ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ: ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ: ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ: ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Επιβλέπουσα Καθηγήτρια κα Υφαντή Αµαλία Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Σιώζιου Αλεξάνδρα Α.Μ 191 ΠΑΤΡΑ, Ιούνιος 2008

2 Στη Γεωργία που µαζί ξεκινήσαµε αυτό το ταξίδι 2

3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Η συµπεριληπτική εκπαίδευση αποτελεί µια σύγχρονη πολιτική τακτική, η οποία κερδίζει έδαφος σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσµο. Οι έρευνες και οι εκπαιδευτικές προσπάθειες προσανατολίζονται προς την εφαρµογή της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης και στον χώρο της Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης. Η Ελλάδα ακολουθεί µε αργούς ρυθµούς τις διεθνείς αυτές εκπαιδευτικές τάσεις, στην προσπάθειά της να παράσχει εκπαίδευση και σε κατηγορίες ατόµων, που παραδοσιακά αποκλείονταν από το θεσµό και να κατοχυρώσει την ισότητα της πρόσβασης και τη δικαιοσύνη της παροχής για όλα ανεξαιρέτως τα άτοµα. Η παρούσα έρευνα στοχεύει να δείξει κατά πόσον η Ελληνική εκπαιδευτική πολιτική προωθεί τη συµπεριληπτική εκπαίδευση στα Ανώτατα και Ανώτερα Ιδρύµατα. Η µεθοδολογία που ακολουθείται για τη διεξαγωγή της έρευνας είναι η µελέτη τεκµηρίων, αφού στηρίζεται στην αναλυτική και διαχρονική παρουσίαση των νοµοθετικών ρυθµίσεων που αφορούν το συγκεκριµένο ζήτηµα. Καταδεικνύεται ότι η Ελληνική εκπαιδευτική πολιτική, ακολουθώντας τα διεθνή ρεύµατα, ενδιαφέρεται σταδιακά για την ίση πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση ορισµένων ατόµων Ειδικών Κατηγοριών. Αρκετές φορές όµως, µέσα από τον ορισµό των Ειδικών Κατηγοριών και τα νοµοθετικά κείµενα που τις αφορούν ικανοποιούνται και άλλες πολιτικές από την εκάστοτε κυβέρνηση ώστε να αποµακρύνεται από τους αρχικούς στόχους της που είναι η ισότητα των εκπαιδευτικών ευκαιριών για όλους τους σπουδαστές της. Λέξεις-Kλειδιά: συµπερίληψη, εκπαίδευση, Τριτοβάθµια Εκπαίδευση, Ειδικές Κατηγορίες, άτοµα µε ειδικές ανάγκες, Ελλάδα 3

4 ABSTRACT: Inclusive Education is developing in many countries all over the world. At present, several studies and educational attempts are focusing on Inclusive Education in the field of Higher Education. Greece tries gradually to follow these international tendencies, in an attempt to offer educational opportunities to some categories of students, who traditionally excluded from the educational system. This study is trying to point out weather Greek educational policy promotes Inclusive Education in Tertiary Education. The method of the study was Study Documents, in an attempt to study the relevant legislation of the issue. The results revealed that the Greek educational policy, based on the international tendencies, is concerned with the equal opportunities given to some students of Special Categories. Nevertheless, each government appears also to develop policies in favour of some groups instead of issuing legislations for all special needs students. Key-Words: inclusion, education, Higher Education, Special Categories, special needs people, Greece 4

5 Η εκπόνηση της διπλωµατικής αυτής εργασίας απαίτησε χρόνο, κόπο και προσπάθεια. Ευχαριστώ θερµά την επιβλέπουσα καθηγήτρια κα Υφαντή Αµαλία για την καθοδήγηση, την πολύτιµη βοήθεια που µου προσέφερε, το χρόνο που διέθεσε, καθώς και για την εµπιστοσύνη που µου έδειξε καθ όλη τη διάρκεια της συνεργασίας µας. Επίσης, ευχαριστώ τους γονείς µου και όλους όσους ήταν γύρω µου για την αµέριστη συµπαράσταση, την υποστήριξη και την κατανόηση που έδειξαν στην προσπάθειά µου αυτή καθώς και όλα τα άτοµα που συνέβαλαν στη διεκπεραίωση της έρευνάς µου. Αναλυτικότερα, ευχαριστώ πολύ τους υπαλλήλους της ιεύθυνσης Εκπαίδευσης και Έρευνας του Πανεπιστηµίου Πατρών που συνετέλεσαν σηµαντικά στη συλλογή του εµπειρικού υλικού, καθώς και τους υπαλλήλους στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών των Καλαβρύτων Αχaΐας για την προθυµία τους να βοηθήσουν στη διεκπεραίωση της έρευνάς µου. Τέλος, ευχαριστώ θερµά τον Προϊστάµενο του 3 ου Γραφείου του Ν. Αχaΐας για την κατανόησή του και την ενσυναίσθησή του, την µεταπτυχιακή µου συµφοιτήτρια Βασιλική Φωτοπούλου και τον αδερφό µου για τη συµπαράστασή τους και την αποφασιστική συµβολή τους στη συλλογή όλου του απαραίτητου υλικού. 5

6 ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ Α.Ε.Ι.: Ανώτατο Εκπαιδευτικά Ιδρύµατα Αρ.: Αριθµός Α.Σ.Ε.ΤΕ.Μ.: Ανώτερη Σχολή Εκπαιδευτικών Τεχνολόγων Μηχανικών Α.Σ.Κ.Τ.: Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ.: Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Α.Σ.Τ.Ε.: Ανώτερες Σχολές Επαγγελµατικού Τουρισµού βλ.: βλέπε.ε.π.: ιδακτικό Επιστηµονικό Προσωπικό Ε.Ε.: Ευρωπαϊκή Ένωση Η.Π.Α.: Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής Ν.: Νόµος Ο.Ο.Σ.Α.: Οργανισµός Οικονοµικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως Παρ.: Παράγραφος Π..: Προεδρικό ιάταγµα Σ.Ε.Λ.Ε.Τ.Ε.: Σχολή Εκπαιδευτικών Λειτουργών Επαγγελµατικής και Τεχνικής Εκπαίδευσης τ.: τεύχος Τ.Ε.Ε.: Τεχνικό Επαγγελµατικό Εκπαιδευτήριο Τ.Ε.Ι.: Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύµατα Τ.Ε.Φ.Α.Α.: Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού ΥΠ.Ε.Π.Θ.: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων Υπουρ. Απόφ.: Υπουργική Απόφαση Φ.Ε.Κ.: Φύλλο Εφηµερίδας Κυβέρνησης Φ.: Φύλλο E.A.N.: European Access Network E.P.P.I. Center: Evidence for Policy and Practice Information and Coordinating Center 6

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η Συµπεριληπτική Εκπαίδευση 1.1 Εισαγωγή Η Πολιτική της Συµπεριληπτικής Εκπαίδευσης (Inclusive Education) Ένταξη, ενσωµάτωση και συµπεριληπτική εκπαίδευση ή εκπαίδευση του µη του αποκλεισµού: εννοιολογική και σηµασιολογική προσέγγιση των όρων Η φιλοσοφία και η λογική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης Συµπέρασµα 40 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η Συµπεριληπτική Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 2.1 Εισαγωγή Η Συµπεριληπτική εκπαίδευση στο παγκοσµιοποιηµένο πλαίσιο Η Συµπεριληπτική εκπαίδευση σε Τριτοβάθµιο επίπεδο εκπαίδευσης Συµπέρασµα 55 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η Εκπαιδευτική Πολιτική της Ένταξης των Ατόµων Ειδικών Κατηγοριών στην Ελληνική Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 3.1 Εισαγωγή Οι Νοµοθετικές εξελίξεις στον τοµέα της Ειδικής Αγωγής στην Ελλάδα από τις απαρχές της έως σήµερα 56 7

8 3.3 Το Θεσµικό πλαίσιο της ένταξης των Ειδικών Κατηγοριών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση ( ) Συµπέρασµα 90 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η Περίπτωση Εισαγωγής της Ειδικής Κατηγορίας των Αθλητών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 4.1 Εισαγωγή Το Θεσµικό πλαίσιο Συµπέρασµα 106 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 107 ΠΗΓΕΣ 114 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 119 8

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει η σύγχρονη κοινωνία είναι πολλά και σηµαντικά. Μεταξύ των προβληµάτων αυτών ξεχωρίζουν οι κοινωνικές ανισότητες και ο κοινωνικός αποκλεισµός. Πρόκειται για δύο ζητήµατα που απασχολούν την κοινωνία σε έντονο βαθµό και τα οποία έχουν ανάγκη διευθέτησης και αντιµετώπισης. Οι ανισότητες, ωστόσο, δεν εντοπίζονται µόνο στην κοινωνία αλλά και στο εκπαιδευτικό σύστηµα. Η εκπαίδευση µε το δικό της τρόπο συµβάλλει στην αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων και εντείνει το πρόβληµα του κοινωνικού αποκλεισµού για µια σειρά ατόµων που τυγχάνουν άνισης µεταχείρισης. Εξάλλου, όπως χαρακτηριστικά υποστηρίζεται στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, η σχέση κοινωνίας και εκπαίδευσης είναι αµφίδροµη. Οι άνισες ευκαιρίες στην εκπαίδευση είναι αποτέλεσµα µιας άνισης κοινωνίας και αντιστρόφως. Η διευθέτηση των κοινωνικών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων στο πλαίσιο µιας κοινωνικής δοµής αποτελεί ζήτηµα των εκάστοτε κυβερνήσεων και των πολιτικών ρυθµίσεων και πρακτικών που οι ίδιες προάγουν. Τα τελευταία χρόνια, σε πολλές χώρες του κόσµου αρκετές συζητήσεις έχουν γίνει και σηµαντικές προσπάθειες έχουν καταβληθεί µε στόχο την άρση των εκπαιδευτικών και συνεπώς κοινωνικών ανισοτήτων. Η εκπαιδευτική πολιτική που αναπτύσσεται και προωθείται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, σχετίζεται µε τις ίσες ευκαιρίες και τη δίκαιη µεταχείριση όλων ανεξαιρέτως των ατόµων στην εκπαίδευση, µε ευρύτερο στόχο την επίτευξη µιας συµπεριληπτικής κοινωνίας, είναι η πολιτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης. Αρκετές χώρες σε όλο τον κόσµο, κυρίως ανεπτυγµένες, έχουν ήδη «αγκαλίασει» τη συµπεριληπτική εκπαίδευση στις πολιτικές τους «αντζέντες» σαν θεωρητικό και πρακτικό εργαλείο για τη µείωση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων και την προαγωγή της κοινωνικής δικαιοσύνης. εν αρκεί όµως µόνον η ανάπτυξη και η εφαρµογή της πολιτικής και πρακτικής αυτής. Η συµπεριληπτική εκπαίδευση πρέπει να ληφθεί υπόψη σε σχέση µε ευρύτερες κοινωνικές και οικονοµικές πολιτικές κινήσεις. Η συµπεριληπτική εκπαίδευση αποτελεί µια µετεξέλιξη της πολιτικής της ένταξης και συνδέεται µε τη συµµετοχή και τη µάθηση όλων ανεξαιρέτως 9

10 των ατόµων, µε την αναγνώριση και την αποδοχή της διαφορετικότητας, την ισότητα, τα ανθρώπινα δικαιώµατα, τον εκδηµοκρατισµό και την κοινωνική δικαιοσύνη. Θέτει στο κέντρο το ίδιο το άτοµο που εκπαιδεύεται, τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και τις ιδιοµορφίες του, τα ιδιαίτερα ταλέντα και τις κλίσης του. Η λογική και η φιλοσοφία που διέπει την πολιτική αυτή σχετίζεται µε τη θεωρία του κοινωνικού µοντέλου τις µειονεξίας, που έρχεται σε πλήρη αντίθεση µε το ατοµικό-διαγνωστικό µοντέλο, το οποίο διατρέχει τον τοµέα της Ειδικής Αγωγής και αφορά τις ατοµικές ελλείψεις και µειονεξίες. Σύµφωνα µε το κοινωνικό µοντέλο της µειονεξίας, το ίδιο το περιβάλλον, φυσικό και κοινωνικό, βάζει περιορισµούς σε συγκεκριµένα άτοµα ή οµάδες ατόµων και τα καθιστά έτσι άνικανα να δράσουν στο πλαίσιό του. Σε έναν παγκοσµιοποιηµένο και αλληλοεξαρτώµενο κόσµο, η συµπεριληπτική εκπαίδευση αποτελεί πλέον ένα ζητούµενο και πολλές χώρες σε όλο τον κόσµο τείνουν να την καταστήσουν µια πραγµατικότητα. Στον αντίποδα όµως της ρητορικής που προωθεί τη συµπεριληπτική εκπαίδευση, βρίσκονται εκπαιδευτικές πολιτικές και εθνικές µεταρρυθµίσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση των αποτελεσµάτων και στην άνοδο του επιπέδου των εκπαιδευτικών ιδρυµάτων, ώστε αυτά να είναι προηγµένα ποιοτικά (µε µια στενή, οικονοµική έννοια) και να µπορέσουν να γίνουν ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο. Όροι όπως ανταγωνισµός, επιλεκτικότητα, χρησιµοθηρική γνώση, αποδοτικότητα και ανταπόκριση στην αγορά εργασίας εντάσσονται στον παγκόσµιο εκπαιδευτικό λόγο και µεταστρέφουν τη φύση, τους σκοπούς και τους στόχους της εκπαίδευσης. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το δίληµµα που τίθεται είναι αν οι κυβερνήσεις του εκάστοτε πολιτικού συστήµατος θα επικεντρωθούν και θα δώσουν προτεραιότητα σε εκπαιδευτικές πολιτικές, που θα καθιστούν τα σχολεία τους διεθνώς ανταγωνιστικά και υποστηρικτικά στην ευρύτερη οικονοµική ανάπτυξη της χώρας τους, ή θα προωθήσουν πολιτικές που θα δίνουν έµφαση στον άνθρωπο και την αξία του, προάγοντας τη διαφορετικότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα της πρόσβασης και των αποτελεσµάτων και τη δηµοκρατία στα σχολεία τους, συµβάλλοντας σε µια ποιοτική αναβάθµιση των σχολείων τους µε την ουσιαστική όµως έννοια του όρου. 10

11 Η ένταση, λοιπόν, που υπάρχει ανάµεσα στη διεθνή ρητορική για τη συµπεριληπτική εκπαίδευση και σε εθνικές, εκπαιδευτικές πολιτικές που ορίζουν την ποιοτική εκπαίδευση µε οικονοµικά µέτρα και σταθµά και λειτουργούν ανασταλτικά στην προώθηση της συµπερίληψης, δεν είναι δυνατόν να αφήσει ανεπηρέαστο τον τοµέα της Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης. Η ένταση αυτή µάλιστα καταλήγει να είναι µεγαλύτερη στην ανώτερη αυτή βαθµίδα της εκπαίδευσης, δεδοµένης της άµεσης σύνδεσής της µε την οικονοµία και το ευρύτερο κοινωνικό οικοδόµηµα. Φυσικά, για να επιτευχθούν οι άµεσοι και οι ευρύτεροι στόχοι που προωθούνται µέσα από την πολιτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης, είναι αναγκαίο να υπάρχει µια σύνδεση ανάµεσα στις τρεις βαθµίδες εκπαίδευσης και τις πολιτικές και πρακτικές που αναπτύσσονται και εφαρµόζονται στα πλαίσιά τους. Και ενώ µια ικανοποιητική βιβλιογραφία αποδεικνύει ότι πολλές συζητήσεις και αρκετά βήµατα έχουν γίνει όσον αφορά τη θεσµοθέτηση και την εφαρµογή συµπεριληπτικών πολιτικών και πρακτικών σε επίπεδο Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ελάχιστα είναι τα δεδοµένα που διαθέτουµε για την προώθηση της συµπερίληψης όσον αφορά στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση. εν συµβαίνει όµως το ίδιο και σε παγκόσµιο επίπεδο, όπου οι πρώτες προσπάθειες σύνδεσης της Ανώτατης Εκπαίδευσης µε τη συµπερίληψη έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται σε συζητήσεις και έρευνες που έχουν διεξαχθεί αλλά και αναπτύσσονται παγκοσµίως, όπως αποδεικνύει πρόσφατο διεθνές συνέδριο στο χώρα µας µε θέµα τον κοινωνικό ρόλο των Πανεπιστηµίων (The social role of Universities: Reaching out to the community, 15 th E.A.N. Annual Conference, Thessaloniki, Greece, 2006). Αξιοποιώντας τις διεθνείς αναφορές και έρευνες που σχετίζονται µε την προώθηση της συµπεριληπτικής Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης και δεδοµένης της, όχι και τόσο µεγάλου εύρους, βιβλιογραφίας γύρω από αυτό το θέµα στη χώρα µας, θα προσπαθήσουµε να προσεγγίσουµε την εφαρµογή πολιτικών και πρακτικών που αφορούν στη συµπερίληψη, σε επίπεδο Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Λαµβάνοντας το ερέθισµα από βιβλιογραφικές πηγές που σχετίζονται µε τη συµπεριληπτική εκπαίδευση, αλλά και τη συµπερίληψη σε σχέση µε την Ανώτατη Εκπαίδευση, και εντρυφώντας σε νοµοθετικές ρυθµίσεις, αναφορές και µεταρρυθµίσεις που αφορούν την 11

12 Ελληνική Τριτοβάθµια Εκπαίδευση θα επιχειρήσουµε να αναδείξουµε κατά πόσον µπορούµε να µιλήσουµε για συµπερίληψη στο Ελληνικό Πανεπιστήµιο και κατά πόσον αυτή προωθείται. Η παρούσα εργασία εστιάζει στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση στην Ελλάδα και ειδικότερα στην πολιτική της εισαγωγής ατόµων Ειδικών Κατηγοριών στα Πανεπιστήµια της χώρας µας. Στόχος της είναι να παρουσιάσει, σε µια διαχρονική βάση, από το 1983 µέχρι και τις µέρες µας, τις νοµοθετικές εξελίξεις που αφορούν στην ένταξη των ατόµων Ειδικών Κατηγοριών στην Ελληνική Τριτοβάθµια Εκπαίδευση και να καταδείξει κατά πόσον γίνονται προσπάθειες για την µείωση του εκπαιδευτικού και συνεπώς κοινωνικού αποκλεισµού στη χώρα µας και αν οι προσπάθειες αυτές είναι συστηµατικές και ουσιαστικές προς την συµπερίληψη όλων ανεξαιρέτως των ατόµων στην ανώτερη βαθµίδα του εκπαιδευτικού µας συστήµατος ή εξυπηρετούν άλλες πολιτικές σκοπιµότητες και συµφέροντα. Τελικά θα µπορούσαµε να µιλήσουµε για την προώθηση και σε επίπεδο εφαρµογής της συµπερίληψης σε επίπεδο Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα ή µήπως η χώρα µας ακολουθεί µε σχετική καθυστέρηση τις διεθνείς εξελίξεις που αφορούν στην εκπαιδευτική αυτή πολιτική; Η µεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθείται στην συγκεκριµένη εργασία είναι καταρχάς µια προσεκτική βιβλιογραφική ανασκόπηση στο ζήτηµα της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης και ακολούθως η µελέτη των τεκµηρίων (µελέτη νόµων και άλλων κρατικών ρυθµίσεων). Οι βασικότερες νοµοθετικές ρυθµίσεις που αφορούν στην Ειδική Αγωγή, αλλά και στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση, από το 1981 µέχρι και το 1991, βρέθηκαν, µε ελάχιστες εξαιρέσεις, από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας. Για την ανεύρεση των νόµων και ρυθµίσεων από το 1991 και εξής, οι οποίοι αφορούσαν αποκλειστικά στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση απευθυνθήκαµε στη ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Έρευνας του Πανεπιστηµίου Πατρών, οπότε κατέστη δυνατή η συλλογή των σχετικών νόµων αυτής της περιόδου. Όσον αφορά στην δοµή της παρούσας εργασίας: Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται µια προσπάθεια αντιµετώπισης των ζητηµάτων που σχετίζονται µε τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό αποκλεισµό και τις ανισότητες, ενώ παράλληλα δίδεται ιδιαίτερη έµφαση στην πολιτική της 12

13 συµπεριληπτικής εκπαίδευσης, µε την εφαρµογή της οποίας συγκεκριµένα άτοµα ή οµάδες ατόµων µπορούν να τύχουν ίσων ευκαιριών και δίκαιης µεταχείρισης στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας αλλά και της κοινωνίας γενικότερα. Το δεύτερο κεφάλαιο αποτελεί µια ειδικότερη αναφορά στην πολιτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης υπό το πρίσµα της παγκοσµιοποίησης και εστιάζει συγκεκριµένα στον τοµέα της Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης και στις προσπάθειες που γίνονται προκειµένου άτοµα ή οµάδες ατόµων που παραδοσιακά αποκλείονταν από την Τριτοβάθµια Εκπαίδευση να απολαµβάνουν ισότητα πρόσβασης και δίκαιη µεταχείριση στο πλαίσιό της. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται διεξοδικά και διαχρονικά (από το 1983 µέχρι και τις µέρες µας) το νοµοθετικό πλαίσιο που σχετίζεται µε την πρόσβαση των ατόµων των Ειδικών Κατηγοριών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση στην Ελλάδα. Μια σειρά νοµοθετικών κειµένων που σχετίζονται µε τον τρόπο και τις προϋποθέσεις εισαγωγής ατόµων Ειδικών Κατηγοριών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση αναδεικνύουν τις πολιτικές αλλά και τις πρακτικές για την απονοµή ευκαιριών στα άτοµα αυτά. Στο τέταρτο κεφάλαιο, εξετάζονται οι νοµοθετικές εξελίξεις που αφορούν στην πρόσβαση των αθλητών στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση στην Ελλάδα. Μελετώνται οι τρόποι και οι προϋποθέσεις εισαγωγής αυτών στα Πανεπιστήµια της χώρας µας κατά την τελευταία δεκαετία και αναλύονται οι σηµαντικότερες ρυθµίσεις που αφορούν στην κατηγορία των αθλητών. Τέλος, στα συµπεράσµατα παρουσιάζονται οι βασικές επισηµάνσεις και οι διαπιστώσεις από τη συγκεκριµένη µελέτη. 13

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται µια προσπάθεια αντιµετώπισης των ζητηµάτων που σχετίζονται µε τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό αποκλεισµό και τις ανισότητες, ενώ παράλληλα δίδεται ιδιαίτερη έµφαση στην πολιτική εκείνη µε την εφαρµογή της οποίας, συγκεκριµένες οµάδες ατόµων µπορούν να τύχουν ίσων ευκαιριών και δίκαιης µεταχείρισης. Συγκεκριµένα, εξετάζεται η συµπεριληπτική εκπαίδευση και οι θέσεις που την προσδιορίζουν. Στη συνέχεια, επιχειρείται µια εννοιολογική και σηµασιολογική αποσαφήνιση κάποιων όρων που σχετίζονται µε την ειδική εκπαίδευση, προκειµένου να γίνουν κατανοητές οι έννοιες και οι σηµασίες. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την ανάλυση της λογικής και της φιλοσοφίας που διέπει την πολιτική αυτή της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης, που δεν είναι άλλη από την θεωρία του κοινωνικού µοντέλου της µειονεξίας, η οποία έρχεται σε πλήρη αντίθεση µε το ατοµικό-διαγνωστικό µοντέλο, και τη σύνδεσή της µε ζητήµατα κοινωνικής δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωµάτων. 1.2 Η πολιτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης (inclusive education) Η αµφίδροµη σχέση µεταξύ της εκπαίδευσης και των ευρύτερων κοινωνικών δοµών είναι δεδοµένη. Η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα και έχει αποδείξει ότι ανισότητες που υφίστανται στο πλαίσιο της κοινωνίας αντανακλώνται στο σχολικό επίπεδο, συντηρούνται, ενισχύονται και διαιωνίζονται µέσα σε αυτό για να παίξουν το ρόλο τους στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Υπάρχει, όπως επισηµαίνουν αρκετές επιστηµονικές µελέτες (Bernstein, Bourdieu, Bowles & Gintis, Parsons), µια διαλεκτική σχέση µεταξύ µίκρο επιπέδου (εκπαίδευση) και µάκρo επιπέδου (κοινωνία) (Blackledge & Hunt, 1995), και ανισότητες και διαφοροποιήσεις όσον αφορά στο κοινωνικό και οικονοµικό υπόβαθρο, στις πολιτισµικές και φυλετικές ιδιαιτερότητες, στο γένος, στις σεξουαλικές ιδιοµορφίες, καθώς και 14

15 σε κάποιες εξωτερικές και εσωτερικές ανοµοιογένειες (σωµατική αναπηρία, νοητική καθυστέρηση, συναισθηµατικές διαταραχές και γενικότερα προβλήµατα συµπεριφοράς). Αυτές µπορούν να οδηγήσουν τόσο σε σχολικό αποκλεισµό όσο και στον ευρύτερο κοινωνικό αποκλεισµό. Όταν µιλάµε για κοινωνικό αποκλεισµό, δεν ερµηνεύουµε τον όρο στενά, σαν την απλή έλλειψη οικονοµικών πηγών, αλλά εννοούµε την αποστασιοποίηση των ατόµων ή οµάδων ατόµων από Oργανισµούς και Κοινότητες που απαρτίζουν την κοινωνία, από δικαιώµατα και υποχρεώσεις (οικονοµικά, πολιτικά, κοινωνικά, πολιτισµικά, εκπαιδευτικά) ( Campbell et al., 2001). Έτσι λοιπόν, οι διαδικασίες αποκλεισµού ή µη αποκλεισµού δεν µπορούν να αποστασιοποιηθούν από τις ευρύτερες κοινωνικές δοµές, αφού ο σχολικός αποκλεισµός ή µη συντελείται αλλά και συµβάλλει σ ένα ευρύτερο πλαίσιο διαδικασιών και αποτελεσµάτων κοινωνικού αποκλεισµού ή µη (ό. π., p. 1). Τα τελευταία χρόνια, σε πολλές χώρες του κόσµου, αρκετές συζητήσεις έχουν γίνει και σηµαντικές προσπάθειες έχουν καταβληθεί µε στόχο την άρση των εκπαιδευτικών και συνεπώς των κοινωνικών ανισοτήτων, οι οποίες εκδηλώνονται σαν αποτέλεσµα της µη ανεκτικότητας στη διαφορετικότητα των ατόµων ή οµάδων ατόµων (Power & Gewirtz, 2001). Ένα παράδειγµα µιας ουσιαστικής κινητοποίησης προς αυτόν το σκοπό υπήρξε η κοινωνική πολιτική του Τρίτου ρόµου (Gamarnikow & Green, 1999), της οποίας στόχος είναι η επίτευξη της κοινωνικής συνοχής και η παροχή κατάλληλης στήριξης, προκειµένου να διευθετηθεί το θέµα του κοινωνικού αποκλεισµού. Η εκπαιδευτική πολιτική όµως που αναπτύσσεται και προωθείται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια και που κερδίζει διαρκώς έδαφος σε πολλές χώρες, κυρίως ανεπτυγµένες, και µετά την παγκόσµια αναγνώριση των δικαιωµάτων των παιδιών (UNESCO,1994), συνδέεται µε τη συµπεριληπτική εκπαίδευση και στοχεύει στην επίτευξη της κοινωνικής αποδοχής όλων ανεξαιρέτως των ατόµων. Σε χώρες της Ευρώπης, της Αµερικής και στην Αυστραλία, όπου έχουν εφαρµοστεί στο παρελθόν προγράµµατα ένταξης, τα τελευταία χρόνια αναθεωρούνται τέτοιες προσπάθειες και η συµπεριληπτική εκπαίδευση παρουσιάζεται ως εξέλιξη του µοντέλου αυτού της ένταξης (Ζώνιου Σιδέρη, 2000). Το θέµα όµως των πολιτικών προτάσεων, που σχετίζονται µε τη συµπεριληπτική εκπαίδευση, πρέπει να γίνει κατανοητό µέσα σε ένα πλαίσιο 15

16 ευρύτερης εκπαιδευτικής πολιτικής (Barton, 2003). Επίσης, η ανάπτυξη και η εφαρµογή της πολιτικής και πρακτικής της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης πρέπει να ληφθεί υπόψη σε σχέση µε το ευρύτερο πολιτικό, κοινωνικό και οικονοµικό πλαίσιο καθώς και τις πολιτικές τακτικές που εφαρµόζονται στο ευρύ πλαίσιο. Η πολιτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης λοιπόν εκτείνεται πέρα από τον εκσυγχρονισµό, τη µεταρρύθµιση και την αναδιοργάνωση των θεσµών αγωγής και εκπαίδευσης και σχετίζεται µε τις σχολικές κουλτούρες, την εκπαιδευτική πολιτική και την κοινωνική δικαιοσύνη (Barton, 2003, Ζώνιου-Σιδέρη, 2000, Κυπριωτάκης, 2001). Όσον αφορά την ιδέα της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης, υπάρχουν διαφορετικές ερµηνείες και διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης του θέµατος. Μια έρευνα των Angelides, Stylianou και Gibbs (2006) αποδεικνύει ότι οι συµµετέχοντες µε διαφορετικούς τρόπους στην εκπαιδευτική διαδικασία έχουν και µια διαφορετική αντίληψη για τη συµπερίληψη. Η ανάλυση των αποτελεσµάτων τους αναδεικνύει πως κάποιοι υποστηρίζουν ότι η συµπεριληπτική εκπαίδευση αναδύεται από τον τοµέα της Ειδικής Αγωγής, µερικοί ότι αντιµετωπίζει την εκπαίδευση των µειονεκτούντων, κάποιοι άλλοι ότι το κύριο ενδιαφέρον της είναι η κατηγοριοποίηση των µαθητών σε αυτούς που έχουν ειδικές ανάγκες και µερικοί πρεσβεύουν ότι όρος «συµπερίληψη» εννοεί την κίνηση κάποιων παιδιών από την ειδική στην κανονική εκπαίδευση. Έχουν διατυπωθεί επίσης και απόψεις που σχετίζουν τη συµπερίληψη µε τους ξένους, τους µετανάστες ή µε αυτούς που βιώνουν προβλήµατα στα σχολεία ή µε αυτούς που έχουν µαθησιακά ή πνευµατικά προβλήµατα. Αποκαλύπτεται, συνεπώς, ότι οι διαφορετικά εµπλεκόµενοι στην εκπαιδευτική διαδικασία κατανοούν τη συµπερίληψη µε διαφορετικό τρόπο. Βέβαια, αµφιβολίες και αµφισβητήσεις γύρω από τον ορισµό της συµπερίληψης έδωσαν το έναυσµα στον Dyson (1999) να µιλήσει για διαφορετικές συµπεριλήψεις, ενώ ο Lunt και Norwich (1999) επισηµαίνουν ότι για τη συµπεριληπτική εκπαίδευση δεν υπάρχει συγκεκριµένος ορισµός. Ο Campbell επισηµαίνει ότι «υπάρχουν διαφορετικές και ασυµβίβαστες ιδέες για τη συµπερίληψη είναι µια περίπλοκη ιδέα που οδηγεί σε σύγχυση» (Campbell, 2002, p.12). Γενικά, όµως θα µπορούσαµε να πούµε ότι η ιδέα της συµπερίληψης διέπει την ανάπτυξη αναλυτικών προγραµµάτων και των εκπαιδευτικών 16

17 συστηµάτων πολλών χωρών, παρά το γεγονός ότι διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα, ακόµα και µέσα στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστηµα. Με τον όρο αυτό δεν αναφερόµαστε απλά στην τοποθέτηση ενός παιδιού µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες µέσα στο κανονικό σχολείο, αλλά και στις συνθήκες κάτω από τις οποίες µπορούµε αποτελεσµατικά να εκπαιδεύσουµε όλα τα παιδιά (Angelides et al., 2006). Βασίζεται στη φιλοσοφία της αποδοχής πως όλα τα άτοµα εκτιµώνται και απολαµβάνουν την αξία του σεβασµού (Carrington & Robinson, 2004). Ορίζεται σαν µια διαδικασία µε την οποία τα σχολεία προσπαθούν να ανταποκριθούν σε όλους τους µαθητές σαν ατοµικότητες και όπου όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τις ικανότητες και τις ανάγκες τους, συµµετέχουν στο ίδιο σχολείο (Campbell, 2002, Norwich, 2002, Κυπριωτάκης, 2001). Πρόκειται λοιπόν για µια σχολική στρατηγική που αντιµετωπίζει τη διαφορετικότητα και τις αιτίες της περιθωριοποίησης συγκεκριµένων µαθητών ή οµάδων µαθητών σε σχολικές κοινότητες (Ainscow et al., 2004). Ο κύριος σκοπός µιας τέτοιας εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας είναι η εκπαίδευση για όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τη διαφορετικότητα, τα προβλήµατα και τις δυσκολίες τους. Αυτό µπορεί να θεωρηθεί ένα σχολείο για όλους, ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο δηλαδή όπου όλα τα παιδιά µπορούν να αναπτυχθούν ανάλογα µε τις ικανότητες, τις δυνατότητες και τα ταλέντα τους. Ο προσανατολισµός που δίδεται στη συµπεριληπτική εκπαίδευση συνιστά τον καλύτερο τρόπο καταπολέµησης των διακρίσεων, δηµιουργίας φιλόξενων σχολικών κοινωνιών, οικοδόµησης µιας ευπρόσδεκτης για όλους κοινωνίας και επίτευξης του στόχου «εκπαίδευση για όλους». Η συµπεριληπτική εκπαίδευση δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά το µέσο για την αλλαγή των κοινωνικών δεδοµένων (Ζώνιου-Σιδέρη, 2000). Μια παρόµοια αντίληψη εκφράζεται και από τον Len Barton (2003), ο οποίος αναφέρει ότι η συµπεριληπτική εκπαίδευση δεν είναι ο αυτοσκοπός, αλλά ένα µέσο για την επίτευξη του σκοπού, είναι αυτή δηλαδή που θα συµβάλει στην πραγµατοποίηση µιας συµπεριληπτικής κοινωνίας, προτάσσοντας τα ανθρώπινα δικαιώµατα ως κεντρικό συστατικό στοιχείο της διαµόρφωσης της πολιτικής. Μέσα από την πολιτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης δίνεται λοιπόν η δυνατότητα σε διαφορετικούς ανθρώπους να συµβιώνουν σε µια ανθρωπιστική και δηµοκρατική κοινωνία. Με την κοινή φοίτηση, την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων τα άτοµα µε ιδιαιτερότητες κάθε είδους οδηγούνται από 17

18 την αποµόνωση και την περιθωριοποίηση στην σχολική ένταξη και, κατά συνέπεια, αυξάνεται η συµµετοχή τους και περιορίζεται ο αποκλεισµός τους από την κοινωνική και πολιτιστική ζωή. Ο ρυθµός της τεχνολογικής αλλαγής και η ραγδαία κίνηση των χωρών προς µια παγκόσµια κοινότητα αυξάνει την πολυπλοκότητα του σχολείου και την πρόκληση των σχολείων να γίνουν πιο αποτελεσµατικά σε αυτό το νέο περιβάλλον. Οι τρέχουσες εξελίξεις στην εκπαίδευση και στο πλαίσιο της κοινωνίας της πληροφορίας δίνουν έµφαση στη συµµετοχή όλων ανεξαιρέτως των µαθητών. Οι προκλήσεις των νέων µεταρρυθµίσεων είναι να παράσχουν µια εκπαίδευση που να είναι συµπεριληπτική για όλους και να ανταποκρίνεται στις ατοµικές ανάγκες του καθενός (Lim & Tan,1999). Υπογραµµίζεται λοιπόν η ανάγκη αναµόρφωσης των σχολείων και εξαίρεται η αποδοχή της διαφορετικότητας για την ευηµερία όλων (Τάφα, 1998). Επιπρόσθετα, η προώθηση της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε ζητήµατα κοινωνικής δικαιοσύνης, ανθρωπίνων δικαιωµάτων και κατάργησης των διακρίσεων. Εκδηµοκρατισµός στην εκπαίδευση, σύµφωνα µε τον Α. Κυπριωτάκη (2001), σηµαίνει κοινή φοίτηση στο ίδιο σχολείο, χωρίς διακρίσεις, προκατάληψη και στιγµατισµό, µε τελικό στόχο την ένταξη κάθε νέου ατόµου στην κοινότητα. Η συµπεριληπτική εκπαίδευση λοιπόν µπορεί να επιτευχθεί µέσα από µια διαδικασία ευαισθητοποίησης της κοινωνίας (Ζώνιου-Σιδέρη, 1998). Έτσι, άτοµα ή οµάδες ατόµων που, λόγω µιας διακριτικής βλάβης ή κάποιας άλλης ιδιαιτερότητας, θα ήταν αποστασιοποιηµένοι, θα µπορέσουν µέσα από την πρακτική της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης «να πλησιάσουν ως ισάξια και ισότιµα άτοµα την πολιτιστική κληρονοµιά και να συµµετάσχουν ως ισότιµοι πολίτες στην κοινωνική ζωή» (ό. π., σ.150). Η συµπεριληπτική εκπαίδευση βασίζεται στη θεµελιώδη ιδέα ότι ο καθένας πρέπει να µαθαίνει και να δουλεύει µε άλλους, που έχουν είτε ίδιο είτε διαφορετικό υπόβαθρο, σε κανονικά σχολεία και σε κοινοτικά περιβάλλοντα (Lim & Tan, 1999). Oι διεθνείς τάσεις για τη µεταρρύθµιση της Ειδικής Αγωγής έχει αλλάξει προς µια κατεύθυνση µε έµφαση στη συµπερίληψη των ατόµων µε µειονεξίες στα κανονικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα (Lim & Tan, 1999). Όµως, όπως επισηµαίνουν ο Booth και Ainscow, η συµπερίληψη και ο αποκλεισµός σχετίζονται περισσότερο µε τη 18

19 συµµετοχή και την περιθωριοποίηση σε σχέση µε το φύλο, την τάξη, το γένος, τη σεξουαλικότητα, τη φτώχεια και την ανεργία, παρά µε την παραδοσιακή Ειδική Αγωγή που αφορά στους µαθητές που κατηγοριοποιούνται σε µαθητές µε χαµηλές επιδόσεις, µε µειονεξίες, µε αποκλίσεις στις συµπεριφορές κ.ά. (Booth & Ainscow, 1998). Η συµπεριληπτική εκπαίδευση συνδέεται µε τη συµµετοχή και τη µάθηση όλων ανεξαιρέτως των µαθητευοµένων, µε την αποδοχή της διαφορετικότητας, µε το σχολείο σαν σύνολο, µε τη δηµοκρατία και µε την κοινωνία γενικά. Περιλαµβάνει την πολιτική της αναγνώρισης και σχετίζεται µε το ποιος αποκλείεται από την εκπαίδευση και από την κοινωνία γενικότερα (Barton, 2003). Σηµαίνει ότι όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωµα να παρακολουθούν το σχολείο της γειτονιάς τους, χωρίς να υπάρχει περιορισµός σε συγκεκριµένες οµάδες ατόµων. Η αποδοχή της κοινωνικο-οικονοµικής και εθνικής ποικιλοµορφίας και η αντιρατσιστική συνείδηση από την πλευρά των εµπλεκοµένων στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί απαραίτητο συστατικό της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης. Μόνον όταν το σχολείο καταφέρει να προσαρµοστεί στη διαφορετικότητα όλων των µαθητών θα µπορέσουµε να κάνουµε λόγο για ένα δίκαιο και συµπεριληπτικό σύστηµα εκπαίδευσης που θα µπορέσει να οδηγήσει και στην ευρύτερη κοινωνική αποδοχή. Σε πολλές χώρες ανά τον κόσµο, στην Ευρώπη, στις Η.Π.Α. και στην Αυστραλία, έχει τονιστεί η συµπερίληψη, ώστε η ανάπτυξή της να αποτελέσει µια κινητοποίηση µεγάλης σπουδαιότητας προς την επίτευξη της διευθέτησης του θέµατος του κοινωνικού αποκλεισµού, µέσα από την κατάργηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων και την προαγωγή της κοινωνικής δικαιοσύνης. Μια τέτοια προσπάθεια όµως που θα στοχεύει προς µια συµπεριληπτική σκέψη και πρακτική δεν είναι µια επιπόλαια και χωρίς σοβαρότητα διαδικασία, αλλά απαιτεί χρόνο και δηµιουργική σκέψη, ενέργεια και την ανάπτυξη αποτελεσµατικών, συνεργατικών σχέσεων που θα βασίζονται στο σεβασµό και την εµπιστοσύνη. Επίσης, είναι µια διαρκής διαδικασία και όχι ένα στάδιο το οποίο µπορούµε να το προσεγγίσουµε οποιαδήποτε στιγµή (Angelides et al., 2006). εν είναι λοιπόν ένα προϊόν, ένα τελικό δηλαδή αποτέλεσµα, αλλά µια διαδικασία που δεν έχει τέλος και, σύµφωνα µε αυτή την άποψη (ό. π., pp ), όλα τα σχολεία µπορούν να αναπτύσσουν µεγαλύτερη συµπερίληψη, σε όποια κατάσταση και αν 19

20 βρίσκονται (Carrington & Robinson, 2004). Για την ανάπτυξη όµως της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης τονίζεται ότι είναι αναγκαίο να εξετάσουµε τις πολιτικές και πρακτικές στην εκπαίδευση, καθώς επίσης και την εκπαίδευση σε συνεργασία µε τους γονείς και µε άλλες υπηρεσίες και µε όσους γενικά εµπλέκονται στην εκπαιδευτική διαδικασία ( Campbell et al., 2001). Έτσι, για να προάγουµε διαδικασίες και να καταλήξουµε σε αποτελέσµατα ευρύτερης κοινωνικής αποδοχής, η συµπεριληπτική εκπαίδευση είναι µια σηµαντική ανάπτυξη, η οποία όµως πρέπει να ληφθεί υπόψη δίπλα στις κοινωνικές και οικονοµικές πολιτικές. Είναι ξεκάθαρο ότι η ένταξη όλων των µαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία και η επιδίωξη της ισότητας δεν µπορεί να γίνει αντιληπτή σαν απλή παροχή πρόσβασης στο σχολικό πλαίσιο. Απαιτείται, επίσης η µεταρρύθµιση και η αναδιοργάνωση των εκπαιδευτικών θεσµών, ο επαναπροσδιορισµός των υφισταµένων σχολικών πρακτικών, η ενεργητική εµπλοκή αρκετών φορέων καθώς και η αναθεώρηση των υφισταµένων κοινωνικών και οικονοµικών πολιτικών πρακτικών. 1.3 Ένταξη,ενσωµάτωση και συµπεριληπτική εκπαίδευση ή εκπαίδευση του µη αποκλεισµού: εννοιολογική και σηµασιολογική προσέγγιση των όρων Στο σηµείο αυτό, πριν προχωρήσουµε σε µια πιο εµπεριστατωµένη ανάπτυξη της φιλοσοφίας και της λογικής της συµπεριληπτικής εκπαίδευσης, κρίνεται αναγκαίο και χρήσιµο στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας, να επιχειρηθεί µια εννοιολογική και σηµασιολογική αποσαφήνιση των όρων που σχετίζονται µε την ειδική εκπαίδευση, προκειµένου να γίνουν κατανοητές οι έννοιες και οι σηµασίες τους. Συχνά, στο χώρο της Ειδικής Αγωγής, χρησιµοποιούνται οι όροι «ένταξη» και «ενσωµάτωση», οι οποίοι πολλές φορές συγχέονται και παρουσιάζονται ως συνώνυµοι. Επίσης, ένας άλλος όρος που έχει εισαχθεί τα τελευταία χρόνια στην επίσηµη ορολογία της Ειδικής Αγωγής είναι ο όρος «inclusive education». Ποιες είναι όµως οι οµοιότητες και διαφορές που συνδέουν τους όρους αυτούς µεταξύ τους; Πιο συγκεκριµένα, ο όρος «ένταξη» σηµαίνει «τη συστηµατική τοποθέτηση κάποιου µέσα σε κάτι άλλο και την ολοκλήρωση του υποκειµένου 20

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Α ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ Α ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ «Πας μη Έλλην βάρβαρος» Αυτή η αντίθεση παρόλο που προβάλει ως προαιώνια, εμφανίζεται κατά τον 5 ο αιώνα και παγιώνεται μόνο μετά τη νίκη των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σχολείο για όλους! Αν θέλουμε να το υλοποιήσουμε, τότε το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών αποτελεί την αφετηρία.

Ένα σχολείο για όλους! Αν θέλουμε να το υλοποιήσουμε, τότε το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών αποτελεί την αφετηρία. Γαρυφαλιά Χαριτάκη Ένα σχολείο για όλους! Αν θέλουμε να το υλοποιήσουμε, τότε το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών αποτελεί την αφετηρία. Ph.D.c. in Special Education M.Ed. in Emotional-Affective Dynamics &

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας»

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΠΑΙΔΕΙΑΣ, EΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α - ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ..

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία"

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία Newsletter No. 3 Α ρίλιος 2007 Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Έργο: "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία" Επιµέλεια: ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΞΗΣ (ΕΕΖΕ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΥΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΞΗΣ (ΕΕΖΕ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΥΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΞΗΣ (ΕΕΖΕ) ΒΑΣΙΚΑ ΜΥΝΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Εισαγωγή Σκοπός του συγκεκριµένου εγγράφου είναι η επισκόπηση των βασικών συµπερασµάτων και των προτάσεων του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΜΑΔΑ 6 η : Μηλάκης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στην εκπαίδευση

Αξιολόγηση στην εκπαίδευση Αξιολόγηση στην εκπαίδευση Έννοια και ορισμοί Έννοια Διαδικασία κρίσης ή μέτρησης μια αξίας Ορισμοί Δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των θεωρητικών όσον αφορά την έννοια και το περιεχόμενο του όρου «αξιολόγηση».

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης»

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΡΑΣΗ ΡΑΣΗ 4.3 Κατάρτιση και δικτύωση όσων δραστηριοποιούνται στον τοµέα της νεολαίας και των οργανώσεων νέων 1) Κωδικός αριθµός: ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΝΑ ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 1,2,3 Αναβάθµιση της ποιότητας της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΑΜ, ΜΕΞΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ε.Σ.Π.Α. (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) ) 2007-2013 Ε.Π. Ανάπτυξη Ανθρώπινου υναµικού Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα