Η συνέχεια της ρήξης. Η Τρισεύγενη του Κωστή Παλαµά στη «Νέα Σκηνή» του Κωνσταντίνου Χρηστοµάνου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η συνέχεια της ρήξης. Η Τρισεύγενη του Κωστή Παλαµά στη «Νέα Σκηνή» του Κωνσταντίνου Χρηστοµάνου"

Transcript

1 Η συνέχεια της ρήξης. Η Τρισεύγενη του Κωστή Παλαµά στη «Νέα Σκηνή» του Κωνσταντίνου Χρηστοµάνου Μανόλης Σειραγάκης* «Οι λόγοι δεν εγνώσθησαν ακόµη, αλλ ο κ. Χρηστοµάνος µε ό,τι κι αν συνέβη είναι αδικαιολόγητος» 1 Η παραπάνω κρίση συνοψίζει χονδρικά τον τρόπο µε τον οποίο η κριτική αντιµετώπισε µέχρι σήµερα την διένεξη γύρω από την Τρισεύγενη, περίπου σαν µια αδικαιολόγητη επίθεση ενός υστερικού πλάσµατος µε στόχο ένα νηφάλιο, σεβάσµιο λόγιο. Θα προσπαθήσω να εντάξω τη διαµάχη στη συνολική διαδροµή του νεοελληνικού δράµατος και θεάτρου και, συµπληρωµατικά, στο πλαίσιο του γλωσσικού ζητήµατος και των κινήσεων διαµόρφωσης ενός αρραγούς δηµοτικιστικού µετώπου, το οποίο αναζητούσε στο θέατρο ένα φορέα µετάδοσης των γλωσσικών του ιδεών σε ευρύτερες µάζες, και στον Παλαµά έναν ηγέτη κύρους µε σταθερή παρουσία εντός ελληνικών συνόρων. Αποκοµµένη από το παραπάνω πλαίσιο, η διένεξη έχει ως τώρα παρουσιαστεί µε συναισθηµατισµό, αφού βάση κάθε αναψηλάφησης παραµένει το άρθρο του Γιάννη Σιδέρη (1947: ), γραµµένο στον ευρύτερο απόηχο της κηδείας του Παλαµά. Ο Σιδέρης απορρίπτει χωρίς εξήγηση το σύγχρονο µε τα γεγονότα άρθρο του Ξενόπουλου (1903: ), πιθανότατα επηρεασµένος από την διαµάχη του ζακυνθινού λόγιου µε τον Γ. Θεοτοκά στη Νέα Εστία (Θεοτοκάς 1944a, 1944b, Ξενόπουλος 1944a), όπου, λυτρωµένος από τη βαριά σκιά του Παλαµά, ο Ξενόπουλος ασκεί την αυστηρότερη µέχρι τότε κριτική του για τη θεατρική αλλά και ποιητική αξία της Τρισεύγενης 2. Το επιχείρηµα ότι ο Ξενόπουλος δρα κατά τη διένεξη µε αποκλειστικό κίνητρο την προσωπική συµπάθεια-αντιπάθεια και το συντεχνιακό συµφέρον (Πούχνερ 1995, 464) έχει σοβαρή βάση, η ένσταση πρέπει όµως να γενικευτεί σε όλους τους κριτικούς που τοποθετήθηκαν πάνω στη διένεξη, και στους δυο πρωταγωνιστές της. Άλλωστε η στάση του Ξενόπουλου ήταν, το 1903, µάλλον συµβιβαστική. Η φιλική του σχέση και µε τους δύο λόγιους και οι σοβαρές κατά καιρούς αντιρρήσεις του για κάποιες επιλογές τους, αδυνατίζουν το επιχείρηµα της µεροληψίας. Ο Ξενόπουλος διατηρούσε άλλωστε πιο στενή φιλία µε τον Παλαµά, ενώ µε τον Χρηστοµάνο είχαν αναφανεί πολύ σοβαρές διαφορές αντιλήψεων (Βαφειάδη 2007, ). Τα ζητήµατα που θέτει ο Ξενόπουλος δεν πρέπει να υποτιµηθούν: η θέση της διένεξης µέσα στο γλωσσικό ζήτηµα, το αδιαφιλονίκητο κύρος του Παλαµά, η ουσιαστική διαφορά θεατρικού και αναγνωστικού κοινού. Ο Ξενόπουλος ισχυρίζεται ότι, τουλάχιστον αρχικά, η διαµάχη δεν αφορούσε την αξία του κειµένου αλλά µόνο τη σκην(ογραφ)ική του πραγµάτωση και τα πρακτικά εµπόδια που αυτή συναντούσε, κι ότι η σύµπτυξη πράξεων που πρότεινε ο Χρηστοµάνος δεν υποδείκνυε δραµατουργικές αδυναµίες στο έργο αλλά παραδεχόταν τεχνικές αδυναµίες του κτηρίου που στέγαζε τη Νέα Σκηνή και είχε στόχο κυρίως να ξεπεραστούν αυτές. Μια συνέντευξη του * Μανόλης Σειραγάκης, Λέκτορας Θεατρολογίας, Πανεπιστήµιο Κρήτης. Η εισήγηση αποτελεί µέρος ευρύτερης µελέτης υπό έκδοση µε τίτλο «Ο Κωνσταντίνος Χρηστοµάνος ως σκηνοθέτης αρχαίου δράµατος». Η συµµετοχή του συγγραφέα µε εισήγηση στο Ε Συνέδριο της ΕΕΝΣ πραγµατοποιήθηκε µε την οικονοµική υποστήριξη του Ειδικού Λογαριασµού του Πανεπιστηµίου Κρήτης. Τελευταία δηµοσίευση: Ναπολέων Λαµπελέτ, ένας ανέστιος κοσµοπολίτης: Συµβολή στην καταγραφή της θεατρικής του δράσης, Κέντρο Ελληνικής Μουσικής, Αθήνα Άστυ 4586 (1903) 1. Ας σηµειωθεί πάντως και η ένσταση για την Τρισεύγενη στο ίδιο άρθρο «ότι το ωραίον αυτό έργον είναι γραµµένον εις µία γλώσσαν ην πιθανόν να εκτιµά ο συγγραφεύς και να εργάζηται υπέρ αυτής, δεν είναι όµως και η γλώσσα ην στέργει να ενστερνισθεί η ανεπτυγµένη τάξις. Κρίµα ότι ο κ. Παλαµάς δεν το έγραψεν εις την καθαρεύουσαν». 2 Βλέπε την αναδίπλωση του Ξενόπουλου (1944c) µετά την παρατήρηση του Μιχάλη Ροδά (1944a,1944b) ότι ο ζακυνθινός αµφισβητεί σε άρθρο του στα Αθηναϊκά Νέα (26 Ιουνίου 1944) όχι µόνο τη θεατρική αλλά και την ποιητική αξία του Παλαµά.

2 Παλαµά επτά χρόνια µετά, τείνει να επιβεβαιώσει τα παραπάνω, προσθέτοντας µια επιπλέον παράµετρο: «έδωκα το έργον µου, αλλά όσον αι ηµέραι επερνούσαν και έβλεπα ότι επρόκειτο να παρασταθή, ησθανόµην ένα φόβον, έτσι, εν είδος ανθρωποφοβίας προερχοµένης ίσως από την συνήθειαν που έχω να ζω βίον µοναχικόν. Έδραξα λοιπόν την πρώτην περίστασιν κατά την οποίαν ο κ. Χρηστοµάνος ήθελε να µεταβάλη µερικά σκηνικά και το επήρα οπίσω» (Παλαµάς 1910:1). Η βραδιά θα µπορούσε να προσδιοριστεί µε σχετική ακρίβεια: είναι η 9 η ή 10 η Αυγούστου Ο Χρηστοµάνος, έχοντας ήδη αναγγείλει στα προγράµµατα του θιάσου την Τρισεύγενη, έχοντας προφανώς ξεκινήσει πρόβες πάνω στο έργο που προγραµµατιζόταν να κάνει πρεµιέρα µετά το Δεκαπενταύγουστο (Νέον Άστυ, 599, 1903: 1), καλεί τον Παλαµά στο θέατρο για συζήτηση. Στα δυο χρόνια της µέχρι τότε λειτουργίας της ο ποιητής-συνιδρυτής της Νέας Σκηνής είχε δει εκεί µόνο δυο-τρεις παραστάσεις και άλλες τόσες στο Βασιλικό, στοιχείο που ισχυροποιεί περαιτέρω τον εξοµολογητικό ισχυρισµό περί ανθρωποφοβίας. Ο ισχυρισµός θα ενισχυθεί από το γεγονός ότι κατά την πρεµιέρα του έργου, δώδεκα χρόνια µετά, η µόνη απουσία εκπροσώπου της αθηναϊκής λογιοσύνης από την αίθουσα του Δηµοτικού Θεάτρου ήταν του ίδιου του συγγραφέα, παρόλο που η παράσταση δινόταν µε τη συγκατάθεσή του. Το γεγονός οδηγεί στο συµπέρασµα ότι ο Παλαµάς δεν είχε µόνο ανθρωποφοβία αλλά και µια ακόµα µεγαλύτερη αγωνία για τον τρόπο µε τον οποίο θα υποδεχόταν κάθε έργο του το κοινό. Χαρακτηριστικό είναι ένα απόσπασµα από την αλληλογραφία του που αναφέρεται στον Ξενόπουλο: «Σαν έγραψε το δράµα του Το Μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας είχε πείσει τον εαυτό του πως το δράµα του είναι καµωµένο επίτηδες και µόνο για τη σκηνή και δεν µπορεί παρά να θριαµβεύση στο θέατρο. Παραστάθηκε. Ο κόσµος νοµίζω, δεν το δέχτηκε µ ενθουσιασµό. Σε λιγάκι έσβυσε και ο ενθουσιασµός του ποιητή για το δράµα του. Ένιωσε τι ελαττώµατα έχει. Άλλοι µήτε τόση πεποίθηση θα είχανε στο έργο τους πριν παρασταθή, µήτε κι αφού παραστάθηκε θα λογάριαζαν τόσο την εντύπωση του κόσµου» (Πούχνερ, 1995, 465, υπ Η υπογράµµιση δική µου). Εντυπωσιακή σύµπτωση -ή µήπως πικρό σχόλιο;- ότι στην κορύφωση της διένεξης εµφανίζεται στην Εστία άρθρο για τις εκδηλώσεις πανικού των δραµατικών συγγραφέων πριν από την πρεµιέρα των έργων τους (Ψ. 1903: 1). Καθοριστικό για τη φύση και το χαρακτήρα της διένεξης είναι ότι όταν ξεσπάει, αρχές Αυγούστου του 1903, το δράµα του Παλαµά έχει µόλις κυκλοφορήσει σε βιβλίο, σε µια µορφή δηλαδή που, κατά την άποψη του ποιητή είναι σηµαντικότερη από τη σκηνική πραγµάτωση 3, οριστική κι απαρασάλευτη: «Τελειωµένο. Είχε δηλαδή περάσει από τις δοκιµασίες όλων των έργων που πλάθονται από όλα τα πανηγύρια των συλλήψεων και τις λαχτάρες των εκτελέσεων απ όλα τα χτένια και τα κόσκινα απ όλες τις µεταβολές και τα διορθώµατα, και τα σβυσίµατα και τα γραψίµατα το δράµα χύθηκε στο καλούπι του το τελειωτικό το σχέδιον, εικόνα και το πρόπλασµα το γύψινον, άγαλµα στο χάλκωµα του λόγου» (Παλαµάς 1903a, 2). 3 Η υπεροχή του βιβλίου έναντι της σκηνικής πράξης είναι αίσθηση διάχυτη στα γραπτά του. «Ο Παλαµάς πάντα βλέπει τη δραµατουργία να βρίσκεται µπροστά από τις σκηνικές εξελίξεις» παρατηρεί ο Πούχνερ (1995, 50). Αντίστοιχα προκρίνει την απαγγελία ως σηµαντικότερη έναντι της µιµητικής (διάβαζε «υποκριτικής», Πούχνερ 1995, 87 υπ. 156), την υποκριτική επικίνδυνη να προδώσει το πνεύµα του έργου όσο και η µετάφραση, επειδή ερµηνεύει (Πούχνερ 1995, 67-68), πιστεύει πως το µεγαλείο της σκηνικής και της υποκριτικής τέχνης δρα βλαπτικά µόλις αποµακρυνθεί από το στόχο να υπηρετεί πιστά το δράµα και αυτονοµηθεί, αρχίζοντας να αλλοιώνει και να προσθέτει (Πούχνερ 1995, 83). Πολλές από τις θεωρούµενες θεατρικές εξόδους του (Πούχνερ 1995, 76-77) είναι στην ουσία ακροάσεις απαγγελιών, ενώ συχνά, αδυνατώντας να δεχτεί αυτάρκεια και αποτελεσµατικότητα της σκηνής στην απόδοση του νοήµατος και των ιδεών, επιζητεί την ύπαρξη ενός ζωντανού εξηγητή, όπως πριν την παράσταση των Νεφελών του Αριστοφάνη (Πούχνερ 1995, 47), ή ενός κατατοπιστικού γραπτού κειµένου στο πρόγραµµα όπως στην παράσταση της Νεκρής Πολιτείας (Πούχνερ 1995, 93 υπ. 175). Η αίσθηση ενός «φιλολογικού» θεάτρου, το οποίο µάλιστα το άκουγε έχοντας κλειστά τα µάτια ακόµα και στις πλατείες των θεάτρων, κυριαρχεί.

3 Ο ποιητής που ως κριτής των δραµατικών διαγωνισµών θεωρούσε αναγκαία στάδια περαιτέρω ωρίµανσης ενός δράµατος µετά τη συγγραφή την έκδοση και την παράσταση (Πούχνερ 1995, ), αποφαινόταν ότι για τα δικά του έργα η διαδικασία των σχετικών ζυµώσεων ολοκληρωνόταν στο γραφείο του κι όχι στην πρόβα ή το ανέβασµα. Με την αντίφαση αυτή, µια ανάµεσα σε πάµπολλες µέσα στο πληθωρικό κριτικό έργο του Παλαµά 4, αγγίζουµε την ουσία της διαµάχης: ο Παλαµάς θεωρούσε αυτονόητο ότι το αίτηµα του Χρηστοµάνου να ανεβάσει το έργο του αφορούσε το κείµενο αυτολεξεί, τη στιγµή που κάτι τέτοιο ήταν -και παραµένει για την παγκόσµια πρακτική- αδιανόητο, οι µικρές ή µεγαλύτερες προσαρµογές για χάρη της βέλτιστης σκηνικής παρουσίασης θεωρούνταν ήδη από τότε αυτονόητες και επιβεβληµένες. Στα θέατρα της Ευρώπης, τη ζωή και τη δράση των οποίων υποτίθεται ότι παρακολουθούσε ο Παλαµάς, είχαν ανατεθεί µάλιστα σε συγκεκριµένη επαγγελµατική ειδικότητα, όχι του δραµατουργού -όπως ίσως θα περιµέναµε- αλλά του σκηνοθέτη. 5 Η εξέλιξη αυτή ήταν γνωστή ακόµα και στην Ελλάδα, όπως είχε φανεί από τον Κανονισµό του Βασιλικού Θεάτρου (άρθρο 17 Α ). Ο σκηνοθέτης µπορούσε να εισηγηθή «όσας τυχόν ήθελε νοµίση αναγκαίας µεταβολάς και περικοπάς του κειµένου» (Γλυτζουρής 1996, 77). Ο Παλαµάς δεν έκρυβε στα γραπτά του την αντιπάθειά του για κάθε µεσολάβηση ανάµεσα στον ποιητή και τον αναγνώστη. Αντιµετώπιζε τη σκηνή και τους ανθρώπους της σαν έναν περιττό ενδιάµεσο που δεν έχει καµιά πιθανότητα να προσφέρει το παραµικρό στο δραµατικό έργο. Η βεβαιότητά του για τον βλαπτικό τους ρόλο θυµίζει την αντίστοιχη του ιταλικού ρητού για τη λειτουργία του µεταφραστή ως tradittore tradutore 6. Αρνούνταν δηλαδή όχι µόνο το δηµιουργικό ρόλο που θα µπορούσε να έχει ο Χρηστοµάνος στο ανέβασµα, αλλά συνολικά την καινούργια θέση που ερχόταν να πάρει στο ευρωπαϊκό θέατρο η ειδικότητα του σκηνοθέτη 7. Κι αυτός ακριβώς είναι ο χαρακτήρας της διένεξης, διαµάχη όχι µεταξύ δυο λογίων, νηφάλιων ή υστερικών αδιάφορο, αλλά µεταξύ Συγγραφέα και Σκηνοθέτη 8, µεταξύ µιας ειδικότητας της οποίας η θέση κλονίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα, ακόµα και στην Ελλάδα, και µιας άλλης που δυναµική, αντισυµβατική, άλλοτε 4 Πρώτος είχε αναφερθεί στον «απροσδόκητο αθεάτριστο αντιφατικό θεατροµανικό» Παλαµά ο Γεωργουσόπουλος (1993, 29-41), χωρίς ωστόσο να υποδεικνύει τις σχετικές αντιφάσεις. «Αθεράπευτο δυαδισµό» χαρακτηρίζει την τάση του κριτικού Παλαµά να ταλαντεύεται ανάµεσα σε δύο άκρα ο Βουτουρής, (2006, 233, υπ. 309). Ειδικά πάνω στο ζήτηµα της διένεξης πάντως, η πιο χτυπητή αντίφαση καταγράφεται από τον Παλαµά (1915, 1) µε αφορµή τη δραµατοποίηση της Κερένιας Κούκλας. Ο Παλαµάς θεωρεί αδικαιολόγητους τους φόβους που εκφράζει αναγνώστης σε επιστολή του µήπως αλλοιωθεί κατά τη διασκευή το πνεύµα του, νεκρού πια, συγγραφέα: «Το έργον του καλλιτέχνου, µετά θάνατον µάλιστα και µε την πάροδον του χρόνου, χωρίς να παύση του είνε καλλιτέχνηµα, είναι εν ταυτώ και υλικόν πλούσιον προς εκµετάλλευσιν από άλλους τεχνίτας επιγόνους παντός είδους, διά λόγους είτε σχετικούς προς την τέχνην είτε και ασχέτους. Δεν ωφελεί να θέτωµεν αρχήν εκ των προτέρων. Η περίστασις θα µας καθοδηγήσει την κρίσιν ή την κατάκρισιν». 5 Ο Levin (2007: 28-29) χαρακτηρίζει την µετατόπιση της σχετικής αρµοδιότητας από το δραµατουργό στο σκηνοθέτη ως καινοτοµία που συντελέστηκε πρώτα στα οπερατικά θέατρα της Ευρώπης. 6 Βλ. παραπάνω, υποσηµείωση 3. Η άρνηση αυτή δεν έγινε καµιά προσπάθεια να κρυφτεί ούτε στην πρώτη έκδοση του έργου λίγες µέρες πριν την προγραµµατιζόµενη πρεµιέρα, όπου ο Παλαµάς σηµείωνε χαρακτηριστικά στον Πρόλογο: «το δράµα τούτο, καθώς έγινε, δεν παρουσιάζει τόσο ρόλους και φορέµατα και σκηνογραφίες» (Παλαµάς, 1995, 163). 7 Η απόσταση µεταξύ λογοτεχνικής δραµατογραφίας και πρακτικού θεάτρου «χρωµατίζει σχεδόν όλα τα θεατρολογικά γραπτά του Παλαµά και τους αποτυπώνει ένα χαρακτηριστικό στίγµα: αποστροφή από την εύκολη επιτυχία, εκλεκτικισµό, ακόµα και αριστοκρατισµό, υπεροχή του ποιητή πάνω στο σκηνοθέτη και τον ηθοποιό, ο οποίος θεωρείται απλώς εκτελεστής της αισθητικής βούλησης του δραµατουργού. Τέτοιες απόψεις ήχησαν από την αρχή του αιώνα κάπως περίεργα, εκείνα τα χρόνια που µεσουρανούσαν οι µεγάλες σκηνοθετικές µορφές των Ράινχαρτ, Στανισλάφσκι, Μέγερχολντ, Craig, Appia, Ernst Fuchs κτλ, οι οποίοι θα εγκαινιάσουν την εποχή του θεάτρου του σκηνοθέτη, που ακόµα και σήµερα διανύουµε»: (Πούχνερ 1995, 29). 8 Ο Σιδέρης, µε όλες του τις αγκυλώσεις, είναι από τους πρώτους που αντιλήφθηκαν ως τέτοιο το χαρακτήρα της διένεξης, παίρνοντας ωστόσο εξόφθαλµα το µέρος του ποιητή: «τίποτα πιο φυσικό από µια τέτοια διαφορά µεταξύ του σκηνοθέτη που έχει τις απόψεις του και του ποιητή που κοιτάει τη δουλειά του και δεν αποβλέπει στο θέατρο παρά στο βιβλίο πρώτα-πρώτα φρόντισε να το τυπώσει παρά να το δώσει να το παίξει»: (Σιδέρης 1947, 193).

4 προκλητική και βλάσφηµη, άλλοτε υποσχόµενη θέατρο συνόλου, ιστορική πιστότητα και ακρίβεια, σεβασµό στο πνεύµα του συγγραφέα διεκδικεί µε σοβαρές αξιώσεις την κορυφή στη θεατρική ιεραρχία. Καθόλου συµπτωµατικά, ο Παλαµάς κι ο Νουµάς θα ονοµάζουν στο εξής «θεατρώνη» το σκηνοθέτη που κατασπατάλησε την ατοµική και οικογενειακή του περιουσία για να λειτουργήσει το πρώτο ελληνικό θέατρο τέχνης 9. Η λύση της συνεργασίας Χρηστοµάνου-Παλαµά θα παραδώσει τον σκηνοθέτη εύκολη λεία στον Τύπο (είχε ήδη άλλωστε συγκρουστεί µε πλήθος συντάκτες, αρχισυντάκτες και έντυπα) 10, σε οµοβροντία µε όσους λόγιους αναγνωρίζουν την παραµικρή ποιητική αξία στον Παλαµά. Την ίδια ώρα πάντως ο Μ[ήτσος] Χατζόπουλος (1903, 1) καυτηρίαζε την υποκρισία της ευκαιριακής στράτευσης των δραµατογράφων πλάι στον Παλαµά µε σηµαία την αλλοίωση των κειµένων, υπενθυµίζοντάς τους τη γενικευµένη πρακτική τους να µεταφέρουν στα καθ ηµάς τις ξένες κωµωδίες, πρακτική που, κατά τον Χατζόπουλο, ο Χρηστοµάνος οδηγούσε τώρα στα άκρα. Παράλληλα, µε προεξάρχοντες τους Νιρβάνα, Ξενόπουλο, Επισκοπόπουλο θα εµφανιστούν και οι φωνές εκείνες που θα υποστηρίξουν ότι το δράµα του Παλαµά βρίθει ποιητικότητας αλλά στερείται θεατρικότητας. Καθώς οι αντιρρήσεις αυτές θα επιδεινώσουν ραγδαία για τους δυο τελευταίους τη σχέση µε τον Παλαµά (Πούχνερ 1995, Μαυρέλος 2011, 79), αξίζει να επανεξεταστεί, πέρα από το θέµα της υποτιθέµενης νηφαλιότητας του Παλαµά σε τέτοιες συγκρούσεις, µήπως η διένεξη εντάσσεται τελικά στο ευρύτατο πλέγµα των κατά καιρούς επιθέσεων κατά του Παλαµά και κατά της ηγεµονίας του στο λογοτεχνικό στερέωµα. Με νωπή τη διαµάχη Παλαµά-Εφταλιώτη το 1899, και το περίφηµο πύρινο άρθρο κατά του Παλαµά στο Διόνυσο από τον Κωνσταντίνο Χατζόπουλο (1902, ), µπορεί κανείς εύκολα να διακρίνει πίσω από τις ανυπόστατες κατηγορίες του Χρηστοµάνου για έναν ποιητή που είναι «αγύριστος στα ξένα και απότιστος από ξενική φιλολογία» (Χρηστοµάνος 1903, 3), τη µοµφή της υπαναχώρησης: από τη µουσικότητα και την εσωτερικότητα των Ιάµβων και των Αναπαίστων, πίσω στις ηθογραφικές «ατέλειωτες κουβέντες» στη βρύση (Χρηστοµάνος 1903, 3) από τον κοσµοπολιτισµό του Παλαµά εκεί στη στροφή του αιώνα, πίσω στον ασφυκτικό χώρο της επαρχιακής κωµόπολης, που δεν είναι βέβαια αταύτιστη µε ορισµένο τόπο και χρόνο, όπως θαύµαζε ο Ποιητής σε έργα άλλων (Ζώρας 2007, 475), ούτε, βέβαια, Μεσολογγίτικη. Η οπτική του Παλαµά στην Τρισεύγενη, είναι αθηναϊκή - αθηναιοκεντρική, µε ανεξίτηλη µάλιστα τη σφραγίδα των σύγχρονων κοινωνικοπολιτικών γεγονότων της 9 Το λιβελογράφηµα που ξεκινά την εκστρατεία σπίλωσης του σκηνοθέτη (Νουµάς 58, 1903: 3), φιλοξενεί πάντως πολύ ενδιαφέροντες, όχι όµως και υποχρεωτικά βάσιµους, ισχυρισµούς, όπως ότι ο Παλαµάς επέβαλε εν µια νυκτί στους οµοϊδεάτες του τη θερµότερη δυνατή υποστήριξη του Χρηστοµάνου κατά την έλευση του τελευταίου στην Ελλάδα, παρά τις επιφυλάξεις άλλων. Η προσπάθεια να εκµηδενιστεί η αξιοζήλευτη λογοτεχνική καριέρα του Χρηστοµάνου στο εξωτερικό, που επισφράγισε η αξιοζήλευτη επιτυχία του Tagebuchblätter µε απανωτές εκδόσεις σε Γερµανικά, Γαλλικά, Ιταλικά, είναι προφανής. Παράλληλα, η ιδέα αξιοποίησης του θεσµού του θεάτρου για τους σκοπούς του γλωσσικού αγώνα είναι σίγουρο ότι απασχολούσε τους δηµοτικιστές, σύµφωνα και µε τα παραπάνω. Σύµπτωση ή όχι, παρά την υποτιθέµενη εκτίµηση του Παλαµά για τον σκηνοθέτη πριν τη ρήξη, παρά τη σύνθεση ποιήµατος για την έκδοση του Tagebuchblätter του Χρηστοµάνου, κανένα βιβλίο του τελευταίου δεν βρέθηκε στη βιβλιοθήκη Παλαµά. 10 Ενδεικτικά, Χρηστοµάνος 1901, 3 11 Ο Πούχνερ υποστηρίζει εκεί, υιοθετώντας τους ισχυρισµούς του Παλαµά, ότι η µεγάλη ρωγµή στη σχέση Παλαµά-Ξενόπουλου δεν προκλήθηκε από την κριτική του τελευταίου στα Παναθήναια αλλά από τον φιλολογικό απολογισµό του 1903 στην εφηµερίδα Αθήναι, όπου ο Ξενόπουλος (1904, 2) ισχυρίζεται ότι η Τρισεύγενη απέτυχε και ως βιβλίο. Στη δίνη του γλωσσικού αγώνα ωστόσο, θα πρέπει να θεωρήθηκε άξια ανταπόδοσης η επίθεση του Ξενόπουλου στον Νουµά στον ίδιο απολογισµό, κυρίως όµως η νηφάλια αποτίµηση ότι το µόνο αριστούργηµα του 1903 δεν ήταν η Τρισεύγενη αλλά η Φόνισσα του Παπαδιαµάντη. Η αυτονόητη σήµερα απόφανση φάνταζε εµπρηστική την ώρα που ο Εφταλιώτης χαρακτήριζε την Τρισεύγενη «το µεγαλείτερο δράµα που γράφτηκε στη Ρωµέικη» (Πούχνερ 1995, 438) κι ο Κονεµένος «το ωραιότερο έργο που διάβασε ύστερα από τα ποιήµατα του Σολωµού» (Πούχνερ 1995, 409), φανερώνοντας έτσι την εναγώνια προσπάθεια των δηµοτικιστών να σχηµατίσουν όπως-όπως ένα χρυσό κανόνα έργων στη δηµοτική, διαγράφοντας µονοµιάς, ανεξαρτήτως λογοτεχνικής αξίας, όλα τα αντίστοιχα στην καθαρεύουσα και κυρίως αποκλείοντας την πιθανότητα συγγραφής νέων.

5 στροφής του αιώνα, κυρίως των Ευαγγελικών. Η αλλαγή πλεύσης του Παλαµά από τα λόγια των «ανίδεων και των καλών ανθρώπων» στην αρνητική διαγραφή των νοικοκυραίων, του Δενδρογαλή και του Μπουρνόβα, θα πρέπει να συσχετιστεί και µε την αρνητική τροπή που πήραν για τους Δηµοτικιστές τα Ευαγγελικά µετά την παρέµβαση των Επαγγελµατικών Σωµατείων της Αθήνας, µε την αίτησή τους να προστατευθεί η πατροπαράδοτη καθαρεύουσα γλώσσα τους. 12. Η στροφή του Παλαµά προς ένα πιο µαχητικό ύφος µε στόχο το πλήθος, όπου ο πληγωµένος, έστω εθνικισµός κυριαρχεί 13, καταδίκαζε σε φοβερή µοναξιά τον κοσµοπολίτη Χρηστοµάνο. Από το πλήθος των κριτικών που αναλαµβάνουν την καταδίκη του αλαζόνα σκηνοθέτη ο ποιητής και η Τρισεύγενη θα κακοπάθουν όσο περίπου φοβόταν ο Παλαµάς ότι θα κακοπάθει και το δράµα του στα στενά όρια της Νέας Σκηνής: σ ένα έργο που γράφτηκε για να καυτηριάσει τις παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας του 1900, η σχετική στηλίτευση θα παρακαµφθεί πλήρως και η Τρισεύγενη θα αντιµετωπιστεί µε σοβινιστική περηφάνια ακόµα και ως εθνικό πολεµιστήριο σάλπισµα για τον Μακεδονικό Αγώνα, στον οποίο θέλει δεν θέλει πρέπει η χώρα να µπει: «Από λαγόνες τέτοιας Ελληνίδος θα βγούνε οι Έλληνες του µέλλοντος, οι ά λ λ ο ι» έγραφε χαρακτηριστικά o Βλάσης Γαβριηλίδης (Ακρόπολις 7709, 1903:1) Για έναν ολόκληρο µήνα (τεύχη 58-61) ο Νουµάς, εξαπολύει λιβελογραφική επίθεση εναντίον του σκηνοθέτη, υποστηρίζοντας ότι η παλιότερη µετάφραση της Άλκηστης (1901) δεν είχε φιλοτεχνηθεί από τον ίδιο, αφού δεν ήξερε, υποτίθεται, ελληνικά. Ο Παλαµάς (1903c) θα υιοθετήσει το ανύπαρκτο επιχείρηµα, όταν το Νοέµβρη του ίδιου χρόνου θα παιχθεί στη Νέα Σκηνή η Αντιγόνη του Σοφοκλή, σε µια µετάφραση - απότοκο της διένεξης, που φιλοτεχνήθηκε από το Χρηστοµάνο µε στόχο, όχι βέβαια να αποδείξει ότι ήξερε ελληνικά και µπορούσε να µεταφράσει κλασικούς µόνος του, όπως υποστήριξε ο Σιδέρης (1946, 1237), αλλά να προτείνει ένα µοντέλο καθοµιλούµενης αλλά και λογοτεχνικής γλώσσας, διαφορετικό από το αντίστοιχο των οπαδών του Παλαµά και του Νουµά, µε βασική δεξαµενή άντλησης λέξεων όχι µια ουτοπική ύπαιθρο αλλά το άστυ. Στη διαµόρφωση αυτών των απόψεων θα πρέπει να συνέβαλλε αποφασιστικά η εµπειρία του από την πρεµιέρα της Λιµπελάι του Σνίτσλερ στο Μπουργκτεάτερ (9 Οκτωβρίου 1895), όντας «το πρώτο έργο που ανέβαινε στο Βιεννέζικο κρατικό θέατρο γραµµένο στο ιδίωµα της πόλης» (Yeats, 1996, 180), έργο που την ίδια χρονιά ο Χρηστοµάνος είχε ανεβάσει και στη Νέα Σκηνή σε δική του µετάφραση του. Το ένστικτό του, ότι οι οπαδοί του Νουµά, αγκυλωµένοι στο ιδεολόγηµα ενός πλαστού λαογραφικού δηµοτικισµού της υπαίθρου, θα αντιδρούσαν στο άκουσµά της µε πουριτανισµό αντίστοιχο των αρχαϊστών, αποδείχθηκε αλάνθαστο (Ενδεικτικά, Ακρίτας, 2-8). Νωρίτερα, το Σεπτέµβρη του 1903 είχε δοθεί στη Νέα Σκηνή η πρεµιέρα των Κούρδων του Γιάννη Καµπύση. Το έργο δεν είχε ανακοινωθεί στο ρεπερτόριο του θιάσου στις αρχές του καλοκαιριού. Η κίνηση αποτελεί συνέχεια της ρήξης: ο Χρηστοµάνος ανεβάζει ένα συγγραφέα που είχε διατυπώσει νωρίτερα, µε πολύ µεγαλύτερη ένταση από τον Παλαµά, θεωρητικές απόψεις εχθρικές προς τη σκηνική πραγµάτωση του δράµατος, που είχε υποστηρίξει µε σθένος το δικαίωµά του να γράφει ανεπηρέαστος από τα γούστα του κοινού και που είχε δείξει µεγάλη αντοχή στην τήρηση αυτών των εξαγγελιών. Λίγο πριν το θάνατό του, τις µέρες που ξεκινούσε παραστάσεις η Νέα Σκηνή, ο Καµπύσης καλούσε σε αγώνα εναντίον των ιδεών, των πρακτικών, αλλά και του ίδιου του προσώπου του Παλαµά, τον οποίο θεωρούσε απόλυτα συµβιβασµένο µε τα γούστα του κοινού, συµβατικό, υποχείριο του Ψυχάρη και του δασκαλισµού του, εκπρόσωπο του εθνικού, κοινωνικού και λογοτεχνικού κατεστηµένου. Οι συνειρµοί που γεννιούνταν µε την πρεµιέρα των Κούρδων και τις 12 Για την έννοια του νοικοκύρη και τις σηµασίες της εκείνη την εποχή βλ. Ποταµιάνος 2011, Ενδεικτικά: «η δηµοτική µας γλώσσα είναι χίλιες φορές πιο επιτήδεια καµωµένη από κάθε άλλη ξένη γλώσσα κι είναι επιτήδεια καµωµένη για να µας ξαναπαρουσιάζει ξανανιωµένους τους αρχαίους µας» (Παλαµάς, 1903b, 1-3).

6 ποµπώδεις τιµές στη µνήµη του 14 ενέτειναν τη συναισθηµατική φόρτιση από τον πρόσφατο θάνατο του Καµπύση, υπενθυµίζοντας την ύστατη παρακαταθήκη του ότι πρέπει να πολεµηθεί ο Παλαµάς (Βουτουρής 2006, 226). Ο Νουµάς κατανοώντας απόλυτα το ποιον της πρόκλησης 15, δεν θα επιτρέψει µεγαλύτερο ρήγµα στους κόλπους των δηµοτικιστών. Δεν θα αγνοήσει την πρεµιέρα των Κούρδων, ούτε θα επιτεθεί φανερά στο νεκρό συγγραφέα: σε µια πρώτη κριτική του θα αναφερθεί εγκωµιαστικά µόνο στο έργο, αγνοώντας την παράσταση (Βάλλεν Στάιν, 6-7). Σε µια δεύτερη (Ταγκόπουλος 1903a: 1-2) θα θεωρήσει ότι οι αντιρρήσεις του Καµπύση ενάντια στον Ψυχάρη και τον Παλαµά, λανθασµένες αλλά σεβαστές, δεν µπορούν να συζητιούνται άλλο, ειδικά από αυτόκλητους συνεχιστές που καταντούν καρικατούρες, καθώς δεν κατανοούν τις ιδέες του Καµπύση. Παράλληλα υποβάλλεται η ιδέα ότι το κοινό της Νέας Σκηνής αποτελούν ξενοθρεµµένοι µπουρζουάδες (Νουµάς 63, 1903:6). Σύντοµα έπεται η µοµφή ότι ο Χρηστοµάνος κατέστρεψε το φινάλε των Κούρδων (Ο Νουµάς 65, 1903: 7) 16. Ως απάντηση, ο Χρηστοµάνος κάνει επίδειξη ανοχής σε «αντιθεατρικά» κείµενα αντίστοιχα της Τρισεύγενης, ανεβάζοντας τον Οκτώβρη σε τετράωρη παράσταση τον Μαρκήσιο Βιλεµαίρ της Γεωργίας Σάνδη. Στις αρχές του καλοκαιριού είχε αναγγελθεί και στο ρεπερτόριο του Βασιλικού Θεάτρου, πρόλαβε ωστόσο να το παρουσιάσει πρώτος εκείνος. Αντίστοιχα, στο ρεπερτόριο του Βασιλικού υπήρχαν έργα που είχε πρώτη αναγγείλει την ίδια περίοδο η Νέα Σκηνή: Μόνα Βάννα του Μάτερλιγκ σε µετάφραση του γραµµατέα της Γρ. Ξενόπουλου, Αντιγόνη σε έµµετρη µετάφραση Κωνσταντίνου Μάνου, ταυτόχρονα µε την αντίστοιχη µεταφραστική προσπάθεια του εξαδέλφου του Κωνσταντίνου Χρηστοµάνου. Ο ανταγωνισµός των δυο θεάτρων δεν πρέπει να θεωρηθεί άσχετος µε τη διένεξη. Κάποιοι από τους αρθρογράφους που θλίβονταν για την µαταίωση της πρεµιέρας της Τρισεύγενης δεν κατηγορούσαν µόνο τη Νέα Σκηνή, επειδή η µοναχοκόρη του Παλαµά δε βρήκε εκεί τη θέση που της άρµοζε, αλλά και το Βασιλικό (Επισκοπόπουλος [Γιαννόπουλος] 1903). Ο Στέφανος Στεφάνου, νέος διευθυντής του Βασιλικού Θεάτρου, είχε ενθαρρύνει τον ποιητή να γράψει για τη σκηνή του, δείχνοντας όµως παγερή αδιαφορία όταν στις αρχές του 1903 άκουσε να διαβάζονται µέρη της Τρισεύγενης. (Πούχνερ 1995, ) 17. Η επίµονη παράκληση του Χρηστοµάνου να ανεβάσει την Τρισεύγενη στη Νέα Σκηνή δεν πρέπει να θεωρηθεί ανεξάρτητη από το σχετικό κλίµα. Παράλληλα ο Στεφάνου προσπαθούσε να αναµορφώσει την ως τότε ανύπαρκτη σχέση του Βασιλικού µε το πλατύ κοινό, µε αξιοσηµείωτες πρωτοβουλίες: κατάργηση του φράκου ως απαραίτητου ανδρικού βραδινού ενδύµατος, κατάργηση των φιλοδωρηµάτων σε ταµείο και βεστιάριο, µείωση της τιµής εισιτηρίων της πρεµιέρας στα επίπεδα των υπόλοιπων ηµερών, θέσπιση ειδικών παραστάσεων µε ελαττωµένες τιµές: Νέον Άστυ 688 (1903): 4. Το πιο «φιλολογικό» δραµατολόγιο που ανακοίνωσε στις αρχές του καλοκαιριού, µε την αξιοποίηση, έστω ως µεταφραστών, σύγχρονων ελλήνων συγγραφέων, δηµοτικιστών στην πλειονότητά τους, έδειχνε την πρόθεση για µια νέα χρήση του θεάτρου. Οι δηµοτικιστές συνειδητοποιούσαν το ρόλο που µπορούσε να παίξει το Βασιλικό Θέατρο στο γλωσσικό ζήτηµα, ρόλο πολύ δυναµικότερο και ουσιαστικότερο από των λογοτεχνικών περιοδικών που ήλεγχαν, όπως του περιορισµένης κυκλοφορίας Νουµά. Η νέα διεύθυνση του Βασιλικού είχε κληρονοµήσει ωστόσο από τους προκατόχους της µια σειρά προβλήµατα µε κυριότερο, το δυναµικό των ηθοποιών. Αποτέλεσµα των 14 Στην πρεµιέρα παρουσιάστηκε δάφνινο στεφάνι, φιλοτεχνηµένο στη µνήµη του, που µετά την τρίτη παράσταση ο θίασος κατέθεσε στον τάφο του: Νέον Άστυ, 652 (1903). 15 Η ιδέα για παράσταση του έργου από τη Νέα Σκηνή είχε διατυπωθεί σαν πρόκληση από «αναγνώστη» του ήδη από τις µέρες της σύγκρουσης µε τον Παλαµά: (Νουµάς, 56, 1903: 7). 16 Η αρχική φράση «Οι Κούρδοι.Οι Κούρδοι» έγινε, σύµφωνα µε τον Νουµά, «Αχ, αυτοί οι Κούρδοι είναι παντού». 17 Η παραγγελία στον Παλαµά του ποιήµατος Το Χαίρε της Τραγωδίας αντί για ανέβασµα της Τρισεύγενης στο Βασιλικό ή αντί για παραγγελία άλλου δράµατος στον ποιητή δείχνει ότι η άποψη του Στεφάνου για έλλειψη θεατρικής αξίας στην Τρισεύγενη δεν είχε αλλάξει, µετά τη διένεξη.

7 ατυχών χειρισµών Βασιλιά και Αυλικών στο ζήτηµα της Δραµατικής Σχολής και του αδικαιολόγητου πρόωρου κλεισίµατός της, αποτελούσε ένα ετερόκλητο σύνολο που υπηρετούσε µια συµβατική ξεπερασµένη υποκριτική. Οι ηθοποιοί που αντιπροσώπευαν το όραµα ανανέωσης των υποκριτικών κωδίκων βρίσκονταν στο αντίπαλο θέατρο του Χρηστοµάνου. Η προσπάθεια προσέλκυσης, αν όχι δελεασµού, των µυστών ήταν βήµα αναµενόµενο που δεν άργησε να γίνει. Με την επιστροφή της Νέας Σκηνής από την χειµερινή περιοδεία την Άνοιξη του 1903 το Βασιλικό ανακοίνωνε αναπάντεχα ότι δέχεται υποψηφιότητες δοκίµων ηθοποιών. Στις 13 Αυγούστου, στο κορύφωµα της διαµάχης µε τον Παλαµά, ο Χρηστοµάνος ανοίγει άλλο ένα πολεµικό µέτωπο όταν επιτίθεται µε απίστευτη σφοδρότητα στον Στεφάνου, καυτηριάζοντας την πρακτική του να εµφανίζεται συχνά στις παραστάσεις του και να προσπαθεί να αποσπάσει µύστες της Νέας Σκηνής για να τους εντάξει στο δυναµικό του Βασιλικού (Αθήναι 298, 1903:2). Ο προσεταιρισµός του Παλαµά από το Βασιλικό µε την ανάθεση της σύνθεσης του Χαίρε της Τραγωδίας σε συνδυασµό µε την ολοµέτωπη επίθεση των λογίων στη Νέα Σκηνή αλλάζει τις ισορροπίες στην άµιλλα των δυο θεάτρων που ως το Δεκαπενταύγουστο του 1903 θύµιζε έντονα τη σύγκρουση Δαυίδ και Γολιάθ. Η αξιοποίηση στο έπακρο των τεχνικών δυνατοτήτων του Βασιλικού είχε δώσει στη Νέα Σκηνή ένα ακόµα καίριο κτύπηµα. Νωρίτερα, το Φλεβάρη του ίδιου χρόνου, σε µια ισοπεδωτική επίδειξη δύναµης κατά το ανέβασµα του Άσωτου του Φερντινάντ Ραϊµούντ, το Βασιλικό λάνσαρε την εφαρµογή του cambiamento, ταχύτατης δηλαδή αλλαγής σκηνικών «εις διάστηµα ολιγότερον του λεπτού», χωρίς κατέβασµα της αυλαίας ή διάλειµµα, µε γενικευµένο σκοτάδι. Στο ίδιο σηµείωµα πάντως που το Βασιλικό παρουσίαζε µε έπαρση την τεχνολογική καινοτοµία, απολογούνταν επειδή ανέβαζε ένα έργο «στηριζόµενον περισσότερον εις τον σκηνικόν διάκοσµον και εις τας φαντασµαγορικάς εικόνας παρά εις την φιλολογικήν του αξίαν» (Αθήναι 127, 1903: 4). Οι πολυµέτωπες συγκρούσεις θα αποµονώσουν πλήρως τον Χρηστοµάνο και θα τον οδηγήσουν σε οριστική ρήξη µε το λογοτεχνικό κόσµο της χώρας, ρήξη που είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα και που έφτανε εδώ στην κορύφωσή της. Η υποτιθέµενη αποτυχία της Νέας Σκηνής ίσως να µη σχετίζεται τελικά µε την απροθυµία του κοινού να ακολουθήσει τις τολµηρές πρωτοβουλίες του σκηνοθέτη της (στόχος εξαρχής ουτοπικός αν τέθηκε ποτέ ως στόχος), αλλά σε πολύ µεγαλύτερο βαθµό µε την αντίστοιχη των λογίων. Πλήρως εναρµονισµένη µε το αντίστοιχο κλίµα στην Ευρώπη, η ελληνική λογιοσύνη θα αντιδράσει σθεναρά στην ανάδυση του σκηνοθέτη και στη λειτουργία της Νέας Σκηνής, κάτι που ενισχύει ακόµα περισσότερο το χαρακτήρα που είπαµε ότι είχε η διένεξη, διάστασης ανάµεσα στη σκηνή και το χαρτί. Η άρνηση του Χρηστοµάνου να δεχτεί την Τρισεύγενη στη Νέα Σκηνή είναι µια από τις σηµαντικότερες σκηνοθετικές επιλογές στο ελληνικό θέατρο. Δεν γνωρίζω άλλωστε άλλη που να συζητήθηκε περισσότερο σε όλη την ιστορία του. Η σύγκρουση του Χρηστοµάνου µε το συγγραφικό κατεστηµένο εντάσσει αυτόµατα τη Νέα Σκηνή στην ευρύτερη οικογένεια των ελεύθερων θεάτρων στην Ευρώπη. Άλλωστε, η ιδιοσυστασία της θεατρικής πρωτοπορίας «δηµιουργείται όταν το ευρωπαϊκό θέατρο αποφασίζει να χειραφετηθεί από τη δραµατική ποίηση» (Γλυτζουρής 2007, 260). Η διένεξη θα βρει τη θεωρητική της έκφραση στο γνωστό κείµενο του Παλαµά (1907, 1-2) µε την διάσταση µεταξύ θεάτρου και δράµατος. Στο εξής θα αναζωπυρώνεται σε όλα τα ανεβάσµατα της Τρισεύγενης µε στόχο να πιστοποιήσει η παράσταση το δίκιο της µιας ή της άλλης πλευράς. Στην πρεµιέρα του 1915 στη σκηνοθεσία του Θωµά Οικονόµου, την οποία ο Φώτος Πολίτης θα χαρακτηρίσει στην κριτική του «αίσχος» (Πολίτης 1915), η αποτυχία της παράστασης θα διχάσει το κοινό σε οπαδούς των θεωρητικών απόψεων του Παλαµά και σε θεατές που νοσταλγούσαν την τόλµη του Χρηστοµάνου να υποδείξει σύµπτυξη πράξεων και τόνωση της δράσης. Όλοι ζητούσαν επίσης ένα αξιόµαχο και οµοιογενές υποκριτικό δυναµικό, κάτι το οποίο αναµφισβήτητα διέθετε η Νέα Σκηνή. Η παράσταση του Εθνικού το 1935 είχε πολλαπλό στόχο: να γιορτάσει τα λογοτεχνικά 50χρονα του Παλαµά, να αποκαταστήσει το έργο µετά την αποτυχία του 1915,

8 να δικαιώσει το συγγραφέα για την απόφασή του να αποσύρει την Τρισεύγενη µπροστά στον κίνδυνο περικοπών. Τα περιθώρια δράσης που απέµεναν στον σκηνοθέτη ήταν, όπως κατανοούµε, ελάχιστα. Ο Δηµήτρης Ροντήρης αποδέχτηκε την πρόκληση αυτού του ισορροπητικού πειράµατος έχοντας µελετήσει προσεκτικά κάθε γνώµη που είχε ως τότε ακουστεί για τις αρετές και τα αρνητικά του έργου. Ούτε τη σκηνή της αυτοκτονίας της ηρωίδας άλλαξε, ούτε συγχώνευσε πράξεις ή σκηνές, όπως είχε προτείνει ο Χρηστοµάνος, αφαίρεσε όµως, σύµφωνα µε αυτοψία στο κείµενο υποβολείου του Εθνικού, 3600 λέξεις από επιµέρους σκηνές, µοιράζοντας το έργο σε τέσσερα ηµίωρα µέρη και δύο ταµπλό, ενώ πρόσθεσε τέσσερα τραγούδια. Η τελευταία επέµβαση, που άλλοτε θα αποτελούσε casus belli για τον Παλαµά, καθιερώθηκε και στα µετέπειτα ανεβάσµατα επεκτάθηκε. Το έργο παίζεται έκτοτε ως µουσικό-ποιητικό δράµα, άλλοτε ως µουσική ηθογραφία. Την προσεκτικά ζυγισµένη παράσταση του 1935, ωστόσο, κοινό και κριτική θα την υποδεχτούν, ελέω Παλαµά, ως επικράτηση της ποίησης πάνω στη θεατρικότητα, της δραµατικής πάνω στη σκηνοθετική αξία, του λόγου πάνω στην όψη. Η αντιµετώπιση της σκηνογραφίας δείχνει ωστόσο πόσο βεβιασµένο και παραπλανητικό είναι το παραπάνω συµπέρασµα. Με την άρση της αυλαίας στο β µέρος το κοινό θα χειροκροτήσει, παρόλο που κανένας ηθοποιός δεν είχε εµφανιστεί στη σκηνή. Τα εύσηµα αποδίδονταν στον Κλεόβουλο Κλώνη για τη σκηνική αναπαράσταση του χωριάτικου σπιτιού του Πέτρου Φλώρη, η οποία υπογράµµιζε τη «λαϊκότητα» και την «ελληνικότητα» του έργου. Αντίθετα, το σκηνικό του α µέρους, η βρύση µε το σακατεµένο άγαλµα τη γοργόνας, αντιµετωπίστηκε µε ψυχρότητα από το κοινό και µε εχθρότητα από την κριτική ως µοντερνιστικό και αλλότριο 18. Με την απόσταση από τα πράγµατα και µε τη βοήθεια στοιχείων σαν τα παραπάνω µπορούµε σήµερα να αντιµετωπίζουµε την παράσταση-συνέχεια της ρήξης, σαν µια από τις πρώτες περιπτώσεις δυναµικής αλλά τελικά αρµονικής συνύπαρξης συγγραφέα και σκηνοθέτη, λόγου και όψεως σε µια παράσταση. Βιβλιογραφία (Αξιοποιήθηκαν οι βιβλιοθήκες: Βουλής, Εθνική, Εθνικού Θεάτρου, Πανεπιστηµίου Κρήτης, Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών στο Ρέθυµνο, Ιδρύµατος Κωστή Παλαµά. Θερµές ευχαριστίες στους υπεύθυνους των τριών τελευταίων βιβλιοθηκών, Σάββα Κυριακίδη, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη και Σοφία Μούστου.) Αθήναι, αφ 298, 13 Αυγούστου 1903: 2. Ακρίτας Διγενής, «Φιλολογικές Κουβέντες: Η Αντιγόνη», Ο Νουµάς, Δεκέµβρης 1903: 2-8. «Από την Τέχνη και από τη ζωή, Η Γραµµή και η Τρισεύγενη», Ακρόπολις, αφ 7709, 18 Αυγούστου 1903: 1. «Από χθες έως σήµερον, Σηµειώσεις Αθηναίου, Η Τρισεύγενη του κ. Παλαµά», Άστυ, 4586, 17 Αυγούστου 1903: 3. Βάλλεν Στάιν, «Θεατρικές Πινακίδες. Οι Κούρδοι», Ο Νουµάς, 62, 28 Σεπτεµβρίου 1903: 6-7. Βαφειάδη Έφη, «Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και η Άλκηστις της Νέας Σκηνής». Στο Νικηφόρος Παπανδρέου - Έφη Βαφειάδη, Ζητήµατα Ιστορίας του Νεοελληνικού Θεάτρου: Μελέτες αφιερωµένες στο Δηµήτρη Σπάθη, Ηράκλειο, ΠΕΚ 2007: Βουτουρής Παντελής, Αγαπηµένε µου Ζαρατούστρα Παλαµάς-Νίτσε, Αθήνα, Καστανιώτης Γεωργουσόπουλος Κώστας, Θίασος Ποικιλιών Αθήνα, Καστανιώτης Για αντίστοιχη επιφυλακτικότητα απέναντι στα µοντερνιστικά σκηνογραφικά πειράµατα, επιφυλακτικότητα που σχετίζεται άµεσα µε τον γενικευµένο εθνικισµό της περιόδου βλέπε τις σφοδρές αντιδράσεις για τα σκηνικά στην παράσταση του Ιπτάµενου Ολλανδού στην Κρολ Όπερα του Βερολίνου το 1929 που έφτασαν µέχρι την αίθουσα του Γερµανικού κοινοβουλίου, όπως περιγράφονται στο Levin 2007:38-42.

9 [Γιαννόπουλος Περικλής], «Η νέα µας Ελληνοπούλα», Ακρόπολις, 7743, 21 Σεπτεµβρίου 1903:1. «Για τον κύριο κοσµογυρισµένο», Ο Νουµάς, 58, 31 Αυγούστου 1903: 3. Γλυτζουρής Αντώνης, «Η δηµιουργία θέσης σκηνοθέτη στο Βασιλικόν Θέατρον ( )», Μνήµων 18 / 1996: Γλυτζουρής Αντώνης, «Πρωτοπορίες και νεοελληνικό θέατρο». Στο Νικηφόρος Παπανδρέου - Έφη Βαφειάδη, Ζητήµατα Ιστορίας του Νεοελληνικού Θεάτρου: Μελέτες αφιερωµένες στο Δηµήτρη Σπάθη, Ηράκλειο ΠΕΚ 2007: Επ[ισκοπόπουλος], Ν., «Από Ηµέρας εις ηµέραν. Η Τρισεύγενη», Νέον Άστυ, αφ 653, 29 Σεπτεµβρίου 1903:1. Ζώρας Γ. Γεράσιµος, «Παλαµικές κρίσεις για τη Νεκρή Πολιτεία του D Annunzio». Στο Ιωσήφ Βιβιλάκης (επιµ.) Στέφανος, Τιµητική προσφορά στον Βάλτερ Πούχνερ, Αθήνα ERGO 2007: «ΘΕΑΤΡΑ», Αθήναι, αφ 127, 23 Φεβρουαρίου 1903: 4. «Θέατρον και Φιλολογία. Τι θα γράψουν οι έλληνες συγγραφείς κατά το 1911», Εµπρός, αφ 5095, 29 Δεκεµβρίου 1910: 1. Θεοτοκάς Γιώργος, «Ο Παλαµάς και το Θέατρο», Νέα Εστία, τόµος 35, 1 Μαΐου 1944: Θεοτοκάς Γιώργος, «Θεατρικά», Νέα Εστία τόµος 35, τχ. 409, 15 Ιουν. 1944: «Κοινή Γνώµη», Ο Νουµάς, τχ. 56, 17 Αυγούστου 1903: 7. Μαυρέλος Νίκος, Νίκος Επισκοπόπουλος: Επιλογή κριτικών κειµένων από το Άστυ και το Νέον Άστυ, Αθήνα, Ίδρυµα Κώστα και Ελένης Ουράνη Νέον Άστυ, αφ 599, 6 Αυγούστου 1903: 1. Νέον Άστυ, αφ 652, 28 Σεπτεµβρίου Νέον Άστυ, αφ 688, 3 Νοεµβρίου 1903: 4. Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Το δεκαπενθήµερον. Φιλολογική ζωή. Τρισεύγενη, δράµα σε τέσσερα µέρη υπό Κωστή Παλαµά», Παναθήναια, τόµος ΣΤ, τχ. 72, 30 Σεπτεµβρίου 1903: Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Το φιλολογικόν 1903», Αθήναι 73, 1 Ιανουαρίου 1904: 2. Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Η Τρισεύγενη και το άγραφο θέατρο του Παλαµά: Εξ αφορµής της µελέτης του κ. Γ. Θεοτοκά Ο Παλαµάς και το Θέατρο», Νέα Εστία, τόµος 35 (1944): Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Πάντα γύρω στην Τρισεύγενη», Νέα Εστία, τόµος 36, τχ. 410, 1 Ιουλίου 1944: Παλαµάς Κωστής, «Από την ζωήν και την τέχνην: Η απόκρισή µου», Ακρόπολις, αφ 7713, 21 Αυγούστου 1903: 2. Παλαµάς Κωστής, «Μεταφράζετε τους αρχαίους», Ο Νουµάς, τχ. 66, 26 Οκτωβρίου 1903: 1-3. Παλαµάς Κωστής, «Πνοή ζωής», Ακρόπολις 7787, 6 Νοεµβρίου 1903: 1-2. Παλαµάς Κωστής, «Για το δράµα, όχι για το θέατρο» Ο Νουµάς, τχ , 25 Νοεµβρίου, 2 Δεκεµβρίου 1907: 1-2 [Παλαµάς Κωστής] W. «Περί Χρηστοµάνου ο λόγος», Εµπρός 6738, 21 Ιουλίου 1915:1. Παλαµάς Κωστής, Τρισεύγενη Δράµα σε τέσσερα µέρη, Αθήνα, Ίδρυµα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Πολίτης Φώτος, «Θεατρική Επιθεώρησις, Η Τρισεύγενη», Νέα Ελλάς 16 Φεβρουαρίου 1915: 3. Ποταµιάνος Νίκος, Η παραδοσιακή µικροαστική τάξη της Αθήνας. Βιοτέχνες και µαγαζάτορες , διδακτορική διατριβή, Ρέθυµνο Πούχνερ Βάλτερ, Ο Παλαµάς και το Θέατρο, Αθήνα Καστανιώτης Ροδάς Μ.«Η ποιητική αξία της Τρισεύγενης», Νέα Εστία τόµος 35, τχ. 409, 15 Ιούνη 1944: 599.

10 Ροδάς Μ., «Δύο αρνήσεις», Νέα Εστία, τόµος 36, τχ , 15 Αυγ.-1 Σεπτ. 1944: Σιδέρης Γιάννης, «Η Τρισεύγενη στη Νέα Σκηνή 1903», Φιλολογική Πρωτοχρονιά 1947, Χρόνος Τέταρτος, Μαυρίδης Αθήνα: Σιδέρης Γιάννης, «Ο Χρηστοµάνος και η σκηνοθετική του αξία», Νέα Εστία, 1 Δεκεµβρίου 1946, τόµπς 40, τχ. 466: Ταγκόπουλος Δ.Π., «Ένα έργον κ ένα κοινόν», Ο Νουµάς, 63, 5 Οκτωβρίου 1903: 1-2 [Ταγκόπουλος Δηµήτρης], «Ό,τι θέλετε», Ο Νουµάς 65, 19 Οκτωβρίου 1903: 7 [Χατζόπουλος Κ.] Βασιλικός Π., «Εξ αφορµής της µεταφράσεως του Λαοκόοντος», Διόνυσος, τόµ. Β, Απρ. 1902: Χατζόπουλος Μ[ήτσος], «Καθηµεριναί Σελίδες: Μιά κωµωδία», Σκριπ 7367, 27 Αυγούστου 1903: 1. Χρηστοµάνος Κωνσταντίνος, «Καταχωρίσεις. Η Νέα Σκηνή», Άστυ 3840, 18 Ιουλίου 1901: 3. Χρηστοµάνος Κωνσταντίνος, «Ολίγαι τελευταίαι λέξεις για την Τρισεύγενη του κ. Παλαµά», Εµπρός, αφ 2453, 23 Αυγούστου 1903: 3. Ψ. «Σηµειώσεις. Αι συγκινήσεις των συγγραφέων», Εστία, αφ 170, 18 Αυγούστου 1903: 1. Levin J. David, Unsettling Opera: Staging Mozart, Verdi, Wagner, and Zemlinsky, Chicago, University of Chicago Press Yeats W.E., Theatre in Vienna: A Critical History, Cambridge University Press, Cambridge 1996.

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: Πριν από την ανάγνωση 1

Α Φάση: Πριν από την ανάγνωση 1 Διδακτική πρόταση της Σχολικής Συμβούλου κλ. ΠΕ02 Κωνσταντίνας Χρυσικοπούλου Διδακτικό αντικείμενο: Λογοτεχνία Α Λυκείου Τίτλος διδακτικής ενότητας: «Θέατρο» Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: περίπου 24 ώρες

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 6 η ενότητα: «Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 6 η ενότητα: «Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 6 η ενότητα: «Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Εκδοχές του θέματος της μελαγχολίας έτσι όπως το διαχειρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Μήνυμα Μιχάλη Χατζημιχαήλ για τον εθελοντισμό Όταν ένας συνάνθρωπος μας ή μια ομάδα ανθρώπων γύρω μας χρειάζεται βοήθεια κι εμείς αρνηθούμε, τότε οι λέξεις αλληλεγγύη, ανιδιοτέλεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Υ.Π.Π. 7.24.09.1.7 28 Σεπτεμβρίου 2010 Διευθυντές/τριες Σχολείων Μέσης, Τεχνικής και Ιδιωτικής Εκπαίδευσης Θέμα: Προκήρυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα Γυμνάσιο Αγιάς Η ιδέα του Ωραίου από εποχή σε εποχή και από τόπο σε τόπο 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: Γυμνάσιο Αγιάς Τμήμα: Β2 Αριθμός μαθητών: 19 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη Συντονισμός έργου: Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια-Καπελώνη, Αρχαιολόγος Γενική επιμέλεια: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος Επιστημονική τεκμηρίωση-αρχική ιδέα σεναρίου: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΑΠΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ANAΓΝΩΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ Καλαϊτζή 12 3 Τσιµισκή 4ος

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΑΠΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ANAΓΝΩΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ Καλαϊτζή 12 3 Τσιµισκή 4ος ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΑΠΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 1ο εξάµηνο ANAΓΝΩΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ Καλαϊτζή 12 3 Τσιµισκή 4ος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ-ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Δ.Ο. 3 6 Καθολικών ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑΣ-ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κώστας Κρομμύδας «εξομολογείται» στη συγγραφέα

Ο Κώστας Κρομμύδας «εξομολογείται» στη συγγραφέα Ημερομηνία 13/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/o-kostas-krommidas-exomologite-sti-singrafea-meri-gkaziani/ Ο Κώστας Κρομμύδας «εξομολογείται» στη συγγραφέα Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Με αφορμή την επίσκεψη της Βικτώριας Χίσλοπ στο Ρέθυμνο της Κρήτης για την παρουσίαση του καινούριου της βιβλίου Ανατολή, άρπαξα την ευκαιρία να

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016»

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014

ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΔΗΜΟΥ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΘΟΡΙΚ Α Ν.Π.Δ.Δ. ΘΟΡΙΚΟΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣΛΑΥΡΙΟΥ «Η ΜΙΚΡΑΣΙΑ» αναβιώνει το έθιμο του Κλήδονα και τις φωτιές του Αϊ Γιάννη. Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 - Ώρα

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΥΛΩΝΑΣ Τηλέφωνο : 22513-52000 2271081508

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή

2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή 2 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης: Λογοτεχνική Διαδρομή Πολιτιστικό Πρόγραμμα Σχολικά έτη : 2013-14, 2014-15 Υπεύθυνη Καθηγήτρια : Γλαράκη Μαρία, ΠΕ02 Συνεργαζόμενοι καθηγητές : Ανδρεάδης Δημήτρης, ΠΕ02 Γιαννίκης Γιώργος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Για αρκετές ημέρες, είχαμε τη χαρά και την τιμή, να έχουμε κοντά μας, στην πόλη μας να φιλοξενούμε κατά κάποιο τρόπο-, για μια σειρά ομιλιών, έναν

Για αρκετές ημέρες, είχαμε τη χαρά και την τιμή, να έχουμε κοντά μας, στην πόλη μας να φιλοξενούμε κατά κάποιο τρόπο-, για μια σειρά ομιλιών, έναν Για αρκετές ημέρες, είχαμε τη χαρά και την τιμή, να έχουμε κοντά μας, στην πόλη μας να φιλοξενούμε κατά κάποιο τρόπο-, για μια σειρά ομιλιών, έναν από τους λίγους σημαντικότερους Έλληνες. Το Νίκο Λυγερό!

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ Η ΕΚΙΜ ευχαριστεί τους Ελένη Παπαδοπεράκη, Μιχάλη Βασιλάκη, Μανώλη Μπετεινάκη, Κωνσταντίνο Σταυρακάκη, Στέλιο & Λένια Καστρινάκη & την εταιρία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ για τη συμβολή τους στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Φθινόπωρο-Χειμώνας 2011 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP62 / Στοιχεία Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP62 / Στοιχεία Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP62 / Στοιχεία Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP62 «Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Παγκόσµιο Θέατρο: Πράξη - Δραµατουργία - Θεωρία ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ. Εγνατίας 122

ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ.  Εγνατίας 122 ΑΡΙΣΤΟΤEΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ http://www.thea.auth.gr/ Εγνατίας 122 Η εισαγωγή των αποφοίτων λυκείου στο Τμήμα Θεάτρου γίνεται μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ A Τάξη Ενιαίου Λυκείου (Μάθηµα Επιλογής) ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα 1 Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα -ΣΕΒΕΣ- για την εκδήλωση της 13 ης Απριλίου 2011 του ΤΕΕ Εποπτεία Αγοράς Προϊόντων Δομικών Κατασκευών Δράσεις και Προοπτική τους. 1. Άμεση ισχύς του ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1. Όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Σ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 Αγγλικά ΙΙ & IV B1, Β2 Σπηλιοπούλου Εισαγωγή στη θεατρολογία (Νεότερο θέατρο) Σαµπατακάκης (Ροϊλού) Εισαγωγή στην ιστορία και θεωρία του

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ. Διεύθυνση: Διον. Σολωμού 7, Σταυρούπολη Πόλη: Θεσσαλονίκη, 56430 Τηλέφωνο: 6936450437 E-mail: maria.and538@gmail.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ. Διεύθυνση: Διον. Σολωμού 7, Σταυρούπολη Πόλη: Θεσσαλονίκη, 56430 Τηλέφωνο: 6936450437 E-mail: maria.and538@gmail. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ Ημ. Γεν: 19/07/1986 Διεύθυνση: Διον. Σολωμού 7, Σταυρούπολη Πόλη: Θεσσαλονίκη, 56430 Τηλέφωνο: 6936450437 E-mail: maria.and538@gmail.com Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Από το

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς]

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] 41 Διαγώνισµα 111 Τέχνη Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] Η σχέση µεταξύ τέχνης και χρήµατος είναι αµφιλεγόµενη. Κάθε άλλο παρά σαφές είναι ότι τα κυριότερα επιτεύγµατα που πραγµατοποιήθηκαν και αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Χανιά, Απρίλιος 2014 Τον Αύγουστο του 2010, ενεργοί πολίτες των Χανίων προχωρήσαμε στη δημιουργία της ανεξάρτητης δημοτικής μας κίνησης με επικεφαλής τον Τάσο Βάμβουκα. Με διαφορετικές αφετηρίες,

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού]

Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] 41 Διαγώνισµα 81 Ανεργία Κείµενο [Η ανεργία οδηγεί σε απώλεια του εαυτού] Πώς αντιδρούν τα περισσότερα άτοµα αν, από τη µια µέρα στην άλλη, βρεθούν χωρίς εργασία; Όταν µάλιστα, για λόγους εντελώς άσχετους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις

Ιστοσελίδα:  Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Ιστοσελίδα: http://www.astro.auth.gr/~varvogli/ Γραφείο: ΣΘΕ, 4 ος όροφος, γραφείο 3 Ώρες: 10.00-12.00 καθημερινά Βιβλίο: Ομότιτλο, εκδόσεις Πλανητάριο, 200 σελίδες Ημερολόγιο μαθήματος Μέθοδος διδασκαλίας:

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Εργαστήρια

Σεμινάρια Εργαστήρια ΠΡΑΞΗ: «Σχεδιασμός και παραγωγή παιδαγωγικών εργαλείων για την ανάδειξη της σημασίας του Θεάτρου στην αρχαιότητα και σήμερα» ΥΠΟΕΡΓΟ 2: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ 3η ΔΡΑΣΗ: Επιμόρφωση Σεμινάρια

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου Το Σενάριο Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου... 2-10 Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου. 11 12 Σημειώσεις για ένα Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου... 13-19 Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

σκηνή τχ. 4 (2012) 1

σκηνή τχ. 4 (2012) 1 BANIA ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Ιστορι(ογραφι)κά ζητήματα και θεατρολογικά διλήμματα με αφορμή τη διένεξη του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου με τον Κωστή Παλαμά για το ανέβασμα της Τρισεύγενης Στα πέντε χρόνια της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Από τη Ζάκυνθο με αγάπη

Από τη Ζάκυνθο με αγάπη Ημερομηνία 21/09/2015 Μέσο Συντάκτης Link metropolispress.gr Βάσια Ρούσσου http://goo.gl/ycr4u6 Από τη Ζάκυνθο με αγάπη Ο Στέφανος Λίβος μας ταξιδεύει με το βιβλίο του στη Ζάκυνθο του Β Παγκοσμίου Πολέμου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.ethnos.gr Γκίκα Ελένη http://www.ethnos.gr/biblio/arthro/megalosa_me_eikones_tis_elladas- 64562445/- ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΙΟΡΚ Μεγάλωσα με εικόνες της Ελλάδας Eρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρ. Μασσαλάς, από την ιστοσελίδα της εφ. Μακεδονία, 3. 10. 2009 (διασκευή).

Χρ. Μασσαλάς, από την ιστοσελίδα της εφ. Μακεδονία, 3. 10. 2009 (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Το χάσμα των γενεών Ένα από τα προβλήματα που απειλεί τον πολιτισμό μας είναι η διαφαινόμενη έχθρα μεταξύ των γενεών. Η στάση σημαντικού μέρους των νέων απέναντι στους βιολογικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ. Επιτροπής οκιµασίας Καραγκιοζοπαίκτη.

ΞΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ. Επιτροπής οκιµασίας Καραγκιοζοπαίκτη. ΕΚ Ι ΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΚΙΩΝ Τζωρτζ 6 ΑΘΗΝΑ 106 77 Ηλεκτρονικη εκδοση Τευχος 3 Μαρτιος 2007 Εκδότης: Πάνος Καπετανίδης τηλ: 210 4616664-6977357493 ΞΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ η επιτροπή οκιµασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό να περιγράφεις ωμή βία. Θεωρώ ότι ευτελίζει το τελικό αποτέλεσμα»

Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό να περιγράφεις ωμή βία. Θεωρώ ότι ευτελίζει το τελικό αποτέλεσμα» Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.huffingtonpost.gr Καλλιόπη Κρητικού http://www.huffingtonpost.gr/calliope-kritikou/samuel-bjork-_b_12370594.html Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΟΝΟΜΑ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΟΥΡΤΖΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Η λέξη θέατρο προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά και αρχικά σήμαινε σύνολο θεατών. Αργότερα, πήρε τη σημασία του τόπου

Διαβάστε περισσότερα