1 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ"

Transcript

1 1 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη 1-3 Νοεμβρίου Καλάβρυτα Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon Υπό την Αιγίδα της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος - Πελοποννήσου ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 10 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΟΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

2 Ι. Μ. Ε. Θ. Α Ινστιτουτο Μελετησ και Εκπαιδευσης στη Θρομβωση και την Αντιθρομβωτικη Αγωγη 1 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Θρόμβωση-Αντιθρομβωτικά Φάρμακα. Από την Παθοφυσιολογία στην Κλινική Πράξη 1-3 Νοεμβρίου Καλάβρυτα Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΟΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

3 Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Γεν. Γραμματέας Ταμίας Ειδικός Γραμματέας Μέλη Α. Τσελέπης Γ. Γεροτζιάφας Δ. Ρίχτερ Ε. Βαβουρανάκης Μ. Ματσάγκας Γ. Ανδρικόπουλος Σ. Βασδέκης Κ. Βέμμος Α. Κατσαμούρης ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ (Ι.Μ.Ε.Θ.Α.) Μαιάνδρου 23, Αθήνα Website: Τηλ.: Fax: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ - ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ CONGRESS WORLD EVENT TRAVEL E.E. Μαιάνδρου 23, Αθήνα, Τηλ.: , , Fax:

4 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Εκ μέρους των μελών του ΔΣ του Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (Ι.Μ.Ε.Θ.Α.), έχω την τιμή και τη χαρά να σας καλωσορίσω στο 1 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Με θέμα: «ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ» το οποίο πραγματοποιείται στα Καλάβρυτα, στο Ξενοδοχείο Kalavrita Canyon, 1-3 Νοεμβρίου, Μεταξύ των στόχων του Ι.Μ.Ε.Θ.Α, σημαντική θέση κατέχει η εκπαίδευση και η διαρκής ενημέρωση σχετικά με τις εξελίξεις στο επιστημονικό πεδίο της θρόμβωσης και της αντιθρομβωτικής αγωγής. Με δεδομένο ότι καμία ιατρική ειδικότητα ή μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στις πανεπιστημιακές σχολές της χώρας μας δεν παρέχει το σύνολο των απαιτούμενων γνώσεων για την κατανόηση και την περαιτέρω εμβάθυνση στο επιστημονικό αυτό πεδίο, το Ι.Μ.Ε.Θ.Α αποφάσισε να διοργανώνει ετησίως ένα Χειμερινό Σχολείο με θέμα τη θρόμβωση και τα αντιθρομβωτικά φάρμακα. Το Σχολείο αυτό θα παρέχει σε μεταπτυχιακό επίπεδο τις σύγχρονες γνώσεις για την παθογένεια και φαρμακολογία της θρόμβωσης και θα παρέχει όλα τα πρόσφατα δεδομένα για την επιδημιολογία, την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των νόσων που σχετίζονται με τη θρόμβωση. Τα μαθήματα θα διαρκούν 2 ημέρες και μπορούν να τα παρακολουθήσουν οι πτυχιούχοι ΑΕΙ ή ΤΕΙ που ασχολούνται ερευνητικά με θέματα σχετικά με τη θρόμβωση καθώς και τις κλινικές εκδηλώσεις της ή δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε χώρους που σχετίζονται με το παραπάνω επιστημονικό πεδίο, όπως ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων (Καρδιολόγοι, Παθολόγοι, Αιματολόγοι, Ορθοπεδικοί, Καρδιοχειρουργοί, Αγγειοχειρουργοί, Αναισθησιολόγοι, κλπ), βασικοί επιστήμονες, επιστημονικό προσωπικό φαρμακευτικών εταιρειών, κλπ. Το Ι.Μ.Ε.Θ.Α θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το επίπεδο του Χειμερινού Σχολείου να είναι ιδιαίτερα υψηλό, και στα πλαίσια αυτά έχει επιλέξει ως εκπαιδευτές διεθνούς κύρους Έλληνες επιστήμονες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων. Επίσης, ο αριθμός των επιστημόνων που θα συμμετέχουν ως εκπαιδευόμενοι είναι περιορισμένος ενώ η επιλογή τους έγινε αυστηρά με βάση το βιογραφικό τους σημείωμα. Η παρακολούθηση του Σχολείου είναι υποχρεωτική και κατά τη λήξη του απονέμεται πιστοποιητικό παρακολούθησης. Πιστεύουμε ότι το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για το Σχολείο θα είναι μεγάλο και τα οφέλη που θα προκύψουν για τους συμμετέχοντες σημαντικά, γεγονός που θα αναδείξει το Χειμερινό Σχολείο του Ι.Μ.Ε.Θ.Α ως μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές - εκπαιδευτικές δραστηριότητες στη χώρα μας. Ο Πρόεδρος του Ι.Μ.Ε.Θ.Α Αλέξανδρος Τσελέπης Καθηγητής

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Επιστημονικό Πρόγραμμα... 7 Εκπαιδευτές Αρτηριακή - Φλεβική θρόμβωση. Ομοιότητες και διαφορές Ε. Λευκού Νεώτερα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση Α.Δ. Τσελέπης Αλληλεπίδραση αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών με άλλα φάρμακα στον καρδιαγγειακό ασθενή. Τι πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός Γ. Γκουμάς Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου. Ποια και για πόσο χρόνο; Δ. Τούσουλης Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στην πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου σε διαβητικούς ασθενείς. Πότε και σε ποιούς; Δ. Ρίχτερ Θεραπευτική προσέγγιση του ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Αξιολόγη των στρατηγικών θεραπείας Κ. Βέμμος Η θέση της θρομβόλυσης στη θεραπεία του Οξέος Ισχαιμικού Εγκεφαλικού Επεισοδίου Θ. Τέγος Αποτελέσματα κλινικών μελετών και πρόσφατη κλινική εμπειρία από τη χρήση του άμεσου αναστολέα της θρομβίνης σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή Δ. Ρίχτερ Νεώτερα δεδομένα για τους άμεσους αναστολείς του παράγοντα Xa στην κολπική μαρμαρυγή Γ. Γκουμάς Τα νεότερα από του στόματος αντιπηκτικά στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα Σ. Τζέης Προφύλαξη και θεραπεία της φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου. Τι αλλάζει με την εισαγωγή των νέων από του στόματος αντιπηκτικών Σ. Κάκκος, Ι. Τσολάκης 5

6 Προφύλαξη της φλεβικής θρομβοεμβολής στις ορθοπαιδικές επεμβάσεις. Ποιος ο ρόλος των νέων από του στόματος αντιπηκτικών. Προβλήματα στην περιεγχειρητική διαχείριση της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής στην ορθοπαιδική χειρουργική Σ. Σουρμελής Η χρόνια φλεβική νόσος Α.Ν. Κατσαμούρης Στρατηγικές στη θεραπεία της Πνευμονικής Θρομβοεμβολής Σ. Βασδέκης Περιεγχειρητική διαχείρηση αντιαιμοπεταλιακής και αντιπηκτικής αγωγής σε ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε επεμβατικές πράξεις Ε. Αρναούτογλου Επιλογή αντιθρομβωτκής αγωγής σε επεμβάσεις στις καρωτίδες και τα περιφερικά αγγεία Μ. Ματσάγκας 6

7 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ :00-15:30 Προσέλευση Εγγραφές 15:30-15:45 Καλωσόρισμα - Περιγραφή των στόχων του Σχολείου από τον Πρόεδρο του ΙΜΕΘΑ Α. Τσελέπης :00 Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος Πελοποννήσου Ι. Τσολάκης 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Θρόμβωση: Παθοφυσιολογία-Φαρμακολογία Προεδρείο: Ι. Τσολάκης 16:00-16:45 Αρτηριακή - Φλεβική θρόμβωση. Ομοιότητες και διαφορές Ε. Λευκού 16:45-17:30 Νεώτερα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα. Φαρμακοδυναμικά χαρακτηριστικά και κλινική αξιολόγηση Α. Τσελέπης 17:30-18:15 Αλληλεπίδραση αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών με άλλα φάρμακα στον καρδιαγγειακό ασθενή. Τι πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός Γ. Γκουμάς Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική μορφή με την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων (interactive) 18:15-18:45 Διάλειμμα καφέ 2 η ΕΝOΤΗΤΑ Θρόμβωση και Καρδιαγγειακή Νόσος Προεδρείο: Δ. Τούσουλης 18:45-19:30 Συνδυασμοί αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων σε ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο ή μετά από αγγειοπλαστική. Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα Π. Νταβλούρος 19:30-20:15 Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου. Ποιά και για πόσο χρόνο; Δ. Τούσουλης 20:15-21:00 Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή στην πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη της στεφανιαίας νόσου στους διαβητικούς ασθενείς Δ. Ρίχτερ Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική μορφή με την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων (interactive) 7

8 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣAΒΒΑΤΟ, 2 ΝΟΕΜΒΡIΟΥ η ΕΝOΤΗΤΑ (Συνέχεια) Θρόμβωση και Καρδιαγγειακή Νόσος Προεδρείο: Κ. Βέμμος 09:00 09:45 Παρεντερική αντιπηκτική αγωγή στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα Π. Νταβλούρος 09:45 10:30 Θεραπευτική προσέγγιση του ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Αξιολόγηση των στρατηγικών θεραπείας Κ. Βέμμος 10:30 11:15 Η θέση της θρομβόλυσης στη θεραπεία του οξέος ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου Θ. Τέγος Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική μορφή με την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων (interactive) 11:15 11:30 Διάλειμμα καφέ 3 η ΕΝΟΤΗΤΑ Τα νεώτερα αντιπηκτικά στον καρδιολογικό ασθενή Προεδρείο: Α. Τσελέπης 11:30 12:15 Αποτελέσματα κλινικών μελετών και πρόσφατη κλινική εμπειρία από τη χρήση του άμεσου αναστολέα της θρομβίνης στους ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή Δ. Ρίχτερ 12:15 13:00 Νεώτερα δεδομένα για τους άμεσους αναστολείς του παράγοντα Xa στην κολπική μαρμαρυγή Γ. Γκουμάς 13:00 13:45 Τα νεώτερα από του στόματος αντιπηκτικά στα οξέα στεφανιαία σύνδρομα Σ. Τζέης Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική μορφή με την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων (interactive) 13:45 15:00 Ελαφρύ γεύμα 4 η ΕΝΟΤΗΤΑ Αντιθρομβωτική αγωγή στη φλεβική θρομβοεμβολική νόσο Προεδρείο: Μ. Ματσάγκας 15:00 15:45 Προφύλαξη και θεραπεία της φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου. Τι αλλάζει με την εισαγωγή των νέων από του στόματος αντιπηκτικών Σ. Κάκκος 15:45 16:30 Προφύλαξη της φλεβικής θρομβοεμβολής στις ορθοπαιδικές επεμβάσεις. Ποιός ο ρόλος των νέων από του στόματος αντιπηκτικών. Προβλήματα στην περιεγχειρητική διαχείριση της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής στην ορθοπαιδική χειρουργική Σ. Σουρμελής 8

9 ΣAΒΒΑΤΟ, 2 ΝΟΕΜΒΡIΟΥ 2013 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 16:30 17:15 Χρόνια φλεβική ανεπάρκεια A. Κατσαμούρης 17:15 18:00 Στρατηγικές στη θεραπεία της πνευμονικής θρομβοεμβολής Σ. Βασδέκης Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική μορφή με την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων (interactive) 18:00 18:15 Διάλειμμα καφέ 5η ΕΝΟΤΗΤΑ Αντιθρομβωτική αγωγή στις επεμβατικές πράξεις Προεδρείο: Σ. Βασδέκης 18:15 19:00 Περιεγχειρητική διαχείριση αντιαιμοπεταλιακής και αντιπηκτικής αγωγής σε ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε επεμβατικές πράξεις Ε. Αρναούτογλου 19:00 19:45 Επιλογή αντιθρομβωτικής αγωγής σε επεμβάσεις στις καρωτίδες και τα περιφερικά αγγεία Μ. Ματσάγκας Μετά από κάθε ομιλία θα ακολουθεί συζήτηση επί ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής σε ηλεκτρονική μορφή με την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων (interactive) 19:45 Λήξη Χειμερινού Σχολείου Απονομή βεβαιώσεων παρακολούθησης Δείπνο 9

10 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ Αρναούτογλου Ε. Επίκουρη Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασδέκης Σ. Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Βέμμος Κ. Παθολόγος, Συνεργάτης της Hellenic Cardiovascular Research Society Γκουμάς Γ. Καρδιολόγος, Αν. Διευθυντής Β Καρδιολογικής Κλινικής, «Ευρωκλινική» Αθηνών Κάκκος Σ. Επίκουρος Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Κατσαμούρης Α. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Τμήμα Ιατρικής, ΑΠΘ Λευκού Ε. Διδάκτωρ ΑΠΘ, Επιμελήτρια Β, Αιμοδοσία, ΓΝ Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» Ματσάγκας Μ. Αν. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Νταβλούρος Π. Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας, ΠΓΝ Πατρών Ρίχτερ Δ. Καρδιολόγος, Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής «Ευρωκλινική» Αθηνών Σουρμελής Σ. Διευθυντής Β Ορθοπαιδικής Κλινικής, Διαγνωστικό & Θεραπευτικό Κέντρο Αθηνών «Υγεία» Τέγος Θ. Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας, Α Νευρολογική Κλινική, ΠΓΝ Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ», ΑΠΘ Τζέης Σ. Επιμελητής Β Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος Ντυνάν» Τούσουλης Δ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Αθηνών, ΓΝΑ «Ιπποκράτειο» Τσελέπης A. Καθηγητής Βιοχημείας- Κλινικής Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Πρόεδρος Ι.Μ.Ε.Θ.Α. Τσολάκης Ι. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πρόεδρος της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδος Πελοποννήσου 10

11 Γενικές Πληροφορίες Τόπος Ημερομηνίες διεξαγωγής 1 3 Νοεμβρίου 2013, ξενοδοχείο KALAVRITA CANYON, Καλάβρυτα Εγγραφές Η παρακολούθηση του Χειμερινού Σχολείου είναι υποχρεωτική και περιλαμβάνει: Παρακολούθηση και παραλαβή πιστοποιητικού με Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Συμμετοχή σε ένα ελαφρύ γεύμα και σε ένα δείπνο το Σάββατο Συμμετοχή στα διαλείμματα καφέ καθώς και συνεχή παράθεση καφέ το Σάββατο Ευχαριστίες Το Διοικητικό Συμβούλιο του Χειμερινού Σχολείου ευχαριστεί θερμά τις παρακάτω εταιρείες για την υποστήριξη της εκδήλωσης ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΟΡΗΓΟΙ ASTRAZENECA ΑΕ BAYER ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ BOEHRINGER INGELHEIM ΕΛΛΑΣ ΑΕ PFIZER HELLAS AE ΕΛΑΣΣΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ELPEN AE ΧΟΡΗΓΟΙ ΒΙΑΝΕΞ ΑΕ GALENICA ΑΕ LEO PHARMA HELLAS AE SANOFI 11

12 ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΜΙΛΙΩΝ

13 Απηηπιακή - Φλεβική θπόµβυζη. Οµοιόηηηερ και διαθοπέρ Γπ Δ. Λεςκού Αιματολόγος Διζαγυγή-Πεπίλητη Μέρξη πξφζθαηα ε αξηεξηαθή θαη θιεβηθή ζξφκβσζε ζεσξνχληαλ σο δχν δηαθνξεηηθέο θιηληθέο νληφηεηεο, κε μέρσξε παζνθπζηνινγία, παξάγνληεο θηλδχλνπ θαη αληηκεηψπηζε. Η θιαζηθή αηκαηνινγία δερφκελε σο αμίσκα ηε ζεσξία ηεο εμσγελνχο θαη ελδνγελνχο νδνχ πήμεο, πεξηέγξαθε ηε θιεβηθή ζξφκβσζε σο ελεξγνπνίεζε ηνπ πεθηηθνχ κεραληζκνχ (εξπζξφο ζξφκβνο πινχζηνο ζε ηληθή), ελψ ηελ αξηεξηαθή σο νθεηιφκελε ζηελ ελεξγνπνίεζε ησλ αηκνπεηαιίσλ (ιεπθφο ζξφκβνο, πινχζηνο ζε αηκνπεηάιηα). Σα ηειεπηαία ρξφληα κε ηελ αλαηξνπή ηεο θιαζηθήο αηκφζηαζεο, ηελ εθεχξεζε ππεξζχγρξνλσλ απεηθνληζηηθψλ κεραλεκάησλ, αιιά θαη ηελ αλαθάιπςε λέσλ κεραληζκψλ θαη κηθξνζσκαηηδίσλ, νδεγνχκαζηε ζην πηζαλφ ζπκπέξαζκα φηη ε θιεβηθή θαη ε αξηεξηαθή ζξφκβσζε είλαη νη δχν φςεηο- εθδειψζεηο ελφο θνηλνχ κεραληζκνχ. Κλινικέρ ενδείξειρ ζςζσέηιζηρ μεηαξύ θλεβικήρ και απηηπιακήρ θπόμβυζηρ ηηο αξρέο ηνπ αηψλα καο δεκνζηεχηεθαλ νη πξψηεο κειέηεο πνπ αθνξνχζαλ ζηελ πηζαλή ζπζρέηηζε κεηαμχ θιεβηθήο αξηεξηαθήο ζξφκβσζεο. Σν 2003 ν Prandoni θαη ζπλ 1 δεκνζίεπζαλ ηα ππεξερνγξαθηθά επξήκαηα ησλ θαξσηίδσλ ζε 299 αζζελείο κε ελ ησ βάζεη θιεβηθή ζξφκβσζε, ζε ζρέζε κε νκάδα ειέγρνπ (150 άηνκα). Η ζηαηηζηηθή αλάιπζε έδεημε ζεκαληηθφηεηα γηα ηελ εκθάληζε αζεξνζθιεξπληηθψλ θαξσηηδηθψλ πιαθψλ ζηα άηνκα κε κε πξνθιεηή DVT ζε ζρέζε κε αζζελείο κε πξνθιεηή ζξφκβσζε ή ηελ νκάδα ειέγρνπ. ε κηα κεηααλάιπζε 21 κειεηψλ κε αζζελείο νη Ageno θαη ζπλ 2 δηεξεχλεζαλ ηε ζπζρέηηζε κεηαμχ ησλ γλσζηψλ παξαγφλησλ θηλδχλνπ γηα αζεξνζθιήξπζλε κε ηνπο παξάγνληεο θηλδχλνπ γηα DVT. ηαηηζηηθή 15

14 ζεκαληηθφηεηα γηα DVT θάλεθε γηα ηελ παρπζαξθία, ην ζαθραξψδε δηαβήηε, ηελ ππέξηαζε θαη ηελ ππεξηξηγιπθεξηδαηκία. Ο G. Lowe ην ζε αλαζθφπεζε ηεο βηβιηνγξαθίαο έδεημε φηη ε ειηθία, ε αθηλεζία, ε παρπζαξθία, ην κεηαβνιηθφ ζχλδξνκν, ν ζαθραξψδεο δηαβήηεο, ε ππέξηαζε, ην θάπληζκα, ε ππεξιηπηδαηκία, ν θαξθίλνο, ηα νηζηξνγφλα, ινηκψμεηο, ηξαχκα θαη ρεηξνπξγεία αιιά θαη ε επίθηεηε θαη θιεξνλνκηθή ζξνκβνθηιία, είλαη θνηλνί παξάγνληεο θηλδχλνπ, ηφζν γηα θιεβηθή φζν θαη γηα αξηεξηαθή ζξφκβσζε. Η χπαξμε θαηαζηάζεσλ ή λνζεκάησλ πνπ πξνθαινχλ ηφζν θιεβηθέο φζν θαη αξηεξηαθέο ζξνκβψζεηο εληζρχεη αθφκε πεξηζζφηεξν ηελ πηζαλή θνηλή ηνπο θχζε. Σν αληηθσζθνιηπηδηθφ ζχλδξνκν είλαη ίζσο ην ηδαληθφ κνληέιν έθθξαζεο ηεο ππεξπεθηηθφηεηαο πνπ αθνξά ηφζν ζε θιέβεο φζν θαη ζε αξηεξίεο, αιιά θαη ζε ηξηρνεηδή ή/θαη ζηνλ πιαθνχληα. Η παξνμπζκηθή λπθηεξηλή αηκνζθαηξηλνπξία, ην ΗΙΣ, ηα κπεινυπεξπιαζηηθά ζχλδξνκα θαη γεληθφηεξα νη θαθνήζεηεο, ε ρξήζε νηζηξνγνληθψλ ζθεπαζκάησλ, ινηκψμεηο θαη ε ππεξνκνθπζηεηλαηκία, είλαη θαη απηά παξαδείγκαηα θαηαζηάζεσλ πνπ ζπλδένληαη θιηληθά θαη κε ηα δχν είδε ζξνκβψζεσλ. Πνιινί εξεπλεηέο πξνζπάζεζαλ λα δηεξεπλήζνπλ εάλ ε πξψηε εκθάληζε ελ ησ βάζεη θιεβνζξφκβσζεο είλαη παξάγνληαο θηλδχλνπ γηα κεηέπεηηα εθδήισζε αξηεξηαθήο ζξφκβσζεο ή θαη ην αληίζεην. ε φηη αθνξά ζηε ζρέζε κεηαμχ ελ ησ βάζεη θιεβνζξφκβσζεο θαη θηλδχλνπ εκθάληζεο ζηε ζπλέρεηα αξηεξηαθήο ζξφκβσζεο (νμχ έκθξαγκα ηνπ κπνθαξδίνπ ή ΑΕΕ), νη επηδεκηνινγηθέο κειέηεο έδεημαλ θαζαξή ζπζρέηηζε 4-6. ε φηη αθνξά ζηνλ θίλδπλν κεηέπεηηα εθδήισζεο ελ ησ βάζεη θιεβνζξφκβσζεο ζε αζζελείο κε αξηεξηαθή ζξφκβσζε, νη κειέηεο έδεημαλ αληηθξνπφκελα απνηειέζκαηα, εθηφο απφ ηελ πεξίνδν ακέζσο κεηά ην επεηζφδην Νεώηεπη θευπία ηηρ Αιμόζηαζηρ- Σο κςηηαπικό μονηέλο Αιμόζηαζηρ ηα ηέιε ηνπ πξνεγνχκελνπ αηψλα ε αλάπηπμε ππεξζχρξνλσλ κηθξνζθνπίσλ θαη λέσλ απεηθνληζηηθψλ θαη κε κεραλεκάησλ, ηαπηφρξνλα κε ηελ εληαηηθή έξεπλα ζην εξγαζηήξην, νδήγεζε ζηελ πιήξε αλαηξνπή ηεο θιαζηθήο ζεσξίαο ηεο Αηκφζηαζεο. Η εμσγελήο θαη ελδνγελήο νδφο ηεο πήμεο 16

15 απνηεινχλ έλα ηέιεην κνληέιν δηεξεχλεζεο in vitro γηα ην εξγαζηήξην ησλ αηκνζηαηηθψλ δηαηαξαρψλ, δελ αληηθαηνπηξίδνπλ φκσο ηη ζπκβαίλεη πξαγκαηηθά in vivo. H ζχγρξνλε Αηκφζηαζε δέρεηαη ηε ζεσξία ηνπ θπηηαξηθνχ κνληέινπ σο ηελ αξρήο ηεο πήμεο. χκθσλα κε απηή ηε ζεσξία ε Αηκφζηαζε πξαγκαηνπνηείηαη ζε ηξία ζηάδηα: ην πξψην ή αξρηθφ ζηάδην (initiation phase), ζε έλα ζεκείν ηνπ αγγεηαθνχ δηθηχνπ δεκηνπξγείηαη κία ελδνζειηαθή βιάβε. ηελ πεξίπησζε ηεο θιεβηθήο ζξφκβσζεο ε ελδνζειηαθή βιάβε, δελ είλαη εκθαλήο, πηζαλψο φκσο λα δεκηνπξγείηαη ζε κηθξνζθνπηθφ επίπεδν. Σα ελδνζειηαθά πιεγσκέλα θχηηαξα απνθαιχπηνπλ ηνλ ηζηηθφ παξάγνληα πνπ θέξνπλ ζηελ επηθάλεηα ηνπο. Ο ηζηηθφο παξάγνληαο ζπλδέεηαη ηφηε κε ηνλ παξάγνληα VII πνπ θπθινθνξεί ζην αίκα θαη ην ζχκπιεγκα ηζηηθνχ παξάγνληα- παξάγνληα VII ελεξγνπνηεί ηνλ παξάγνληα Χ ηεο πήμεο κε απνηέιεζκα ηελ κεηαηξνπή ηεο πξνζξνκβίλεο ζε ζξνκβίλε. ην δεχηεξν ζηάδην ή θάζε ελίζρπζεο (amplification phase), ε κηθξή πνζφηεηα ζξνκβίλεο πνπ έρεη παξαρζεί ζην 1 ν ζηάδην, ελεξγνπνηεί ηα αηκνπεηάιηα (σο γλσζηφ ε ζξνκβίλε είλαη πνιχ ηζρπξφο αηκνπεηαιηαθφο ελεξγνπνηεηήο), κε απνηέιεζκα ηελ αθφινπζε ελεξγνπνίεζε πνιιαπιψλ παξαγφλησλ πήμεο θαη επηπιένλ παξαγσγή κεγάιεο πνζφηεηαο ζξνκβίλεο (thrombin burst). ην ηξίην θαη ηειεπηαίν ζηάδην, ηε θάζε δηάδνζεο (propagation phase) πνπ ιακβάλεη ρψξα πάλσ ζηελ επηθάλεηα ησλ αηκνπεηαιίσλ, νη ελεξγνπνηεκέλνη πηα παξάγνληεο IXa θαη VIIIa ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο, κε απνηέιεζκα ηελ ηαρεία ελεξγνπνίεζε ηνπ παξάγνληα Χa θαη ηελ επαθφινπζε κεηαηξνπή ηεο πξνζξνκβίλεο ζε ζξνκβίλε, ηνπ ηλσδνγφλνπ ζε ηληθή, κε ηειηθφ ζηφρν ηε ζηαζεξνπνίεζε ηνπ ζξφκβνπ. 17

16 A. Initiation phage: The cell-based model of coagulation At the site of vascular damage FVII from circulating blood (1), binds to tissue factor (TF)-bearing subenthothelium layer cells of blood vessel (2), their complex activates FX (3) and thus the conversion of prothrombin to thrombin (4) Sub-enthothelium cell 1 TF Figure 1: The cell- based model of coagulation FVIIa 2 3 Sub-enthothelium cell FX FXa 4 Prothrombin Thrombin B. Amplification phage: The small amounts of fibrin (1) generated in the initiation phage activate platelets (2), causing activation of multiple clotting factors(3) and further production of thrombin (4) 1 Thrombin FIX FX Thrombin burst C. Propagation phage: FIXa and FVIIIa bind to the platelet surface (1), leading to the rapid generation of FXa and subsequently to conversion of prothrombin to thrombin, fibrinogen to fibrin (2), VIII to VIIIa and stabilization of the platelet plug (3) Platelet FIXa Prothrombin 1 2 FVIIIa Thrombin Fibrinogen Fibrin Stabilisation 3 Lefkou and Hunt Η ηπιάδα ηος Virchow ζηη θλεβική και απηηπιακή θπόμβυζη Ο Rudolph Virchow ην 1856 πεξηέγξαςε ηηο ηξεηο ζπληζηψζεο πνπ απαηηνχληαη γηα ηελ εθδήισζε ζξφκβσζεο (αλαθεξφηαλ ζε θιεβηθή ζξφκβσζε) σο ζηάζε, ελδνζειηαθή δπζιεηηνπξγία- κεηαβνιέο ζην αγγεηαθφ ηνίρσκα θαη ππεξπεθηηθφηεηα- κεηαβνιέο ζηε ζχζηαζε ηνπ αίκαηνο. ηελ πεξίπησζε ηεο θιεβηθήο ζξφκβσζεο ελψ ε ζηάζε θαη ε ππεξπεθηηθφηεηα είλαη πξνθαλείο, ε ελδνζειηαθή δπζιεηηνπξγία δε θαίλεηαη ή κάιινλ δε ζεσξείην φηη παίδεη ζεκαληηθφ ξφιν. Κιαζηθά ν θιεβηθφο ζξφκβνο πεξηγξάθεηαη επηζθνπηθά σο εξπζξφο ζξφκβνο, πινχζηνο ζε ηληθή θαη θπηηαξηθά ζηνηρεία. ηελ αξηεξηαθή ζξφκβσζε αληίζεηα ε ελδνζειηαθή δπζιεηηνπξγία κε ηελ επαθφινπζε ελεξγνπνίεζε ησλ αηκνπεηαιίσλ, θαίλεηαη λα απνηειεί ηελ πξνυπφζεζε γηα ηελ αλάπηπμε ηεο. Ο αξηεξηαθφο ζξφκβνο ζην ρεηξνπξγείν 18

17 είλαη ιεπθφο, πινχζηνο ζε αηκνπεηάιηα. Η επηζθνπηθή δηαθνξά ζηε ζχζηαζε ησλ δχν ζξφκβσλ, ήηαλ θαη κία απφ ηηο βαζηθέο αηηίεο ηεο πεπνίζεζεο φηη ηα δχν είδε ζξνκβψζεσλ δηαθέξνπλ ξηδηθά κεηαμχ ηνπο. Είλαη φκσο πξάγκαηη αιήζεηα απηφ, ή απιά ην ηειηθφ απνηέιεζκα ηεο ζχζηαζεο ηνπ ζξφκβνπ αληηθαηνπηξίδεη ηα κεραληθά, ηνπηθά αίηηα δεκηνπξγίαο ηνπ θαη φρη ηνλ ηξφπν ζρεκαηηζκνχ ηνπ; Ρςθμιζηέρ ηηρ αιμόζηαζηρ και ο πόλορ ηοςρ ζηη θλεβική και απηηπιακή θπόμβυζη Σα ηειεπηαία ρξφληα ε δηαδηθαζία ηεο αηκφζηαζεο έρεη κειεηεζεί ζε βάζνο θαη θαηλνχξγηα κηθξνζσκαηίδηα, ελεξγνπνηεηέο ή αλαζηαιηέο ηεο πήμεο, δηακεκβξαληθέο πξσηεΐλεο, αιιά θαη κεραληζκνί πξνηείλνληαη δηαξθψο. Ο ηζηηθφο παξάγνληαο (Tissue Factor, TF) έρεη αλαγλσξηζηεί εδψ θαη δεθαεηίεο σο έλαο απφ ηνπο βαζηθφηεξνπο παξάγνληεο ζηελ Αηκφζηαζε. ηελ θιαζηθή ζεσξία ηεο αηκφζηαζεο ν ηζηηθφο παξάγνληαο αθνξνχζε ζηελ εμσγελή νδφ θαη ζεσξνχληαλ φηη ε απνθάιπςε- απειεπζέξσζε ηνπ πξνυπφζεηε ηελ χπαξμε εμσγελνχο αηηίνπ πνπ πξνθαινχζε βιάβε ζηα ελδνζειηαθά θχηηαξα. Παξφηη απηφο ν κεραληζκφο θαίλεηαη φηη ηζρχεη πξάγκαηη φρη κφλν in vitro, αιιά θαη in vivo, εληνχηνηο δελ είλαη ν κφλνο ηξφπνο κε ηνλ νπνίν ν ηζηηθφο παξάγνληαο εκπιέθεηαη ζηε δεκηνπξγία ζξφκβνπ. Εηδηθά ζηηο θιεβηθέο ζξνκβψζεηο ην ηξαχκα ηνπ αγγείνπ, ηνπιάρηζηνλ εκθαλέο κε γπκλφ κάηη, δε θαίλεηαη λα απνηειεί απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηελ ελεξγνπνίεζε ηεο αηκφζηαζεο. Ο TFPIβ (tissue factor pathway inhibitor β) απνηειεί ηνλ θχξην ξπζκηζηή ηνπ ζπκπιέγκαηνο TF/ VIIa. O TFPIβ ελψλεηαη ζε ηεηαξηνηαγέο ζχκπιεγκα κε ηνλ ηζηηθφ παξάγνληα, θαη ηνπο παξάγνληεο VIIa θαη Xa, κε απνηέιεζκα ηελ απνηξνπή ηεο πεξαηηέξσ ελεξγνπνίεζεο ηνπ παξάγνληα Χ 12. Επίζεο ν TFPIβ αζθεί αλαζηαιηηθφ ξφιν ζηελ αηκφζηαζε θαη δηακέζνπ ηεο ηθαλφηεηαο ηνπ λα πξνθαιεί ηελ θάιπςε ηνπ ζπκπιέγκαηνο TF-VIIa πάλσ ζηελ επηθάλεηα ησλ θπηηάξσλ πνπ εθθξάδνπλ ηζηηθφ παξάγνληα. ε πεηξακαηηθά κνληέια TFPI 19

18 knockout κπψλ θάλεθε φηη ε έιιεηςε ηνπ πξνθαιεί ζαλαηεθφξεο αηκνξξαγίεο 12. Ο ηζηηθφο παξάγνληαο παίδεη ζεκαληηθφ ξφιν ζηε δηαδηθαζία ηεο αζεξνγέλεζεο. Πνιιά είδε θπηηάξσλ πνπ βξίζθνληαη κέζα ζηελ αζεξνζθιεξπληηθή πιάθα εθθξάδνπλ ηζηηθφ παξάγνληα. Επηπιένλ ν ηζηηθφο παξάγνληαο πνπ θπθινθνξεί ζην αίκα ζπλδεδεφκελνο κε κηθξνζσκαηίδηα, επίζεο θαίλεηαη φηη ζπκκεηέρεη ζηε δεκηνπξγία θαη ζηελ εμέιημε ηεο πιάθαο. Απμεκέλα κηθξνζσκαηίδηα πξνεξρφκελα απφ ιεπθνθχηηαξα έρνπλ βξεζεί ζε αζζελείο κε νμέα ζηεθαληαία ζχλδξνκα 13. Σα κηθξνζσκαηίδηα, αλαθαιχθηεθαλ ηα ηειεπηαία ρξφληα. Απνηεινχλ κηθξνκφξηα πνπ εθθξίλνληαη απφ ηελ θπηηαξηθή κεκβξάλε δηαθφξσλ ηχπσλ θπηηάξσλ (ελδνζειηαθά θχηηαξα, αηκνπεηάιηα, κνλνθχηηαξα, εξπζξνθχηηαξα) κέζσ εμσθχηησζεο, κεηά απφ ηελ απφπησζε ή ηελ ελεξγνπνίεζε ηνπο Η απειεπζέξσζε ησλ κηθξνζσκαηηδίσλ κπνξεί λα πξνθιεζεί απφ δηάθνξα αίηηα-αγσληζηέο φπσο ην shear stress, ε ππνμία, ε θιεγκνλή, αιιά θαη απφ νπζίεο φπσο ε ζξνκβίλε, δηάθνξεο θπηηαξνθίλεο θαη ελδνηνμίλεο 14. Σα κηθξνζσκαηίδηα είλαη δπλαηφλ λα δξνπλ φρη κφλν σο ελεξγνπνηεηέο ηεο πήμεο, αιιά θαη σο αλαζηαιηέο, αλάινγα απφ ην είδνο ησλ θπηηάξσλ απφ ηα νπνία πξνέξρνληαη, ην είδνο ησλ ππνδνρέσλ πνπ εθθξάδνπλ, αιιά θαη ηνλ αξηζκφ ηνπο. Γηα παξάδεηγκα κηθξνζσκαηίδηα πξνεξρφκελα απφ ελδνζειηαθά θχηηαξα είλαη δπλαηφλ λα εθθξάδνπλ TFPI θαη ελεξγνπνηεκέλε πξσηείλε C, θαη λα δξνπλ σο αλαζηαιηέο ηεο πήμεο 12. Απμεκέλα αηκνπεηαιηαθά πξνπεθηηθά κηθξνζσκαηίδηα βξίζθνληαη απμεκέλα ηφζν ζε θιεβηθέο φζν θαη ζε αξηεξηαθέο ζξνκβψζεηο Όπσο αλαθέξζεθε ν ηζηηθφο παξάγνληαο εθθξάδεηαη απφ νξηζκέλα κηθξνζσκαηίδηα, κε απνηέιεζκα λα ηα θαζηζηά πην ζξνκβνγφλα. Αλάινγα επίζεο απφ ην είδνο ησλ αληηγφλσλ πνπ εθθξάδνπλ ζηελ επηθάλεηα ηνπο ηα κηθξνζσκαηίδηα είλαη δπλαηφλ λα ζπλεηζθέξνπλ θαη ζηελ πξνζέιθπζε άιισλ θπηηάξσλ ζηε δηαδηθαζία δεκηνπξγίαο ή/θαη ζηαζεξνπνίεζεο ηνπ ζξφκβνπ. Γηα παξάδεηγκα κηθξνζσκαηίδηα πνπ πξνέξρνληαη απφ ηα κνθνθχηηαξα, εθθξάδνπλ ηζηηθφ παξάγνληα θαη P selectin θαη έρεη βξεζεί φηη ζπλδένληαη κε 20

19 ηα ελδνζειηαθά θχηηαξα θαη ηα αηκνπεηάιηα θαη ζπζζσξεχνληαη κέζα ζηνλ ίδην ην ζξφκβν 12. Η ζξνκβίλε απνηειεί παξάγνληα θιεηδί ζηελ αηκφζηαζε. Εθηφο απφ ηε γλσζηή ζέζε ηεο ζην ηειηθφ ζηάδην ηεο αηκφζηαζεο, απνηειεί θαη έλαλ ηζρπξφ αηκνπεηαιηαθφ ελεξγνπνηεηή, κέζσ ηεο ελεξγνπνίεζεο ησλ ελδνζειηαθψλ PARs, αιιά θαη θιεγκνλψδε κεζνιαβεηή ζε πνηθίια άιια θχηηαξα, φπσο καθξνθάγα, ιεία κπτθά θαη ελδνζειηαθά θχηηαξα ζηα νπνία πξνθαιεί ηελ έθθξηζε θιεγκνλσδψλ νπζηψλ (π.ρ. PDGF, PF-4, RANTES, CD40 ligand) 12. Η δεκηνπξγία ζξνκβίλεο παίδεη ζεκαληηθφηαην ξφιν ζηελ αζεξνζξφκβσζε, κέζσ ηεο ηθαλφηεηαο λα πξνθαιεί ηε δεκηνπξγία ηληθήο, αιιά θαη λα ελεξγνπνηεί ηα αηκνπεηάιηα θαη λα κεηαθέξεη θιεγκνλψδε ζήκαηα ζηα καθξνθάγα, ζηα ιεία κπηθά θαη ζηα ελδνζειηαθά θχηηαξα, κε ηειηθφ απνηέιεζκα ηελ έθθξαζε ζηελ επηθάλεηα ησλ θπηηάξσλ κνξίσλ πξνζθφιιεζεο ιεπθνθπηηάξσλ θαη ηελ απειεπζέξσζε πξνθιεγκνλσδψλ θπηηαξνθηλψλ φπσο ηελ ρεκεηνηαθηηθή πξσηείλε-1, ηνλ PDGF (plateletderived growth factor), IL-6 θαη IL Επηπιένλ ε ζξνκβίλε, κέζσ ηεο ηθαλφηεηαο ηεο λα επάγεη ηελ παξαγσγή κεηαιινπξσηεαζψλ απφ ηα ελδνζειηαθά θχηηαξα, πξνθαιεί θαη δνκηθέο αιιαγέο ζηελ αλαδηακφξθσζε ηεο ζεκέιηαο νπζίαο ηνπ ελδνζειίνπ. Σέινο ε δξάζε ηεο ζξνκβίλεο πάλσ ζηα ελδνζειηαθά θχηηαξα πεξηιακβάλεη επίζεο ηελ απειεπζέξσζε ηνπ παξάγνληα Von Willebrand, VIII θαη tpa. Η Ρ- ζειεθηίλε απνηειεί έλα αγγεηαθφ κφξην πξνζθφιιεζεο πνπ επάγεη ηελ αιιειεπίδξαζε κεηαμχ ιεπθνθπηηάξσλ- αηκνπεηαιίσλ θαη ιεπθνθπηηάξσλελδνζειηαθψλ θπηηάξσλ 15. Ο ζεκαληηθφο ξφινο ηεο ζηε δεκηνπξγία ηεο ζξφκβσζεο δείρηεθε ην 2003 απφ ηνπο Myers θαη ζπλ, πνπ έδεημαλ φηη απμεκέλα επίπεδα P-ζειεθηίλεο ζπλδένληαη κε απμεκέλν ζξνκβσηηθφ θίλδπλν, ελψ ε έιιεηςε ζειεθηίλεο κε κεησκέλε εκθάληζε ζξφκβσζεο 15. Έλαο αθφκε δείθηεο θπηηαξηθήο ελεξγνπνίεζεο είλαη ηα θπθινθνξνχληα ζπκπιέγκαηα αηκνπεηαιίσλ- ιεπθνθπηηάξσλ (PLC, platelet-leucocyte complexes) ηα νπνία βξίζθνληαη απμεκέλα ζε αζζελείο κε ζξνκβσηηθέο εθδειψζεηο ηφζν θιεβηθέο φζν θαη αξηεξηαθέο

20 ςζσέηιζη ηος μησανιζμού ηηρ πήξηρ με ηην αθηπυμάηυζη Η δηαδηθαζία δεκηνπξγία ηεο αζεξσκαηηθήο πιάθαο απνηειεί κία πνιχπινθε ρξνλνβφξα δηαδηθαζία, πνπ ζε άηνκα κε γελεηηθή πξνδηάζεζε θαη πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο είλαη δπλαηφλ λα αξρίδεη ήδε πνιχ λσξίο, αθφκε θαη απφ ηελ ελδνκήηξηα δσή 17. Απνηειεί κία πνιχπινθε δηαδηθαζία πνπ εκπιέθεη ελδνζειηαθά θχηηαξα καθξνθάγα, αηκνπεηάιηα, ιηπίδηα, θιεγκνλψδε θχηηαξα θαη θπηηαξνθίλεο, κε ηειηθφ απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία πινχζησλ ζε ιηπίδηα αζεξσκαηηθψλ πιαθψλ πνπ νδεγνχλ ζε αγγεηαθή ζηέλσζε. Όηαλ νη παξάγνληεο θηλδχλνπ επηκέλνπλ γηα πνιχ θαηξφ ε ζπλερηδφκελε θιεγκνλψδεο δηαδηθαζία πξνθαιεί ηελ θπηηαξηθή δηαθνξνπνίεζε, θαη δηακέζνπ ηεο απφπησζεο, ηεο απνδφκεζεο θαη ηεο ζπζζψξεπζεο λεθξσηηθψλ νπζηψλ, ηελ παξαγσγή εμσθπηηάξηαο ζεκέιηαο νπζίαο θαη ηελ αχμεζε θαη επέθηαζε ηεο αζεξσκαηηθήο βιάβεο. Δηάθνξνη παξάγνληεο πνπ κπνξεί λα δξνπλ πάλσ ζηελ αζεξσκαηηθή πιάθα είλαη δπλαηφλ λα ηελ θαηαζηήζνπλ επάισηε θαη λα νδεγήζνπλ ζηελ εκθάληζε νμείαο ζξφκβσζεο θαη αγγεηαθήο απφθξαμεο, ιφγσ ζρεκαηηζκνχ αηκνπεηαιηαθνχ ζξφκβνπ. Η απμεκέλε έθθξαζε ηνπ ηζηηθνχ παξάγνληα κέζα ζηελ πιάθα πξνθαιεί επηπιένλ ελεξγνπνίεζε ηεο πήμεο, κε ηελ παξαγσγή ζξνκβίλεο θαη ηληθήο. Δελ είλαη ινηπφλ κφλν ηα αηκνπεηάιηα πνπ ζπκκεηέρνπλ ζηε δεκηνπξγία ησλ αξηεξηαθψλ ζξφκβσλ, αιιά θαη φιν ην αηκνζηαηηθφ ζχζηεκα, πνπ ζπληειεί ηφζν ζηελ νξγάλσζε ηεο αζεξσκαηηθήο πιάθαο, φζν θαη θπξηφηεξα ζηελ απνζηαζεξνπνίεζε ηεο θαη ζηελ πξφθιεζε ηεο νμείαο αξηεξηαθήο ζξφκβσζεο. Είλαη γλσζηφ εμάιινπ φηη ε εκθάληζε νμένο εκθξάγκαηνο ηνπ κπνθαξδίνπ δελ εμαξηάηαη απφ ην κέγεζνο ηεο αζεξσκαηηθήο βιάβεο, αιιά απφ ηελ θπηηαξηθή θαη βηνρεκηθή ζχζηαζε ηεο πιάθαο 24. Θα κπνξνχζακε ινηπφλ λα ππνζέζνπκε φηη ε αζεξσκάησζε δελ πξνθαιεί απηή θάζε απηή ηελ αξηεξηαθή ζξφκβσζε, αιιά απιά απνηειεί έλαλ αθφκε πξνδηαζεζηθφ παξάγνληα, πνπ πξνζθέξεη ην ηνπηθφ ηδαληθφ έδαθνο γηα ηελ εθδήισζε ηεο ζξφκβσζεο? ε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο είλαη εμάιινπ δπλαηφλ νμέα αξηεξηαθά επεηζφδηα λα ζπκβαίλνπλ ρσξίο λα ππάξρνπλ ζηελσκέλεο αξηεξίεο, φπσο ζηελ πεξίπησζε ηνπ αληηθσζθνιηπηδηθνχ ζπλδξφκνπ, ηεο 22

21 παξνμπζκηθήο λπθηεξηλήο αηκνζθαηξλνπξίαο, ηνπ θαξθίλνπ, ηνπ ΗΙΣ ζπλδξφκνπ θαη ηεο ηδηνπαζνχο ζξνκβνθπηηαξαηκίαο. Η ζπκκεηνρή ηεο ινίκσμεο θαη ηεο θιεγκνλήο ζηελ πξφθιεζε ζξφκβσζεο, έρεη απνδεηρηεί γηα ηηο θιεβηθέο ζξνκβψζεηο (πρ επηπνιήο ζξνκβνθιεβίηηδα), αιιά ζπδεηείηαη φιν θαη πεξηζζφηεξν θαη γηα ηηο αξηεξηαθέο ζξνκβψζεηο. Η ανακάλςτη ηυν ΝΔΣ: η ζύνδεζη μεηαξύ θλεγμονήρ- θπόμβυζηρ Σα Neutrophil extracellular traps (NETs) απνηεινχλ ην πεδίν έξεπλαο ηεο ζχγρξνλεο αηκφζηαζεο θαη θαηά πνιινχο ηελ πξψηε ζεκαληηθή αλαθάιπςε ηνπ 21 νπ αηψλα. Απνηεινχλ δίθηπα εμσθπηηάξησλ ηληδίσλ, πνπ απνηεινχληαη θπξίσο απφ DNA νπδεηεξφθηισλ. Πεξηγξάθηεθαλ γηα πξψηε θνξά ην 2004 κε ηε ρξήζε ειεθηξνληθνχ κηθξνζθνπίνπ πςειήο αλάιπζεο ζηελ πξνζπάζεηα εχξεζεο άιισλ βαθηεξηνθηφλσλ κεραληζκψλ ησλ νπδεηεξφθηισλ ηε ζπλέρεηα απνδείρηεθε φηη φρη κφλν βαθηεξίδηα, αιιά θαη παξάζηηα φπσο ε Candida albicans είλαη δπλαηφλ λα πξνθαιέζνπλ ηελ παξαγσγή ΝΕΣ απφ ηα νπδεηεξφθηια 22. Σα επφκελα ρξφληα απνδείρηεθε φηη ηα ΝΕΣs δελ αθνξνχλ κφλν ζηελ άκπλα ηνπ νξγαληζκνχ ζηηο ινηκψμεηο, αιιά είλαη δπλαηφ λα πξνθαιέζνπλ θαη πξνβιήκαηα ζηνλ νξγαληζκφ. Η παξαγσγή ησλ NETs, κέζσ ηεο έθζεζεο ησλ εμσθπηηάξησλ ζπκπιεγκάησλ ηζηνλψλ, είλαη δπλαηφ λα ζπληειέζεη ζηελ εθδήισζε θαη εμέιημε απηνάλνζσλ λνζεκάησλ φπσο ν πζηεκαηηθφο εξπζεκαηψδεο ιχθνο 23.ηελ πξνεθιακςία, πνπ απνηειεί γεληθεπκέλε ελδνζειηαθή εθδήισζε, ηα NETs βξέζεθαλ απμεκέλα 21. Ελψ αξρηθά είρε πξνηαζεί φηη ηα NETs παξάγνληαη κφλν ζηνπο ηζηνχο πνπ έρνπλ πξνζβιεζεί απφ παζνγφλν κηθξννξγαληζκφ, ζηε ζπλέρεηα θάλεθε φηη είλαη δπλαηφλ λα δεκηνπξγνχληαη θαη κέζα ζηα αγγεία θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ζήςεο. Η ελδαγγεηαθή παξαγσγή ησλ NET ζρεηίδεηαη ζηελά θαη ξπζκίδεηαη απφ ηα αηκνπεηάιηα, ηα νπνία δηακέζνπ ηνπ αηκνπεηαιηαθνχ ππνδνρέα TLR4 ζε πεξίπησζε ινηκνγφλνπ παζνγφλνπ αηηίνπ, ζπλδένληαη κε ηα νπδεηεξφθηια θαη ηα ελεξγνπνηνχλ κε απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή ΝΕΣs 22. Η δεκηνπξγία ησλ επαγφκελσλ απφ ηα αηκνπεηάιηα ΝΕΣs γίλεηαη πνιχ γξήγνξα (κέζα ζε ιίγα ιεπηά) θαη δελ νδεγεί ζε θαηαζηξνθή-ζάλαην ησλ νπδεηεξφθηισλ. Σα. NETs 23

22 πνπ παξάγνληαη κέζα ζηα αηκνθφξα αγγεία, κπνξνχλ λα παγηδεχνπλ ηα βαθηήξηα θαζψο απηά θπθινθνξνχλ ζηα αγγεία 20,22. Απηέο νη παξαηεξήζεηο νδεγνχλ ζηελ ππφζεζε φηη ηα NETs παίδνπλ βαζηθφ ξφιν ζηελ παζνγέλεζε ηεο ινίκσμεο, ηεο θιεγκνλήο, αιιά θαη ηεο ζξφκβσζεο. Με ηελ αλαθάιπςε ησλ ΝΕΣs εληζρχεηαη ε άπνςε φηη νη ινηκψμεηο είλαη δπλαηφλ λα ζρεηίδνληαη κε ηελ εκθάληζε θιεβηθψλ αιιά θαη αξηεξηαθψλ ζξνκβψζεσλ. Πεξαηηέξσ έξεπλα βέβαηα απαηηείηαη γηα ηελ πιήξε δηεξεχλεζεο ηεο ππφζεζεο απηήο. Φλεβική και απηηπιακή θπόμβυζη: ηα δύο ππόζυπα ηος Ιανού ίγνπξα ε δεκηνπξγία ηνπ ζξφκβνπ απνηειεί κία δπλακηθή δηαδηθαζία, γηα ηελ θιηληθή εκθάληζε ηεο νπνίαο, απαηηείηαη ε ζπλέξγεηα ηφζν θιεξνλνκηθψλ, φζν θαη επίθηεησλ θαη πεξηβαιινληηθψλ παξαγφλησλ. Γηα ηε δεκηνπξγία ζξφκβνπ ηφζν αξηεξηαθνχ φζν θαη θιεβηθνχ είλαη απαξαίηεην λα ππάξρνπλ ηφζν αηκνπεηάιηα, φζν θαη ελεξγνπνίεζε ηεο πήμεο, ε νπνία ζχκθσλα κε ηελ λεψηεξε ζεσξία ηεο αηκφζηαζεο πνπ πεξηγξάθηεθε, ζπκβαίλεη πάλσ ζηελ επηθάλεηά ηνπο. Σνπηθνί παξάγνληεο επεξεάδνπλ ηελ αξρηηεθηνληθή θαη ηελ ζχζηαζε ηνπ ζξφκβνπ, φπσο ην Shear stress, ε ξνή ηνπ αίκαηνο, ν αξηζκφο θαη ε ιεηηνπξγηθφηεηα ησλ αηκνπεηαιίσλ, ν εγγελήο ηζηηθφο παξάγνληαο, ε ηαρχηεηα θαη ν ξπζκφο παξαγσγήο ζξνκβίλεο, ε χπαξμε επαξίλεο, ε ελεξγνπνίεζε ησλ κνλνθπηηάξσλ, ε έθθξηζε πξνθιεγκνλσδψλ θπηηαξνθηλψλ, νπζίεο φπσο ε Ρ-ζειεθηίλε, ε αλλεμίλε, ε παξνπζία αλαζηαιηψλ ηεο πήμεο θαη πηζαλψο ε παξνπζία κηθξνζσκαηηδίσλ, αιιά θαη ΝΕΣs. Κιεξνλνκηθνί ζξνκβνθηιηθνί παξάγνληεο (πρ κεηάιιαμε FV Leiden, πξνζξνκβίλεο, έιιεηςε πξσηεηλψλ S, C, αληηζξνκβίλεο, θιπ) θαίλεηαη φηη ζπλεξγνχλ ζηελ ελεξγνπνίεζε ηεο Αηκφζηαζεο. Επίθηεηνη πεξηβαιινληηθνί παξάγνληεο (π.ρ. θάπληζκα, αθηλεζία, παρπζαξθία, ηξαχκα, έγθαπκα, θιεγκνλή, θ.ιπ.), αιιά θαη νη θαθνήζεηεο, θαίλεηαη φηη απμάλνπλ ηνλ θίλδπλν εκθάληζεο ζξφκβσζεο αξηεξηαθήο ή θιεβηθήο ζε άηνκα κε πξνδηάζεζε, κέζσ ηεο ελεξγνπνίεζεο ηεο Αηκφζηαζεο. Ο ξφινο ηεο ινίκσμεο ζηε 24

23 εκθάληζε ζξφκβσζεο κεηά ηελ πξφζθαηε αλαθάιπςε ησλ ΝΕΣs απνηειεί ζήκεξα ην λέν πεδίν έξεπλαο. Πηζαλφηαηα ε αξηεξηαθή θαη θιεβηθή ζξφκβσζε απνηεινχλ ηα δχν πξφζσπα ηνπ Ιαλνχ: ην πξσηαξρηθφ πξφβιεκα βξίζθεηαη ζηελ παξνδηθή ή κφληκε απνξξχζκηζε ηνπ Αηκνζηαηηθνχ κεραληζκνχ, πνπ εθδειψλεηαη κε δχν κνξθέο, ηε θιεβηθή ή αξηεξηαθή ζξφκβσζε, αλάινγα κε ηελ χπαξμε επηκέξνπο θαη ηνπηθά επηπιένλ παξαγφλησλ θαη αηηηψλ. Η πξφιεςε θαη ε αληηκεηψπηζε ηεο ζξφκβσζεο απαηηεί ηελ ζθαηξηθή γλψζε ηεο Αηκφζηαζεο θαη πξέπεη λα γίλεηαη θάησ απφ ην πξίζκα ηεο θνηλήο ηνπο παζνθπζηνινγίαο. Βιβλιογπαθία 1. Paolo Prandoni. Venous and arterial thrombosis: Two aspects of the same disease? Clinical Epidemiology 2009: Αgeno W, Becattini C, Brighton et al. Cardiovascular risk factors and DVT: a meta- analysis. Circulation, 2008; 117(1): Lowe G, Common risk factors for both arterial and venous thrombosis, BJH, 2008, 140, Becatini C, Agnelli G, Prandoni et al. A prospective study of cardiovascular events after acut e pylmonary embolism. EHJ 2005; 26, Bova C, Marchiori A, Noto A et al/ Incidence of arterial cardiovascular events in patients with idiopathic venous thromboembolism. A retrospective cohort study. Thrombosis and Haemostasis, 96, Sorensen H.T, Horvard-Puho E, Pedersen L et al. Venous thromboembolism and subsequent hospitalization due to acute arterial cardiovascular events. Lancet, 370, Prandoni P, Bilora F, Marchiori A, et. An association between atherosclerosis and venous thrombosis. NEJM 2003, 348,

24 8. Hong C, Zhu F, Du D, et al. Coronary artery calcification and risk factors for atherosclerosis in patients with DVT. Atherosclerosis 2005, 183, Elliasson A, Bergqvist D, Bjorck, et al. Prevalence and risk of venouts thromboembolism in patients with verified arterial thrombosis. JTH, 2006, 4, Reich L, Folsom A.R, Key N,SM et al. Prospective study of subclinical atherosclerosis as a risk factor for DVT. JTH, 2006, 4, E. Lefkou, B. Hunt The Haematological management of Obstetric Haemorrhage, Obstetric, Gynaecology & Reproductive Medicine (18) 10, 2008, Kottke- Marchant K, The role of coagulation in Arterial and Venous Thrombosis, 2010, in Contemporary Cardiology, pg Lynch SF, Ludlam CA. Plasma microparticles and vascular disorders. BJH 2007, 137: Piccin A, Murphy W, Smith O. Circulating Microparticles: pathophysiology and clinical implications. Blood Rev, 2007, 21: Vandy F, Stabler C, Eliassen A et al. Soluble P-selectin for the diagnosis of lower extremity deep venous thrombosis Journal of Vascular Surgery: Venous and Lymphatic Disorders April 2013 (1): 2; Elalamy I, Chakroun T, Gerotziafas GT, Petropoulou A, Robert F, et al. (2008) Circulating platelet-leukocyte aggregates: a marker of microvascular injury in diabetic patients. Thromb Res 121: E. Lefkou, N. Fragakis, G. Varlamis. The inflammatory process during Childhood and the risk of developing Atheromatous disease in adult life: The role of C-reactive protein. HJC. 2006, (47),3 18. Brill A, Fuchs TA, Savchenko AS, Thomas GM, Martinod K, De Meyer SF, Bhandari AA, Wagner DD. Neutrophil extracellular traps promote deep vein thrombosis in mice. J Thromb Haemost Jan;10(1):

25 19. Tobias A. Fuchs, A. Brill, et al. Extracellular DNA traps promote thrombosis. Proc Natl Acad Sci U S A September 7; 107(36): Fuchs TA, Brill A, Wagner DD. Neutrophil extracellular trap (NET) impact on deep vein thrombosis. Arterioscler Thromb Vasc Biol Aug;32(8): Gupta, AK; Hasler P, Holzgreve W,et al. "Induction of neutrophil extracellular DNA lattices by placental microparticles and IL-8 and their presence in preeclampsia". Hum Immunol 2005, 66 (11): Borissoff, JI; ten Cate, H (2011 Sep). "From neutrophil extracellular traps release to thrombosis: an overshooting host-defense mechanism?". Journal of thrombosis and haemostasis : JTH 9 (9): Hakkim A, Fürnrohr BG, Amann K, Laube B, Abed UA, Brinkmann V, Herrmann M, Voll RE, Zychlinsky A. (2010). "Impairment of neutrophil extracellular trap degradation is associated with lupus nephritis". Proc Natl Acad Sci U S A 107 (21): Ibanez B,. Vilahur J, and J.Badimon J. Plaque progression and regression in atherothrombosis. JThromb Haemost 2007; 5 (suppl 1):

26 Νεώηεξα αληηαηκνπεηαιηαθά θαη αληηπεθηηθά θάξκαθα. Φαξκαθνδπλακηθά ραξαθηεξηζηηθά θαη θιηληθή αμηνιόγεζε Α.Γ. Σζειέπεο Κέντρο Αθηροθρόμβωσης / Εργαστήριο Βιοχημείας, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Δηζαγωγή Η ελεξγνπνίεζε ησλ αηκνπεηαιίσλ δηαδξακαηίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηελ παζνγέλεηα ηεο αζεξνζξόκβσζεο ε νπνία απνηειεί ηνλ θύξην ππνθείκελν παζνθπζηνινγηθό κεραληζκό ησλ νμέσλ ηζραηκηθώλ επεηζνδίσλ [νμέα ζηεθαληαία ζύλδξνκα (Αcute Coronary Syndromes, ACS), ηζραηκηθά αγγεηαθά εγθεθαιηθά επεηζόδηα (ΑΔΔ), πεξηθεξηθή αξηεξηαθή λόζνο (Peripheral Artery Disease, PAD) (1). Η ελεξγνπνίεζε ησλ αηκνπεηαιίσλ πνπ πξνθαιείηαη από ηε ξήμε ηεο αζεξσκαηηθήο πιάθαο νδεγεί κεηαμύ ησλ άιισλ θαη ζηελ έθθξηζε αηκνπεηαιηαθώλ αγσληζηώλ όπσο είλαη ε δηθσζθνξηθή αδελνζίλε (ADP), ην ζξνκβνμάλην A 2 (TxA 2 ) θαη ε ζξνκβίλε. Απηνί νη αγσληζηέο πξνζδέλνληαη ζε εμεηδηθεπκέλνπο αηκνπεηαιηαθνύο ππνδνρείο θαη επάγνπλ πεξαηηέξσ ηελ ελεξγνπνίεζε ησλ αηκνπεηαιίσλ θαζώο θαη ηε ζπζζώξεπζή ηνπο ε νπνία πξνθαιείηαη από ηελ πξόζδεζε ηνπ ηλσδνγόλνπ ζηνλ ελεξγνπνηεκέλν ππνδνρέα-ηληεγθξίλε α IIb β 3 (GPIIb/IIIa) (2). Τα δηαζέζηκα ζήκεξα αληηαηκνπεηαιηαθά θάξκαθα ζηνρεύνπλ ζε ζεκεία-θιεηδηά ηεο ελεξγνπνίεζεο ησλ αηκνπεηαιίσλ όπσο ε ζύλζεζε ηνπ TxA 2 δηακέζνπ ηεο θπθιννμπγνλάζεο-1 (COX-1), o ππνδνρέαο P2Y 12 ηνπ ADP θαη ν ππνδνρέαο GPIIb/IIIa. Δπηπιένλ, ε ηξέρνπζα έξεπλα θαηεπζύλεηαη πξνο ηελ αλάπηπμε αληαγσληζηώλ πνπ ζα ζηνρεύνπλ άιινπο ππνδνρείο ησλ αηκνπεηαιίσλ όπσο είλαη ν ππνδνρέαο ηεο ζξνκβίλεο, PAR-1 (protease activated receptor-1) (3). Παξάιιεια κε ηελ πξόνδν πνπ έρεη ζπληειεζηεί ηα ηειεπηαία ρξόληα σο πξνο ηελ αληηαηκνπεηαιηαθή θαξκαθνινγία, πνιύ ζεκαληηθή είλαη θαη ε πξόνδνο ζηα αληηπεθηηθά θάξκαθα κε ηελ αλάδεημε ησλ λέσλ από ηνπ ζηόκαηνο ρνξεγνύκελσλ αληηπεθηηθώλ, ηεο ληακπηγθαηξάλεο πνπ είλαη άκεζνο αλαζηνιέαο ηεο ζξνκβίλεο, θαζώο θαη ησλ άκεζσλ αλαζηνιέσλ ηνπ παξάγνληα πήμεο Xa, ξηβαξνμακπάλε θαη απημακπάλε. Οη ηδηόηεηεο ησλ λέσλ 28

27 απηώλ αληηπεθηηθώλ θαξκάθσλ πιεζηάδνπλ αξθεηά απηέο ηνπ «ηδαληθνύ αληηπεθηηθνύ», ζπλεπώο ηα θάξκαθα απηά, παξά ηνπο δηθνύο ηνπο πεξηνξηζκνύο, αλακέλεηαη λα αιιάμνπλ άξδελ ην ηνπίν σο πξνο ηε ζξνκβνεκβνιηθή λόζν αιιά θαη σο πξνο ηελ πξόιεςε ηνπ αγγεηαθνύ εγθεθαιηθνύ επεηζνδίνπ ζε αζζελείο κε θνιπηθή καξκαξπγή, κε-βαιβηδηθήο αηηηνινγίαο (4). Η ζσζηή δηαρείξηζε ησλ αζζελώλ ππό αληηαηκνπεηαιηαθή ή/θαη αληηπεθηηθή αγσγή απαηηεί ηε βαζηά θαηαλόεζε ησλ θαξκαθνθηλεηηθώλ θαη θαξκαθνδπλακηθώλ ηδηνηήησλ ησλ θαξκάθσλ απηώλ θαζώο θαη ησλ αιιειεπηδξάζεσλ ηνπο κε άιια θάξκαθα πνπ κπνξεί λα επεξεάζνπλ ηελ ζεξαπεπηηθή ηνπο απνηειεζκαηηθόηεηα. Tν παξόλ θεθάιαην αλαθέξεηαη ζπλνπηηθά ζηνπο αληαγσληζηέο ηνπ αηκνπεηαιηαθνύ ππνδνρέα P2Y 12 ηνπ ADP. Γίλεηαη ζύληνκε αλαθνξά ζηηο θαξκαθνδπλακηθέο ηδηόηεηέο ηνπο θαη ζρνιηάδεηαη ε θιηληθή ηνπο απνηειεζκαηηθόηεηα κε βάζε ηα απνηειέζκαηα ησλ θιηληθώλ κειεηώλ. Δπίζεο, παξνπζηάδνληαη ηα θπξηόηεξα θαξκαθνδπλακηθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ λεώηεξσλ αληηπεθηηθώλ θαη γίλεηαη κηα ζύληνκε αλάιπζε ησλ θύξησλ θιηληθώλ κειεηώλ σο πξνο ηελ απνηειεζκαηηθόηεηα ησλ λέσλ απηώλ θαξκάθσλ ζε αζζελείο κε θνιπηθή καξκαξπγή, κε-βαιβηδηθήο αηηηνινγίαο. Φαξκαθνδπλακηθά ραξαθηεξηζηηθά θαη θιηληθή απνηειεζκαηηθόηεηα ηωλ αληαγωληζηώλ ηνπ ππνδνρέα P2Y 12 ηνπ ADP Τν ADP είλαη έλαο ηζρπξόο αγσληζηήο ησλ αηκνπεηαιίσλ ηα νπνία ελεξγνπνηεί θπξίσο δηακέζνπ ηνπ ππνδνρέα P2Y 12 (5). Η ρξήζε ησλ αληαγσληζηώλ ηνπ ππνδνρέα ηνπ P2Y 12 έρεη ζπκβάιιεη ζεκαληηθά ζηελ πξόιεςε ησλ ζξνκβσηηθώλ επεηζνδίσλ θαη ζηε ζπλνιηθή κείσζε ηεο θαξδηαγγεηαθήο ζλεηόηεηαο ζε αζζελείο κε θαξδηαγγεηαθή λόζν. Οη αληαγσληζηέο ηνπ ππνδνρέα P2Y 12 πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζήκεξα ζηελ θιηληθή πξάμε είλαη ε θινπηδνγξέιε, ε πξαζνπγξέιε θαη ε ηηθαγξειόξε (5). Δπίζεο ζήκεξα βξίζθεηαη ππό δηεξεύλεζε ε θιηληθή απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο θαγθξειόξεο, ελόο λένπ αληαγσληζηή ηνπ P2Y 12, (5). Τα θύξηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ αληαγσληζηώλ ηνπ ππνδνρέα P2Y 12 θαίλνληαη ζηνλ πίλαθα 1. 29

28 Πίλαθαο 1. Χαξαθηεξηζηηθά ησλ αληαγσληζηώλ ηνπ ππνδνρέα P2Y12 Αληαγωληζηήο P2Y12 Σύπνο Χνξήγεζε Γξάζε Χξόλνο γηα κέγηζηε αλαζηαιηηθή δξάζε Χξόλνο εκίζεηαο δωήο Κινπηδνγξέιε Θεηελνππξηδίλε Από ηνπ ζηόκαηνο Ηπαηηθή ελεξγνπνίεζε, κε αληηζηξεπηή αλαζηνιή 2-12 h 7-8 h Πξαζνπγξέιε Θεηελνππξηδίλε Από ηνπ ζηόκαηνο Ηπαηηθή ελεξγνπνίεζε, κε αληηζηξεπηή αλαζηνιή 2 h 7-8 h Τηθαγξειόξε Κπθινπεληπινηξηαδνινππξηκηδίλε Από ηνπ ζηόκαηνο Άκεζε, κε ζπλαγσληζηηθή, αληηζηξεπηή αλαζηνιή 2 h 6-8 h Καγξειόξε ATP αλάινγν Δλδνθιέβηα Άκεζε, ζπλαγσληζηηθή, αληηζηξεπηή αλαζηνιή sec 3-9 min Γόζε θόξηηζεο / ζπληήξεζεο mg / 75 mg εκεξεζίσο 60 mg / 10 mg εκεξεζίσο 180 mg / 90 mg x 2 εκεξεζίσο 30-κg/kg / ζπλερήο έγρπζε 4 κg/kg/min Αιιειεπηδξάζ εηο κε άιια θάξκαθα Αληίζηαζε Ναη Ναη Ναη Ναη/Όρη Γελ έρεη αλαθεξζεί Όρη Γελ έρεη αλαθεξζεί Όρη 30

29 Κλοπιδογρέλη Η θινπηδνγξέιε είλαη κία δεύηεξεο γεληάο ζεηελνππξηδίλε ε νπνία έρεη αληηθαηαζηήζεη ηελ ηηθινπηδίλε εμαηηίαο ηνπ αζθαιέζηεξνπ πξνθίι ηεο (Πίλαθαο 1). Δίλαη έλα πξνθάξκαθν πνπ κεηά ηε ρνξήγεζή ηνπ απνξξνθάηαη ζην έληεξν κε κηα δηαδηθαζία ζηελ νπνία ζεκαληηθό ξόιν δηαδξακαηίδεη ν πξσηετληθόο κεηαθνξέαο MDR1 (P-γιπθνπξσηεΐλε) πνπ θσδηθνπνηείηαη από ην γνλίδην ABCB1 θαη αλήθεη ζηνπο ABC κεηαθνξείο. Τν κεγαιύηεξν πνζνζηό (πεξίπνπ ην 85%) ηεο θινπηδνγξέιεο, πδξνιύεηαη από ηηο εζηεξάζεο ηνπ εληεξηθνύ βιελλνγόλνπ θαη ηνπ αίκαηνο ζε έλαλ αλελεξγό κεηαβνιίηε θαξβνμπιηθνύ νμένο. Τν ππόινηπν 15% κεηαβνιίδεηαη ζην ήπαξ ζην θαξκαθνινγηθά ελεξγό κεηαβνιίηε ηεο κε ηε δξάζε δηαθόξσλ ηζνκνξθώλ ηνπ θπηνρξώκαηνο P450 (CYP450) (5). Η κεηαηξνπή ηεο θινπηδνγξέιεο ζηελ ελεξγό κνξθή ηεο γίλεηαη ζε δύν ζηάδηα. Καηά ην πξώην ζηάδην, νη ηζνκνξθέο CYP2C19, CYP1A2 θαη CYP2B6 θαηαιύνπλ ηελ νμείδσζε ηνπ δαθηύινπ ζεηνθελίνπ ηεο θινπηδνγξέιεο ζε 2-νμν-θινπηδνγξέιε ε νπνία είλαη αλελεξγόο. Η 2-νμν-θινπηδνγξέιε ππό ηε δξάζε ησλ CYP2C19, CYP3A4, CYP3A5, CYP2B6 θαη CYP2C9, πθίζηαηαη δεύηεξε νμείδσζε ε νπνία νδεγεί ζην άλνηγκα ηνπ δαθηπιίνπ ηνπ ζεηνθελίνπ θαη ζην ζρεκαηηζκό ηνπ ελεξγνύ ζεηνιηθνύ κεηαβνιίηε (R130964) (5). Ο ελεξγόο κεηαβνιίηεο ηεο θινπηδνγξέιεο δξα ζρεκαηίδνληαο δηζνπιθηδηθνύο δεζκνύο κε δύν θαηάινηπα θπζηετλεο (Cys17 θαη Cys270) ηεο εμσθπηηάξηαο πεξηνρήο ηνπ ππνδνρέα κε απνηέιεζκα ηε κε αληηζηξεπηή αλαζηνιή ηεο πξόζδεζεο ηνπ ADP ζηνλ ππνδνρέα P2Y 12 (6). Δμαηηίαο ηεο πνιύπινθεο κεηαβνιηθήο ελεξγνπνίεζεο ηεο θινπηδνγξέιεο, ε κέγηζηε ζπγθέληξσζε ηνπ ελεξγνύ κεηαβνιίηε ηεο θαη ζπλεπώο ε κέγηζηε αλαζηαιηηθή δξάζε επηηπγράλεηαη ζε 24 h κεηά από ρνξήγεζε 75mg, ζε 6 h κεηά από ρνξήγεζε 300 mg θαη ζε 2 h κεηά από δόζε θόξηηζεο 600mg (Πίλαθαο 1). Με δεδνκέλν όηη ην 10% ησλ αηκνπεηαιίσλ ηνπ αίκαηνο αλαλεώλεηαη θαζεκεξηλά, ζε 5 εκέξεο κεηά ηε ιήςε ηεο ηειεπηαίαο δόζεο ηεο θινπηδνγξέιεο, ην 50% ησλ θπθινθνξνύλησλ αηκνπεηαιίσλ ζα είλαη πιήξσο ιεηηνπξγηθά θαη ηθαλά λα εμαζθαιίζνπλ απνηειεζκαηηθή αηκόζηαζε (5,7). Η απόθξηζε ησλ αζζελώλ ζηελ αληηαηκνπεηαιηαθή δξάζε ηεο θινπηδνγξέιεο εκθαλίδεη κεγάιε δηαθύκαλζε. Έλα πνζνζηό αζζελώλ πνπ ιακβάλνπλ 31

30 θινπηδνγξέιε εκθαλίδεη απμεκέλε αηκνπεηαιηαθή ελεξγόηεηα θαη νη αζζελείο απηνί έρνπλ απμεκέλν θίλδπλν γηα έλα λέν ζξνκβσηηθό ηζραηκηθό επεηζόδην. Τν θαηλόκελν απηό αλαθέξεηαη σο «αληίζηαζε» ή «θαθή απόθξηζε» ζηελ θινπηδνγξέιε ή σο «απμεκέλε ππό αγσγή αηκνπεηαιηαθή αληηδξαζηηθόηεηα» (7-9). Η αληίζηαζε ζηελ θινπηδνγξέιε ζπζρεηίδεηαη θιηληθά κε ζεκαληηθέο ηζραηκηθέο ζξνκβσηηθέο επηπινθέο ζπκπεξηιακβαλνκέλεο θαη ηεο ζξόκβσζεο ηνπ stent (10). Ο πιένλ κειεηεκέλνο κεραληζκόο ππεύζπλνο γηα ηελ αληίζηαζε ζηελ θινπηδνγξέιε είλαη απηόο ησλ γνληδηαθώλ πνιπκνξθηζκώλ ηνπ CYP2C19 θαη ηνπ ABCB1 (11). Αζζελείο κε ηνπο πνιπκνξθηζκνύο CYP2C19*2 ή CYP2C19*3 (Πίλαθαο 2) ή ηνλ πνιπκνξθηζκό ABCB1 C3435T έρνπλ ρακειόηεξα επίπεδα ηνπ ελεξγνύ κεηαβνιίηε ηεο θινπηδνγξέιεο ζην πιάζκα, κηθξόηεξε αλαζηνιή ησλ αηκνπεηαιίσλ θαη ζπλεπώο κεγαιύηεξν θίλδπλν ελόο λένπ ζξνκβσηηθνύ επεηζνδίνπ κεηά από ACS ή δηαδεξκηθή ζηεθαληαία επέκβαζε (percutaneous coronary intervention; PCI) (11,12). Αληίζεηα, αζζελείο πνπ εκθαλίδνπλ ηνλ πνιπκνξθηζκό CYP2C19*1 ή CYP2C19*17 έρνπλ απμεκέλα επίπεδα ηνπ ελεξγνύ κεηαβνιίηε ηεο θινπηδνγξέιεο, απμεκέλε αλαζηνιή ηνπ P2Y 12 θαη απμεκέλν αηκνξξαγηθό θίλδπλν (Πίλαθαο 2) (11,13)_ENREF_35. Πξννπηηθέο κειέηεο ζε αζζελείο πνπ έιαβαλ θινπηδνγξέιε κεηά από PCI έδεημαλ πσο αζζελείο πνπ έρνπλ κε ιεηηνπξγηθά αιιήιηα ησλ παξαπάλσ γνληδίσλ εκθαλίδνπλ ζηαηηζηηθά ζεκαληηθή αύμεζε, ηνπ θηλδύλνπ κεηδόλσλ θαξδηαγγεηαθώλ επεηζνδίσλ θαηά ηε δηάξθεηα 12 κελώλ παξαθνινύζεζεο κεηά από PCI ζε ζύγθξηζε κε ηνπο αζζελείο πνπ έρνπλ ιεηηνπξγηθά αιιήιηα (11,12,14). Σύκθσλα κε ηα απνηειέζκαηα κεηα-αλάιπζεο 9 κειεηώλ πνπ ζπκπεξηέιαβε αζζελείο πνπ ππνβιήζεθαλ ζε PCI, ην 26,3% θαη ην 2,2% ησλ αζζελώλ είραλ έλα ή δύν CYP2C19*2 αιιήιηα, αληίζηνηρα θαη εκθάληζαλ ζεκαληηθή αύμεζε ηεο ζπρλόηεηαο νμένο εκθξάγκαηνο ηνπ κπνθαξδίνπ, ηζραηκηθνύ ΑΔΔ ή θαξδηαγγεηαθνύ ζαλάηνπ, θαζώο θαη ηεηξαπιαζηαζκό ηεο ζπρλόηεηαο ζξόκβσζεο ζην stent (15). Αληίζεηα, ηα απνηειέζκαηα γνλνηππηθήο αλάιπζεο ζε ππνπιεζπζκό ηεο κειέηεο CHARISMA έδεημαλ όηη δελ ππάξρεη ζπζρέηηζε κεηαμύ ησλ πνιπκνξθηζκώλ ηνπ CYP2C19 θαη ηζραηκηθώλ επεηζνδίσλ ζε αζζελείο κε ηζηνξηθό ζηεθαληαίαο λόζνπ ή ζε αζζελείο πςεινύ θηλδύλνπ γηα ζηεθαληαία λόζν (16). Δπηπξόζζεηα, θαξκαθνγελεηηθή αλάιπζε 2 ηπραηνπνηεκέλσλ θιηληθώλ 32

31 κειεηώλ δελ επηβεβαίσζε ηε ζπζρέηηζε κεηαμύ ησλ CYP2C19*2 αιιειίσλ θαη ηνπ θηλδύλνπ κεηδόλσλ θαξδηαγγεηαθώλ επεηζνδίσλ (12). Σπκπεξαζκαηηθά, νη ππάξρνπζεο κειέηεο απνδεηθλύνπλ πσο δελ ππάξρεη ζεκαληηθή θαη ζηαζεξή επίδξαζε ησλ πνιπκνξθηζκώλ ηνπ CYP2C19 ζηελ θιηληθή απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο θινπηδνγξέιεο, θαη ίζσο απηή πεξηνξίδεηαη κόλν ζηνπο αζζελείο πνπ ππνβάιινληαη ζε PCI (17). Η ππόζεζε απηή δηεξεπλάηαη ζηελ ππό εμέιημε κειέηε ADAPT-DES. Πίλαθαο 2. Οη θύξηνη πνιπκνξθηζκνί ηνπ CYP2C19 πνπ επεξεάδνπλ ηνλ κεηαβνιηζκό θαη ηελ αληηαηκνπεηαιηαθή απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο θινπηδνγξέιεο Σαρύηεηα κεηαβνιηζκνύ ηεο θινπηδνγξέιεο Γελεηηθνί πνιπκνξθηζκνί ηνπ CYP2C19 Πνιύ απμεκέλε *17/*17, *1/*17 Απμεκέλε *1/*1 Δλδηάκεζε *1/*2, *1/*3 Μεησκέλε *2/*2, *2/*3, *3/*3 Άγλσζηε *2/*17, *3/*17 Πνιιέο κειέηεο έρνπλ δηεξεπλήζεη αλ ε πξνζαξκνγή ηεο ζεξαπείαο αζζελώλ κε θινπηδνγξέιε, ζύκθσλα κε ηα απνηειέζκαηα ηεο αλάιπζεο ηεο αηκνπεηαιηαθήο ιεηηνπξγίαο κε εηδηθέο κεζνδνινγίεο (LTA, αλάιπζε VASP, VerifyNow P2Y 12, Multiplate ) κπνξεί λα παξαθάκςεη ηελ αληίζηαζε ζηελ θινπηδνγξέιε θαη λα βειηηώζεη ηελ θιηληθή απνηειεζκαηηθόηεηα ηνπ θαξκάθνπ. Η κειέηε ELEVATE-TIMI 56 έδεημε όηη ν ηξηπιαζηαζκόο ηεο εκεξήζηαο δόζεο ηεο θινπηδνγξέιεο (από 75 ζε 225 mg) ζε αζζελείο κε ζηαζεξή ζηεθαληαία λόζν πνπ είλαη εηεξνδπγώηεο γηα ηνλ πνιπκνξθηζκό CYP2C19*2 θαη εκθαλίδνπλ αληίζηαζε ζηελ θινπηδνγξέιε, επηθέξεη παξόκνηα αληηαηκνπεηαιηαθή δξάζε κε απηή πνπ επηηπγράλεηαη κε εκεξήζηα δόζε 75 mg ζε αζζελείο ρσξίο απηό ηνλ πνιπκνξθηζκό. Αληίζεηα ην θαηλόκελν απηό δελ παξαηεξείηαη ζηνπο νκνδπγώηεο CYP2C19*2 αζζελείο 33

32 (18). H απνηειεζκαηηθόηεηα θαη αζθάιεηα ηεο πξνζαξκνζκέλεο ζεξαπείαο κε πςειή δόζε θινπηδνγξέιεο ζε άηνκα κε αλεπαξθή απόθξηζε ησλ αηκνπεηαιίσλ ζηηο ζπλήζεηο δόζεηο θινπηδνγξέιεο αμηνινγήζεθε ζηε κειέηε GRAVITAS. To ζπκπέξαζκα ηεο κειέηεο είλαη όηη νη πςειέο δόζεηο θινπηδνγξέιεο δελ επεξεάδνπλ ηελ θιηληθή έθβαζε ζηνπο αζζελείο απηνύο (19). Η ρξεζηκόηεηα ηεο πξνζαξκνζκέλεο αληηαηκνπεηαιηαθήο ζεξαπείαο αλάινγα κε ηα επίπεδα ηεο αηκνπεηαιηαθήο ιεηηνπξγίαο έρεη ηεζεί ππό ακθηζβήηεζε ύζηεξα από ηα πξόζθαηα απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο ARCTIC ζύκθσλα κε ηα νπνία δελ πππήξμε βειηίσζε ηεο θιηληθήο έθβαζεο ησλ αζζελώλ ζηνπο νπνίνπο ε αληηαηκνπεηαιηαθή αγσγή πξνζαξκνδόηαλ αλάινγα κε ην απνηέιεζκα ηεο αηκνπεηαιηαθήο ελεξγόηεηαο ζε ζρέζε κε ηνπο αζζελείο πνπ ειάκβαλαλ ζηαζεξή αληηαηκνπεηαιηαθή αγσγή, ρσξίο παξαθνινύζεζε ηεο αηκνπεηαιηαθήο ελεξγόηεηαο (20). Πραζουγρέλη Η πξαζνπγξέιε είλαη κηα λέα ζεηελνππξηδίλε κε ηαρύηεξε αληηαηκνπεηαιηαθή δξάζε ex vivo ζε ζύγθξηζε κε ηελ θινπηδνγξέιε εμαηηίαο ηεο ζπληνκόηεξεο κεηαβνιηθήο νδνύ πνπ αθνινπζεί (Πίλαθαο 1). Όπσο θαη ε θινπηδνγξέιε, ε πξαζνπγξέιε είλαη έλα πξνθάξκαθν πνπ αξρηθά κεηαηξέπεηαη ζηνλ ελδηάκεζν κεηαβνιίηε ηεο κε ηε δξάζε εζηεξαζώλ ζην έληεξν, ζην αίκα θαη ζην ήπαξ θαη ζηε ζπλέρεηα κεηαηξέπεηαη ζην ήπαξ ζηνλ ελεξγό κεηαβνιίηε κε ηε δξάζε δηαθόξσλ ηζνελδύκσλ ηνπ CYP450 (5). Ο ελεξγόο κεηαβνιίηεο ηεο πξαζνπγξέιεο εκθαλίδεηαη ζηελ θπθινθνξία κέζα ζε 15 min κεηά ηε ρνξήγεζε δόζεο θόξηηζεο 60 mg θαη θηάλεη ηε κέγηζηε ζπγθέληξσζε ζην πιάζκα ζε 30 min. Γόζε θόξηηζεο 60 mg αθνινπζνύκελε από δόζε ζπληήξεζεο 10 mg/εκέξα νδεγεί ζε κεγαιύηεξε αλαζηνιή ηεο ελεξγνπνίεζεο ησλ αηκνπεηαιίσλ ζε ζρέζε κε ηελ θινπηδνγξέιε ζε αζζελείο πνπ ππνβάιινληαη ζε πξνγξακκαηηζκέλε PCI (21). Η κειέηε TRITON-TIMI 38 ζπλέθξηλε ηελ θιηληθή απνηειεζκαηηθόηεηα θαη αζθάιεηα ηεο πξαζνπγξέιεο ζε ζρέζε κε ηελ θινπηδνγξέιε ζε αζζελείο κε αζηαζή ζηεζάγρε ή έκθξαγκα ηνπ κπνθαξδίνπ νη νπνίνη ππεβιήζεζαλ ζε PCI. Τα απνηειέζκαηα έδεημαλ όηη ε ρνξήγεζε πξαζνπγξέιεο κείσζε ηα ζαλαηεθόξα θαξδηαγγεηαθά επεηζόδηα θαηά 19%, σζηόζν αύμεζε ηνλ θίλδπλν αηκνξξαγηθώλ επηπινθώλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ ζαλαηεθόξσλ 34

33 αηκνξξαγηώλ ζε νξηζκέλεο ππνθαηεγνξίεο αζζελώλ (22). Θα πξέπεη λα αλαθεξζεί όηη ηδηαίηεξα ζηνπο δηαβεηηθνύο αζζελείο, ε ρνξήγεζε πξαζνπγξέιεο έρεη κεγαιύηεξν όθεινο ζε ζρέζε κε ηελ θινπηδνγξέιε αθνύ επηθέξεη κεγαιύηεξε κείσζε ησλ θαξδηαγγεηαθώλ επηζνδείσλ ρσξίο λα απμάλεη ηνλ αηκνξξαγηθό θίλδπλν (23). Η κειέηε θάζεο 2, SWAP (24) έδεημε όηη ε αληηθαηάζηαζε ηεο θινπηδνγξέιεο από ηελ πξαζνπγξέιε ζε ACS αζζελείο, είλαη απνηειεζκαηηθή θαη αζθαιήο. Θα πξέπεη όκσο λα αλαθεξζεί όηη ζύκθσλα κε ηα απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο θάζεο 3 TRILOGY ACS, ε καθξνρξόληα ρνξήγεζε πξαζνπγξέιεο (10 mg εκεξεζίσο) ζε αζζελείο κε αζηαζή ζηεζάγρε ή ΝSTEMI πνπ αληηκεησπίδνληαη κε θαξκαθεπηηθή αγσγή δελ νδήγεζε ζε ζηαηηζηηθά ζεκαληηθή κείσζε ηνπ πξσηνγελνύο θαηαιεθηηθνύ ζεκείνπ (θαξδηαγγεηαθόο ζάλαηνο, έκθξαγκα ηνπ κπνθαξδίνπ ή ΑΔΔ ζε ζύγθξηζε κε ηελ θινπηδνγξέιε (75 mg εκεξεζίσο). Δπηπξόζζεηα, δελ παξαηεξήζεθαλ ζεκαληηθέο δηαθνξέο κεηαμύ ησλ 2 θαξκάθσλ σο πξνο ηηο κείδνλεο αηκνξξαγηθέο επηπινθέο ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ ελδoθξαληαθώλ αηκνξξαγηώλ (25). Τέινο, θαξκαθνγελεηηθέο αλαιύζεηο ησλ κειεηώλ SWAP θαη TRITON TIMI 38 έδεημαλ όηη ην θαηλόκελν ηεο αληίζηαζεο παξνπζηάδεηαη ζπάληα ζηνπο αζζελείο πνπ ιακβάλνπλ πξαζνπγξέιε θαη όηη νη γνληδηαθνί πνιπκνξθηζκνί ABCB1 C3435T θαη CYP2C19 δελ επεξεάδνπλ ηε θαξκαθνδπλακηθή ή θιηληθή απνηειεζκαηηθόηεηα ηεο πξαζνπγξέιεο (24,26)_ENREF_51. Τικαγρελόρη Η ηηθαγξειόξε (AZD 6140) είλαη έλαο λένο, ηζρπξόο, εθιεθηηθόο αληαγσληζηήο ηνπ ππνδνρέα P2Y 12 ηνπ ADP (Πίλαθαο 1). Δίλαη κία θπθινπεληπι-ηξηαδνινππξηκηδίλε (CPTP), ε νπνία ρνξεγείηαη από ηνπ ζηόκαηνο ζε ελεξγό κνξθή ρσξίο λα απαηηείηαη κεηαβνιηθή ελεξγνπνίεζε όπσο ζηηο ζεηελνππξηδίλεο (27). Η ηηθαγξειόξε πξνθαιεί αληηζηξεπηή αλαζηνιή ηνπ P2Y 12 ζπλδεόκελε κε νκνηνπνιηθά ζε δηαθνξεηηθή ζέζε από απηή ζηελ νπνία ζπλδένληαη νη ζεηελνππξηδίλεο, ζπλεπώο δελ επεξεάδεη ηε ζύλδεζε ηνπ ADP ζηνλ ππνδνρέα (κε ζπλαγσληζηηθή αλαζηνιή) (Πίλαθαο 1) (27). Απνξξνθάηαη ηαρέσο από ην ιεπηό έληεξν θαη ν ρξόλνο εκίζεηαο δσήο ηεο είλαη πεξίπνπ 6 8 h ελώ απνηθνδνκείηαη ζην ήπαξ δηακέζνπ ησλ ηζνελδύκσλ CYP3A4/5. Η απνηθνδόκεζε ηεο ηηθαγξειόξεο νδεγεί ζηελ παξαγσγή ηόζν αδξαλώλ όζν 35

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) TEΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η σωστή χρήση των αντιαιμοπεταλιακών και αντιπηκτικών φαρμάκων στην καθημερινή κλινική πράξη Διοικητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή

Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή Παρασκευή 3 και Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2014, Grand Hotel Palace, Θεσσαλονίκη Διοικητικό Συμβούλιο Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Α. Τσελέπης

Διαβάστε περισσότερα

(Η εγγραφή στο Συνέδριο είναι ΔΩΡΕΑΝ)

(Η εγγραφή στο Συνέδριο είναι ΔΩΡΕΑΝ) 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή 11 & 12 Απριλίου 2014, ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα (Η εγγραφή στο Συνέδριο είναι ΔΩΡΕΑΝ) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή

στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 2 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 9 & 10 Νοεμβρίου 2012, Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Κωνσταντίνος Κατσένης

Αναπληρωτής Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Κωνσταντίνος Κατσένης 1 2 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η θρόμβωση σε όλες της τις μορφές, αρτηριακή και φλεβική, αποτελεί ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Επιπλέον, εμπλέκεται σε πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 3 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Παρασκευή 24 Απριλίου 2015 09.00-09.15 Εγγραφές 24-25 Απριλίου 2015 Αθήνα, Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή

στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή 5 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή 14 & 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ Thraki Palace ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (ΙΑΠ) Σε συνεργασία με Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές

Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές Δρ Ελευθερία Λευκού, Αιματολόγος Επιμελήτρια Β Ιπποκράτειο Γ.Ν.Θ Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Θρόμβωση στο Guy s & St Thomas Hopsital, London UK Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ημέρες Υπέρτασης 2015 Επιστημονική Διημερίδα: Καρδιαγγειακές Παθήσεις Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση: Ο ρόλος της αρτηριακής υπέρτασης και των συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου Ξενοδοχείο Divani

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματεία Συνεδρίου:

Γραμματεία Συνεδρίου: 22η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΉΡΩΣΗΣ «Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου» Ξενοδοχείο AKS Πόρτο Χέλι 6-9 Ιουνίου 2014 Γραμματεία Συνεδρίου: Χορηγούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος,

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η θρόμβωση σε όλες της τις μορφές, αρτηριακή και φλεβική, αποτελεί ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Επιπλέον, εμπλέκεται σε πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 12 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 12 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 12 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος Χ. Γράσσος

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ. Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα

Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ. Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα Δςζπεθλέξια Ομύ ζύλδξνκν καδηθήο ζπκπαζεηηθήο εθθόξηηζεο, απνηέιεζκα βιαβεξνύ εξεζίζκαηνο ζε αζζελείο κε ΚΝΜ άλσζελ ηνπ Θ6 Δςζπεθλέξια ςμπηώμαηα:

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 17.30-18.00 Προσέλευση Εγγραφές 18.00-19.30 Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου στο έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόεδροι: Χ. Λιόλιος, Σ. Φούσας 1. Λιπίδια - Κάπνισμα - Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

«Παράγοντες Κινδύνου και Καρδιαγγειακή Νόσος 2015»

«Παράγοντες Κινδύνου και Καρδιαγγειακή Νόσος 2015» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ KAI AΓΓEIAΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 4 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «Παράγοντες Κινδύνου και Καρδιαγγειακή Νόσος 2015» 30 Απριλίου - 3 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο LAZARETO ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Σρνιή Δπηζηεκώλ Υγείαο. Τκήκα Ηαηξηθήο. Πξόγξακκα Κεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. «Θιηληθέο Θιηληθνεξγαζηεξηαθέο Ηαηξηθέο Δηδηθόηεηεο»

Σρνιή Δπηζηεκώλ Υγείαο. Τκήκα Ηαηξηθήο. Πξόγξακκα Κεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. «Θιηληθέο Θιηληθνεξγαζηεξηαθέο Ηαηξηθέο Δηδηθόηεηεο» Σρνιή Δπηζηεκώλ Υγείαο Τκήκα Ηαηξηθήο Πξόγξακκα Κεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ «Θιηληθέο Θιηληθνεξγαζηεξηαθέο Ηαηξηθέο Δηδηθόηεηεο» Καηεπηηθή - Γπλαηθνινγηθή Θιηληθή Παλεπηζηεκίνπ Παηξώλ Γηεπζπληήο: Θαζεγεηήο Γεώξγηνο

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας 1 Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011, Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) www.ivd.gr/thromvosi

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ευρετήριο Ομιλητών Αβραμίδης Θ. Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός Αρτέμης Ν. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βαδικόλιας Κ. Νευρολόγος, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Σςζσέηιζη ηηρ Θεπμικήρ Δηεπογένειαρ ηωναθηπωμαηικών Πλακών ηων Καπωηίδων με Υπεπησογπαθικά και Ιζηολογικά Φαπακηηπιζηικά

Σςζσέηιζη ηηρ Θεπμικήρ Δηεπογένειαρ ηωναθηπωμαηικών Πλακών ηων Καπωηίδων με Υπεπησογπαθικά και Ιζηολογικά Φαπακηηπιζηικά Σςζσέηιζη ηηρ Θεπμικήρ Δηεπογένειαρ ηωναθηπωμαηικών Πλακών ηων Καπωηίδων με Υπεπησογπαθικά και Ιζηολογικά Φαπακηηπιζηικά M. Δξαθνπνύινπ 1, K. Τνύηνπδαο 1, A. Σπλεηόο 1, K. Σηαζνγηάλλεο 1, Χ. Γξάζζνο 1,

Διαβάστε περισσότερα

θέματα νευρολογίας Πρόγραμμα ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ KAI ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ & ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

θέματα νευρολογίας Πρόγραμμα ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ KAI ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ & ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ KAI ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ & ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Υπό την αιγίδα της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ θέματα νευρολογίας ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΩΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ. 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL

OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ. 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης- Alexander

Διαβάστε περισσότερα

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη.

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη. Γ. Αηδονίδηρ¹, Θ. Ζαγκλαβάπα ¹, Τ. Χπιζηοθοπίδος ¹, Γ. Κονηόποςλορ ¹, Π. Τόζζιορ² 1 Κλινική Euromedica- «Κςανούρ Σηαςπόρ», Θεζζαλονίκη 2 Παν. Καπδιοσειποςπγική Κλινική Α.Π.Θ., Παν. Νοζοκομείο Α.Χ.Ε.Π.Α.,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό δίκτυο. στην υπηρεσία της καρδιοαγγειακής ιατρικής

Ερευνητικό δίκτυο. στην υπηρεσία της καρδιοαγγειακής ιατρικής Ερευνητικό δίκτυο στην υπηρεσία της καρδιοαγγειακής ιατρικής Εθνικής Αντιστάσεως 61 & Χίου 2, 15231, Κάτω Χαλάνδρι, Αθήνα Τηλ: 210 6723827, Fax: 210 6775135 E-mail: info@cardioresearch.net; cro@cardioresearch.net

Διαβάστε περισσότερα

8η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

8η Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Μαιάνδρου 23 115 28 Αθήνα 8η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 25-28 Οκτωβρίου 2013 Ξενοδοχείο «AKS» Πόρτο Χέλι ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 1-4 Ιουνίου 2012 Ξενοδοχείο «Corfu Holiday Palace» Κέρκυρα Πρόλογος ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου. για Αγγειακά Νοσήματα

Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου. για Αγγειακά Νοσήματα Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου για Αγγειακά Νοσήματα 7 η Επιστημονική Διημερίδα ÇΠρόληψη & Θεραπεία των Καρδιομεταβολικών Παραγόντων Κινδύνου: Σύγχρονες απόψειςè Ξενοδοχείο Du Lac Ιωάννινα, 11-12/9/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ HELLENIC CARDIOVASCULAR RESEARCH SOCIETY

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ HELLENIC CARDIOVASCULAR RESEARCH SOCIETY ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ HELLENIC CARDIOVASCULAR RESEARCH SOCIETY Εθνικής Αντιστάσεως 61 & Χίου 2, 15231, Κάτω Χαλάνδρι, Αθήνα Τηλ: 210 6723827, Φαξ: 210 6775135 e-mail: info@cardioresearch.net;

Διαβάστε περισσότερα

25-27 Ιουνίου 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ ROYAL OLYMPIC, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ

25-27 Ιουνίου 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ ROYAL OLYMPIC, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ www.atherosclerosis.gr 8ο Θερινό Σχολείο 2015 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ 25-27 Ιουνίου 2015 Ξενοδοχείο ROYAL OLYMPIC, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 6-8 Ιουλίου 2012 Ξενοδοχείο «Aldemar Olympian Village» Σκαφιδιά ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

4-6 Δεκεμβρίου 2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ. Αθήνα, Ξενοδοχείο Divani Caravel

4-6 Δεκεμβρίου 2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ. Αθήνα, Ξενοδοχείο Divani Caravel ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 4-6 Δεκεμβρίου 2014 Αθήνα, Ξενοδοχείο Divani Caravel Αίθουσα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Αίθουσα ΜΥΚΗΝΕΣ (posters) Θα χορηγηθούν 12 Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 23, 115 28 Αθήνα Τηλ: 210 7210055, Fax: 210 7210092, E-mail: info@atherosclerosis.gr www.atherosclerosis.gr Οργανωτική Επιτροπή Άθυρος Βασίλειος Κώτσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής Εταιρείας Βόρειας Ελλάδας (Δ.Ε.Β.Ε.) να συμμετέχετε στην Επιστημονική Εκδήλωση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

8 Φεβρουαρίου 2014. Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ. Ξενοδοχείο «Elisso», Ξάνθη

8 Φεβρουαρίου 2014. Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ. Ξενοδοχείο «Elisso», Ξάνθη Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Σε συνεργασία με τους Ιατρικούς Συλλόγους Ξάνθης και Καβάλας Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης

Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Μαιάνδρου 23, 115 28 Αθήνα Τηλ: 210 7210055, Fax: 210 7210092, E-mail: info@atherosclerosis.gr www.atherosclerosis.gr Οργανωτική Επιτροπή Άθυρος Βασίλειος Κώτσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Συντονιστής: Β. Νικολάου Σφάλματα και παραλείψεις στη διάγνωση και θεραπεία της υπέρτασης Χ. Πίτσαβος, Α. Αχείμαστος

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Συντονιστής: Β. Νικολάου Σφάλματα και παραλείψεις στη διάγνωση και θεραπεία της υπέρτασης Χ. Πίτσαβος, Α. Αχείμαστος Σάββατο 11 Μαρτίου 2006 17:00-17:30 Αίθουσα Ν. Σκαλκώτα 17:30-18:00 Διάλεξη Κλινικό Φροντιστήριο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Συντονιστής: Β. Νικολάου Σφάλματα και παραλείψεις στη διάγνωση και θεραπεία της υπέρτασης Χ. Πίτσαβος,

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Γ. Ευστρατιάδης Γ. Μυσερλής Κ. Κολλιός Γ. Δήμας Ειρ. Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Aντιµετώπιση δύσκολων κλινικών περιπτώσεων

Aντιµετώπιση δύσκολων κλινικών περιπτώσεων Ελληνικό Κολλέγιο Καρδιολογίας ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗ Aντιµετώπιση δύσκολων κλινικών περιπτώσεων ηµητσάνα ιασυνεδριακό Πολιτιστικό Κέντρο ηµητσάνας 14-16 Φεβρουαρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015 2 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου 2015 08:30-08:45 Καλωσόρισμα - Σκοπός του σεμιναρίου Θεωρητικό Mέρος 08:45-10:20 Ενότητα Α Βασικές αρχές υπερηχογραφικής διερεύνησης αγγειακού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

10:30-12:30 Workshop: Αντιμετώπιση Κιρσών των Κάτω Άκρων με Χρήση Σκληρυντικού Αφρού, Laser, Ραδιοσυχνοτήτων (RF)

10:30-12:30 Workshop: Αντιμετώπιση Κιρσών των Κάτω Άκρων με Χρήση Σκληρυντικού Αφρού, Laser, Ραδιοσυχνοτήτων (RF) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2015 Αίθουσα Templar 09:30-10:30 Ελεύθερες Ανακοινώσεις Σταράμος Δημήτριος, Αγγειοχειρουργός, Διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 Τρίτη, 08:15 09:00, 7ος όροφος: Εκπαιδευτικά μαθήματα ειδικευομένων σε βασικά γνωστικά αντικείμενα της Καρδιολογίας. Την 1η Τετάρτη κάθε μήνα, 08:15 09:00,

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική

Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη θεωρία στην καθημερινή πρακτική Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Σε συνεργασία με τον Ιατρικό Σύλλογο Χανίων, με την Ιατρική Εταιρεία Χανίων και με τον Ιατρικό Σύλλογο Ηρακλείου Σακχαρώδης Διαβήτης. Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Μ ε τ α β ο λ ι κ ά Ν ο σ ή μ α τ α τ ω ν Ο σ τ ώ ν. "Βιβλιογραφική Eνημέρωση"

Μ ε τ α β ο λ ι κ ά Ν ο σ ή μ α τ α τ ω ν Ο σ τ ώ ν. Βιβλιογραφική Eνημέρωση Μ ε τ α β ο λ ι κ ά Ν ο σ ή μ α τ α τ ω ν Ο σ τ ώ ν "Βιβλιογραφική Eνημέρωση" 1 2-3 Mαρτίου 2012 Ξενοδοχείο Πορταριά Πορταριά, Πήλιο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΕΜΜΟ Ευχαριστίες Η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

H Επίδξαζε ηεο Άζθεζεο ζε Αζζελείο κε Πάξθηλζνλ

H Επίδξαζε ηεο Άζθεζεο ζε Αζζελείο κε Πάξθηλζνλ H Επίδξαζε ηεο Άζθεζεο ζε Αζζελείο κε Πάξθηλζνλ Γεκήηξηνο Καηζνππάθεο Φπζηθνζεξαπεπηήο-Δξγ. Σπλεξγ. ΑΤΔΙ Μεηαπηπρ. Φνηη. ΤΔΔΦΑ Θεζ/ληθεο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πξνζδηνξηζκόο ηεο λόζνπ θαη αίηηα Δθθπιηζηηθή πάζεζε πνπ

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστίες. 1 & 2 Μαρτίου 2013. Ξενοδοχείο CASA LA MUNDI. Βασιλίτσα Γρεβενών UNI-PHARMA

Ευχαριστίες. 1 & 2 Μαρτίου 2013. Ξενοδοχείο CASA LA MUNDI. Βασιλίτσα Γρεβενών UNI-PHARMA 1 & 2 Μαρτίου 2013 Ξενοδοχείο CASA LA MUNDI Βασιλίτσα Γρεβενών Ευχαριστίες Η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Μεταβολισμού των Οστών (Ε.Ε.Μ.Μ.Ο.) και η Οργανωτική Επιτροπή της επιστημονικής εκδήλωσης «Μεταβολικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώξγηνο Π. Καξακαλώιεο Ννζνθνκείν Αηηηθόλ 9 ε Εθπαηδεπηηθή δηεκεξίδα ΕΠΕΓΕ, Αζήλα 24-25 Σεπηεκβξίνπ 2011 πνηεο νη βαζηθέο αξρέο ηεο κεζόδνπ; θαηαγξαθή ελδναπιηθώλ πηέζεσλ ζηαηηθέο πηέζεηο αξρέο ηεο κεζόδνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ... 02 ΕΠΙΤΡΟΠΗ... 03 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 04 ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ - ΟΜΙΛΗΤΕΣ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ... 02 ΕΠΙΤΡΟΠΗ... 03 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 04 ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ - ΟΜΙΛΗΤΕΣ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ... 02 ΕΠΙΤΡΟΠΗ... 03 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 04 ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ - ΟΜΙΛΗΤΕΣ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 06 08 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ... 09 01 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Aγαπητοί Συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑκροπολΙΣ 2014. Συνάντηση ειδικών σε θέματα καρδιομεταβολικού κινδύνου: αμφιλεγόμενα θέματα αιχμής ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ

ΑκροπολΙΣ 2014. Συνάντηση ειδικών σε θέματα καρδιομεταβολικού κινδύνου: αμφιλεγόμενα θέματα αιχμής ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΑκροπολΙΣ 2014 Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου για Αγγειακά Νοσήματα Συνάντηση ειδικών σε θέματα καρδιομεταβολικού κινδύνου: αμφιλεγόμενα θέματα αιχμής 12-13 Δεκεμβρίου 2014 DIVANI ACROPOLIS HOTEL

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) σε συνεργασία με τις Α & Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ / 424 Γ.Σ.Ν.Ε. ΙΝΚΡΕΤΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) σε συνεργασία με τις Α & Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ / 424 Γ.Σ.Ν.Ε. ΙΝΚΡΕΤΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) σε συνεργασία με τις Α & Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ / 424 Γ.Σ.Ν.Ε. ΙΝΚΡΕΤΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ στην καθημερινή θεραπευτική πρακτική του Σακχαρώδη Διαβήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Στο ακροατήριο θα διανεμηθεί ειδικό ενημερωτικό έντυπο με χρήσιμες συμβουλές. Αντώνης Μακρυγιαννάκης MD,PhD

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Στο ακροατήριο θα διανεμηθεί ειδικό ενημερωτικό έντυπο με χρήσιμες συμβουλές. Αντώνης Μακρυγιαννάκης MD,PhD ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Με χαρά σας προσκαλούμε στην ανοιχτή ενημερωτική εκδήλωση στο ξενοδοχείο Aquila Atlantis, Ηράκλειο Κρήτης, στις 25 Απριλίου 2015, με θέμα: «Θρομβωτικές και Αιμορραγικές Διαταραχές στη Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα