Η ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ ΤΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ ΤΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ"

Transcript

1 Η ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ ΤΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ Του Γιάννη Δημ. Υφαντόπουλου, Φιλόλογου Λυκειάρχη - Ιστορικού και Προέδρου του Συλλόγου των Απανταχού Καοτανιωτών «Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ» (Η Ηλεκτρονική Επεξεργασία για την παρουσίαση της εργασίας αυτής στο Διαδίκτυο, όπως δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα «Ο Καστανιώτης» στα φ , έγινε από το Θεολόγο καθηγητή Διευθυντή Γυμνασίου Ζαχαρία Γ. Ζηνέλη, το 2009). Χωρίς καμιά αμφιβολία, ό,τι πολυτιμότερο έχει να επιδείξει το χωριό μας, αλλά και η ευρύτερη περιοχή μας - εκτός βέβαια από το Μοναστήρι της ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΠΡΟΥΣΙΩΤΙΣΣΑΣ - είναι η ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ της ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ, για την οποία και άλλες φορές, εκτός από τον «Καστανιώτη», την εφημερίδα του Συλλόγου μας, σε ευρείας κυκλοφορίας περιοδικά και εφημερίδες είχαμε την ευκαιρία να γράψουμε σχετικά άρθρα και περιγραφές, με κύριο μέλημα μας την ενημέρωση του αναγνωστικού κοινού για το ρόλο που διαδραμάτισε η περιοχή αυτή στα χρόνια της Επανάστασης του 1821 για όλη τη Δυτική Στερεά Ελλάδα γενικότερα και για την επαρχία του Καρπενησίου ειδικότερα. Επειδή όμως συνεχίζεται μία σκόπιμη και γενικευμένη διαστρέβλωση της Ιστορίας σχετικά με την ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ, την οποία σε οδοιπορικά (που κατά καιρούς βλέπουν το φως της δημοσιότητας), σε τουριστικούς οδηγούς και σε άλλα δημοσιεύματα τοποθετούν στη Μαύρη Σπηλιά του Προυσού, αποφάσισα και ως Ιστορικός μελετητής της Ιστορίας του τόπου μου, αλλά και ως Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου του χωριού μας να ασχοληθώ και πάλι με την ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ, το σπουδαίο αυτό ιστορικό μνημείο της Ευρυτανίας και όλης της Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, εκφράζοντας την πίκρα και την απογοήτευση μου, γιατί ακόμη και πρόσφατα - επιδιώκεται, όπως προανέφερα, 1

2 μία παραχάραξη της Ιστορίας μας, χωρίς να μπορώ να καταλάβω και να δικαιολογήσω την τακτική αυτή και τις σκοπιμότητες που εξυπηρετεί. Ωστόσο πρέπει να ομολογήσουμε ότι η Αποκλείστρα της Καστανιάς και η Μαύρη Σπηλιά του Προυσού έχουν ένα κοινό στοιχείο να επιδείξουν: Και οι δύο περιοχές, ως φυσικά οχυρά, φιλοξένησαν ανθρώπους, κυρίως γυναικόπαιδα, στα χρόνια της Επανάστασης του Η διαφορά ανάμεσα στις δύο αυτές περιοχές είναι ότι για την Αποκλείστρα έχουμε αρκετές ιστορικές γραπτές πηγές και μαρτυρίες, ενώ για τη Μαύρη Σπηλιά υπάρχει - απ' όσο γνωρίζω - μόνο μία παράδοση που δε φαίνεται να απέχει και από την πραγματικότητα. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η Αποκλείστρα προβάλλεται ως σπηλιά, λαθεμένα βέβαια, όπως στη συνέχεια θα σημειώσουμε, αλλά και η Μαύρη Σπηλιά ως Αποκλείστρα, γιατί αυτή δεν είναι τίποτα άλλο παρά μία μεγάλη και ευρύχωρη σπηλιά σε μέρος κατεξοχήν απόκρημνο και απρόσιτο. Στο 2ο τόμο της ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΗΣ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑΣ με εκδότες τους Ι. Ν. Κουφό και Κ. Παπαχαραλάμπους, Αθήνα (χωρίς χρονολογία έκδοσης) σελ. 457 στο λήμμα «Αποκλείστρα» σημειώνονται τα εξής: «ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ». Ονομασία δοθείσα μεταφορικά εις γνωστά ορεινά σπήλαια της Δ. Στερεάς Ελλάδος, αφότου απεφασίσθη η χρησιμοποίησίς των ως καταφυγίων και η εν συνεχεία οργάνωσις τούτων αμυντικώς ως τόπων σωτηρίας του αμάχου πληθυσμού εν καιρώ εχθρικών καταδρομών. Ετυμολογικά η λέξις προέρχεται από το ρήμα αποκλείω, με την προσθήκη της παραγωγικής κατάληξης - τρα, που είναι μάλλον πλάσμα της ποιμενικής διαλέκτου... (Βλαχογιάννης)». Στη συνέχεια του περί Αποκλείστρας λήμματος ο συγγραφέας του Κ.Σ. ΚΩΝΣΤΑΣ αναφέρει τις ακόλουθες Αποκλείστρες: α) του Βάλτου που βρίσκεται στο βουνό Καλάνα κοντά στον Αχελώο, β) της Ναυπακτίας, γνωστής και ως Βράχου της Κλεπάς ή Καρφοπεταλιάς που ανήκει στην περιφέρεια του χωριού με το όνομα Νεοχώρι και γ) της Ευρυτανίας «που είναι η κατεξοχήν Αποκλείστρα της Δυτ. Στερεάς Ελλάδος, φημισμένη δια την φυσικήν της ασφάλειαν και την τεράστιαν έκτασιν, απέχουσα τρίωρον προς τα νοτιοανατολικά της γνωστής μονής Προυσού και παρά το σημερινόν χωρίον Καστανιά». Στα «Ελληνικά Χρονικά» την εφημερίδα που εξέδιδε στο Μεσολόγγι κατά τα χρόνια της Επανάστασης του 1821, ο Ελβετός Φιλέλληνας Ιωάννης Μάγερ, στις 25 2

3 Ιουνίου του 1824, δημοσιεύτηκε η περιγραφή της Αποκλείστρας από τον Ευρυτάνα Γεώργιο Λέλη, όταν αυτός στάλθηκε από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο να επιστατήσει στις εργασίες της οχύρωσης της προκειμένου, αυτή να δεχτεί γυναικόπαιδα από το Μεσολόγγι, το Βραχώρι (Αγρίνιο), από την επαρχία του Καρπενησίου, από το Απόκουρο, τα Κράββαρα και από όλη την Τριχωνίδα και την ευρύτερη περιοχή της Δυτ. Στερεάς Ελλάδος. «Η Αποκλείστρα, έγραφε στην αναφορά του προς τον Μαυροκορδάτο ο Γεώργιος Λέλης, είναι εν πλάγιον ήμερον βουνόν εις τρίγωνον σχήμα. Δύο φάραγγες διαιρούν τας δύο γωνίας, η δε τρίτη γωνία διαιρείται από τον Αράκυνθον, όρος υψηλόν. Η διαίρεσις εκ των φαράγγων και από το αντίκρυ μέρος και από το δώθεν, είναι βράχοι δύσβατοι και αδύνατον να πατηθώσιν από ανθρώπους εκτός αν πρώτον με σχοινιά κατέβουν εις το χάος, ήτοι εις την κλίνην των φαράγγων και από εκεί ανέβουν εις τον βράχον της Αποκλείστρας, έχοντα ύψος ίσον με το αντίκρυ, εις μερικά μέρη υπέρ τους 200 πήχεις και εις άλλα περισσότερον το χαμηλότερον μέρος εις μικρόν διάστημα όχι ολιγότερον από τας 20 πήχεις εις το βάθος αυτών των δύο φαράγγων τρέχουν ή πηγάζουν διάφορα νερά, τα οποία σχηματίζουν ρύακας, οίτινες ενώνονται εις τον Αγαλιανόν, όστις πίπτει εις τον Αχελώον. Οι ρύακες αυτοί τρέφουν ικανά ψάρια, τα λεγόμενα πέστροφες. Η Αποκλείστρα της Καστανιάς, ένα ξεχωριστής σημασίας μνημείο της Ευρυτανίας και όλης της Δυτικής Στερεάς Ελλάδαος. (Φωτογραφία Γιάννη Δ. Υφαντόπουλου, 13 Οκτωβρίου 2002) 3

4 Η τρίτη γωνία, ήτις είναι η υψηλότερα θέσις της Αποκλείστρας, επειδή πίπτουν οι πρόποδες του Αρακύνθου και η Αποκλείστρα υψώνουσα τας κορυφάς της, αποκατασταίνεται και από αυτό το μέρος πάντη δύσβατος και οχυρά, έχουσα ύψος υπέρ τους 300 πήχεις, ώστε κατά την απόφασίν μας του να κοπούν μονοπάτια, από τα οποία μόλις απερνούν γίδια και να καούν εις διάφορα μέρη τα χαμηλότερα ελάτια, από τα οποία είναι όχι ολίγα, γίνεται ως μία νήσος και με ολίγην φυλακήν, με μόνον 100 άνδρας κατασταίνεται απόρθητος, επειδή από όλην την περιφέρειάν της μόνον γυναίκες να στέκονται να κυλούν λιθάρια δεν ημπορεί να πλησιάσει άνθρωπος η δε είσοδος της, ήτις είναι πλησίον του υψηλότερου μέρους, και αυτή δεν έχει ειμή δύο πηχών πλάτος δια μέσου βράχων και μόνον τρεις άνθρωποι εμποδίζουν το έμβασμα. Προς δυσμάς είναι το Απόκουρον και προς μεσημβρίαν το Κράββαρι και από τα άλλα μέρη τα διάφορα τμήματα Καρπενησίου η δε θέσις της είναι εκ του τμήματος των Βλαχοχωρίων και έχει πλησίον μικράν κώμην Καστανιάν, των κατοίκων της οποίας είναι ιδιοκτησία η Αποκλείστρα και έχουν και σπαρσίματα μέσα, δια τα οποία τους υπεσχέθην την άμεσον αποζημίωσιν εκ μέρους της Διοικήσεως, καθώς και δια τον τόπον της ιδιοκτησίας των, αν κατοικηθεί εν καιρώ αποκαταστάσεως. Το σύνορον Αποκούρου απέχει μίαν ώραν και το Κιορτοβόν, χωρίον Αποκούρου, δύο ώρας η δε του Κραββάρου σχεδόν τρεις ώρας η περιφέρεια της έσωθεν είναι τριών ωρών διάστημα, έξωθεν όμως υπέρ τας εννέα ώρας τρεις χιλιάδες οικογένειαι χωρούν να κατοικήσωσι και εν καιρώ ανάγκης κατοικούν ως πέντε χιλιάδες, διότι νόσον δεν φοβούνται δια το εύκρατον της θέσεως, και υπέρ τας εξ χιλιάδας ζώα, οπόταν χρειασθούν να κλείσουν προς τροφήν των χίλια πεντακόσια όμως ημπορούν να τρέφωνται δι' όλον το καλοκαίρι. (Εφημ. «Ελληνικά Χρονικά» Μεσολόγγιον, 25 Ιουνίου 1824). Αυτή είναι η πιο παλιά περιγραφή που έχουμε για την Αποκλείστρα και την οφείλουμε σε έναν άνθρωπο που την περπάτησε και τη γνώρισε σπιθαμή προς σπιθαμή, γιατί σ' αυτόν ανατέθηκε από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο να επιστατήσει στην οχύρωση της. Πουθενά ο Γεώργιος Λέλης δεν κάνει αναφορά σε σπηλιά. Η περιγραφή του είναι απόλυτα σαφής και δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες: «Η Αποκλείστρα είναι εν πλάγιον ήμερον βουνόν εις τρίγωνον σχήμα». Ωστόσο δεν ξέρω ποιος, πότε και γιατί θεώρησε την Αποκλείστρα ως σπηλιά με πρωτοφανείς μάλιστα διαστάσεις (ύψος ανοίγματος 100 μέτρα, πλάτος βάσεως 25 μ. και βάθος 50 μ). Αλλά και αρκετοί κατά καιρούς μελετητές εδώ, στη σπηλιά της Αποκλείστρας, πιθανολόγησαν και την ύπαρξη του αρχαίου μαντείου του Οδυσσέα, για 4

5 το οποίο τόσο ο Αριστοτέλης (Ιθακήσιων Πολιτεία), όσο και ο Νίκανδρος (Αιτωλικά) μας αναφέρουν ότι υπήρχε στη χώρα των Ευρυτάνων που ήταν το πολυπληθέστερο από τα τρία φύλα (τα άλλα δύο ήταν οι Αποδοτοί και Οφιονείς) που αποτελούσαν, κατά τον ιστορικό Θουκυδίδη (3ο βιβλίο, κεφ. 94) «το μέγα και μάχιμον έθνος των Αιτωλών». Με οδηγούς τους μερικά χρόνια μικρότερους μου: Θεόφιλο Δημ. Τσιώκο, που βρίσκεται σήμερα εγκατεστημένος στη Μελβούρνη της Αυστραλίας και τον Παναγιώτη Δημ. Τσιώκο, μόνιμο κάτοικο εδώ και χρόνια στην επαρχία του Οντάριο του Καναδά, περπατήσαμε όλη την έκταση της Αποκλείστρας. Τότε ήμουν φοιτητής στο Ιστορικό και Αρχαιολογικό τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και -φιλοδοξώντας να ανακαλύψω το αρχαίο μαντείο του Οδυσσέα - δε λογάριαζα κόπους και κινδύνους, προκειμένου να πετύχω το σκοπό μου. Περπατούσαμε, θυμάμαι, μέσα στην Αποκλείστρα συνεχώς έξι (6) ολόκληρες ώρες. Και πού δεν πήγαμε! Κατεβήκαμε μέχρι τη Δεκατιά, όπου υπάρχουν κάποιες σπηλιές, αλλά όχι τόσο μεγάλες. Τελικά, παίρνοντας το μονοπάτι που οδηγεί από την Αποκλείστρα και τα Παραθυράκια, που πραγματικά «βλέπεις το χάρο με τα μάτια σου», όπως λέει και ο λαός μας όταν περνάς αυτό το μέρος με κατεύθυνση τα Αμπελάκια και τις Γούρνες, ανεβήκαμε και στη Μεγάλη Σπηλιά της Αποκλείστρας. Οι συνοδοιπόροι και οδηγοί μου με είχαν διαβεβαιώσει ότι σ' ένα βράχο, ψηλά στη Μεγάλη Σπηλιά υπήρχαν κάτι εξογκώματα, σαν ανθρώπινα κεφάλια και ένα φίδι σκαλισμένο στο βράχο. Με πραγματικό κίνδυνο, λίγο έλειψε να αφήσω τα κόκαλα μου στην Αποκλείστρα, έφτασα και εγώ μέχρι το βράχο της Μεγάλης Σπηλιάς, ευελπιστώντας ότι εδώ θα έβρισκα ίχνη από την ύπαρξη του αρχαίου μαντείου αλλά και από την εγκατάσταση πολλών γυναικών και παιδιών στα χρόνια της Επανάστασης του Το ανέβασμα ήταν πιο εύκολο και για μένα. Το κατέβασμα όμως, γιατί επέδρασε αρνητικά στην ψυχολογία μου και η σχετική απογοήτευση, ήταν σχεδόν αδύνατο. Για τους δύο συντρόφους μου δεν κάνω λόγο. Μεγαλωμένοι και οι δύο τους σε τούτα τα μέρη και βόσκοντας τα γίδια των γονιών τους, πηδούσαν από λιθάρι σε λιθάρι χορεύοντας μάλιστα για να σου δίνουν θάρρος - σαν να ήταν πουλιά ή αερικά. Τα σαν ανθρώπινα κεφάλια εξογκώματα του βράχου και το ανάγλυφο, θυσανωτό στην ουρά του φίδι, δεν ήταν τίποτα άλλο από σταλακτίτες ή σταλαγμίτες (δεν μπόρεσα να το προσδιορίσω) που η φύση εδώ και χρόνια μόνη της δημιούργησε, 5

6 χωρίς να υπάρχει καμιά απολύτως ένδειξη για παρέμβαση ανθρώπινου χεριού στα πλευρικά βράχια της λεγόμενης Μεγάλης Σπηλιάς. Εκείνο που μπορώ με βεβαιότητα να πω, παρ 'όλο που από τότε πέρασαν 36 ολόκληρα χρόνια, στη Μεγάλη Σπηλιά της Αποκλείστρας, που και τεράστιο άνοιγμα μάλλον θόλο - διαθέτει και ύψος πολύ έχει (δε διαθέτει όμως σχεδόν καθόλου βάση), αν δεν έχει συμβεί γεωλογικό φαινόμενο, δηλαδή αποκοπή μεγάλων βράχων πράγμα που δεν πιστοποιείται εύκολα, δεν υπάρχουν ενδείξεις ούτε για ύπαρξη μαντείου κατά την αρχαιότητα ούτε και για εγκατάσταση ανθρώπων στα χρόνια της Επανάστασης του Κάτι τέτοιο, όπως είναι σήμερα η διαμόρφωση του εδάφους αφού η μεγάλη Σπηλιά δε διαθέτει βάση και το έδαφος είναι κατεξοχήν απόκρημνο, είναι μάλλον αδύνατο. ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ Κρίνουμε επίσης σκόπιμο, αλλά και χρήσιμο συγχρόνως, να αναφέρουμε, και άλλες ιστορικές μαρτυρίες για την Αποκλείστρα της Καστανιάς, που είναι χωρίς αμφιβολία, όπως σημειώσαμε και στο προηγούμενο φύλλο του Καστανιώτη (αριθ. φύλλου 100 Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος του 2004), ένα από τα πιο σημαντικά ιστορικά μνημεία της Ευρυτανίας και όλης της Δυτικής Στερεάς Ελλάδος και πρέπει να αξιοποιηθεί κατάλληλα γιατί θα αναδείξει (η αξιοποίησή του) και όλη την ευρύτερη περιοχή γενικότερα. Η πρώτη ιστορική μαρτυρία που παραθέτουμε για την Αποκλείστρα είναι η ακόλουθη διαταγή της οχύρωσης της με αριθμό 1656 και ημερομηνία έκδοσης της την 18η Μαΐου του 1824 (Γ.Α.Κ. Γενικά Αρχεία του Κράτους) Φακ. Δυτικής Χέρσου Ελλάδος): 6

7 «Επειδή ο εχθρός της Ελλάδος επαπειλεί πανταχόθεν τα σύνορα του Δυτικού μέρους αυτής και κατ' εξοχήν το μέρος του Καρπενησίου, το οποίον και εις τον παρελθόντα χρόνο εστάθη το θέατρον της εχθρικής εισβολής. Ο βράχος της Αποκλείστρας απ' όπου οι γυναίκες κυλώντας πέτρες κράτησαν τους Τούρκους μακριά και την Αποκλείστρα απάτητη από τούρκικο ποδάρι. (Φωτογραφία Γιάννη Δ. Υφαντόπουλου, 1968).. Επειδή εις την επαρχίαν αυτήν του Καρπενησίου ευρίσκεται τοποθεσία τις Αποκλείστρα ονομαζόμενη, αρμόδιος δια την έκτασίν της και δια το δύσβατον του εμβάσματος εις προφύλαξιν φαμελιών και πραγμάτων. Κρίνων αναγκαίον εις την περίστασιν του να οχυρωθεί και δια της τέχνης και να προμηθευθεί εις προφύλαξιν και εμψύχωσιν του λαού των εις εκείνο το μέρος πλησίον Επαρχιών. Διατάττει Αον Η κατά το Καρπενήσιον Αποκλείστρα να οχυρωθή, καθ' όσον συγχωρεί η περιοτασις, και να προμηθευθή με πολεμικά εφόδια και τροφάς, όσας επομένως ήθελαν κληθή αναγκαίαι. 7

8 Βον Ο Κύριος Γεώργιος Λέλης διορίζεται επιστάτης της αυτής τοποθεσίας, προς τον οποίον εμπιστεύεται η διαφύλαξις και η ασφάλειά της. Θέλει έχει μαζί του δεκαπέντε στρατιώτες και θέλει μένει εις την κυβέρνησιν και επιστασίαν αυτού του μέρους, μέχρι νεωτέρας διαταγής της Διοικήσεως. Γον Ούτος θέλει φροντίσει να γενή η αναγκαία οχύρωσις. Και επειδή το Ταμείον στερείται χρημάτων, διορίζεται να εξοδεύσει κατά το παρόν εξ ιδίων του, βαστών λογαριασμόν των εξοδευθησομένων, δια να πληρωθή μετά ένα μήνα παρά της Διοικήσεως. Δον Ο αυτός θέλει φροντίσει να ιδεάσει την Διοίκησιν δια την ποσότητα των τροφών και των πολεμικών εφοδίων, άτινα χρειάζονται δια το μέρος αυτό. Εον Θέλουν δοθή αι αναγκαίαι διαταγαί προς τους αρχηγούς των αρμάτων, προς τους Επάρχους και προς τους κατοίκους των επαρχιών να συνεργήσουν εις πάν ό,τι είναι αναγκαίον δια την οχύρωσιν ταύτην. ΣονΤ Αντίγραφα της παρούσης διαταγής να σταλθώσι προς τον Επιστάτην και προς τους ανήκοντας πολεμικούς και πολιτικούς αρχηγούς». Η Αποκλείστρα της ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, μια άγνωστη και ξεχασμένη περιοχή που έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, όπως φαίνεται από τις Γούρνες. Στις πλαγιές της πίσω από το τριγωνικό βουνό, κατέφυγαν - για ασφάλεια- χιλιάδες γυναικόπαιδα πριν και μετά την Έξοδο του Μεσολογγιού. (Φωτογραφία: Γιάννη Δ. Υφαντόπουλου,3 Οκτωβρίου 2002) 8

9 Η δεύτερη ιστορική μαρτυρία για την Αποκλείστρα, την οποία κρίναμε σκόπιμο να παραθέσουμε, είναι η επιστολή που έστειλε ο Φρούραρχος του Μεσολογγίου και επικεφαλής του Πολιτικού Οργανισμού της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος προς τον τότε ηγούμενο της Ιεράς Μονής της Παναγίας της Προυσιώτισσας. Η επιστολή αυτή, που φυλάσσεται σήμερα στο μουσείο - σκευοφυλάκιο του Μοναστηριού του Προυσού, είδε πολλές φορές - κατά καιρούς - το φως της δημοσιότητας και τονίζει εμμέσως πλην σαφώς το ρόλο που διαδραμάτισε το Μοναστήρι του Προυσού, στην οχύρωση, κυρίως όμως στη συντήρηση και διατροφή των χιλιάδων εγκλείστων στην Αποκλείστρα από τον Ιούνιο του 1824 έως το 1827, διάστημα κατά το οποίο χρησιμοποιήθηκε η Αποκλείστρα ως τόπος καταφυγής για ασφάλεια πολλών οικογενειών από όλες τις επαρχίες της Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι αποδέκτης της επιστολής του Αλ. Μαυροκορδάτου, ηγούμενος της Ι. Μονής του Προυσού δεν ήταν άλλος από τον Καστανιώτη λόγιο και πνευματικό Ιερομόναχο Κύριλλο τον Καστανοφύλλη ( (4) 5;), ο οποίος ως επιστήθιος φίλος του Εθνομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε', μυημένος - κατά πάσα πιθανότητα - από το 1815 ή από το 1820 στη Φιλική Εταιρεία, ως ηγούμενος του Μοναστηριού του Προυσού από το ή τις αρχές του 1825, πρωτοστάτησε στη δημιουργία πολιτικής οργάνωσης - δημογεροντίας με κέντρο το Μοναστήρι του Προυσού, προκειμένου να ενισχυθεί και να βοηθηθεί ουσιαστικά και καθοριστικά, ο Εθνικός απελευθερωτικός μας αγώνας του Η επιστολή αυτή με αριθμό εγγράφου 1073 είναι η ακόλουθη: «Προς τον Πανοσιώτατον Ηγούμενον του Μοναστηρίου Προυσού. Συντροφεύεται Διαταγή, δια της οποίας διορίζεται η οχύρωσις της Αποκλείστρας. Ο κύριος Λέλης αποστέλλεται να επιστατήσει. Παρακαλείσθε να συνεργήσετε εις ό,τι δύνασθε για την ογλήγορον τελείωσιν του έργου. Αν χρειασθεί ο Κύριος Λέλης έναν άνθρωπόν μας και κανένα ζώον δώσατε του δια να ευκολύνει την υπόθεσιν και έρρωσθε. Μεσολόγγιον 19 Μαΐου 1824 Αλ. Μαυροκορδάτος». Αντλώντας και πάλι από τα «Ελληνικά Χρονικά», την εφημερίδα που εξέδιδε στο Μεσολόγγι ο Ελβετός Φιλέλληνας Ιωάννης Μάγερ, ως τρίτη - κατά σειρά - ιστορική 9

10 μαρτυρία για την Αποκλείστρα αναφέρουμε από το φύλλο της Εφημερίδας της 28ης Μαΐου του 1824 τα ακόλουθα: «Η Διοίκησις, προνοούσα περί της ασφαλείας των κατοίκων, απεφάσισε να οχυρώσει την Αποκλείστραν. Αυτή η επωφελεστάτη θέσις δια τας παρούσας περιστάσεις των Ελλήνων ευρίσκεται μεταξύ των επαρχιών Αποκούρου, Κραββάρου και Καρπενησίου, περικυκλούται από βράχους αβάτους, έχει ευρυχωροτάτην έκτασιν, χωρούσαν πέντε χιλιάδας οικογενείας και έτι προς, νερά ικανά δια την κατασκευήν μύλων, και μίαν μόνην είσοδον. Μία αποθήκη δια τροφάς, εν μικρόν φρούριον εις την είσοδον, και εις μύλος την αποκαθιστώσιν απόρθητον και ικανήν να ανθέξει εις πολυχρόνιον πολιορκίαν, χωρίς παραμικράν ενόχλησιν, ενώ μάλιστα εις τας εμπεριεχομένας πεδιάδας και κοιλάδας ημπορούν να τρέφωνται και ικανά αγελαία ζώα» Πολύτιμη ιστορική μαρτυρία για το έργο που επιτέλεσε ο Ευρυτάνας Γεώργιος Λέλης στην οχύρωση της Αποκλείστρας είναι ο λεπτομερής λογαριασμός των εξόδων που έκανε «εξ ιδίων» και τα εισέπραξε, αργότερα, τμηματικά μέχρι την εξόφληση τους από την Διοίκησιν της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος. Δαπανήθηκαν συνολικά - για την οχύρωση της Αποκλείστρας, - σύμφωνα με τα γραφόμενα του Γιώργου Λέλη, 3.468,10 γρόσια. Αναλυτικά τα έξοδα αυτά έχουν ως εξής: «Δια εργατικά εις την μετακόμισιν των πετρών, διόρθωμα και φθιάσιμο νέων στρατών, κόψιμον ξυλικής: γρόσια ,10. Ημεροδούλια των μαστόρων δια το τέλειον φθιάσιμον του μαγαζιού 24 πηχών μάκρος και 7 πλάτος. Φθιάσιμον της πόρτας εις την είσοδον και αυτά εις αυτήν: γρόσια...615,00. Των σαρτζίδων(= πριονάδων) δια τάβλες, κάναλη και λοιπά του Μύλου: γρόσια 95,00. Δια σφαχτά, φασόλια και ελιές δια τους μαστόρους και των σαρτζίδων και χάρισμα του πρωτομάστορα: γρόσια 125,00 Δια τον Μύλον ξεκοπές: γρόσια...325,00 Δια πήχεις 714 τοίχου που έγιναν εις διάφορα μέρη: γρόσια 447,00 Δια ψθιάσιμον ενός καλυβίου ξεκοπή: γρόσια Του γύφτου δια τα σιδερικά: γρόσια...22,00 Κόστος είκοσι ειδών, όπου εκεί ευρίσκονται: γρόσια 180,00 10

11 Δια καρφικά και 3 φθιάρια: γρόσια 103,00 Δια σίδηρον και τζιλίκι: γρόσια 78,00 Δια αγώγια δέκα επλήρωσα τρία εις τον πηγαιμόν μου τα επτά δια να σταλθούν τα (..) από γρόσια 15 έκαστον. 150,00 Δια μισθόν επτά ανθρώπων δια Μ/2 γρόσια 25: γρόσια. 350,00 Διά τζαρούχια, που έδωσα των στρατιωτών και του Κατζαροΰ και των άλλων γρόσια. 35,00 Δια όλα τα εξοδευθέντα δια σιτηρέσιον των στρατιωτών και έξοδα τροφής ιδικά μου: γρόσια...551,00 Σύνολο γρόσια 3.468,10. 'Ελαβον τα άνωθεν Εν πρώτοις γρόσια 1.500,00. Ομοίως γρόσια 1.100,00. 3 Ιανουαρίου Διαταγή προς δογάνα γρόσια.868,10. Γρόσια.3.468,10. ήτοι: γρόσια τρεις χιλιάδες τετρακόσια εξήντα οκτώ και δέκα και επληρώθησαν τη 3 Ιανουαρίου Η φρούρηση της Αποκλείστρας, το Σεπτέμβριο του 1824 ανατέθηκε από τη Διοίκηση της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος στον οπλαρχηγό Δημήτριο Γουβέλη από τον Προυσό, ο οποίος με 75 στρατιώτες -κατά κανόνα ντόπιους - ανέλαβε να προστατεύσει τα έγκλειστα γυναικόπαιδα που από τον Ιούνιο του 1824 άρχισαν να καταφεύγουν εδώ για σωτηρία και ασφάλεια. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Δημήτριος Γουβέλης συντηρούσε τους στρατιώτες του με δικά του έξοδα, τα οποία ζήτησε (με έμπιστο άνθρωπο του στέλνοντας στο Ναύπλιο) να του καταβληθούν «αφού δεν παραβάρυνε κανέναν πολίτη και δεν πήρε τίποτα από πουθενά, καθώς τα λοιπά στρατεύματα». 11

12 Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Ιστορ. Αρχείο Βλαχογιάννη Γιάννη φακ. 8) υπάρχει η αναφορά των εξής πέντε Ευρυτάνων προκρίτων και ο- πλαρχηγών: α) Αναγνώστη Αθανασίου, β) Ζαχαράκη Μπλατζή, γ) Γεωργίου Λέλη, δ) Δημήτρη Γουβέλη και ε) Μανώλη Ιερομνήμονος με αποδέκτη «το Σεβαστόν Εκτελεστικόν Σώμα» και με ημερομηνία 20 Φεβρουαρίου του Από την αναφορά αυτή επιλέγοντας μερικά κύρια και βασικά σημεία σχετικά με την Αποκλείστρα και την εκεί κατάσταση, τα παραθέτουμε, γιατί πιστεύουμε ότι με αυτά καταδεικνύεται ο ρόλος που διαδραμάτισε το μέρος αυτό της Ρούμελης στα ηρωικά χρόνια της Επανάστασης του 1821, οπότε είναι απαραίτητο να επιδειχθεί ενδιαφέρον και μέριμνα, όπως προαναφέραμε, από το επίσημο Ελληνικό Κράτος για την ανάδειξη, προβολή και αξιοποίηση της Αποκλείστρας της Καστανιάς που βρίσκεται στα όρια του Νομού Ευρυτανίας με το Νομό Αιτωλοακαρνανίας (Επαρχία Τριχωνίδας): «Γνωστόν είναι εις το Σεβαστόν Εκτελεστικόν Σώμα ότι εις την επαρχίαν μας Καρπενήσιον ωχυρώθη... η θέσις Αποκλείστρα ονομαζόμενη...σήμερον δεν υπάρχουν εκεί ειμή ολίγα φασόλια και κουκιά... Η αυτή θέσις έγινεν επί σκοπώ να χρησιμεύσει εις μίαν έφοδον του εχθρού, να προφυλαχθώσιν εκεί οι αδύνατοι όχι μόνον του Καρπενησίου, αλλά και του Αποκούρου και μέρους του Κραββάρου. Χωρίς όμως να είναι προμηθευμένη με τροφάς τι χρησιμεύει η οχύρωσις; Διό αναφερόμεθα εις την Σεβαστήν Διοίκησιν, ζητούντες να φροντίσει να σταλώσιν εκεί έως δύο χιλιάδες κοιλά (έτσι είναι γραμμένο αντί κιλά και όχι οκάδες) σιτάρι ή καλαμπόκι... δια να μη ακολουθήσει καμία έφοδος του εχθρού και να κοπή η συγκοινωνία με το Μεσολόγγιον». 12

13 Από την Αποκλείστρα της Καστανιάς, όπου βρισκόταν στις 24 και 25 Ιουνίου του 1825 ο οπλαρχηγός Γιαννάκης Γιολδάσης, έστειλε δύο επιστολές στον (τότε επιστήθιο φίλο του) Στρατάρχη της Ρούμελης Γεώργιο Καραϊσκάκη και τον προσκαλεί να «σπεύσει αμέσως εις βοήθειαν των αδελφών απαλλάξει Χριστιανών από τις και να επιδρομές τους και τις βιαιότητες των Τούρκων και των Τουρκαλβανών» (βλέπε φωτοαντίγραφα αποσπάσματος των δυο επιστολών αυτών σελ. 5) {Βλέπε ανωτέρω}. Αλλά και την επόμενη χρονιά και συγκεκριμένα τον Απρίλιο του 1826 ο Καρπενησιώτης Γεωρ. Δημητριάδης ταξίδεψε στο Ναύπλιο να ζητήσει και πάλι τροφή και πολεμοφόδια για «την οχυρή Αποκλείστρα» του Καρπενησίου «αυτή που τον περασμένο χρόνο (1825) έσωσε πάνω από δέκα πέντε χιλιάδες ψυχές και φέτος θα ωφελήσει πιο πολύ, γιατί είναι τόσο πλατύχωρη, έχει νερό και φυλάγεται μ' εκατό καλούς άντρες, φτάνει όμως να έχει τα αναγκαία της». ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ Αντλώντας από τις ιστορικές πηγές - μαρτυρίες τις σχετικές με την ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑ που καταγράψαμε στα προηγούμενα δύο φύλλα του Καστανιώτη, της εφημερίδας του Συλλόγου μας (αριθμ φύλλων 100 και 101), αλλά και από αξιόπιστες 13

14 ιστορικές παραδόσεις, συγκεφαλαιώνοντας, καταλήγουμε στα ακόλουθα συμπεράσματα σχετικά με αυτήν: 1ο) Αναφορικά με τη θέση της Αποκλείστρας, η λεπτομερής περιγραφή του Ευρυτάνα Γεωργίου Λέλη, που με εντολή του φρουράρχου του Μεσολογγίου Αλεξάνδρου Μαυροκορδάτου στάλθηκε να επιστατήσει στις εργασίες της οχύρωσης του τόπου αυτού, δεν αφήνει καμία απολύτως περίπτωση παρερμηνείας και πλάνης για το πού βρίσκεται η σπουδαίας σημασίας - εκ φύσεως οχυρή - αυτή τοποθεσία, η οποία έμελλε να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα χρόνια του Γενικού Ξεσηκωμού για την αποτίναξη του τούρκικου ζυγού ( ). Η δε θέσις της είναι εκ του τμήματος των Βλαχοχωρίων και έχει πλησίον μικράν κώμην Καστανιάν, των κατοίκων της οποίας είναι ιδιοκτησία η Αποκλείστρα και έχουν και σπαρσίματα μέσα» (εφημ. «Ελληνικά Χρονικά» Μεσολόγγιον 25 Ιουνίου 1824). 2ο) Στην ίδια περιγραφή προσδιορίζεται επίσης σαφέστατα ότι «η Αποκλείστρα είναι εν πλάγιον ήμερον βουνόν εις τρίγωνον σχήμα» όπως καταδεικνύουν και οι φωτογραφίες που έχουμε δημοσιεύσει μέχρι τώρα. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι στο φύλλο μας αυτό δημοσιεύουμε για πρώτη φορά φωτογραφία Η Αποκλείστρα. Άποψη από το Κουκουρέχι. Στο βάθος η Καστανιά. (Φωτογραφία: Ζαχ. Ζηνέλης,

15 της Αποκλείστρας και από την κορυφή του αντικρινού βουνού με το όνομα Κουκουρέχι την οποία φωτογραφία τράβηξε με τηλεφακό ο φίλος, γείτονας και συνάδελφος Ζαχαρίας Γεω. Ζηνέλης καθηγητής Θεολογίας, όταν προ δεκαετίας περίπου πήγε εκεί με τη γυναίκα του Φρόσω να μαζέψουν τσάι του βουνού. Στη φωτογραφία αυτή φαίνεται όλη η έκταση της Αποκλείστρας και διακρίνονται ακόμη τα χωράφια των Καστανιωτών που υπήρχαν εδώ και σπέρνονταν τα περισσότερα από αυτά μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1950, ίσως και λίγο αργότερα. Όπως προαναφέραμε (αριθ. Φύλλου 100 Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος 2004 σελ 5 στήλη 2), πουθενά στην περιγραφή της Αποκλείστρας ο Γεώργιος Λέλης δεν κάνει αναφορά ότι η Αποκλείστρα είναι σπηλιά με πρωτοφανείς μάλιστα διαστάσεις, όπως λαθεμένα επικράτησε να θεωρείται και ως τέτοια αναγνωρίστηκε και «ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο» (ΦΕΚ αριθ. φύλλου 910 τεύχος δεύτερο Αθήνα 11 Νοεμβρίου 1982). 3ο) Από τον Ιούνιο του 1824, όταν άρχισαν να καταφεύγουν στην Αποκλείστρα κατά συρροή - γυναικόπαιδα κυρίως - για ασφάλεια από τις επαρχίες του Καρπενησίου, του Απόκουρου και του Κραββάρου και καθ' όλη τη διάρκεια του 1825 η Αποκλείστρα έσωσε χιλιάδες ψυχές. Ενδεικτική είναι η αναφορά που έκανε στο Ναύπλιο τον Απρίλιο του 1826 ο Καρπενησιώτης Γεώργιος Δημητριάδης που ταξίδεψε εκεί για να ζητήσει από την Κυβέρνηση τρόφιμα και πολεμοφόδια για την οχυρή Αποκλείστρα του Καρπενησίου (στην επαρχία του οποίου ανήκει και η Καστανιά), δηλαδή αυτή που τον περασμένο χρόνο έσωσε πάνω από δεκαπέντε χιλιάδες ψυχές. Στην αναφορά αυτή σαφέστατα προσδιορίζεται η εκπλήρωση του στόχου που έθεσε ο Μαυροκορδάτος και άλλοι στρατιωτικοί και πολιτικοί παράγοντες της Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, να οχυρώσουν την Αποκλείστρα ως «τόπο καταφυγής για ασφάλεια του άμαχου πληθυσμού των επαρχιών της ευρύτερης αυτής περιοχής συμπεριλαμβανομένου και του Μεσολογγίου, απ όπου τον καιρό της δεύτερης πολιορκίας και πριν από την ηρωική Έξοδο (10 Απριλίου 1826) αναζήτησαν τη σωτηρία τους αρκετά γυναικόπαιδα στη «Μεγάλη Αποκλείστρα της Καστανιάς». Εξάλλου στην προαναφερόμενη αναφορά του ο Γεώργιος Δημητριάδης προσέθεσε «Και εφέτος (η Αποκλείστρα) θα ωφελήσει πιο πολύ, γιατί είναι τόσο πλατύχωρη, έχει νερό και φυλάγεται με εκατό καλούς άντρες, φτάνει όμως να έχει τα αναγκαία της». 4ο) Από τα κατάστιχα του Γεωργίου Λέλη που αναφέρονται λεπτομερώς τα κατά περίπτωση έξοδα για την οχύρωση της Αποκλείστρας (δαπανήθηκαν συνολικά 3.468,10 γρόσια) φαίνεται ότι στην Αποκλείστρα κατασκευάστηκαν τρία κτίρια: 15

16 α) Το μαγαζί (24 πήχες μάκρος και 7 πλάτος), β ) Ο μύλος και γ) Ένα καλύβι. Ωστόσο εύλογα προβάλλει το ερώτημα: πού διέμεναν, κυρίως διανυκτέρευαν, τόσες χιλιάδες άνθρωποι; Αφού αναφέρουμε ότι η παραμονή στην Αποκλείστρα, για άλλους πρόσκαιρη για άλλους πιο μακρόχρονη, (ανάλογα βέβαια με τον τόπο προέλευσης και τις δυνατότητες διατροφής και συντήρησης του καθενός και της οικογένειας του) απαιτούσε πολύ περισσότερα του ενός καλύβια, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απάντηση ερμηνεία στο προηγούμενο ερώτημα, διατυπώνοντας εντελώς προσωπική εκτίμηση. Κατά τη γνώμη μας, φαίνεται, ότι όσοι εγκαταστάθηκαν εδώ, κατασκεύασαν και άλλα καλύβια είτε λιθόκτιστα (υπάρχουν και τα ερείπια των καλυβιών αυτών στην έκταση της Αποκλείστρας) είτε κατασκευασμένα από ξύλο ελάτου, κέδρου και πουρναριού που αφθονούσαν στην περιοχή. Έτσι η διαμονή ήταν πιο άνετη, αφού έγκλειστοι στην Αποκλείστρα υπήρχαν και το χειμώνα ακόμα. Το ερειπωμένο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής στην Αποκλείστρα της Καστανιάς Ευρυτανίας. Εδώ μεταφέρθηκε για ασφάλεια και η εικόνα της Παναγίας της Προασιώτισσας και ίσως εδώ λειτουργήθηκε και ο Στρατάρχης της Ρούμελης Γεώργιος Καραϊσκάκης. (Φωτογραφία: Γιάννη Υφαντόπουλου, Αύγουστος 1967) Στα 1825 οι έγκλειστοι στην Αποκλείστρα κατασκεύασαν και εκκλησία, αφιερωμένη στην μεγαλομάρτυρα Αγία Παρασκευή, ερείπια της οποίας (εκκλησίας) διατηρούνται μέχρι και σήμερα (βλέπε σχετική φωτογραφία). Εδώ κατά πάσα πιθανότητα μεταφέρθηκε για ασφάλεια και η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Προυσσιώτισσας στα 1825 ή και το 1826 (βλ. Γρηγορίου Νταβαρίνου και Ανδρέου Τσαπέρα Ιστορία της Ιεράς Μονής Προυσιωτίσσης Αθήνα 1957 σελ. 182). 16

17 5ο) Η ονομασία του τόπου ως Αποκλείστρα (από το ρήμα αποκλείω) και προ του 1824, οπότε έγιναν τα έργα της οχύρωσης της, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι και πριν από την Επανάσταση του 1821 εδώ κατέφευγαν περιστασιακά οι κάτοικοι των γειτονικών χωριών, κυρίως, για ασφάλεια. Φαίνεται ότι και κατά την εποχή των Ορλωφικών ( ) και μετά το θάνατο του Κατσαντώνη και πριν από την έναρξη της Επανάστασης του 1821, η Αποκλείστρα οχυρωμένη τότε μόνο από την φύση, λόγω του απόκρημνου του εδάφους που την περιβάλλει, προσέφερε την έκταση της «για να σώσει και πάλι ανθρώπινες ψυχές». Είναι χαρακτηριστική αόριστη παράδοση που άκουσα από ογδοντάχρονους και πλέον γέροντες του χωριού μου στα χρόνια των γυμνασιακών μου σπουδών ότι «στην Αποκλείστρα πριν το 1821, οι γυναίκες κυλώντας πέτρες από την Τούρλα (=κορυφή της Αποκλείστρας) δεν άφησαν Τούρκο να πλησιάσει και να την πατήσει». Εξάλλου και στο περί Αποκλείστρας λήμμα της Αιτωλοακαρνανικής και Ευρυτανικής Εγκυκλοπαίδειας (τόμος 2ος σελ. 462 στήλη 2η) καταγράφονται - εκτός των άλλων - και τα ακόλουθα που αποτελούν και αυτά ιστορική παράδοση της οικογένειας Οικονομίδη, εγκρίτων εμπόρων, από το Καρπενήσι: «Ο Ι. Δ. Οικονομίδης στα 1821 ήταν δεκαεφτά χρονών. Ο πατέρας του Παπαδημήτρης, άμα ξαπλώθηκε η Επανάσταση και στην Ευρυτανία, πήρε την άλλη οικογένεια του και πήγε στην Αποκλείστρα κοντά στην Καστανιά του Προυσού. Το γιο του Γιάννη τον έστειλε στην Αρτοτίνα στο Σαφάκα. Ο πατέρας του Οικονομίδη, ο Παπαδημήτρης, κατά τη διάρκεια της ανακωχής πήγε στη Λαμία να πάρει τους μισθούς του γιου του για να ζήσει την οικογένεια του στην Αποκλείστρα». (Δ. Λουκόπουλου ο Ρουμελιώτης καπετάνος του 1821 Ανδρίτσος Σαφάκας και το Αρχείο του Αθήνα 1931 σελ.44). Δεν πρέπει να παραλείψουμε ότι και στην εφημερίδα «Ο Δρυμώνας» (Μπερίκος) αριθμός φύλλου 78 Σετττέμβριος - Οκτώβριος 1998 ο συνάδελφος φιλόλογος Γεώργιος Δ. Δημητραντζος δημοσίευσε εμπεριστατωμένο - εκτενές άρθρο με τίτλο «Οι Δρυμωνιώτες στην Αποκλείστρα» (σελίδα 1,3-4), όπου αναφέρονται 14 ονομαστικά Δρυμωνιώτες που ήρθαν με τις οικογένειες τους στην Αποκλείστρα της Καστανιάς για ασφάλεια και σωτηρία». Μάλιστα ο επικεφαλής όλων των έγκλειστων στην Αποκλείστρα Δρυμωνιωτών Γιάννης Μπουγάς, ηλικίας τότε 77 ετών, πέθανε στην Αποκλείστρα «δυο μέρες προτού οι Δρυμωνιώτες να πάρουν το δρόμο της επιστροφής στο χωριό τους» και προφανώς ενταφιάστηκε εδώ, όπως και άλλοι Δυτικοστερεοελλαδίτες γέροι, γυναίκες και παιδιά που πέθαναν στην Αποκλείστρα από την πείνα, τις στερήσεις και τις αρρώστιες. 17

18 6ο) Έχοντας υπ όψη μας, εκτός των ιστορικών μαρτυριών - πηγών που αναφέρονται στην Αποκλείστρα, τους χειρόγραφους κώδικες του μοναστηριού της Παναγιάς της Προυσιώτισσας και κάποιες άλλες αναγραφές - θύμησες εκκλησιαστικών, κυρίως βιβλίων αλλά και επιγραφές εικόνων, συμπεραίνουμε ότι η Αποκλείστρα διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στις δημογραφικές διαφοροποιήσεις που παρουσίασε ο πληθυσμός του γειτονικού προς αυτή χωριού, της Καστανιάς. Συγκεκριμένα, στην αυτοβιογραφία του ο λόγιος ιερομόναχος Κύριλλος ο Καστανοφύλλης σημειώνει ότι «Γεννήθηκε στα 1775 στην πενιχρή κώμη Καστανιά». Η αναφορά αυτή του Κύριλλου επιβεβαιώνεται και από την πληροφορία του Γάλλου F.Pouqueville, ο οποίος στο έργο του Voyage de la Grece (Ταξίδι στην Ελλάδα) που εκδόθηκε στο Παρίσι στα 1826 στον 4 τόμο σελίδα 17 κ. εξ. μας δίδει πληροφορίες για όλα τα χωριά της επαρχίας του Καρπενησίου στα χρόνια του Αλή Πασά, δηλαδή στα τελευταία χρόνια πριν από την Επανάσταση του 1821 καθώς και για τον αριθμό των οικογενειών που κατοικούσαν σε αυτά. Συγκεκριμένα την Καστανιά τη συγκαταλέγει στα λεγόμενα Βλαχοχώρια με το όνομα «Καστανούλα». Την αναφέρει μετά την Καρύτσα και πριν από την Κόπραινα και μας λέγει ότι την κατοικούσαν τότε 20(;) οικογένειες. Όμως αμέσως μετά το τέλος της Επανάστασης του 1821, εξαιτίας προφανώς της Αποκλείστρας κατοικήθηκε και από άλλους ξενοχωρίτες, οι οποίοι καθαρά για λόγους ασφαλείας Και για να βρίσκονται κοντά στην Αποκλείστρα επέλεξαν να εγκατασταθούν στην Καστανιά, η οποία στις 19 Μαίου του 1829 κατοικούνταν από (30) οικογένειες, εκπρόσωποι των οποίων είχαν και πολιτικά δικαιώματα, γιατί πήραν μέρος στη σχετική ψηφοφορία για εκλογή εκπροσώπου στην Εθνοσυνέλευση. 7ο) Όπως ήταν φυσικό, η Αποκλείστρα, αφού από τα μέσα του 1824 είχε αρχίσει να δέχεται πλήθος γυναικόπαιδων και γέρων αμάχων είχε προσελκύσει το αμείωτο ενδιαφέρον των Τούρκων και των Τουρκαλβανών να την εκπορθήσουν και να την πατήσουν. Από την άλλη οι δικοί μας - με κάθε θυσία- ήθελαν να την κρατήσουν απάτητη από τουρκικό ποδάρι, πράγμα που τελικά το πέτυχαν. Αρχικά τη φρούρηση της Αποκλείστρας είχε αναλάβει ο Ευρυτάνας Γεώργιος Λέλης με λίγους άνδρες (δεκαπέντε στρατιώτες) συνεπικουρούμενος - προφανώς - και από τους ντόπιους και τα έγκλειστα γυναικόπαιδα. Αργότερα (Σεπτέμβριος του 1824) η Διοίκηση, με επικεφαλής τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, διόρισε φρούραρχο της Αποκλείστρας τον Προυσιώτη Δημήτριο Γουβέλη και του διέθεσε 75 στρατιώτες για να προστατεύσει τους έγκλειστους 18

19 στην Αποκλείστρα, που στο μεταξύ άρχισαν να πληθαίνουν ακόμα πιο πολύ. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Δημήτριος Γουβέλης συντηρούσε με δικά του έξοδα τους στρατιώτες του «χωρίς να παραβαρύνει κανέναν πολίτη και χωρίς να πάρει από πουθενά, καθώς τα λοιπά στρατεύματα». Είναι ευνόητο ότι γύρω από την Αποκλείστρα έγιναν και μάχες μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων άλλοτε μεγαλύτερες κι άλλοτε αψιμαχίες, προφανώς με θύματα και από τις δύο πλευρές. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στην Αποκλείστρα έπεσε μαχόμενος ηρωικά ο Προυσιώτης Κωνσταντίνος Καλαμάρας, ο οποίος, μόλις άρχισε η Επανάσταση του 1821, πήγε και εντάχτηκε στο στράτευμα του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Αργότερα στα 1824, βρέθηκε στους στρατιώτες του Δημητρίου Γουβέλη και τελικά στην Αποκλείστρα βρήκε ένδοξο θάνατο. Αλλά και από το μέρος των Τούρκων Τουρκαλβανών τα θύματα θα ήταν πολύ περισσότερα. Στη γειτονική προς την Αποκλείστρα συνοικία της Καστανιάς με το όνομα Κακ(κ)αβάκι, πριν από 30 περίπου χρόνια, ο Παναγιώτης Χρ. Βαστάκης στο εκεί κτήμα του (κοντά στο σπίτι του) βρήκε έναν τάφο που, από την περιγραφή την οποία μας έκανε, φαίνεται πως ήταν ο τάφος κάποιου Τούρκου αξιωματούχου (ίσως και κάποιου δερβίση) ή Τουρκαλβανού μπουλουκτζή. Ο νεκρός του τάφου αυτού τοποθετήθηκε καθιστός πάνω σε στρογγυλή πελεκητή μεγάλη πέτρα, βλέποντας προς την Ανατολή και τη Μέκκα. 8ο) Η κοινότητα Καστανιάς με την / απόφαση του τότε Κοινοτικού Συμβουλίου, όταν ήταν πρόεδρος ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Παντελή Δεληκωστόπουλος και σύμβουλοι οι: Αθανάσιος Ανδρέα Κουτρούμπας, Γεώργιος Δημητρίου Ζηνέλης, Κωνσταντίνος Δημητρίου Λωρίδας (και οι 3 τους μακαρίτες πλέον) και ο Χριστόφορος Κουτρούμπας, καταξιωμένος επιχειρηματίας (ιδιοκτήτης λεωφορείων) σήμερα, αναγνώρισαν την Αποκλείστρα ως «τόπο ιερό και ιστορικό» και ξεκίνησαν τις νομικές διαδικασίες για να τύχει η απόφαση τους αυτή και της επίσημης κρατικής αναγνώρισης. Έτσι τελικά στις 11 Νοεμβρίου 1982 (Φ.Ε.Κ.910 τεύχος 2ο) η τότε Υπουργός Πολιτισμού αποφάσισε σχετικά με την Αποκλείστρα τα ακόλουθα: «Χαρακτηρίζουμε σαν ιστορικό διατηρητέο μνημείο σε ζώνη προστασίας 50 μέτρων γύρω του το σπήλαιο «Αποκλείστρα» που βρίσκεται νοτιοδυτικά του χωριού Καστανιά του νομού Ευρυτανίας, διότι το σπήλαιο αυτό χρησίμευσε σαν καταφύγιο στους επιζήσαντες μετά την Έξοδο του Μεσολογγίου Έλληνας. Αθήνα 7 Σεπτεμβρίου Με εντολή Υπουργού Ο Διευθυντής Βυζαντινών μνημείων Μύρων Μιχαηλίδης». 19

20 Έχοντας υπόψη μας όλα, όσα εκθέσαμε σχετικά με την Αποκλείστρα και στα 3 φύλλα του «Καστανιώτη» (αριθμός φύλλων 100, 101 και 102), ως επίλογο όλης της σχετικής με αυτήν ιστορικής μελέτης μας γράφουμε και τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι άλλο είναι η Αποκλείστρα και άλλο η Μαύρη Σπηλιά του Προυσού. Συνεπώς δεν πρέπει στο εξής να γίνεται παραχάραξη της ιστορίας μας και διαστρέβλωση των ιστορικών μαρτυριών και πηγών μας. Δεν έχουμε άλλωστε την πολυτέλεια να προβάλλουμε ψευδή στοιχεία για τουριστική προβολή της ιδιαίτερης πατρίδας μας, της Ευρυτανίας, που στο σύνολο της είναι ένα Ιστορικό Μνημείο, αφού στα κακοτράχαλα βουνά της - εκτός των άλλων - θέριεψε και γιγαντώθηκε η Κλεφτουριά που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο για την απελευθέρωση του Έθνους μας από τον τουρκικό ζυγό. Μόνο αυτά τα αιωνόβια δέντρα στην Αποκλείστρα της Καστανιάς «άκουσαν τα καριοφίλια και είδαν αρματολούς» στα χρόνια του Εθνικού μας Ξεσηκωμού εναντίον των Τούρκων στα Στην Αποκλείστρα γεννήθηκε και η προγιαγιά του πατέρα μου, κάτω από έναν έλατο που ονομαζόταν - όσο υπήρχε μέχρι τα γυμνασιακά μου χρόνια - της Αϊφαντούς ο έλατος. Αυτή ήταν κόρη του καπετάν Φλώρου από τον Προυσό που ως υπαρχηγός του Δημ Γουβέλη υπηρετούσε υπό τις διαταγές του (Φωτογραφία: Γιάννη Υφαντόπουλου, Αύγουστος 1967 Δε χρειαζόμαστε - ούτε κι είναι τίμιο και ηθικό - να οικειοποιούμαστε ο ένας την ιστορία του άλλου (αναφέρομαι στούς Προυσιώτες και τους Καστανιώτες) για να αναδείξουμε τον τόπο μας. Μονοιασμένοι και αδελφωμένοι, τώρα που ανήκουμε με τον «Καποδίστρια» και στον ίδιο Δήμο, το Δήμο Προυσού, πρέπει να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο ώστε η Αποκλείστρα της Καστανιάς και η Μαύρη Σπηλιά του Προυσού να προβληθούν, όσο και όπως πρέπει, ώστε οι επισκέπτες να έχουν τη δυνατότητα, όταν 20

21 επισκέπτονται τους ιερούς αυτούς τόπους της νεότερης ιστορίας μας, να αναβαπτίζονται στα Όσια και τα Ιερά της Φυλής μας. Ιδιαίτερα για την Αποκλείστρα, αφού αποκαταστήσουμε την πραγματικότητα και την αλήθεια (δηλαδή ότι δεν είναι σπήλαιο, αλλά μια μεγάλη, εκ φύσεως οχυρή τοποθεσία) ως τέτοια πρέπει να την αναγνωρίσουμε (ενεργώντας τα δέοντα για διόρθωση της σχετικής υπουργικής απόφασης που προαναφέραμε (8ο κατά σειρά συμπέρασμα), προβαίνοντας παράλληλα και στις απαιτούμενες ενέργειες για συντήρηση και επισκευή των ιστορικών μνημείων που υπάρχουν εγκατεσπαρμένα στην έκταση της Αττοκλείστρας, για τα οποία (μνημεία) σε άλλο φύλλο του Καστανιώτη, με τη βοήθεια του Θεού, θα έχουμε τη δυνατότητα να ασχοληθούμε και να παρουσιάσουμε τις προτάσεις μας για την προβολή και ανάδειξη τους. Έτσι το μέρος αυτό θα πάρει τη θέση που του ανήκει, δηλαδή θα θεωρηθεί ως ένας Τόπος Ιερός, Σύμβολο των Αγώνων μας για την Ελευθερία και ως ένα από τα πιο σημαντικά, αλλά άγνωστα ευρύτερα, ιστορικά μνημεία της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας ή καλύτερα της Ρούμελης, όπως επικράτησε να ονομάζουμε την ευρύτερη περιοχή αυτή του Ελλαδικού χώρου. ΓΙΑΝΝΗΣ Δ. ΥΦΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΛΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΡΑΣ Εικόνα 1 Η Αποκλείστρα, (το βουνό πίσω από τα σπίτια) όπως φαίνεται από το Δημ. Σχολείο Προδρόμου. Φωτ. Δασκάλου Χριστοφ. Ζηνέλη,

22 Εικόνα 2 Το βουνό της Αποκλείστρας, από την Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου. Διακρίνονται οι δύο χαράδρες- Γουρνόρρεμα και Κακκαβακόρρεμα - που αποκόβουν τη θέση αυτη και την καθιστούσαν απόρθητη. Φωτ. Ζαχ. Ζηνέλη. Εικόνα 3 Οδοιπορώντας για την Αποκλείστρα, από τον "κανονικό δρόμο", κοντά στην είσοδο, το "Φράμα", 22

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Α.Δ.Σ. Ε ΞΟΡΜΗΣΗ Κ ΑΡΠΕΝΗΣΙ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 7 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014

Α.Δ.Σ. Ε ΞΟΡΜΗΣΗ Κ ΑΡΠΕΝΗΣΙ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 7 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 Α.Δ.Σ. ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 7 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Α.Δ.Σ. Ε ΞΟΡΜΗΣΗ ΣΤΟ Κ ΑΡΠΕΝΗΣΙ Αγαπητοίγονείςκαιμαθητές, ΤοΑνοιχτόΔημιουργικόΣχολείο(ΑΔΣ),ξεκινάτιςεξορμήσειςτου για τη σχολική χρονιά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ Η τέχνη είναι ο αγωγός του ωφέλιμου για τον άνθρωπο. Υπηρετεί την αλήθεια, για αυτό και δεν μπορεί να ωραιοποιεί τη χυδαιότητα του πολέμου, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ

ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΓΩΝΙΑ Δ ΣΑΞΗ ΛΕΤΚΩΜΑ ΓΙΑ ΣΟ ΟΛΟΚΑΤΣΩΜΑ ΣΗ ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΤ ΔΑΣΚΑΛΟΣ: ΦΑΡΜΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΗΓΟΤΜΕΝΟ ΓΑΒΡΙΗΛ ΜΑΡΙΝΑΚΗ Ήταν πρόεδρος της Επαναστατικής Επιτροπής Ρεθύμνης με καταγωγή από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ ΑΡΤΙΚΙΟΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ ΑΡΤΙΚΙΟΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ ΑΡΤΙΚΙΟΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Ονομασία Υπαγωγή. 2.Γεωγραφική θέση. 3.Συνοικισμοί του. 4.Οδική σύνδεσή του. 5.Ιστορία του. 6.Τοποθεσίες[τοπωνυμία] της περιοχής του. 7.Προιόντα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αξιολόγησης για το Ξενώνα Νέων του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου Περίοδος Αξιολόγησης: Ιανουάριος 2012 Οκτώβριος 2013

Έκθεση Αξιολόγησης για το Ξενώνα Νέων του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου Περίοδος Αξιολόγησης: Ιανουάριος 2012 Οκτώβριος 2013 Έκθεση Αξιολόγησης για το Ξενώνα Νέων του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου Περίοδος Αξιολόγησης: Ιανουάριος 2012 Οκτώβριος 2013 ΒΚ/18.01.015 Α 5 Σελίδα 1 από 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑ ΣΕΛΙΔΑ 1. Ενότητα 1 Κατανομή ενοίκων

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι «πουλάκηδες», το FaceBook, ο Αριστοτέλης, και το BBC.

Οι «πουλάκηδες», το FaceBook, ο Αριστοτέλης, και το BBC. Αγαπητοί Φίλοι, Σας ευχαριστούμε ιδιαίτερα για την τιμή που κάνετε στην εκδήλωσή μας, για την τιμή που κάνετε στον τόπο μας, στη Μυτιλήνη. Σε μια κοινή εκδήλωση, μαζί με το Σύλλογο Καλλονιατών Λέσβου,

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 013-014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 014 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου Χρόνος: ώρες Βαθμός: Ημερομηνία: Παρασκευή, 13 Ιουνίου 014 Υπογραφή καθηγητή: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ *********************************************************** ΕΙΔΗΣΕΙΣ Από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας *********************************************************** Από το Γραφείο Τύπου της Ν.Α. Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

attica mag Πάνω από όλα ο άνθρωπος και οι ανάγκες του περιοδική έκδοση της Attica Bank S.A. Τε ύ χ ο ς 0 7 - Ι α ν ο υ ά ρ ι ο ς 2 0 1 2

attica mag Πάνω από όλα ο άνθρωπος και οι ανάγκες του περιοδική έκδοση της Attica Bank S.A. Τε ύ χ ο ς 0 7 - Ι α ν ο υ ά ρ ι ο ς 2 0 1 2 Τε ύ χ ο ς 0 7 - Ι α ν ο υ ά ρ ι ο ς 2 0 1 2 attica mag περιοδική έκδοση της Attica Bank S.A. 2012 Πάνω από όλα ο άνθρωπος και οι ανάγκες του attica mag ταξιδεύοντας Τα άτια της δυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2013 ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2013 ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΙΝΔΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2013 ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΙΝΔΟΥ ΓΕΦΥΡΙ ΠΟΡΤΑΣ Αχ, Άνθρωπε Βρέθηκες σε απάτητα βουνά και απελπίστηκες. Μοιρολατρείς. Σμίλεψε την πέτρα, γεφύρωσε τα άγρια ποτάμια, δανείσου τους καρπούς

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015 ΘΕΜΑ: 43 ο Έγκριση συνδιοργάνωσης θεσμοθετημένων εκδηλώσεων Π.Ε. Λάρισας. ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ ΛAOΓPAΦIKOΣ-ΠOΛITIΣΤΙKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ IΕΡΑΣ ΠΟΛΕΩΣ MEΣOΛOΓΓIOY ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα