Ψυχοδιαγνωστικά Μέσα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ψυχοδιαγνωστικά Μέσα"

Transcript

1 Ψυχοδιαγνωστικά Μέσα Ενότητα 1: Ψυχομετρία Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Προτεινόμενα Συγγράμματα Τα Ψυχομετρικά εργαλεία στην Ελλάδα Σταλίκας, Τριλίβα, Ρούσση Εκδόσεις πεδίο, 2012 (Μία συλλογή & παρουσίαση των ερωτηματολογίων, δοκιμασιών και καταλόγων καταγραφής χαρακτηριστικών στον ελληνικό χώρο) βελτιωμένη έκδοση- 2. Ψυχομετρία και Ψυχολογική Αξιολόγηση - Κ. Κουλάκογλου (ppt παρουσιάσεις εισηγήσεις)

5 Κάλυψη θεματικών ενοτήτων Ψυχομετρία =ορισμός σημασία της ψυχομετρίας, μέτρηση, αξιολόγηση, χρήσεις των τεστ Στάθμιση κατασκευή ενός τεστ Αξιοπιστία Εγκυρότητα ανάλυση ερωτημάτων Επεξεργασία των τιμών ενός τεστ Ψυχολογική αξιολόγηση θεωρίες νοημοσύνης Θέματα που αφορούν την νοημοσύνη (προβλήματα στην εκτίμηση της νοημοσύνης, ατομικές διαφορές, ηλικία, πολιτισμικός παράγοντας, γλωσσικός παράγοντας, θετικά & αρνητικά σημεία στα τεστ νοημοσύνης) Οι κλίμακες νοημοσύνης Wechsler

6 Κάλυψη θεματικών ενοτήτων Οι κλίμακες του Stanford Binet και άλλα τεστ νοημοσύνης Ομαδικά τεστ νοητικών ικανοτήτων Τεστ επίτευξης- Τεστ δεξιοτήτων Τεστ νοημοσύνης για παιδιά προσχολικής ηλικίας Αξιολόγηση ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Νευροψυχολογικές μπαταρίες Θεωρίες προσωπικότητας ερωτηματολόγια προσωπικότητας Προβολικές τεχνικές Αξιολόγηση της συμπεριφοράς του παιδιού

7 Ψυχομετρία =είναι ο κλάδος της ψυχολογίας ο οποίος ασχολείται με τη μέτρηση και την κατασκευή ψυχολογικών δοκιμασιών= Η (1η) βασικότερη αρχή της ψυχομετρίας αφορά την ύπαρξη ψυχολογικών καταστάσεων & χαρακτηριστικών παρά ότι η ύπαρξη των ψυχολογικών καταστάσεων & χαρακτηριστικών είναι αυταπόδεικτη πραγματικότητα δεν είναι δυνατόν να αποδειχθεί με συμβατικές επιστημονικές μεθόδους-αυτό σημαίνει ότι η πλειονότητα των ψυχολογικών χαρακτηριστικών & καταστάσεων δεν μπορεί να εξεταστεί πειραματικά με βάση της αρχές της επιστημονικής μεθόδου που απαιτεί άμεση παρακολούθηση & αισθητηριακή επαφή με το υπο εξέταση φαινόμενο έτσι δεν ήταν λίγοι αυτοί που διαφώνησαν με αυτή την αρχή (Mischel 1968, 1977) έτσι άρχισαν οι προβληματισμοί για την ουσία, το αντικείμενο, την αξία, τη χρησιμότητα αλλά και την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων, συμπερασμάτων, ερμηνειών της Ψυχομετρίας

8 Ψυχομετρία 3 είναι οι κριτικές που ασκήθηκαν στην ΨΜ σε σχέση με την ύπαρξη των ψυχολογικών χαρακτηριστικών ---1η κριτική = τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε περισσότερο παρά εννοιολογικά κατασκευάσματα που υπάρχουν στις θεωρίες & φιλοσοφικά συστήματα αυτών που τα δημιούργησαν έχουν στόχο την ένταξη της ανθρώπινης φύσης σε γνωστικά πλαίσια τα οποία εξυπηρετούν θεωρητικές & ιδεολογικές ανάγκες (Cohen et al., 1996)

9 Ψυχομετρία 2η κριτική = λιγότερη ριζοσπαστική Επικεντρώνεται στους τρόπους με τους οποίους προσεγγίζονται και χρησιμοποιούνται τα εν λόγω ψυχολογικά χαρακτηριστικά ακόμα και εάν υπάρχουν ψυχολογικά χαρακτηριστικά η μελέτη τους κάτω από γενικούς τίτλους & απρόσωπες κατηγορίες δεν προσφέρει κάτι ουσιαστικό στην κατανόηση του ανθρώπου ή της φύσης ή των ψυχικών του λειτουργιών (Sulloway, 1979) Π.χ. η υστερία εμφανίστηκε ως ΨΧ το 1990 το οποίο αφού στιγμάτισε τις γυναίκες για μεγάλο χρονικό διάστημα έπαψε να αποτελεί έγκυρη, λειτουργική, χρήσιμη εννοιολογική κατασκευή

10 Ψυχομετρία ---βέβαια οι υποστηρικτές της θέσης της ΨΧ αντιτάσσουν ότι κάθε επιστήμη περνά από τα στάδια ανακάλυψης, εξέλιξης & προόδου επομένως = σαν (π.χ.) ο όρος υστερία αποσύρθηκε ως λιγότερο δόκιμος εξαιτίας της ανάπτυξης της ψυχοπαθολογίας & αντικαταστάθηκε από άλλους όρους--- Η 3η κριτική για τα ΨΧ = δεν αρκεί να αναγνωρίσουμε την ύπαρξη ενός ψυχολογικού χαρακτηριστικού & να το περιγράψουμε θα πρέπει να το εντάξουμε στο κοινωνικό και βιωματικό πλαίσιο κάθε ατόμου π.χ. ο βαθμός εξωστρέφειας μπορεί να περιγράφεται ως κοινός σε δύο ανθρώπους αυτό όμως δεν μας πληροφορεί για το πώς η εξωστρέφεια συνδέεται με τα υπόλοιπα στοιχεία της προσωπικότητας τους

11 Ψυχομετρία Η 2η αρχή της ΨΜ είναι ότι όχι μόνο υπάρχουν ψυχολογικές καταστάσεις & χαρακτηριστικά αλλά αυτά μπορούν να ποσοτικοποιηθούν και να μετρηθούν (Camera et al., 2000; Merenda 1997) H 3η αρχή της ΨΜ είναι ότι η μέτρηση & η αξιολόγηση των ανθρώπινων χαρακτηριστικών γίνονται πάντοτε με γνώμονα την κατανόηση, την περιγραφή & την επίλυση προβλημάτων -η ΨΜ προσέγγιση γίνεται με στόχο μια πιο συγκεκριμένη εστίαση σε φαινόμενα & καταστάσεις που χρήζουν μεγαλύτερης ανάλυσης & μελέτης-

12 Ψυχομετρία Η 4η αρχή της ΨΜ = είναι η αρχή της ισότητας ανάμεσα στις διαφορετικές μεθόδους αξιολόγησης και η αναγνώριση ότι υπό ορισμένες συνθήκες κάποιοι μέθοδοι είναι καλύτερες από άλλες ---η χρήση διαφορετικών εργαλείων και προσεγγίσεων στη μέτρηση του ίδιου χαρακτηριστικού ή της ίδιας κατάστασης είναι επιθυμητή και χρήσιμη--- (η αυξημένη πιθανότητα σφάλματος στη μέτρηση & αναγνώριση σύνθετων χαρακτηριστικών όπως είναι τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά είναι αναμενόμενη επομένως - περιγράφονται καταγράφονται πιο ολοκληρωμένα όταν εξετάζονται μέσα από διαφορετικές προσεγγίσεις & με τη χρήση διαφορετικών εργαλείων)

13 Ψυχομετρία ---η αρχή που αναγνωρίζει ότι το σφάλμα αποτελεί μέρος της Ψυχολογικής εκτίμησης & αξιολόγησης είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ψυχομετρία γιατί με την αποδοχή της και την εφαρμογή της, μέσω της ψυχομετρίας και των στατιστικών μεθόδων αντικρούονται οι κριτικές που αφορούν την εγκυρότητα & αξιοπιστία των ψυχομετρικών δοκιμασιών---(hood & Johnson, 1997; Hunsley & Di Gulio, 2001)

14 Μετάφραση & Προσαρμογή Ψυχομετρικών εργαλείων ---η αξιοπιστία & η εγκυρότητα αποτελούν δύο βασικά κριτήρια για την αξιολόγηση της επάρκειας ενός ψυχομετρικού εργαλείου καθώς και τις απαραίτητες & αναγκαίες προϋποθέσεις για τη χρήση του η αξιοπιστία αφορά την συνέπεια μέτρησης του ψυχολογικού εργαλείου ---ενώ η εγκυρότητα εξετάζει εάν το εργαλείο πραγματικά μετρά αυτό που προορίζεται να μετρήσει

15 Μετάφραση & Προσαρμογή Ψυχομετρικών εργαλείων Μεροληψία = αποτελεί κρίσιμη μεταβλητή στη διαπολιτισμική έρευνα ήδη από το 1927 (Ηerskovits) υποστήριζε ότι τα τεστ νοημοσύνης μεροληπτούν υπερ των ατόμων που προέρχονται από το πολιτισμικό περιβάλλον στο οποίο αυτά δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά (Γεώργας 1993) Π.χ. ένας ερευνητής κατασκευάζει τεστ νοημοσύνης και συμπεριλαμβάνει την ερώτηση [αναφέρετε 3 λέξεις για τη λέξη χιόνι ] Χορηγεί το τεστ στους Αιγύπτιους και στους Ινουίτ (φυλή του Β. Πόλου) στην γλώσσα των Ινουίτ το χιόνι έχει 20 διαφορετικές λέξεις επομένως οι Ινουίτ έχουν περισσότερες πιθανότητες να απαντήσουν στην ερώτηση από ότι οι Αιγύπτιοι

16 Μετάφραση & Προσαρμογή Ψυχομετρικών εργαλείων ---ο Van de Vijver, 2003 διακρίνει 3 τύπους μεροληψίας = Α) μεροληψία εννοιολογικής κατασκευής Β) μεροληψία μεθόδου Γ) μεροληψία προτάσεων

17 Μετάφραση & Προσαρμογή Ψυχομετρικών εργαλείων Μεροληψία εννοιολογικής κατασκευής = διαπιστώνεται όταν η αντιπροσώπευση των διαστάσεων & των εκφάνσεων που περιγράφουν επαρκώς μία έννοια για ένα πολιτισμικό πλαίσιο είναι ελλιπής ή μερική για κάποιο άλλο Π.χ. τα συμπτώματα που θεωρούνται σημαντικά σε μια κουλτούρα για τη διάγνωση της κατάθλιψης μπορεί να μην είναι τόσο ουσιώδη σε μια άλλα (Kristjasson, Desrochers& Zumpo, 2003)

18 Μετάφραση & Προσαρμογή Ψυχομετρικών εργαλείων Μεροληψία μεθόδου =αν και οι έννοιες που καταγράφει το εργαλείο περιγράφονται με επάρκεια, αρνητικοί παράγοντες στη διαδικασία αξιολόγησης οδηγούν σε επίπλαστες, ψευδείς διαφοροποιήσεις μεταξύ των πολιτισμικών ομάδων ως προς τις έννοιες που μελετώνται Π.χ. έχει βρεθεί ότι τα άτομα που ζουν σε πλουσιότερες χώρες τείνουν να δίνουν λιγότερο κοινωνικά επιθυμητές απαντήσεις σε αντίθεση με τα άτομα που ζουν σε χώρες της Μεσογείου οι οποίοι έχουν τάση να επιλέγουν περισσότερο τα άκρα στις κλίμακες απαντήσεων σε σύγκριση με άτομα από άλλες χώρες (Cheung& Rensvold, 2000)

19 Ψυχομετρία επιπλέον μεταξύ της πολιτισμικής ομάδας προέλευσης και της πολιτισμικής ομάδας στόχου είναι δυνατόν να υφίστανται διαφορές ως προς την εξοικείωση με το περιεχόμενο ή τη διαδικασία και τη μέθοδο αξιολόγησης Π.χ. σε μαθητές γυμνασίου στην Αυστρία, τη Νιγηρία & το Τόγκο δόθηκαν ένα τεστ λογικού συλλογισμού το οποίο χρησιμοποίησε ως ερεθίσματα σχέδια που μοιάζουν με εκείνα του τεστ Raven βρέθηκε ότι μεταξύ των μαθητών υπήρχαν διαπολιτισμικές διαφορές στην ικανότητα αναγνώρισης και εφαρμογής κανόνων που αφορούσαν την οριζόντια διεύθυνση από τα αριστερά προς τα δεξιά οι διαφορές αυτές εξηγούνται από το γεγονός ότι η αραβική γλώσσα διαβάζεται & γράφεται από τα δεξιά προς τα αριστερά σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές γλώσσες οπότε θεωρήθηκε ότι υπήρχε μεροληψία της μεθόδου του ψυχομετρικού εργαλείου (Vijver 2003a)

20 Ψυχομετρία Επίσης συχνά στην Ελλάδα διαπιστώνεται έλλειψη εξοικείωσης με τα ερωτηματολόγια & τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επίπλαστες διαφορές μεταξύ των πολιτισμικών ομάδων ---μια αποτελεσματική μέθοδος για την αξιολόγηση της μεροληψίας μεθόδου είναι η συλλογή στοιχείων & πληροφοριών σχετικών με τις έννοιες που καταγράφει το εργαλείο βάσει άλλων πηγών & μεθόδων εκτός του συγκεκριμένου εργαλείου (γνωστή ως μέθοδος Montrait- Multimethod Matrices)(Van de Vijver & Leung, 1997)

21 Μεροληψία προτάσεων εξετάζει = =το ψυχομετρικό εργαλείο σε επίπεδο προτάσεων μία πρόταση παρουσιάζει μεροληψία η διαφορική λειτουργία όταν άτομα που ανήκουν σε διαφορετικές πολιτισμικές ομάδες και κατέχουν στον ίδιο βαθμό την ικανότητα ή τη δεξιότητα που καταγράφει η πρόταση δεν έχουν την ίδια πιθανότητα να πάρουν την ίδια βαθμολογία π.χ. χορήγηση τεστ γεωγραφίας σε μαθητές στην Πολωνία & Ιαπωνία ρωτώντας ποια είναι η πρωτεύουσα της Πολωνίας ευνοεί μια πολιτιστική ομάδα ---μπορεί να οφείλεται σε ανεπαρκή μετάφραση προσοχή λοιπόν στην διαδικασία γλωσσικής μεταφοράς μακροσκελών προτάσεων ιδιαίτερη προσοχή στην μετάφραση ΨΕ στην Ελληνική

22 Μεροληψία προτάσεων ---η διαφορική λειτουργία προτάσεων μπορεί να ελεγχθεί με βάση μια σειρά από αναλύσεις διακύμανσης μια για κάθε πρόταση που μελετάται, με την πολιτισμική ομάδα και το επίπεδο βαθμολογίας ως ανεξάρτητες μεταβλητές & τη βαθμολογία στην πρόταση ως εξαρτημένη μεταβλητή ο δείκτης Mantel-Haenszel χρησιμοποιείται συχνά για τη διερεύνηση της μεροληψίας πρότασης όπως υποστηρίζει ο Michaelides 2008 έχοντας εξισώσει τις δύο ομάδες της μελέτης ως προς το συνολικό επίπεδο βαθμολογίας τους οι διαφορές επίδοσης σε μια πρόταση μπορούν να αποδοθούν με περισσότερη σιγουριά στη μεροληψία της πρότασης υπέρ της μίας ή της άλλης ομάδας

23 Ισοδυναμία = ---αφορά την δυνατότητα σύγκρισης της βαθμολογίας ανάμεσα σε δυο πολιτισμικές ομάδες είδος εγκυρότητας έγκειται στην συμφωνία μεταξύ δύο μέσων μέτρησης της ίδιας έννοιας τα οποία έχουν χορηγηθεί σε διαφορετικές πολιτισμικές ομάδες--- 3 είδη ισοδυναμίας Α) δομική ισοδυναμία Β) ισοδυναμία μονάδων μέτρησης Γ) πλήρης συγκρισιμότητα βαθμολογιών

24 Δομική ισοδυναμία = =καταγράφει την ίδια έννοια στον πολιτισμό προέλευσης & στον πληθυσμό στόχος ---αφορά την οικουμενική μέτρηση της έννοιας ---η εξασφάλιση της δομικής ισοδυναμίας δεν προϋποθέτει τη μέτρηση της εννοιολογικής κατασκευής σε διαφορετικές πολιτισμικές ομάδες με πανομοιότυπες προτάσεις εξασφαλίζεται με τη μέτρηση της ίδιας έννοιας μέσω προτάσεων κατάλληλα προσαρμοσμένων για την κάθε πολιτισμική ομάδα στόχο (Van de Vijver 2003) π.χ. υποθετική κλίμακα μέτρησης της πίστης σε ένα Ανώτερο Ον πόσες φορές πηγαίνετε στην εκκλησία??? Πόσες φορές πηγαίνετε στο τέμενος??? ---η τεχνική διερεύνησης της δομικής ισοδυναμίας είναι ανάλυση πολυδιάστατων κλιμάκων, παραγοντική ανάλυση και τα μοντέλα δομικών εξισώσεων

25 Ισοδυναμία μονάδων μέτρησης = = δύο ψυχομετρικά εργαλεία επιδεικνύουν ισοδυναμία μονάδων μέτρησης όταν οι κλίμακες μέτρησης τους έχουν τις ίδιες μονάδες μέτρησης αλλά διαφορετικό σημείο εκκίνησης π.χ. κλίμακες ίσων λόγων, ίσων διαστημάτων, κλίμακες θερμοκρασίας Κελσίου & κλίμακες Kelvin oι δύο κλίμακες έχουν τις ίδιες μονάδες μέτρησης αλλά το σημείο 0 της μίας κλίμακας απέχει 273 βαθμούς από το σημείο εκκίνησης της άλλης αν και οι μετρήσεις δεν μπορούν να συγκριθούν άμεσα είναι δυνατή η λογαριθμική μετατροπή των μετρήσεων έτσι ώστε να καταστούν μετρήσιμες

26 Πλήρης ισοδυναμία μέτρησης = = αφορά την ταύτιση τόσο των μονάδων μέτρησης όσο και του σημείου εκκίνησης των ψυχομετρικών εργαλείων (Stanat and Ludtke, 2008) Μερικές προτάσεις για τη μετάφραση & προσαρμογή ψυχομετρικών εργαλείων είναι μελέτη σε πλαίσιο πολιτισμικής έρευνας ο μεταφραστής ισορροπεί μεταξύ 2 πολιτισμών & 2 γλωσσών-γνώση ψυχομετρίας & ατομικών διαφορών ---χρήση απλών & σύντομων προτάσεων κάθε μία να εκφράζει μία κύρια ιδέα ένα κύριο νόημα ---χρήση ενεργητικής αντί παθητικής φωνής ---χρήση ουσιαστικών αντί αντωνυμιών ---αποφυγή μεταφοράς ιδιωματικών εκφράσεων ή παροιμιών ---διασαφηνίσεις όπου αυτές χρειάζονται ---αποφυγή χρήσης λέξεων όπως που & πότε

27 Xρήση ψυχομετρικών εργαλείων στην Ελλάδα ---δεν έχει πραγματοποιηθεί μια διεξοδική επισκόπηση προκειμένου να εντοπισθούν τα είδη, οι σκοποί, & η συχνότητα με την οποία χρησιμοποιούνται οι ψυχομετρικές δοκιμασίες σε εργασιακά περιβάλλοντα ---υπάρχουν μόνο δύο δημοσιεύσεις Α) Μίκα Χαρίτου-Φατούρου (1984) =αναφέρεται σε τεστ που έχουν μεταφραστεί στην =WISC, WISC-R, WAIS, ITPA, the DRAW-a-MAN, Draw-a-Woman test and the Georgas test of intelligence for children Β) η 2η είναι του Νικολόπουλου & Oakland (1990) = WISC-R, Stanford-Binet, Kaufman A Batery for children, the test of Nonverbal Intelligence, RAVEN S Progressive Matrices & the Georgas Intelligence test καθώς & τα προβολικά Children s Apperception Test, Thematic Apperception test, Kinetic Family Drawing, Rorscharch & Bender Gestalt

28 Το 2004 προκύπτει η δειγματοληπτική έρευνα (Triliva & Stalikas) = =απέφερε μια συνοπτική & περιεκτική περιγραφή των σύγχρονων ψυχομετρικών εργαλείων στην Ελλάδα ---τα ελληνικά δεδομένα υποδεικνύουν υψηλότερη αναλογία εφαρμογής των τεστ για μετρήσεις νοημοσύνης & προσωπικότητας που συνιστούν το 48% και το 39% της συνολικής χρήσης των τεστ ---αυτό είναι αναμενόμενο γιατί δεν έχει γίνει καμία στάθμιση τεστ για μέτρηση επιτεύξεων στην ελληνική γλώσσα εκπληκτικό βέβαια- εάν λάβει κανείς υπόψη τις εκπαιδευτικού χαρακτήρα ανάγκες & τις ραγδαίες εξελίξεις στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα---

29 Πολιτισμικό & κοινωνικό πλαίσιο στην Ελλάδα ---η Ελλάδα δεν έχει μετασχηματισθεί σε μείζονα βιομηχανική χώρα ενώ η οικογένεια αποτελεί ένα αυτόνομο & αυτάρκες οικονομικό & κοινωνικό σύστημα που στηρίζεται στα μέλη του για την ικανοποίηση των ανθρωπίνων αναγκών επίσης η εκπαίδευση & η μόρφωση έχουν υψηλή αξία που είναι διάχυτη στο σύνολο της Ελληνικής κοινωνίας παρ αυτά οι μηχανισμοί που αναγνωρίζουν τις ατομικές διαφορές στις ακαδημαϊκές κλίσεις & επιτεύξεις δεν έχουν εφαρμοστεί συστηματικά όπως δεν έχει συντρέξει και η αξιολόγηση αυτών των ατομικών διαφορών και κλίσεων στην επιλογή του αντικειμένου εργασίας ή σπουδών-τέλος στο χώρο της παιδείας υπάρχει εστίασης σε διαφορετικά προγράμματα σπουδών ή αναθεωρήσεις αυτών με αποτέλεσμα να μην δοθεί βαρύτητα στην σχέση προγράμματος σπουδών και ατομικών κλίσεων ---οι ομάδες μελέτης παιδιών με ΜΔ εμφανίστηκαν μόλις το 2003 για αξιολόγηση & διάγνωση των ΕΕΑ ενώ το Παν/μιο δεν αξιολογεί σφαιρικά τον κάθε υποψήφιο ούτε παραπέμπει σε σταθμισμένες δοκιμασίες

30 Ψυχομετρικά εργαλεία = Αποτελούν μέθοδο λήψης ενός σταθερού δείγματος συμπεριφοράς, χαρακτηριστικών και ικανοτήτων του ατόμου σε μια χρονική στιγμή (Fisher, Shoenfeldt & Shaw, 1999) Τα κοινά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πλειονότητα των ΨΕ είναι = 1.Σταθερή διαδικασία χορήγησης 2. Δείγματα της αξιολογούμενης συμπεριφοράς 3. Βαθμολογία σε ποσοτικούς δείκτες ή ταξινόμηση σε κατηγορίες 4. Πίνακες τυπικών βαθμών στάθμιση 5. Παροχή της δυνατότητας πρόβλεψη της εξεταζόμενης συμπεριφοράς

31 Ψυχομετρία - αναδρομή ---Galton τo 1869 δημοσίευσε μια μελέτη σχετικά με το ρόλο της κληρονομικότητας στη νοημοσύνη ---στον Galton οφείλεται η μέθοδος συσχέτισης που ολοκλήρωσε ο Pearson ---oι προσπάθειες του επικεντρώθηκαν στη μελέτη του χρόνου αντίδρασης σε ερεθίσματα των αντιληπτικών λειτουργιών (αυτό δεν είναι νοημοσύνη) ---Το ψυχομετρικό εργαλείο που κατασκεύασαν οι Binet + Simon αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη των ψυχομετρικών εργαλείων νοημοσύνης -οι ίδιοι πρότειναν τη χρήση δοκιμασιών για τη μέτρηση των ανώτερων γνωστικών λειτουργιών

32 Ψυχομετρία ---το 1904 έχουμε την συστηματική ιατρική εξέταση & διάγνωση των ΜΔ και την τοποθέτηση των παιδιών σε ειδικές τάξεις αυτό αποτέλεσε και το θεμέλιο ανάπτυξης της ειδικής αγωγής ---τα βασικά χαρακτηριστικά του τεστ είναι 1. Προσέγγιση της νοημοσύνη ως έννοια που θα πρέπει να μετρηθεί με πολλές & διαφορετικές ετερόκλητες μεταξύ τους δοκιμασίες τα αποτελέσματα δεν οδηγούσαν σε μια απλή μέτρηση της μεταβλητής αλλά στην κατάταξη των παιδιών σε συγκεκριμένες ειδικές ή μη τάξεις

33 Ψυχομετρία 2. είναι σύντομο και πρακτικό 3. εστιάζεται σε ανώτερες και πολύπλοκες νοητικές ικανότητες & όχι σε βασικού επίπεδου αντιληπτικές διαδικασίες 4. τα ερωτήματα να είναι δομημένα με αύξουσα σειρά δυσκολίας & όχι με βάση το περιεχόμενο ---ο Cattel είναι ο πρώτος ο οποίος μίλησε για το ρόλο της κληρονομικότητας στην νοημοσύνη & ο πρώτος που ενδιαφέρθηκε για την εγκυρότητα ---η έννοια της ψυχομετρικής αξιολόγησης μέσω των τεστ καθιερώνεται στην Αμερική όπου οι μαθητές αξιολογούνται ως προς την νοητική τους ηλικία

34 Ψυχομετρία-γενικές έννοιες ---η αξιολόγηση είναι πιο ολοκληρωμένη-σφαιρική & περίπλοκη σε σχέση με την μέτρηση ---μέτρηση η διαδικασία ποσοτικής ή ποιοτικής απόδοσης ενός χαρακτηριστικού σε μια δεδομένη στιγμή με τη χρήση συγκεκριμένου εξειδικευμένου εργαλείου ---Αξιοπιστία των μετρήσεων ενός τεστ αφορά =την ακρίβεια και την σταθερότητα τους η απόδοση του βαθμού αξιοπιστίας γίνεται βάση ενός συνεχούς που κυμαίνεται από το 0-1 σπάνια οι μετρήσεις μπορεί να έχουν ακρίβεια 100% ---Εγκυρότητα =αναφέρεται στο βαθμό που το τεστ μετράει την έννοια για την οποία κατασκευάστηκε

35 Ψυχομετρία -καθορισμός του σκοπού ενός τεστ- ο ερευνητής θα πρέπει να αποφασίσει για ποιόν σκοπό επιθυμεί να χρησιμοποιήσει ένα τεστ & τι θέλει να μετρήσει- ---στο 1ο στάδιο κατασκευής ενός τεστ θα πρέπει να καθοριστεί ο θεματικός πυρήνας, οι άξονες & οι επιμέρους εκδηλώσεις & συμπεριφορές--- 3 είναι οι πηγές που χρησιμοποιούνται προγενέστερη βιβλιογραφία & θεωρητικά πλαίσια η εμπειρία του ερευνητή η αθροιστική άποψη των ειδικών

36 Ψυχομετρία Καθορισμός του αριθμού ερωτήσεων του τεστ = ---α. ο κατασκευαστής περιλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερες ερωτήσεις ---β. όσοι περισσότεροι είναι οι άξονες και οι επιμέρους συμπεριφορές του θεματικού πυρήνα τόσο αυξάνεται ο αριθμός των ερωτήσεων ---γ. η έκταση του τεστ πρέπει να είναι λειτουργική λαμβάνεται υπόψη ο χρονικός περιορισμός ---δ. στην τελική μορφή το τεστ θα πρέπει να έχει τουλάχιστον 20 ερωτήσεις ένα καλό αρχικό μήκος είναι 40 ερωτήσεις

37 Ψυχομετρία Είδη ερωτήσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν = Ανοικτού τύπου =ο εξεταζόμενος τοποθετείται απέναντι στο περιεχόμενο τους, με μια λέξη μια πρόταση η μια παράγραφο Κλειστού τύπου = ο εξεταζόμενος δεν έχει την απόλυτη ελευθερία να απαντήσει ότι θέλει αλλά είναι υποχρεωμένος να υποδείξει ως απάντηση μια από τις ήδη προσφερόμενες οι οποίες είναι εκ των προτέρων κατασκευασμένες προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες κωδικοποίησης, ποσοτικοποίησης και στατιστικής επεξεργασίας Μεικτού τύπου

38 Ψυχομετρία ---υπάρχουν διάφορα είδη κλειστού τύπου---= Α. οι διχοτομικές ή διπλής επιλογής ερωτήσεις (ο εξεταζόμενος επιλέγει μία από τις δύο εναλλακτικές επιλογές κυρίως χρησιμοποιούνται σε τεστ γνώσεων & σε τεστ προσωπικότητας-ακατάλληλες για τεστ διαθέσεων, στάσεων & κλινικών συμπτωμάτων) Β. ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής βοηθούν στην πραγματική εκτίμηση γνώσεων και ικανοτήτων, διακρίνουν με μεγάλη επιτυχία τους ικανούς από τους λιγότερους ικανούς σε έναν τομέα & μειώνουν κατά πολύ τις πιθανότητες να επιλεγεί απάντηση κατά τύχη Απαιτούν πολύ χρόνο στην κατασκευή τους Γ. διαβαθμιστικές =

39 Ψυχομετρία Γ. διαβαθμιστικές =προσφέρουν περισσότερες των δύο εναλλακτικές απαντήσεις οι οποίες αποτελούν ποιοτικές ή ποσοτικές διαβαθμίσεις ενός συνεχούς & επιπλέον σε αυτές δεν υπάρχει μία μόνο σωστή απάντηση αλλά ο εξεταζόμενος μπορεί να επιλέξει όποια τον εκφράζει περισσότερο ο εξεταζόμενος τοποθετείται ως προς το περιεχόμενο της πρότασης με μεγαλύτερη ακρίβεια & λεπτομέρεια --ο κάθε εξεταζόμενος έχει τη δική του υποκειμενική αναπαράσταση σχετικά με τη σημασία της κάθε βαθμίδας με αποτέλεσμα δύο ή περισσότεροι συμμετέχοντες που δίνουν την ίδια απάντηση να εννοούν κάτι διαφορετικό

40 Προσδιορισμός της δομής του τεστ ---περιλαμβάνει τρία στοιχεία--- Α. προσωπικά στοιχεία Β. οδηγίες συμπλήρωσης Γ. ερωτήσεις & χώρο απαντήσεων ---εάν το τεστ περιέχει περιλαμβάνει ποικίλα είδη ερωτήσεων τότε θα πρέπει να μπουν παραδείγματα για όλα οι ερωτήσεις αριθμημένες να υπάρχει το φαινόμενο randomization να είναι σαφείς & ομοιόμορφες

41 Πιλοτική έρευνα = δοκιμασία στην οποία υποβάλλεται το τεστ για να διαπιστωθεί κατά πόσο η κατασκευαστική διαδικασία παρουσιάζει λάθη υπάρχει ταύτιση με τον σκοπό για τον οποίο έχει κατασκευαστεί--- Προβλήματα που προκύπτουν κατά την πιλοτική έρευνα Τάση για συμφωνία = π.χ. τεστ Συναισθηματικής Ν. Μπορεί κάποιος να υποθέσει a priori ότι έχει υψηλή ΣΝ & να απαντάει σε κάθε ερώτηση με την υψηλότερη βαθμολογία έτσι γίνονται οι ερωτήσεις από διαβαθμιστικές διχοτομικές Το πρόβλημα λύνεται με την ύπαρξη αναστραμμένων ερωτήσεων όπου η υψηλότερη βαθμολογία δίνεται με αρνητική απάντηση-με διαφωνία

42 Τάση επιλογής κοινωνικά επιθυμητής απάντησης = το άτομο συχνά καθοδηγείται από κοινωνικούς κανόνες στις απαντήσεις του π.χ. κάποιος δεν είναι πρόθυμος να παραδεχτεί ότι είναι ψεύτης η λύση είναι ή ο εξεταζόμενος να ερωτάται πλάγια έμμεσα ή να απαντάει ανώνυμα συστηματική έλλειψη αποφασιστικότητας = συχνά η μεσαία επιλογή σε διαβαθμιστικές ερωτήσεις δεν σημαίνει κάτι απλά δηλώνει ουδετερότητα στην ερώτηση αυτό είναι καλό εάν αυτό αντιπροσωπεύει το άτομο αλλά από την άλλη η συχνή προτίμηση αυτής της επιλογής ακυρώνει το τεστ

43 Πολώσεις = πρόκειται για ερωτήματα που διακρίνουν τους εξεταζομένους σε ακραίες τιμές όχι επειδή αυτό ισχύει αλλά επειδή επηρεάζεται από τα ατομικά τους χαρακτηριστικά π.χ. τεστ ιστορικών γνώσεων -πότε χρονολογείται η επίσημη έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης εναντίον της Τουρκοκρατίας [1821, 1923, 1678, 1789]- το 100% θα πεί [1821], αλλά αυτό επηρεάζεται από την εθνικότητα τους χωρίς να είναι ενδεικτικό των ιστορικών γνώσεων των συμμετεχόντων -η λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος βρίσκεται στην ανάλυση των ερωτήσεων

44 Ανάλυση ερωτήσεων πρέπει να ακολουθεί την πιλοτική έρευνα =όπου ελέγχονται τα εξής βασικά στοιχεία= Ευκολία δυσκολία απάντησης (μία ερώτηση είναι κατάλληλη όταν απαντάται από το 50% των εξεταζομένων εάν είναι πολύ εύκολη τότε υπάρχει θέμα εγκυρότητας) Διαφοροποιητική ισχύς =ελέγχεται ο βαθμός στον οποίο μία ερώτηση διαφοροποιεί τους εξεταζομένους ως προς την μελέτη μεταβλητή μία ερώτηση επιτελεί το σκοπό της όταν ο δείκτης διασποράς είναι 0,2-0,8 Π.χ. ποια είναι η πρωτεύουσα της Αμερικής Ουάσιγκτον, Λάρισα, Σικάγο, ΝΥ η Λάρισα δεν θα επιλεγεί από κανέναν δηλ η πιθανότητα του εξεταζομένου να απαντήσει σωστά δεν είναι 25% αλλά 33% -πρέπει να φύγει

45 Χωρίς Τίτλο Ψυχολογική αξιολόγηση Aρχή της 2ης εισήγησης

46 Ψυχολογική αξιολόγηση = Κάθε διαδικασία συλλογής δεδομένων/ πληροφοριών για ένα άτομο ονομάζεται αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η εκτίμηση του επιπέδου ή του μεγέθους κάποιας ιδιότητας του ατόμου Τα τεστ είναι είδος αξιολόγησης κάνει χρήση διαδικασιών για την συλλογή πληροφοριών (Aiken 1988) Meyer 2001 = στόχος αξιολόγησης = --Περιγραφή τρόπου λειτουργίας του εξεταζομένου --Καταγραφή κλινικής εικόνας --Προσδιορισμός θεραπευτικών αναγκών --Συνεισφορά στη διαφορική διάγνωση --Τρόπος ελέγχου της θεραπευτικής διαδικασίας --Τρόπος παρέμβασης

47 Γνωρίσματα τεστ Κάθε τεστ = προσδιορίζεται από δύο τουλάχιστον γνωρίσματα 1ο = τη χρήση συγκεκριμένων ή συστηματικών κανονισμών, οι οποίοι περιλαμβάνουν μηχανισμούς όπως επιλογή ερωτημάτων, ο καθορισμός συνθηκών κάτω από τις οποίες χορηγείται το τεστ, και η ανάπτυξη ενός συστήματος βαθμολόγησης και ερμηνείας των αποτελεσμάτων 2ο = τη βαθμολόγηση των απαντήσεων, την ποσοστική ανάλυση των απαντήσεων

48 Γνωρίσματα του τεστ Ο όρος τεστ = ισοδυναμεί = με τον όρο μέτρηση Τα τεστ διαφέρουν μεταξύ τους ως προς α) την ακρίβεια και β) την λεπτομέρεια των κανόνων βαθμολόγησης --οι πιο κλασικοί τρόποι βαθμολόγησης είναι ο αντικειμενικός και ο υποκειμενικός 1-στην αντικειμενική βαθμολόγηση οι απαντήσεις/ αντιδράσεις μετατρέπονται σε τιμές όταν συγκρίνονται με μια λίστα πιθανών απαντήσεων 2-στην υποκειμενική βαθμολόγηση οι απαντήσεις εκτιμώνται σε σχέση με συγκεκριμένες οδηγίες

49 Γνωρίσματα του τεστ Γενικά ο συστηματικός τρόπος συλλογής πληροφοριών καθιστά ένα τεστ κατάλληλο εργαλείο για τη μελέτη των ατομικών διαφορών τα δείγματα συμπεριφοράς προέρχονται μέσα από την παρατήρηση ή από την συμπλήρωση των ερωτηματολογίων τα Ψ χαρακτηριστικά δεν εκδηλώνονται πάντα με τον ίδιο τρόπο ή κάτω από τις ίδιες συνθήκες --πρέπει να γνωρίζουμε ότι τα τεστ αξιολογούν μόνο ένα δείγμα συμπεριφοράς που θεωρούμε ότι εκδηλώνεται κάτω από μη εμπειρικές συνθήκες --κανένα τεστ δεν μπορεί να αναπαράγει ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο κάποιος αντιλαμβάνεται τα πράγματα σε μια δεδομένη στιγμή

50 Γνωρίσματα του τεστ Όλα τα τεστ έχουν δυνατά και αδύνατα σημεία επίσης πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο του λάθους διακύμανσης στη διαδικασία βαθμολόγησης π.χ. στην περίπτωση μιας τιμής που αφορά την νοημοσύνη πρέπει να γνωρίζουμε το βαθμό στον οποίο η τιμή αυτή αφορά πραγματικά τη νοημοσύνη ή είναι απόρροια άλλων παραγόντων ---η συνολική διαδικασία αξιολόγησης δεν σημαίνει χορήγηση τεστ αλλά =τεχνικές όπως η συνέντευξη, η παρατήρηση, η νευροψυχολογική αξιολόγηση, η αξιολόγηση συμπεριφοράς --σήμερα οι Ψ αξιολογούν τομείς όπως = διαταραχές προσωπικότητας, την ένταση και την αντιμετώπιση της, την ψυχική υγεία, την προσαρμογή σε νέες πολιτιστικές αξίες, τις αλληλοεπιδράσεις του συστήματος της οικογένειας, τη σχέση ατόμου με το περιβάλλον, διαταραχές συμπεριφοράς, αυτοέλεγχος

51 Γνωρίσματα του τεστ Τα τεστ χρησιμεύουν στην ταξινόμηση, στην διάγνωση, στον προγραμματισμό θεραπείας, στην αυτογνωσία στην αξιολόγηση προγράμματος και στην έρευνα Ταξινόμηση = έχει ως στόχο την τοποθέτηση ενός ατόμου σε κάποια κατηγορία με απώτερο σκοπό την κατάλληλη θεραπείας Διάγνωση =αφορά τη φύση και την προέλευση μιας προβληματικής συμπεριφοράς καθώς επίσης και την ταξινόμηση της με βάση κάποιο επίσημο διαγνωστικό σύστημα όπως το DSM-IV/V ICD-10/11 μια σωστή διάγνωση παρέχει info για τον πελάτη, για τα δυνατά ή αδύνατα σημεία του, την αιτιολογία της παθολογίας & τι επιλογές αποκατάστασης θεραπείας

52 Γνωρίσματα του τεστ ---η διάγνωση έχει σχέση και με την πρόγνωση όπως η διάγνωση δίνει τη συνολική λειτουργική εικόνα του ατόμου μέσα σε ένα συγκεντρωτικό πλαίσιο ---η πρόγνωση υποδεικνύει το είδος της τροποποίησης, της εξέλιξης, της επανόρθωσης ή ακόμη της επιδείνωσης που είναι πιθανόν να επέλθει --η διάγνωση δεν είναι απλή υπόθεση και κανένα τεστ η συνδυασμός αυτών δεν μπορεί να μας δώσει με απόλυτη ακρίβεια τη διάγνωση της προσωπικότητας ή της παθολογίας ενός ασθενούς π.χ. θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι παρακάτω παράγοντες =το ενδεχόμενο αλλαγής μέσα σε μια διαγνωστική τοποθέτηση, η σχέση του παρόντος προβλήματος με τη συνολική εικόνα της προσωπικότητας, το παρόν πρόβλημα πόσο επηρεάζει την οξεία σε αντίθεση με τη χρόνια διάσταση της παθολογίας, την παρουσία διαφορετικών επιπέδων παθολογίας

53 Στάθμιση Η στάθμιση οποιουδήποτε εργαλείου αξιολόγησης προϋποθέτει τη χορήγηση του σε ένα μεγάλο δείγμα ατόμων Το δείγμα = ως η ομάδα των ατόμων στην οποία εφαρμόζεται μια δοκιμασία και επιλέγεται ως αντιπροσωπευτικό μέρος ενός ευρύτερου πληθυσμού ατόμων στον οποίο απευθύνεται το τεστ Βασικός σκοπός της διαδικασίας στάθμισης = είναι να προσδιορίσει την κατανομή των ακατέργαστων τιμών του δείγματος στάθμισης

54 Στάθμιση Τα περισσότερα εγχειρίδια Ψ τεστ περιλαμβάνουν πίνακες τυπικές τιμές --οι τυπικές τιμές = δεν χρησιμοποιούνται ως σταθερές επιθυμητής απόδοσης αλλά ως πλαίσιο αναφοράς για την ερμηνεία των ακατέργαστων τιμών ---οι νόρμες υποδεικνύουν τη θέση του εξεταζόμενου σε σχέση με την κατανομή των τιμών των ατόμων της ίδιας χρονολογικής ηλικίας, φύλου, κοινωνικοοικονομικής τάξης, μορφωτικού επιπέδου --το δείγμα στάθμισης = ενός ομαδικού τεστ μπορεί να φτάσει τις ενώ το αντίστοιχο ενός ατομικού σπάνια ξεπερνά τα 4.000

55 Στάθμιση Ο τρόπος επιλογής του δείγματος = από τον ευρύ πληθυσμό ποικίλει από την απλή τυχαία δειγματοληψία μέχρι την στρωματοποιημένη τυχαία δειγματοληψία ή την κατά συστάδες τυχαία δειγματοληψία Απλή τυχαία δειγματοληψία = κάθε άτομο στον πληθυσμό έχει την ίδια/ιες πιθανότητα/τες να επιλεγεί ο τρόπος αυτός δεν εξασφαλίζει πάντα την αναγκαία αντιπροσωπευτικότητα Στωματοποίηση = είναι η ταξινόμηση του πληθυσμού σε μια σειρά δημογραφικών μεταβλητών όπως το φύλο, η ηλικία, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο που υποθέτουμε ότι μπορεί να επηρεάσει τις τιμές του τεστ

56 Στάθμιση Στην συνέχεια ο αριθμός των ατόμων που επιλέγονται τυχαία από κάθε κατηγορία ή στρώμα θεωρείται ανάλογος του συνολικού αριθμού των ατόμων του πληθυσμού που ανήκουν στο συγκεκριμένο στρώμα Συστάδες τυχαίας δειγματοληψίας = κατανέμουμε τον πληθυσμό σε γεωγραφικές περιοχές ή σε άλλες σχετικές μονάδες κατά συστάδες στην συνέχεια ένα προκαθορισμένο % συστάδων επιλέγεται τυχαία και μέσα σε κάθε μία εξ αυτών επιλέγεται επίσης τυχαία και ένας συγκεκριμένος αριθμός μονάδων, όπως σχολεία, νοσοκομεία, ιδρύματα ----τέλος χορηγούμε το τεστ σε όλα τα άτομα κάθε μονάδας ή σε τυχαίο δείγμα αυτών

57 Ερωτήματα προς τους κατασκευαστές ενός τεστ Τι μετρά Ποιος είναι ο σκοπός Υπάρχει ανάγκη για αυτό το τεστ Ποιος θα το χρησιμοποιήσει Σε ποιους απευθύνεται Τι περιεχόμενο θα καλύψει Πως θα χορηγηθεί Τι είδος ερωτημάτων θα χρησιμοποιηθούν Χρειάζεται να κατασκευάσουμε μια εναλλακτική παραλλαγή του τεστ Ποιοι θα ωφεληθούν από το τεστ Υπάρχει πιθανότητας σφάλματος

58 Κατασκευή του τεστ Τα γνωρίσματα ενός καλού τεστ = σαφείς στόχοι, συγκεκριμένο σταθμισμένο περιεχόμενο, τρόπος χορήγησης, οδηγίες βαθμολόγησης, στάθμιση και προσαρμογή και ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες Τομέας του τεστ = στο περιεχόμενο του και μέχρι ενός σημείου στην καταλληλότητα της μορφής των ερωτημάτων Friedenberg 1995 = χωρίζει τα τεστ σε δύο κατηγορίες Τεστ μέγιστης απόδοσης & τεστ τυπικής απόδοσης

59 Κατασκευή του τεστ Τεστ μέγιστης απόδοσης =προσδιορίζει τα ανώτερα όρια των γνώσεων ή ικανοτήτων του εξεταζόμενου --- τα τεστ αυτά είναι τα τεστ ικανοτήτων ---στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα τεστ επίτευξης, τα τεστ δεξιοτήτων καθώς και τα τεστ ταχύτητας και ισχύος ---οι οδηγίες σε αυτά τα τεστ υπογραμμίζουν τη σημασία του να απαντήσει ο εξεταζόμενος σε όσο το δυνατόν περισσότερα ερωτήματα με τον καλύτερο τρόπο

60 Κατασκευή του τεστ ---τα τεστ ικανοτήτων =περιλαμβάνουν τα τεστ επίτευξης και τα τεστ δεξιοτήτων ---τα τεστ επίτευξης αξιολογούν μια αποκτηθείσα ικανότητα ή γνώση ενώ ---τα τεστ δεξιοτήτων αξιολογούν τη δυνατότητα του ατόμου να αποκτήσει καινούριες γνώσεις ή ικανότητες

61 Κατασκευή του τεστ Τα τεστ ικανοτήτων = στοχεύουν συχνά στην ταχύτητα ή στην ισχύ Ένα τεστ ταχύτητας μπορεί να εστιάζει στον αριθμό των ερωτημάτων που απαντά ο εξεταζόμενος σε συγκεκριμένο χρόνο τα ερωτήματα αυτά μπορεί να είναι του ιδίου βαθμού δυσκολίας και ο χρόνος συμπλήρωσης να είναι αυστηρά προκαθορισμένος (π.χ. τεστ ανάγνωσης αναγνωστική ευχέρεια)

62 Κατασκευή του τεστ Τεστ τυπικής απόδοσης = μετρούν κοινά συναισθήματα, σκέψεις και συμπεριφορές -τα περισσότερα από αυτά χρησιμοποιούν κλίμακες διαστημάτων ---τα τεστ προσωπικότητας, ενδιαφερόντων και στάσεων ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των τεστ τυπικής απόδοσης ---τα τεστ προσωπικότητας χωρίζονται σε δύο κατηγορίες = ερωτηματολόγια προσωπικότητα και προβολικές τεχνικές

63 Κατασκευή του τεστ ---τα τεστ προσωπικότητας = συνήθως μετράν τη διάθεση, τα συναισθήματα, τον τρόπο σκέψης, αξιολογούν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας όπως επιθετικότητα, άγχος, εξωστρέφεια καθώς και τη σχέση του ατόμου με το περιβάλλον ---κάνουν χρήση διαφορετικών ειδών ερωτημάτων --στα αντικειμενικά τεστ προσωπικότητας κάθε τεστ συνοδεύεται από μία σειρά πιθανών απαντήσεων όπως στα ερωτήματα εναλλακτικών επιλογών ---οι αντικειμενικές δοκιμασίες ονομάζονται και τεστ αυτοναναφοράς

64 Κατασκευή του τεστ Δηλώσεις κλιμακωτών απαντήσεων Μου αρέσει να ταξιδεύω Ποτέ μερικές φορές πάντα αναγκαστική επιλογή Όταν τελειώνω από τη δουλειά μου αρέσει Α) να συναντώ τους φίλους μου Β) να επιστρέφω στο σπίτι μου σωστό/λάθος Μου αρέσει να κάνω καινούριους φίλους Σωστό Λάθος

65 Κατασκευή του τεστ Τα τεστ στάσεων =στοχεύουν στις πεποιθήσεις και τις γνώμες του εξεταζόμενου Στάση = η τάση να αντιδρούμε θετικά ή αρνητικά σε ένα αντικείμενο, άτομο, ομάδες ατόμων ή καταστάσεις ---επειδή οι στάσεις είναι έννοιες δεν μπορούν να μετρηθούν με ακρίβεια ---όπως και τα αντικειμενικά τεστ προσωπικότητας έτσι και τα τεστ στάσεων χρησιμοποιούν ερωτήματα σωστού-λάθους ή επιλογές από μία κλίμακα με πολλαπλά σημεία

66 Κατασκευή του τεστ Τεστ ενδιαφερόντων στοχεύουν στα ενδιαφέροντα του ατόμου --τα ερωτηματολόγια τους αποτελούνται από ερωτήσεις-δηλώσεις σωστού-λάθους ή επιλογής βαθμού από μία κλίμακα πολλαπλών σημείων ---δύο είναι οι τρόποι βαθμολόγησης ενός τεστ = Α) βαθμολόγηση με βάση την τυπική ομάδα Β) βαθμολόγηση με βάση/σχέση με ένα κριτήριο

67 βαθμολόγηση Η στάθμιση ενός τεστ γίνεται με τη χορήγηση του σε ένα δείγμα στάθμισης το δείγμα στάθμισης είναι η τυπική ομάδα --χρησιμοποιούμε τις απαντήσεις αυτού του δείγματος για να δημιουργήσουμε τις τυπικές τιμές που θα αποτελέσουν το μέτρο σύγκρισης Η βαθμολόγηση σε σχέση με την τιμή της τυπικής ομάδας συγκρίνει την απόδοση ενός υποκειμένου σε σχέση με την απόδοση των άλλων από την τυπική ομάδα Η βαθμολόγηση αυτή προσδιορίζει το σημείο στο οποίο βρίσκεται η συγκεκριμένη τιμή σε σχέση με τις τιμές των άλλων στην ομάδα Π.χ. εκατοστιαίες τιμές δείχνουν τη θέση κάθε αρχικής τιμής με βάση το ποσοστό των ατόμων που έχουν ίση, καλύτερη ή χειρότερη τιμή επίδοση

68 βαθμολόγηση Οι τιμές σε σχέση με ένα κριτήριο χρησιμοποιούνται για να εκτιμήσουν την απόδοση κάθε ατόμου ανεξάρτητα από άλλους ---κριτήριο = αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο απόδοσης στην περιοχή που αξιολογεί το τεστ ---εάν ένα άτομο απαντά σωστά στο 80% των ερωτημάτων τότε χρησιμοποιούμε τιμές σε σχέση με ένα κριτήριο ---δηλ. αντί να συγκρίνουμε την απόδοση του ατόμου με την απόδοση των άλλων η αξιολόγηση γίνεται σε σχέση με την περιοχή που αξιολογούν τα ερωτήματα, κάνοντας χρήση του κριτηρίου της τέλειας απόδοσης αυτό σημαίνει σωστές απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα ---η βαθμολόγηση αυτή χρησιμοποιείται σε τεστ επίδοσης =εξετάζεται ο βαθμός αφομοίωσης της ύλης

69 Σταθερές και σχετικές τιμές Ένα τεστ μετρά μια και μοναδική ιδιότητα ή χαρακτηριστικό ή μετρά ενότητα χαρακτηριστικών??? ---μία τυπική τιμή αντιπροσωπεύει την απόλυτη ισχύ και την αναλογία ενός συγκεκριμένου χαρακτηριστικού το οποίο χαρακτηρίζει το άτομο ---τα τεστ που μετρούν πολλές ιδιότητες & χρησιμοποιούν τυπικές τιμές μετρούν την κάθε ιδιότητα ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες Π.χ. όταν συγκρίνουμε τις τιμές ενός ατόμου σε ένα τεστ ηγεσίας και διεκδικητικότητας παρατηρούμε αν υπάρχουν διαφορές στην αναλογία αυτών των δύο χαρακτηριστικών Όταν συγκρίνουμε τις τιμές ενός ατόμου με τις τιμές ενός άλλου παρατηρούμε εάν υπάρχουν διαφορές στην αναλογία του καθενός από αυτά τα χαρακτηριστικά

70 Σταθερές και σχετικές τιμές Η σχετική τιμή = παρουσιάζει χαρακτηριστικά της προσωπικότητας με σχετικούς και όχι απόλυτους όρους και χρησιμοποιείται σε τεστ που μετρούν πολλαπλές ιδιότητες ---οι μετρήσεις αυτές αντί να καθορίζουν την ισχύ κάθε χαρακτηριστικού ξεχωριστά από τα άλλα κατατάσσουν τις ανάγκες τα συναισθήματα και τις τάσεις ενός ατόμου σε σχέση μεταξύ τους Δηλ. εάν συγκρίνουμε τις σχετικές τιμές ενός ατόμου σε τεστ που μετρά τη διεκδικητικότητα και τις ηγετικές ικανότητες θα μπορούσαμε να εκτιμήσουμε ποια από τις δύο ιδιότητες επικρατεί --η συνηθέστερη μορφή ερωτημάτων για τη χρήση σχετικών τιμών είναι τα ερωτήματα αναγκαστικής επιλογής

71 Πεδίο αξιολόγησης τεστ ικανοτήτων Γνώση θυμάται υλικό που έχει διδαχθεί Κατανόηση- κατανοεί νόημα διδακτέας ύλης, μπορεί να εξηγήσει, να συνοψίσει ή να μεταφράσει Εφαρμογή μπορεί να χρησιμοποιήσει πληροφορίες σε συγκεκριμένες καταστάσεις Ανάλυση- μπορεί να αναλύσει το υλικό σε επιμέρους τμήματα αυτού, να τα αναγνωρίσει καθώς και να επεξεργαστεί την μεταξύ τους σχέση Σύνθεση μπορεί να συνθέσει τμήματα για να δημιουργήσει ένα σύνολο ένα σχέδιο ή καινούριες σχέσεις Αξιολόγηση-μπορεί να χρησιμοποιήσει εσωτερικές ενδείξεις και εξωτερικά κριτήρια για να κρίνει την αξία ενός πράγματος για έναν συγκεκριμένο σκοπό

72 Τομέας συμπεριφοράς Διαφορετικό προσχέδιο στην μέτρηση της συμπεριφοράς ---στην περίπτωση αυτή ο προσδιορισμός του περιεχομένου γίνεται με ανάλυση έργου = το έργο ή εργασία αναλύεται σε επιμέρους στοιχεία τα οποία προσδιορίζουν και το περιεχόμενο του τεστ ---τα περισσότερα ερωτήματα να αντικατοπτρίζουν τις σημαντικότερες δραστηριότητες της υπό μελέτης συμπεριφοράς Π.χ. κλίμακα επάρκειας των καθηγητών ποια τα καθήκοντα τους που τους καταστούν αποτελεσματικούς --η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τη δράση του σε σχέση με την οργάνωση, την προετοιμασία, την επικοινωνία, τη διαθεσιμότητα και τον τρόπο βαθμολόγησης ---η οργάνωση = σχεδιάγραμμα ύλης, διανομή σημειώσεων, σαφείς παρουσιάσεις

73 Τομέας εννοιών Οι έννοιες δεν μετρούνται ο κατασκευαστής μελετά θεωρίες, αναλύσεις, μελέτες για το πώς μπορεί να σχηματίσει ιδέες για τις συμπεριφορές που θα μετρηθούν ---μερικές φορές συμπεραίνουμε την ύπαρξη μιας έννοιας από την μέτρηση των αντίστοιχων συμπεριφορών = η διαδικασία αυτή ονομάζεται ανάλυση της έννοιας (συγκέντρωση πεποιθήσεων, στάσεων, συμπεριφορών που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη της έννοιας) Τρόποι χορήγησης του τεστ Α) ατομική χορήγηση Β) ομαδική χορήγηση Γ) χρήση υπολογιστή

74 Ανάλυση ερωτημάτων = στατιστικές τεχνικές που εφαρμόζονται σε καθένα από τα ερωτήματα ενός τεστ 3 τεχνικές υπάρχουν -- ανάλυση/ διερεύνηση της δυσκολία ερωτημάτων --έλεγχος της διαφοροποιητικής ισχύς των ερωτημάτων ---έλεγχος της διασπαστική ισχύς αυτών

75 Ανάλυση ερωτημάτων Η δυσκολία ενός ερωτήματος = προσδιορίζεται από το ποσοστό των ατόμων που απαντούν σωστά Κατατάσσουμε τα ερωτήματα ανάλογα με το βαθμό δυσκολίας Στην κατασκευή ενός τεστ το βασικό κίνητρο για την μέτρηση της δυσκολίας των ερωτημάτων είναι η επιλογή εκείνων με ένα μέσο βαθμό δυσκολίας Όσο πιο δύσκολο είναι το ερώτημα τόσο η τιμή του πλησιάζει το 1.0 ή το 0 και δεν συνεισφέρει στη διακύμανση του τεστ Αντίθετα όσο ο βαθμός δυσκολίας πλησιάζει το.50 τόσο μεγαλύτερη είναι η διαφοροποιητική ισχύς στις απαντήσεις που προκαλεί Πρέπει όλα τα ερωτήματα να έχουν βαθμό δυσκολίας.50?? =η απάντηση δεν είναι απλή γιατί τα ερωτήματα τείνουν να αλληλοσχετίζονται

76 Ανάλυση ερωτημάτων Όσο ποιο ομοιογενές το τεστ τόσο μεγαλύτερες οι αλληλοσχετίσεις η Anastasi (1995) θεωρεί ότι το καλύτερο είναι να έχουμε ερωτήματα με μέτριο βαθμό δυσκολίας όπου ο ΜΟ είναι ένα άλλο ζήτημα στην επιλογή βαθμού δυσκολίας των ερωτημάτων που πρέπει να σκεφτούμε = είναι η πιθανότητα εικασίας σε ερωτήματα πολλαπλών επιλογών Το ποσοστό των ατόμων που απαντά σωστά σε ένα ερώτημα ονομάζεται= δείκτης δυσκολίας ερωτήματος (p) p = αριθμός ατόμων που απαντούν σωστά στο ερώτημα Ν

77 Ανάλυση ερωτημάτων Το p= είναι μια αναλογία η οποία κυμαίνεται μεταξύ 0.0 και η αναλογία αυτή είναι πάντα θετική γιατί βασίζεται στο αριθμό των ατόμων που απαντούν σωστά Μια υψηλή τιμή στο 0.9 σημαίνει ότι τα περισσότερα άτομα έχουν απαντήσει σωστά και όχι ότι η ερώτηση είναι σχετικά εύκολη Αντίθετα εάν η τιμή είναι χαμηλή 0.2 αυτό σημαίνει ότι τα περισσότερα άτομα έχουν απαντήσει λανθασμένα και ότι όχι ότι το ερώτημα είναι δύσκολο Η τιμή p δεν είναι πάντα σταθερή και για να υπολογιστεί θα πρέπει να είναι πάντα σταθερή

78 Ανάλυση ερωτημάτων ---στα σταθμισμένα τεστ ικανοτήτων όπου οι εξεταζόμενοι συγκρίνονται με κάποιες τυπικές ομάδες θα πρέπει να περιλαμβάνεται ένας σημαντικός αριθμός δύσκολων ερωτημάτων που να μπορούν να δοκιμάσουν τις γνώσεις και τις ικανότητες των εξεταζομένων ---γενικά όμως ένα τεστ ικανοτήτων θα πρέπει να παρουσιάζει μια ομαλή κατανομή των τιμών ---τα τεστ επίτευξης ή τα τεστ σε σχέση με ένα κριτήριο χορηγούνται για να διαπιστώσουν εάν ο εξεταζόμενος κατέχει επαρκώς κάποιες δεξιοτεχνίες ή ικανότητες ή εάν έχει αποκτήσει κάποιες γνώσεις = επομένως το ιδανικό επίπεδο δυσκολίας είναι μεταξύ.8 ή.9

79 Ανάλυση διαφοροποίησης ερωτημάτων Χρησιμοποιείται στον προσδιορισμό των ερωτημάτων που μετράν καλύτερα την έννοια ή το περιεχόμενο που αξιολογεί το τεστ ---η ανάλυση έχει στόχο τον προσδιορισμό του ερωτήματος που διαφοροποιεί τα άτομα που αποδίδουν από τα άτομα που δεν αποδίδουν ικανοποιητικά ---η διαφοροποίηση των ερωτημάτων υπολογίζεται με δύο διαφορετικούς τρόπους Α) Δείκτης διαφοροποίησης D = είναι η αναλογία η οποία απορρέει από τη σύγκριση της απόδοσης μεταξύ δυο ομάδων υποκειμένων οι δύο ομάδες των εξεταζομένων μπορεί να αντιπροσωπεύουν το σύνολο ή ένα μέρος του συνόλου

80 Ανάλυση διαφοροποίησης ερωτημάτων Β) η άλλη μέθοδο διαφοροποίησης είναι η μέθοδος των ακραίων ομάδων = εδώ ο δείκτης D συγκρίνει τα άτομα που βρίσκονται στο πρώτο και στο τελευταίο τρίτο ή στο άνω και κάτω τέταρτο μιας ομάδας ---η μέθοδος των ακραίων ομάδων χρησιμοποιείται κυρίως σε σταθμισμένα τεστ ικανοτήτων τεστ προσωπικότητας καθώς και σε τεστ ενδιαφερόντων και στάσεων ---σε αντίθεση με το δείκτη δυσκολίας = ο D μπορεί να είναι αρνητικός -- τα καλύτερα ερωτήματα σε ένα τεστ ικανοτήτων είναι αυτά που έχουν θετικό δείκτη και απατούνται σωστά κυρίως από τα άτομα που έχουν τα χαρακτηριστικά που αξιολογεί το τεστ ---τα χειρότερα ερωτήματα είναι αυτά που έχουν αρνητική τιμή ---τα ερωτήματα που έχουν τιμή 0 δεν έχουν καμία συνεισφορά στη μέτρηση της διαφοροποίησης μεταξύ των εξεταζομένων

81 Συσχέτιση των ερωτημάτων ----συνήθως με το δείκτη D όμως δεν γνωρίζουμε από πιο σημείο και πάνω θεωρείται μια τιμή καλή επομένως ερχόμαστε στην άλλη μέθοδο ---η συσχέτιση των ερωτημάτων εστιάζεται στο τι ακριβώς μετρούν τα ερωτήματα ενός τεστ ---εάν το τεστ και το ερώτημα μετρούν τις ίδιες ιδιότητες τότε η απόδοση στο ερώτημα πρέπει να συγκριθεί με τη συνολική τιμή του τεστ - η απόδοση σε κάθε ερώτημα περιγράφεται με μια ξεχωριστή συσχέτιση ερωτημάτων (δείκτης συνάφειας) ---οι δύο μεταβλητές που συσχετίζονται είναι η κατανομή των τιμών σε ένα ερώτημα και με την κατανομή των τιμών του τεστ

82 Χαρακτηριστικά ερωτημάτων ---η κατανόηση των ερωτημάτων μπορεί να επηρεαστεί από την παρουσία αναιρέσεων, τον αόριστο χρόνο, τα διφορούμενα μηνύματα, και την ηλικία των εξεταζομένων ---σε κλίμακες αυτοαναφοράς η αύξηση των εναλλακτικών επιλογών μπορεί να εντείνει την γνωστική επεξεργασία από πλευράς εξεταζομένου ---σε κλίμακες κατάταξης η ύπαρξη διφορούμενων ερωτημάτων είναι μεγάλη ---γενικά οι ερευνητές των τεστ σπάνια μελετούν την ικανότητα των εξεταζομένων ως προς την κατανόηση των οδηγιών χορήγησης, το περιεχόμενο των ερωτημάτων ή τις επιλογές των απαντήσεων

83 Παραγοντική ανάλυση ---ο στόχος της ανάλυσης παραγόντων αφορά την αναγνώριση των λιγότερων δυνατόν εννοιών που απαιτούνται για την αναπαραγωγή των αρχικών δεδομένων ---οι σχέσεις της κάθε μεταβλητής με τον καθένα από τους παράγοντες μας πληροφορεί κατά πόσο το ερώτημα έχει σχέση με έναν ή περισσότερους παράγοντες ---τα ερωτήματα που έχουν απόλυτη σχέση με έναν μόνο παράγοντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία μιας κλίμακας η οποία μελετά την έννοια που εμπεριέχεται στον παράγοντα

84 Παραγοντική ανάλυση ---τα αποτελέσματα της παραγοντικής ανάλυσης συντελούν στους στόχους της ανάλυσης ερωτημάτων = με το να μας παρέχουν πληροφορίες για τις έννοιες έτσι ώστε να επιλέξουμε τα καταλληλότερα ερωτήματα για το τεστ Κλασσική θεωρία των τεστ = Η απάντηση Χ σε ένα ερώτημα πρέπει να αντανακλά την πραγματική τιμή (t) και κάποιο ποσοστό σφάλματος της μέτρησης (e) ---η πραγματική τιμή είναι το σταθερό κομμάτι μέτρησης και είναι υποκείμενη της φανερής τιμής ---σφάλμα μέτρησης θεωρείται το τυχαίο σφάλμα που διαστρεβλώνει την πραγματική τιμή

85 Κλασσική θεωρία των τεστ ---ένας εύκολος τρόπος υπολογισμού της πραγματικής τιμής είναι μέσω της αξιολόγησης συσχέτισης μεταξύ δύο ισότιμων μορφών του ιδίου τεστ Σταθερότητα μέτρησης Η θεωρία της αντίδρασης είναι η πιο γνωστή μέθοδος ελέγχου της σταθερότητας της μέτρησης (IRT) Σκοπός της θεωρίας είναι να ερμηνεύσει και να αναλύσει την σχέση μεταξύ των χαρακτηριστικών του υποκειμένου και των απαντήσεων σε μεμονωμένα ερωτήματα π.χ. στην αξιολόγηση των γνωστικών ικανοτήτων πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι οι διαφορές στις τιμές αντανακλούν πραγματικές διαφορές στο γνωστικό τομέα & ότι δεν είναι τεχνουργήματα της μέτρησης

86 Σταθερότητα μέτρησης ---οι περισσότερες εφαρμογές της θεωρίας της Αντίδρασης σε ένα ερώτημα αφορούν τεστ ικανοτήτων και δεξιοτήτων ενώ ελάχιστα παραδείγματα αναφέρονται σε μετρήσεις που αφορούν την προσωπικότητα --- τρείς είναι οι προσδιοριστικές παράμετροι των χαρακτηριστικών των ερωτημάτων Α) η παράμετρος διαφοροποίησης των ερωτημάτων Β) η παράμετρος δυσκολίας των ερωτημάτων Γ) η παράμετρος εικασίας δηλ. η σωστή απάντηση να είναι συμπτωματική

87 Επεξεργασία τιμών ενός τέστ ---ο βασικός σκοπός της στάθμισης ενός ψυχολογικού τεστ είναι ο προσδιορισμός της κατανομής των ακατέργαστων τιμών σε μια τυπική ομάδα ομάδα στάθμισης ---η τυπική ομάδα αποτελείται από ένα δείγμα εξεταζομένων που αντιπροσωπεύουν τον ευρύτερο πληθυσμό για τον οποίο προορίζεται το τεστ ---οι ακατέργαστες τιμές είναι τα αρχικά δεδομένα που μας προσφέρει ένα τεστ Π.χ. οι ακατέργαστες τιμές σε ένα τεστ ικανοτήτων αποτελείται από τον αριθμό των ερωτημάτων που απαντώνται σωστά

88 Επεξεργασία τιμών ενός τέστ ---Οι ακατέργαστες τιμές μετατρέπονται αργότερα σε ένα είδος δευτερογενών τιμών που ονομάζονται σταθερές τιμές νόρμες- ---οι νόρμες αυτές περιλαμβάνουν τις χρονολογικές αντιστοιχίες, τις βαθμολογικές τις εκατοστιαίες τιμές και τις τυπικές τιμές ---ένα σύνολο τιμών ονομάζεται κατανομή- και οι ιδιότητες που αντιπροσωπεύονται από τις τιμές αυτές ονομάζονται μεταβλητές = οι μεταβλητές δηλ. είναι οι ιδιότητες ή τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τα άτομα ---ο πιο απλός τρόπος να παρουσιάσουμε την απόδοση ενός δείγματος είναι με την κατανομή ακατέργαστων τιμών

89 Επεξεργασία τιμών ενός τέστ ---η κατανομή δείχνει την τιμή που ανήκει σε καθένα από τα υποκείμενα που απαρτίζουν το δείγμα ---ένας τρόπος για να αντιληφθούμε την απόδοση μιας ομάδας είναι η κατανομή συχνότητας ---υπάρχουν διάφορες μορφές κατανομών η πιο συχνή είναι η κωδωνοειδής συμμετρική κατανομή σε αυτήν οι μεγάλες συχνότητες συγκεντρώνονται στο μέσο ενώ εξασθενούν στα δύο άκρα ---οι κατανομές μπορούν να πάρουν την μορφή πινάκων ή γραφικών παραστάσεων

90 Επεξεργασία τιμών ενός τεστ ----μια κατανομή συχνότητας δημιουργείται αφού προσδιορίσουμε τον αριθμό ορισμένων ισομερών διαστημάτων και μετά υπολογίσουμε τη συχνότητα των τιμών που εμφανίζονται σε κάθε διάστημα τα όρια των διαστημάτων αυτών εξαρτώνται από τον αντίστοιχο αριθμό των διαστημάτων που επιθυμούμε να ορίσουμε ---συνήθως οι κατανομές αυτές περιλαμβάνουν από 5 έως 15 διαστήματα το σύνολο των συχνοτήτων για όλα τα διαστήματα ισοδυναμεί με το Ν το σύνολο των τιμών του δείγματος

91 Δείκτες κεντρικής τάσης ---η κεντρική τάση μιας κατανομής είναι η ιδιότητα των τιμών να τείνουν να συγκεντρωθούν σε ένα σημείο της κατανομής το οποίο τείνει να είναι το κέντρο της ---ο καθορισμός της κεντρικής τάσης γίνεται μέσα από 3 δείκτες = Α) δεσπόζουσα τιμή Μο =είναι η τιμή της μεταβλητής που παρουσιάζεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα (μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με κατηγορικά δεδομένα) --δεν βρίσκεται πάντα στο κέντρο της κατανομής

92 Δείκτες κεντρικής τάσης Β) η διάμεσος Μd = είναι η τιμή που χωρίζει την κατανομή σε δύο ίση μέρη έτσι ώστε οι μισές τιμές της ομάδας να είναι μεγαλύτερες και οι άλλες μισές μικρότερες της διαμέσου ---η διάμεσος αντιστοιχεί στο 50ο εκατοστημόριο της κατανομής ----ένα γνώρισμα της διαμέσου είναι ότι δεν υπάρχει πάντα σε κάθε κατανομή ---διάμεσος ορίζεται οποιαδήποτε τιμή διχοτομεί την κατανομή ερμηνεύεται και κατανοείται εύκολα

93 Δείκτες κεντρικής τάσης ---ο ΜΟ μέσος όρος χρησιμοποιείται πιο συχνά εστιάζεται στο πραγματικό μέγεθος των τιμών και είναι σταθερότερος από τους άλλους δύο δείκτες ---ο ΜΟ ορίζεται ως άθροισμα των τιμών μιας ομάδας δια του αριθμού -του συνόλου των τιμών (μέγεθος της ομάδας) ---η κεντρική τάση και η μεταβλητότητα των τιμών αποτελούν τα δύο κύρια γνωρίσματα των τιμών μιας κατανομής =οι δείκτες αυτοί ονομάζονται και δείκτες διασπείρωσης γιατί υποδεικνύουν το βαθμό που οι τιμές συγκλίνουν ή αποκλίνουν μεταξύ τους

94 Τρείς είναι οι δείκτες διασποράς ---α) εύρος =η διαφορά μεταξύ της μεγαλύτερης και της χαμηλότερης τιμής μιας κατανομής ---β) διακύμανση =επηρεάζεται από το μέγεθος κάθε τιμής της κατανομής ---η διακύμανση επισημαίνει τη διασπορά συγκρίνοντας κάθε τιμή με τον μέσο όρο της κατανομής και αποτελεί τον βασικό δείκτη ατομικών διαφορών Γ) τυπική απόκλιση (Sd)=υπολογίζει τις τιμές μιας ομάδας δεδομένων που αποκλίνουν από το μέσο όρο όσο μεγαλύτερες είναι οι αποστάσεις από το μέσο όρο τόσο μεγαλύτερη είναι η τιμή της τυπικής απόκλισης

95 3. Αξιοπιστία ---4 βασικοί τρόποι για τον έλεγχο αξιοπιστίας--- Α. Μέθοδος επαναληπτικών μετρήσεων (testretest)=χορήγηση & επαναχορήγηση του τεστ στους ίδιους εξεταζομένους, κάτω από τις ίδιες συνθήκες σε διαφορετική χρονική στιγμή-στην συνέχεια υπολογίζεται η συνάφεια μεταξύ αποτελεσμάτων των δύο διαφορετικών χορηγήσεων & ο δείκτης που εξάγεται εκφράζει την αξιοπιστία του επαναληπτικού ελέγχου ----όσο περισσότερο συσχετίζονται τα αποτελέσματα των δύο διαφορετικών χορηγήσεων τόσο μεγαλύτερη είναι η αξιοπιστία του τεστ---

96 Β. Μέθοδος παράλληλων μορφών =η αξιοπιστία υπολογίζεται μεταξύ δύο διαφορετικών μεν αλλά ισοδύναμων μορφών του ίδιου τεστ στο ίδιο δείγμα δίνονται δύο διαφορετικές παράλληλες και ισοδύναμες εκδοχές του ίδιου τεστ την ίδια χρονική στιγμή η συνάφεια μεταξύ των αποτελεσμάτων των ιδίων υποκειμένων στις δύο εκδοχές του τεστ εκφράζει την αξιοπιστία του τεστ Γ. Μέθοδος ημικλάστων = του ιδίου τεστ = Η αξιοπιστία - συνάφεια υπολογίζεται μεταξύ των δύο μισών τμημάτων των δύο τεστ π.χ. εάν ένα τεστ έχει 40 ερωτήσεις τότε δίνονται και οι 40 ερωτήσεις & στην συνέχεια για κάθε εξεταζόμενο υπολογίζονται δύο αποτελέσματα, ένα για το πρώτο μισό & ένα για το δεύτερο μισό-η ισοδυναμία στα τμήματα του τεστ επιλέγεται η λύση των μονών -ζυγών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων

ιοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων ιοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων Επιλογή Προσωπικού Ιωάννης Νικολάου inikol@aueb.gr Λέκτορας Οργανωσιακής Συµπεριφοράς Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα ιοικητικής Επιστήµης και Τεχνολογίας Τα Στάδια της Συστηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας)

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Εισηγητής: Ι.Σ. Παναγόπουλος, PhD in Industrial Psychology Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης της SHL Ελλάς 1 Στόχοι Εισαγωγή στα Ψυχομετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 Περιεχόμενα Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στόχος και στάδια διεξαγωγής της εμπειρικής κοινωνικής έρευνας... 27 1.1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Το πρώτο πιστοποιημένο Σεμινάριο διάρκειας 20 ωρών για την επαγγελματική χρήση του WAIS-IV GR

Το πρώτο πιστοποιημένο Σεμινάριο διάρκειας 20 ωρών για την επαγγελματική χρήση του WAIS-IV GR Το πρώτο πιστοποιημένο Σεμινάριο διάρκειας 20 ωρών για την επαγγελματική χρήση του WAIS-IV GR Συνεργασία ΜΟΤΙΒΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ & ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ στην Κύπρο 9,10&11 Οκτωβρίου 2015 Θα παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Κανονική Κατανομή κανονική κατανομή (normal distribution) Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem) συνδέει οποιαδήποτε άλλη κατανομή

Η Κανονική Κατανομή κανονική κατανομή (normal distribution) Κεντρικό Οριακό Θεώρημα (Central Limit Theorem) συνδέει οποιαδήποτε άλλη κατανομή Η Κανονική Κατανομή H κανονική κατανομή (ormal dstrbuto) θεωρείται η σπουδαιότερη κατανομή της Θεωρίας Πιθανοτήτων και της Στατιστικής. Οι λόγοι που εξηγούν την εξέχουσα θέση της, είναι βασικά δύο: ) Πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων

Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Διαγράμματα διασποράς (scattergrams) Συσχέτιση μεταξύ δύο συνόλων δεδομένων Η οπτική απεικόνιση δύο συνόλων δεδομένων μπορεί να αποκαλύψει με παραστατικό τρόπο πιθανές τάσεις και μεταξύ τους συσχετίσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΞΑΝΘΗΣ. Μάθημα : Στατιστική Ι. Υποενότητα : Τρόποι και μέθοδοι δειγματοληψίας

ΙΕΚ ΞΑΝΘΗΣ. Μάθημα : Στατιστική Ι. Υποενότητα : Τρόποι και μέθοδοι δειγματοληψίας ΙΕΚ ΞΑΝΘΗΣ Μάθημα : Στατιστική Ι Υποενότητα : Τρόποι και μέθοδοι δειγματοληψίας Επαμεινώνδας Διαμαντόπουλος Ιστοσελίδα : http://users.sch.gr/epdiaman/ Email : epdiamantopoulos@yahoo.gr 1 Στόχοι της υποενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Γουρνάκης Δ. Παναγιώτης (Α.Μ.: 5268) Επιβλέπων Καθηγητής: Καθηγητής Μ. Χαλικιάς Α.Τ.Ε.Ι ΠΕΙΡΑΙΑ Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων νοείται το σύνολο των ενεργειών, στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ παραρτημα_layout 1 17/9/2013 10:13 μμ Page 775 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... 7 Εισαγωγή... 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΔΙΑΣΑΦΗΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ 1.1. Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ www.dap-papei.gr Τμηματικό e-mail : dap_ode@yahoo.gr Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 11: Τα επιπλέον στοιχεία του μίγματος μάρκετινγκ υπηρεσιών Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 4 Αριθμητικές Μέθοδοι Περιγραφικής Στατιστικής

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 4 Αριθμητικές Μέθοδοι Περιγραφικής Στατιστικής ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 6. Πιθανότητες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Επιλογή κειμένων των καθηγητών: Μ. GRAWITZ Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (One-Way Analyss of Varance) Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Α) Αν η διάμεσος δ του δείγματος Α είναι αρνητική, να βρεθεί το εύρος R του δείγματος.

Α) Αν η διάμεσος δ του δείγματος Α είναι αρνητική, να βρεθεί το εύρος R του δείγματος. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Άσκηση 1 (Προτάθηκε από Χρήστο Κανάβη) Έστω CV 0.4 όπου CV ο συντελεστής μεταβολής, και η τυπική απόκλιση s = 0. ενός δείγματος που έχει την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ. Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 12: Δημοπρασίες ανερχόμενων και κατερχόμενων προσφορών Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές έννοιες Σε ένα ερωτηματολόγιο έχουμε ένα σύνολο ερωτήσεων. Μπορούμε να πούμε ότι σε κάθε ερώτηση αντιστοιχεί μία μεταβλητή. Αν θεωρήσουμε μια ερώτηση, τα άτομα δίνουν κάποιες απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εργασία για το σεµινάριο «Στατιστική περιγραφική εφαρµοσµένη στην ψυχοπαιδαγωγική(β06σ03)» ΤΙΤΛΟΣ: «ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19 Περιεχόμενα Πρόλογος... 19 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25 Ορισμός... 25 Ιστορική εξέλιξη... 30 Η ανάπτυξη της συμβουλευτικής ψυχολογίας στην Ελλάδα... 40 Θέματα που απασχολούν τη συμβουλευτική ψυχολογία...

Διαβάστε περισσότερα

Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου

Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Διαφορικός Λογισμός 1. Ισχύει f (g())) ) f ( = f (g())g () όπου f,g παραγωγίσιµες συναρτήσεις 2. Αν µια συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη σε ένα διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 01-03-2014 (3 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σύνοψη Μαθησιακών Δυσκολιών Διεπιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Εισαγωγή στο P.A.S.W. Υποχρεωτικό μάθημα 4 ου εξαμήνου

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (3/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET)

Πρακτική Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Πρακτική Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Περιγραφή ενός συγκεκριμένου μαθήματος (course) με τη μορφή Μαθησιακών Αποτελεσμάτων Μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι δειγματοληψίας, καθορισμός μεγέθους δείγματος, τύποι σφαλμάτων, κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού

Μέθοδοι δειγματοληψίας, καθορισμός μεγέθους δείγματος, τύποι σφαλμάτων, κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού Μέθοδοι δειγματοληψίας, καθορισμός μεγέθους δείγματος, τύποι σφαλμάτων, κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού Γεσθημανή Μηντζιώρη MD, MSc, PhD Μονάδα Ενδοκρινολογίας της Αναπαραγωγής, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ 2986/5 Νοεμβρίου 2014 Οι απόφοιτοι του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Επαγωγική στατιστική (Στατιστική Συμπερασματολογία) Εκτιμητική Έλεγχος Στατιστικών Υποθέσεων

ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Επαγωγική στατιστική (Στατιστική Συμπερασματολογία) Εκτιμητική Έλεγχος Στατιστικών Υποθέσεων ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Επαγωγική στατιστική (Στατιστική Συμπερασματολογία) Εκτιμητική Έλεγχος Στατιστικών Υποθέσεων α) Σημειοεκτιμητική β) Εκτιμήσεις Διαστήματος ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα πάντα αλλάζουν γύρω μας Εμείς τι κάνουμε ; 20/11/2013 18:00 22:00 (4 ώρες)

Τα πάντα αλλάζουν γύρω μας Εμείς τι κάνουμε ; 20/11/2013 18:00 22:00 (4 ώρες) Οι Θεματικές ενότητες του diploma Ψ works for you : Τα πάντα αλλάζουν γύρω μας Εμείς τι κάνουμε ; 20/11/2013 18:00 22:00 (4 ώρες) Σκοπός της πρώτης ενότητας του προγράμματος είναι να μάθουν οι συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50

Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Ενδεικτικές ασκήσεις ΔΙΠ 50 Άσκηση 1 (άσκηση 1 1 ης εργασίας 2009-10) Σε ένα ράφι μιας βιβλιοθήκης τοποθετούνται με τυχαία σειρά 11 διαφορετικά βιβλία τεσσάρων θεματικών ενοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Μετα-αξιολόγησης του ΠΣΑ

Σύστημα Μετα-αξιολόγησης του ΠΣΑ ΙΧ Σύστημα Μετα-αξιολόγησης του ΠΣΑ Σκοποί του Συστήματος Μετα-Αξιολόγησης Η άποψη πως όλα τα άτομα, όλες οι σχολικές μονάδες και όλα τα συστήματα μπορούν και πρέπει συνεχώς να βελτιώνονται αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Εργαστήριο «Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική» ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Περιεχόμενα 1. Συσχέτιση μεταξύ δύο ποσοτικών

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Θα έπρεπε τα φυτικά έλαια να χρησιµοποιούνται ως καύσιµα;

Θα έπρεπε τα φυτικά έλαια να χρησιµοποιούνται ως καύσιµα; Αξιολόγηση Θα έπρεπε τα φυτικά έλαια να χρησιµοποιούνται ως καύσιµα; Προτεινόµενα Κριτήρια Αξιολόγησης Αυτό το µοντέλο παρέχει επιπλέον δυνατότητα για αξιολόγηση των µαθητών, χωρίς την ανάγκη να υπάρξει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Ενότητα 4 η : ΕΥΣΤΑΘΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Επ. Καθηγητής Γαύρος Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικοί έλεγχοι για διακριτά δεδομένα

Στατιστικοί έλεγχοι για διακριτά δεδομένα Στατιστικοί έλεγχοι για διακριτά δεδομένα Διαστρωμάτωση Mantel-Haenszel test Γεωργία Σαλαντή Λέκτορας επιδημιολογίας Λεπτοσπείρωση Πιο πολλά κρούσματα στις αγροτικές περιοχές; Πόσο επί τις εκατό του πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη Π.Μ.Σ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ, 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 201 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο

Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση. Πρόταση για το νέο. Γυμνάσιο Το Σχολείο του 21 ου Αιώνα Ε ενδύοντας στη Γνώση Πρόταση για το νέο Γυμνάσιο Συντάκτες: Παναγιώτης Ε. Καταγής Θανάσης Ι. Νικολόπουλος Νίκος Ι. Παρίκος Γυμνάσιο Κατευθύνσεις 1. Γενική 2. Τεχνολογική 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος ΕΡΕΥΝΑ Stedima: ΤΟ COACHING ΣΕ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Αναστασία Μπαλάρη, Ανάλυση στοιχείων & Επεξεργασία ερωτηματολογίου Εισαγωγή Η Stedima παρουσιάζει παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα