Δ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ"

Transcript

1 Δ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ «Τα 40 Τραγούδια για παιδάκια και παιδιά του Μίκη Θεοδωράκη: όταν τα παιδιά συναντούν τους Έλληνες ποιητές» Ήταν πριν σχεδόν μια δεκαετία, όταν, από το βήμα του 1 ου Μουσικολογικού Συνεδρίου «Μουσική Παιδεία και Εκπαίδευση- Κοινωνική Πραγματικότητα και Πολιτιστική Προοπτική», το οποίο διοργάνωσε το Δημοτικό Ωδείο Βέροιας, και στα πλαίσια της εισήγησής μου «Το έντεχνο λαϊκό τραγούδι και η θέση του στα προγράμματα σπουδών της σύγχρονης ελληνικής εκπαίδευσης»», διαπίστωνα με λύπη ότι καμία αναφορά στη ζωή και στο έργο του πιο αναγνωρισμένου και αναγνωρίσιμου Έλληνα συνθέτη διεθνώς, του Μίκη Θεοδωράκη, δεν υπήρχε στα σχολικά εγχειρίδια του μαθήματος της μουσικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και πρότεινα συγκεκριμένες αλλαγές. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2005, από το βήμα του Διεθνούς συνεδρίου «Μίκης Θεοδωράκης: ο άνθρωπος, ο δημιουργός, ο μουσικός, ο πολιτικός, ο Κρητικός και ο Οικουμενικός» το οποίο διοργάνωσε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, ο μουσικοπαιδαγωγός και διακεκριμένος διευθυντής χορωδίας Δημήτρης Καρβούνηςστον οποίο οφείλουμε τη χορωδιακή επεξεργασία, την ενορχήστρωση μετά από ανάθεση του συνθέτη, την πρώτη εκτέλεση και ηχογράφηση των «40 Παιδικών Τραγουδιών»-, διαπίστωνε επίσης με πικρία ότι (παραθέτω): «11 χρόνια απ' την έκδοση των Παιδικών Τραγουδιών μεμονωμένα, πάρα πολλοί συνάδελφοι, στην εκπαίδευση κυρίως, τα αγκάλιασαν και με δική τους πρωτοβουλία και ευθύνη τα ενέταξαν στο μάθημά τους, ενώ το επίσημο Υπουργείο Παιδείας μάλλον τα αγνοεί επιδεικτικά.» ( ) Και συνέχιζε: «όχι μόνον τα Παιδικά Τραγούδια δεν βρίσκονται στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά και αυτό ακόμα το όνομα του Θεοδωράκη ΔΕΝ υπάρχει στα βιβλία της Μουσικής των ελληνικών σχολείων. Ο Θεοδωράκης, όπως και ο Χατζιδάκις αναφέρονται μόνον ονομαστικά στο βιβλίο της Α' Λυκείου και μόνο ως συνθέτες κινηματογραφικής μουσικής!» Και κατέληγε ο Δημήτρης Καρβούνης, λέγοντας: «Ας ελπίσουμε ότι κάποτε η ελληνική παιδεία θα επαναπροσδιοριστεί με βάση την αισθητική, τις αρχές, τις αξίες, το όραμα. Σε μια τέτοια παιδεία, στο μάθημα της Μουσικής, πρωτεύουσα θέση θα έχει ο Μίκης Θεοδωράκης και τα Παιδικά Τραγούδια του.» Να εισακούστηκαν άραγε οι εκκλήσεις μας, οι προτροπές κι οι ευχές μας; 1 Σ ε λ ί δ α

2 Με έκπληξη αλλά και περισσή ευχαρίστηση, μελετώντας για τη συγγραφή της παρούσας εισήγησης, διαπιστώσαμε ότι επιτέλους, το έργο του Μίκη Θεοδωράκη κρίθηκε «άξιο μελέτης» από τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Πιο συγκεκριμένα: - στο βιβλίο μουσικής της Γ γυμνασίου, το οποίο δεν έχει ακόμα διδαχθεί (είναι όμως αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας), υπάρχει τρισέλιδο κείμενο σχετικό με τη ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη καθώς και ειδική αναφορά στο λαϊκό ορατόριο «Άξιον Εστί» σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη. - στο Ανθολόγιο Μουσικών Κειμένων που προορίζεται και για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου συμπεριλαμβάνονται: το «Άσμα Ασμάτων» από τον κύκλο τραγουδιών «Η Μπαλάντα του Μαουτχάουζεν» σε ποίηση Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Τα ηφαίστεια» από τον κύκλο τραγουδιών «Αρκαδία ΙV» σε ποίηση Ανδρέα Κάλβου και το «Ομπρός να σηκώσουμε τον ήλιο» από το μετασυμφωνικό έργο «Πνευματικό Εμβατήριο» σε ποίηση Άγγελου Σικελιανού. - στο βιβλίο μουσικής όμως της Ε δημοτικού ο Μίκης Θεοδωράκης έχει την τιμητική του! Γίνεται αφενός πολλαπλή αναφορά στο «Άξιον Εστί», και αφετέρου προτείνονται: ο κύκλος τραγουδιών «Ρωμιοσύνη» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου καθώς και τα τραγούδια «Ο λεβέντης» σε ποίηση Νότη Περγιάλη από τον κύκλο «Τα Τραγούδια του Αγώνα», «Λίγο ακόμα» από τον κύκλο «Μυθιστόρημα» σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη, και «Κουβέντα μ ένα λουλούδι» από τον κύκλο «18 Λιανοτράγουδα της Πικρής Πατρίδας» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου. Κανείς όμως από τους συγγραφείς των μουσικών βιβλίων δεν σκέφτηκε και πάλι τα «40 Παιδικά τραγούδια»! Υπάρχει μονάχα μιαν έμμεση αναφορά καθώς ένα από τα «Παιδικά Τραγούδια», το «Μαργαρίτα» σε στίχους Μιχάλη Στασινόπουλου, συμπεριλαμβάνεται στην ποιητική του μορφή στο Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων της Α και Β δημοτικού. Στόχος λοιπόν τούτης της εισήγησης είναι να προτείνουμε ένα εναλλακτικό εκπαιδευτικό ρεπερτόριο το οποίο θα συμπεριλαμβάνει και τα «40 τραγούδια για παιδάκια και παιδιά» του Μίκη Θεοδωράκη γιατί καθώς πρόκειται για την πρωτότυπη μελοποίηση έργων σημαντικών νεοελλήνων ποιητών μπορούν εύκολα να ενταχθούν στην καθημερινή εκπαιδευτική θεματολογία της προσχολικής και της σχολικής 2 Σ ε λ ί δ α

3 αγωγής και να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο διαθεματικής διδασκαλίας. Θεωρήσαμε λοιπόν ότι αυτή η συλλογή παιδικών τραγουδιών αφομοιώνεται το ίδιο ή και καλύτερα από τα παιδιά συγκριτικά με το ήδη χρησιμοποιούμενο εκπαιδευτικό υλικό και θελήσαμε να το επιβεβαιώσουμε διεξάγοντας έρευνα μέσα στη σχολική τάξη. 1. Ιστορικό πλαίσιο Ο Κωστής Παλαμάς δήλωσε στα 1926: «Ποίηση είναι ο λόγος που θα γίνει τραγούδι 1». Ένα χρόνο νωρίτερα, στις 29 Ιουλίου 1925, γεννήθηκε ο Μίκης Θεοδωράκης, ο άνθρωπος που, από την πιο νεαρή του ήδη ηλικία, θα έκανε πραγματικότητα τα λόγια του ποιητή. Ήταν μόλις 12 ετών, το 1937, ο Μίκης Θεοδωράκης όταν μελοποίησε το πρώτο του τραγούδι. Πρόκειται για το «Καραβάκι» αγνώστου ποιητή, το οποίο αποτελεί ένα από τα 40 τραγούδια της συλλογής. Με εξαίρεση τριών ακόμα τραγουδιών, των: «Καληνύχτα» και «Περιβόλι μου οργωμένο» των οποίων δεν γνωρίζουμε τον ποιητή και του «Μες στην καρδιά μου κλείνω την Ελλάδα» σε στίχους του ίδιου του συνθέτη, όλα τα υπόλοιπα τραγούδια της συλλογής είναι βασισμένα σε στίχους σημαντικών νεοελλήνων ποιητών, όπως μεταξύ άλλων των: Δ. Σολωμού, Γ. Δροσίνη, Κ. Παλαμά, Αρ. Βαλαωρίτη, Λ. Μαβίλη, τους οποίους ο νεαρός Θεοδωράκης διάβαζε στα σχολικά «Αναγνωστικά», και μελοποίησε μεταξύ 1939 και Εμπνευσμένος από «τον ιδεαλισμό του Σολωμού, την αρμονία του Σύμπαντος του Παλαμά, τον ρομαντικό ηρωισμό του Βαλαωρίτη, την ευαισθησία του Δροσίνη και του Πορφύρα, τη μελαγχολία του Στασινόπουλου, το όραμα της συναδέλφωσης του Αγγουλέ 2» όπως εκφράζονταν μέσα στους στίχους τους, ο Θεοδωράκης σαν να ζούσε αποτραβηγμένος και προστατευμένος μέσα σ έναν κόσμο ουτοπικό, κατάφερε να αντέξει τη θηριωδία του Β Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου που ακολούθησε. Ο ίδιος γράφει σχετικά στο προλογικό σημείωμά του στο ένθετο του δίσκου (παραθέτω): «Μέσα στην παγωνιά της Ιστορίας- στη δοκιμασία του 40- στην πρώτη μου εφηβεία, κλεισμένος στη μοναξιά μου στην Τρίπολη, συνέχισα να γράφω 1Ίδρυμα Κωστής Παλαμάς, Άπαντα, τομ.8, σελ ΚΑΡΑΤΖΑΣ Διονύσης, Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη, Ελίτροχος, Πάτρα, Εκδ. Αχαϊκές, Χειμώνας1996, τ.8, σελ.50 3 Σ ε λ ί δ α

4 τραγούδια, το ίδιο όπως και προηγουμένως στην Πάτρα και στον Πύργο, με το αναγνωστικό του γυμνασίου και τα βιβλία του πατέρα μου, γεμάτα Σολωμό, Βαλαωρίτη και Παλαμά. Ήταν ένας τρόπος ζωής που μου έγινε βίωμα και συνήθεια, να ζω με την ομορφιά της ποίησης και της μουσικής, που με θωράκισε και με προφύλαξε να περάσω ακέραιος τη Μεγάλη Δοκιμασία που κράτησε μιαν ολόκληρη ζωή.» 2. Ποιητική ανάλυση Πιο συγκεκριμένα, με βάση τη θεματολογία τους, τούτα τα τραγούδια τα οποία αντανακλούν την παιδική ευαισθησία κι εκφράζουν τις εφηβικές ανησυχίες του συνθέτη, μπορούν να χωριστούν σ αυτά που αφορούν: - στις εποχές του χρόνου - στο φυσικό περιβάλλον - στο ζωικό βασίλειο - στον κύκλο της ζωής - στην καθημερινή ζωή - στη θρησκεία - στην ιστορία Σε ότι αφορά δε στη στιχουργική τους δομή, πρόκειται στην πλειοψηφία τους για ποιήματα τετράστιχων ή δίστιχων στροφών. Πολλά απ αυτά παρουσιάζουν ισομετρία και ομοιοκαταληξία. 3. Μουσική ανάλυση Ως προς το μουσικό τους χαραχτήρα, τα τραγούδια αυτά διακρίνονται από το λυρισμό της απλής μελωδικής γραμμής με διαστηματικές διαφορές που σπάνια ξεπερνούν το διάστημα της τρίτης ενώ η βηματική κίνηση απαντάται κατά κόρον. Η επίσης απλή αρμονική τους δομή βασίζεται στην εναλλαγή των κύριων βαθμίδων της εκάστοτε τονικότητας. Οι μείζονες δε τονικότητες - και κυρίως η do, η sol, η fa - κυριαρχούν, συνάδοντας με το αισιόδοξο περιεχόμενο των ποιημάτων. Η ρυθμική τέλος αγωγή που επιλέγεται από τον συνθέτη, υπογραμμίζει κι αυτή με τη σειρά της το σημασιολογικό περιεχόμενο του ποιητικού κειμένου. Για παράδειγμα: Στο «Καραβάκι» ο χορευτικός ρυθμός των 7/8 εκφράζει τη λικνιστική του κίνηση. Β/ Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω κι έχοντας συνάμα κατά νου τις προσπάθειες που γίνονται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα για την προώθηση και 4 Σ ε λ ί δ α

5 ανάπτυξη μιας ολιστικής μάθησης, μοντέλο που έχει τις ρίζες του σε παιδαγωγικές θεωρίες που αναπτύχθηκαν στο εξωτερικό από τη δεκαετία του 60 κι έπειτα, όπως μεταξύ άλλων της «Σφαιρικής προσέγγισης της μουσικότητας» (Comprehensive Musicianship), της οποίας στόχος της ήταν η διαθεματική προσέγγιση της μουσικής, δηλαδή ενσωμάτωση της θεωρίας, της ιστορίας, της λογοτεχνίας και της σύνθεσης της μουσικής, διαπιστώνουμε ότι κάποια από τα «40 παιδικά τραγούδια» του Θεοδωράκη μπορούν αδιαμφισβήτητα να αποτελέσουν υλικό διαθεματικής διδασκαλίας. Ενδεικτικά αναφέρουμε: - στο Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων της Α Β δημοτικού συμπεριλαμβάνεται, όπως προείπαμε, το ποίημα «Μαργαρίτα» σε στίχους του Μιχάλη Στασινόπουλου. O δάσκαλος αφού το εντάξει στην καθημερινή θεματολογία, μπορεί σε συνεργασία με το μουσικοπαιδαγωγό να προχωρήσει στη μουσική εκμάθησή του, ενώ με το θεατρολόγο να το δραματοποιήσει. - Στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου, γίνεται εκτενής αναφορά στο έργο «Ζορμπάς» του Ν. Καζαντζάκη, στην ομώνυμη κινηματογραφική ταινία καθώς και στη μουσική επένδυση της ταινίας από το Μίκη Θεοδωράκη. Ο φιλόλογος αφού αναλύσει το λογοτεχνικό απόσπασμα και αναφερθεί στον ηρωϊκό χαραχτήρα του Αλέξη Ζορμπά, μπορεί σε συνεργασία με το μουσικοπαιδαγωγό να διδάξει στους μαθητές του το τραγούδι «Μες στην καρδιά μου κλείνω την Ελλάδα» από τα «40 παιδικά τραγούδια», σε στίχους και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, όπου εκθειάζεται ο ηρωισμός των Ελλήνων και το αναπτυγμένο πατριωτικό τους συναίσθημα. 5 Σ ε λ ί δ α

6 Γ/ Με βάση το θεωρητικό πλαίσιο περιγραφή υλικού αναφοράς και ανάλυσή του- διεξήχθη η επιτόπια έρευνα. Τόπος διεξαγωγής της έρευνας : Εργαστήριο προσχολικής αγωγής του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του ΑΤΕΙ Πατρών, το οποίο περιλαμβάνει δύο τμήματα το προβρεφικό - μεταβρεφικό και το προνήπιο και 64 ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πατρών (από Δ έως ΣΤ τάξη) Ώρες έρευνας : 50 ώρες στο ΑΤΕΙ και 6 ώρες στο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πατρών Στατιστικό δείγμα : 40 παιδιά (αγόρια και κορίτσια) Εργαλείο έρευνας : «Η πεταλούδα», «Το καραβάκι» και η «Μαργαρίτα» από τα «40 τραγούδια για παιδάκια και παιδιά» Λόγω διαφορετικής μεθοδολογικής προσέγγισης, η έρευνα διεξήχθη πρώτα στο Εργαστήριο προσχολικής αγωγής του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας και μετέπειτα στο 64 ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πατρών. Εκμάθηση (Εργαστήριο προσχολικής αγωγής του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του ΑΤΕΙ Πατρών) Ένταξη των τραγουδιών στη θεματολογία του γενικού εκπαιδευτικού προγράμματος «Η πεταλούδα» είναι μέρος της διδασκαλίας των «εντόμων». «Το καραβάκι» είναι μέρος της «καλοκαιρινής γιορτής». Ενώ, η «Μαργαρίτα» επιλέχθηκε ως το μόνο από τα «40 παιδικά τραγούδια» που συμπεριλαμβάνεται στα σχολικά εγχειρίδια τόσο της Α βάθμιας όσο και της Β βάθμιας εκπαίδευσης. Το μάθημα της μουσικής εντάσσεται δύο φορές στο ημερήσιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Την 1 η ώρα πραγματοποιείται το μάθημα της χορωδίας πλήρως ενταγμένο στη γενικότερη θεματολογία. Η 2 η ώρα αφιερώνεται στην ενεργητική μουσική ακρόαση με ελεύθερη ή προσχεδιασμένη κίνηση (κατά E. J. Dalcroze - C. Orff : χοροπήδημα, τρέξιμο, στροφές, περπάτημα), αναγνώριση και ακρόαση μουσικών οργάνων, ακρόαση μουσικών έργων (μουσική ευαισθησία / κατά Suzuki), επιλεγόμενα τραγούδια για εκμάθηση που ταξινομούνται ανάλογα με τους φθόγγους 6 Σ ε λ ί δ α

7 που περιλαμβάνουν (κατά Z. Kodaly) και ρυθμοί με συνοδεία κρουστών οργάνων (κατά C. Orff) και τέλος ανάπτυξη του διαβάσματος, του γραψίματος και της αναγνώρισης των μουσικών συμβόλων. 1 ο Βήμα Παρουσιάζω το θέμα του τραγουδιού και το συζητώ με τα παιδιά 2 ο Βήμα Παρουσιάζω το υλικό : Τραγουδώ το τραγούδι με γλυκιά και καλά τοποθετημένη φωνή, αργό ρυθμό και καθαρά λόγια συνοδεύοντας το με ένα αρμόνιο (είναι το μόνο μουσικό μελωδικό όργανο που διαθέτουν συνήθως τα περισσότερα από τα σχολεία μας). Παρακολουθώ συνεχώς τα παιδιά και ελέγχω σε ποιο σημείο θα αποσπασθεί η προσοχή τους για να παρέμβω ποικιλοτρόπως. 3 ο Βήμα Καθοδηγώ τη μάθηση : Διαβάζω μία-μία τις μουσικές και στιχουργικές φράσεις. Στην αρχή ζητάω από τα παιδιά να επαναλαμβάνουν, μιμούμενα περισσότερο από μία φορά. Υπάρχει το ενδεχόμενο να γίνει ακόμα και συλλαβισμός όσον αφορά τις δύσκολες λέξεις. Σε ολόκληρη αύτη την επίπονη διαδικασία, ζητάω από τα παιδιά να κάνουν ελεύθερες εκφραστικές κινήσεις με το σώμα, άρτια συνυφασμένες με το νόημα των λέξεων και των φράσεων, οι οποίες τα βοηθούν να απομνημονεύουν γρηγορότερα τα λόγια (κατά E. J. Dalcroze). Η όλη διαδικασία εκμάθησης γίνεται, μ αυτό τον τρόπο, πιο ευχάριστη (εννοείται πως περνάμε στην επόμενη φράση όταν έχει ολοκληρωθεί η εκμάθησης της πρώτης). Οι μουσικές αυτές φράσεις χωρίζονται ανάλογα με τη μελωδική, ρυθμική και στιχουργική τους δομή. 4 ο Βήμα Προάγω τη διατήρηση των πληροφοριών : Επαναλαμβάνουμε όλοι μαζί την κάθε μουσική φράση ρυθμικά και μελωδικά. 5 ο Βήμα Δημιουργώ τις συνθήκες για ανταπόκριση ή ευκαιρίες για ενεργή συμμετοχή : Όταν τα παιδιά έχουν μάθει το τραγούδι, τονίζω, όσο το δυνατό περισσότερο, τα εκφραστικά του στοιχεία (δυνατά ή σιγά, γρήγορα ή αργά, γλυκά ή πιο έντονα), 7 Σ ε λ ί δ α

8 ζητάω από τα παιδιά να χτυπούν τα χέρια τους και προσθέτω ρυθμικά όργανα που θα κρατούν τη μονάδα ή και το «ισχυρό μέρος» του μέτρου (κατά C. Orff). Εκμάθηση (64 ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πατρών) Τα συγκεκριμένα παιδιά ηλικίας από 9 έως 12 ετών γράφουν και διαβάζουν νότες και ρυθμικές αξίες, αναγνωρίζουν το ρυθμό και το μέτρο των τραγουδιών που διδάσκονται. Το μάθημα της μουσικής γίνεται μία φορά την εβδομάδα την 3 η ή την 4 η ώρα στα πλαίσια του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου. 1 ο Βήμα Παρουσιάζω το θέμα του τραγουδιού έχοντας δώσει στα παιδιά κανονική παρτιτούρα, η οποία περιέχει το μέρος της μελωδίας με τα λόγια και της συνοδείας του πιάνου, και τους δίνω λίγο χρόνο να εξοικειωθούν και να διατυπώσουν παρατηρήσεις και ερωτήσεις. 2 ο Βήμα Παρουσιάζω το υλικό : Τραγουδώ το τραγούδι με γλυκιά και καλά τοποθετημένη φωνή, αργό ρυθμό και καθαρά λόγια συνοδεύοντας το με ένα αρμόνιο. 3 ο Βήμα Καθοδηγώ τη μάθηση : Αναγνωρίζουν και καταγράφουν τις νότες και τις ρυθμικές αξίες. 4 ο Βήμα Προάγω τη διατήρηση των πληροφοριών : Διαβάζουν τους στίχους, παρατηρούν το μέτρο, διαβάζουν ρυθμικά στίχους και νότες. 5 ο Βήμα Ενισχύω και μεταφέρω τη μάθηση σε νέες γνώσεις : Τραγουδάμε το τραγούδι αρχικά με τις νότες και αμέσως μετά με τους στίχους, αργό ρυθμό και καθαρά λόγια συνοδεύοντας το με ένα αρμόνιο (είναι το μόνο μουσικό μελωδικό όργανο που διαθέτουν συνήθως τα περισσότερα από τα σχολεία μας). Διαβάζουμε όλοι μαζί μελωδικά τις νότες με κινήσεις χεριών (κατά Z. Kodaly). Παρακολουθώ συνεχώς τα 8 Σ ε λ ί δ α

9 παιδιά και ελέγχω σε ποιο σημείο θα αποσπασθεί η προσοχή τους για να παρέμβω ποικιλοτρόπως ή να τα σταματήσω. 6 ο Βήμα Προτείνω εναλλακτικό τρόπο εκμάθησης : Τραγουδούν όλοι μαζί στην τελική μορφή του το τραγούδι και στη συνέχεια ένας ένας ή μικρές ομάδες χωριστά καθοδηγούμενοι από μένα. 7 ο Βήμα Δημιουργώ τις συνθήκες για ανταπόκριση ή ευκαιρίες για ενεργή συμμετοχή : Όταν τα παιδιά έχουν μάθει το τραγούδι, τονίζω, όσο το δυνατό περισσότερο, τα εκφραστικά του στοιχεία (δυνατά ή σιγά, γρήγορα ή αργά, γλυκά ή πιο έντονα), ζητάω από τα παιδιά να χτυπούν τα χέρια τους (κατά J. Dalcroze) και προσθέτω ρυθμικά όργανα που θα κρατούν τη μονάδα ή και το «ισχυρό μέρος» του μέτρου (κατά C. Orff). 9 Σ ε λ ί δ α

10 Σκοπός Με βάση την παραπάνω διαδικασία εκμάθησης, στοχεύουμε στην ευαισθητοποίηση στα μουσικά ακούσματα, στην αισθητική καλλιέργεια, στην αγωγή της φωνής και κυρίως στην ανάπτυξη της μουσικότητας. Η όλη διαδικασία, φροντίζουμε παρ ολ αυτά να παραμένει διασκεδαστική για τα παιδιά. Η συλλογική αυτή δραστηριότητα με την αναγκαιότητα της συμμόρφωσης των παιδιών προς τους κοινά αποδεκτούς κανόνες και όρους προάγει το πνεύμα της πειθαρχίας, της κοινωνικοποίησης, της συλλογικής ευθύνης, βοηθάει τη συνεργασία, «καλλιεργεί τη φαντασία και το αυτί» και βελτιώνει την προσοχή. Σημαντική εγκεφαλική διεργασία που τίθεται, επίσης, σε λειτουργία είναι η ακουστική μνήμη η οποία σχηματίζει το αισθητικό γούστο, συνεισφέρει στη συνειδητοποίηση και τη σωστή χρήση των φωνητικών οργάνων, συμβάλλει στη βελτίωση της προφοράς και βοηθά τη ψυχολογική και συγκινησιακή ωρίμανση. Παρατήρηση Πάντοτε φροντίζω να τους υπενθυμίζω τις σωστές αναπνοές και τη σωστή στάση του σώματος και ταυτόχρονα την αναγκαιότητα του να τραγουδάμε όλοι μαζί έχοντας τη δέουσα προσοχή. Η εκμάθηση ενός τραγουδιού δεν αποτελεί πάντα μια εύκολη και ευχάριστη διαδικασία. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που οφείλουμε κάθε φορά να λάβουμε υπόψη, όπως π.χ. σχολικό και οικογενειακό περιβάλλον, καιρικές συνθήκες, διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των παιδιών, μεταξύ παιδιού και γονιών και μεταξύ των διδασκόντων και διδασκομένων. Προσπαθούμε λοιπόν να κερδίζουμε την προσοχή των παιδιών χωρίς να γινόμαστε κουραστικοί και απαιτητικοί. Θέλουμε να χαίρονται εποικοδομητικά τη διαδικασία εκμάθησης και σταματάμε ή προτείνουμε εναλλακτική δραστηριότητα όταν διαπιστώσουμε ίχνη κούρασης ή αδιαφορίας από τα παιδιά. Εάν δηλαδή διαπιστώσω ότι έχουν κουραστεί ή βαρεθεί, τους προτείνω να ολοκληρώσουμε τη δραστηριότητα που κάνουμε και μετά να τραγουδήσουμε όποιο απ τα αγαπημένα τραγούδια τους θέλουνε. Μ αυτό τον τρόπο, και τα παιδιά είναι ικανοποιημένα και κάνουν μεγαλύτερη προσπάθεια να ολοκληρώσουμε τη προτεινόμενη δραστηριότητα. 10 Σ ε λ ί δ α

11 Συμπεράσμα Οι παραπάνω μορφωτικοί στόχοι είναι σύμφωνοι με τις γενικές θέσεις των σύγχρονων μουσικοπαιδαγωγικών συστημάτων Z. KODALY, C. ORFF και E. J. DALCROZE, τα οποία έχουν ως βάση την αυτενέργεια των παιδιών, την υπεύθυνη δράση και πρωτοβουλία, τον αυτοσχεδιασμό ως μέσο ανάπτυξης της φαντασίας, ελεύθερη ή προσχεδιασμένη σωματική έκφραση και την ένταξη του παιδιού στην ομάδα ή σε κάποιο χορωδιακό και ορχηστρικό σύνολο και μέσω αυτών την ανάπτυξη της αισθητικής καλλιέργειας του παιδιού. Ειδικότερα, παρατηρήσαμε ότι τα τρία τραγούδια που αποτέλεσαν το εργαλείο της έρευνάς μας, αφομοιώθηκαν με τον καλύτερο τρόπο σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα εκμάθησης. Δεν αποτελεί άραγε γι αυτό καλύτερη απόδειξη, το ότι τα παιδιά επιλέγουν αυθόρμητα και τραγουδούν τα συγκεκριμένα τραγούδια και εκτός της ώρας του μαθήματος της μουσικής; Πρόταση Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα προαναφερθέντα, έχουμε την εντύπωση ότι, χάρη στη δύναμη του ποιητικο-μελωδικού υλικού του χρησιμοποιούμενου από τον Θεοδωράκη, αυτά τα «40 παιδικά τραγούδια» μπορούν κάλλιστα να συμπεριληφθούν στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών της Μουσικής Αγωγής όπως αυτό προτείνεται από το Υπουργείο Παιδείας. Βιβλιογραφία Α. Βιβλία AMANN Jean-Pierre, Zoltan Kodaly suivi de huit lettres a Ernest Ansermet et de la 'Méthode' de Kodaly (Ο Zoltan Kodaly ), Lausanne, Aire - Lausanne (éd.), 1983, 126p. (pp ) ASTOLFI Jean-Pierre, L erreur, un outil pour enseigner, Paris, Les Editions Sociales Françaises (ESF), coll. Pratiques et Enjeux Pédagogiques, 1997, 117p. BAMBERGER Jeanne, The mind behind the Musical Ear How children develop musical intelligence, London, Harvard University Press, 1991, 290 p. BUSTARRET H. Anne, L oreille tendre - Pour une première éducation auditive, Paris, Les Editions Ouvrières, coll. Enfance Heureuse, Mars 1982, 175p. 11 Σ ε λ ί δ α

12 COOPER W. Grosvenor & MEYER B. Leonard, The rhythmic structure of music, Chicago, The University of Chicago Press, 1963, (1 ère édition 1960), 212p. GAGNARD Madeleine, Education musicale de la voix à l école, France, Issy-Les- Moulineaux, EAP, coll. Psychologie et Pédagogie de la musique, 1988, 114p. HOLSTEIN Jean-Paul, Le Solfège, Paris, Presses Universitaires de France, coll. Que sais-je?, 1993, (1 ère édition 1987), 125p. HOUSSAYE Jean (dir.), La pédagogie: une encyclopédie pour aujourd hui, Paris, Les Editions Sociales Françaises (ESF), coll. Pédagogies, 1996, 351p. (Article d'andré Giordan pp ) JAËLL Marie, La main et la pensée musicale, Paris, Nouvelle Edition, 1995, 62p. JAQUES-DALCROZE Emile, Le rythme, la musique et l éducation, Lausanne, Fœtisch - Hug, 1965, 178p. KIENER Hélène, Marie Jaëll Problèmes d Esthétique et de Pédagogie Musicales, Toulouse, Editions de l Arche, 1989, 176p. KΟΥΤΣΟΥΒΑΝΟΥ Ευγενία, Η μέθοδος Montessori και η προσχολική εκπαίδευση, Αθήνα, Οδυσσέας, 1992, 158p. ΜΑΤΘΑΙΟΠΟΥΛΟΥ Δέσποινα, Θεωρία της μουσικής Το πρώτο μου βιβλίο, Αθήνα, Φ. Νάκας Η κύρα - Μάρω πάει στο Μέγαρο Μουσικής, Αθήνα, Φ. Νάκας Μουσικοπονηριές 1 και 2 (CD1 και2), Αθήνα, Φ. Νάκας MIALARET Gaston, La psychopédagogie, Paris, Presses Universitaires de France, coll. Que sais-je?, n o 2357, 1987, 128p. ΜΠΟΓΔΑΝΗ ΣΟΥΓΙΟΥΛ Δ., Ανακαλύπτω τα όργανα της ορχήστρας, Αθήνα, Φ. Νάκας MONTESSORI Maria, Il bambino in familia, Να χτίσουμε τον κόσμο που ταιριάζει στο παιδί (μετάφραση στα ελληνικά από το ΓΡΑΜΜΕΝΟ Μπάμπη), Αθήνα, Glaros, 1977, 151p. Educazione per un mondo nuovo, Εκπαίδευση για ένα καινούργιο κόσμο (μετάφραση στα ελληνικά από τη LOMI Marina), Αθήνα, Glaros, 1981, 96p. 12 Σ ε λ ί δ α

13 Il regreto dell infanzia, Το μυστικό της παιδικής ηλικίας (μετάφραση στα ελληνικά από την MΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Mόσκλια), Αθήνα, Glaros, 1981, 228p. To educate the human potential, Να εκπαιδεύσουμε το ανθρώπινο δυναμικό (μετάφραση στα ελληνικά από τον ΚΟΣΤΕΛΕΝΟΥ Δημήτρη), Αθήνα, Glaros, 1980, 135p. L enfant (Το παιδί), Paris, Desclée de Brouwer, 1992, (1 ère édition 1936), 202p. ΠΑΠΑΖΑΡΗΣ Αθανάσιος, Η Μουσική στην εκπαιδευτική διαδικασία Θέματα παιδαγωγικής της μουσικής, διδακτικής και μάθησης, Κατερίνη (Θεσσαλονίκη), εκδ. «ΤΕΡΤΙΟΣ», 291σελ. PIAGET Jean, La formation du symbole chez l'enfant (imitation, jeu et rêve, image et représentation), Neuchâtel (Suisse) - Paris, Delachaux et Niestlé, coll. Actualités Pédagogiques et Psychologiques, 1976, (1 ère édition en 1945), 310p. PIERLUIGI Albertini, «Το σώμα και η κίνηση», BATTISTA Q. Borghi & ROMANO Nasi, «Τα αντικείμενα, ο χρόνος και η φύση», CREA Diana & PIOVANO Antonio, «Μηνύματα, μορφές και μέσα πληροφόρησης», TIZIANO Loschi, «Ο προγραμματισμός και η οργάνωση του σχολείου Οι συζητήσεις και οι λέξεις Ο χώρος, η διάταξη, το μέτρο Γιορτές και επέτειοι», STRADI M. Cristina, «Εγώ και ο άλλος», LOSCHI Tiziano & VANDELLI Giovvana, «Εικόνες και έργα τέχνης», Οδηγός Προγραμματίζω μέσα από τομείς εμπειριών - δραστηριοτήτων στο κέντρο προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης, Αθήνα, εκδ. «Γιάννη Νικολαίδη», 3 ος τόμος (3/6), 900σελ. (Σχεδιασμός μουσικής παιδείας, σελ ) ΣΕΡΓΗ Λένια, Δημιουργική αγωγή για τα παιδιά μας, Αθήνα, Gutenberg, 1991, 147p. ΣΕΡΔΑΡΗ Ρ., Μαθαίνω μουσική παίζοντας, τραγουδώντας και ζωγραφίζοντας, Αθήνα, Φ. Νάκας ΣΚΟΡΔΗ Μάρω, Ντο-Ρε-Μι-Φα-Σολ Μουσικό ταξίδι ξεκινώ, Γνώση δεκατριών μουσικών οργάνων με την ενεργό συμμετοχή των παιδιών, Λευκωσία, Κύπρος, Ίδρυμα «Λητώ Παπαχριστοφόρου», 2010, σελ. 96 (περιλαμβάνει 2 cd και dvd) SIZAIRE Anne, Maria Montessori L éducation libératrice, Paris, Desclée De Brouwer, coll. Témoins d humanité, 1994, 115p. ΤΣΙΤΑΚΗ Χ. & N., 7 νότες κι εγώ, Αθήνα, Φ. Νάκας 13 Σ ε λ ί δ α

14 WILLEMS Edgar, L oreille musicale La préparation auditive de l enfant, Tome I, Genève, Pro Musica, 1965, 71p., (photocopies: pp.51-71). WINNICOTT Donald Woods, L enfant et le monde extérieur Le développement des relations, Paris, Petite Bibliothèque Payot, 1957, 175p., (traduit de l anglais par Annette STRONCK-ROBERT). B. Άρθρα ALADAR DE TOTH Charles, Zoltan Kodaly, La Revue Musicale, n o 9, Paris, Septembre - Octobre 1929, pp AUTEXIER Philippe, Zoltan Kodaly, un itinéraire hongrois, L'Education Musicale, n o 318, Paris, Mai 1985, pp BREUER Janos, Commémoration de Zoltan Kodaly, L'Education Musicale, n o 287, Paris, Avril 1982, pp CHAILLEY Jacques, La solmisation Kodaly, révélateur des problèmes de hauteur absolue et de hauteur relative dans les pays latins, L'Education Musicale, n o 295, Paris, Février 1983, pp LACROIX G., Une adaptation française de la 'Conception Kodaly' de l Education Musicale à Grenoble, Saint-Egrève et dans le département de l'isère, L'Education Musicale, n o 291, Paris, Octobre 1982, pp MEREAUX Max, La méthode ORFF, L'Éducation Musicale, n o 351, Paris, Octobre 1988, pp SELOSSE M.P. & MAIL-LARD C., La méthode Kodaly, L'Education Musicale, n o 287, Paris, Avril 1982, pp Γ. Εργασίες - Σημειώσεις ΣΤΙΓΓΑ Καλλιόπη, Maria Montessori: Βίος - Μέθοδος, Πανεπιστημιακή Εργασία, επιβλέπουσα Κ α ΣΕΡΓΗ Λένια, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, 1995, 14p. ΠΑΤΣΕΑΣ Μιχάλης, Σημειώσεις για το μάθημα «Μουσικοπαιδαγωγικά Συστήματα», Αθήνα, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, 2000, 25σελ. 14 Σ ε λ ί δ α

15 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ Σμαράγδα, Σημειώσεις για το μάθημα «Μουσικοπαιδαγωγικά Συστήματα», Αθήνα, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, 2001, 78σελ. 15 Σ ε λ ί δ α

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο. Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι

Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο. Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο Μπορούμε να αναγνωρίσουμε το Μουσικό ταλέντο; Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι δύσκολο να αναγνωριστεί και να μετρηθεί στις τέχνες. Ο λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές Κώστας Χάρδας Λέκτορας Τμήματος Μουσικών Σπουδών «Οι Σπουδές στο

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας. Μαρούσι 20-7 - 2010 Αριθ. Πρωτ. Βαθµός Προτερ. Φ. 12 / 879 / 88413 /Γ1 Α Π Ο Φ Α Σ Η

Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας. Μαρούσι 20-7 - 2010 Αριθ. Πρωτ. Βαθµός Προτερ. Φ. 12 / 879 / 88413 /Γ1 Α Π Ο Φ Α Σ Η Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07.6.2 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy 5 Ιανουαρίου 2012 Διευθυντές/τριες

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 10

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 10 Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 10 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΕΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Έρευνα Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου. Αποτελέσματα από επιδημιολογική έρευνα για το ποσοστό της παχυσαρκίας και υπερβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Click to add text. Ζωή Διονυσίου Επίκ. Καθηγήτρια Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιόνιο Πανεπιστήμιο dionyssiou@gmail.com

Click to add text. Ζωή Διονυσίου Επίκ. Καθηγήτρια Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιόνιο Πανεπιστήμιο dionyssiou@gmail.com 27ο Συνέδριο Κοινωνικής Παιδιατρικής 9-10 Οκτωβρίου 2015, Σπάρτη - Μονεμβασιά Μουσική επικοινωνία στην οικογένεια: στόχοι και πρακτικές του προγράμματος μουσικής αγωγής για βρέφη και νήπια του Ιονίου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Επικουρικό εκπαιδευτικό υλικό Λογοτεχνίας (γραμματολογικοϊστορική κατάταξη)

Επικουρικό εκπαιδευτικό υλικό Λογοτεχνίας (γραμματολογικοϊστορική κατάταξη) Επικουρικό εκπαιδευτικό υλικό Λογοτεχνίας (γραμματολογικοϊστορική κατάταξη) 1α. Νεοελληνική Λογοτεχνία A/A Λέξη-κλειδί Είδος υποστηρικτικού υλικού Πηγή - τίτλος Ποίηση Βιντεοταινία (DVD) Παραγωγή Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.22.21 Αρ. Τηλ. : 22800729 Αρ. Φαξ : 22428277 E-mail : dde@moec.gov.cy 10 Ιανουαρίου 2011 Εγκρίθηκαν κατά το

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες»

Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες» Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες» Λογοτεχνική επεξεργασία: Λυµπεροπούλου Μαρία, Αδάση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, ΦΛΩΡΙΝΑ (TEET) 1ο Εργαστήριο Ζωγραφικής ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ- Τ.Γ.Λ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, ΦΛΩΡΙΝΑ (TEET) 1ο Εργαστήριο Ζωγραφικής ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ- Τ.Γ.Λ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ, ΦΛΩΡΙΝΑ (TEET) 1ο Εργαστήριο Ζωγραφικής ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ- Τ.Γ.Λ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΕΛΙΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΛΙΤΗΣ ΕΝΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Τµήµα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραµµα, Δράσεις, Προοπτικές

Το Τµήµα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραµµα, Δράσεις, Προοπτικές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Τµήµα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραµµα, Δράσεις, Προοπτικές Κώστας Τσούγκρας Επίκουρος καθηγητής Τµήµατος Μουσικών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ Εκδήλωση της Περιφέρειας Αττικής 1 η Σεπτέμβρη 2010 Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία Έργο του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Τα μουσικά αρχεία με τις ακροάσεις των τραγουδιών που περιλαμβάνονται στα Ανθολόγια των βιβλίων της Α και Β τάξης (εκδοχή με φωνή και ορχηστρική εκδοχή-playback)

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η καλοκαιρινή εκστρατεία «Διαδρομές με πυξίδα τη Βιβλιοθήκη» με 43 δράσεις στις παιδικές εφηβικές βιβλιοθήκες του Δήμου Χανίων

Ολοκληρώθηκε η καλοκαιρινή εκστρατεία «Διαδρομές με πυξίδα τη Βιβλιοθήκη» με 43 δράσεις στις παιδικές εφηβικές βιβλιοθήκες του Δήμου Χανίων Ολοκληρώθηκε η καλοκαιρινή εκστρατεία «Διαδρομές με πυξίδα τη Βιβλιοθήκη» με 43 δράσεις στις παιδικές εφηβικές βιβλιοθήκες του Δήμου Χανίων Η Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Χανίων σε συνεργασία με το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑI Ερασμία Ρουσιά Ε.Δ.Ε Μουσικής 2006-2007 Η Μουσική, ως δύναμη με πολλές μορφωτικές και διδακτικές αξίες,

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

5ο Δημοτικό Σχολείο Καρδίτσας Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδ Π ευτι ρόγ κ ρ ό α μμα (ΕΑΕΠ) Σχολική χρονιά 2011-12

5ο Δημοτικό Σχολείο Καρδίτσας Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδ Π ευτι ρόγ κ ρ ό α μμα (ΕΑΕΠ) Σχολική χρονιά 2011-12 5ο Δημοτικ ό Σχολείο Καρδίτσας Ενιαίο Αναμ ορφωμένο Ε κπαιδευτικ Πρόγραμμα ό (ΕΑΕΠ) Σχολική χρο νιά 2011-12 Ποιο είναι το σχολείο μας; Ø Το νέο 5 ο 12/θεσιο Δημοτικό Σχολείο Καρδίτσας προέκυψε μετά από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ MK 0966 «Εφαρμοσμένη Κινητική Μάθηση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

«Καινοτόμες φιλολογικές δράσεις με την αξιοποίηση των Σχολικών Βιβλιοθηκών»

«Καινοτόμες φιλολογικές δράσεις με την αξιοποίηση των Σχολικών Βιβλιοθηκών» «Καινοτόμες φιλολογικές δράσεις με την αξιοποίηση των Σχολικών Βιβλιοθηκών» Της Καρύδα Πασχαλιάς, ΠΕ02, υπεύθυνης της Σχολ. Βιβλιοθήκης του 3 ου Γ/σίου Σταυρούπολης. (Εισήγηση στην ενημερωτική συνάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ H Ενσωμάτωση ή η Ένταξη των θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στον τομέα της εκπαίδευσης αποτελεί ζωτικό μέρος της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy. 30 Δεκεμβρίου 2010

Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy. 30 Δεκεμβρίου 2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy Διευθυντές/τριες Σχολείων Μέσης

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΑ ΕΡΓΑ ΠΑΝΩ ΣΕ ΛΑΪΚΕΣ ΜΕΛΩ ΙΕΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΥΣ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά της πρώιμης παιδικής ηλικίας (3 ½ - 7 ½ ετών)

ΜΟΥΣΙΚΑ ΕΡΓΑ ΠΑΝΩ ΣΕ ΛΑΪΚΕΣ ΜΕΛΩ ΙΕΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΥΣ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά της πρώιμης παιδικής ηλικίας (3 ½ - 7 ½ ετών) ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Αρ. Φακ.: 7.11.12.11.1 Αρ. Τηλ.: 22800910 Αρ. Φαξ.: 22305126 E-mail: dde-eparhiako-lef@schools.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Κέρκυρα 27 04 2015 αρ. πρωτ.: 165. Προς

Κέρκυρα 27 04 2015 αρ. πρωτ.: 165. Προς Κέρκυρα 27 04 2015 αρ. πρωτ.: 165 EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Κέρκυρας Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήμα Φιλολογίας EΚΠΑ Επιστημονικό συνέδριο Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Πέμπτη 28 Νοεμβρίου - Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ. http://sym.pblogs.gr

ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ. http://sym.pblogs.gr ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ http://sym.pblogs.gr «Το μάθημα των Φυσικών Επιστημών στο ημοτικό Σχολείο είναι η απάντησή μας στην ανάγκη του κάθε παιδιού να μάθει» (Jacobson) ΠΟΥ ΣΤΟΧΕΥΩ ΟΤΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ποίηση και τραγούδι Tίτλος: Ποίηση και τραγούδι Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ:

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ποίηση και τραγούδι Tίτλος: Ποίηση και τραγούδι Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ B ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ποίηση και τραγούδι Tίτλος: Ποίηση και τραγούδι Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική λογοτεχνία Συμβατότητα με το νέο ΠΣ: προβλέπεται ομότιτλη διδακτική ενότητα Είδος διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ-ΟΣΤΙΝΑΤΟ (2) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: Α ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ: ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο 4ο Επίπεδο 5ο Ακούσουν το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΑΥΡΙΟ

ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΑΥΡΙΟ fitness.@ holistic activetaebo ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΑΥΡΙΟ Καλώς ήρθατε στο holistic fitness fitness.@ holistic activetaebo fitness.@ holistic activetaebo Το holistic fitness απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΗΧΟΣ+ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑ Όνομα συγγραφέα: Γεωργία Κυριακίδου Νεοφύτου ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 45 λεπτά (1 περίοδος) ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: γνωριμία με

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ 1. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΘΕΑΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ. ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού 1.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό. Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα

ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ. ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού 1.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό. Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα για αναγνωρισμένης Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Ενότητα 3: Ρυθμική Αγωγή Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας Γνωριμία με το Σύστημα Ρυθμικής Emil Jaques

Διαβάστε περισσότερα