Η διδακτική του πολιτισμικού και πολιτικού τοπίου. Περίληψη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διδακτική του πολιτισμικού και πολιτικού τοπίου. Περίληψη"

Transcript

1 Η διδακτική του πολιτισμικού και πολιτικού τοπίου Μωραΐτης Κωνσταντίνος Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ Περίληψη Το εκπαιδευτικό ενδιαφέρον για το τοπίο δε δικαιολογείται μόνο από την απαίτηση περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Ενισχύεται από τον συσχετισμό με τον πολιτισμό στο σύνολό του ή με την ιδιαίτερη αναφορά στον Δυτικό πολιτισμό. Στο πλαίσιο αυτής, της «πολιτισμικά» ευρύτερης ή «πολιτιστικά» κεντρικότερης αναφοράς των τοπιακών θεωρήσεων, το παράδειγμα του Ελληνικού τοπίου, συσχετισμένο με την Ελληνική αρχαιότητα, καθίσταται κεντρικό, όχι μόνο για την γονιμοποίηση της νεότερης Δυτικής τέχνης αλλά πολύ ειδικότερα ως υπόδειξη της νεότερης Δυτικής πολιτικής ισχύος ή ως καταγωγική αναφορά των νεότερων Δυτικών αστικών πολιτευμάτων. Η μετατόπιση από αυτήν την υπερεθνική, διεθνιστική πολιτική προσέγγιση, στον εθνικό και εθνικιστικό προσδιορισμό του τοπίου οδήγησε σε όρους συσχετισμού του με τον «λαϊκό πολιτισμό» και την «παράδοση», χωρίς εντούτοις να εξαφανίσει, εντός και εκτός Ελληνικών συνόρων, το ενδιαφέρον για το υποθετικό τοπίο της κλασσικής αρχαιότητας και τον συσχετισμό του με το φυσικό πραγματικό υπόβαθρο του Ελληνικού τόπου. Ώστε η εισαγωγή της έννοιας του «τοπίου», σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης προσφέρεται, προκειμένου να περιγράψει, πέρα από τις σχέσεις των κοινωνιών με το φυσικό τους υπόβαθρο, τις μεταπτώσεις των σχέσεων αυτών σε συνάρτηση με τις απόψεις που οι Δυτικές κοινωνίες συγκροτούν για τον πολιτισμό. Απόψεις στις οποίες ενεργά μετέχει η αναφορά στην Ελληνική αρχαιότητα και στο Ελληνικό τοπίο, όσο και η συσχέτιση τοπίου και λαϊκού πολιτισμού ή παράδοσης. Λέξεις - Κλειδιά: Πολιτιστικό και πολιτισμικό τοπίο, πολιτικό τοπίο, Ελληνικό τοπίο, πολιτισμός-civilization, πολιτισμός-culture, λαϊκός πολιτισμός, παράδοση. Εισαγωγή Είναι προφανέστατο πως η σημερινή εκπαιδευτική προοπτική δεν αρκεί να διαθέτει μαθήματα περιβαλλοντικής κατεύθυνσης μόνο, σε όλες τις βαθμίδες της από την πρωτοβάθμια ως την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πολύ περισσότερο υποχρεώνεται να διαπνέεται συνολικότερα από το πνεύμα του περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος. Στην πρόταση που ακολουθεί πάντως, θα επιχειρήσουμε να αντικαταστήσουμε τον όρο «περιβαλλοντική» με τον όρο «τοπιακή», θεωρώντας τον επί της ουσίας καταλληλότερο. Ο πρώτος λόγος της προηγούμενης αντικατάστασης αφορά την ιστορική και επιστημονική συσχέτιση του όρου «τοπίο» με το επίθετο «πολιτισμικό», «πολιτισμικό τοπίο», υποδεικνύοντας πως κανένα περιβάλλον, κανένα οικοσύστημα δε μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο από την ανθρώπινη κοινωνία, από τις ανθρώπινες κοινότητες οι οποίες συνάπτονται μαζί του. Ώστε, μιλώντας για το τοπίο, μπορούμε να αναφερθούμε ταυτόχρονα στο φυσικό υπόβαθρο των τόπων ζωής αλλά και στο ανθρωπογενές τους υπόβαθρο και

2 επιπλέον στον τρόπο με τον οποίο οι ανθρώπινες κοινότητες αντιλαμβάνονται, ερμηνεύουν, αποδίδουν με όρους παράστασης και διαμορφώνουν τους τόπους αυτούς. Χάρις στην ολιστική αυτή προσέγγιση όμως, να ένας δεύτερος λόγος που μας ωθεί στην προηγούμενη αντικατάσταση του όρου «περιβάλλον» από τον όρο «τοπίο», προσφέρεται η δυνατότητα να εξετάσουμε πληρέστερα μια από τις κύριες κατευθύνσεις περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, αυτήν που αφορά το αστικό περιβάλλον. Το κύριο δηλαδή περιβάλλον σύναψης της ανθρωπογενούς δραστηριότητας και των φυσικών στοιχείων, το κατ εξοχήν βεβαρημένο συνήθως πεδίο σύναψης φύσης και πολιτισμού το κατ εξοχήν «πολιτισμικό» τοπίο. Ελληνικό τοπιακό παράδειγμα και νεότερος Δυτικός πολιτισμός Αλλά η εισήγηση αυτή επικεντρώνεται σε έναν επιπλέον, τρίτο λόγο που εξηγεί το ενδιαφέρον για το εννοιακό πεδίο του «πολιτισμικού τοπίου», στην Ελληνική ιδιαίτερα εκπαίδευση. Αν σε κάθε περιοχή του κόσμου το περιβάλλον δε μπορεί παρά να είναι τάξης τοπιακής, δε μπορεί παρά να είναι «τοπίο», συσχετισμένο δηλαδή με την ανθρώπινη κοινωνική αντίληψη, ερμηνεία, παράσταση και διαμόρφωση του τόπου, δε μπορεί άρα παρά να είναι «πολιτισμικό», στην περίπτωση της Ελλάδας ειδικά αυτή η πολιτισμική διάσταση του τοπίου αποκτά εκπλήσσουσα ιδιαιτερότητα. Αποβαίνει δηλαδή, η αναφορά στο Ελληνικό τοπίο, σημαντική όχι μόνο για το συγκεκριμένο Ελληνικό γεωγραφικό πεδίο, αλλά για τη συγκρότηση του νεότερου μετα-αναγεννησιακού Δυτικού πολιτισμού, στο σύνολό του και ακόμη ειδικότερα για τη συγκρότηση των νεότερων Δυτικών πολιτευμάτων. Η παρακολούθηση της ανάδυσης της τέχνης του τοπίου, κατά την Ιταλική Αναγέννηση και των μεταβολών που παρουσιάζει ιστορικά η τέχνη αυτή, στους αιώνες που ακολουθούν, υποδεικνύουν την άμεση εξάρτησή της από τα αρχαία Ελληνικά παραδείγματα. Παραδείγματα υποθετικά και φανταστικά σε μεγάλο βαθμό για τους Δυτικούς διανοητές της εποχής τα οποία προβάλλουν, για τον ανυποψίαστο σημερινό μελετητή, ως πρότυπα αισθητικής τάξης. Αισθητικής τάξης η οποία υποκρύβει εντούτοις, όπως σημειώσαμε ήδη και όπως θα εξηγήσουμε αναλυτικότερα στη συνέχεια, κίνητρα πολιτικά. Η εξάρτηση αυτή του Δυτικού πολιτισμού στο σύνολο του και της Δυτικής τοπιοτεχνίας ειδικότερα από την αναφορά στο Ελληνικό τοπίο, δε θα πάψει ποτέ πλήρως. Δε θα πάψει να συνδέει στις Δυτικές γλώσσες το όνομα Αρκαδία και στη Δυτική εικονογραφία τις υποθετικές αναπαραστάσεις αυτής της γεωγραφικής περιοχής, με την υπόδειξη του ιδανικού τοπίου. Εντούτοις ανάλογες τοπιακές αναφορές στην αρχαία Ελλάδα θα αντιπαρατεθούν στη συνέχεια, από τα τέλη του 18 ου αιώνα ήδη, με το ενδιαφέρον των επιμέρους εθνικών ομάδων των λαών της Ευρώπης και του κόσμου για το δικό τους «εθνικό τοπίο», εξιδανικευμένο και ιδεολογικοποιημένο επίσης, στο πλαίσιο συσχετισμών που το συσχετίζουν συνήθως με την εθνική αυθεντικότητα, την εδαφική εθνική κυριαρχία και με πολιτισμικούς σχηματισμούς, όπως αυτούς που αφορούν την «παράδοση» και τον «λαϊκό πολιτισμό».

3 Η ευρύτερη παιδαγωγική σημασία της διερεύνησης που προτείνεται Ώστε, ισχυριστήκαμε προηγούμενα, η τοπιακή διεύρυνση της έρευνας του περιβάλλοντος και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης προσφέρεται, προκειμένου να εξετάσουμε τη σχέση του υποβάθρου του τόπου με τον πολιτισμό, σε τρεις τουλάχιστον εκδοχές αυτής της σχέσης. Στη γενική σύναψη των περιβαλλοντικών όρων με τον πολιτισμό, στην ειδικότερη εκδοχή του αστικού πολιτισμικού περιβάλλοντος και τοπίου και στην ιδιάζουσα περίπτωση του Ελληνικού τοπίου που καθορίζει, όπως ισχυριστήκαμε, σημαντικές αναφορές της Δυικής ιστορίας. Η συνεισφορά της πρότασής μας σκοπεύει εντούτοις να δηλωθεί ως ακόμη σημαντικότερη. Μια ανάλογη προσέγγιση του πολιτισμικού τοπίου επιτρέπει να καταδείξουμε πως η εξέλιξη των απόψεων για το τοπίο, η εξέλιξη των απόψεων για την ελεγχόμενη διαχείρισή του ή για τον σεβασμό της αυτόνομης, αδιαμεσολάβητης παρουσίας του, συμπορεύεται με αντίστοιχες μεταβολές της αντίληψης των Δυτικών κοινωνιών για την κεντρική πολιτιστική τους κυριαρχία, για την κυριαρχία του κεντρικού πολιτισμού civilization ή για τον σεβασμό στις πολλαπλές και διαφορετικές μεταξύ τους πολιτισμικές εκδοχές, στις πολλαπλές εκδοχές του πολιτισμού - culture. Ώστε η διερεύνηση του τοπίου θα μπορούσε όχι απλά να συσχετιστεί με ευρύτερα πολιτιστικά ή πολιτισμικά μορφώματα, αλλά να καταδείξει βασικά χαρακτηριστικά θεώρησης των απόψεων για τον πολιτισμό. Πολύ λογικά καθώς η αντίληψη, η ερμηνεία, η παράσταση και η διαμόρφωση του τοπίου υποδεικνύουν τη σχέση του πολιτισμού με το αντίθετό του, με τη φυσική δηλαδή ετερότητα. Η υπόδειξη αυτή μπορεί να συνδεθεί θεωρούμε, με μια σημαντική εκπαιδευτική προοπτική σημαντική για τα μαθήματα ιστορίας όσο και για τα μαθήματα περιβαλλοντικής κατεύθυνσης, ικανή να φωτίσει και τις δυο πλευρές αυτού του διπόλου. Με ακόμη εντονότερο χαρακτηρισμό θα αναφερθούμε στην παιδαγωγική σημασία αυτής της υπόδειξης που δεν περιορίζεται σε σχολικές ή πανεπιστημιακές εκπαιδευτικές διαδικασίες μόνο, αλλά υποδεικνύει την ουσιαστικότερη αναίρεση των επιστημολογικών στεγανών, ανάμεσα στην ανθρωποκεντρική κοινωνική θεώρηση και στην απομονωμένη, στην περιοχή των φυσικών δεδομένων, περιβαλλοντική-οικολογική στάση. Κατά σαφή τρόπο τείνουμε τότε να μετακινηθούμε στην περιοχή της «πολιτισμικής και πολιτικής οικολογίας». Τα νεότερα πολιτεύματα και η σχέση τους με τη μεταβολή των απόψεων για το τοπίο Η συνηθέστερη ιστορικά άποψη συνδέει την ανάδυση των νεότερων θεωρήσεων για το τοπίο με την Ιταλική Αναγέννηση και ιδιαίτερα με τις τοπιοτεχνήσεις και κηποτεχνήσεις στην περιοχή της Φλωρεντίας. Αλλά η προσέγγιση αυτή δεν αρκεί να επισημάνει τον συσχετισμό με μια καινοφανή πολιτιστική πραγματικότητα. Πολύ ορθότερα πρέπει να συνδεθεί με τις ιδιαίτερες οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που επέτρεψαν την ανάπτυξη, στην περιοχή της Τοσκάνης, των πρώτων πολιτικών μορφωμάτων που αντιστοιχούν στη νεότερη Ευρωπαϊκή αστική τάξη. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης αυτής, το

4 ενδιαφέρον για το εκτός των τειχών πεδίο περιγράφει ταυτόχρονα το οικονομικό ενδιαφέρον για νέους όρους αγροτικής εκμετάλλευσης, για αισθητικό έλεγχο των διαμορφώσεων και για τη συσχετισμένη με τους όρους αυτούς πολιτική προβολή της νέας αστικής τάξης. Η πολιτική αναφορά όμως φαίνεται να χαρακτηρίζει επίσης και ένα άλλο συστατικό της ιστορικής αυτής περιόδου, τη σχέση της με το αρχαίο Ρωμαϊκό και το αρχαίο Ελληνικό παράδειγμα. Φθάνουν έτσι να δηλωθούν όροι ζωής έντονα καινοφανείς, με τη χρήση του όρου Αναγέννηση, υπονοώντας τη στενότατη συσχέτισή τους με το αρχαίο παρελθόν. Στενότατη συσχέτιση που δεν περιορίζεται σε μια καλολογική πολιτιστική αναφορά, αλλά σε όρους πολιτικής συνάφειας με τις αρχαίες δημοκρατίες. Ώστε τοπιακή θεώρηση και γενικότερη πολιτιστική προσέγγιση κατά την Αναγέννηση ομοιάζουν, τόσο ως προς την βαθύτερη πολιτική σημασία τους, όσο και ως προς την κοινή τους αναφορά εξαιτίας της σημασίας αυτής, στο αρχαίο παράδειγμα. Κατά την περίοδο του Baroque και της Αντιμεταρρύθμισης που ακολουθεί, η διάθεση πολιτικής προβολής στα Δυτικά βασίλεια εμμένει και γιγαντώνεται, ενώ παραμένει το ενδιαφέρον για την κλασσική αρχαιότητα. Αρχαίες θεότητες εξακολουθούν να κατοικούν τις τοπιακές διαμορφώσεις για δηλώσουν, στην περίπτωση αυτή, όχι την ανάδυση της αστικής τάξης μέσω της αναφοράς στα αρχαία δημοκρατικά πολιτεύματα, αλλά τη βασιλική αίγλη των τοπιοτεχνήσεων που συνιστούν κατά τον χαρακτηρισμό της εποχής πολιτικό θέατρο, «theatrum politicum». Στις διαμορφώσεις αυτές απόλυτου ελέγχου των φυσικών στοιχείων, όπως και στα παλιότερα παραδείγματα των αναγεννησιακών τοπιοτεχνήσεων, γίνεται επιπλέον εμφανής η συνάφεια με τον σχεδιασμό του αστικού χώρου, του «αστικού τοπίου», αποδεικνύοντας την κοινή και στις δυο περιπτώσεις διάθεση κυριαρχίας πάνω στο υπόβαθρο ζωής των κοινωνιών. Εικόνα 1: Οι γεωμετρικά οργανωμένοι κήποι της εποχής του Γαλλικού Baroque στο Vaux-le-Vicomte, στη Γαλλία του 17 ου αιώνα (αριστερά) και (δεξιά) οι φυσικότροπες τοπιακές διαμορφώσεις της Αγγλικής αρχιτεκτονικής τοπίου, τον επόμενο αιώνα, στον πύργο Howard. Παράλληλα εντούτοις με τη φορμαλιστική βασιλική αντίληψη για τους κήπους του Baroque μια άλλη τέχνη τοπίου θα αναπτυχθεί στην περιοχή των Κάτω Χωρών, συσχετισμένη με πολιτικά χαρακτηριστικά που αφορούν ξανά την αστική τάξη. Επιμένοντας στην Ολλανδία ιδιαίτερα, μπορούμε να παρατηρήσουμε την ανάπτυξη μιας ιδιαίτερης ζωγραφικής κατεύθυνσης που αντιλαμβάνεται το τοπίο ως κεντρικό εικονιστικό θέμα,

5 συσχετισμένο με την παράσταση της Ολλανδικής υπαίθρου, κατατετμημένης στα χωράφια των πολλών μικρών ιδιοκτητών ή με την παράσταση των Ολλανδικών πόλεων, όπου η αστική οικονομική και πολιτική τάξη ανθεί και αναπτύσσεται (Alpers, 1983 και Μωραΐτης, 2011). Κατά τρόπο καθόλου παράδοξο, σε αυτές ακριβώς τις Ολλανδικές πόλεις του τέλους του 17 ου αιώνα θα εμφανιστούν για πρώτη φορά δημόσια πάρκα, τοπιακές διαμορφώσεις προς δημοκρατική χρήση του αστικού πληθυσμού, ενώ στις περιαστικές Ολλανδικές περιοχές θα εμφανιστούν, οι πρόγονοι των νεότερων κηπουπόλεων σειρές μικρών κατοικιών των μέσων στρωμάτων, με συνεχόμενους κήπους. Ένα σημαντικότατο πολιτικό γεγονός, η άνοδος του Ολλανδού κυβερνήτη Wilhelm της Οράγγης-Νασσάου στον θρόνο της Βρετανίας και η αναγόρευσή του σε βασιλέα William III της νέας του πατρίδας, συνδέεται με τη μεταφορά της Ολλανδικής τοπιακής παιδείας στο Αγγλικό έδαφος. Συσχετισμένη με το ενδιαφέρον της Δυτικής σκέψης για τον ανερχόμενο Εμπειρισμό, για τη διερεύνηση των φυσικών διεργασιών και τον εντοπισμό των φυσικών κανονικοτήτων, αναπτύσσεται έτσι κατά τον 18 ο αιώνα μια νέα στάση τοπιακής θεώρησης που περιγράφεται ως «αρχιτεκτονική τοπίου-landscape architecture». Εμπλουτισμένη από τα διδάγματα της ζωγραφικής απεικόνισης και την εμπειρία του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, η τοπιοτεχνική αυτή κατεύθυνση, μολονότι έντεχνη, θα επιμείνει στην «φυσικότροπη» απαίτηση, στην απαίτηση αναλογίας προς τα φυσικά πράγματα. Ακόμη ειδικότερα θα συσχετίσει την απαίτηση αυτή φυσικής ελευθερίας με προτάγματα πολιτικά, με τις «φιλελεύθερες» αστικές απαιτήσεις της Αγγλικής πολιτικής πρωτοπορίας της εποχής και με την απαίτηση απελευθέρωσης της κοινωνικής συμπεριφοράς συνολικά. Ώστε φυσικότροπος τοπιακός σχεδιασμός και πολιτική ή κοινωνική αστική πρόοδος θα θεωρηθούν συγγενείς και η συγγένεια αυτή θα επικυρωθεί με την κοινή τους αναφορά στην αρχαία δημοκρατία, Ρωμαϊκή και Ελληνική στην αρχή και στη συνέχεια με έμφαση Ελληνική (Γιακωβάκη, 2006). Στο πλαίσιο αυτό νεοκλασσικισμός και αναφορά στο αρχαίο Ελληνικό τοπίο αναδεικνύονται σε εμβληματικές εκφράσεις των νεότερων Δυτικών πολιτευμάτων αστικής κατεύθυνσης, σε εξιδανικευμένα πρότυπα μιας ονειρικής «Αρκαδίας» από την οποία οι Ευρωπαϊκές πόλεις και η Ευρωπαϊκή ύπαιθρος απομακρύνονταν ραγδαία, εγκλωβισμένες στην ανεξέλεγκτη εκβιομηχάνιση, στη συσσώρευση πληθυσμού στα αστικά κέντρα και στα πρώτα κύματα περιβαλλοντικής καταστροφής. Η ρομαντική αντίρρηση η καταξίωση της μη ελεγχόμενης φυσικής πραγματικότητας και η παλαιότερη, πρώτη περίοδος τοπιακής πολεοδομίας Η κριτική στάση του Ρομαντισμού απέναντι στις προτάσεις του Διαφωτισμού, αναφέρεται ταυτόχρονα σε αντιρρήσεις πολιτικές, όσο και σε άλλες που αφορούν τη γενικότερη αμφιβολία για την αρτιμέλεια του Δυτικού πολιτισμού. Ανάμεσα στις πρώτες περιλαμβάνεται η κριτική για την ουσιαστική επιτυχία των εξαγγελιών της αστικής πρωτοπορίας, όπως αυτές εκφράστηκαν με τη Γαλλική επανάσταση και η άρνηση των διεθνιστικών της διαθέσεων. Η νέα κοινωνική τάξη δεν εξασφάλισε την ευτυχία για το σύνολο του πληθυσμού, όπως είχε διακηρύξει και αυτή η ανεπάρκεια αφορούσε μεταξύ των άλλων τη γενικότερη ποιότητα ζωής, την απόσπαση από το φυσικό υπόβαθρο.

6 Αυτή όμως η αμφιβολία παραπέμπει στη δεύτερη ομάδα αντιρρήσεων, σε εκείνες που αφορούν την γενική καχυποψία για τον κεντρικά συγκροτημένο πολιτισμό. Εντείνεται έτσι, σε αντιπαράθεση, το σαφές ενδιαφέρον για τη φύση ως αξία αναντίρρητη, ως «υψηλή» συνθήκη αναφοράς (Μωραΐτης, 2012), ικανή να υπερβαίνει διαρκώς την α- λαζονεία των πολιτισμένων κοινωνιών και να επιβάλει τον σεβασμό τους. Με την έννοια αυτή ο νεότερος Δυτικός άνθρωπος θα εκδηλώσει για πρώτη φορά, στο πλαίσιο των ρομαντικών προτάσεων, διαθέσεις ανάλογες με τη σύγχρονη οικολογία και θα απομακρυνθεί σταδιακά από το φυσικότροπο μεν αλλά έντεχνο τοπίο, επιμένοντας στη σημασία της σχέσης με την αδιαμεσολάβητη φύση. Σταδιακά ακόμη και η τέχνη των κήπων θα απαιτήσει τον χαρακτηρισμό της φυσικής αγριότητας «wild garden», ως δηλωτικό αισθητικής ποιότητας και ο σχεδιασμός των πόλεων θα ενσωματώσει στις προτάσεις του αστικά πάρκα, δίκτυα πράσινων χώρων και κηπουπόλεις, περιγράφοντας, από τα μέσα του 19 ου αιώνα έως και τις πρώτες δεκαετίες του 20 ου κατευθύνσεις συγγενείς με αυτές της σύγχρονης βιώσιμης ανάπτυξης και της σύγχρονης «τοπιακής πολεοδομίας landscape urbanism». Στη νέα αυτή συνθήκη πολιτισμού το ενδιαφέρον των Δυτικών κοινωνιών θα μετακινηθεί προς τα πρωτογενή παραδείγματα των μεσαιωνικών αναμνήσεων του σκοτεινού δάσους, προς το δέος των ακραίων φυσικών καταστάσεων, όπως και στη γοητεία τόπων εξωτικών, πέρα από το Ευρωπαικό κέντρο. Εντούτοις η καθοριστική συσχέτιση με το αρχαιοελληνικό τοπίο και τις ιστορικές ή μυθικές αναφορές του θα παραμείνει, μόνιμος σύντροφος του Δυτικού στοχασμού, διαπερνώντας και αυτά ακόμη τα ρομαντικά ιδιώματα. Εικόνα 2: Thomas Eakins, Arcadia (1883 περίπου). Η καθοριστική συσχέτιση με το αρχαιοελληνικό τοπίο και τις ιστορικές ή μυθικές αναφορές του θα παραμείνει.

7 Η εξέλιξη των απόψεων για το τοπίο, ανάλογη με εκείνη των απόψεων για τον πολιτισμό Ολοκληρώνοντας την προηγούμενη συνοπτική περιήγηση μπορούμε πλέον να δικαιολογήσουμε, με ουσιαστικά ιστορικά επιχειρήματα, ότι αρχικά περιγράψαμε ως «ευρύτερη παιδαγωγική σημασία της διερεύνησης» μας. Τη θέση δηλαδή πως η θεώρηση του τοπίου, στην εκτεταμένη περίοδο που εξετάσαμε, δε συσχετίζεται απλά με άλλες εκφράσεις του πολιτισμού αλλά, πολύ περισσότερο, ακολουθεί μεταβολές κατευθύνσεων εν πολλοίς παράλληλες με τις μεταβολές των απόψεων που οι Δυτικές κοινωνίες αναπτύσσουν για τον πολιτισμό. Απόψεις που αναφέρονται στην κεντρική εγκυρότητά του. Όπως και με απόψεις, αντίθετα που αναφέρονται στην ανάγκη να περιορίσει την κυριαρχία του, συνομιλώντας επί ίσοις όροις με την πολιτισμική ετερότητα με τους περιφερειακούς πολιτισμούς, τους πολιτισμούς της άγριας σκέψης ή με τον λαϊκό πολιτισμό και την παράδοση. Η πρώτη διατύπωση μας «η θεώρηση του τοπίου συσχετίζεται με άλλες εκφράσεις του πολιτισμού» είναι στην ουσία πρόταση ταυτολογική. Προφανώς η θεώρηση του τοπίου είναι έκφραση του πολιτισμού, προφανώς θα συνδέεται και με άλλες πολιτιστικές ή πολιτισμικές εκφράσεις. Η δεύτερη αντίθετα διατύπωση εξηγεί πως ο λόγος του πολιτισμού για τον εαυτό του δε μπορεί να υπάρξει παρά μόνο υποδεικνύοντας ταυτόχρονα τις θέσεις του, τις θέσεις κάθε πολιτισμού για το διαλεκτικό του αντίθετο, για το φυσικό υπόβαθρο αυτός όμως ο διάλογος με το φυσικό άλλο είναι κατ ανάγκην τοπιακής τάξης. Μένει να τονίσουμε ξανά την πολιτική διάσταση αυτής της συμπόρευσης τοπιακών θεωρήσεων και απόψεων για τον πολιτισμό, επιμένοντας κύρια στην περίοδο των ρομαντικών προτάσεων. Αν η άνοδος των αστικών πολιτικών θέσεων του Διαφωτισμού συνοδεύτηκε από τη φυσικότροπη τοπιοτεχνία και από μια διεθνιστική κλασσικιστική προσέγγιση, η ρομαντική αντίρρηση αντιλαμβάνεται την επιστροφή στη φυσική κοιτίδα του πολιτισμού, ως απαίτηση τοπικισμού, ως απαίτηση εθνικής και εθνικιστικής επιστροφής στη μητέρα-πατρίδα προέλευσης του λαού. Αλλά η εδαφική κυριαρχία, στην οποία αναφέρεται η απαίτηση αυτή, επικυρώνεται εντέλει με μια ιδεολογική κατασκευή η οποία εκφέρεται με χαρακτηριστικά πολιτισμικού τοπίου, με χαρακτηριστικά δηλαδή τοπιακά. Η σημερινή περιβαλλοντική και πολιτική σημασία του τοπίου και η επιστημική του κεντρικότητα Διαθέτει επομένως η πρόσληψη του τοπίου σημασία κεντρική για τον Δυτικό πολιτισμό, υποδειγματική της εικόνας που διαμόρφωσαν οι Δυτικές κοινωνίες για τον εαυτό τους. Διαθέτει επίσης διάσταση πολιτική, συναφή με τα πολιτικά ήθη αυτών των κοινωνιών χαρακτηριστικό που εύκολα μπορεί να κατανοήσει ο σύγχρονος άνθρωπος, ακόμη και αν αγνοεί τις ακριβείς ιστορικές συνθήκες που περιγράψαμε προηγούμενα. Γιατί μπορεί να το κατανοήσει; Μα βέβαια γιατί σήμερα, εντονότερα από κάθε προηγούμενη ιστορική περίοδο, γίνεται φανερή η συμμετοχή της τοπιακής συνείδησης στη συγκρότηση του πολιτισμού μας, τόσο στην καθημερινή του έκφραση όσο και στις

8 υψηλότερες θεωρητικές και επιστημονικές βαθμίδες. Μπορούμε λοιπόν να μιλήσουμε για μια επιστημονική, επιστημολογική και «επιστημική» ταυτόχρονα άνθηση, στις μέρες μας, των θεωρήσεων που αφορούν το τοπίο. Επιστημονική, γιατί οι κοινωνικές και φυσικές και εφαρμοσμένες επιστήμες, όπως η ανθρωπογεωγραφία ή οι επιστήμες του περιβάλλοντος ή η αρχιτεκτονική και η αρχιτεκτονική του τοπίου, αντιμετωπίζουν συγκροτημένα το θέμα του τοπίου, συσχετισμένο με το ενδιαφέρον μας για το περιβάλλον και τις αειφορικές μας απαιτήσεις. Ας επαναλάβουμε τη λέξη «απαιτήσεις» και ας σκεφτούμε πως ορίζουμε έτσι μια ουσιαστικότατη περιοχή διεκδικήσεων που παρουσιάζεται πλέον στην εποχή μας με σαφές πολιτικό πρόσωπο, που ολοκληρώνει με εμφανέστατο τρόπο σήμερα τον παλαιότατη πολιτική ακτινοβολία των τοπιακών θεωρήσεων. Αλλά η σημερινή άνθηση των τοπιακών αναφορών είναι επίσης επιστημολογικής τάξης, καθώς το τοπίο, ως πρότυπο αναφοράς, διατρέχει τον επιστημονικό χώρο και διεισδύει με αμοιβαίες επιρροές, σε όλες εκείνες τις περιοχές που θέτουν θέματα πεδίου, όπως τα τοπολογικά μαθηματικά, η θεωρία των καταστροφών, αλλά και ο σημαντικότατος χώρος της υπολογιστικής προσομοίωσης. Η άνθηση αυτή όμως είναι ευρύτερα ακόμη. Είναι «επιστημική epistemique», για να χρησιμοποιήσουμε ένα όρο που εισάγει ο Michel Foucault (Foucault, 1966 και Merquior, 2000) προκειμένου να περιγράψει συνολικά την «ατμόσφαιρα» των ιδεολογημάτων, των διαισθήσεων και των α- διαμόρφωτων κοινωνικών διαθέσεων, μέσα από τις οποίες αναδύονται οι ακριβέστερες και αυστηρότερες οργανώσεις της γνώσης. Εκπαιδευτικά συμπεράσματα Χαρακτηρίζεται επομένως η εποχή μας, θα ισχυριστούμε επεκτείνοντας τις τελευταίες μας παρατηρήσεις, από ενδιαφέρον τοπιακό που αποδίδει τη μέριμνά της για τον τόπο αλλά και την πολιτική της για τον τόπο, όπως και τα επιστημονικά της παραδείγματα και την καθημερινότητά της γενικά. Σύγχρονη εκπαίδευση άρα και τοπιακός προσανατολισμός συνάπτονται πολλαπλά, υποδεικνύοντας, το σημειώσαμε στις αρχικές επισημάνσεις μας ήδη, πλάι στις φυσικές προσεγγίσεις, προσεγγίσεις πολιτισμικές. Σε αυτό ακριβώς το ενδιαφέρον αισθανόμαστε την ανάγκη να προσθέσουμε, στο πλαίσιο της Ελληνικής παιδείας ειδικά, την υπόδειξη της σημασίας που διαθέτει για τη συγκρότηση του νεότερου Δυτικού πολιτισμού, η αναφορά στο Ελληνικό τοπίο. Εικόνα 3: Οδυσσέας Ελύτης, Collage.

9 Στην τελευταία εικόνα ο Οδυσσέας Ελύτης συμπυκνώνει καταδεικτικά κάποια βασικά χαρακτηριστικά των σχέσεων πολιτισμού και τοπίου στον Ελληνικό χώρο. Η πολιτιστική εκφορά, η συσχέτιση δηλαδή με τον αρχαίο πολιτισμό, συστατικό στοιχείο των νεότερων Δυτικών και Ελληνικών μορφωμάτων του κεντρικά συγκροτημένου πολιτισμού civilization, συνάπτονται με στοιχεία των βυζαντινών μας αναφορών που αγιογραφούν την παράδοση μας και την περιφερειακή εκφορά του λαϊκού πολιτισμού culture. Φθάνουν έτσι ως τις μέρες μας, ως την πλησιέστερη σε εμάς καθημερινότητα, αγγίζουν το σκάφος του πλησιέστερου σε εμάς νησιωτικού μας πολιτισμού. Όλα αυτά προβάλλονται στο υπόβαθρο του τοπίου, ενός τοπίου όμως, θα σχολιάσουμε κριτικά που ταυτίζεται με την περιοριστικά επιλεγμένη Ελληνικότητα των Κυκλάδων, προσφιλή στον Ελύτη ιδιαίτερα. Σε αυτό το παλαιότερα συντεθειμένο collage, εμείς προσπαθήσαμε στην παρουσίαση που προηγήθηκε, να προσθέσουμε και στοιχεία σύγχρονα της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, της επιστημονικής πρόσληψης σε πολλά πεδία ταυτόχρονα και βέβαια το κεντρικό στοιχείο του πολιτικού χαρακτηρισμού. Βιβλιογραφία Alpers, S. (1983): The Art of describing. Dutch Art in the Seventeenth Century. Penguin ed., Middlesex. Γιακωβάκη, Ν. (2006): Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Μια καμπή στην ευρωπαϊκή αυτοσυνείδηση. 17ος 18ος αιώνας. Εκδ. Εστία, Αθήνα. Foucault, M. (1966): Les Mots et les Choses. Une archéologie des sciences humaines. Éd. Gallimard, Paris. Ελλ. μτφρ. Παπαγιώργης, Κ. (1986): Οι Λέξεις και τα πράγματα. Μια αρχαιολογία των επιστημών του ανθρώπου. Εκδ. Γνώση, Αθήνα. Merquior, J. G. (2000): Foucault. Εκδ. Πατάκη, Αθήνα. Μωραΐτης, Κ. (2011): Το Τοπίο πολιτιστικός προσδιορισμός του Τόπου. Παρουσίαση και θεωρητικός συσχετισμός των σημαντικότερων νεότερων προσεγγίσεων της τοπιακής επεξεργασίας του τόπου. Διδακτορική διατριβή, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Μωραΐτης, Κ. (2012): «Η Αισθητική Κατηγορία του Υψηλού και η Νεωτερική Θεώρηση του Τοπίου». Επετειακός τόμος Χρονικών Αισθητικής, προς τιμήν του Π. Μιχελή. Χρονικά Αισθητικής 46, Τμ. Β. Εκδ. Ιδρύματος Π. και Ε. Μιχελή με τη συνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Αισθητικής, Αθήνα, σελ

Τοπιακή παιδεία. Η συγκρότησή της από την τριτοβάθμια εκπαίδευση και η ανάπτυξή της στις προηγούμενες εκπαιδευτικές βαθμίδες

Τοπιακή παιδεία. Η συγκρότησή της από την τριτοβάθμια εκπαίδευση και η ανάπτυξή της στις προηγούμενες εκπαιδευτικές βαθμίδες Τοπιακή παιδεία. Η συγκρότησή της από την τριτοβάθμια εκπαίδευση και η ανάπτυξή της στις προηγούμενες εκπαιδευτικές βαθμίδες Μωραΐτης Κωνσταντίνος Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ... 23 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η έννοια του τοπίου I. Η προέλευση και η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 184 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΦΑΠΤΟΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ιωάννου Στυλιανός Εκπαιδευτικός Μαθηματικός Β θμιας Εκπ/σης Παιδαγωγική αναζήτηση Η τριγωνομετρία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές

Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές Ενότητα 3: Η Επανάσταση του 1821 στην Ελληνική Ζωγραφική (ΜΕΡΟΣ Α) Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15. Μαΐου 2005. Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15. Μαΐου 2005. Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15 Μαΐου 2005 Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ Η αξιοποίηση της βιομηχανικής κληρονομιάς στην ιστορική εκπαίδευση Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας ΧΩΡΟΣ : Α) Τεχνοκρατική προσέγγιση (γεωμετρικά χαρακτηριστικά: εμβαδόν, διαστάσεις, ανοίγματα κ.λπ.) Β) Ανθρωποκεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΟΣ 3D ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΟΣ 3D ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΟΣ 3D ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αξιοποίηση εξελισσόμενων τεχνολογιών Η αξιοποίηση των διαρκώς εξελισσόμενων τεχνολογιών του H/Y στον εκπαιδευτικό και μαθητικό τομέα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας Γραφείο Διασύνδεσης ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία: από την Επιστήμη στην Εφαρμογή

Γεωμετρία: από την Επιστήμη στην Εφαρμογή ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Αιγάλεω, 18.02.2012 2 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων είχε ως άμεση συνέπεια τη ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Μάιος 2010 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγικά 4-5 Ξάνθη 6 Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών 7 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις

Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Άρθρο 1 Γενικές Διατάξεις Στο Τμήμα Aρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι δυνατή η εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συζητώντας για το χώρο μετά τον Ι. Λιάπη

Εισαγωγή Συζητώντας για το χώρο μετά τον Ι. Λιάπη Εισαγωγή Συζητώντας για το χώρο μετά τον Ι. Λιάπη Η παρούσα έκδοση εκφράζει την επιθυμία του Τομέα ΙΙΙ της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ να αποτίσει φόρο τιμής στη μνήμη του καθηγητή Ιωάννη Λιάπη. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π.

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιβαλλοντική Μηχανική και Γεωπεριβάλλον Αν αναρωτηθεί κανείς

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική Πέμπτη 15 Μάιος 2008 14:33 Το 1 Γυμνάσιο Καλαμπάκας στο πλαίσιο προγράμματος ανοικτών περιβαλλοντικών τ άξεων «Καλλιστώ» υλοποίησε σχέδιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σ Κόνιτσα στις 1415 16 Απριλίου Το

Διαβάστε περισσότερα