5. Τεχνολογία ευηµερία κοινωνικό κράτος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "5. Τεχνολογία ευηµερία κοινωνικό κράτος"

Transcript

1 Σύγχρονη τεχνολογία και συνταγµατικά δικαιώµατα 0. Πρόλογος 1. Εννοιολογικό πλαίσιο: 1.1 Τεχνολογία 1.2 Σύντοµη ιστορική ανασκόπηση 1.3 Πλάτος έννοιας Τεχνολογίες της πληροφορικής Τεχνολογίες των οπτικοακουστικών επικοινωνιών Τεχνολογίες των τηλεπικοινωνιών Τεχνολογίες βιοϊατρικής 1.4 Βάθος της έννοιας Κατ αρχήν ελεύθερη Στενά συνδεδεµένη µε έρευνα, επιστήµη, παιδεία(υπό ουσιαστική έννοια) Τµήµα της πραγµατικότητας 2. Φαινόµενο «κοινωνικοποίησης» της τεχνολογίας Το τµήµα εκείνο της τεχνολογίας που αφοµοιώνεται από την κοινωνία 3. Τα συνταγµατικά δικαιώµατα- χαρακτηριστικά Εξειδικεύσεις της ανθρώπινης κοινωνικής υπόστασης Εξειδίκευση της ανθρώπινης αξίας Κατοχύρωση και θεσµών Κινητικότητα 4. Σχέση τεχνολογίας δικαιωµάτων ιαλεκτική Εσωτερική Σχέση αιτίας αιτιατού Σχέση σκοπού µέσου 5. Τεχνολογία ευηµερία κοινωνικό κράτος 6. Ανακύπτον θέµα 6.1.Θέση: 6.1.Α. Νέα δικαιώµατα στο σύνταγµα 5 παρ. 5 5 Α 9 Α 14 παρ παρ Β. ιαµόρφωση των υπαρχόντων δικαιωµάτων Κοινωνικά: 6.1.Β.α Επικοινωνία- απόρρητο (19Σ) 6.1.Β.β. Τύπος- τηλεόραση (14, 15Σ ) 6.1.Β.γ. ικαίωµα αναφοράς (10Σ ) 6.1.Β.δ. ικαίωµα του συνέρχεσθαι (11Σ) 6.1.Β.ε. Τέχνη- επιστήµη- έρευνα- διδασκαλία- παιδεία 6.1.Β.στ. Πνευµατική ιδιοκτησία Οικονοµικά: 6.1.Β.ζ. Επιχειρηµατική δραστηριότητα - 1 -

2 6.1.Β.η. Εργασία Πολιτικά: 6.1.Β.θ. Επικοινωνία µε αρχές 6.1.Β.ι. Εξυπηρέτηση, ενηµέρωση 6.1.Β.κ. Εκλογική διαδικασία 6.1.Β.λ. Ενδυνάµωση δηµοκρατικής ιδέας 6.2. Αντίθεση-απειλή: 6.2.α. Ανθρώπινης αξίας 6.2.β. Προσωπικότητας 6.2.γ. Ιδιωτικής ζωής 6.2.δ. Ισότητας 6.2.ε. Υγείας, περιβάλλοντος - κίνδυνος: δηµιουργίας ηλεκτρονικού κράτους 6.3. Σύνθεση: Τεχνολογική ωρίµανση κοινωνίας Θέµα χρήσης τεχνολογίας ιασφαλιστικές των δικαιωµάτων ρήτρες 8. Αρθρογραφία 9. Βιβλιογραφία 10. Εγκυκλοπαίδειες Λεξικά 11. Νόµοι 12. Νοµολογία 13. Εργασίες 14. ιαδικτυακοί χώροι 15. Πηγές - 2 -

3 0.Πρόλογος Μέλη µιας τεχνολογικής, πλέον, κοινωνίας, καλούµαστε ως πολίτες, αλλά και ως άνθρωποι να αναλογιστούµε τη θετική και την αρνητική όψη του «τεχνολογικού νοµίσµατος». Πολλοί είναι εκείνοι, που a priori καταδικάζουν την τεχνολογία, χαρακτηρίζοντάς τη πηγή πλήθους δεινών και αιτία ενός πολιτισµικού µαρασµού. Η διαλεκτική όµως, εξελικτική κίνηση της ανθρωπότητας, µάλλον δεν συγχωρεί τέτοιου είδους ή παρόµοιους αφορισµούς. Οι «λουδίτες» 1 του 21 ου αιώνα, που στην τεχνολογική ακµή της εποχής µας, νιώθουν συνεχώς να απειλείται η ύπαρξή τους, φαίνεται να είναι οι πλέον αναξιόπιστοι να κρίνουν τον τεχνολογικό πολιτισµό, αφού η µονολιθική προσέγγιση του κόσµου δεν τους αφήνει περιθώρια σωστής κρίσης. Η τεχνολογία, πιστή στον ψυχρό ορθολογισµό, που απαιτεί η επιστήµη, πράγµατι απειλεί πτυχές της καθηµερινότητάς µας. Αποτελεί όµως τµήµα του πραγµατικού κόσµου και έτσι πρέπει να αντιµετωπίζεται. Μόνο µέσα από την παρατήρηση και τη συγκριτική προσέγγιση των αρνητικών και των θετικών της όψεων πρέπει να αξιολογείται. Τα συνταγµατικά δικαιώµατα, ως εξειδίκευση της κοινωνικής υπόστασης του ανθρώπου και ιδιαίτερα της ανθρώπινης αξίας, πολλές φορές απειλούνται από τα τεχνολογικά επιτεύγµατα. Έτσι διαπιστώνεται πολλές φορές καταρράκωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας 2, παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, κοινωνικές ανισότητες και γενικότερα θυσία του ανθρώπου στο όνοµα του οικονοµικού κέρδους και της άψυχης προόδου. Το δίκαιο, πιστό στη ρυθµιστική του λειτουργία, επιχειρεί να οριοθετήσει τον τεχνολογικό αναρχισµό, θεσπίζοντας πλήθος νοµοθετηµάτων. 3 Από την άλλη πλευρά, είναι αναµφισβήτητη η προσφορά της τεχνολογίας στη ζωή µας. Με αυτή επιτυγχάνεται απλούστευση πολύπλοκων διαδικασιών, ταχύτητα, µαθηµατική ορθότητα στις ενέργειες. Στη δικαιική ζωή, νέα δικαιώµατα γεννιούνται. Τα παραδοσιακά αναδιαµορφώνονται και ακολουθούν την τεχνολογική τροχιά, πιστοποιώντας µ αυτόν τον τρόπο, τη δυναµικότητα και επικαιρότητα ενός δικαίου ζωντανού, ανταποκρινόµενου στις αλλαγές των καιρών. 1 Luddites: µέλη οργανωµένων οµίλων χειροτεχνών στην Αγγλία του 19 ου αι. οι οποίοι έκαναν επιδροµές για να καταστρέψουν τις µηχανές. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα τοµ.39. σελ Για διαφοροποίηση ανθρώπινης αξίας και αξιοπρέπειας, βλ. παρακάτω. 3 Βλ. παρακάτω - 3 -

4 1. Εννοιολογικό πλαίσιο: 1.1 Τεχνολογία:ορισµός Η τεχνολογία µπορεί να οριστεί ως η συστηµατική εξέτασις 4 των τεχνικών κατασκευής πραγµάτων και εκτέλεσης έργων 5. Αν και φαίνεται να ταυτίζεται µε την τεχνική, την πρακτική δηλαδή εφαρµογή των γνώσεων και των κανόνων µε τα οποία ο άνθρωπος µετατρέπει τις πρώτες ύλες σε αγαθά, εννοιολογικά διαφέρει από αυτή. Τεχνολογία σηµαίνει το σύνολο των επιστηµονικών γνώσεων πάνω στη βιοµηχανία, γεωργία, συγκοινωνία και σε όλους τους άλλους παραγωγικούς και πολιτιστικούς τοµείς της ανθρώπινης δραστηριότητας Σύντοµη ιστορική ανασκόπηση Αρχής γενοµένης από την ελληνική µυθολογία, όπου ο Προµηθέας κλέβει την φωτιά από το εργαστήριο του Ηφαίστου για να τη ξαναδώσει στους ανθρώπους, όπου µετά την αφαίρεση αυτής από τον ία καταδικάστηκαν σε «φροντίδες και βασάνους» 7, ακολουθείται µια µακρά εξελικτική πορεία που συνοδεύει την εξελικτική πορεία της ανθρώπινης ιστορίας. Από τον hominem fabrem 8, που δηµιουργεί τα πέτρινα και ξύλινα εργαλεία και όπλα, προχωρούµε στην κατασκευή του αρότρου, του τροχού, της γραφής, της πυξίδας, της τυπογραφίας, για να καταλήξουµε στα νεότερα χρόνια στις επαναστατικές εφαρµογές του ατµού, του ηλεκτρισµού, των ραδιοτηλεπικοινωνιών, των ηλεκτρονικών συστηµάτων και της ατοµικής ενέργειας. 1.3 Πλάτος της έννοιας Σε µια προσπάθεια οριοθέτησης των πεδίων εφαρµογής της σύγχρονης 9 τεχνολογίας, θα λέγαµε, πως στηριζόµενοι µεν στα τεχνολογικά επιτεύγµατα των νεότερων χρόνων, όπως αυτά διατυπώνονται παραπάνω, φτάνουµε σε ένα ανώτατο πεδίο τεχνικής εξέλιξης. 4 Henry G. Liddell- Robert Scott, Μέγα λεξικόν της ελληνικής γλώσσης, τοµ. 4 Ρ- Ω σ Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, εγκυκλοπαίδεια τοµ. 57, λ. τεχνολογία. σ ηµ. Π. ιαµαντόπουλος, Λεξικό Βασικών εννοιών, εκδ. Πατάκη, εκδ. 6 η, 1986 σ. 363επ. 7 Ιωάννου Ρίσπεν, Ελληνική µυθολογία, τοµ. Α σ. 35επ. 8 Σ. Κουµανούδη, λεξικόν λατινοελληνικόν, faber, -bri: τέκτων. Faber, -bra, -brum: τεχνικός, εύτεχνος 9 «ο κατά τον αυτόν χρόνον ζων», Μέγα λεξικόν της ελληνικής γλώσσης, Henri G. Liddell- Robert Scott,τοµ. 4, σ

5 Οι τεχνολογίες της πληροφορικής, της οπτικοακουστικής επικοινωνίας, των τηλεπικοινωνιών ή οι βιοϊατρικές τεχνολογίες, έχουν ήδη αλλάξει το περιβάλλον που ζούµε και τις συνθήκες ζωής µας 10. Αναλυτικότερα, η γενετική τεχνολογία 11 και η βιοτεχνολογία 12, έχουν καταφέρει να αναµορφώσουν την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση. Η θεραπευτική κλωνοποίηση ή οι µέθοδοι της υποβοηθούµενης αναπαραγωγής, ή αυτών της κλασικής γενετικής (διασταυρώσεις) αποτελούν µεθόδους µιας εν δυνάµει αναπτυσσόµενης τεχνολογίας. Στις τεχνολογίες της πληροφορικής συναντάµε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές µε προσφορά πλήθους δυνατοτήτων και εφαρµογών. Τις οπτικοακουστικές τεχνολογίες τις συνθέτουν η κινητή τηλεφωνία, οι κάµερες (τηλεµατική) ενώ τις τηλεπικοινωνίες οι δορυφόροι (διαστηµική) και κάθε άλλο µέσο που εξασφαλίζει την εξ αποστάσεως επικοινωνία Βάθος της έννοιας Η τεχνολογία, όπως αυτή ορίστηκε προηγουµένως, κατ αρχήν δεν µπορεί να περιοριστεί. Αυτό συνάγεται εµµέσως και από το ίδιο το σύνταγµα, που κατοχυρώνει στο άρθρο 16 την ελεύθερη ανάπτυξη της τέχνης και της επιστήµης και την προαγωγή αυτών, που µάλιστα αποτελεί κρατική υποχρέωση. Η επιστήµη και η έρευνα κινούνται προς την κατοχή και αναζήτηση της γνώσης, που αποτελεί εννοιολογικό περιεχόµενο της «παιδείας», υπό ουσιαστική έννοια. 14 Σ αυτό το πλαίσιο της παιδείας, δεν προστατεύεται µόνο η γνώση, αλλά και η διαδικασία µετάδοσης αυτής 15. Έτσι οι τεχνικές µέθοδοι µιας επιστήµης, που στοχεύουν και αυτές στη µετάδοση των επιστηµονικών πορισµάτων, µέσω της πραγµάτωσης αυτών, δεν θα µπορούσαν παρά να είναι ελεύθερες. Η τεχνολογία είναι τόσο ελεύθερη, όσο η επιστήµη της επιτρέπει και αυτή η δεύτερη φτάνει µέχρι εκεί που η έρευνα σταµατά. Η τεχνολογία είναι το (υλικό) ένδυµα των επιστηµονικών γνώσεων που παίρνουν σάρκα και οστά εφαρµοζόµενα στη βιοµηχανία, τη γεωργία, τη συγκοινωνία και σε όλους τους άλλους παραγωγικούς και πολιτιστικούς 10 Henri Oberdorff, «Le droit, la democratie, et la maitrise sociale des technologies», Revue de droit Public, Η επιστήµη που ασχολείται µε τη µελέτη του µηχανισµού δράσης των γονιδίων, δηλαδή του τρόπου µε τον οποίο το γενετικό υλικό (δεσοξυριβονουκλεικό οξύ =DNA) επηρρεάζει τις φυσιολογικές διεργασίες στο κύτταρο. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τοµ. 16. σ Εφαρµογή των αρχών της τεχνολογίας στις βιολογικές επιστήµες. Μείζον ελληνικό λεξικό Τεγόπουλος Φυτράκης. 13 Mark Sanders, Τεχνολογία Επικοινωνιών, Ίδρυµα Ευγενίδου 1954(µεταφρ. Σταµάτη Ν. Παλαιοκρασά, Νικολάου Η. Ηλιάδη). Αθήνα Για τον διαχωρισµό παιδείας υπό ουσιαστική και τυπική έννοια, βλ. Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, Ι έκδ. Αθήνα σ οπ. Σηµ

6 τοµείς της ανθρώπινης δραστηριότητας 16. Σωστά, συνεπώς, ορίζεται ως «τµήµα της πραγµατικότητας» Φαινόµενο της «κοινωνικοποίησης» της τεχνολογίας. Παρά την πλήρη ελευθερία της τεχνολογίας σε ένα θεωρητικό στάδιο, µόνο ένα τµήµα της, στην πραγµατικότητα, µπορεί να αφοµοιωθεί από έναν ανθρώπινο πολιτισµό που πέρα από την υλική, έχει και πνευµατική και ηθική υπόσταση 18. Αυτό ορίζουµε και ως κοινωνικοποίηση της τεχνολογίας. Έτσι λ. χ. στο πεδίο της βιοτεχνολογίας, αναγνωρίζουµε την ελευθερία της τεχνολογίας στη µέθοδο του ανασυνδυασµένου DNA 19, που σχηµατίζει νέα κύτταρα και οδηγεί σε ένα τελικό στάδιο στη γνωστή κλωνοποίηση, όµως αποτελεί µια µέθοδο που τόσο ηθικά 20, όσο και νοµικά 21 απεµπολείται. Η δικαιική κοινωνία, βάσει της αντικειµενικής σχολής του δικαίου, στρέφεται προς τη µελέτη των σχέσεων δικαίου πραγµατικότητας, προσεγγίζοντας µ αυτόν τον τρόπο τα νοµικά φαινόµενα 22. Σ αυτό µόνο το πλαίσιο κινούµενος ένας κανόνας δικαίου αποκτά πραγµατική διάσταση 23, και παύει να αποτελεί κενό νόηµα. 3. Τα συνταγµατικά δικαιώµατα- χαρακτηριστικά. Τα συνταγµατικά δικαιώµατα, µερικότερες πλευρές της ανθρώπινης υπόστασης και δραστηριότητας, που ο συντακτικός νοµοθέτης έκρινε ότι έπρεπε ιδιαίτερα να προστατεύσει, αποτελούν εξειδίκευση της ανθρώπινης αξίας 24. Η θεωρία των συνταγµατικών δικαιωµάτων, αντικειµενικοποίησε τα δικαιώµατα, κατοχυρώνοντας επί πλέον και θεσµούς. Έτσι η πρώην δυαδιστική έννοµη τάξη γίνεται ενιαία, ενσαρκώνοντας αντικειµενικές αρχές που ισχύουν σε κάθε µερικότερη δικαιική περιοχή ηµ. Π. ιαµαντοπουλου, λεξικό βασικών εννοιών. Εκδόσεις Πατάκη, 6 η εκδ., Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Ε 2/2004, Η επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα. Παρ Υποστηρίζεται µάλιστα, ότι στη σηµερινή πραγµατικότητα, δεν υπάρχει ισόρροπη ανάπτυξη των τριών µορφών του πολιτισµού, γεγονός που οδηγεί στην κρίση αυτού. Ε. Παπανούτσου «Η κρίση του πολιτισµού µας», δέκατη τρίτη έκδοση, εκδόσεις Φιλιππότη, 1991 σ. 16 κ. ε. 19 Μέθοδος rdna, βλ. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τοµ. 14 σ Γ. Α. Μαγκάκη, «Η κλωνοποίηση των ανθρώπων ως αξιόποινη προσβολή της ανθρώπινης αξίας», Υπεράσπιση, Ν.2667/ 1998 περί απαγόρευσης της κλωνοποίησης. 22 Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Ε 2/ 2004 «Η επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα». 23 Οπ.παραπάνω, Για την ανθρώπινη αξία και τον διαχωρισµό αυτής από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, βλ. Peter Haeberle, «έννοια και περιεχόµενο της ανθρώπινης αξίας κατά το γερµανικό και το ελληνικό σύνταγµα», ΤοΣ, 1982.σ Επίσης, Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, «Η ανθρώπινη αξία», Νοµική επιθεώρηση, τ. 22, Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, Ι έκδ. Αθήνα 2004, σ. 28, 29 κ. ε

7 Συνάγεται, λοιπόν, ότι η δεσµευτική δύναµη ενός συντάγµατος θεµελιώνεται, τελικά µόνο σε αντικειµενικές αξίες 26.Σ αυτό το πλαίσιο, η έννοια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας πρέπει να εγγυάται ιδεολογική ουδετερότητα, ώστε να καταφέρει να καταστεί υπέρ- ιδεολογική 27. Μόνο έτσι η εφαρµογή κάποιου θεµελιώδους δικαιώµατος µέσα σ έναν θεσµό, παύει να αποτελεί σταθερά και καταφέρνει να παραλλάσσεται στους διάφορους θεσµούς και έννοµες σχέσεις 28. Βέβαια, κρατεί έναν σηµασιολογικό πυρήνα αµετάβλητο, αλλά η σηµασιολογική του περιφέρεια παραλλάσσεται ανάλογα µε το θεσµικό περιβάλλον, στο οποίο εντάσσεται. Άλλωστε, η πολυµορφία της πραγµατικότητας ενισχύει τη φύση αυτή των δικαιωµάτων ως νοµικά µεγέθη και όχι ως αµετάβλητες σταθερές 29. Συνεπώς, οι αντικειµενικοί αυτοί κανόνες δικαίου διέπουν το σύνολο της έννοµης τάξης και δεν αναφέρονται µόνο στην έννοµη κατάσταση των φορέων τους 30. Αυτή η κινητικότητα των δικαιωµάτων να αλλάζουν ανάλογα µε τις οικονοµικοκοινωνικοπολιτικές συνθήκες, πιστοποιεί την ζωτικότητα του δικαιικού χώρου, ανταποκρινόµενο στη ρευστότητα των καταστάσεων. Γι αυτό άλλωστε οι συνταγµατικές έννοιες δεν ερµηνεύονται στενά, αφού έτσι θα κινδύνευαν να καταστούν πολύ γρήγορα χωρίς αντικείµενο. Ερµηνεύονται όσο το δυνατόν µε ευρεία έννοια, ώστε να εσωκλείουν στην έννοιά τους όλες εκείνες τις όµοιες ή ανάλογες σχέσεις µιας ζωντανής πραγµατικότητας. Εξάλλου, η τυπικότητα του συντάγµατος µας 31, και συνεπώς και η δυσκολία αναθεώρησης αυτού, µόνο µέσα από µια ευρεία ερµηνεία 32 των συνταγµατικών όρων θα µπορούσε να διατηρήσει την επικαιρότητά του. 4. Σχέση τεχνολογίας δικαιωµάτων. Η σχέση, λοιπόν «δέοντος» και «είναι», δηλαδή δικαίου και πραγµατικότητας, αποτελεί σχέση αιτίας- αιτιατού 33. Η διαµόρφωση της πραγµατικότητας αποτελεί την αιτία της κάθε νοµικής ρύθµισης και άρα ακολουθεί της πρώτης. Άρα και η τεχνολογία ως τµήµα της πραγµατικότητας 34, συνδέεται µε το δίκαιο βάσει της «αρχής του επαρκούς 26 Κων/ νου Λ. Ζώρα, ικηγόρου. Ν. ΤοΣ 1978, «Η συνταγµατική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας κατά το γερµανικό οµοσπονδιακό σύνταγµα» 27 οπ. Σηµ Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµοςιιι, Ι εκδ. Αθήνα 2004, σ. 78 «η θεσµική εφαρµογή των αµυντικών δικαιωµάτων» 29 οπ. Σηµ Π.. αγτόγλου, συνταγµατικό δίκαιο, ατοµικά δικαιώµατα, Α εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Κώστα Γ. Μαυριά συνταγµατικό δίκαιο, 2 η έκδ. κατά το αναθεωρηµένο σύνταγµα, εκδόσεις Αντ. Ν. Σακκουλα, Και όχι µε τη στενή έννοια του terminus technicus, βλ. Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Γενική συνταγµατική θεωρία, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος Α, Θ έκδ. αθήνα 2001 σ. 7 επ. 33 «παντί γάρ αδύνατον χωρίς αιτίου γένεσιν σχειν», Πλάτωνος «Τιµαίος», 28 α., Ι. Ζαχαρόπουλος. 34 βλέπε παραπάνω - 7 -

8 λόγου» 35. Προηγείται λοιπόν κάθε νοµικής ρύθµισης η τεχνολογική πραγµατικότητα. Τα συνταγµατικά δικαιώµατα συνδέονται µε την τεχνολογία µε µια εσωτερική σχέση σκοπού και µέσου. 36 Σκοπός του συνταγµατικού νοµοθέτη είναι ο ίδιος ο άνθρωπος 37, η ανθρώπινη αξία που εξειδικεύεται µε τα επί µέρους συνταγµατικά δικαιώµατα. Με το σύνταγµα του 1975/ 1986, η αρχή του απαραβίαστου της ανθρώπινης αξίας, αποτελεί την καταστατική αρχή της νέας ελληνικής έννοµης τάξης 38. Κατά συνέπεια ο συντακτικός νοµοθέτης θέτει την τεχνολογία στην υπηρεσία του ανθρώπου και ασφαλώς όχι το αντίστροφο 39. Επιπλέον, ακόµη και η άσκηση των συνταγµατικών δικαιωµάτων εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από την τεχνολογία. Παράδειγµα αποτελούν η νέα διάσταση που έλαβαν τα δικαιώµατα της κίνησης ή της επικοινωνίας µε την εφεύρεση του αυτοκινήτου 40 και του τηλεφώνου, αντίστοιχα. Τέλος, τα συνταγµατικά δικαιώµατα και η τεχνολογία συνδέονται µε µια διαλεκτική σχέση. Η µία κατάσταση(το είναι) διαµορφώνει συγκεκριµένα το περιεχόµενο των δικαιωµάτων, ενώ η αντίθεση της κατάστασης(το δεν είναι) 41, δίνει άλλο περιεχόµενο σ αυτά. 5. Τεχνολογία ευηµερία κοινωνικό κράτος. Φυσικά η τεχνολογία ως φαινόµενο έχει αρνητικές και θετικές συνέπειες. Αρκετοί, µάλιστα είναι αυτοί, που a priori, παίρνουν αρνητική θέση απέναντι στην τεχνολογία, θεωρώντας τη πηγή αναρίθµητων δεινών 42. Υπάρχει βέβαια και η άποψη 43, ότι η ευηµερία, δηλαδή η επάρκεια των υλικών µέσων της ζωής, επηρεάζει προς το καλύτερο το ήθος των ανθρώπων. 35 Principum rationis sufficientis βλ. Νικολάου Π. Σούλια, Γραµµατικής Αλατζόγλου- Θέµελη, Ευαγγέλου Ν. Ρούσσου, φιλοσοφία Γ λυκείου, αθήνα σ Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Ε 2/ 2004 «Η επίδραση της τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα» 37 But man is not a thing- not something to be used merely as a means; he must always in all his actions be regarded as end in himself. Im. Kant, Groundwork of metaphysic of Morals, (trans. Of H. J. Paton), Harper, 1964, σ Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, «Η ανθρώπινη αξία», Νοµική επιθεώρηση ΙΑ τ. 22, Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, «Η επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα», Ε 2/ οπ. Σηµ Ε. Π. Παπανούτσου, Λογική, δεύτερη έκδοση. Εκδόσεις «ωδώνη», Αθήνα Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου, «Σκληροί καιροί», ένατη έκδοση, οι εκδόσεις των φίλων, 1993, όπου παροµοιάζει την µηχανή ως «νεότερο Μεφιστοφελή, αδυσώπητο, τοκογλύφο, δροµοδείχτη παραδείσων» σ.125 Άγγελου Τερζάκη, «Προσανατολισµός στον αιώνα», έβδοµη έκδοση, οι εκδόσεις των φίλων, 1992 «το ανικανοποίητο του πλεονέκτη και το λαχάνιασµα του αγοραίου µωροφιλόδοξου ή του χυδαίου ηδονιστή που αγωνίζεται να εξασφαλίσει τα αγαθά που προσφέρει η τεχνοκρατία». Mahatma Gandhi «Ο άνθρωπος και η µηχανή» (µεταφρ. Αντ. Χατζηθεοδώρου), «Θα θελα κατηγορηµατικά να διατυπώσω την πεποίθησή µου, πως η µανία της ασταµάτητης βιοµηχανικής παραγωγής είναι η αιτία της παγκόσµιας κρίσης που περνάµε», Θεµέλιο στην έκθεση ιδεών, Μιχ. Ι.Μπαχαράκης. τόµος

9 Η πενία, ως συνώνυµο της πείνας, εξαθλιώνει τον άνθρωπο και του στερεί την απόκτηση αρετών, όπως η αγάπη, η ελευθερία, η αξιοπρέπεια, η αυτοκυριαρχία. Αντιθέτως, η ευηµερία, η ευπορία στα υλικά µέσα της υγείας και της µόρφωσης επιδρά ευεργετικά στον χαρακτήρα ανθρώπων και λαών 44. Παράλληλα στον δικαιικό χώρο, το πέρασµα από το φιλελεύθεροατοµικιστικό κράτος στο κοινωνικό κράτος δικαίου 45, υπογραµµίζει πως και για το δίκαιο η ευηµερία των πολιτών, αποτελεί πρωταρχικό σκοπό. Σ ένα κράτος που απέχει, αφήνοντας ελεύθερα τα άτοµα να δράσουν ως ανταγωνιστικές µονάδες, δηµιουργούνται πλήθος ανισοτήτων, φαινόµενο που αισθητά περιορίζεται στους κόλπους ενός κοινωνικού κράτους. Συνάγεται δηλαδή πως εφόσον η τεχνολογία στοχεύει στην ευηµερία, ενσωµατώνεται στην έννοια του κοινωνικού κράτους, ως αναγκαία για τη βελτίωση του ανθρώπου. 6. Ανακύπτον θέµα : 6.1 Θέση : 6.1.Α. Νέα δικαιώµατα στο σύνταγµα Ας δούµε λοιπόν πως η τεχνολογία αλλάζει διαρκώς τη ζωή µας και πως αναδιαµορφώνει τα κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά δικαιώµατα και υποχρεώσεις µας. Κατ αρχήν, ένα νέο σύστηµα δικαιωµάτων εισάγεται και θεµελιώνεται και ρητά στο σύνταγµα, µε την αναγνώριση νέων δικαιωµάτων. Το δικαίωµα στην πληροφόρηση και της συµµετοχής στην κοινωνία της πληροφορίας 46 (5 Α), το δικαίωµα προστασίας από την συλλογή, επεξεργασία και χρήση (ιδίως µε ηλεκτρονικά µέσα) των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα 47 (9 Α), το δικαίωµα στην προστασία της υγείας και της γενετικής ταυτότητας (5 παρ. 5), το δικαίωµα απάντησης στην περίπτωση που κάποιος θίγεται από ανακριβές δηµοσίευµα ή εκποµπή (14 παρ. 5), το δικαίωµα να απαγορεύεται η χρήση παράνοµων αποδεικτικών µέσων είναι τα νέα αυτά δικαιώµατα. Λίγο αναλυτικότερα: το άρθρο 5 Α διαµορφώνει µια νέα κοινωνία, αυτή της πληροφορίας. Κέντρο αυτής της κοινωνίας είναι η πληροφορία, όπως στην κλασική µορφή κοινωνίας είναι ο άνθρωπος. Στόχος αυτή της κοινωνίας είναι η πληροφόρηση. Το δικαίωµα αυτό έχει δύο µορφές: µια ενεργητική και µια 43 Ε. Π. Παπανούτσου «Πρακτική φιλοσοφία», δεύτερη έκδοση, εκδόσεις «ωδώνη», Αθήνα, 1984, σ. 305επ. 44 οπ.σηµ Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Γενική συνταγµατική θεωρία, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου,τόµος Α, Θ έκδ.-αθήνα 2001 σ. 99 επ. 46 Βλ. 1513/ 2002/ ΕΚ 6 ο πρόγραµµα πλαίσιο για την έρευνα και τεχνολογία. Επιχειρησιακό πρόγραµµα της κοινωνίας της πληροφορίας (ΕΠΚτΠ) asp?v_item_id= «Βάση του ν. 2068/ 1992, σηµαίνει κάθε πληροφορία ενός προσώπου βάσει του οποίου (στοιχείου) µπορεί να προσδιοριστεί η ταυτότητα του ατόµου. Συνεπώς το όνοµα, το τηλέφωνο, η εγγραφή σε κάποιο σωµατείο, η θρησκεία, οι πολιτικές πεποιθήσεις.» Αλεξ. Κ. Καλαντζή,. Ν. ικηγόρου, «η προστασία του ατόµου από την αυτοµατοποιηµένη επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων», ΝοΒ 44,

10 παθητική 48, που ερµηνεύονται η µεν ενεργητική στην παραγωγή και προώθηση πληροφοριών, η δε παθητική στην επιλογή και στη λήψη αυτών. Το άρθρο 5 παραγ.5 που κατοχυρώνει το δικαίωµα στην υγεία, παρέχοντας και το εντελώς καινούριο, αυτό της προστασίας της γενετικής ταυτότητας δικαίωµα, παίρνει εµµέσως θέση ενάντια στους κινδύνους που προκαλούνται από τις βιοϊατρικές παρεµβάσεις και αναθέτει στον κοινό νοµοθέτη την παραπέρα προστασία του ανθρώπου απ αυτές 49. Σ αυτό το πλαίσιο προστασίας συναντάµε την Ευρωπαϊκή Σύµβαση για τα ανθρώπινα δικαιώµατα και τη βιοϊατρική 50 και το πρόσθετο αυτής πρωτόκολλο 51, καθώς και τον νόµο περί ιατρικής υποβοηθούµενης αναπαραγωγής 52. Από αυτόν συνάγεται η απαγόρευση της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης ανθρώπων, η δυνατότητα αναπαραγωγής από µόνη και άγαµη µητέρα, η υπό προϋποθέσεις δυνατότητα µεταθανάτιας τεχνητής γονιµοποίησης, η θέσπιση της ανωνυµίας του δότη του γενετικού υλικού, η δυνατότητα χρησιµοποίησης των υπεράριθµων εµβρύων για θεραπευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς 53 Το άρθρο 9 Α : Με την οδηγία 95/ 46/ ΕΚ της η Ελλάδα κλήθηκε να εισέλθει στην οµάδα των προηγµένων τεχνολογικά κρατών, που πρόβλεψαν µε διάφορα νοµοθετήµατα ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της προσωπικής ζωής των πολιτών, ενόψει των τροµερών δυνατοτήτων της ψηφιακής τεχνολογίας 54. Στόχος υπήρξε η προστασία της προσωπικής ζωής των πολιτών µε το να αποφασίζουν τα ίδια για τη διάδοση και γνωστοποίηση των σχετικών µ αυτά πληροφοριών. Γεννήθηκε έτσι σιγά σιγά 55 ένα νέο δικαίωµα, που έγκειτο, όχι στο δικαίωµα εναντίωσης στην κατάταξη, επεξεργασία και µετάδοση κάποιας πληροφορίας, αλλά στον έλεγχο του ακριβούς περιεχοµένου αυτής και στην περίπτωση ανακρίβειας στο δικαίωµα αίτησης της διόρθωσης και της εξάλειψής της. Έτσι αποκτά κάποιος το δικαίωµα πρόσβασης στις πληροφορίες που τον αφορούν 56. Γεννιέται συνεπώς και το αυτοτελές δικαίωµα αυτοδιάθεσης των πληροφοριών 57, κατά συνέπεια και το δικαίωµα αντίρρησης του υποκειµένου να προβλέψει σε 48 Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, «Η επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα», Ε 2/ Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου, τόµος ΙΙΙ, Ι έκδοση Αθήνα 2004, σ ν. 2619/ από για την απαγόρευση κλωνοποίησης ανθρώπινων όντων. 52 ν.3089/ όπως σηµ Γεωργ.Λουκερη, «Εναρµόνιση του δικαιώµατος της προστασίας του ατόµου από την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ΝοΒ. Τοµ47, 1997 σ. 547 επ. 55 υπογραφή το 1981 της σύµβασης του Συµβουλίου της Ευρώπης ( κυρ. ν. 2068/ 1992 ), για την εναρµόνιση µε την κοινοτική οδηγία 95/ 46/ ΕΚ και µε τον νόµο 2472/ 1997 και το ν. 2774/ 1999, περί προστασίας των δεδοµένων στον τηλεπικοινωνιακό τοµέα. 56 Ε. Βασιλακάκη, «Το πρόβληµα της προστασίας του πολίτη απέναντι στην καταχρηστική εφαρµογή της πληροφορίας». Αρµενόπουλος 1984 σ. 11 επ. 57 Αποστόλου Γέροντα «Η ηλεκτονική επεξεργασία των προσωπικών πληροφοριών». ( Ο Γερµανικός Οµοσπονδιακός νόµος για την προστασία του πολίτη από την αυτόµατη επεξεργασία των προσωπικών πληροφοριών ). Το Σ. 1989, σ. 58 επ Βέβαια υποστηρίζεται και από τον ίδιο η άποψη, ότι δεν πρόκειται για νέο δικαίωµα αλλά αποτελεί συγκεκριµενοποίηση του γενικού δικαιώµατος της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας. «Η ηλεκτρονική επεξεργασία των πληροφοριών και η προστασία των θεµελιωδών δικαιωµάτων σύµφωνα µε την νοµολογία του οµοσπονδιακού συνταγµατικού δικαστηρίου της. Γερµανίας», Ελ νη 30 (1989). Επίσης, κατά Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλο «Πληροφοριακή αυτοδιάθεση του ατόµου» Συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου ΙΙΙ, Ι εκδ. Αθήνα

11 συγκεκριµένο υπεύθυνο επεξεργασίας αντιρρήσεις για την επεξεργασία δεδοµένων που τον αφορούν, εµπεριέχεται στο πεδίο του άρθρου 9 Α 58 Το άρθρο 14 παραγρ. 5 θεσπίζει το δικαίωµα απάντησης αυτού που θίγεται από ανακριβές δηµοσίευµα ή εκποµπή. Το δε µέσο ενηµέρωσης έχει αντίστοιχη υποχρέωση πλήρους και άµεσης επανόρθωσης. Τέλος, το άρθρο 19 παρ. 3 απαγορεύει τη χρήση των αποδεικτικών µέσων, πού αποκτήθηκαν παράνοµα, κατά παράβαση δηλαδή των άρθρων 9, 9 Α και 19. Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται το νόηµα των τελευταίων διατάξεων και επισηµαίνεται η συστηµατική λειτουργία των διατάξεων του Συντάγµατος, αλλά και των επιµέρους δικαιικών κλάδων Β. ιαµόρφωση των υπαρχόντων δικαιωµάτων. Ας δούµε τώρα πως διαµορφώνονται κάποια από τα παραδοσιακά δικαιώµατα, µε την ένταξή τους σε µια τεχνολογικά αναπτυγµένη κοινωνία. Κοινωνικά 6.1.Β.α Επικοινωνία Απόρρητο. Η επικοινωνία, ως απαραίτητη της ύπαρξης κάθε κοινωνίας, αποτελεί ουσία της έννοιας της κοινωνικότητας 60. Ακόµη ένα στοιχείο από τα σηµαντικά της επικοινωνίας είναι τα µέσα που χρησιµοποιούνται. Προσδιοριστικός δε, κάθε µέσου παράγοντας, είναι το υπόβαθρο αποτύπωσης της γλώσσας και των οπτικών συµβόλων που σήµερα είναι τα ηλεκτρονικά µέσα 61. Οι τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται σήµερα στα µέσα επικοινωνίας 62, είναι πράγµατι ρηξικέλευθες. Καταφέρνουν, έτσι να συγκεντρώσουν µεγάλα ακροατήρια, καθιστώντας την επικοινωνία µαζική. Με την µετατροπή συστηµάτων, ώστε να µπορούν να συνδέονται µε υπολογιστή 63, έχουµε καλυτέρευση της ποιότητας (καλύτερη εικόνα, ήχο) της επικοινωνίας, επιτάχυνση στον τρόπο µετάδοσης καθώς και εξοικονόµηση χρηµάτων (επιτάχυνση της διαδικασίας σηµαίνει λιγότερες ώρες εργασίας, συνεπώς περιορισµό της δαπάνης µισθοδοσίας). Στη δικαιική ζωή, ένα από τα παραδείγµατα εφαρµογής της αλληλεξάρτησης της επικοινωνιακής ελευθερίας και τεχνολογίας, αποτελεί η 58 Βασιλείου. Τουντόπουλου «Το δικαίωµα αντίρρησης του υποκειµένου των δεδοµένων» ΤοΣ 1/ 1999 σ.26,27 επ. 59 πρβλε Απόφαση 111/ 81/ του Εθνικού Συµβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. ΤοΣ 2/2000. (βλέπε χρησιµότητα άρθρου 19 παρ.3 ) 60 ηµοσθένη ασκαλάκη, «Η θέαση του άλλου: όψεις του πολιτισµού της σύγχρονης µαζικής επικοινωνίας», Νοµική επιθεώρηση, τ. 31, 2003, εκδ. Αντ. Ν. Σακκουλα. 61 Βλ. σηµ Βλ. συστήµατα επικοινωνίας: 1) δεδοµένων, 2) τεχνικού σχεδιασµού, 3) οπτικά συστήµατα, 4) παραγωγής γραφηµάτων, 5) ήχου και εικόνας. Mark Sanders, τεχνολογία επικοινωνιών, Ίδρυµα Ευγενίδου 1954 (µτφρ. Σταµάτη Ν. Παλαιοκρασά, Νικολάου Η. Ηλιάδη), τµήµα Ι, Αθήνα Computerization, βλ. σηµ

12 απευθείας µετάδοση της δίκης του ειδικού δικαστηρίου το 1991, ως κατεξοχήν έκφραση και υλοποίηση της αρχής της δηµοσιότητας 64. Στην έννοια της επικοινωνίας εµπίπτει, πλέον, και αυτή µέσω ηλεκτρονικού ταχυδροµείου και κάθε άλλου µέσου µετάδοσης µηνυµάτων, όπως λ. χ. κινητής τηλεφωνίας. Τέλος, συστήµατα κάµερας στο κινητό τηλέφωνο ή δια µέσου διαδικτύου, συµβάλλουν σε αµεσότερη επικοινωνία, που η εικόνα εξασφαλίζει. 6.1.Β.β Τύπος- Τηλεόραση. Η έννοια του τύπου, µε την ευρεία του όρου έννοια, δηλαδή κάθε µέσου µαζικής επικοινωνίας, αναδιαµορφώνεται σε ηλεκτρονικό τύπο 65. Έτσι παρέχει πλήθος δυνατοτήτων στο ευρύ κοινό, όπως γρήγορη πρόσβαση µέσω διαδικτύου σε περισσότερες από µια πληροφοριακές πηγές, ώστε µε µικρότερο κόστος να εξασφαλίζεται καθολικότερη και αντικειµενικότερη πληροφόρηση, αφού υπάρχει η δυνατότητα συγκριτικής προσέγγισης των διαφόρων γεγονότων. Και η παραδοσιακή τηλεόραση εξελίσσεται τεχνολογικά, καθώς η δορυφορική λήψη εικόνας και ήχου προσφέρει γρήγορη και άµεση ενηµέρωση στο παγκόσµιο πια τηλεοπτικό κοινό Β.γ. ικαίωµα αναφοράς. Το δικαίωµα αναφοράς των πολιτών, αλλά και η υποχρέωση της αρµόδιας υπηρεσίας για την παροχή πληροφοριών και χορήγηση πιστοποιητικών αναµορφώνεται, καθώς διευκολύνεται βάσει της ηλεκτρονικής επικοινωνίας η γρηγορότερη και αποτελεσµατικότερη επαφή διοίκησης και διοικούµενων, αλλά και γενικότερα υπηρεσιών ή επιχειρήσεων και ιδιωτών 67. Αυτό θα µπορούσαµε να πούµε πως, ως κάποιο βαθµό, αποτελεί πάταξη του γραφειοκρατικού τρόπου οργάνωσης πολλών διαδικασιών και συνεπώς µπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικότερο, αποδοτικότερο κρατικό µηχανισµό και γενικότερα στη βελτίωση του κάθε ιδιωτικού τοµέα Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Ε 2/ βλ. σηµ Βλ. σηµ Άρθρο 25 παρ. 1 «..και στις σχέσεις µεταξύ ιδιωτών..». 68 οπ

13 6.1.Β.δ. ικαίωµα του συνέρχεσθαι. Και το περιεχόµενο του συνέρχεσθαι αλλάζει, διευρυνόµενο κατά τούτο: το διαδίκτυο, γέννηµα της σύγχρονης τεχνολογίας, δίνει άλλη διάσταση στη συγκέντρωση των πολιτών, που µπορούν πια να συνέρχονται και σε διάφορα chat rooms να συζητούν ή να ανταλλάζουν απόψεις Β.ε. Τέχνη- επιστήµη- έρευνα- διδασκαλία- παιδεία. Επιπλέον, οι προστατευόµενες στο άρθρο 16, τέχνη, επιστήµη, έρευνα, διδασκαλία, παιδεία, αλλάζουν µεθόδους προώθησης και τρόπο ύπαρξης, χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις. Η ιδέα του υπερκειµένου και των υπερµέσων 70, που οδηγούν στην πλοήγηση 71, επιτρέπουν γρήγορη πρόσβαση σε πληροφορίες κάθε είδους και βοηθούν τους µαθητές να αναπτύξουν νέες διαφορετικές σχέσεις επικοινωνίας, ενισχύοντας παράλληλα τον πλουραλισµό και συνεπώς την αντικειµενική, σφαιρική µάθηση. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δίνει νέα διάσταση στη διδασκαλία. Οι εκπαιδευτικές εφαρµογές της εικονικής πραγµατικότητας, που είναι σε θέση να αναπαράγουν απρόσιτα µέρη, όπως η επιφάνεια ενός ηφαιστείου, το εσωτερικό ενός έµβιου όντος, ανοίγουν νέους δρόµους στην εκπαίδευση 72. Στην τέχνη, παραδείγµατα όπως αυτά της φωτογραφίας, που µε τη βοήθεια της τεχνολογίας άλλαξε ολοκληρωτικά µεθόδους, ή του κινηµατογράφου, όπου είναι δυνατό, µε την επεξεργασία της εικόνας, ένα ασπρόµαυρο κινηµατογραφικό φίλµ να αναπαραχθεί σε έγχρωµο 73, αποτελούν κάποια από τα παραδείγµατα των άπειρων δυνατοτήτων που η τεχνολογία προσφέρει. Ακόµη στην έρευνα και στην επιστήµη, οι τεράστιες βάσεις δεδοµένων που έχουν δηµιουργηθεί, επιτρέπουν τις συγκριτικές µελέτες και αναζητήσεις, και συµβάλλουν στην προαγωγή αυτών. 69 Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, οπ. Παραπάνω, Ε 2/ βλ. ΥΠΕΠΘ, παιδαγωγικό ινστιτούτο, «Εφαρµογές πληροφορικής υπολογιστών Α, Β, Γ Λυκείου, ΟΕ Β, έκδ. Ά, Υπερκείµενο: hypertext: σύνολο από δεδοµένα κειµένου αποθηκευµένα σε ψηφιακή µορφή. Υπερµέσα: hypermedia: εκτός από κείµενα περιέχει εικόνες, γραφικά, βίντεο, κινούµενες εικόνες (animation), σύνολο κόµβων (nodes: σύνολο πληροφοριών σε συγκεκριµένα θέµατα) 71 Navigation: χρήση ενός υπερµέσου ανάµεσα στους κόµβους. Οπ.παραπάνω 72 οπ. Σηµ Mark Sanders, Τεχνολογίες Επικοινωνίας, Ίδρυµα Ευγενίδου 1954, σ. 426 «χρωµατίζοντας το κινηµατογραφικό έργο yankee doodle dandy». Αθήνα

14 6.1.Β.στ. Πνευµατική ιδιοκτησία. Στην πνευµατική ιδιοκτησία 74, το πεδίο προστασίας της έχει διευρυνθεί, καθώς νέες µορφές πνευµατικής ιδιοκτησίας έχουν αναπτυχθεί, όπως αυτές επί λογισµικού, προγραµµάτων υπολογιστών κτλ. Οικονοµικά 6.1.Β.ζ. Επιχειρηµατική δραστηριότητα. Η τεχνολογία, επιπλέον προάγει την οικονοµική ζωή των πολιτών, ενισχύοντας τα οικονοµικά τους δικαιώµατα. Το Σύνταγµα, µε το άρθρο 106 παρ. 1 διαγράφει τον οικονοµικό ρόλο του κράτους 75. Παράλληλα µε το άρθρο 5 παρ. 1Σ, ρητά ανάγει τον οικονοµικό παράγοντα σε πτυχή της προσωπικότητας του ανθρώπου. Με την τεχνολογία η έννοια της οικονοµίας άλλαξε, καθώς πληθώρα προϊόντων παράγονται χάρη σ αυτή, δηµιουργώντας υλική αφθονία και νέες µορφές οικονοµικής δραστηριότητας. Το εµπόριο άρχισε να αναπτύσσεται και ηλεκτρονικά,όπου πλήθος συναλλαγών καθηµερινά, αλλάζει τις παραδοσιακές έννοιες του τρόπου εκπλήρωσης της παροχής ή την έννοια του χρήµατος ( µέσω πιστωτικών καρτών- πλαστικό χρήµα ). Ένα προϊόν είναι δυνατόν να φθάσει στο στάδιο της κατανάλωσης χωρίς την παραµικρή ανθρώπινη συµµετοχή. Η ιδιωτική οικονοµική πρωτοβουλία (106 Σ) διευκολύνεται σηµαντικά, ενώ παράλληλα η ηλεκτρονική ροή πληροφοριών και οι δυνατότητες οικονοµικής επικοινωνίας συντελούν στη διαµόρφωση της αγοράς, της προσφοράς και της ζήτησης σε επιχειρηµατικό και καταναλωτικό επίπεδο Συνταγµατική θεµελίωση αυτής: άρθρα: 2παρ. 1, 5 παρ. 1 και 3, 14 παρ. 1, 16παρ.1, αλλά και στο α. 17 Σ. Βλ. ιονυσία Καλλινίκου, Πνευµατική ιδιοκτησία και συγγενικά δικαιώµατα. Αντίθετη άποψη: Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, σύµφωνα µε τον οποίο το άρθρο 17του συντάγµατος αναφέρεται µόνο σε εµπράγµατα δικαιώµατα. Συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, Ι έκδ. Αθήνα Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Συνταγµατικά δικαιώµατα,παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, Ί έκδ.- Αθήνα Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Ε 2/

15 6.1.Β.η. Εργασία. Εντασσόµενο στα πλαίσια της οικονοµικής ελευθερίας το εργασιακό δικαίωµα υφίσταται και αυτό την επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας. Μία νέα εργασιακή µορφή αρχίζει να αναπτύσσεται, η τηλεργασία, που δίνει τη δυνατότητα απασχόλησης από το σπίτι. Νέα είδη επαγγελµάτων αναπτύχθηκαν, όπως οι προγραµµατιστές ηλεκτρονικών υπολογιστών, χειριστές Η/Υ, ηλεκτρονικοί µηχανικοί κ.α. Επιπλέον η δυνατότητα οργάνωσης ή αρχειοθέτησης του εργασιακού υλικού, µε τη βοήθεια των υπολογιστών (Η/Υ), βοηθεί στη γρήγορη και αποδοτική εργασία, καθώς και στην εξοικονόµηση χρόνου. Τέλος η ανεύρεση εργασίας 77 διευκολύνεται ιδιαίτερα µε τη διαδικτυακή αναζήτηση. Πολιτικά 6.1.Β.θ. Επικοινωνία µε τις Αρχές 6.1.Β.ι. Εξυπηρέτηση, Ενηµέρωση Στην πολιτική ζωή, η τεχνολογία επιτρέπει στους πολίτες να επικοινωνούν µε τις δηµόσιες υπηρεσίες και να ενηµερώνονται. ιευκολύνεται έτσι η άσκηση δηµόσιας εξουσίας, παρέχοντας παράλληλα στον πολίτη τη δυνατότητα να εξυπηρετείται συντοµότερα 78 και πιο εύκολα. 6.1.Β.κ. Εκλογική ιαδικασία Στην εκλογική διαδικασία, η σύνταξη των εκλογικών καταλόγων, η άσκηση του δικαιώµατος του εκλέγειν των ετεροδηµοτών, η εξαγωγή του εκλογικού αποτελέσµατος 79 κ.τ.λ., αποτελούν παραδείγµατα που πιστοποιούν τον ευεργετικό ρόλο της τεχνολογίας στην πολιτική ζωή. 77 βλέπε σηµ πρβλ. ηλεκτρονική υποβολή Φορολογικής ήλωσης ή τη λήψη πιστοποιητικών 79 βλ. Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου Ε 2/

16 6.1.Β.λ. Ενδυνάµωση ηµοκρατικής Ιδέας. Το σηµαντικότερο, όµως, είναι η εξασφάλιση ευχερούς πρόσβασης του καθενός στην κοινωνία των πληροφοριών, καθώς, µπορεί να βελτιωθεί η διαφάνεια, αφού οι πολίτες µπορούν να αντιδρούν και να επηρεάζουν τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Έτσι η δηµοκρατική ιδέα υλοποιείται µε τη δυνατότητα που έχουν όλοι οι πολίτες να συµµετέχουν στις σχετικές διαδικασίες 80. Μπορεί έτσι κάποιος να παρακολουθήσει συνεδριάσεις, π. χ. της Βουλής, όπου και ουσιαστικοποιείται, µε αυτόν τον τρόπο, το δικαίωµα συµµετοχής στην πολιτική διαδικασία. 6.2 Αντίθεση απειλή: Φυσικά, η τεχνολογία δεν είναι φορέας µόνο των θετικών εκείνων συνεπειών που αναφέρθηκαν. Προκαλεί και πλήθος προσβολών στα θεµελιώδη δικαιώµατα. Πιστοποίηση αυτού αποτελούν οι νόµοι που παράγονται για να προστατέψουν την ανθρώπινη αξία και άρα κάθε δικαίωµα που προσβάλλεται µε την κακή τεχνολογική χρήση. 6.2.α. Ανθρώπινη αξία. Όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω, η ανθρώπινη αξία αποτελεί θεµελιώδη καταστατική αρχή του δικαίου, αφού αποτελεί «πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας», άρθρο 2 παρ. 1 Σ. Μάλιστα, η αποδοχή της λαϊκής κυριαρχίας, ως θεµέλιο του πολιτεύµατος, αρ. 1 παρ. 2 Σ, αποτελεί εν τοις πράγµασι στροφή προς τον λαό, που δεν είναι τίποτε άλλο από σύνολο ανθρώπων. εν θα ήταν δυνατό να αποδοθούν «εξουσίες» σε ανθρώπους που δεν αναγνωρίζονται ως «ισχυροί» 81 και συνεπώς ως άξιοι σεβασµού. Έτσι ένας φυλετικός προκαθορισµός (prenatal) ή µια υποβοηθούµενη µέθοδος αναπαραγωγής, έξω από το νοµοθετικό, ρυθµιστικό, προστατευτικό πλαίσιο δεν αποτελούν προσβολή της προσωπικότητας και της ιδιωτικής ζωής 80 Ελίζας Αλεξανδρίδου «Ηλεκτρονικό εµπόριο και η προστασία του καταναλωτή». Νοµική επιθεώρηση, τεύχος 30, Αντ. Ν. Σακκουλα. 81 Όχι µε την έννοια του ανωτέρου, αλλά ως αναγνώριση της αναγκαιότητας ύπαρξης και συνεπώς της σηµαντικότητας

17 των γονιών 82. Τίθεται απλά η απαραίτητη προϋπόθεση της ανάπτυξης της προσωπικότητας και της ιδιωτικής ζωή, η ανθρώπινη αξία. Αν ως λογικά πρότερη η τελευταία, δεν θεµελιωθεί, δεν µπορεί να στηριχθεί πουθενά η προσωπικότητα ή η «ιδιωτικότητα» 83. Η αναγκαία πρότερη κατοχύρωση της ανθρώπινης αξίας, που διέπει όλο το δίκαιο, πιστοποιείται επίσης από την προστασία του κυοφορούµενου 84, που εφόσον γεννηθεί ζωντανό, είναι φορέας δικαιωµάτων. Προστατεύεται, λοιπόν ένας άνθρωπος, που δεν έχει αναπτύξει ακόµη προσωπικότητα και δεν έχει συνειδησιακή ωριµότητα. Στον αντίποδα, ισχυρότατο επιχείρηµα αποτελεί η σκέψη πως ούτε στην περίπτωση της προεπιλογής φύλου, ούτε στις επεµβάσεις στο ανθρώπινο γονιδίωµα 85, αλλά ούτε στην κλωνοποίηση ή στην υποβοηθούµενη αναπαραγωγή θίγεται κανείς, αφού ούτε κυοφορούµενο υπάρχει, ούτε εξαναγκάζεται κανείς σε πράξη ή παράλειψη 86 και µάλιστα ούτε καν προσβάλλεται η ελευθερία των άλλων( βάσει 5 παρ.10, αφού όλα τα παραπάνω παραδείγµατα εκδηλώνονται στην ιδιωτική σφαίρα του ανθρώπου. Πως λοιπόν και πότε θίγεται τελικά η αξία του ανθρώπου; Βάσει ποιου κριτηρίου λόγου χάρη ένα ζευγάρι που αντιµετωπίζει πρόβληµα τεκνοποίησης νοµιµοποιείται να προχωρήσει σε τεχνητή γονιµοποίηση ή σε άλλα είδη της υποβοηθούµενης αναπαραγωγής(εφόσον επιτρέπονται), ενώ απαγορεύεται κάποιος να επιλέξει το φύλο του παιδιού 87 του, ή να κλωνοποιηθεί 88 ; Μολονότι ο όρος της αξίας του ανθρώπου, κατά κάποιους, είναι γενικός και ασαφής που στερείται κανονιστικού περιεχοµένου 89, πιστεύω πως κατ ουσίαν πρόκειται για µια φαινόµενη ασάφεια και µια ηθεληµένη γενικότητα, ώστε να περιλάβει στην έννοιά της όλες εκείνες τις ενέργειες που λησµονούν πως η ανθρώπινη αξία δεν µπορεί να είναι εµπορεύσιµο είδος. Το εµπόριο αποτελεί ανθρώπινη δραστηριότητα και άρα εκπηγάζει απ αυτόν. εν µπορεί λοιπόν αυτό ν αποκτήσει τέτοια δύναµη, ώστε να γίνει εξουσιαστής του ανθρώπου. Επιπλέον, σηµαντικό στοιχείο της προόδου και της κάθε είδους εξέλιξης, αποτελεί ο καθορισµός αξιών 90, ώστε να προσδιοριστεί ο λόγος ύπαρξης. Οι κοινωνικές- ανθρωπιστικές επιστήµες, όπως και ετυµολογικά διαπιστώνεται, έχουν ως κεντρικό σηµείο αναφοράς τον άνθρωπο. Και οι άλλες, όµως, θεµελιώνονται στις ανθρωπιστικές για να αποκτήσουν υπαρξιακή αναφορά. Ο ανθρωποκεντρισµός λοιπόν κινούσε και συνεχίζει να κινεί όλες τις παραγωγικές κοινωνικές δυνάµεις στην εξελικτική πορεία µας. Πώς να αποδεχτούµε συνεπώς µια εργαστηριακή µηχανή που θα παράγει εκατοντάδες πανοµοιότυπους ανθρώπους, όπως ακριβώς ένα φωτοτυπικό µηχάνηµα ή µια καταδυναστική προγενετική παρέµβαση στο ανθρώπινο 82 Για τον σχετικό προβληµατισµό, βλ. Θανάση Παπαχρίστου «Η τεχνητή αναπαραγωγή στον Αστικό κώδικα», ίκαιο και κοινωνία στον 21 ο αιώνα. Σάκκουλα Αθήνα Θεσσαλονίκη Βλ. σηµ ΑΚ Αικατερίνης Ηλιάδου, δικηγόρος. Ν. «Βιοϊατρική και ανθρώπινα δικαιώµατα. Παρατηρήσεις µε αφορµή τη σύµβαση της Ευρώπης για τη βιοϊατρική», ΤοΣ 2/ Εκτός βέβαια αν οι παραπάνω επιλογές είναι αποτέλεσµα εκβιασµού, οπότε είναι πολύ εύκολο να διαπιστωθεί η προσβολή της αξίας του ανθρώπου που υποβάλλεται στον εκβιασµό. 87 Ν.2619/ 1998 ΦΕΚ 132 Α 88 ν. 2667/ βλ. σηµ όχι µε την ηθική διάσταση της έννοιας

18 γονίδιο; Άρα η ύπαρξη νόµων που εµποδίζει τη δηµιουργία τέτοιων καταστάσεων, είναι απολύτως σύµφωνη µε το Σύνταγµα, που µέσα στα πλαίσια αυτοκαθορισµού του, είναι υποχρεωµένο να φροντίζει ώστε η ανθρώπινη αξία να γίνει παιδευτική προτεραιότητα και να ασκήσει τους πολίτες στο σεβασµό της. 91 Φυσικά δεν είναι δυνατόν να µιλούµε σε ιδεολογική βάση για την ανθρώπινη αξία. Ο άνθρωπος γίνεται αντιληπτός ως υπόσταση, ως σώµα, ως ον, πραγµατικό, υπάρχον. Συνεπώς ο σεβασµός στην ανθρώπινη αξία, πραγµατώνεται πρωτίστως µε το σεβασµό στο ανθρώπινο σώµα και κατ επέκταση στα όργανα και στα συστατικά µέρη αυτού (γενετικό υλικό, αίµα κτλ) 92. Η λήψη λοιπόν γενετικού υλικού και η ανάλυση αυτού, αποτελούν προσβολή της ανθρώπινης αξίας. Σε συνδυασµό µάλιστα µε το άρθρο 2 παρ.1 και το α. 7 παρ. 2, ρητά θεµελιώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια 93, την κατοχυρώνει δε ως την αποχή από τα βασανιστήρια, τη σωµατική κάκωση, τη ψυχολογική βία κ.λ.π. Ανακύπτει το θέµα κατά πόσο θα ήταν Συνταγµατικός ένας νόµος, που θα υποχρέωνε σε λήψη αίµατος ή γενετικού υλικού των πολιτών, προκειµένου να συναχθούν συµπεράσµατα για διάφορα θέµατα π.χ. για λόγους στατιστικούς. Σαφώς µε το άρθρο 5 παραγρ.5 του Συντάγµατος, κάτι τέτοιο αποκλείεται, αλλά και γενικότερα δεν θα ήταν δυνατή η εφαρµογή ενός τέτοιου νόµου στα πλαίσια της γενικής σχέσης 94. Αλλά και στις ειδικές σχέσεις µόνο στις περιπτώσεις όπου η αιτιώδης συνάφεια δικαιώµατος και θεσµού θα δικαιολογούσε κάτι τέτοιο β Προσωπικότητα. Από το µητρικό 96 θεµελιώδες δικαίωµα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, πηγάζει σχεδόν κάθε ανθρώπινη συµπεριφορά, καθώς το ίδιο το άρθρο 5 εξειδικεύει την εννοιολογική διάσταση αυτού του δικαιώµατος µε τη συµµετοχή του ανθρώπου στην κοινωνική, οικονοµική και πολιτική ζωή της χώρας, δηλαδή σε όλα σχεδόν τα πεδία ανθρώπινης δράσης. 91 Peter Haeberle, «Έννοια και περιεχόµενο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κατά το Γερµανικό και το Ελληνικό Σύνταγµα». Το Σ 1982 ( Μτφρ. Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου- Ζ.Παπαϊωάννου). Επίσης Ανδρέα Γ. ηµητρόπυλου «Η ανθρώπινη αξία» Νοµική Επιθεώρηση, τεύχος 1, Byk, Christian la loi relative au respect du corps humain, La semaine juridique, Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου «Η ανθρώπινη αξία», νοµική επιθεώρηση, τ. 1, 1996, περίοδος Β (η ανθρώπινη αξία ως έννοια γένους γ) ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια) 94 Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Συνταγµατικά ικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ Ι έκδοση Αθήνα όπως σηµείωση Αντρέα Γ. ηµητρόπουλου, συνταγµατικά δικαιώµατα, παραδόσεις συνταγµατικού δικαίου, τόµος ΙΙΙ, Ι έκδ. Αθήνα

19 Μάλιστα το ίδιο το σύνταγµα οριοθετεί την προσωπική ελευθερία µε γνώµονα τα δικαιώµατα των τρίτων, τον σεβασµό και την µη παράβαση της ιεραρχικότερα ανώτερης πηγής δικαίου, δηλαδή του συντάγµατος και τα χρηστά ήθη, δηλαδή κάθε συνήθεια της κοινωνικής µας ζωής. Θα µπορούσαµε δηλαδή σ αυτό το πλαίσιο κινούµενοι, να δεχτούµε ως προσωπικό δικαίωµα κάποιου να οργανώνει βάσεις δεδοµένων που θα περιλάµβαναν στοιχεία προσωπικού χαρακτήρα άλλων και κατά συνέπεια να τα διαδίδει όπως αυτός θέλει; Αν δεχτούµε κάτι τέτοιο, αυτοµάτως καταλύεται η έννοια της προσωπικότητας και την υποβαθµίζουµε σε ετερόφωτη της προσωπικότητας των άλλων. Θα οδηγούµασταν έτσι σε µια ταξική συνταγµατική έννοµη τάξη, όπου άρθρα σαν κι αυτό περί ισότητας δεν θα είχαν θέση. Άλλωστε η ελευθερία σε ένα κοινωνικό κράτος δικαίου (25 παρ.1) δεν είναι µια ελευθερία που εξασφαλίζεται από τον καθένα προσωπικά µε κάθε δυνατό µέσο. Μοιράζεται ισόποσα από το κράτος προς τους πολίτες (ισόποση ελευθερία) 97. Άρα πρέπει να γίνει σεβαστή και η επιθυµία του άλλου να µη διαδίδονται τα στοιχεί του, αν δεν το επιλέξει ο ίδιος. 6.2.γ Ιδιωτική ζωή. Στηριγµένη στην αξία του ανθρώπου και αξιοπρέπεια 98 αφενός και στην ανάπτυξη της προσωπικότητας αφετέρου, η ιδιωτική ζωή του καθενός ολοκληρώνει το «τρίπτυχο» της εν δικαίωµα ανθρώπινης υπόστασης. Το άρθρο 9 κατοχυρώνει την ιδιωτική ζωή, τόσο τη φανερή όσο και την απόρρητη 99. Στο σηµερινό τεχνολογικό κόσµο είναι πολλή εύκολη η παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, αφού πολύ εύκολα ο άνθρωπος µπορεί να παρακολουθηθεί µε διάφορα οπτικοακουστικά µέσα, ή να καταστεί «διαφανής» 100, καθώς ολοένα και περισσότερες δραστηριότητές του καταχωρίζονται σε µνήµες ηλεκτρονικών υπολογιστών. Επιπλέον, συχνά είναι τα φαινόµενα των τηλεφωνικών υποκλοπών 101 και των παροµοίων παραβιάσεων του απορρήτου, γενικά (δηλαδή και των µηνυµάτων µέσω κινητών τηλεφώνων ή του ηλεκτρονικού ταχυδροµείου). Πρέπει, εν προκειµένω, να επισηµανθεί ότι στα πλαίσια της γενικής σχέσης, δεν είναι δυνατό να περιορίζεται οποιοδήποτε δικαίωµα και συνεπώς ούτε αυτό της ιδιωτικής ζωής. Στο επίπεδο δε της ειδικής σχέσης, µέτρα όπως 97 Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου. Κοινωνικός ανθρωπισµός. 98 Για τη σχέση ιδιωτικής ζωής, αξιοπρέπειας, βλ. Σταύρου Τσακυράκη, «Συναίνεση και αξιοπρέπεια», νοµική επιθεώρηση 31, Για τη διάκριση βλ. Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, συνταγµατικό δίκαιο, παραδόσεις συνταγµατικού δίκαίου, τόµος ΙΙΙ, Ι έκδ. Αθήνα. 100 Αλεξάνδρου Κ. Καλαντζή, «Η προστασία του ατόµου από την αυτοµατοποιηµένη επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων», ΝοΒ 44, Σταύρου Τσακυράκη, «Το απόρρητο της επικοινωνίας, απόλυτα απαραβίαστο ή ευχή της έννοµης τάξης;», ΝοΒ, 41,

20 παρακολουθήσεις κτλ επιτρέπονται µόνο αν διαπιστωθεί η ύπαρξη αιτιώδους συνάφεια µεταξύ του δικαιώµατος και του θεσµού. Ένα επίκαιρο παράδειγµα που προβληµατίζει αποτελεί η τοποθέτηση καµερών ενόψει των ολυµπιακών αγώνων. Και σ αυτή την περίπτωση, στα πλαίσια των προληπτικών µέτρων ασφάλειας, ακόµη κι αν τελικά καταλήξουµε στην αναγκαιότητα αυτών, σε καµία περίπτωση δεν θα πρέπει να αφορούν σε όλη την επικράτεια και φυσικά αµέσως µόλις παύσει ο γενεσιουργός λόγος υποβολής τους, θα πρέπει να εξαλειφθούν. 6.2.δ. Ισότητα. Ζήτηµα τίθεται ως προς το δικαίωµα της ισότητας του άρθρου 4 Σ. ηλαδή κατά πόσο υπάρχει ισότητα στις επιλογές των πολιτών. Έχουν δηλαδή όλοι τη δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή και µέσω αυτού σε πλήθος βάσεων δεδοµένων, ή τελικά το δικαίωµα στην πληροφόρηση είναι ένα δικαίωµα µε περιορισµένους φορείς; 102 Υποστηρίζεται, βέβαια και η άποψη 103 πως ακόµη κι αν δεν αποτελεί ένας υπολογιστής µέσο ελευθερίας για όλους, αποτελεί πάντως µέσο για τους περισσότερους και τουλάχιστον όχι για τους λίγους. 6.2.ε Υγεία και περιβάλλον. Καθώς η υγεία αποτελεί δικαίωµα δύο όψεων 104 (µιας αρνητικής και µιας θετικής, στα πλαίσια της οποίας το κοινωνικό κράτος υποχρεούται να µεριµνά για την υγεία των πολιτών), εν µπορούµε να βιώνουµε µια ανεξέλεγκτη οικονοµική ελευθερία, αψηφώντας τις καταστροφικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία. Σ αυτό το κλίµα κινούµενα τα ελληνικά δικαστήρια, απαγορεύουν την εγκατάσταση και λειτουργία κεραίας κινητής τηλεφωνίας 105, όπου πιθανολογείται βλάβη της υγείας των πολιτών και υποχρεώνουν τη διοίκηση να ερευνά σε κάθε περίπτωση αν διασφαλίζεται επαρκής προστασία των ανθρώπων από τα ηλεκτροµαγνητικά πεδία Ελίζας Αλεξανδρίδου, «Ηλεκτρονικό εµπόριο και προστασία του καταναλωτή», νοµική επιθεώρηση 30, Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, «Η επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα»ε 2/ Χ. Ανθόπουλου,»Η προστασία της υγείας ως θεµελιώδες κοινωνικό δικαίωµα», ΤοΣ 4/ /1998 Μονοµελούς Πρωτοδ. Πειραιώς. 106 ΣτΕ 2546/ Mark Sanders, τεχνολογίες επικοινωνίας, σ.54, (σύγχρονες ακτίνες θανάτου)

21 Στενά συνδεδεµένο µε την υγεία είναι το περιβάλλον, που η προστασία του αποτελεί κρατική υποχρέωση, προκειµένου να επιτευχθεί η αρχή της αειφορίας 108. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα 109, µολύνουν τον περιβάλλοντα χώρο µας. Τα χηµικά λιπάσµατα, µολύνουν το έδαφος και κατά συνέπεια τα νερά µε όλες τις επιπτώσεις που έχει αυτό στην πανίδα και χλωρίδα. Τέλος, τα διάφορα πυρηνικά και χηµικά όπλα, αποτελούν παρούσες απειλές του κόσµου µας. Κίνδυνος: δηµιουργία ηλεκτρονικού κράτους. Πραγµατική απειλή των συνταγµατικών δικαιωµάτων αποτελεί ο κίνδυνος δηµιουργίας ενός ηλεκτρονικού κράτους 110. Ενός κράτους αστυνόµου των πολιτών και των δικαιωµάτων τους. Αναµφισβήτητα η τεχνολογία βοηθά µια τέτοιου είδους αστυνόµευση. υνατότητα συλλογής, επεξεργασίας, καταχώρησης πληροφοριών( ηλεκτρονικό φακέλωµα, κατά τον τρέχοντα όρο), παρακολουθήσεις, υποκλοπές κτλ, είναι κάτι εξαιρετικά απλό µε την τεχνολογική υποστήριξη. Ένας τέτοιος κίνδυνος µόνο στο πλαίσιο µιας δηµοκρατικής κοινωνίας µπορεί να αντιµετωπισθεί. 6.3 Σύνθεση. ιαπιστώνεται συνεπώς, αυτό που πολλοί επισηµαίνουν κατά καιρούς, ότι δηλαδή το αν η σύγχρονη τεχνολογία θα καταστεί επικίνδυνη ή ευεργετική για τους ανθρώπους - και άρα και για τα δικαιώµατα αυτών- εξαρτάται από την κακή ή καλή χρήση της. Το δίκαιο στην προσπάθειά του να ρυθµίσει την τεχνολογική αναρχία, θεσπίζει σειρά νόµων, που σε συνδυασµό µε τις οριοθετικές των δικαιωµάτων ρήτρες, δηµιουργούν ένα πλέγµα που βοηθούν την κοινωνία να αποκτήσει τεχνολογική ωριµότητα και να καταφέρει έτσι να αφοµοιώσει τα τεχνολογικά επιτεύγµατα. 108 Γεωργίου Ιω. ελλή, Κοινοτικό δίκαιο περιβάλλοντος, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, σ.38 επ. Περιβάλλον και αειφορία. 109 Βλ. σηµ Ανδρέα Γ. ηµητρόπουλου, Ε 2/

22 7. Επίλογος: Γίνεται λοιπόν εµφανές πως η τεχνολογία, µέσα από τη θετική της όψη, εξασφαλίζει πλήθος δυνατοτήτων στον άνθρωπο, που τον βοηθούν να καλυτερεύσει τον τρόπο διαβίωσής του και συνεπώς να βελτιώσει τον κόσµο που τον περιβάλλει. Όµως βιώνει διαρκώς και την απειλή προσβολής των θεµελιωδών του δικαιωµάτων. ικαιώµατα όπως η ιδιωτική ζωή, η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, η ανθρώπινη αξία συνεχώς ακροβατούν στο τεχνολογικό σκοινί της προόδου και της εξέλιξης. Οι θεσπισµένοι νόµοι που προστατεύουν πολλά από τα απειλούµενα δικαιώµατα, προσπαθούν να ρυθµίσουν τα προβλήµατα που η τεχνολογία δηµιουργεί εξ αιτίας της κακής της χρήσης. Αυτή η κακή χρήση είναι που αποτελεί πρόκληση δεινών και όχι η τεχνολογία αυτή καθ αυτή. Μόνο αν γίνει αυτό κατανοητό, µπορεί η κοινωνία να αποκτήσει την ανάλογη τεχνολογική ωριµότητα που απαιτείται, ώστε να κρίνει την τεχνολογία βάσει των δεδοµένων και όχι βάσει ολοκληρωτικών αντιλήψεων. Αντιλήψεων που, σε καµία περίπτωση δεν συνάδουν µε µια ορθολογιστική κοινωνία του εικοστού πρώτου αιώνα, που θεµελιώνεται στην επιστήµη και απαρνείται κάθε σκοταδιστική ιδέα του µεσαιωνικού της παρελθόντος

23 8. Αρθρογραφία Αλεξανδρίδου, Ε., 2001, «Ηλεκτρονικό εµπόριο και προστασία του καταναλωτή», νοµική επιθεώρηση 30. Ανθόπουλου, Χ., 1993,»Η προστασία της υγείας ως θεµελιώδες κοινωνικό δικαίωµα», «Το Σύνταγµα». Βασιλακάκη, Ε., 1984, «Το πρόβληµα της προστασίας του πολίτη απέναντι στην καταχρηστική εφαρµογή της πληροφορίας». Αρµενόπουλος. Γέροντα Α., 1989, «Η ηλεκτρονική επεξεργασία των προσωπικών πληροφοριών». ( Ο Γερµανικός Οµοσπονδιακός νόµος για την προστασία του πολίτη από την αυτόµατη επεξεργασία των προσωπικών πληροφοριών ). «Το Σύνταγµα». Γέροντα, Α.,1989, «Η ηλεκτρονική επεξεργασία των πληροφοριών και η προστασία των θεµελιωδών δικαιωµάτων σύµφωνα µε την νοµολογία του οµοσπονδιακού συνταγµατικού δικαστηρίου της. Γερµανίας», «Ελληνική ικαιοσύνη», 30. Christian, Β., 1994 la loi relative au respect du corps humain, «La semaine juridique». ασκαλάκη,., 2003, «Η θέαση του άλλου: όψεις του πολιτισµού της σύγχρονης µαζικής επικοινωνίας», «Νοµική επιθεώρηση», τ. 31.Αντ. Ν. Σακκουλα. ηµητρόπουλου, Α., Γ., 2004, «Η επίδραση της σύγχρονης τεχνολογίας στα συνταγµατικά δικαιώµατα», «Επιθεώρηση ηµοσίου και ιοικητικού ικαίου», 2. ηµητρόπουλου, Α., Γ., 1996, «Η ανθρώπινη αξία», «Νοµική επιθεώρηση». Ζώρα, Κ., Λ., 1978, «Η συνταγµατική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας κατά το γερµανικό οµοσπονδιακό σύνταγµα», «Το Σύνταγµα». Haeberle, P., 1982, «έννοια και περιεχόµενο της ανθρώπινης αξίας κατά το γερµανικό και το ελληνικό σύνταγµα», «Το Σύνταγµα»

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά δικαιώματα. Ο όρος «ατομικά δικαιώματα» επικράτησε ανάμεσα σε πολλούς άλλους, όπως «θεμελιώδη»

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 26-04-2004 ΑΠ: 877 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΘΕΜΑ: Όροι για την νόµιµη επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΙΔΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΟΑΤ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Τετάρτη 23 Μαΐου, 2012 «Τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. ιεύθυνση Γραµµατείας Αθήνα, 17.05.2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3409 Προς Αρχή ιασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α ΑΕ) Ιερού Λόχου 3, Μαρούσι 151 24, Αθήνα Email: kanonismos@adae.gr. ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1 Ανάλυση και Επίδραση του υπό διαμόρφωση Νέου Θεσμικού Πλαισίου στη Δικτυακή Οικονομία και στη διάθεση & προσφορά Νέων Υπηρεσιών- Εφαρμογών Εισαγωγές Παρατηρήσεις - Γενικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 21 Μαΐου 2013 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας πραγματεύεται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την είσοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ «e-πιμενω» Θέµα ηµερίδας:

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 4: Ιατρική ηθική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Υποβοηθούμενη αυτοκτονία 2. Ευθανασία 3.Αρχή της αυτονομίας 4. Αρχή του αληθούς συμφέροντος 5.Αρχή της ιερότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η περιορισµένη εφαρµογή του δικαιώµατος της θρησκευτικής ελευθερίας στα πλαίσια της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. (υπόθεση αλλόθρησκου δασκάλου). Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: s_polites@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ armaos@kethea.gr Προτεραιότητες & βασικά μεγέθη εκπαίδευσης 2 Η ΔΒΜ αποτελεί προτεραιότητα σε διεθνές επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα Πνευματικής και Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας

Δικαιώματα Πνευματικής και Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας Η χρήση της παρούσας «Δημοτικής Δικτυακής Πύλης» (εφεξής «ΔΔΠ») υπόκειται στους Όρους Χρήσης που παρατίθενται στη συνέχεια. Οι Όροι Χρήσης απευθύνονται σε κάθε άτομο, φυσικό ή νομικό πρόσωπο (εφεξής «χρήστης»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχή της Νομιμότητας ως Οριοθέτηση των Συνταγματικών Δικαιωμάτων

Η Αρχή της Νομιμότητας ως Οριοθέτηση των Συνταγματικών Δικαιωμάτων Προπτυχιακή Εργασία Έλενα Κοντραφούρη Η Αρχή της Νομιμότητας ως Οριοθέτηση των Συνταγματικών Δικαιωμάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ a) Συνταγματικά δικαιώματα Το θέμα που τίθεται υπό διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις Ε Ι Α Γ Ω Γ Η 16 1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΑΓΩΓΗ Παρατηρήσεις - χόλια - Επεξηγήσεις 1. «τις µέρες µας όλο και πιο σηµαντικό τµήµα των κανόνων δικαίου βρίσκεται έξω από το Κράτος, όπως π.χ. τα όργανα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Καταναλωτής, σύμφωνα με τον νόμο, είναι το πρόσωπο εκείνο για το οποίο προορίζονται τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρονται στην αγορά.

Καταναλωτής, σύμφωνα με τον νόμο, είναι το πρόσωπο εκείνο για το οποίο προορίζονται τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρονται στην αγορά. Ομιλία Συνηγόρου του Καταναλωτή, κ. Ευάγγελου Ζερβέα, στην εκδήλωση του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών στη Θεσσαλονίκη με θέμα: «Νέοι και διαδίκτυο: χρήσεις, εφαρμογές, ασφάλεια» (17-5-2009) (Προσφωνήσεις

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Διττός χαρακτήρας Συντάγματος 2. Διάκριση θεσμού-κανόνα 3. Η σχέση λόγου - πνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ

ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ  ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ» ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ H Γ.Σ.Ε.Ε υλοποιώντας την κοινωνική της δέσµευση για διαρκή διάλογο για τα θέµατα της εκπαίδευσης, συµµετέχει ενεργά στον εθνικό διάλογο για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

22η ιδακτική Ενότητα ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

22η ιδακτική Ενότητα ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 22η ιδακτική Ενότητα ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 1. Η οργάνωση του Κράτους (σ. 86) Την τοπική αυτοδιοίκηση - που οργανώθηκε για πρώτη φορά µε το νόµο της 27ης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάρτηση Απαντήσεων στις Εξετάσεις του μαθήματος «Στοιχεία Δικαίου και Κυβερνοηθική» Πέμπτη, 02 Ιούλιος :15

Ανάρτηση Απαντήσεων στις Εξετάσεις του μαθήματος «Στοιχεία Δικαίου και Κυβερνοηθική» Πέμπτη, 02 Ιούλιος :15 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ με παραπομπή στις σημειώσεις 1. 1. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) είναι Ανεξάρτητη Αρχή, βλ. Σημ. σελ. 11-12. 1. 2.Δ. Ότι πρέπει να διακινούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Το πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής 2. Σχέση της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ N.ΚΑΪΜΑΚΗΣ. Νίκος Καϊµάκης 1

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ N.ΚΑΪΜΑΚΗΣ. Νίκος Καϊµάκης 1 Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ N.ΚΑΪΜΑΚΗΣ Νίκος Καϊµάκης 1 Το «όραµα» της τεχνολογικής σύγκλισης Ορµητική είσοδος κέντρων οικονοµικής ισχύος Σκληρός ανταγωνισµός-συγκρούσεις Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά)

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η κατανόηση των βασικών θεωριών της βιοηθικής. 2. Η στοχευμένη αντιμετώπιση ηθικών προβλημάτων που ανακύπτουν σε αστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

6. Την πολυπλοκότητα της ταυτόχρονης προστασίας αντικρουόµενων θεµελιωδών ανθρώπινων δικαιωµάτων όπως η προστασία των ανηλίκων, η προστασία των προσωπ

6. Την πολυπλοκότητα της ταυτόχρονης προστασίας αντικρουόµενων θεµελιωδών ανθρώπινων δικαιωµάτων όπως η προστασία των ανηλίκων, η προστασία των προσωπ Κώδικας εοντολογίας για τις υπηρεσίες προστιθέµενης αξίας µέσω κινητών τηλεφώνων και την προστασία των ανήλικων χρηστών Ο παρόν Κώδικας θεσπίζεται µεταξύ των Εταιρειών Παροχής Υπηρεσιών Κινητής Τηλεφωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος Πρόλογος Η κατοχύρωση και η προστασία του δικαιώµατος της συνένωσης ή του συνεταιρίζεσθαι στο άρθρο 12 του ελληνικού Συντάγµατος δίνει σάρκα και οστά στο εύστοχο αρχαίο απόφθεγµα «η ισχύς εν τη ενώσει».

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης

Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης Ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη Θεµελιώδη δικαιώµατα και καταπολέµηση των διακρίσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγή Ιστορικό Οι αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ E ΕΦΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 8467 11 Νοεμβρίου 2016 ΤΕΥΧΟΣ ΤΡΙΤΟ Αρ. Φύλλου 1142 OΡΓΑΝΙΣΜΟΙ - ΛΟΙΠΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αριθμ. 790 Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξάρτιση, από Η/Υ. και τηλεόραση στο εξωτερικό. Αίτια και συνέπειες

Εφηβεία και Εξάρτιση, από Η/Υ. και τηλεόραση στο εξωτερικό. Αίτια και συνέπειες Εφηβεία και Εξάρτιση, από Η/Υ και τηλεόραση στο εξωτερικό. Αίτια και συνέπειες 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Το παραπάνω θέμα επιλέχτηκε για τους κάτωθι λόγους: Είναι επίκαιρο Αποτελεί σημαντικό ζήτημα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ... ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ν. ΙΝΤΖΕΣΙΛΟΓΛΟΥ... ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... V VII ΧXI ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι. Ορισµός του δικαίου της πληροφορικής... 1 ΙΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Η Ιταλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Β. Συνταγµατική θεµελίωση της Ιταλίας και της Ελλάδας στην Ε.Ε. Γ. Ο εκδηµοκρατισµός της Ένωσης και η θέση του πολίτη

Α. Η Ιταλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Β. Συνταγµατική θεµελίωση της Ιταλίας και της Ελλάδας στην Ε.Ε. Γ. Ο εκδηµοκρατισµός της Ένωσης και η θέση του πολίτη 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Μεταπτυχιακά ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο» Α) Συνταγµατική Θεµελίωση Ιταλίας και Ελλάδας στην Ε.Ε. Β) Η Θέση του Πολίτη στην Ε.Ε. σύµφωνα µε το Ευρωπαϊκό Σύνταγµα Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1. Ο παρών διαδικτυακός τόπος «Προδιαγραφές ΕΔ» ανήκει στο ΓΕΕΘΑ. Ο εν λόγω διαδικτυακός τόπος προσφέρει στους χρήστες/επισκέπτες υπηρεσίες ενημέρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών

Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών Τα Συνταγματικά δικαιώματα των αλλοδαπών Όνομα: Λυδία Βραδή ΑΜ:1340200700040 Διδάσκοντες: Α. Δημητρόπουλος, Σ. Βλαχόπουλος Μάθημα: Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα Δ Εξάμηνο Περιεχόµενα Σελ. Περιεχόµενα...2-3

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης& Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Ο ΠΥΛΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ & ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ Με το παρόν καθορίζονται οι όροι χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά µέσω της ιστοσελίδας https://client.offersaroundme.

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ Με το παρόν καθορίζονται οι όροι χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά µέσω της ιστοσελίδας https://client.offersaroundme. ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ Με το παρόν καθορίζονται οι όροι χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά µέσω της ιστοσελίδας https://client.offersaroundme.mobi (στο εξής «η Ιστοσελίδα») και της αντίστοιχης εφαρµογής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα