ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ. Κ. Μαυροματίδης Νεφρολόγος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ. Κ. Μαυροματίδης Νεφρολόγος"

Transcript

1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ Κ. Μαυροματίδης Νεφρολόγος

2 Περί Η + ΚΑΙ ph

3 Ορισμοί οξέων Θεωρία Ορισμός οξέος Παραδοσιακή αρχική άποψη 1887Arrhenius Η ουσία που έχει όξινη (acidus) γεύση Η ουσία που παρέχει σε υδατικό διάλυμα Η BronstedLowry Η ουσία που είναι δότης Η Lewis 1939Usanovich Η ουσία που είναι πιθανός δέκτης ζεύγους ηλεκτρονίων Η ουσία που παρέχει κατιόντα ή δέχεται ανιόντα ή ένα ηλεκτρόνιο

4 Αλήθειες Ο κυτταρικός μεταβολισμός προκαλεί τη συνεχή παραγωγή οξέων (Η + ) Ο οργανισμός παρά το ότι συνεχώς παράγει οξέα και προσπαθεί να απαλλαγεί από αυτά, τελικά λειτουργεί σε αλκαλικό περιβάλλον (ph=7,377,43) Είμαστε δηλαδή αλκαλικά όντα στο σχεδιασμό μας, όμως στη λειτουργία είμαστε παραγωγοί οξέων

5 Επαναχρησιμοποιούμενα οξέα Πέρα από τα οξέα που αναφέρθηκε ότι παράγονται και πρέπει να αποβληθούν, παράγονται καθημερινά τεράστιες ακόμη ποσότητες Η +, οι οποίες επαναχρησιμοποιούνται σε διάφορες χημικές αντιδράσεις και δεν υπάρχει λόγος αποβολής τους Τέτοια είναι: 1. Γαλακτικό meq/24ωρο 2. ADP meq/24ωρο 3. ATP meq/24ωρο 4. Μιτοχόνδρια meq/24ωρο meq/24ωρο

6 Ποσότητες παραγόμενων οξέων Μεταβολισμός Πτητικά (CO 2 ) 22,4 Eq (22400 meq/24ωρο) Μη πτητικά οξέα 11,5 meq H + /kgβσ/24ωρο

7 Τόσο τα πτητικά, όσο και τα μη πτητικά οξέα παράγονται ενδοκυττάρια Πτητικά Η μέγιστη πηγή Η + είναι το CO 2 (CO 2 +H 2 O H 2 CO 3 H + + HCO 3 ) και προέρχεται από την πλήρη οξείδωση υδατανθράκων και λιπών Μη πτητικά Παράγονται κατά τις ατελείς και μη χημικές αντιδράσεις του οργανισμού: Καταβολισμός λευκωμάτων (αμινοξέα που περιέχουν θείοh 2 SO 4 ) Καταβολισμός φωσφολιπιδίων (παράγει H 3 PO 4 ) Αναερόβιος μεταβολισμός υδατανθράκων (γαλακτικό οξύ) βοξείδωση λιπών (κετονικά σώματα)

8 "η ζωή δεν είναι μία πάλη ενάντια στην αμαρτία, στη δύναμη του χρήματος και σε κακόβουλα ζώα, αλλά ενάντια στα ιόντα υδρογόνου" H.L. Mencken ΔημοσιογράφοςΕκδότης

9 Ονοματολογία πτητικών οξέων Ονομάζονται παράδοξα από το όνομα του ανιόντος τους, δηλαδή από τη βάση τους (το οποίο προφανώς δεν είναι το όξινο τμήμα τους), όπως λ.χ. γαλακτικό, φωσφορικό, θειϊκό, ακετοξικό, β υδροξυβουτυρικό, διότι με τον τρόπο αυτό γίνεται αντιληπτή η προέλευση των Η + κάθε ανιόντος (για κάθε ανιόν υπάρχει και αντίστοιχη ποσότητα κατιόντος)

10 Συγκέντρωση ιόντων πλάσματος ΙΟΝ neq/l H + 40 K HCO Ca Mg Na Ο οργανισμός είναι φορές πιο ευαίσθητος σε μεταβολές της [Η + ], σε σχέση με τις μεταβολές της [Κ + ] Στον εξωκυττάριο χώρο η [HCO 3 ] είναι φορές μεγαλύτερη απ αυτή των [Η + ] ( /40 neq/l), γι αυτό κι όταν CO 2 αντιδρά με Η 2 O και παράγει ίση ποσότητα Η + και HCO 3 το αποτέλεσμα είναι να επηρεάζεται πολύ περισσότερο η [Η + ] από την [HCO 3 ]

11 Σημασία της [Η + ] (λευκώματα) Τα λευκώματα περιέχουν πολλές αρνητικά φορτισμένες ρίζες στη δομή τους, οπότε η μεταβολή του ph μπορεί να μεταβάλλει το βαθμό ιονισμού τους, γεγονός που σχετίζεται με την τρισδιάστατη μορφή τους και φυσικά με τον τρόπο αυτό μπορεί να αλλάξει η λειτουργία τους

12 Σημασία της [Η + ] (ένζυμα) Ασκούν μεγάλο αριθμό λειτουργιών στον οργανισμό και οι μεταβολές του ph έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργία τους Καμπύλη σχέσης ph και ενζυμικής δραστηριότητας Η μέγιστη απόδοση των ενζύμων Ενζυμική δραστηριότητα 7,4 ph διαπιστώνεται μέσα σ ένα πολύ στενό εύρος ph ([Η + ]), οπότε κάθε μεταβολή του μεταβάλλει και την απόδοσή τους

13 Σημασία της [Η + ] (άλλες επιδράσεις) Οι μεταβολές στην ερεθισιμότητα των νεύρων και μυών περιλαμβάνονται μεταξύ των σημαντικότερων κλινικών εκδηλώσεων των διαταραχών του ph Στην καρδιά (αρρυθμίες, μείωση συσταλτικότητας και απάντησης στα ενδογενή και εξωγενή ινότροπα) Στο ΚΝΣ (η οξέωση προκαλεί μείωση και η αλκάλωση αύξηση της ερεθισιμότητας, κυρίως λόγω μεταβολής της [Ca 2+ ])

14 Σχέση[Η + ], [OH ] και ph [H + ] ph [OH ]

15 Σχέση [Η + ] και ph ph [H + ] neq/l 7, ,1 80 Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε μεταβολή των Η + 25% 7,3 50 7,4 40 7,7 20 8,0 10 Αντίστοιχα η μεταβολή του ουρικού του ορού από 7,3 στα 7,4 mg% αντιστοιχεί σε μεταβολή μόνο κατά 1,4%

16 Φυσιολογικές τιμές phi Το ph είναι ένας τρόπος έκφρασης άκρως μικρών συγκεντρώσεων ενός οξέος σ ένα διάλυμα ph [H + ] Φυσιολογικές τιμές 7,40 40x10 6 meq/l Φυσιολογικά όρια 7,377, x10 6 meq/l Όρια συμβατά με ζωή 6,87, x10 6 meq/l

17 Φυσιολογικές τιμές phii Αρτηριακό Φλεβικό ph 7,40 7,36 HCO 3 (meq/l) PaCO 2 (mmhg) PaO 2 (mmhg)

18 Πως διατηρείται αλκαλικό το περιβάλλον του οργανισμού; 1. Με τη δράση των ρυθμιστικών διαλυμάτων (λεπτά) 2. Με τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος (αποβολή CO 2 ) (ώρες) 3. Με τη λειτουργία των νεφρών (ημέρες)

19 Ρυθμιστικά διαλύματα

20

21 Ρυθμιστικά συστήματα Δηλαδή το ρυθμιστικό σύστημα ανθίσταται στις σημαντικές μεταβολές του ph και Είναι ικανό να απελευθερώσει ή να συνδεθεί με Η +

22 Η αλκαλική παρακαταθήκη του οργανισμού είναι περίπου 15 meq/kgσβ ή 1200 meq και αρκεί για την εξουδετέρωση του ημερήσιου φορτίου οξέων (κανονικής δίαιτας) για 1012 ημέρες

23 Robert F. Pitts ( ) Φυσιολόγος, ΝΥ Σημασία ρυθμιστικών διαλυμάτων (πειράματα Swan & Pitts) Χορηγώντας 14 meq H + /L σωματικών υγρών (ή neq/l) διαπίστωσαν μείωση του ph από 7,40 (40 neq) στα 7,14 (76 neq H + ), δηλαδή μία αύξηση των Η + κατά 36 neq Τι συνέβη με τα υπόλοιπα = neq H + που δόθηκαν; Προφανώς δεν εξαφανίστηκαν μαγικά, αλλά εξουδετερώθηκαν από τη δράση των ρυθμιστικών διαλυμάτων των υγρών του οργανισμού Φαίνεται δηλαδή ότι το σύστημα: 1. Έχει πολύ μεγάλες δυνατότητες 2. Είναι άμεσο (msec) και αποτελεσματικό

24 Γενική σύνθεση ρυθμιστικών διαλυμάτων Ένα ρυθμιστικό διάλυμα περιέχει: Ένα αδύνατο οξύ μαζί με το άλας του ή Μία αδύνατη βάση μαζί με το άλας της

25 Ρυθμιστικά συστήματα Είναι η πρώτη γραμμή προστασίας του οργανισμού στις διακυμάνσεις του ph

26 Ρυθμιστικά συστήματα Φωσφορικών Λευκωμάτων (Hb, λευκώματα ορού) Διττανθρακικών Οστών

27 Ρυθμιστικό σύστημα φωσφορικών ~ Σημαντικό για τον ενδοκυττάριο χώρο και τα ούρα

28 Σύστημα φωσφορικών Na 2 HPO 4 + H + NaH 2 PO 4 + Na + Το πιο σημαντικό ενδοκυττάριο σύστημα H + + Na 2 HPO 4 Κάντε κλικ εδώ NaH 2 PO 4 + Na +

29 Ρυθμιστικό σύστημα λευκωμάτων ~ Σημαντικό για τον εξωκυττάριο και τον ενδοκυττάριο χώρο

30 Ρυθμιστικό σύστημα των λευκωμάτων Σύστημα Hb ~ Αλληλεπιδρά με άλλα ρυθμιστικά συστήματα ~ Είναι μόνο ενδοκυττάριο (ερυθρά) ~ Εμποδίζει την ή του ph όταν ή PaCO 2 CO 2 + Hb HbCO 2 O 2 + HHb HbO 2 + H +

31 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Η αιμοσφαιρίνη είναι με διαφορά η σημαντικότερη πρωτεϊνική ρυθμιστική ουσία

32 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Η Hb εξουδετερώνει τα H + που προέρχονται από το μεταβολισμό του παραγόμενου CO 2 μόνο στο πλάσμα Όταν η Hb απελευθερώνει O 2 δημιουργείται μεγάλη συγγένεια για τα H + O 2 O 2 Hb O 2 O 2

33 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Η σύνδεση του H + με την Hb δεν επιτρέπει τη μεταβολή του ph του αίματος O 2 O 2 Hb O 2 O 2

34 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Όταν το H + Hb μόριο προσλαμβάνει O 2 από τους πνεύμονες η Hb η οποία έχει μεγαλύτερη συγγένεια με το O 2 απελευθερώνει H + και παίρνει (φορτώνεται) το O 2 Το H + που απελευθερώνεται από το H 2 O συνδέεται με HCO 3 H + + HCO 3 H 2 CO 3 CO 2 (εκπνεόμενο) O 2 H + Hb O 2 O 2

35 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Το φλεβικό αίμα είναι ελαφρά μόνο πιο όξινο από το αρτηριακό, εξαιτίας της πολύ αποτελεσματικής ρυθμιστικής ικανότητας της Hb

36 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Οι πρωτεΐνες: Μπορούν και αντιδρούν, τόσο με οξέα, όσο και με βάσεις Αντιδρούν ακαριαία, καθιστάμενες το πιο ισχυρό ρυθμιστικό σύστημα του οργανισμού Αποτελούν το 75% της ρυθμιστικής ικανότητας του οργανισμού Τα διττανθρακικά και τα φωσφορικά συστήματα χρειάζονται αρκετές ώρες για να είναι αποτελεσματικά

37 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Οι πρωτεΐνες είναι πολύ μεγάλα, σύμπλοκα μόρια σε σύγκριση με το μέγεθος και την δομή των οξέων και των βάσεων Περιβάλλονται από μεγάλο αριθμό αρνητικά φορτισμένων σημείων στην εξωτερική τους επιφάνεια και από πολυάριθμα θετικά φορτισμένα σημεία σε εσοχές του μορίου τους

38 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Τα H + έλκονται από τα αρνητικά φορτισμένα σημεία των H + H + H + H + H + H + πρωτεϊνών H H H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H +

39 Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Τα OH που αποτελούν τη βάση της αλκάλωσης έλκονται από OH OH OH τα θετικά φορτισμένα σημεία των πρωτεϊνών OH OH OH OH OH OH OH OH OH

40 OH OH H + H + H + OH H + OH H + H + OH H OH H + OH OH OH OH OH OH H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H +

41 Προσθήκη βάσεως H + αμινοξύ COO H Προσθήκη οξέος H + NH 2 Τα αμινοξέα ως ρυθμιστικά διαλύματα

42 Ρυθμιστικό σύστημα διττανθρακικών Βρίσκεται κυρίως στον εξωκυττάριο χώρο HCO 3 + Προσθήκη H + H 2 CO 3 H 2 CO 3 HCO 3

43 Ρυθμιστικό σύστημα διττανθρακικών (απώλεια οξέος) Η ισορροπία κλίνει προς το σχηματισμό οξέος Τα Η + που χάνονται (με έμετο) κάνουν το H 2 CO 3 να διασπαστεί και να αποδώσει τα απολεσθέντα H + και διττανθρακικά H 2 CO 3 H + HCO 3

44 Ρυθμιστικό σύστημα διττανθρακικών Είναι πολύ σημαντικό σύστημα επειδή μπορεί και ρυθμίζεται η συγκέντρωση και των δύο συστατικών του: Το ανθρακικό οξύ (από τους πνεύμονες) Τα διττανθρακικά (από τους νεφρούς)

45 Ρυθμιστικό σύστημα οστών Τα οστά «καταβολίζονται» και παρέχουν ρυθμιστικά διαλύματα, ικανά να εξουδετερώσουν οξέα στον εξωκυττάριο χώρο

46 Ρυθμιστικό σύστημα οστών Τρόποι δράσης: 1. Φυσικοχημική διαδικασία (ιοντική ανταλλαγή) διέγερση των οστεοκλαστών (σε χρόνια ΜΟ προσλαμβάνουν Η + και αποδίδουν HCO 3 και Ca 2+ ) 2. Λύση των κρυστάλλων τους (οστεοκλαστική απορρόφηση των οστών) Μέσω PGs οι οποίες καταστέλλουν την οστεοβλαστική και διεγείρουν την οστεοκλαστική δραστηριότητα

47 Νεφροί

48 Σημασία νεφρών στη ρύθμιση του ph Σε περίπτωση οξέωσης Αποβάλλουν ελεύθερα Η + (μικρή ποσότητα) γι αυτό και τα ούρα είναι όξινα (και εξοικονομούν HCO 3 ) Αποβάλλουν Η + συνδεμένα με ρυθμιστικά διαλύματα (PO 3 4 ) Αποβάλλουν Η + συνδεμένα με την ΝΗ 3 των ούρων (και εξοικονομούν HCO 3 ) Σε περίπτωση αλκάλωσης Αναστέλλουν την έκκριση Η + (μείωση δραστηριότητας ΚΑ) Αναστέλλουν τη σύνθεση ΝΗ 3 Αποβάλλουν αλκαλικά ούρα με υψηλή συγκέντρωση HCO 3 (σε ανταλλαγή με CI )

49 Αλήθειες Ενώ στα εγγύς σωληνάρια επαναρροφάται σχεδόν το σύνολο του διηθούμενων HCO 3, στα άπω τα ούρα οξινοποιούνται (εδώ αποβάλλονται 5070 meq Η + /24ωρο), με αποτέλεσμα να διατηρείται η οξεοβασική ισορροπία

50 [Η + ]=0, meq/l Οξινοποίηση των ούρων [Η + ]=0, meq/l Αθροιστικά σωληνάρια ph ούρων Εγγύς σωληνάρια Αγκύλη Henle [Η + ]=0,09995=0,1 meq/l % απόσταση κατά μήκος του νεφρώνα

51 Νεφρική αντιρρόπηση σε μεταβολική οξέωση Κατά την αποβολή των οξέων (ΝΗ 4+ ) παράγονται διττανθρακικά τα οποία και κατακρατούνται, οπότε η σχέση (HCO 3 /H 2 CO 3 ) και το ph του αίματος πλησιάζουν και πάλι προς το φυσιολογικό Νεφρική αρτηρία Νεφρική φλέβα Όξινα ούρα Ελάχιστο δυνατό ph (όξινο) Νεφροί HCO 3 HCO 3 HCO 3 NH HCO NH4 + Φλοιός NH 4 + NH 4 + Κάλυκες NH 4 + NH 4 + Νεφρική πύελος Μυελός

52 meq/24h ΝΗ ΝΗ 4 + Τ.Ο. Φυσιολογικά ΝΗ 4 + Τ.Ο. Ανώτερο φυσιολογικό όριο Τ.Ο. Μέγιστη διέγερση

53 Πνεύμονες

54 Επισημάνσεις Ο αερισμός των πνευμόνων καθορίζεται από τη λειτουργία τους, από το ΚΝΣ και το νευρομυϊκό σύστημα (θωρακικό κύτος) Το CO 2 διέρχεται εύκολα τις κυτταρικές μεμβράνες και οι μεταβολές του επηρεάζουν γρήγορα και το ενδοκυττάριο ph (δεν ισχύει το ίδιο και για τα HCO 3 )

55 Αναπνευστική αντιρρόπηση (σε μεταβολική οξέωση) CO 2 CO 2 CO2 CO2 CO 2 Προσθήκη Η + Παρακαταθήκη HCO 3

56 Σχέση πνευμόνων και ph Φαίνεται από δύο ισότητες: 1. ph=pk + log [HCO 3 /0,03xPaCO 2 ] 2. PaCO 2 =0,863 x [Vco 2 /V A ] Vco 2 : Παραγόμενο CO 2 οργανισμού (ml/min) V A : Κυψελιδικός αερισμός (L/min)

57 Ήπαρ

58 Ήπαρ και οξεοβασική ισορροπίαι Ως μεταβολικά ενεργό όργανο συμμετέχει στην οξεοβασική ισορροπία, αφού μπορεί να παράγει ή να καταναλώνει Η + Αυτό φαίνεται από τα παρακάτω: 1. Παράγει CO 2 από την πλήρη οξείδωση υδατανθράκων και λιπών 2. Μεταβολίζει οργανικά οξέα (γαλακτικό, κετοξέα, αμινοξέα) καταναλώνοντας Η + 3. Μεταβολίζει το ΝΗ Παράγει πρωτεΐνες (λευκωματίνη) και ουρικό (που είναι εξωκυτττάρια ρυθμιστικά διαλύματα) αμινοξύ COOH NH 3

59 Ήπαρ και οξεοβασική ισορροπίαιι 1. Καθημερινά από το μεταβολισμό των ουδέτερων αμινοξέων παράγονται στο ήπαρ περίπου 1000 meq HCO 3 και 1000 meq NH Τα περισσότερα αδρανοποιούνται κατά την παραγωγή ουρίας με την αντίδραση: 2NH HCO 3 H 2 NCONH 2 + CO 2 + 3H 2 O

60 Γενικοί κανόνες

61 Κάθε πρωτοπαθής ΟΒΔ πρέπει να εξετάζεται ως μία κατάσταση που προκαλείται από ειδική κλινική οντότητα ή νόσο και δεν πρέπει να θεωρείται ως μία απλή μεταβολή των παραμέτρων των αερίων του αίματος Οι απλές ΟΒΔ δεν οδηγούν σε φυσιολογικό ph Αν το ph και η PaCO 2 δεν είναι φυσιολογικά, έχετε δικαίωμα να θεωρείτε ότι υπάρχει τουλάχιστον μία ΟΒΔ

62 Μπορεί να υπάρξει οξέωση χωρίς οξυαιμία και αλκάλωση χωρίς αλκαλαιμία

63 Ερμηνεία των αερίων αίματος

64 Προσπέλαση σε όλα τα οξεοβασικά προβλήματα Μη βλέπετε όλους τους αριθμούς του αποτελέσματος των αερίων «με τη μία»! Χρησιμοποιήστε μεθοδικό σύστημα και μελετήστε βήμαβήμα τους αριθμούς και σχεδόν ποτέ να μην κολλάτε σε κάτι Μη πηδάτε και προχωράτε μπροστά βιαστικά, αν δεν κάνετε όλους τους υπολογισμούς

65 Αναγνωρίστε την πρωταρχική διαταραχή (ακόμη κι όταν είναι προφανής) και κτίστε πάνω σ αυτή Όταν δείτε και εκτιμήσετε την αντιρρόπηση, συχνά αποκαλύπτεται η παρουσία και δεύτερης διαταραχής Αν υπολογίσετε τα χάσματα (ΧΑ, ΔHCO 3, Ωσμωτικό Χάσμα, ΔΧ), μπορεί να αποκαλυφθεί και τρίτη διαταραχή!!

66 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

67 Είχε ΧΑ=34 meq/l, Διάγνωση δηλαδή συγκαλυμμένης ΜΟ με αυξημένο ΜΟ ΧΑ Ωστόσο είχε φυσιολογικά επίπεδα HCO 3 Ασθενής 37 χρόνων μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με εμετούς, Λόγω εμέτων που προκαλούν ΜΑ νυχτουρία και πολυουρία. Από τα εργαστηριακά του διαπιστώθηκαν τα εξής: Τελικά Na είχε: meq/l 1. Προτελικό στάδιο ΧΝΑ (αιτία ΜΟ) Κ + 6,6 meq/l CI ΧΑ 84 meq/l 34 meq/l ph 7,40 PaCO 2 40 mmhg HCO 3 24 meq/l Είχε διαταραχή της ΟΒΙ; 2. Εμέτους (αιτία ΜΑ)

68 Μεταβολική αλκάλωση εμέτων έμετοι Η + CI Κ + CI Απώλεια υγρών Η + CI H + H 2 CO 3 HCO 3 υπογκαιμία Δεν υφίσταται όταν δεν φθάνει όξινο περιεχόμενο στο 12/δάκτυλο HCO 3 ΕΕΣ επαν. Na + επαν. HCO 3 ΑΕΣ (ALD ) επαν. Na + επαν. HCO 3 αποβ. Κ +

69 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

70 Σημασία εκτίμησης ακρίβειας αποτελεσμάτων Παράδειγμα 1: Έστω ασθενής με τα παρακάτω εργαστηριακά: ph 7,50 PaCO 2 25 mmhg HCO 3 19 meq/l Απάντηση 1: Στην ισότητα Henderson: H + =24 x PaCO 2 /HCO 3 =24 x 25/19=31,57 neq/l Παράδειγμα 2: Έστω ασθενής με τα παρακάτω εργαστηριακά: ph 7,50 PaCO 2 25 mmhg HCO 3 15 meq/l Απάντηση 2: Στην ισότητα Henderson: H + =24 x PaCO 2 /HCO 3 =24 x 25/15=40 neq/l ph [Η + ] 7, , , , , , , , , , , PaCO H + 2 =24 x HCO 3

71 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

72 Βήμα 3: Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; Δείτε αν υπάρχει ph<7,35 (οξυαιμία) ή ph>7,45 (αλκαλαιμία) Αυτό συνήθως δείχνει και την πρωτοπαθή ΟΒΔ Όταν η μεταβολή του ph εξηγείται τόσο από την PaCO 2 όσο και από τα HCO 3, η πρωτοπαθής διαταραχή διαπιστώνεται από την μεγαλύτερη επί τοις % μεταβολή

73 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

74 Βήμα 4: Η αντιρρόπηση είναι η αναμενόμενη για την πρωτοπαθή διαταραχή; Οι ομοιοστατικοί μηχανισμοί του οργανισμού προσπαθούν να διατηρήσουν τη σχέση HCO 3 ph=6,1 + log HCO 3 0,03 x PaCO 2 /PaCO 2 στα φυσιολογικά πλαίσια και έτσι φυσιολογοποιούν το ph log24/1,2=log20=1,3

75 Όταν εξ αιτίας κάποιου προβλήματος μεταβάλλεται το ph, το όργανο που δεν πάσχει προσπαθεί να αντιρροπήσει. Λ.χ. όταν οι πνεύμονες αδυνατούν να αποβάλλουν το CO 2, οι νεφροί επίσης δεν θα αποβάλλουν HCO 3 (νεφρική αντιρρόπηση) Και αντίστροφα, όταν οι νεφροί αδυνατούν να αποβάλλουν τα οξέα, οι πνεύμονες αποβάλλουν περισσότερο CO 2 (αναπνευστική αντιρρόπηση) ph=pk+log HCO 3 0,03xPaCO 2

76 Ποσοτική εκτίμηση της αντιρρόπησης σε απλές ΟΒΔ Μεταβολική οξέωση Μείωση της PaCO 2 κατά 1,2 mmhg, για κάθε πτώση των HCO 3 κατά 1 meq/l Μεταβολική αλκάλωση Αύξηση της PaCO 2 κατά 0,7 mmhg για αύξηση των HCO 3 κατά 1 meq/l Αναπνευστική οξέωση Οξεία Χρόνια Αναπνευστ. αλκάλωση Οξεία Χρόνια Αύξηση των HCO 3 κατά 1 meq/l για κάθε αύξηση της PaCO 2 κατά 10 mmhg (πάνω από τα 40) Αύξηση της συγκέντρωση του HCO 3 4 meq/l για κάθε αύξηση της PaCO 2 κατά 10 mmhg Μείωση των HCO 3 κατά 2 meq/l για κάθε μείωση της PaCO 2 κατά 10 mmhg (κάτω από τα 40) Μείωση των HCO 3 κατά 5 meq/l για κάθε μείωση της PaCO 2 κατά 10 mmhg

77 Αντιρρόπηση Πρέπει να γνωρίζουμε τα επίπεδα της αναμενόμενης αντιρρόπησης Όταν αυτή δεν βρίσκεται μέσα στα αναμενόμενα όρια, ΣΥΝυπάρχει και μία άλλη διαταραχή (ή δεν δόθηκε ο χρόνος για να ολοκληρωθεί) ΥΠΕΡαντιρρόπηση ή ΥΠΟαντιρρόπηση δεν υπάρχει και όταν διαπιστώνεται πρέπει να υποψιάζεστε τη συνύπαρξη και άλλης πρωτοπαθούς ΟΒΔ

78 Δηλαδή η γνώση των φυσιολογικών και αναμενόμενων αντιρροπήσεων: 1. Βοηθά να κατανοήσουμε την ύπαρξη και δεύτερης ή και τρίτης διαταραχής 2. Αποκαλύπτει την επάρκεια ή ανεπάρκεια του οργάνου που ευθύνεται για την αντιρρόπηση

79 Πρόβλημα 1 Ασθενής με: ph 7,15 HCO 3 8 meq/l PaCO 2 20 mmhg Ποια ΟΒΔ είχε; ph=pk+log HCO 3 0,03xPaCO 2 Απάντηση 1. Είχε οξυαιμία (ph=7,15) 2. Είδος οξέωσης (εξηγείται μόνο από τη μεταβολή των HCO 3 ) 3. Αναμενόμενη PaCO 2 = [24 8] x 1,2 = 16 x 1,2 = 19,2 (περίπου όση είχε) Συμπέρασμα: Απλή μεταβολική οξέωση

80 Υπενθύμιση Η αντιρρόπηση δεν επαναφέρει ποτέ το ph στα φυσιολογικά επίπεδα, γι αυτό αν το ph βρίσκεται στην όξινη πλευρά, υποδηλώνει ότι η πρωτοπαθής διαταραχή είναι προς την πλευρά αυτή Η έλλειψη της αναμενόμενης αντιρρόπησης υποδηλώνει ότι υπάρχει και δεύτερη πρωτοπαθής διαταραχή, όμως.

81 Α. Πρέπει να γνωρίζουμε πότε ακριβώς άρχισε η ΟΒΔ Αν δεν το γνωρίζουμε δεν μπορούμε λ.χ. σε αναπνευστικές διαταραχές της ΟΒΙ να αποφανθούμε αν η αντιρρόπηση είναι η αναμενόμενη κι αν συνυπάρχει και άλλη διαταραχή Β. Πρέπει να γνωρίζουμε πότε αναμένεται η ολοκλήρωση της αντιρρόπησης Βοηθά να κατανοήσουμε αν η διαταραχή είναι απλή ή μικτή Γ. Πρέπει να γνωρίζουμε ποια είναι τα όρια μέσα στα οποία κυμαίνεται (αναμενόμενη μέγιστη αντιρρόπηση); Αν είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη τίθεται υποψία και δεύτερης διαταραχής. Λ.χ. PaCO 2 >15 mmhg σε ΜΟ σημαίνει αδυναμία των πνευμόνων να μειώσουν την PaCO 2

82 Προσοχή1 Μην προσπαθείτε να υπολογίσετε την αναμενόμενη PaCO 2 για μία πρωτοπαθή ΜΟ, αν συνυπάρχει ταυτόχρονα και μία αναπνευστική διαταραχή ή αν HCO 3 >24 meq/l

83 Προσοχή2 Eπί υπάρξεως ΜΑ όταν συνυπάρχει και υποξαιμία δεν διαπιστώνεται η αναμενόμενη αύξηση της PaCO 2 ph=6,1 + log HCO 3 0,03 x PaCO 2

84 Γιατί η αναπνευστική αντιρρόπηση δεν αποκαθιστά πλήρως το ph σε ΜΟ; 1. Η προοδευτική μείωση της PaCO 2 οδηγεί σε αύξηση του ph του ΕΝΥ (μείωση έντασης διεγέρτη) 2. Η εργώδης αναπνοή οδηγεί σε κόπωση των αναπνευστικών μυών (παύση έντονης αναπνευστικής λειτουργίας) 3. Η μείωση του CO 2 οδηγεί σε μείωση της νεφρικής επαναρρόφησης των HCO 3 HCO 3 ph=6,1 + log 0,03 x PaCO 2

85 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

86 Χρήση και σημασία των χασμάτων

87 Χάσματα 1. Χάσμα ανιόντων ορού 2. Χάσμα ανιόντων ούρων 3. Δέλτα Χάσμα 4. Ωσμωτικό χάσμα ορού 5. Ωσμωτικό χάσμα ούρων

88 Βήμα 5: Υπολογίστε το ΧΑ Αρχή ηλεκτρικής ουδετερότητας Ανιόντα Κατιόντα

89 Ορισμός ΧΑ=Μη μετρούμενα ανιόντα Μη μετρούμενα κατιόντα ή αντίθετα ΧΑ= Μετρούμενα κατιόνταμετρούμενα ανιόντα

90 Χάσμα ανιόντων Na + +K + +Mg 2+ +Ca 2+ = HCO 3 +CI +Λευκώμ. +Οργ. ανιόντα+so 4 2 +PO 4 3 (Νa + + K + + Mg 2+ + Ca 2+ )(HCO 3 + CI ) = 25 meq/l Na + (HCO 3 +CI ) = 1012 meq/l Μη μετρούμενα ανιόντα και μη υπολογιζόμενα meq/l Μη μετρούμενα κατιόντα και μη υπολογιζόμενα meq/l Λευκώματα (λευκωματίνη) 15 Ασβέστιο 5 Οργανικά οξέα 5 Μαγνήσιο 2 Φωσφορικές ρίζες 2 Θειικές ρίζες 1 Κάλιο 4 Σύνολο 23 11

91 Χάσμα ανιόντωνi Συμβάλλει στη διάγνωση ύπαρξης ή μη μεταβολικών διαταραχών (οξέωση ή αλκάλωση) Ο διαχωρισμός των οξεώσεων με βάση το χάσμα ανιόντων είναι ο καλύτερος κλινικός τρόπος ταξινόμησής τους

92 Χάσμα ανιόντωνii 1. Μεταβολική οξέωση α. Φυσιολογικό β. Αυξημένο 1620 μη διαγνωστικό >20 πιθανή ΜΟ με ΧΑ >29 βέβαιη ΜΟ με ΧΑ 2. Μεταβολική αλκάλωση α. Αυξημένο ( ανιονικού φορτίου λευκωμάτων) Η αύξηση του ΧΑ συνοδεύεται από ίση μείωση των HCO 3

93 HX HCl CO 2 H 2 2 O 2 O + 15 meq HX HX HCl H 2 CO NaHCO 25 meq 3 3 NaHCO meq NaHCO NaCl meq NaCl NaAG meq NaAG

94 Μνημοτεχνικοί κανόνες ΜΟ με αυξημένο ΧΑ MUDPILES Methanol Uremia Diabetes Paraldehyde, Phenformin Iron, Isoniazide Lactate Ethanol, Ethylenoglycol Salicylate KUSMAUL Ketoacidosis Uremia Salicylate Methanol Alcoholic ketoacidosis Uremia Lactate (MUDPILERS, AT MUDPILES)

95 Αν υπάρχει ΜΟ και το ΧΑ είναι φυσιολογικό, ελέγξτε το CI (θα πρέπει να είναι αυξημένο). Αυτή είναι η υπερχλωραιμική ΜΟ Οι υπερχλωραιμικές ΜΟ οφείλονται σε απώλεια HCO 3 (από τον γαστρεντερικό σωλήνα ή τους νεφρούς)

96 Χάσμα ανιόντων και λευκωματίνη Όταν υπολογίζετε το ΧΑ, πρέπει να εκτιμάτε παράλληλα και τα επίπεδα της λευκωματίνης του ορού, η οποία το επηρεάζει σημαντικά TAKE FIVE Για κάθε 1 gr/dl μείωσης της λευκωματίνης του ορού κάτω από τα 4,5 gr/dl, διαπιστώνεται μείωση στο ΧΑ κατά 2,5 mεq/l McAuliffe et al, 1986 Figge et al, 1998 Hatherill et al, 2002

97 1. Είχε υπερχλωραιμική ΜΟ Χάσμα ανιόντων 2. Είχε ΧΑ=137(112+5)=137117=20 meq/l Ασθενής ηλικίας 20 χρόνων, με τμηματική εντερίτιδα, είχε άφθονες άρα συνυπήρχε και ΜΟ με ΧΑ διαρροϊκές κενώσεις διάρκειας 6 ημερών πριν την είσοδό του στο νοσοκομείο. Κατά την εισαγωγή του παραπονιόταν για ζάλη, η οποία επιδεινώνονταν Όμως η αύξηση του ΧΑ (=8 meq/l) δεν συμπίπτει με τη στην όρθια θέση. Είχε ΑΠ=100/50 mmhg, σφύξεις=110/min, δεν είχε πυρετό, μείωση των HCO 3, οπότε επιβεβαιώνεται ότι επρόκειτο το δέρμα του είχε μειωμένη σπαργή, ενώ τα δάκτυλα των χεριών και ποδιών για μικτή ΜΟ (με και χωρίς ΧΑ) του ήταν κυανωτικά. Αυτό φαίνεται κι από το ιστορικό: Τα εργαστηριακά του έδειξαν τα εξής: 1. Διάρροιες (ΜΟ χωρίς ΧΑ) Na meq/l 2. Υπόταση, shock (ΜΟ με ΧΑ) K + 3,7 meq/l HCO 3 ph=pk+log CI 3. Η 112 αναπνευστική meq/l αντιρρόπηση ήταν 0,03 x PaCO η 2 ph 7,14 αναμενόμενη; HCO 3 5 meq/l PaCO 2 15 Ναι mmhg διότι PaCO 2 ήταν ίση με τα δεκαδικά του ph=7,14 Περιγράψετε Ναι διότι τις ΟΒΔ PaCO του; 2 : 40ΔHCO 3 x1,2=4019x1,2=4023=17 mmhg

98 Χάσμα ανιόντων (χρησιμότητα) 1. Διαχωρισμός ΜΟ με ή χωρίς ΧΑ 2. Διάγνωση συγκαλυμμένης ΜΟ 3. Αναγνώριση μικτών ΜΟ 4. Ανίχνευση κλινικών καταστάσεων (θέτει υπόνοιες ύπαρξής τους) Emmett & Narins 1977 Narins & Emmett 1980 Iberti et al 1990

99 Χάσμα ανιόντων (Διάγνωση συγκαλυμμένης ΜΟ) Εκ πρώτης όψεως φαίνεται να είχε αλκάλωση;; ( HCO 3 ) Πράγματι είχε λόγο Na + /CI =1,47 (φ.τ.=1,33) που σημαίνει Ασθενής 44 χρόνων μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με αφυδάτωση και υπόταση Από τα εργαστηριακά του διαπιστώθηκαν τα εξής: Na + K + CI HCO 3 μεγαλύτερη μείωση του CI έναντι του Na meq/l Όμως είχε ΧΑ=165(112+32)=21 meq/l 4,0 meq/l 112 mεq/l Συμπέρασμα: 32 meq/l Δεν έγινε προσδιορισμός αερίων αίματος. Μπορείτε να 1.Είχε ΜΟ με ΧΑ (γαλακτική) διακρίνετε αν υπήρχε ΟΒΔ; 2.ΜΑ λόγω αφυδάτωσης

100 Ωσμωτικό χάσμα

101 Ωσμωτικό χάσμα ορού Οι οξεώσεις με ΧΑ διαχωρίζονται σε δύο ομάδες, ανάλογα με το αν έχουν ή όχι αυξημένο ΩΧ

102 Ωσμωτικό χάσμα ορού ΩΧ = Μετρούμενη Ωσμώμετρο ΩΠ Υπολογιζόμενη Τύπος ΩΠ Ωσμωτικότητα ορού= 1,86x(Na + ) + Γλυκόζη/18 + Ουρία/6 Προσδιοριζόμενη ΩΠ # Υπολογιζόμενη ΩΠ

103 Αυξημένο ΩΧ με ΜΟ αυξημένου ΧΑ Δηλητηρίαση από: Μεθανόλη Αιθυλενογλυκόλη Αυξημένο ΩΧ χωρίς ΜΟ με αυξημένο ΧΑ Λήψη ισοπροπανόλης Λήψη αιθανόλης Χρήση μαννιτόλης, γλυκίνης Σοβαρή υπερπρωτεϊναιμία Σοβαρή υπερλιπιδαιμία Διαβητική κετοξέωση ΧΝΑ (GFR<10 ml/min)

104 Ωσμωτικό χάσμα ορού (χρησιμότητα) Αίτια Υπεύθυνα οξέα Τοξικότητα Αιθυλενογλυκόλη (γλυκολικό, οξαλικό) Καρδιά, Αναπνευστικό Νεφροί Μεθανόλη (φορμικό, φορμαλδεϋδη) Μάτια

105 Χάσμα ανιόντων ούρων

106 Χάσμα ανιόντων ούρων Na + +Κ + +NH 4+ +Ca 2+ +Mg 2+ =CI +HCO 3 +SO 4 2 +PO Οργανικά ανιόντα Na + +Κ + +Μη μετρούμενα κατιόντα= CI +Μη μετρούμενα ανιόντα ή Αρχή ηλεκτρικής ουδετερότητας

107 Χάσμα ανιόντων ούρων Το όργανο απώλειας των HCO 3 (έντερο ή νεφροί) προκύπτει από τον υπολογισμό του ΧΑ των ούρων XA ούρων=(na + + K + ) (CI ) Αν το αποτέλεσμα έχει αρνητικό πρόσημο τότε το γαστρεντερικό είναι η αιτία, αν έχει θετικό, τότε ευθύνονται οι νεφροί

108 Χάσμα Ανιόντων Ούρων Δηλαδή βοηθά στο διαχωρισμό των νεφρικών και μη νεφρικών αιτίων ΜΟ ΧΑ ούρων = CI (Na + + K + ) Goldstein et al 1986 Goldstein et al 1986 Batle et al 1988 Kumar et al 1998 Bagga & Sinha 2007

109 negutive Δηλαδή τελικά Na + βοηθά + Κ + < στην CI εκτίμηση των επιπέδων Na + negative + του Κ + > ΝΗ CI+ 4 στα ούρα

110 Πότε δεν χρησιμοποιείται το ΧΑ των ούρων Πενικ. + υδροξ. + Σαλ. + CI = ΝΗ K + + Na + Το ΧΑ των ούρων δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως δείκτης αποβολής NH 4 + στις παρακάτω περιπτώσεις: 1. Σε ασθενείς που θεραπεύονται με πενικιλλίνη (είναι αρνητικά φορτισμένο μόριο) 2. Σε παρουσία στα ούρα μεγάλων ποσοτήτων β υδροξυβουτυρικού οξέος (κετοξέωση) ή σαλικυλικών 3. Σε παρουσία λοίμωξης του ουροποιητικού από μικρόβια που διασπούν την ουρία (πρωτέας), διότι τότε περιέχουν υψηλή συγκέντρωση HCO 3 4. Σε υπογκαιμία Halperin et al 1992

111 Ωσμωτικό χάσμα ούρων

112 Ωσμωτικό χάσμα ούρων Διαπιστώνεται όταν στα ούρα υπάρχει ένα μη μετρούμενο ανιόν Carlisle et al 1991 Halperin et al 1992 Το ΩΧ καταδεικνύει την παρουσία ΝΗ 4 + στα ούρα (που δεν είναι εμφανής) Λ.χ. σε ύπαρξη στα ούρα βυδροξυβουτυρικού (κετοξέωση) με το συνοδό ΝΗ 4+, όπου και τα δύο ιόντα είναι μη μετρούμενα ή σε δηλητηρίαση από τολουένιο, όπου το μη μετρούμενο ανιόν στα ούρα είναι το ιππουρικό Owen et al 1981

113 Χρησιμότητα του ΩΧ ούρων Το μισό της διαφοράς μεταξύ μετρούμενου ΩΧ ούρων και υπολογιζόμενου αποδίδεται κυρίως στο ΝΗ 4 +

114 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

115 Δέλτα χάσμα Εκτιμά τη μεταβολή των HCO 3 σε σχέση με τη μεταβολή του ΧΑ

116 Βήμα 6: Υπολογισμός ΔΧ Συγκρίνατε τη μεταβολή του ΧΑ με τη μεταβολή των HCO 3 (ΔHCO 3 ) Σε μία απλή ΜΟ, η μεταβολή του ΧΑ είναι ίση με τη μεταβολή των HCO 3 ΔΧΑ=ΔHCO 3 ή Μετρούμενο ΧΑ12 = 27μετρούμενα HCO 3 ή ΔΧ= Μετρούμενο ΧΑ12 (27μετρούμενα HCO 3 )

117 Δέλτα χάσμα Το Δέλτα Χάσμα συγκρίνει αν η μεταβολή του ΧΑ είναι ίδια ή όχι με την απόκλιση των HCO 3 Χρησιμεύει στην αποκάλυψη πρόσθετης μεταβολικής διαταραχής Προσδιορισμοί: Υπερχλωραιμική ΜΟ ή Μεταβολική αλκάλωση 1. ΔΧ=ΔΧΑ/ΔHCO 3 Φ.τ.= 11,6 2. ΔΧ=Na + CI 39 Φ.τ.= 0 (σημαντικές αποκλίσεις 6 ή 10)

118 Αν η μείωση των HCO 3 είναι μεγαλύτερη από την αύξηση του ΧΑ, υπάρχει ταυτόχρονα και δεύτερη (ΜΟ χωρίς ΧΑ) Αν η μείωση των HCO 3 είναι μικρότερη από την αύξηση του ΧΑ, συνυπάρχει και ΜΑ

119 Δέλτα χάσμα ΔΧ=Na + CI 39 Διαβητικός ασθενής 24 χρόνων με γαστρεντερίτιδα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα: ph 7,42 PaCO 2 HCO 3 35 mmhg 23 meq/l ΟΧΙ Διότι είχε ΧΑ=140(90+23)=27 meq/l (ΜΟ με ΧΑ) Είχε και ΔΧ=Na + CI 39= =+11 (ΜΑ) Η ΜΑ φαίνεται και από τον λόγο Na + /CI =1,55 Na + CI 140 meq/l Τελικά ο ασθενής είχε: 90 meq/l Θα τον στέλνατε στο σπίτι; 1. ΜΟ με ΧΑ 2. ΜΑ

120 Κανόνας (προϋπάρχοντα HCO 3 ) Αν στη μεταβολή του ΧΑ (ΔΧΑ) προσθέσουμε τα HCO 3 του ασθενούς και το άθροισμα είναι μεγαλύτερο από 30 meq/l συνυπάρχει και υποκείμενη ΜΑ Αν το άθροισμα αυτό είναι μικρότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα των HCO 3 (24 meq/l), τότε συνυπάρχει και ΜΟ με φυσιολογικό ΧΑ Προϋπάρχοντα HCO 3 =ΔΧΑ+ HCO 3 ασθενούς

121 Συμβολή των χασμάτων στη ΔΔ των ΜΟ ΧΑ ΩΧ ΔΧ Αιθυλενογλυκόλη Μεθανόλη Λοιπές ΜΟ με ΧΑ +10 συνύπαρξη ΜΑ 10 συνύπαρξη ΜΟ χωρίς ΧΑ κ.φ. (υπερχλωραιμική) ΧΑΟ ΩΧΟ ΓΕΣ + Νεφροί Οι νεφροί οξινοποιούν

122 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

123 Ιστορικό (δίνει τις χρησιμότερες πληροφορίες) Κανόνας Αν οι πληροφορίες δείχνουν ότι υπάρχει μία απλή ΟΒΔ, αυτό δεν αποκλείει τη συνύπαρξη και δεύτερης, γι αυτό και απαιτείται λήψη καλού ιστορικού Το ιστορικό συνήθως δείχνει την ΟΒΔ που υπάρχει

124 Ιστορικό Υπογκαιμία, shock Διάρροια Εμετοί, ρινογαστρική αναρρόφηση Διουρητικά της αγκύλης ή θειαζιδικά Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια Σακχαρώδης διαβήτης Ηπατικό κώμα, σήψη Εγκυμοσύνη Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια Γαλακτική οξέωση Μεταβολική οξέωση Μεταβολική αλκάλωση Μεταβολική αλκάλωση Μεταβολική οξέωση Διαβητική κετοξέωση Αναπνευστική αλκάλωση Αναπνευστική αλκάλωση Αναπνευστική οξέωση

125 Ασθενής 38 χρόνων με ιστορικό πυλωρικής στένωσης είχε ακατάσχετους εμέτους. Κλινικά και εργαστηριακά διαπιστώθηκαν τα παρακάτω: Από το ph φαίνεται ότι είχε αλκαλαιμία και από τα HCO 3 και την PaCO 2 μεταβολική ΑΠ 95/50 mmhg Na meq/l K + 2,4 meq/l CI 87 meq/l Ουρία 95 mg/dl Κρεατινίνη 1,6 mg/dl ph 7,53 PaCO 2 52 mmhg HCO 3 42 meq/l αλκάλωση (ΜΑ) Στη ΜΑ για κάθε αύξηση των HCO 3 κατά 1 meq/l αυξάνει η PaCO 2 κατά 0,7 mmhg (οπότε [4224]x0,7=12,6), άρα αναμενόμενη PaCO 2 =52,6 mmhg Ποια ΟΒΔ είχε; Τελική διάγνωση: Απλή ΜΑ HCO 3 ph=pk+log 0,03xPaCO 2

126 Σημεία που πρέπει να θυμόμαστε στην εκτίμηση ΟΒΔ 1. Προσδιορισμός ΟΒΔ από τα αέρια αίματος 2. Εκτίμηση ακρίβειας αποτελεσμάτων 3. Υπάρχει οξυαιμία ή αλκαλαιμία; 4. Εκτίμηση αντιρρόπησης 5. Προσδιορισμός ΧΑ ορού και ούρων και ΩΧ 6. Αν υπάρχει ΜΟ με ΧΑ, προσδιορισμός ΔΧ 7. Μη ξεχνάτε το ιστορικό και την κλινική εικόνα 8. Εκτιμήστε τους ηλεκτρολύτες (κάλιο, χλώριο, φώσφορος)

127 Ηλεκτρολύτες Μία ηλεκτρολυτική διαταραχή είναι συχνά το πρώτο εργαστηριακό εύρημα μιας ΟΒΔ Η παρουσία υποχλωραιμίας και υποκαλιαιμίας υποδηλώνουν την ύπαρξη ΜΑ Η παρουσία υπερχλωραιμίας υποδηλώνει ΜΟ Η υπερφωσφαταιμία συνοδεύει την οξέωση και η υποφωσφαταιμία την αλκάλωση

128 Διαφορική διάγνωση (κάλιο ορού) ΜΟ με φυσιολογικό χάσμα ανιόντων 1. Με υποκαλιαιμία 1. Διαρροϊκά σύνδρομα 2. Ουρητηροσιγμοειδοστομίες 3. ΝΣΟ (εγγύς, άπω) 4. Αναστολείς καρβονικής ανυδράσης 5. ΜΣΑΦ κ.ά 2. Με υπερκαλιαιμία 1. ΧΝΑ 2. ΝΣΟ τύπου IV 3. Ανεπάρκεια αλατοκορτικοειδών 4. Ένδεια ρενίνης, αγγειοτενσίνηςιι 5. Οξινοποιητικοί παράγοντες NH 4 CI, CaCI 2

129 Χλώριο Το CI πρέπει να συζητείται μαζί με το Na + (φυσιολογική τιμή CI =105 meq/l και Na + =140 meq/l), λόγος CI /Na + =0,75 και Na + /CI =1,33 Το CI υποδηλώνει ύπαρξη οξέωσης αν λόγος CI /Na + > 0,8 Το CI υποδηλώνει ύπαρξη αλκάλωσης αν λόγος CI /Na + < 0,72 ή Na + /CI # 1,33

130 Ηλεκτρολύτες ούρων Νάτριο και Κάλιο : Σε διαρροϊκές κενώσεις (μεταβολική οξέωση) Νάτριο και Κάλιο : Σε ΝΣΟ (Ι και ΙΙ) (μεταβολική οξέωση) Νάτριο και Κάλιο : Σε υποαλδοστερονισμό (μεταβολική αλκάλωση)

131 ph ούρων ph ούρων >6,0 υποδηλώνει νεφρική αιτία μεταβολικής οξέωσης ph ούρων <6,0 υποδηλώνει γαστρεντερικές απώλειες HCO 3 ph ούρων >5,5 υποδηλώνει ΝΣΟ τύπου Ι ph ούρων<6,0 μπορεί να υπάρχει σε χρόνια υπερκαλιαιμία (μείωση παραγωγής ΝΗ 3 που δεσμεύει μικρές ποσότητες Η + των ούρων)

132 Μικτές ΟΒΔ

133 Μικτές ΟΒΔ 1. Πρώτα το ιστορικό: Θεωρήστε όλες τις πιθανότητες που μπορούν να προκαλέσουν ΟΒΔ 2. Να υποπτεύεστε μικτή ΟΒΔ όταν: HCO Το ph είναι φυσιολογικό με αυξημένο 3 ph=6,1 + log ή μειωμένο ΧΑ 0,03 x PaCO 2 Όταν τα HCO 3 είναι φυσιολογικά με υψηλό ή χαμηλό ph Όταν η PaCO 2 και τα HCO 3 έχουν μεταβληθεί προς αντίθετη κατεύθυνση

134 Μικτές ΟΒΔΙ 1. Υπάρχουν όταν το ph είναι φυσιολογικό και παράλληλα είναι παθολογικά, τόσο τα HCO 3 όσο και η PaCO 2 2. Πολλές διαγνώσεις μικτών διαταραχών τίθενται από το ιστορικό του ασθενούς

135 Μικτές ΟΒΔIΙ Η αντιρρόπηση ποτέ δεν επαναφέρει το ph στα φυσιολογικά επίπεδα (εκτός της χρ. αναπν. αλκάλωσης). Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο τότε υπάρχει μικτή διαταραχή Σε μία απλή ΟΒΔ πρέπει να υπάρχει η αναμενόμενη αντιρρόπηση. Αν δεν υπάρχει (ενώ δόθηκε ο κατάλληλος χρόνος) πρόκειται περί μικτής ΟΒΔ

136 Μικτές ΟΒΔΙΙΙ ph=6,1 + log HCO 3 0,03 x PaCO 2 Όσο σοβαρότερη είναι μία ΟΒΔ, τόσο πιθανότερο είναι να συνοδεύεται και από μία δεύτερη Υπάρχει μικτή ΟΒΔ όταν η μεταβολή των HCO 3 δεν είναι ίση με τη μεταβολή του ΧΑ

137 Μικτές ΟΒΔΙV Σε μία απλή υπερχλωραιμική ΜΟ, η αύξηση του CI πρέπει να ισούται με τη μείωση των HCO 3. Αν δεν συμβαίνει αυτό πρέπει να υπάρχει μικτή ΟΒΔ Αν το ph ή τα HCO 3 είναι υψηλότερα ή χαμηλότερα απ ότι αναμένεται για τη μεταβολή της PaCO 2, ο ασθενής έχει πιθανότατα και μία μεταβολική ΟΒΔ

138 Μικτές ΟΒΔV Το φυσιολογικό ph σημαίνει δύο πράγματα: α) ότι δεν υπάρχει ΟΒΔ ή β) ότι υπάρχει μικτή διαταραχή Μπορεί να συνυπάρχουν δύο αντίθετης κατεύθυνσης ΟΒΔ, που οδηγούν σε φυσιολογικό ph Φυσιολογικό ph, φυσιολογικά HCO 3 και φυσιολογική PaCO 2 δεν αποκλείουν την ύπαρξη ΟΒΔ

139 Παθολογικές καταστάσεις

140 Προσοχή!! Όταν το ph είναι >7,60 ή <7,20 Πρέπει να τρέχουμε κι όχι απλά να περπατάμε Να έχουμε το υπόλοιπο προσωπικό σε εγρήγορση Να μένουμε κοντά στον ασθενή, διότι μπορεί να βρίσκεται σε κατάσταση πριν την ανακοπή

141 Η μεταβολή του ph πάντοτε οφείλεται σε διαταραχή τουλάχιστον ενός από τα δύο συστήματα (αναπνευστικό/μεταβολικό) Είναι απίθανο το ph να είναι όξινο, όταν τόσο η αναπνευστική, όσο και η μεταβολική παράμετρος βρίσκονται προς την αλκαλική πλευρά

142 Φυσικά πάντοτε βλέπουμε και το Ο 2 (κορεσμός HbSaO 2, PaO 2 ), διότι αυτό εξηγεί την ιστική παροχή Ο 2 (δικαιολογεί γαλακτική ΜΟ)

143 Οι εκκρίσεις των οργάνων του πεπτικού είναι αλκαλικές

144 Na + CI K + HCO ΠΛΑΣΜΑ 3 ΧΟΛΗ ΠΑΓΚΡΕΑΣ ΛΕΠΤΟ ΕΝΤΕΡΟ ΠΑΧΥ ΕΝΤΕΡΟ

145 Θεραπεία μεταβολικής οξέωσης Στις περισσότερες περιπτώσεις η χορήγηση των διττανθρακικών δεν είναι απαραίτητη στη θεραπεία της ΜΟ. Αντίθετα μάλιστα σε ορισμένες είναι και βλαπτική Kraut & Kurtz, Clin Exp Nephrol 2006; 10:

146 Θεραπεία μεταβολικής οξέωσης Δεν χρειάζεται χορήγηση αλκαλοποιητικών διαλυμάτων: Όταν η οξέωση δεν είναι σοβαρή (ph>7,2) Όταν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός Όταν η υποκείμενη διαταραχή είναι υπό έλεγχο ή αναστρέψιμη

147 Επισημάνσεις Θεραπεία με NaHCO 3 δίδεται όταν HCO 3 <5 meq/l και δεν εξαρτάται από το ph Χαμηλό ph με HCO 3 >6 meq/l υποδηλώνει την ανάγκη αναπνευστήρα Χάσμα ανιόντων >20 meq/l σημαίνει ΜΟ Δεν έχει σημασία το ph, η PaCO 2 ή τα HCO 3

148 Τελικά πότε πρέπει να δίδονται NaHCO 3 σε ΜΟ; Η απάντηση δίδεται μετά από γνώση των παρακάτω: Μπορεί να σταματήσει η παραγωγή Η + ; Υπάρχει οργανικό οξύ που να μεταβολίζεται σε ΗCO 3 ; Η αναπνευστική αντιρρόπηση είναι η αναμενόμενη; Ποια είναι τα επίπεδα Κ + του ορού; Είναι η οξέωση σοβαρή;

149 Χορήγηση διττανθρακικών Η χορήγηση διττανθρακικών είναι απαραίτητη: 1. Στη ΧΝΑ 2. Στη χρόνια διάρροια 3. Στα παγκρεατικά συρίγγια 4. Σε άλλες νεφρικής αιτιολογίας οξεώσεις Χορηγούνται μόνο σε σοβαρή μεταβολική οξέωση: (HCO 3 <5 meq/l)

150 Απλός τρόπος κέρδους HCO 3 Ο στόμαχος παράγει καθημερινά περίπου 150 meq NaHCO 3, ποσότητα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως θεραπευτικό εργαλείο

151 Θεραπεία (μηχανικός αερισμός) Ασθενείς με ΜΟ που χρειάζονται μηχανικό αερισμό μπορεί να επιδεινώσουν την οξέωση, αν δε ληφθεί υπόψη και δεν διατηρηθεί ο υπεραερισμός των πνευμόνων (κατά τον αερισμό) Μηχανικό αερισμό χρειάζονται όσοι με ΜΟ δεν επιτυγχάνουν την αναμενόμενη αντιρρόπηση, δηλαδή

152 Σε μεταβολική οξέωση: ph=6,1 + log HCO 3 0,03 x PaCO 2 Αν PaCO 2 > 1,5 x (HCO 3 ) + 8 mmhg τότε καλύτερα να αερίζεται ο ασθενής (μηχανικός αερισμός) Χαμηλό ph με HCO 3 > 6 meq/l χρειάζεται διασωλήνωση και μηχανικός αερισμός

153 Περί χορηγήσεως διττανθρακικών (NaHCO 3 )

154 Χορήγηση διττανθρακικών (άλλες οδηγίες) Πρέπει να χορηγούνται σε μορφή ισότονου διαλύματος σε συνεχή ΕΦ έγχυση Πριν χορηγηθούν πρέπει να ελέγχεται το Κ + του ορού (υπάρχει κίνδυνος επιδείνωσης της υποκαλιαιμίας)

155 Χορήγηση διττανθρακικών H επιδείνωση της υποκαλιαιμίας μπορεί να προκαλέσει: 1. Νευρομυϊκές εκδηλώσεις 2. Εκδηλώσεις από την καρδιά (αρρυθμίες) Na + x K + Ca ++ x Mg ++

156 Χορήγηση διττανθρακικών ph [Η + ] Α. Χορήγηση : Το 50% μέσα σε 26 ώρες Β. ph στόχος 1. ph στόχος >7,20 2. H + =24xPaCO 2 /HCO 3 7, , , , , , , , , , , Δεν είναι απαραίτητη η πλήρης αποκατάσταση των HCO 3

157 Υπολογισμός ελλείμματος διττανθρακικών Έλλειμμα=Χώρος HCO 3 x ΔHCO 3 (meq/l) Χώρος HCO 3 =[0,4+(2,6:HCO 3 )] x kgβσ

158 Άλλες αρχές Αρχικά τα HCO 3 χορηγούνται σε χώρο 3 L (στο χώρο του πλάσματος) και όχι σε 5 L

159 Κετοξέωση

160 Κετοξέωση: Σημεία που αξίζουν της προσοχής μας Το βυδροξυβουτυρικό δεν ανιχνεύεται με το ketotest ή το acetest (αντίδραση νιτροπρωσσικού) Το ακετοξικό ψευδώς αυξάνει την κρεατινίνη του ορού (υπάρχει και ανταγωνισμός στην έκκριση της κρεατινίνης) Λάθος θετικό ketotest: Παραλδεϋδη, δισουλφιράμη, καπτοπρίλη

161 Θεραπευτική προσέγγιση Αρχικός στόχος της θεραπείας: Διόρθωση της υπερωσμωτικής κατάστασης και της αφυδάτωσης Θεραπεία με ινσουλίνη μόνο μετά την αιμοδυναμική σταθεροποίηση του ασθενούς

162 Η θεραπεία αρχίζει με χορήγηση ορών NaCI 0,9%, για αποκατάσταση του όγκου και κατόπιν χορηγείται ινσουλίνη, διότι έτσι αποτρέπεται ο κίνδυνος υπογκαιμικού shock (εξ αιτίας της ενδοκυττάριας μετακίνησης Η 2 Ο)

163 Βασικές αρχές θεραπείας διαβητικής κετοξέωσης 1. Μόνη η χορήγηση ινσουλίνης είναι ικανή να αυξήσει τα επίπεδα των HCO 3 του αίματος προς τα φυσιολογικά (τα κετονικά σώματα μεταβολίζονται σε HCO 3 ) 2. Μόνο όταν η οξυαιμία είναι πολύ σοβαρή (ph<6,8, HCO 3 <5 meq/l), μπορεί να δοθεί μία μικρή ποσότητα NaHCO 3 για να αυξηθεί το ph>7,20 Morrias et al, Ann Intern Med 1986; 105: 836

164 ΔΚΟ ΣΔ τύπου I: Θεραπεία Η ινσουλίνη χορηγείται για την αντιμετώπιση της οξέωσης και όχι της υπεργλυκαιμίας Δεν πρέπει να διακόπτεται ποτέ εάν επιμένει η οξέωση Όταν διορθωθεί η οξέωση μπορεί να διακοπεί η συνεχής έγχυση της ινσουλίνης και να αρχίσει η υποδόρια χορήγηση Με την εφαρμογή των μέτρων αυτών, η ΔΚΟ συνήθως διορθώνεται πλήρως μέσα σε 3648 ώρες

165 Γαλακτική οξέωση Σε πλήρη ανοξία παράγονται 60 meq γαλακτικού/min Η μαζική χορήγηση NaHCO 3 που χρειάζεται για να αντιμετωπιστεί η γαλακτική οξέωση μπορεί να προκαλέσει υπερογκαιμία (πνευμονικό οίδημα), υπερνατριαιμία, επιδείνωση οξέωσης (ΑΟ) Halperin et al 1969

166 Φυσιολογικός μεταβολισμός γαλακτικών ~1 meq/min = 1500 meq/24ωρο Παραγωγή Κατανάλωση % ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΠΑΡ ΕΡΥΘΡΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΥΕΣ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟΣ ΓΕΣ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ ΝΕΦΡΟΙ % ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΗΠΑΡ ΝΕΦΡΟΙ ΚΑΡΔΙΑ 0

167 Η συχνότερη αιτία γαλακτικής οξέωσης είναι το shock, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε αιμορραγία, καρδιακή ανεπάρκεια ή σήψη

168 Θεραπεία γαλακτικής οξέωσης (1) Η διόρθωση της υποκείμενης νόσου παραμένει η κύρια θεραπεία της γαλακτικής οξέωσης Η διόρθωση της κυκλοφορικής ανεπάρκειας θα μειώσει την παραγωγή του γαλακτικού οξέος, ενώ τα πλεονάζοντα ιόντα γαλακτικού θα μετατραπούν σε HCO 3

169 Θεραπεία γαλακτικής οξέωσης (2) Προτείνεται η εμπειρική χορήγηση αντιβιοτικών (μετά τη λήψη καλλιεργειών) για πιθανή σήψη, σε κάθε ασθενή με γαλακτική οξέωση, το αίτιο της οποίας δεν είναι προφανές Διττανθρακικά;

170 ΧΝΑ

171 Τριχοειδή ΕΕΣ Σωληναριακός αυλός ΑΣ Τριχοειδή & διάμεσος χώρος 2K + Na + K + ATPase 3Na + Na + Η + H 2 O Na + (Filtered) HCO 3 (Secreted) Η + + H + ATPase H + H 2 O HCO 3 CA Cl 3HCO 3 CA OH +CO 2 H 2 CO 3 CA CO 2 + OH Κ + ATPase H + OH + CO 2 GFR Αποβολή Νa + ανά λειτουργούντα νεφρώνα Απέκκριση HCO 3 Διατήρηση ισοζυγίου Νa +

172 Τριχοειδή ΕΕΣ Σωληναριακός αυλός ΑΣ Τριχοειδή & διάμεσος χώρος 2K + Na + K + ATPase 3Na + ΝΗ 4 + Na + NH 3 ΝΗ 4 + H + ATPase H + NH 3 HCO 3 NH 3 Cl Na + 3HCO 3 Glutamine αketo glutarate Κ + ATPase H 2 O H + CA OH + CO 2 GFR Έκκριση ΝΗ 4 + ανά λειτουργούντα νεφρώνα Διατήρηση ισοζυγίου Η +

173 GFR 4050ml/min PTH Φυσιολογική απέκκριση HPO 4 2 Σωληναριακός Τριχοειδή ΕΕΣ ΑΣ αυλός Τριχοειδή & Διάμεσος χώρο 2K + Na + K + ATPase 3Na + Na + 3HCO 3 CA Η+ H 2 O OH+CO 2 Na + (Διηθούμενα) HPO H 2 PO 4 2 H + ATPase (Εκκρινόμενα) Η + Κ + ATPase H + H 2 O H + HCO 3 CA OH+ CO 2 Cl GFR Δεσμευτικά φωσφόρου Διαιτητικός περιορισμός απέκκρισης HPO 4 2

174 Εξέλιξη της ΜΟ σε ΧΝΝ (αρχικά υπερχλωραιμική και κατόπιν με αυξημένο ΧΑ) AG HCO Na Cl 100% 50% 10% 100% 50% 10% Widmer et al Arch Intern Med 1979 GFR

175 [HCO 3 ] 30 meq/l 25 Μεταβολική οξέωση εξ αιτίας ΧΝΝ (αναμενόμενα HCO 3 ) = 23,7 0,6 x (κρεατινίνη) [HCO 3 ] Κρεατινίνη (mg/dl) Widmer et al, Arch Intern Med 1979

176 ΟΝΑ

177 Σε ΟΝΑ τα HCO 3 μειώνονται κατά 1 meq/l/24ωρο

178 Αναπνευστικές ΟΒΔ

179 Σε χειρουργικούς ασθενείς 1. Επί υποψίας οξείας αναπνευστικής οξέωσης επιβάλλεται η διενέργεια τραχειοστομίας, βρογχοσκόπησης, διασωλήνωσης και μηχανικός αερισμός (αναπνευστήρας) 2. Δεν υπάρχει χρόνος αναμονής για εργαστηριακή επιβεβαίωση της ΟΒΔ από το ph, το οποίο μπορεί να ελαττωθεί στα 7,20 μέσα σε ελάχιστα λεπτά

180 Οξεία αναπνευστική οξέωση Ο κίνδυνος προέρχεται κυρίως από την υποξαιμία Διακοπή αερισμού για 4 min προκαλεί θάνατο, οπότε αυξάνεται η PaCO 2 κατά 45 mmhg

181 Αναπνευστική αλκάλωση Η συχνότερη αιτία υποκαπνίας είναι η υποξαιμία (PaO 2 <60 mmhg) Η συνηθέστερη αιτία κεντρικής αναπνευστικής αλκάλωσης είναι το άγχος (υστερικός υπεραερισμός)

182 Νοσοκομειακός ασθενής με ανεξήγητο υπεραερισμό και αναπνευστική αλκάλωση πρέπει να ελέγχεται για ενδεχόμενο ύπαρξης σήψης Χαρακτηριστικά συνοδεύεται από σημαντικού βαθμού υποφωσφαταιμία

183 Νόσοι με αύξηση του αερισμού (αναπνευστική αλκάλωση) 1. Δηλητηρίαση με σαλικυλικά 2. Αρχικά στάδια σήψης 3. Ηπατική ανεπάρκεια 4. Υποξικές αναπνευστικές νόσοι Η ΑΑ είναι η συχνότερα απαντώμενη ΟΒΔ

184 Η υποκαπνία φαίνεται να είναι ιδιαίτερα κακός προγνωστικός δείκτης σε βαριά πάσχοντες ασθενείς των ΜΕΘ Gennari & Kassirer 1982 Η σοβαρή αλκαλαιμία είναι σπάνια σε αναπνευστική αλκάλωση (η αντιμετώπιση κατευθύνεται εναντίον της υποκείμενης νόσου) Η μέτρια αυτή ΟΒΔ είναι πιο σημαντική ως προειδοποίηση παρά ως κάτι που χρήζει θεραπείας για τον ασθενή

185 ΣυμπεράσματαΙ Μη πανικοβάλλεστε, αναγνωρίστε την πρωτοπαθή διαταραχή (ακόμη κι αν είναι προφανής) και χτίστε πάνω σ αυτή Όταν απαντήσετε στο ερώτημα που αφορά στην αντιρρόπηση, συχνά αποκαλύπτεται και η δεύτερη διαταραχή Όταν υπολογίσετε το ΔΧ, αποκαλύπτεται και η τρίτη διαταραχή!

186 ΣυμπεράσματαΙΙ Να λαμβάνετε υπόψη το ιστορικό και τους ηλεκτρολύτες Να βλέπετε πάντοτε το ΧΑ, το ΔΧ, το ΧΑ των ούρων και το ΩΧ

187 Σας ευχαριστώ

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας 2012-13 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ανδρέας Γ. Φάσσαρης Υποπλοίαρχος (ΥΙ) Π.Ν Αναισθησιολόγος Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θεωρία των

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Σ. Κακλαμάνης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου 1. Εισαγωγή Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Χρυσόστομος Δημητριάδης Νεφρολόγος, Επιμελητής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» Ως μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Θεόδωρος Κασιμάτης Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας Εισαγωγή Η διατήρηση της συγκέντρωσης των Η + εντός ενός στενού εύρους τιμών (35-45nmol/L) είναι ζωτικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3-2.3mEq/L, PCO 2 11mmHg, K/Na/Cl : 5.1/140/115mEq/L. Γενική ούρων, σάκχαρο 4+,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Αναπνευστική αλκάλωση Ελένη Μάνου Νεφρoλόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» 1. Εισαγωγή Η μερική πίεση του διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Αίτια Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Ευαγγελία Ντουνούση Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή Η αναπνευστική αλκάλωση (ΑΑ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Η συγκέντρωση των ιόντων υδρογόνου στο ECF φυσιολογικά διατηρείται μέσα σε πολύ στενά όρια. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Βιβλίο Πρακτικών Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Γεώργιος Λιάμης Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή H μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) αποτελεί μία διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Οι λειτουργίες του νεφρού Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Συµπύκνωση αραίωση ούρων

Συµπύκνωση αραίωση ούρων Συµπύκνωση αραίωση ούρων Boron σελ 1075-1091 Συµπυκνωµένα ούρα υπερωσµωτικά σε σχέση µε τη συγκέντρωση του πλάσµατος Η ικανότητα των νεφρών να παράγουν υπερωσµωτικά ούρα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο»

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ, MD, MSc, MPH, PhD ΙΑΤΡΟΣ-ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο.

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο. Ο νεφρός είναι ένα όργανο που διαμορφώνει τον όγκο και τη σύσταση των σωματικών υγρών με τη διήθηση του αίματος και τις λειτουργίες της εκλεκτικής επαναρρόφησης ή απέκκρισης. Οι νεφροί εκκρίνουν νερό,

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Η ποσότητα ούρων που παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

AMINOPLASMAL HEPA-10%

AMINOPLASMAL HEPA-10% AMINOPLASMAL HEPA-10% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Αminoplasmal Hepa 10% 2.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 1000ml διαλύματος περιέχουν: L-Isoleucin

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ - ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ Φυσιολογικές τιμές καλίου ορού 3.5-5 meq/l

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού

Παρουσίαση περιστατικού Παρουσίαση περιστατικού Τζήμου Μαρία, Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Καθηγητής: Αστέριος Καραγιάννης Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής, θήλυ,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/6 ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ Η ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ; Μέσα σε κάθε νεφρό υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο μικροσκοπικές μονάδες που ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες:

Α4. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ

ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ÐÑÁÊÔÉÊÁ ÄÅÕÔÅÑÏÕ ÅÔÇÓÉÏÕ ÌÅÔÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÕ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏÕ ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ ÌÅÔÁÂÏËÉÊÇ ÁËÊÁËÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα 3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται τα διαλύματα των οποίων το ph παραμείνει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων ή αραιωθούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια)

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Μεταβολική αλκάλωση Ι Βασίλειος Κ. Μαργέλλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός» 1. Εισαγωγή Ως μεταβολική

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά και Ηλεκτρολύτες

Υγρά και Ηλεκτρολύτες ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 153 Υγρά και Ηλεκτρολύτες ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΛΙΑΜΟΥ, ΕΥΑ ΚΟΛΑΡΟΒΑ, ΠΟΥΛΧΕΡΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ Το ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα );

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ή SIBO Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); Θα μπορούσε απλώς να είναι μια εντερική βακτηριακή υπερανάπτυξη του λεπτού εντέρου

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ Σπουδαστές: Μποκοτσού Ανθούλα Ροποτός Θωμάς Επιβλ. καθηγήτρια: Καυκιά Θεοδώρα Επιτροπή: Κουρκούτα Λαμπρινή Μηνασίδου Ευγενία Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Ανόργανα στοιχεία Απαραίτητες ουσίες που παίζουν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Monitoring του Aναπνευστικού Συστήματος (μηχανική της αναπνοής, καπνογραφία, παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος)

Monitoring του Aναπνευστικού Συστήματος (μηχανική της αναπνοής, καπνογραφία, παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος) ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 81 Monitoring του Aναπνευστικού Συστήματος (μηχανική της αναπνοής, καπνογραφία, παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος) ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΕΡΖΕΝΙΔΟΥ, ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ MAG-2 διάλυµα πόσιµο σε συσκευασία µιας δόσης 1,5 g / 10 ml VIAL (ORAL) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 10 ml περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Αντιµετώπιση του πόνου ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ αίσθηµα πόνου Ναρκωτικά αναλγητικά Μη ναρκωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα