Η χρήση των οπτικών µεταβλητών στο σχεδιασµό θεµατικών χαρτών από παιδιά Α, Β και Γ τάξης δηµοτικού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η χρήση των οπτικών µεταβλητών στο σχεδιασµό θεµατικών χαρτών από παιδιά Α, Β και Γ τάξης δηµοτικού"

Transcript

1 Η χρήση των οπτικών µεταβλητών στο σχεδιασµό θεµατικών χαρτών από παιδιά Α, Β και Γ τάξης δηµοτικού Ε. Μιχαηλίδου, Β. Φιλιππακοπούλου, Β. Νάκος, Α. Σταµατόπουλος Εργαστήριο Χαρτογραφίας, Τµήµα Αγρονόµων και Τοπογράφων Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Περίληψη Στην εργασία αυτή περιγράφεται πως παιδιά της πρώτης, δεύτερης και τρίτης τάξη του δηµοτικού συµµετείχαν στο σχεδιασµό θεµατικών χαρτών, στο στάδιο του συµβολισµού, χρησιµοποιώντας λογισµικό το οποίο είχε αναπτυχθεί ειδικά για τους σκοπούς της έρευνας. Κύριος σκοπός της έρευνας ήταν να εξετάσει αν τα παιδιά, που δεν έτυχαν στο παρελθόν χαρτογραφικής εκπαίδευσης, βασιζόµενα στη διαίσθηση θα µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν τις οπτικές µεταβλητές του σχήµατος, της απόχρωσης, της έντασης και του µεγέθους, για να αποδώσουν σωστά ποιοτική και ποσοτική πληροφορία σε θεµατικούς χάρτες. Εξετάστηκαν επίσης οι προτιµήσεις των παιδιών σε σχέση µε τις οπτικές µεταβλητές. 1. Εισαγωγή Χαρτογραφικές έρευνες έχουν δείξει ότι παιδιά προσχολικής ηλικίας και των πρώτων τάξεων του δηµοτικού έχουν την ικανότητα αναγνώρισης συµβόλων σε εικονογραφικούς και αφαιρετικούς χάρτες (Anderson, 1996), σε οδικούς χάρτες και αεροφωτογραφίες (Ottosson, 1988), ανάγνωσης και χρησιµοποίησης της πληροφορίας χαρτών µεγάλης κλίµακας για εντοπισµό θέσεων και εύρεση µιας πορείας στο χώρο (Bluestein & Acredolo, 1979 Freundschuh, 1990). Πρόσφατες έρευνες αναφέρουν ότι παιδιά της δεύτερης τάξης του δηµοτικού µπορούν να εξάγουν πληροφορίες από πιο σύνθετους χάρτες όπως είναι οι θεµατικοί (Trifonoff, 1995). Η ιδέα να σχεδιαστούν θεµατικοί χάρτες που να χρησιµοποιούνται ως µέσα διδασκαλίας στα πρώτα χρόνια της δηµοτικής εκπαίδευσης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Προκύπτουν όµως άµεσα τα ερωτήµατα: Είναι οι χαρτογράφοι έτοιµοι να σχεδιάσουν τέτοιους χάρτες; Γνωρίζουν τις ανάγκες, τις στάσεις και τα συναισθήµατα των παιδιών σε σχέση µε τη χαρτογραφία; Οι χαρτογράφοι πρέπει να ακολουθήσουν προσεκτικά βήµατα πριν σχεδιάσουν χάρτες που απευθύνονται σε παιδιά. Οι χάρτες αυτοί θα πρέπει να έχουν ως στόχο να εισάγουν στα παιδιά τη χαρτογραφία και πιθανόν θα καθορίσουν τη µελλοντική τους στάση έναντι των χαρτών. Από τα πρώτα θέµατα που πρέπει να απασχολήσουν το χαρτογράφο είναι ο συµβολισµός των γεωγραφικών φαινοµένων και των µεταξύ τους σχέσεων µε τρόπο που να συµβάλλει στην σωστή ερµηνεία του χάρτη από το παιδί. Όπως επισηµαίνει η Anderson (1996, σελ. 114) ένα βασικό πρόβληµα προβάλλει στο αρχικό ακόµη στάδιο σχεδιασµού του χάρτη για παιδιά «η περιορισµένη έρευνα σε σχέση µε το τι χαρακτηρίζει, για το παιδί, ένα συγκεκριµένο χαρτογραφικό σύµβολο. Είναι την απόχρωση, το σχήµα, το µέγεθος του συµβόλου, η λειτουργία του χαρακτηριστικού ή ο συνδυασµός τους; Είναι, για το µικρό παιδί, η παράµετρος του µεγέθους δευτερεύουσας σηµασίας σε σχέση µε το σχήµα ή το χρώµα, όταν περισσότερες από µία µεταβλητές χρησιµοποιούνται για να συµβολίσουν ένα χαρακτηριστικό;». Άλλα ερωτήµατα που προκύπτουν είναι: Ποιες οι προτιµήσεις του παιδιού ως προς τις οπτικές µεταβλητές; Μπορεί το παιδί να διακρίνει λεπτές διαφορές στην ένταση, στο σχήµα ή στο µέγεθος; Πότε µπορεί να ερµηνεύσει σύµβολα που απεικονίζουν ποιοτική και ποσοτική πληροφορία; 2. Ερµηνεία συµβόλων Η οπτική οξύτητα αναπτύσσεται στα πρώτα 3 µε 4 χρόνια της ζωής του ανθρώπου (Χειµωνίδου, 1984). Κατά την προσχολική ηλικία η αντίληψη µεγεθών, η διάκριση λεπτών διαφορών στην ένταση και στο βαθµό κόρου γίνονται µε µεγαλύτερο βαθµό ακρίβειας (Gaines, 1972). Μεταξύ 4 και 9 ετών, η οπτική διερεύνηση ενός ερεθίσµατος γίνεται πιο συστηµατική (Vurpillot & Ball, 1979). Σε σχέση µε τα σύµβολα του χάρτη, η ικανότητα διάκρισης διαφορών µεταξύ των συµβόλων βελτιώνεται µε την

2 εξάσκηση (Keates, 1996). Το αντιληπτικό σύστηµα φτάνει σε υψηλό βαθµό απόδοσης χάρη στην αντιληπτική εµπειρία και τη µάθηση (Neisser, 1976). Για τον Castner (1990) τα µαθήµατα της Χαρτογραφίας και της Γεωγραφίας πρέπει να ξεκινούν κατευθύνοντας το παιδί στην αντίληψη των χρωµάτων και της υφής. Έρευνες, που προέρχονται κυρίως από τη ψυχολογία, δίνουν σηµαντικές πληροφορίες ως προς τις προτιµήσεις των παιδιών σε σχέση µε το χρώµα, το σχήµα, την ένταση κτλ., οι οποίες µπορεί να δώσουν δεδοµένα ως προς τη χρήση των οπτικών µεταβλητών στο σχεδιασµό παιδικών χαρτών. Οι Suchman και Trabasso (1966) διερεύνησαν τις προτιµήσεις παιδιών ηλικίας 3 µε 6 ετών σε σχέση µε το χρώµα και το σχήµα χρησιµοποιώντας συµµετρικά και µη συµµετρικά σχήµατα και χρώµατα διαφορετικού βαθµού κορεσµού (δυνατές αποχρώσεις και παστέλ). Η πλειοψηφία των µικρότερων παιδιών έδειχνε προτίµηση στο χρώµα ενώ η πλειοψηφία των µεγαλύτερων παιδιών στο σχήµα. Ο Arnheim (1974) αναφέρει ότι τα χρώµατα ασκούν δυνατή οπτική έλξη στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Καθώς όµως τα παιδιά µεγαλώνουν και εκπαιδεύονται αναπτύσσουν δεξιότητες οι οποίες βασίζονται περισσότερο στο σχήµα παρά στο χρώµα και τείνουν να κάνουν συσχετισµούς κυρίως βάση του σχήµατος. Η ικανότητα συµβολικής σκέψης αναπτύσσεται νωρίς σύµφωνα µε τον Piaget ( ηµητρίου, 1993). Η µετάβαση από τη γνώση του κόσµου δια µέσου των ενεργειών στη γνώση του κόσµου δια µέσου των αναπαραστάσεων σηµατοδοτεί τη µετάβαση από το αισθησιο-κινητικό στο προπραξιακό στάδιο ανάπτυξης και συντελείται στην ηλικία των 18 µε 24 µηνών. Η αναπαραστατική σκέψη αναπτύσσεται σταδιακά. Αν και η κατανόηση ότι ένα αντικείµενο µπορεί να αναπαριστά ένα άλλο συντελείται νωρίς, εντούτοις, το παιδί του προπραξιακού σταδίου (ηλικίας 2 µε 7 περίπου ετών) δεν κατανοεί πλήρως τις αναπαραστάσεις εξαιτίας των περιορισµών της σκέψης του. Αυτοί οι περιορισµοί αναµένεται να επηρεάζουν την ικανότητα του παιδιού να ερµηνεύει τα χαρτογραφικά σύµβολα (Downs et al., 1988). Σύµφωνα µε τον Piaget, οι πρώτες αληθείς λογικές νοητικές πράξεις αρχίζουν να πραγµατοποιούνται γύρω στην ηλικία των 7 ετών όταν το παιδί εισέρχεται στο συγκεκριµένο στάδιο ανάπτυξης (7 µε 11 ετών). Το παιδί του σταδίου αυτού είναι µεταξύ άλλων ικανό για πολλαπλές ταξινοµήσεις και σειροθετήσεις/διευθετήσεις ( ηµητρίου, 1993). Για να γίνει κατανοητός ένα χάρτης ο αναγνώστης θα πρέπει να συλλάβει τον αναπαραστατικό χαρακτήρα του σε δύο επίπεδα: στο γενικό επίπεδο, που αφορά τη σχέση ανάµεσα στη συµβολική αναπαράσταση του χάρτη ως σύνολο µε τον αντίστοιχο γεωγραφικό χώρο και στο επίπεδο των επιµέρους στοιχείων, που αφορά τη σχέση ανάµεσα στα στοιχεία/σύµβολα του χάρτη και στα αντίστοιχα στοιχεία του χώρου (Downs et al., 1988). Οι Marzof και DeLoache (1994) αναφέρουν ότι παιδιά ηλικίας 3 ετών µπόρεσαν να εκτιµήσουν την αναπαραστατική αντιστοιχία χάρτη δωµατίου, δηλαδή, χώρου µεγάλης κλίµακας, σε ένα γενικό επίπεδο. Παιδιά ηλικίας 2,5 ετών που συνέλαβαν σε πρώτη φάση την αναπαραστατικής σχέση µοντέλου δωµατίου µπόρεσαν να εκτιµήσουν, ως αποτέλεσµα της µεταφοράς, τη σχέση χάρτη δωµατίου. O Downs και οι συνεργάτες του (Downs et al., 1988) αναφέρουν τρεις παράγοντες που πρέπει να λαµβάνει υπόψη το παιδί αλλά και ο κάθε αναγνώστης του χάρτη ώστε να µπορέσει να ερµηνεύσει σωστά τα σύµβολα: τη συνάφεια της απεικόνισης (context). Τα σύµβολα του χάρτη συσχετίζονται και δεν ερµηνεύονται ως αποµονωµένα, ξεχωριστά στοιχεία. την παραστατικότητα (iconicity). Τα σύµβολα δεν ερµηνεύονται στην κυριολεξία. τη συµβατικότητα (convention). Τα γραφικά χαρακτηριστικά των συµβόλων είναι αυθαίρετα. Η ανάπτυξη της ικανότητας εκτίµησης των πιο πάνω παραγόντων συντελείται κατά την περίοδο φοίτησης στο νηπιαγωγείο και δεν ολοκληρώνεται πριν το παιδί φτάσει στο τέλος της δεύτερης τάξης του δηµοτικού. Βάσει πειραµατικών δεδοµένων και δραστηριοτήτων µέσα στην τάξη καταγράφηκαν αδυναµίες των παιδιών της προσχολικής ηλικίας και των πρώτων τάξεων του δηµοτικού στην ερµηνεία συµβόλων (Downs et al., 1988 Liben & Downs, 1992). Τα παιδιά δυσκολεύονταν να κατανοήσουν το διπλό και αυθαίρετο χαρακτήρα των συµβόλων. Ερµήνευαν τα σύµβολα στην κυριολεξία βάσει του «πως φαίνονται» γεγονός που σε µερικές περιπτώσεις τα οδήγησε σε σωστές ερµηνείες όπως π.χ. αναγνώρισαν τον ποταµό βάσει της µπλε απόχρωσης. Τα παιδιά αδυνατούσαν να διαχωρίσουν τα γραφικά χαρακτηριστικά του συµβόλου από τα φυσικά χαρακτηριστικά του αναπαριστώµενου και το αντίθετο. Θεωρούσαν, για παράδειγµα, ότι η κόκκινη γραµµή αναπαριστούσε κόκκινο δρόµο ή ανέµεναν ότι ο γκρι δρόµος θα απεικονιζόταν µε γκρι γραµµή. Μερικές φορές έδιναν ερµηνείες που

3 δεν ταίριαζαν µε το γενικότερο περιεχόµενο του χάρτη ή είχαν δυσκολίες διατήρησης της κλίµακας και των σχετικών µεγεθών. Για παράδειγµα, σε αεροφωτογραφία παιδιά προσχολικής ηλικίας αναγνώρισαν τη λίµνη και χαρακτήρισαν τις βάρκες σαν ψάρια. Τα παιδιά δεν λάµβαναν συστηµατικά υπόψη την προβολή. Για παράδειγµα, σε αεροφωτογραφία ενώ αναγνώρισαν τα κτίρια σε κάτοψη ισχυρίζονταν ότι διέκριναν πόρτες και παράθυρα. Τα προβλήµατα αυτά πηγάζουν από τους περιορισµούς της προπραξιακής σκέψης όπως προσδιορίστηκαν από το Piaget (Downs et al., 1988). Η επέκταση των χαρακτηριστικών του συµβόλου στο αναπαριστώµενο στοιχείο της πραγµατικότητας σχετίζεται µε το νοµιναλισµό. Η αδυναµία διατήρησης της κλίµακας και των σχετικών µεγεθών σχετίζεται µε τη µη ανάπτυξη του προβολικού χώρου ενώ η αδυναµία να ληφθεί υπόψη το σηµείο παρατήρησης µε τη µη ανάπτυξη του προβολικού χώρου. Στα πιο πάνω προβλήµατα αναγνώρισης συµβόλων η Anderson (1996) πρόσθεσε την αδυναµία διάκρισης εντάσεων και αποχρώσεων από το υπόβαθρο. ιερεύνησε την επίδραση των οπτικών µεταβλητών: σχήµα, απόχρωση και µέγεθος, στην αναγνώριση χαρτογραφικών συµβόλων από παιδιά του νηπιαγωγείου ηλικίας 6 ετών. Ζήτησε από τα παιδιά να αναγνωρίσουν σηµειακά, γραµµικά και επιφανειακά σύµβολα σε εικονογραφικό και αφαιρετικό χάρτη µεγάλης κλίµακας. Κατέληξε ότι το σχήµα αποτελεί βασική οπτική µεταβλητή στην αναγνώριση ενός συµβόλου, η συµβολή του όµως διαφοροποιείται ανάλογα µε τις διαστάσεις του συµβόλου: σηµειακό, γραµµικό, επιφανειακό, και το είδος της απεικόνισης: αφαιρετική, εικονογραφική. Το σχήµα είναι πιο βασική οπτική µεταβλητή από την απόχρωση στην αναγνώριση εικονογραφικών σηµειακών συµβόλων. Όταν όµως το παιδί δεν έχει ξεκάθαρη εικόνα της µορφής του φαινοµένου µπορεί το εικονογραφικό σύµβολο σχήµα, να προκαλέσει σύγχυση. υσκολίες διαπιστώθηκαν επίσης στη διάκριση αφαιρετικών σηµειακών συµβόλων παρόµοιου σχήµατος. Το σχήµα είναι η βασική οπτική µεταβλητή για την αναγνώριση των γραµµικών συµβόλων τόσο στον αφαιρετικό όσο και στον εικονογραφικό χάρτη. Για τα επιφανειακά σύµβολα, στα οποία το σχήµα δεν παίζει κανένα ρόλο, η απόχρωση είναι η καθοριστική οπτική µεταβλητή για την αναγνώριση τους. Η σύνδεση της απόχρωσης µε κάποια φαινόµενο πολλές φορές οδηγεί στη σωστή αναγνώριση ενώ σε άλλες περιπτώσεις δηµιουργεί σύγχυση. Πολλές φορές το παιδί βασίζεται σε περισσότερες της µίας µεταβλητές για να αναγνωρίσει ένα σύµβολο. Η Trifonoff (1995) προχώρησε ένα βήµα παραπέρα χρησιµοποιώντας σύµβολα τα οποία αναπαριστούσαν ποσοτική πληροφορία και διαφοροποιούνταν στην κλίµακα τάξης. ιερεύνησε την ικανότητα παιδιών ηλικίας 7 µε 8 ετών, της δεύτερης τάξης του δηµοτικού, να χρησιµοποιούν θεµατικούς χάρτες διαφόρων κλιµάκων (της γειτονιάς, της πόλης, της χώρας) µε ποικίλους τρόπους συµβολισµού της ποσοτικής πληροφορίας: επιφανειακά σύµβολα που διαφοροποιούνται µε γκρι ή κόκκινη ένταση, σηµειακά σύµβολα κύκλοι που διαφοροποιούνται µε το µέγεθος ή ταυτόχρονα µε το µέγεθος και την ένταση. Τα παιδιά επέδειξαν αφαιρετική σκέψη και µπόρεσαν να κατανοήσουν το συµβολισµό ποσοτικής πληροφορίας σε θεµατικούς χάρτες. Στατιστική ανάλυση του χρόνου αντίδρασης των παιδιών δεν έδειξε σηµαντικές διαφορές για τους χάρτες διαφορετικής κλίµακας ή διαφορετικού συµβολισµού. Τα παιδιά µπορούσαν επίσης να κατανοήσουν τους χωρικούς σχηµατισµούς φαινοµένου που άνηκε στην κλίµακα τάξης και τα αποτελέσµατα ήταν καλύτερα στην περίπτωση επιφανειακών συµβόλων παρά σηµειακών. Η πλειοψηφία των παιδιών έκφρασε την προτίµηση της στους έγχρωµους χάρτες για απόδοση χαµηλών, µέτριων και υψηλών τιµών. Οι προτιµήσεις των παιδιών σε σχέση µε τις οπτικές µεταβλητές αποτελεί αντικείµενο έρευνας της παρούσας µελέτης. Κύριος σκοπός της έρευνας είναι η εξέταση κατά πόσο τα παιδιά δρώντας διαισθητικά µπορούν να χρησιµοποιήσουν τα βασικά γραφικά στοιχεία, τα οποία στη χαρτογραφική γλώσσα ονοµάζονται οπτικές µεταβλητές (Robinson et al., 1995), µε τρόπο που να αποδίδεται σωστά ποιοτική και ποσοτική πληροφορία σε θεµατικούς χάρτες. 3. Μεθοδολογία Το πρώτο βήµα της έρευνας ήταν η επιλογή του δείγµατος. Θεωρήθηκε ότι τα παιδιά, της πρώτης και δεύτερης τάξης του δηµοτικού, τα οποία δεν έχουν τύχει καµιάς χαρτογραφικής εκπαίδευσης και δεν έχουν ιδιαίτερες γνώσεις για τις χωρικές αναπαραστάσεις, ικανοποιούν τους σκοπούς της έρευνας και κυρίως µπορούν να στηρίξουν τη διερεύνηση του πως οι άνθρωποι βασιζόµενοι στη διαίσθηση ερµηνεύουν τις οπτικές µεταβλητές. Στο δείγµα προστέθηκαν και παιδιά της τρίτης τάξης τα οποία έχουν περιορισµένη εµπειρία στη χρήση χαρτών. Έτσι το δείγµα καλύπτει ηλικίες από 6 µέχρι 9 ετών, δηλαδή παιδιά που βρίσκονται σε µεταβατική φάση, από το προπραξιακό στάδιο στο συγκεκριµένο στάδιο σκέψης και παιδιά που βρίσκονται στο συγκεκριµένο στάδιο σκέψης έτσι ώστε να υπάρχει

4 µέτρο σύγκρισης. Από την πρώτη τάξη, οι µαθητές εισάγονται στο µάθηµα της τεχνολογίας υπολογιστών αποκτώντας έτσι µια σχετική ευχέρεια στη χρήση τους. Ως χώρος διεξαγωγής της έρευνας επιλέγηκε µια τάξη στον οικείο σχολικό χώρο. Ο σχεδιασµός του χάρτη αποτέλεσε το δεύτερο βήµα. Επιλέγηκε ο χάρτης οθόνης, ως µέσο της έρευνας, για τρεις κυρίως λόγους: Θεωρήθηκε ότι η χρήση του υπολογιστή θα προσέλκυε περισσότερο το ενδιαφέρον των παιδιών σε σχέση µε τις συνηθισµένες σχολικές δραστηριότητες όπως είναι το γράψιµο ή ο σχεδιασµός στο χαρτί. Στο άµεσο µέλλον, η πρόσβαση σε χάρτες οθόνης θα είναι απλή και διαδεδοµένη και εποµένως οι µαθητές πρέπει να εξοικειωθούν µε αυτούς. Ο τρίτος και κυριότερος λόγος είναι ότι η όλη διαδικασία επιλογής οπτικών µεταβλητών για το συµβολισµό χαρακτηριστικών σε θεµατικούς χάρτες µπορεί να πάρει τη µορφή ηλεκτρονικού παιγνιδιού. Για τους σκοπούς της έρευνας σχεδιάστηκε ένας βασικός χάρτης µεγάλης κλίµακας µιας παραθαλάσσιας οικιστικής περιοχής. Στο χάρτη απεικονίστηκαν: δρόµοι, κτίρια, οικοδοµικά τετράγωνα, χώροι πρασίνου και η θάλασσα. Παραλήφθηκαν πληροφορίες αλφαριθµητικές και σχετικές µε το ανάγλυφο για να διατηρηθεί ο βασικός χάρτης απλός. Σχεδιάστηκαν πέντε οµάδες συµβόλων για κάθε µία από τις οπτικές µεταβλητές: του σχήµατος (αφαιρετικό και εικονογραφικό σχήµα), του µεγέθους, της απόχρωσης και της έντασης. Το τρίτο βήµα της έρευνας αφορούσε τις οδηγίες που θα δίνονταν στα παιδιά: «Τοποθέτησε τα σύµβολα που προτιµάς για να απεικονίσεις τα ακόλουθα θέµατα». ύο από τα θέµατα αφορούσαν ποιοτικά σηµειακά δεδοµένα και δύο θέµατα ποσοτικά δεδοµένα, τα οποία διαφοροποιούνταν στην κλίµακα τάξης. Τα θέµατα ήταν: µουσείο, θέατρο και εκκλησία σπίτια χαµηλού, µεσαίου και υψηλού ενοικίου οικοδοµικά τετράγωνα µε λίγους, µέτριους και πολλούς κατοίκους αστυνοµικό τµήµα, πυροσβεστικός σταθµός και νοσοκοµείο. Για κάθε κατηγορία δεδοµένων, τα παιδιά θα έπρεπε να συνθέσουν τέσσερις θεµατικούς χάρτες χρησιµοποιώντας δεδοµένες οµάδες συµβόλων και στο τέλος θα έπρεπε να επιλέξουν το χάρτη που κατά τη γνώµη τους απεικόνιζε καλύτερα το θέµα. 4. Λογισµικό Λογισµό, το οποίο αναπτύχθηκε ειδικά για τους σκοπούς της έρευνας, χρησιµοποιήθηκε ως µέσο συλλογής των εµπειρικών δεδοµένων. Το λογισµό σχεδιάστηκε µε τρόπο που να ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν καλύτερα στις ανάγκες και στις εµπειρίες των µικρών µαθητών. Τόσο στη µορφή όσο και στο χειρισµό, υιοθέτησε τα χαρακτηριστικά ενός απλού ηλεκτρονικού παιγνιδιού. Αναπτύχθηκε σε αντικειµενοστραφές περιβάλλον, ακολουθώντας τις σύγχρονες τάσεις της πληροφορικής. Για τις ανάγκες της ερευνητικής διαδικασίας, το λογισµικό περιέλαβε: σύντοµο πρόγραµµα επίδειξης, χάρτες, οµάδες συµβόλων, σύντοµες οδηγίες και σχόλια. Οι απαιτήσεις αυτές µετασχηµατίστηκαν σε φυσικά αντικείµενα γραφικών τα οποία επιλέχθηκαν από τη βιβλιοθήκη εργαλείων του περιβάλλοντος ανάπτυξης του λογισµικού. Τα αντικείµενα γραφικών περιλάµβαναν: πλαίσια για τις εικόνες (χάρτες και εικόνες επίδειξης), πλήκτρα διαταγής για τα θέµατα και τις οµάδες συµβόλων, κείµενα για τις οδηγίες και τα σχόλια. Λαµβάνοντας υπόψη την ηλικία των εξεταζόµενων, τα γραφικά αντικείµενα ενεργοποιούνταν µε ένα απλό ή διπλό πάτηµα του πλήκτρου του ποντικιού. Για την ελαχιστοποίηση της πιθανότητας λαθών ελέγχου και την ενίσχυση της επικοινωνίας µε το χρήση, κάθε ενέργεια συνοδευόταν από οπτικό εφφέ στο επιλεγµένο πλήκτρο διαταγής, παράλληλα µε ένα χαρακτηριστικό ηχητικό εφφέ. Το λογισµικό ενσωµάτωσε τις σύγχρονες τάσεις γραφικής επικοινωνίας (GUI) µε το χρήστη. Μια τυπική όψη της µορφής του λογισµικού φαίνεται στο Σχήµα Έρευνα Κάθε παιδί εξεταζόταν ατοµικά, καθισµένο µπροστά σε προσωπικό υπολογιστή, παρουσία του εξεταστή. Ο εξεταστής παρουσίαζε το πρόγραµµα σαν ένα ηλεκτρονικό παιγνίδι που αφορά το σχεδιασµό χαρτών. Αρχικά στην οθόνη εµφανιζόταν η εικόνα του ουρανού µαζί µε τρία εικονογραφικά σύµβολα για τον καιρό: ο ήλιος, τα σύννεφα, η βροχή. Το παιδί επέλεγε το κατάλληλο σύµβολο για να απεικονίσει συγκεκριµένη καιρική συνθήκη. Κάθε επιλογή συνοδευόταν από

5 χαρακτηριστικό ηχητικό εφφέ έτσι ώστε η όλη διαδικασία να µοιάζει µε παιγνίδι. Η εισαγωγική αυτή δραστηριότητα αποσκοπούσε στην εξοικείωση του παιδιού µε τους χειρισµούς του λογισµικού. Στη συνέχεια, τα παιδιά καλούνταν να συνθέσουν χάρτες για κάθε θέµα, χρησιµοποιώντας τις οµάδες συµβόλων και στο τέλος να επιλέξουν το χάρτη που απεικόνιζε πιο καλά, κατά την κρίση τους, το συγκεκριµένο θέµα. Η διαδικασία, για το κάθε παιδί, διαρκούσε γύρω στα 20 λεπτά. Η καταγραφή των ενεργειών των παιδιών καταγραφόταν αυτόµατα από το λογισµικό. Σχήµα 1. Χαρακτηριστικές οθόνες του λογισµικού. 6. Αποτελέσµατα Η έρευνα διεξάχθηκε σε ιδιωτικό δηµοτικό σχολείο της Αθήνα. Επιλέχθηκαν µε συστηµατική δειγµατοληψία 106 µαθητές από έξη τµήµατα της πρώτης, δεύτερης και τρίτης τάξης. Η κατανοµή του δείγµατος φαίνεται στον Πίνακα 1. Πίνακας 1. Κατανοµή δείγµατος Τάξη Α Β Γ Σύνολο Αγόρια Κορίτσια Σύνολο Ο Πίνακας 2 δίνει τους µέσους όρους και τις τυπικές αποκλίσεις των επιδόσεων, στη χρήση οπτικών µεταβλητών για την απεικόνιση θεµατικών δεδοµένων, των αγοριών, των κοριτσιών και του συνόλου του δείγµατος, ανά τάξη. Πίνακας 2. Επιδόσεις αγοριών, κοριτσιών Τάξη Αγόρια Κορίτσια Σύνολο M.O. T.A. M.O. T.A. M.O. T.A. Α Β Γ Σύνολο εν παρατηρούνται σηµαντικές διαφοροποιήσεις (p>0,05) στις επιδόσεις στο σύνολο των θεµάτων µεταξύ των τάξεων όπως προέκυψε από το τεστ ανεξάρτητων δειγµάτων Jonckheere-Terspra. Στο δεύτερο όµως θέµα, που αφορά την απόδοση του ενοικίου, οι επιδόσεις των µαθητών της τρίτης τάξης υπερτερούν στατιστικώς σηµαντικά (p<0,05) των επιδόσεων της πρώτης και δεύτερης τάξης. Αρκετά όµως παιδιά των µικρότερων τάξεων δεν γνώριζαν την έννοια της λέξης ενοίκιο. Παρατηρείται µικρή υπεροχή των επιδόσεων των κοριτσιών, για το σύνολο των θεµάτων, στην πρώτη και τρίτη τάξη και στο σύνολο του δείγµατος, ενώ στην δεύτερη τάξη έχουν µικρή υπεροχή τα αγόρια. Οι διαφορές δεν είναι στατιστικώς σηµαντικές (p>0,05) σύµφωνα µε το τεστ δύο ανεξάρτητων δειγµάτων Mann-Whitney. Στο τρίτο όµως θέµα που αφορά την απόδοση του µεγέθους των κατοίκων οι επιδόσεις των κοριτσιών ήταν στατιστικώς σηµαντικά καλύτερες (p<0,05) από τις επιδόσεις των

6 αγοριών. Για το σύνολο του δείγµατος, σε κάθε θέµα οι επιλογές στις οπτικές µεταβλητές, σύµφωνα µε το x 2 τεστ, ήταν ανεξάρτητες του φύλου. Συνοπτικά, 15% του δείγµατος µπόρεσε να συνθέσει σωστά και τους τέσσερις θεµατικούς χάρτες, 37% τους τρεις χάρτες, 32% τους δύο χάρτες και 15% ένα χάρτη. Πλήρη αποτυχία σηµείωσε το 1% του δείγµατος. Στο Σχήµα 2 φαίνονται τέσσερα ιστογράµµατα, τα οποία αντιστοιχούν στα τέσσερα θέµατα που απέδωσαν τα παιδιά σε χάρτες. Στα ιστογράµµατα απεικονίζονται σε στήλες οι οπτικές µεταβλητές των οµάδων των συµβόλων που χρησιµοποιήθηκαν για την απόδοση του θέµατος και σε γραµµές τα ποσοστά των επιλογών των µαθητών και των σωστών απαντήσεων βάση χαρτογραφικών κανόνων συµβολισµού. Σχήµα 2. Ιστογράµµατα αποτελεσµάτων έρευνας. Στο πρώτο θέµα (Σχήµα 2α) που αφορά ποιοτικά δεδοµένα, 64% των παιδιών χρησιµοποίησαν την κατάλληλη οπτική µεταβλητή (52% απόχρωση και 12% γεωµετρικό σχήµα) και απέδωσαν σωστά τα δεδοµένα διαφορετικό σύµβολο για διαφορετικό δεδοµένο. Στο τέταρτο θέµα (Σχήµα 2δ), το οποίο επίσης αφορά ποιοτικά δεδοµένα, 95% απέδωσαν σωστά τα δεδοµένα, µε 3% να χρησιµοποιεί την απόχρωση και 92% το σχήµα. Η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών προτίµησε τα εικονογραφικά σύµβολα τα οποία και χρησιµοποίησε σωστά για την απόδοση των δεδοµένων. Στο δεύτερο θέµα (Σχήµα 2β), που αφορά την απεικόνιση ποσοτικών δεδοµένων (ενοίκιο), 37% των παιδιών επέλεξαν την οπτική µεταβλητή του µεγέθους αλλά µόνο το 30% διευθέτησε σωστά τα σύµβολα µε το µικρότερο σύµβολο να δείχνει το χαµηλό ενοίκιο και το µεγαλύτερο σύµβολο το υψηλότερο ενοίκιο. Ποσοστό 17% επέλεξε την ένταση αλλά µόνο το 11% διευθέτησε σωστά τα σύµβολα συνδέοντας την ανοικτή ένταση µε το χαµηλό ενοίκιο και τη σκούρα ένταση µε το υψηλό ενοίκιο. Συνολικά το ποσοστό των σωστών απαντήσεων είναι 41%. Στο τρίτο θέµα (Σχήµα 2γ) που αφορά ποσοτικά δεδοµένα (κάτοικοι), 47% των παιδιών επέλεξαν την οπτική µεταβλητή του µεγέθους και 42% διευθέτησαν σωστά τα σύµβολα. Ποσοστό 13% επέλεξαν την οπτική µεταβλητή της έντασης, µε 8% να διευθετούν σωστά τα σύµβολα. Συνολικά το ποσοστό των σωστών απαντήσεων είναι 50%. Ψηλά ποσοστά στο δεύτερο και τρίτο θέµα επέλεξαν την οπτική µεταβλητή της απόχρωσης (38% και 29% αντίστοιχα). Ανεξάρτητα από την τελική επιλογή, στο δεύτερο θέµα, 66% των παιδιών διευθέτησε σωστά τα σύµβολα µε το µέγεθος και 54% µε την ένταση και τα αντιστοίχησε µε την

7 ποσοτική διαφοροποίηση των δεδοµένων. Ανάλογα, στο τρίτο θέµα, 79% διευθέτησε σωστά τα σύµβολα µε το µέγεθος και 53% µε την ένταση. Τα αποτελέσµατα αυτά συγκλίνουν προς τη θέση του Bertin (1983) ότι οι οπτικές µεταβλητές του µεγέθους και της έντασης από τη φύση τους υπαγορεύουν τη διευθέτηση τους. Ενδιαφέρον παρουσίαζε η συµπεριφορά των παιδιών κατά τη διάρκεια του τεστ και τα σχόλια τους σχετικά µε τις επιλογές τους. Πολλά παιδιά συνέδεαν την κόκκινη απόχρωση µε την πυροσβεστική και το κυκλικό σχήµα µε την εκκλησία. Άλλα ανάφεραν ότι η κόκκινη απόχρωση είναι πιο εντυπωσιακή και τη συνέδεαν µε το υψηλό ενοίκιο όπου τα σπίτια θα είναι πιο εντυπωσιακά. 7. Σχόλια Συµπεράσµατα Όπως προέκυψε από τα πιο πάνω, τα παιδιά από την πρώτη τάξη του δηµοτικού χρησιµοποιώντας κατάλληλα προγράµµατα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή µπορούν να συµµετέχουν στο σχεδιασµό θεµατικών χαρτών στο στάδιο του συµβολισµού. Παίρνοντας τα ίδια αποφάσεις για το συµβολισµό προβληµατίζονται και ανακαλύπτουν βασικές χαρτογραφικές αρχές και εκφράζουν τις προτιµήσεις τους. Τα παιδιά φαίνεται να προτιµούν την οπτική µεταβλητή της απόχρωσης από το σχήµα, την ένταση και το µέγεθος. Όταν όµως χρησιµοποιούνται εικονογραφικά σύµβολα αντί γεωµετρικών σχηµάτων τότε η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών προτιµά το σχήµα από την απόχρωση. Σύµφωνα µε τις επιλογές των παιδιών η οπτική µεταβλητή του µεγέθους αποδίδει πιο αποτελεσµατικά τις διαφοροποιήσεις στην ποσότητα παρά η οπτική µεταβλητή της έντασης. 8. Ευχαριστίες Θερµές ευχαριστίες οφείλονται στον κ. Χ. Γείτονα, στους διευθυντές, δασκάλους και µαθητές των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα για τη συνεργασία και συµµετοχή τους σε αυτήν την έρευνα. 9. Βιβλιογραφία Anderson, J. M. (1996). What does that little black rectangle mean?: designing maps for the young elementary school child. In Cartographic Design: the Theoretical and Practical Perspectives (C. H. Wood, & C. P. Keller Eds.), Wiley & Sons., Chichester, Arnheim, R. (1974). Art and visual perception. University of California Press, Berkley. Bluestein, N., & Acredolo, L. (1979). Developmental changes in map-reading skills. Child Development, 50, Bertin, J. (1983). Semiology of Graphics. The University of Wisconsin Press, London. Castner, H.W. (1990). Seeking New Horizons. A Perceptual Approach to Geographic Education. McGill-Queen s University Press, Montreal & Kingston. ηµητρίου, Α.Π. (1993). Γνωστική Ανάπτυξη. Art of Text, Θεσσαλονίκη. Downs, R.M., Liben, L.S., & Draggs, D.G. (1988). On education and geographers: the role of cognitive developmental theory in geographic education. Annals of the Association of American Geographers, 78(4), Freundschuh, S. (1990). Can young children use maps to navigate?. Cartographica, 27(1), Gaines, R. (1972), Variables in color perception of young children. Journal of Experimental Child Psychology, 14, Keates, J.S. (1996). Understanding Maps (2 nd ed.). Longman, London. Liben, L.S., & Downs, R.M. (1992). Developing an understanding of graphic representations in children and adults: the case of geo-graphics. Cognitive Development, 7, Marzolf, D.P., & DeLoache, J.S. (1994). Transfer in young children s understanding of spatial representations. Child Development, 65, Neisser, U. (1976). Cogntion and Reality: Principles and Implications of Cognitive Psychology. W.H. Freeman and Company, New York. Ottosson, T. (1988). What does it take o read a map?. Cartographica, 25(4), Robinson, A.H., Sale, R.D., Morrison, J.L., Muehrcke, Ph.C. (1995). Elements of Cartography (6 th ed.). John Wiley & Sons, New York.

8 Suchman, R.G., & Trabasso, T. (1966). Color and form preference in young children. Journal of Experimental Child Psychology, 3, Trifonoff, K. (1995). Going beyond location: Thematic maps in the early elementary grades. Journal of Geography, 94(2), Vupillot, E. & Ball, W. A. (1979). The concept of identity and children s selective attention. In Attention and Cognitive Development (Hall, G. A. & Lewiis M. eds.), Plenum Press, New York. Χειµωνίδου, Ε. (1984). Οφθαλµική κινητικότητα και διόφθαλµη όραση. Επίτοµη Οφθαλµολογία (Θεοδοσιάδης, Γ. Εκδ.), Ιατρικές Eκδόσεις Λίτσας, Αθήνα,

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός ΠΜΣ «Πληροφορική» Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιώς ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Introduction to GeoInformatics) Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός Μαργαρίτα Κόκλα Ορισµοί του χάρτη Μια αναπαράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

Θεματικός Συμβολισμός Ποιοτικών Χαρακτηριστικών

Θεματικός Συμβολισμός Ποιοτικών Χαρακτηριστικών 5 Θεματικός Συμβολισμός Ποιοτικών Χαρακτηριστικών Όπως έχει τονιστεί ήδη, η σωστή επιλογή συμβολισμού είναι το θεμελιώδες ζητούμενο για την επικοινωνιακή και την τεχνική επιτυχία ενός θεματικού χάρτη.

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Α Δημοτικού. Τίτλος:

Νεοελληνική Γλώσσα. Α Δημοτικού. Τίτλος: Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Α Δημοτικού Τίτλος: «Η μετακόμιση»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1 Εισαγωγή...1. 2 Χαρτογραφική Πληροφορία...29

Περιεχόμενα. 1 Εισαγωγή...1. 2 Χαρτογραφική Πληροφορία...29 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή...1 1.1 Χάρτης και Χαρτογραφία... 1 1.2 Ιστορική αναδρομή... 5 1.3 Βασικά χαρακτηριστικά των χαρτών...12 1.4 Είδη και ταξινόμηση χαρτών...14 1.4.1 Ταξινόμηση με βάση την κλίμακα...15

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστικότητα και πλοήγηση σε ψηφιακούς χάρτες

Διαδραστικότητα και πλοήγηση σε ψηφιακούς χάρτες Ενότητα 10 η Διαδραστικότητα και πλοήγηση σε ψηφιακούς χάρτες Βύρωνας Νάκος Καθηγητής Ε.Μ.Π. - bnakos@central.ntua.gr Bασίλης Κρασανάκης Υποψήφιος διδάκτορας Ε.Μ.Π. krasvas@mail.ntua.gr Β. Νάκος & Β. Κρασανάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Διάλεξη 7α: Νοητικοί Χάρτες Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ευανθία Μιχαηλίδου Στόχος εκπαίδευσης Κατανόηση γεωγραφικού χώρου Οπτική αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

MK Prosopsis Ltd - Assistive Technology Products & Services

MK Prosopsis Ltd - Assistive Technology Products & Services Βασικά Στοιχεία Λογισμικό Επικοινωνώ: Συμβολογράφος Σύντομος Οδηγός Σημειώσεις Τι είναι: o Πρόκειται για ένα λογισμικό το οποίο έχει σκοπό να στηρίξει του μαθητές που δυσκολεύονται στο γραπτό λόγο (και

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις των μαθητών Να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΑΘΗΣΗΣ

Ο ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΑΘΗΣΗΣ Ο ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΑΘΗΣΗΣ ηµήτρης Καλαµαράς Παρουσιαση του 7 ου κεφαλαιου του βιβλίου της Μαρίας Κορδάκη «Εκπαιδευτικη Τεχνολογια και ιδακτικη της Πληροφορικής Ι» Οι δυνατότητες των Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Η κατασκευή Poster ως Οπτικό Εργαλείο Σκέψης στη ιδασκαλία: Η χρήση του καινοτόµου λογισµικού PosterGenius στην εκπαιδευτική διαδικασία

Η κατασκευή Poster ως Οπτικό Εργαλείο Σκέψης στη ιδασκαλία: Η χρήση του καινοτόµου λογισµικού PosterGenius στην εκπαιδευτική διαδικασία Η κατασκευή Poster ως Οπτικό Εργαλείο Σκέψης στη ιδασκαλία: Η χρήση του καινοτόµου λογισµικού PosterGenius στην εκπαιδευτική διαδικασία Μουστακίδης Θεόφιλος 1, Βαρδής Φοίβος 2 1 Μαθητής Ε 1 Τάξης, 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ [δύο (2) ώρες την εβδομάδα]

ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ [δύο (2) ώρες την εβδομάδα] ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ [δύο (2) ώρες την εβδομάδα] Εισαγωγικό σημείωμα Οι οδηγίες που ακολουθούν αναφέρονται στο μάθημα «Τεχνικό», που διδάσκεται στην Α τάξη ημερησίων και εσπερινών ΕΠΑ.Λ. και είναι μάθημα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 Β. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ 1. Γενικά Έννοιες.. 2 2. Πρακτικός Οδηγός Ανάλυσης εδοµένων.. 4 α. Οδηγός Λύσεων στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Χρύσα Μαλανδράκη, Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Δομές δεδομένων και ψηφιακή αναπαράσταση χωρικών φαινομένων

Δομές δεδομένων και ψηφιακή αναπαράσταση χωρικών φαινομένων Ενότητα 4 η Δομές δεδομένων και ψηφιακή αναπαράσταση χωρικών φαινομένων Βύρωνας Νάκος Καθηγητής Ε.Μ.Π. - bnakos@central.ntua.gr Bασίλης Κρασανάκης Υποψήφιος διδάκτορας Ε.Μ.Π. - krasvas@mail.ntua.gr Β.

Διαβάστε περισσότερα

GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών

GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών Σηµειώσεις Σεµιναρίου ηµήτρης Τσολάκης v1.2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 9 1.1. GIS in Greek...10 1.2. Γιατί GIS;...10 1.3. Τι Είναι τα GIS...12 1.3.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ που εξασφαλίστηκαν από την ΕΠ 05/08 για τη Δημοτική Εκπαίδευση: 5600 σε 347 σχολεία. 350 (school site license) σε 347 σχολεία

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ που εξασφαλίστηκαν από την ΕΠ 05/08 για τη Δημοτική Εκπαίδευση: 5600 σε 347 σχολεία. 350 (school site license) σε 347 σχολεία ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ που εξασφαλίστηκαν από την ΕΠ 05/08 για τη Δημοτική : Κωδικός Μάθημα Λογισμικό Δ01Α Δ01Β Δ01Γ Τίτλος: Η Σπίθα, ο Κεραυνός και η αποκάλυψη της αλήθειας: Περιγραφή: Λογισμικό Εμπέδωσηςεξάσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΣΩΝ ΤΙΜΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ Εισαγωγή Στο Κεφάλαιο 3 υπολογίζονται και συγκρίνονται οι µέσες τιµές όλων των αριθµητικών µεταβλητών που είναι ο γραπτός µέσος όρος όλων των µαθηµάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πίσω στα βασικά: Βασικές αρχές στατιστικής για κοινωνιολογικές έρευνες

Πίσω στα βασικά: Βασικές αρχές στατιστικής για κοινωνιολογικές έρευνες Σχετικές πληροφορίες: http://dlib.ionio.gr/~spver/seminars/statistics/ Πίσω στα βασικά: Βασικές αρχές στατιστικής για κοινωνιολογικές έρευνες Σπύρος Βερονίκης Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Θεματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μιχάλης Αργύρης

ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μιχάλης Αργύρης ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μιχάλης Αργύρης 1 Λόγοι και αναλογίες Περίληψη Οι μαθητές έχουν στη διάθεσή τους μια υπολογιστική οντότητα, ένα καγκουρό του οποίου το μέγεθος μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Συµβατική χρήση χρωµάτων στους τοπογραφικούς χάρτες 1/31 Μαύρο: Γκρι: Κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο: Μπλε: Σκούρο µπλε: Ανοιχτό µπλε: βασικές τοπογραφικές

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Φαρσάρη Ελένη 1, Πολυζώης Γεώργιος 2 farsariel@gmail.com, gpolizois@edc.uoc.gr 1 Νηπιαγωγός στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες της Στατιστικής: Πληθυσμός - Δείγμα

Βασικές έννοιες της Στατιστικής: Πληθυσμός - Δείγμα Βασικές έννοιες της Στατιστικής: Πληθυσμός - Δείγμα Στατιστική είναι ο κλάδος των μαθηματικών που εμβαθύνει σε μεθόδους συλλογής δεδομένων, οργάνωσης, παρουσίασης των δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε.

Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή. Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Πώς θα υλοποιήσω ένα πρόγραµµα Αγωγής Υγείας για τη διατροφή Νικόλαος Ευσταθίου (Μ.ed.) Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Α /νση Π.Ε. Αθηνών Βήµατα για ένα σχέδιο εργασίας Α φάση: Επιλογή και διερεύνηση του θέµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Εφαρµογή Μεθοδολογίας Υλοποίησης Η µεθοδολογία που χρησιµοποιήθηκε είναι η µεθοδολογία του ερευνητικού προγράµµατος Ο ΥΣΣΕΑΣ. Με βάση αυτό σχεδιάστηκαν τέσσερις τηλεδιασκέψεις. Τα στάδια υλοποίησης των

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήστη. Ιούνιος 2009. Σελίδα - 1 -

Εγχειρίδιο Χρήστη. Ιούνιος 2009. Σελίδα - 1 - Εγχειρίδιο Χρήστη Ιούνιος 2009 Σελίδα - 1 - 1 Γενικά Η εφαρμογή Intelsoft Hotel (IS HOTEL) αφορά τη διαχείριση μίας μικρής ξενοδοχειακής μονάδας και επιτρέπει τη διαχείριση : των δωματίων και των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΚΤΏΒΡΙΟΣ 2005 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το µάθηµα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική & Ποιοτική Ανάλυση εδοµένων Βασικές Έννοιες. Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Αλεξανδρούπολη 2014-2015

Ποσοτική & Ποιοτική Ανάλυση εδοµένων Βασικές Έννοιες. Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Αλεξανδρούπολη 2014-2015 Ποσοτική & Ποιοτική Ανάλυση εδοµένων Βασικές Έννοιες Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Αλεξανδρούπολη 2014-2015 Περιγραφική και Επαγωγική Στατιστική Η περιγραφική στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑ ΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑ ΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑ ΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζουµε µε περιγραφικά στατιστικά µέτρα τις βαθµολογικές επιδόσεις των αποφοίτων της Γ Λυκείου

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr Πανεπιστήµιο Πειραιώς, Τµήµα Πληροφορικής Εισαγωγή στη Γεωπληροφορική Επισκόπηση µαθήµατος Γιάννης Θεοδωρίδης Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων http://infolab.cs.unipi.gr 13-Μαρ-09 Το κύριο µέροςτωνδιαφανειώνπροέρχεταιαπόταtextbooks

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ Θανόπουλος Σωτήρης Καλλιβωκάς ηµήτρης Καλογήρου Θωµαή Καρακίτσου Βασιλική Μακρή Κατερίνα Χριστόπουλος Νίκος Σχολείο Αθήνας Σχολείο Χανίων Θανόπουλος Σωτήρης Καλλιβωκάς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ (PEARSON s r)

H ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ (PEARSON s r) 5 H ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ (PEARSON s r) Περίληψη Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εφαρμογή της ανάλυσης συσχέτισης (Pearson r) μέσω του PASW. H ανάλυση συσχέτισης Pearson r χρησιμοποιείται για να εξεταστεί η

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 176 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Σωτηρόπουλος Παναγιώτης 1 -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα