decline in mortality due to varicella after implementation of varicella vaccination in the United States. N Engl J Med 2005; 352: Marin M, Guris D, Chaves SS, Schmid S, Seward JF; Advisory Committee on Immunization Practices, Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevention of varicella: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm Rep 2007; 56: Ely JW, Yankowitz J, Bowdler NC. Evaluation of pregnant women exposed to respiratory viruses. Am Fam Physician 2000; 61: Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Green top Guidelines no 13. Chickenpox in pregnancy. Available from: org.uk/recsources/public/pdf/ greentop13_chickenpox0907.pdf; reviewed Sept Αναγνωστάκης Δ. Ερπητοιοί και κύηση. Στο: Καραγιάννης Β, Μαμόπουλος Μ. Περιγεννητικές λοιμώξεις. Αθήνα, Ιατρικές Εκδόσεις Βαγιονάκη, 2004: Μαιευτική & Γυναικολογική κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων 44

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος Varicella la-zoster Virus Human Herpesvirus-3 Ανήκει στη οικογένεια των ερπητοϊοί Herpesviridae-α Είναι ένας DNA ιός * Πρωτολοίµωξη : Varicela (chickenpox) * Υποτροπή: Herpes Zoster (shingles) Ο ιός DNA

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς λοιμώξεις Μυκητιάσεις. Κωνσταντίνος Μακαρίτσης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ιογενείς λοιμώξεις Μυκητιάσεις. Κωνσταντίνος Μακαρίτσης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ιογενείς λοιμώξεις Μυκητιάσεις Κωνσταντίνος Μακαρίτσης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ - ΙΟΙ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ - ΙΟΙ Οι ιοί έχουν ένα κεντρικό πυρήνα (core) από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις ευρετηριασμού: συγγενείς λοιμώξεις, περιγεννητικές λοιμώξεις, κύηση, νεογνό.

Λέξεις ευρετηριασμού: συγγενείς λοιμώξεις, περιγεννητικές λοιμώξεις, κύηση, νεογνό. Δελτ Α' Παιδιατρ Κλιν Πανεπ Αθηνών 54, 2007 253 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ιογενείς συγγενείς και περιγεννητικές λοιμώξεις Τ. Σιαχανίδου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι ιοί αποτελούν το συχνότερο αίτιο λοίμωξης της εγκύου και είναι δυνατό

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά

Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά Ημερίδα Κλινικής Μικροβιολογίας Αθήνα 2010 Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά Β. Παπαευαγγέλου Παιδίατρος-Λοιμωξιολόγος 1 Διερεύνηση ιώσεων στα νεογνά ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ HIV CMV VZV HBV HCV HSV Parvo B19 ερυθρά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη Αντιμετώπιση και αγωγή νεογνού Το νεογνό πρέπει να καθαρίζεται από το αίμα και τις εκκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση ιογενών λοιμώξεων στα παιδιά

ιερεύνηση ιογενών λοιμώξεων στα παιδιά 10 η Ημερίδα Κλινικής Μικροβιολογίας Αθήνα, 23/1/2010 ιερεύνηση ιογενών λοιμώξεων στα παιδιά Ι..Παυλοπούλου Λέκτορας Παιδιατρικής Παν/μίου Αθηνών Τμήμα Νοσηλευτικής ιερεύνηση ιογενών λοιμώξεων στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 Σεπτεμβρίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΩΡΑ 12.00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΡΙΜΗΝΟ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Ι. Θανασάς 1, Μ. Καλινδέρης 1, Δ. Μαλλίδη 2, Β. Σταυροπούλου 1, Β. Σγουροπούλου 2, Π. Καρανάνου 2, Α. Αθανασίου

Διαβάστε περισσότερα

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ! ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣΕΠΙΠΛΟΚΕΣΛΟΙΜΩΞΕΩΝΚΝΣ ΜΑΡΘΑΣΠΗΛΙΩΤΗ Νευρολόγος Α ΝευρολογικήΚλινική ΝοσοκομείοΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ15/12/2012 ΕΝΤΟΠΙΣΗΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΚΝΣ/ΠΝΣ ΚΝΣ Εγκέφαλος Μήνιγγες Νωτιαίος μυελός ΠΣ Περιφερικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: Παραρτημα III Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά τμήματα των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης 48 Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010

Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Ορισμοί Εμβόλιο: Βιολογική ουσία Πρόληψη νόσου Πρόληψη επιπλοκών Μετρίαση/εξάλειψη συμπτωμάτων Ενεργητική ή παθητική Ανοσολογική απάντηση η Χημειοπροφύλαξη Βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Επίμονες αρθραλγίες και παροδική αρθρίτιδα ως μόνη πρόδρομη εκδήλωση λοιμώδους ερυθήματος

Επίμονες αρθραλγίες και παροδική αρθρίτιδα ως μόνη πρόδρομη εκδήλωση λοιμώδους ερυθήματος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 15 Επίμονες αρθραλγίες και παροδική αρθρίτιδα ως μόνη πρόδρομη εκδήλωση λοιμώδους ερυθήματος Τσιμτσιλιάκος Αναστάσιος Παρδαλός Γρηγόριος Εισαγωγή Ο παρβοιός Β19 σχετίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Σύφιλη, βλεννόρροια (γονόρροια), HPV κονδυλώματα, γεννητικός Έρπης, χλαμύδια, το AIDS, οι ηπατίτιδες Β-C Η συνεχής αλλαγή ερωτικών συντρόφων, το σεξ χωρίς προφύλαξη ξύπνησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

STADYING CASES. Case Reports. Case Reports. Case reports Case-series studies Case-control studies. Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού

STADYING CASES. Case Reports. Case Reports. Case reports Case-series studies Case-control studies. Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού STADYING CASES Case reports Case-series studies Case-control studies Case Reports Περιγραφή ενδιαφέροντος περιστατικού Case Reports Ηλεπτοµερής παρουσίαση µιας περίπτωσης νοσήµατος η µικρής οµάδας οµοειδών

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ Σ. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 2 ή 3 αποβολές προ των 20 wks ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Αναγνωστοπούλου Διευθύντρια Μικροβιολογικού Τμήματος ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός

Μαρία Αναγνωστοπούλου Διευθύντρια Μικροβιολογικού Τμήματος ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός Μαρία Αναγνωστοπούλου Διευθύντρια Μικροβιολογικού Τμήματος ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός Οι ιογενείς λοιμώξεις είναι σημαντικά αίτια θνητότητας και θνησιμότητας σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς όπως Λήπτες συμπαγών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία (Proportion)

Αναλογία (Proportion) Μέτρα Νοσηρότητας Αναλογία (Proportion) Κλάσµα Αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή Ποσότητες της ίδιας φύσης Κυµαίνεται πάντα µεταξύ 0 και 1 Ποσοστό = αναλογία x 100 κυµαίνεται: 0-100

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΚΤΗ ΑΠΟΨΗ. Eμβόλια: δικαίωμα. επιβολής; ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΚΤΗ ΑΠΟΨΗ

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΚΤΗ ΑΠΟΨΗ. Eμβόλια: δικαίωμα. επιβολής; ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΚΤΗ ΑΠΟΨΗ 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΚΤΗ «...Κάτω από τις συνθήκες που ζούμε η σιωπή δεν είναι «χρυσός». Διότι η σιωπή μπορεί να ερμηνευθεί σαν αποδοχή ή συναίνεση: «ο σιωπών δοκεί συναινείν», qui tacet consentire videtur

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE)

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) ρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Μαιευτική Φροντίδα Κύησης Υψηλού Κινδύνου Κωδικός Μαθήματος: MA0611 ΜΑ0612 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων(

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( HPV Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( 1. Ερωτήσεις απαντήσεις για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) Τι είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV: Human Papillomavirus

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Κοντογεώργη Ευαγγελία, Θωμοπουλος Θωμάς, Πετρίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα Τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα είναι νοσήµατα που µεταδίδονται από άτοµο σε άτοµο κατά την σεξουαλική επαφή. Μερικά απ αυτά µπορούν να µεταδοθούν µε απλή σωµατική

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα