Η διδακτική του πολιτισμικού και πολιτικού τοπίου. Περίληψη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διδακτική του πολιτισμικού και πολιτικού τοπίου. Περίληψη"

Transcript

1 Η διδακτική του πολιτισμικού και πολιτικού τοπίου Μωραΐτης Κωνσταντίνος Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ Περίληψη Το εκπαιδευτικό ενδιαφέρον για το τοπίο δε δικαιολογείται μόνο από την απαίτηση περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Ενισχύεται από τον συσχετισμό με τον πολιτισμό στο σύνολό του ή με την ιδιαίτερη αναφορά στον Δυτικό πολιτισμό. Στο πλαίσιο αυτής, της «πολιτισμικά» ευρύτερης ή «πολιτιστικά» κεντρικότερης αναφοράς των τοπιακών θεωρήσεων, το παράδειγμα του Ελληνικού τοπίου, συσχετισμένο με την Ελληνική αρχαιότητα, καθίσταται κεντρικό, όχι μόνο για την γονιμοποίηση της νεότερης Δυτικής τέχνης αλλά πολύ ειδικότερα ως υπόδειξη της νεότερης Δυτικής πολιτικής ισχύος ή ως καταγωγική αναφορά των νεότερων Δυτικών αστικών πολιτευμάτων. Η μετατόπιση από αυτήν την υπερεθνική, διεθνιστική πολιτική προσέγγιση, στον εθνικό και εθνικιστικό προσδιορισμό του τοπίου οδήγησε σε όρους συσχετισμού του με τον «λαϊκό πολιτισμό» και την «παράδοση», χωρίς εντούτοις να εξαφανίσει, εντός και εκτός Ελληνικών συνόρων, το ενδιαφέρον για το υποθετικό τοπίο της κλασσικής αρχαιότητας και τον συσχετισμό του με το φυσικό πραγματικό υπόβαθρο του Ελληνικού τόπου. Ώστε η εισαγωγή της έννοιας του «τοπίου», σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης προσφέρεται, προκειμένου να περιγράψει, πέρα από τις σχέσεις των κοινωνιών με το φυσικό τους υπόβαθρο, τις μεταπτώσεις των σχέσεων αυτών σε συνάρτηση με τις απόψεις που οι Δυτικές κοινωνίες συγκροτούν για τον πολιτισμό. Απόψεις στις οποίες ενεργά μετέχει η αναφορά στην Ελληνική αρχαιότητα και στο Ελληνικό τοπίο, όσο και η συσχέτιση τοπίου και λαϊκού πολιτισμού ή παράδοσης. Λέξεις - Κλειδιά: Πολιτιστικό και πολιτισμικό τοπίο, πολιτικό τοπίο, Ελληνικό τοπίο, πολιτισμός-civilization, πολιτισμός-culture, λαϊκός πολιτισμός, παράδοση. Εισαγωγή Είναι προφανέστατο πως η σημερινή εκπαιδευτική προοπτική δεν αρκεί να διαθέτει μαθήματα περιβαλλοντικής κατεύθυνσης μόνο, σε όλες τις βαθμίδες της από την πρωτοβάθμια ως την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πολύ περισσότερο υποχρεώνεται να διαπνέεται συνολικότερα από το πνεύμα του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος. Στην πρόταση που ακολουθεί πάντως, θα επιχειρήσουμε να αντικαταστήσουμε τον όρο «περιβαλλοντική» με τον όρο «τοπιακή», θεωρώντας τον επί της ουσίας καταλληλότερο. Ο πρώτος λόγος της προηγούμενης αντικατάστασης αφορά την ιστορική και επιστημονική συσχέτιση του όρου «τοπίο» με το επίθετο «πολιτισμικό», «πολιτισμικό τοπίο», υποδεικνύοντας πως κανένα περιβάλλον, κανένα οικοσύστημα δε μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο από την ανθρώπινη κοινωνία, από τις ανθρώπινες κοινότητες οι οποίες συνάπτονται μαζί του. Ώστε, μιλώντας για το τοπίο, μπορούμε να αναφερθούμε ταυτόχρονα στο φυσικό υπόβαθρο των τόπων ζωής αλλά και στο ανθρωπογενές τους υπόβαθρο και

2 επιπλέον στον τρόπο με τον οποίο οι ανθρώπινες κοινότητες αντιλαμβάνονται, ερμηνεύουν, αποδίδουν με όρους παράστασης και διαμορφώνουν τους τόπους αυτούς. Χάρις στην ολιστική αυτή προσέγγιση όμως, να ένας δεύτερος λόγος που μας ωθεί στην προηγούμενη αντικατάσταση του όρου «περιβάλλον» από τον όρο «τοπίο», προσφέρεται η δυνατότητα να εξετάσουμε πληρέστερα μια από τις κύριες κατευθύνσεις περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, αυτήν που αφορά το αστικό περιβάλλον. Το κύριο δηλαδή περιβάλλον σύναψης της ανθρωπογενούς δραστηριότητας και των φυσικών στοιχείων, το κατ εξοχήν βεβαρημένο συνήθως πεδίο σύναψης φύσης και πολιτισμού το κατ εξοχήν «πολιτισμικό» τοπίο. Ελληνικό τοπιακό παράδειγμα και νεότερος Δυτικός πολιτισμός Αλλά η εισήγηση αυτή επικεντρώνεται σε έναν επιπλέον, τρίτο λόγο που εξηγεί το ενδιαφέρον για το εννοιακό πεδίο του «πολιτισμικού τοπίου», στην Ελληνική ιδιαίτερα εκπαίδευση. Αν σε κάθε περιοχή του κόσμου το περιβάλλον δε μπορεί παρά να είναι τάξης τοπιακής, δε μπορεί παρά να είναι «τοπίο», συσχετισμένο δηλαδή με την ανθρώπινη κοινωνική αντίληψη, ερμηνεία, παράσταση και διαμόρφωση του τόπου, δε μπορεί άρα παρά να είναι «πολιτισμικό», στην περίπτωση της Ελλάδας ειδικά αυτή η πολιτισμική διάσταση του τοπίου αποκτά εκπλήσσουσα ιδιαιτερότητα. Αποβαίνει δηλαδή, η αναφορά στο Ελληνικό τοπίο, σημαντική όχι μόνο για το συγκεκριμένο Ελληνικό γεωγραφικό πεδίο, αλλά για τη συγκρότηση του νεότερου μετα-αναγεννησιακού Δυτικού πολιτισμού, στο σύνολό του και ακόμη ειδικότερα για τη συγκρότηση των νεότερων Δυτικών πολιτευμάτων. Η παρακολούθηση της ανάδυσης της τέχνης του τοπίου, κατά την Ιταλική Αναγέννηση και των μεταβολών που παρουσιάζει ιστορικά η τέχνη αυτή, στους αιώνες που ακολουθούν, υποδεικνύουν την άμεση εξάρτησή της από τα αρχαία Ελληνικά παραδείγματα. Παραδείγματα υποθετικά και φανταστικά σε μεγάλο βαθμό για τους Δυτικούς διανοητές της εποχής τα οποία προβάλλουν, για τον ανυποψίαστο σημερινό μελετητή, ως πρότυπα αισθητικής τάξης. Αισθητικής τάξης η οποία υποκρύβει εντούτοις, όπως σημειώσαμε ήδη και όπως θα εξηγήσουμε αναλυτικότερα στη συνέχεια, κίνητρα πολιτικά. Η εξάρτηση αυτή του Δυτικού πολιτισμού στο σύνολο του και της Δυτικής τοπιοτεχνίας ειδικότερα από την αναφορά στο Ελληνικό τοπίο, δε θα πάψει ποτέ πλήρως. Δε θα πάψει να συνδέει στις Δυτικές γλώσσες το όνομα Αρκαδία και στη Δυτική εικονογραφία τις υποθετικές αναπαραστάσεις αυτής της γεωγραφικής περιοχής, με την υπόδειξη του ιδανικού τοπίου. Εντούτοις ανάλογες τοπιακές αναφορές στην αρχαία Ελλάδα θα αντιπαρατεθούν στη συνέχεια, από τα τέλη του 18 ου αιώνα ήδη, με το ενδιαφέρον των επιμέρους εθνικών ομάδων των λαών της Ευρώπης και του κόσμου για το δικό τους «εθνικό τοπίο», εξιδανικευμένο και ιδεολογικοποιημένο επίσης, στο πλαίσιο συσχετισμών που το συσχετίζουν συνήθως με την εθνική αυθεντικότητα, την εδαφική εθνική κυριαρχία και με πολιτισμικούς σχηματισμούς, όπως αυτούς που αφορούν την «παράδοση» και τον «λαϊκό πολιτισμό».

3 Η ευρύτερη παιδαγωγική σημασία της διερεύνησης που προτείνεται Ώστε, ισχυριστήκαμε προηγούμενα, η τοπιακή διεύρυνση της έρευνας του περιβάλλοντος και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης προσφέρεται, προκειμένου να εξετάσουμε τη σχέση του υποβάθρου του τόπου με τον πολιτισμό, σε τρεις τουλάχιστον εκδοχές αυτής της σχέσης. Στη γενική σύναψη των περιβαλλοντικών όρων με τον πολιτισμό, στην ειδικότερη εκδοχή του αστικού πολιτισμικού περιβάλλοντος και τοπίου και στην ιδιάζουσα περίπτωση του Ελληνικού τοπίου που καθορίζει, όπως ισχυριστήκαμε, σημαντικές αναφορές της Δυικής ιστορίας. Η συνεισφορά της πρότασής μας σκοπεύει εντούτοις να δηλωθεί ως ακόμη σημαντικότερη. Μια ανάλογη προσέγγιση του πολιτισμικού τοπίου επιτρέπει να καταδείξουμε πως η εξέλιξη των απόψεων για το τοπίο, η εξέλιξη των απόψεων για την ελεγχόμενη διαχείρισή του ή για τον σεβασμό της αυτόνομης, αδιαμεσολάβητης παρουσίας του, συμπορεύεται με αντίστοιχες μεταβολές της αντίληψης των Δυτικών κοινωνιών για την κεντρική πολιτιστική τους κυριαρχία, για την κυριαρχία του κεντρικού πολιτισμού civilization ή για τον σεβασμό στις πολλαπλές και διαφορετικές μεταξύ τους πολιτισμικές εκδοχές, στις πολλαπλές εκδοχές του πολιτισμού - culture. Ώστε η διερεύνηση του τοπίου θα μπορούσε όχι απλά να συσχετιστεί με ευρύτερα πολιτιστικά ή πολιτισμικά μορφώματα, αλλά να καταδείξει βασικά χαρακτηριστικά θεώρησης των απόψεων για τον πολιτισμό. Πολύ λογικά καθώς η αντίληψη, η ερμηνεία, η παράσταση και η διαμόρφωση του τοπίου υποδεικνύουν τη σχέση του πολιτισμού με το αντίθετό του, με τη φυσική δηλαδή ετερότητα. Η υπόδειξη αυτή μπορεί να συνδεθεί θεωρούμε, με μια σημαντική εκπαιδευτική προοπτική σημαντική για τα μαθήματα ιστορίας όσο και για τα μαθήματα περιβαλλοντικής κατεύθυνσης, ικανή να φωτίσει και τις δυο πλευρές αυτού του διπόλου. Με ακόμη εντονότερο χαρακτηρισμό θα αναφερθούμε στην παιδαγωγική σημασία αυτής της υπόδειξης που δεν περιορίζεται σε σχολικές ή πανεπιστημιακές εκπαιδευτικές διαδικασίες μόνο, αλλά υποδεικνύει την ουσιαστικότερη αναίρεση των επιστημολογικών στεγανών, ανάμεσα στην ανθρωποκεντρική κοινωνική θεώρηση και στην απομονωμένη, στην περιοχή των φυσικών δεδομένων, περιβαλλοντική-οικολογική στάση. Κατά σαφή τρόπο τείνουμε τότε να μετακινηθούμε στην περιοχή της «πολιτισμικής και πολιτικής οικολογίας». Τα νεότερα πολιτεύματα και η σχέση τους με τη μεταβολή των απόψεων για το τοπίο Η συνηθέστερη ιστορικά άποψη συνδέει την ανάδυση των νεότερων θεωρήσεων για το τοπίο με την Ιταλική Αναγέννηση και ιδιαίτερα με τις τοπιοτεχνήσεις και κηποτεχνήσεις στην περιοχή της Φλωρεντίας. Αλλά η προσέγγιση αυτή δεν αρκεί να επισημάνει τον συσχετισμό με μια καινοφανή πολιτιστική πραγματικότητα. Πολύ ορθότερα πρέπει να συνδεθεί με τις ιδιαίτερες οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που επέτρεψαν την ανάπτυξη, στην περιοχή της Τοσκάνης, των πρώτων πολιτικών μορφωμάτων που αντιστοιχούν στη νεότερη Ευρωπαϊκή αστική τάξη. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης αυτής, το

4 ενδιαφέρον για το εκτός των τειχών πεδίο περιγράφει ταυτόχρονα το οικονομικό ενδιαφέρον για νέους όρους αγροτικής εκμετάλλευσης, για αισθητικό έλεγχο των διαμορφώσεων και για τη συσχετισμένη με τους όρους αυτούς πολιτική προβολή της νέας αστικής τάξης. Η πολιτική αναφορά όμως φαίνεται να χαρακτηρίζει επίσης και ένα άλλο συστατικό της ιστορικής αυτής περιόδου, τη σχέση της με το αρχαίο Ρωμαϊκό και το αρχαίο Ελληνικό παράδειγμα. Φθάνουν έτσι να δηλωθούν όροι ζωής έντονα καινοφανείς, με τη χρήση του όρου Αναγέννηση, υπονοώντας τη στενότατη συσχέτισή τους με το αρχαίο παρελθόν. Στενότατη συσχέτιση που δεν περιορίζεται σε μια καλολογική πολιτιστική αναφορά, αλλά σε όρους πολιτικής συνάφειας με τις αρχαίες δημοκρατίες. Ώστε τοπιακή θεώρηση και γενικότερη πολιτιστική προσέγγιση κατά την Αναγέννηση ομοιάζουν, τόσο ως προς την βαθύτερη πολιτική σημασία τους, όσο και ως προς την κοινή τους αναφορά εξαιτίας της σημασίας αυτής, στο αρχαίο παράδειγμα. Κατά την περίοδο του Baroque και της Αντιμεταρρύθμισης που ακολουθεί, η διάθεση πολιτικής προβολής στα Δυτικά βασίλεια εμμένει και γιγαντώνεται, ενώ παραμένει το ενδιαφέρον για την κλασσική αρχαιότητα. Αρχαίες θεότητες εξακολουθούν να κατοικούν τις τοπιακές διαμορφώσεις για δηλώσουν, στην περίπτωση αυτή, όχι την ανάδυση της αστικής τάξης μέσω της αναφοράς στα αρχαία δημοκρατικά πολιτεύματα, αλλά τη βασιλική αίγλη των τοπιοτεχνήσεων που συνιστούν κατά τον χαρακτηρισμό της εποχής πολιτικό θέατρο, «theatrum politicum». Στις διαμορφώσεις αυτές απόλυτου ελέγχου των φυσικών στοιχείων, όπως και στα παλιότερα παραδείγματα των αναγεννησιακών τοπιοτεχνήσεων, γίνεται επιπλέον εμφανής η συνάφεια με τον σχεδιασμό του αστικού χώρου, του «αστικού τοπίου», αποδεικνύοντας την κοινή και στις δυο περιπτώσεις διάθεση κυριαρχίας πάνω στο υπόβαθρο ζωής των κοινωνιών. Εικόνα 1: Οι γεωμετρικά οργανωμένοι κήποι της εποχής του Γαλλικού Baroque στο Vaux-le-Vicomte, στη Γαλλία του 17 ου αιώνα (αριστερά) και (δεξιά) οι φυσικότροπες τοπιακές διαμορφώσεις της Αγγλικής αρχιτεκτονικής τοπίου, τον επόμενο αιώνα, στον πύργο Howard. Παράλληλα εντούτοις με τη φορμαλιστική βασιλική αντίληψη για τους κήπους του Baroque μια άλλη τέχνη τοπίου θα αναπτυχθεί στην περιοχή των Κάτω Χωρών, συσχετισμένη με πολιτικά χαρακτηριστικά που αφορούν ξανά την αστική τάξη. Επιμένοντας στην Ολλανδία ιδιαίτερα, μπορούμε να παρατηρήσουμε την ανάπτυξη μιας ιδιαίτερης ζωγραφικής κατεύθυνσης που αντιλαμβάνεται το τοπίο ως κεντρικό εικονιστικό θέμα,

5 συσχετισμένο με την παράσταση της Ολλανδικής υπαίθρου, κατατετμημένης στα χωράφια των πολλών μικρών ιδιοκτητών ή με την παράσταση των Ολλανδικών πόλεων, όπου η αστική οικονομική και πολιτική τάξη ανθεί και αναπτύσσεται (Alpers, 1983 και Μωραΐτης, 2011). Κατά τρόπο καθόλου παράδοξο, σε αυτές ακριβώς τις Ολλανδικές πόλεις του τέλους του 17 ου αιώνα θα εμφανιστούν για πρώτη φορά δημόσια πάρκα, τοπιακές διαμορφώσεις προς δημοκρατική χρήση του αστικού πληθυσμού, ενώ στις περιαστικές Ολλανδικές περιοχές θα εμφανιστούν, οι πρόγονοι των νεότερων κηπουπόλεων σειρές μικρών κατοικιών των μέσων στρωμάτων, με συνεχόμενους κήπους. Ένα σημαντικότατο πολιτικό γεγονός, η άνοδος του Ολλανδού κυβερνήτη Wilhelm της Οράγγης-Νασσάου στον θρόνο της Βρετανίας και η αναγόρευσή του σε βασιλέα William III της νέας του πατρίδας, συνδέεται με τη μεταφορά της Ολλανδικής τοπιακής παιδείας στο Αγγλικό έδαφος. Συσχετισμένη με το ενδιαφέρον της Δυτικής σκέψης για τον ανερχόμενο Εμπειρισμό, για τη διερεύνηση των φυσικών διεργασιών και τον εντοπισμό των φυσικών κανονικοτήτων, αναπτύσσεται έτσι κατά τον 18 ο αιώνα μια νέα στάση τοπιακής θεώρησης που περιγράφεται ως «αρχιτεκτονική τοπίου-landscape architecture». Εμπλουτισμένη από τα διδάγματα της ζωγραφικής απεικόνισης και την εμπειρία του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, η τοπιοτεχνική αυτή κατεύθυνση, μολονότι έντεχνη, θα επιμείνει στην «φυσικότροπη» απαίτηση, στην απαίτηση αναλογίας προς τα φυσικά πράγματα. Ακόμη ειδικότερα θα συσχετίσει την απαίτηση αυτή φυσικής ελευθερίας με προτάγματα πολιτικά, με τις «φιλελεύθερες» αστικές απαιτήσεις της Αγγλικής πολιτικής πρωτοπορίας της εποχής και με την απαίτηση απελευθέρωσης της κοινωνικής συμπεριφοράς συνολικά. Ώστε φυσικότροπος τοπιακός σχεδιασμός και πολιτική ή κοινωνική αστική πρόοδος θα θεωρηθούν συγγενείς και η συγγένεια αυτή θα επικυρωθεί με την κοινή τους αναφορά στην αρχαία δημοκρατία, Ρωμαϊκή και Ελληνική στην αρχή και στη συνέχεια με έμφαση Ελληνική (Γιακωβάκη, 2006). Στο πλαίσιο αυτό νεοκλασσικισμός και αναφορά στο αρχαίο Ελληνικό τοπίο αναδεικνύονται σε εμβληματικές εκφράσεις των νεότερων Δυτικών πολιτευμάτων αστικής κατεύθυνσης, σε εξιδανικευμένα πρότυπα μιας ονειρικής «Αρκαδίας» από την οποία οι Ευρωπαϊκές πόλεις και η Ευρωπαϊκή ύπαιθρος απομακρύνονταν ραγδαία, εγκλωβισμένες στην ανεξέλεγκτη εκβιομηχάνιση, στη συσσώρευση πληθυσμού στα αστικά κέντρα και στα πρώτα κύματα περιβαλλοντικής καταστροφής. Η ρομαντική αντίρρηση η καταξίωση της μη ελεγχόμενης φυσικής πραγματικότητας και η παλαιότερη, πρώτη περίοδος τοπιακής πολεοδομίας Η κριτική στάση του Ρομαντισμού απέναντι στις προτάσεις του Διαφωτισμού, αναφέρεται ταυτόχρονα σε αντιρρήσεις πολιτικές, όσο και σε άλλες που αφορούν τη γενικότερη αμφιβολία για την αρτιμέλεια του Δυτικού πολιτισμού. Ανάμεσα στις πρώτες περιλαμβάνεται η κριτική για την ουσιαστική επιτυχία των εξαγγελιών της αστικής πρωτοπορίας, όπως αυτές εκφράστηκαν με τη Γαλλική επανάσταση και η άρνηση των διεθνιστικών της διαθέσεων. Η νέα κοινωνική τάξη δεν εξασφάλισε την ευτυχία για το σύνολο του πληθυσμού, όπως είχε διακηρύξει και αυτή η ανεπάρκεια αφορούσε μεταξύ των άλλων τη γενικότερη ποιότητα ζωής, την απόσπαση από το φυσικό υπόβαθρο.

6 Αυτή όμως η αμφιβολία παραπέμπει στη δεύτερη ομάδα αντιρρήσεων, σε εκείνες που αφορούν την γενική καχυποψία για τον κεντρικά συγκροτημένο πολιτισμό. Εντείνεται έτσι, σε αντιπαράθεση, το σαφές ενδιαφέρον για τη φύση ως αξία αναντίρρητη, ως «υψηλή» συνθήκη αναφοράς (Μωραΐτης, 2012), ικανή να υπερβαίνει διαρκώς την α- λαζονεία των πολιτισμένων κοινωνιών και να επιβάλει τον σεβασμό τους. Με την έννοια αυτή ο νεότερος Δυτικός άνθρωπος θα εκδηλώσει για πρώτη φορά, στο πλαίσιο των ρομαντικών προτάσεων, διαθέσεις ανάλογες με τη σύγχρονη οικολογία και θα απομακρυνθεί σταδιακά από το φυσικότροπο μεν αλλά έντεχνο τοπίο, επιμένοντας στη σημασία της σχέσης με την αδιαμεσολάβητη φύση. Σταδιακά ακόμη και η τέχνη των κήπων θα απαιτήσει τον χαρακτηρισμό της φυσικής αγριότητας «wild garden», ως δηλωτικό αισθητικής ποιότητας και ο σχεδιασμός των πόλεων θα ενσωματώσει στις προτάσεις του αστικά πάρκα, δίκτυα πράσινων χώρων και κηπουπόλεις, περιγράφοντας, από τα μέσα του 19 ου αιώνα έως και τις πρώτες δεκαετίες του 20 ου κατευθύνσεις συγγενείς με αυτές της σύγχρονης βιώσιμης ανάπτυξης και της σύγχρονης «τοπιακής πολεοδομίας landscape urbanism». Στη νέα αυτή συνθήκη πολιτισμού το ενδιαφέρον των Δυτικών κοινωνιών θα μετακινηθεί προς τα πρωτογενή παραδείγματα των μεσαιωνικών αναμνήσεων του σκοτεινού δάσους, προς το δέος των ακραίων φυσικών καταστάσεων, όπως και στη γοητεία τόπων εξωτικών, πέρα από το Ευρωπαικό κέντρο. Εντούτοις η καθοριστική συσχέτιση με το αρχαιοελληνικό τοπίο και τις ιστορικές ή μυθικές αναφορές του θα παραμείνει, μόνιμος σύντροφος του Δυτικού στοχασμού, διαπερνώντας και αυτά ακόμη τα ρομαντικά ιδιώματα. Εικόνα 2: Thomas Eakins, Arcadia (1883 περίπου). Η καθοριστική συσχέτιση με το αρχαιοελληνικό τοπίο και τις ιστορικές ή μυθικές αναφορές του θα παραμείνει.

7 Η εξέλιξη των απόψεων για το τοπίο, ανάλογη με εκείνη των απόψεων για τον πολιτισμό Ολοκληρώνοντας την προηγούμενη συνοπτική περιήγηση μπορούμε πλέον να δικαιολογήσουμε, με ουσιαστικά ιστορικά επιχειρήματα, ότι αρχικά περιγράψαμε ως «ευρύτερη παιδαγωγική σημασία της διερεύνησης» μας. Τη θέση δηλαδή πως η θεώρηση του τοπίου, στην εκτεταμένη περίοδο που εξετάσαμε, δε συσχετίζεται απλά με άλλες εκφράσεις του πολιτισμού αλλά, πολύ περισσότερο, ακολουθεί μεταβολές κατευθύνσεων εν πολλοίς παράλληλες με τις μεταβολές των απόψεων που οι Δυτικές κοινωνίες αναπτύσσουν για τον πολιτισμό. Απόψεις που αναφέρονται στην κεντρική εγκυρότητά του. Όπως και με απόψεις, αντίθετα που αναφέρονται στην ανάγκη να περιορίσει την κυριαρχία του, συνομιλώντας επί ίσοις όροις με την πολιτισμική ετερότητα με τους περιφερειακούς πολιτισμούς, τους πολιτισμούς της άγριας σκέψης ή με τον λαϊκό πολιτισμό και την παράδοση. Η πρώτη διατύπωση μας «η θεώρηση του τοπίου συσχετίζεται με άλλες εκφράσεις του πολιτισμού» είναι στην ουσία πρόταση ταυτολογική. Προφανώς η θεώρηση του τοπίου είναι έκφραση του πολιτισμού, προφανώς θα συνδέεται και με άλλες πολιτιστικές ή πολιτισμικές εκφράσεις. Η δεύτερη αντίθετα διατύπωση εξηγεί πως ο λόγος του πολιτισμού για τον εαυτό του δε μπορεί να υπάρξει παρά μόνο υποδεικνύοντας ταυτόχρονα τις θέσεις του, τις θέσεις κάθε πολιτισμού για το διαλεκτικό του αντίθετο, για το φυσικό υπόβαθρο αυτός όμως ο διάλογος με το φυσικό άλλο είναι κατ ανάγκην τοπιακής τάξης. Μένει να τονίσουμε ξανά την πολιτική διάσταση αυτής της συμπόρευσης τοπιακών θεωρήσεων και απόψεων για τον πολιτισμό, επιμένοντας κύρια στην περίοδο των ρομαντικών προτάσεων. Αν η άνοδος των αστικών πολιτικών θέσεων του Διαφωτισμού συνοδεύτηκε από τη φυσικότροπη τοπιοτεχνία και από μια διεθνιστική κλασσικιστική προσέγγιση, η ρομαντική αντίρρηση αντιλαμβάνεται την επιστροφή στη φυσική κοιτίδα του πολιτισμού, ως απαίτηση τοπικισμού, ως απαίτηση εθνικής και εθνικιστικής επιστροφής στη μητέρα-πατρίδα προέλευσης του λαού. Αλλά η εδαφική κυριαρχία, στην οποία αναφέρεται η απαίτηση αυτή, επικυρώνεται εντέλει με μια ιδεολογική κατασκευή η οποία εκφέρεται με χαρακτηριστικά πολιτισμικού τοπίου, με χαρακτηριστικά δηλαδή τοπιακά. Η σημερινή περιβαλλοντική και πολιτική σημασία του τοπίου και η επιστημική του κεντρικότητα Διαθέτει επομένως η πρόσληψη του τοπίου σημασία κεντρική για τον Δυτικό πολιτισμό, υποδειγματική της εικόνας που διαμόρφωσαν οι Δυτικές κοινωνίες για τον εαυτό τους. Διαθέτει επίσης διάσταση πολιτική, συναφή με τα πολιτικά ήθη αυτών των κοινωνιών χαρακτηριστικό που εύκολα μπορεί να κατανοήσει ο σύγχρονος άνθρωπος, ακόμη και αν αγνοεί τις ακριβείς ιστορικές συνθήκες που περιγράψαμε προηγούμενα. Γιατί μπορεί να το κατανοήσει; Μα βέβαια γιατί σήμερα, εντονότερα από κάθε προηγούμενη ιστορική περίοδο, γίνεται φανερή η συμμετοχή της τοπιακής συνείδησης στη συγκρότηση του πολιτισμού μας, τόσο στην καθημερινή του έκφραση όσο και στις

8 υψηλότερες θεωρητικές και επιστημονικές βαθμίδες. Μπορούμε λοιπόν να μιλήσουμε για μια επιστημονική, επιστημολογική και «επιστημική» ταυτόχρονα άνθηση, στις μέρες μας, των θεωρήσεων που αφορούν το τοπίο. Επιστημονική, γιατί οι κοινωνικές και φυσικές και εφαρμοσμένες επιστήμες, όπως η ανθρωπογεωγραφία ή οι επιστήμες του περιβάλλοντος ή η αρχιτεκτονική και η αρχιτεκτονική του τοπίου, αντιμετωπίζουν συγκροτημένα το θέμα του τοπίου, συσχετισμένο με το ενδιαφέρον μας για το περιβάλλον και τις αειφορικές μας απαιτήσεις. Ας επαναλάβουμε τη λέξη «απαιτήσεις» και ας σκεφτούμε πως ορίζουμε έτσι μια ουσιαστικότατη περιοχή διεκδικήσεων που παρουσιάζεται πλέον στην εποχή μας με σαφές πολιτικό πρόσωπο, που ολοκληρώνει με εμφανέστατο τρόπο σήμερα τον παλαιότατη πολιτική ακτινοβολία των τοπιακών θεωρήσεων. Αλλά η σημερινή άνθηση των τοπιακών αναφορών είναι επίσης επιστημολογικής τάξης, καθώς το τοπίο, ως πρότυπο αναφοράς, διατρέχει τον επιστημονικό χώρο και διεισδύει με αμοιβαίες επιρροές, σε όλες εκείνες τις περιοχές που θέτουν θέματα πεδίου, όπως τα τοπολογικά μαθηματικά, η θεωρία των καταστροφών, αλλά και ο σημαντικότατος χώρος της υπολογιστικής προσομοίωσης. Η άνθηση αυτή όμως είναι ευρύτερα ακόμη. Είναι «επιστημική epistemique», για να χρησιμοποιήσουμε ένα όρο που εισάγει ο Michel Foucault (Foucault, 1966 και Merquior, 2000) προκειμένου να περιγράψει συνολικά την «ατμόσφαιρα» των ιδεολογημάτων, των διαισθήσεων και των α- διαμόρφωτων κοινωνικών διαθέσεων, μέσα από τις οποίες αναδύονται οι ακριβέστερες και αυστηρότερες οργανώσεις της γνώσης. Εκπαιδευτικά συμπεράσματα Χαρακτηρίζεται επομένως η εποχή μας, θα ισχυριστούμε επεκτείνοντας τις τελευταίες μας παρατηρήσεις, από ενδιαφέρον τοπιακό που αποδίδει τη μέριμνά της για τον τόπο αλλά και την πολιτική της για τον τόπο, όπως και τα επιστημονικά της παραδείγματα και την καθημερινότητά της γενικά. Σύγχρονη εκπαίδευση άρα και τοπιακός προσανατολισμός συνάπτονται πολλαπλά, υποδεικνύοντας, το σημειώσαμε στις αρχικές επισημάνσεις μας ήδη, πλάι στις φυσικές προσεγγίσεις, προσεγγίσεις πολιτισμικές. Σε αυτό ακριβώς το ενδιαφέρον αισθανόμαστε την ανάγκη να προσθέσουμε, στο πλαίσιο της Ελληνικής παιδείας ειδικά, την υπόδειξη της σημασίας που διαθέτει για τη συγκρότηση του νεότερου Δυτικού πολιτισμού, η αναφορά στο Ελληνικό τοπίο. Εικόνα 3: Οδυσσέας Ελύτης, Collage.

9 Στην τελευταία εικόνα ο Οδυσσέας Ελύτης συμπυκνώνει καταδεικτικά κάποια βασικά χαρακτηριστικά των σχέσεων πολιτισμού και τοπίου στον Ελληνικό χώρο. Η πολιτιστική εκφορά, η συσχέτιση δηλαδή με τον αρχαίο πολιτισμό, συστατικό στοιχείο των νεότερων Δυτικών και Ελληνικών μορφωμάτων του κεντρικά συγκροτημένου πολιτισμού civilization, συνάπτονται με στοιχεία των βυζαντινών μας αναφορών που αγιογραφούν την παράδοση μας και την περιφερειακή εκφορά του λαϊκού πολιτισμού culture. Φθάνουν έτσι ως τις μέρες μας, ως την πλησιέστερη σε εμάς καθημερινότητα, αγγίζουν το σκάφος του πλησιέστερου σε εμάς νησιωτικού μας πολιτισμού. Όλα αυτά προβάλλονται στο υπόβαθρο του τοπίου, ενός τοπίου όμως, θα σχολιάσουμε κριτικά που ταυτίζεται με την περιοριστικά επιλεγμένη Ελληνικότητα των Κυκλάδων, προσφιλή στον Ελύτη ιδιαίτερα. Σε αυτό το παλαιότερα συντεθειμένο collage, εμείς προσπαθήσαμε στην παρουσίαση που προηγήθηκε, να προσθέσουμε και στοιχεία σύγχρονα της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, της επιστημονικής πρόσληψης σε πολλά πεδία ταυτόχρονα και βέβαια το κεντρικό στοιχείο του πολιτικού χαρακτηρισμού. Βιβλιογραφία Alpers, S. (1983): The Art of describing. Dutch Art in the Seventeenth Century. Penguin ed., Middlesex. Γιακωβάκη, Ν. (2006): Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Μια καμπή στην ευρωπαϊκή αυτοσυνείδηση. 17ος 18ος αιώνας. Εκδ. Εστία, Αθήνα. Foucault, M. (1966): Les Mots et les Choses. Une archéologie des sciences humaines. Éd. Gallimard, Paris. Ελλ. μτφρ. Παπαγιώργης, Κ. (1986): Οι Λέξεις και τα πράγματα. Μια αρχαιολογία των επιστημών του ανθρώπου. Εκδ. Γνώση, Αθήνα. Merquior, J. G. (2000): Foucault. Εκδ. Πατάκη, Αθήνα. Μωραΐτης, Κ. (2011): Το Τοπίο πολιτιστικός προσδιορισμός του Τόπου. Παρουσίαση και θεωρητικός συσχετισμός των σημαντικότερων νεότερων προσεγγίσεων της τοπιακής επεξεργασίας του τόπου. Διδακτορική διατριβή, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Μωραΐτης, Κ. (2012): «Η Αισθητική Κατηγορία του Υψηλού και η Νεωτερική Θεώρηση του Τοπίου». Επετειακός τόμος Χρονικών Αισθητικής, προς τιμήν του Π. Μιχελή. Χρονικά Αισθητικής 46, Τμ. Β. Εκδ. Ιδρύματος Π. και Ε. Μιχελή με τη συνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Αισθητικής, Αθήνα, σελ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας Γραφείο Διασύνδεσης ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ELAICH - Educational linkage approach in cultural heritage 23 & 24 Φεβρουαρίου 2010 Moonrise 23/6/2005, Cape

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις Στο Τμήμα Aρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι δυνατή η εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία: από την Επιστήμη στην Εφαρμογή

Γεωμετρία: από την Επιστήμη στην Εφαρμογή ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Αιγάλεω, 18.02.2012 2 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων είχε ως άμεση συνέπεια τη ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας»

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας» Theory and praxis: The role of philosophy in the understanding of the architectural language Maria Vidali Conference proceedings by: The significance of Philosophy in Architectural Education, 2009, Panayotis

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Μάιος 2010 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγικά 4-5 Ξάνθη 6 Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών 7 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τα ωρολόγια προγράμματα και το ωράριο εργασίας των Διευθυντών και των εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων διαμορφώνονται ως ακολούθως : 1. Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 52 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 2012 «Λαϊκισμός, η βασιλεύουσα δύναμη» Επιχειρώντας κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel «εκεί που αρχίζει η ασφάλεια τελειώνουν οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εν όψει της συμμετοχής μου στις αυτοδιοικητικές εκλογές. του Μαΐου αισθάνομαι την υποχρέωση να απευθυνθώ σε εσάς

Εν όψει της συμμετοχής μου στις αυτοδιοικητικές εκλογές. του Μαΐου αισθάνομαι την υποχρέωση να απευθυνθώ σε εσάς Εν όψει της συμμετοχής μου στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Μαΐου αισθάνομαι την υποχρέωση να απευθυνθώ σε εσάς τους συμπολίτες μου, ως Γιώργος Κοτρωνιάς και θέλω να γνωρίζετε ότι δεν πρόκειται να κάνω

Διαβάστε περισσότερα

409 Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη)

409 Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη) 409 Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη) Σκοπός Το Τμήμα προσφέρει προγράμματα εφαρμοσμένων μουσικών σπουδών στα πρότυπα των Ανωτάτων Μουσικών Ακαδημιών (Musikhochschule) και παρέχει

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων IHPCBG: Επένδυση για την υγεία και ευημερία των παιδιών σε Βουλγαρία και Ελλάδα IHPCBG: Investment in the health and the prosperity of the children in the Bulgarian Greek region 10-12 Οκτωβρίου 2013 Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΦΝΗ

ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΦΝΗ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΦΝΗ 0 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διαμόρφωση των στόχων για το πρόγραμμα ΔΑΦΝΗ προέκυψε κατόπιν του σχετικού σχεδιασμού του Δήμου Ιητών και με βάση την έκθεση που εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΚΥΡΙΑΚΗ 06/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας

ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας ΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ 1. Σι είναι επιστήμη 2. Η γέννηση της επιστημονικής γνώσης 3. Οριοθέτηση θεωριών αστικότητας 1. Μια διαδεδομένη αντίληψη περί επιστήμης Γνώση / Κατανόηση των φαινομένων του φυσικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 64 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ MULTITERM '95 ΤΗΣ TRADOS GMBH ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ "ΓΗ ΚΑΙ ΆΝΘΡΩΠΟΣ" - GEANDER 3.0

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Μιχάλης

εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Μιχάλης Ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Λύκειο Ιδαλίου - Π.Ι. Κύπρου Τιμοθέου Σάββας & Χριστοφορίδης Μιχάλης Μελέτη και γραφική Παράσταση Συνάρτησης Τμήμα:Γ6 ( με 18 μαθητές)

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Εισήγηση προς την ΟΣΕΠ ΤΕΙ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η «άναρχη» ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της ίδρυσης νέων τμημάτων, παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΟΣ 3D ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΟΣ 3D ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΟΣ 3D ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αξιοποίηση εξελισσόμενων τεχνολογιών Η αξιοποίηση των διαρκώς εξελισσόμενων τεχνολογιών του H/Y στον εκπαιδευτικό και μαθητικό τομέα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα