Μετάφραση στην αγγλική: ΔΙΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, Τζένη Κανταρτζή Λούστα & Συνεργάτες, Θεσ/νίκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μετάφραση στην αγγλική: ΔΙΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, Τζένη Κανταρτζή Λούστα & Συνεργάτες, Θεσ/νίκη"

Transcript

1

2

3

4 Η παρούσα έκδοση σχεδιάστηκε από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης για το Δήμο Σητείας στα πλαίσια της υλοποίησης της δράσης «Δημιουργία Οικοτουριστικού Οδηγού» του έργου «Γεωτουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη (ΓΕΩΤΟΠΙΑ)» που συγχρηματοδοτήθηκε κατά 80% από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΤΠΑ) και κατά 20% από Εθνικούς Πόρους της Ελλάδας και της Κύπρου, μέσα από το Πρόγραμμα Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα Κύπρος Το έργο ΓΕΩΤΟΠΙΑ αφορά στη συνεργασία δύο ορεινών, νησιωτικών, περιοχών, του Δήμου Σητείας Κρήτης και του ορεινού όγκου Τροόδους Κύπρου, που διακρίνονται για τον πλούτο της γεωλογικής τους κληρονομιάς και μαστίζονται από τάσεις εγκατάλειψης της ενδοχώρας και απαξίωσης του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος, με στόχο την προβολή του φυσικού περιβάλλοντος, την ανάπτυξη υποδομών γεωτουρισμού και δημιουργίας γεωπάρκων. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου για το Μουσείο: Δρ Χαράλαμπος Φασουλάς Συγγραφική ομάδα: Χαρ. Φασουλάς Δρ γεωλόγος, Σπ. Σταρίδας Msc Γεωλόγος, Ν. Περάκης - Περιβαλλοντολόγος, Ν. Μαυρουδή - αρχαιολόγος, Α. Τριχάς Δρ Βιολόγος, Μαν. Αβραμάκης - Γεωπόνος, Βαγ. Περάκης γεωπόνος, Χ. Μαυρόκωστα σπηλαιολόγος Επεξεργασία χαρτών: Σπύρος Σταρίδας Msc γεωλόγος Γραφιστική Επιμέλεια: Γιάννης Χαρκούτσης Επιμέλεια κειμένων: Χαράλαμπος Φασουλάς Διόρθωση κειμένων: Νεκταρία Μαυρουδή Μετάφραση στην αγγλική: ΔΙΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, Τζένη Κανταρτζή Λούστα & Συνεργάτες, Θεσ/νίκη Δικαιώματα έκδοσης: Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης / Πανεπιστήμιο Κρήτης - Φυσικό Πάρκο Σητείας Δικαιώματα εικόνων και σχημάτων: Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης / Πανεπιστήμιο Κρήτης εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά στη λεζάντα ή στις αναφορές των εικόνων Αναφορά: Σε περίπτωση αναφοράς: Φασουλάς Χ. (Συντονιστής) 2013, Οικοτουριστικός Οδηγός Φυσικού Πάρκου Σητείας, 128 σελ. ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ISBN:

5 Οικοτουριστικός Οδηγός Φυσικού Πάρκου Σητείας ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2013

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Πρόλογος 1 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Ανάγλυφο - Τοπογραφία Κλιματολογικά χαρακτηριστικά Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες 21 2 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Προϊστορία - Αρχαία ιστορία Βυζαντινά χρόνια - Βενετσιάνικη κυριαρχία Νεώτερη ιστορία Λαογραφία Τοπικά προϊόντα ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Οικοσυστήματα - Οικότοποι Χλωρίδα Πανίδα Προστατευόμενες Περιοχές 64 4 ΓΕΩΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Γεωλογική Δομή Γεωμορφές Φαράγγια - Παλαιοακτές Σπήλαια Απολιθώματα ΓΕΩΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Κέντρα πληροφόρησης - Μουσεία Οικοτουριστικές Δραστηριότητες Γεωδιαδρομές Γεώτοποι 120 Βιβλιογραφία 126 Ευχαριστίες - Πηγή φωτογραφιών 127

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κρήτη είναι ένας από τους σπουδαιότερους τουριστικούς προορισμούς της Ελλάδας. Για χρόνια ο τουρισμός βασίστηκε στο τρίπτυχο ήλιος, θάλασσα, διασκέδαση, εξαντλώντας τα μοναδικά αποθέματα φυσικής ομορφιάς, ιστορίας και πολιτισμού της παράλιας ζώνης του νησιού. Ακολουθήθηκε απαρέγκλιτα το μοντέλο του μαζικού τουρισμού και της άναρχης ανάπτυξης εις βάρος όλων αυτών των τοπικών χαρακτηριστικών που διαφοροποιούν έναν τόπο από έναν άλλο. Σήμερα αυτό το μοντέλο θεωρείται πλέον αποτυχημένο, αν και η τελευταία έκφανσή του, το all inclusive, έχει κυριαρχήσει στο νησί, έχοντας αφήσει πίσω του ένα κατεστραμμένο φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον, που περισσότερο απωθεί παρά έλκει. Η ανάγκη για επαναφορά και ανάπτυξη του πραγματικού τουρισμού της γνώσης, της συναναστροφής με τους ντόπιους και της επαφής με το πραγματικό φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον οδήγησε στην εμφάνιση και προώθηση του βιώσιμου και υπεύθυνου τουρισμού, που ασπάζεται τις βασικές αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Η περιοχή της Σητείας ευτύχησε να μη δεχθεί τη λαίλαπα του μαζικού τουρισμού και να διατηρήσει αναλλοίωτα τα βασικά στοιχεία του πολιτισμικού και φυσικού της περιβάλλοντος. Το ανατολικότερο άκρο της περιοχής διατήρησε επιπλέον ανέπαφα όλα αυτά τα χαρακτηριστικά του παράκτιου περιβάλλοντος στα οποία βασίστηκε η τουριστική ανάπτυξη της Κρήτης, διατηρώντας παράλληλα τις πανάρχαιες παραδόσεις και τον πολιτισμό της. Παρ όλες τις πιέσεις που δέχεται οι κάτοικοί της ελπίζουν ακόμα και προσπαθούν να επιτύχουν αυτήν την «άλλη» ανάπτυξη. Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας εντάσσεται και η υλοποίηση του έργου «ΓΕΩΤΟΠΙΑ» για την δημιουργία υποδομών γεω- και οίκο-τουρισμού και προβολής της περιοχής τους. Ο Οδηγός αυτός που είναι ένα από τα βασικότερα παραδοτέα του έργου, συμπυκνώνει και προσφέρει στον επισκέπτη όλα αυτά τα μοναδικά και αναλλοίωτα χαρακτηριστικά του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος της περιοχής, προτείνοντας εμπειρίες, δραστηριότητες και προορισμούς. Καλό σας ταξίδι Δρ Χαράλαμπος Φασουλάς

8 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιστορία αυτής της γης κυλά για χιλιάδες χρόνια παράλληλα με την ιστορία των ανθρώπων της. Και αν συνήθως ο χρόνος των ανθρώπων αφήνει κενά και ανεξερεύνητα σημεία, ο χρόνος της γης στη Σητεία έχει καταγράψει τα σημάδια του μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια πάνω της. Πάνω στην πέτρα, μέσα στις χαράδρες, στα σπήλαια και στα μοναδικά της φαράγγια. Οι πορείες του ανθρώπου και της γης, εδώ στην ανατολική Κρήτη, συμπλέκονται και αλληλοσυμπληρώνονται. Τα σημάδια των ανθρώπων αποκαλύπτονται στις πλούσιες αρχαιολογικές ανακαλύψεις, αλλά και στη σημερινή, ανόθευτη ακόμα, ζωή των κατοίκων. Η γη αποκαλύπτεται σε κάθε ένα από τα εκατοντάδες σημεία γεωλογικού ενδιαφέροντος της περιοχής. Αυτή την παράλληλη διαδρομή με τα σημεία των ανθρώπων και τα σημεία της γης, τους «γεώτοπους», μπορεί να ανακαλύψει ο σημερινός επισκέπτης του Φυσικού Πάρκου Σητείας περιδιαβαίνοντας τα πανάρχαια μονοπάτια, τα εντυπωσιακά τοπία και τις μοναδικές οικοτουριστικές διαδρομές της περιοχής. Θα συναντήσει εντυπωσιακούς σχηματισμούς βράχων, απότομα γκρεμνά, κρυμμένα οροπέδια, ατέρμονα σπήλαια, απάτητες παραλίες, γάργαρα, τρεχούμενα νερά. Θα μυρίσει τα αρώματα των θάμνων, θα ακούσει το θρόισμα των φύλλων, θα αγναντέψει τα σμήνη των ταξιδιάρικων μεταναστευτικών πουλιών και θα δροσιστεί από τον ακούραστο άνεμο που αγκαλιάζει κάθε σπιθαμή αυτού του τόπου. Θα αφουγκραστεί και θα διασκεδάσει με τους στωικούς και φιλόξενους κατοίκους και θα γευτεί τα διαμάντια της Στειακής Γης, που με καρτερικότητα και σοφία αιώνων παράγουν οι ίδιοι σε αρμονία με τη φύση. Αυτή η παρθένα, ακόμα, σε πολλά μέρη της Γη προσκαλεί τον επισκέπτη σε ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο αλλά και στο παρόν, σε μια αντάμωση με τη φύση και τον άνθρωπο, σε μια αναζήτηση της πραγματικής Κρήτης και των αξιών της. Η αγωνία των κατοίκων της να μείνει αυτός ο τόπος όσο το δυνατόν ανέγγιχτος, μπλέκει με την επιθυμία τους να σε φιλοξενήσουν και να σου δείξουν τον πλούτο αυτής της Γης, μέσα από την προσπάθεια

9 δημιουργίας του Φυσικού Πάρκου της Σητείας. Ενός πάρκου που θα προσφέρει τη χαρά και την απόλαυση στον επισκέπτη, μέσα από διαδρομές και περιηγήσεις, μέσα από δραστηριότητες και προϊόντα, αλλά που θα διδάξει και την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης μέσα από τις στάσεις ζωής, τις πανάρχαιες πρακτικές και τις παραδόσεις αιώνων. Αναζητήστε τα μυστικά αυτού του τόπου παρέα με τον οικοτουριστικό αυτό οδηγό!

10 Κάτω Ζάκρος

11 1 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ 1.1 Ανάγλυφο - Τοπογραφία 1.2 Κλιματολογικά χαρακτηριστικά 1.3 Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες

12 Σητεία, Βενετσιάνικη γκραβούρα, Francesco Basillicata 1618

13 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ 1. Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Το Φυσικό Πάρκο Σητείας βρίσκεται στο ανατολικότατο άκρο της Κρήτης, στο Δήμο Σητείας. Καταλαμβάνει όλη την έκταση του πρώην Καποδιστριακού Δήμου Ιτάνου, καθώς και τμήματα των παλαιότερων, επίσης, Δήμων Λεύκης και Σητείας. Γεωγραφικά εκτίνεται από το βορειότερο ακρωτήριο Κάβο Σίδερο μέχρι τα νότια παράλια του Δήμου, τις παρυφές της πόλης της Σητείας στα δυτικά και τα παράλια της Ζάκρου στα ανατολικά. Είναι κατά βάση ορεινή περιοχή με τα όρη της Ζάκρου να δεσπόζουν στο ανάγλυφο και τις δαντελωτές ακτογραμμές να χαρακτηρίζουν το σύνολο της παράκτιας ζώνης. Η πρόσβαση στην περιοχή δεν είναι σχετικά εύκολη, γεγονός που έχει συμβάλει στην περιορισμένη τουριστική της ανάπτυξη. Βασική πύλη εισόδου είναι η πόλη της Σητείας με το λιμάνι και το μικρό αεροδρόμιο που διαθέτει τα οποία επιτρέπουν τη σύνδεση με την Αθήνα, το Ηράκλειο και άλλα γειτονικά νησιά. Οδικώς η πρόσβαση είναι εφικτή μέσα από την επαρχιακή οδό Αγίου Νικολάου Σητείας Παλαικάστρου ή από την επαρχιακή οδό Αγίου Νικολάου Ιεράπετρας Σητείας. Και οι δύο διαδρομές αν και πανέμορφες περιβαλλοντικά και αισθητικά είναι αρκετά μεγάλες, λόγω των κακών γεωμετρικών χαρακτηριστικών τους, απαιτούν αρκετό χρόνο οδήγησης για τις σημερινές εποχές. 11

14 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Ανάγλυφο - Τοπογραφία 1.1. ΑΝΑΓΛΥΦΟ - ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ Η περιοχή του πάρκου έχει ένα ποικίλο ανάγλυφο με έντονες και απότομες μεταβολές μέσα σε μικρή απόσταση, τις οποίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να διαχωρίσουμε το ανάγλυφο σε τέσσερις επιμέρους μορφολογικές ενότητες μεγάλης κλίμακας. Ειδικότερα διακρίνονται οι εξής ενότητες: Τα Όρη Ζάκρου: Είναι μια μεγάλης έκτασης ημιορεινή περιοχή, που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση ασβεστολιθικών κυρίως πετρωμάτων και καταλαμβάνει το κεντρικό, δυτικό και νοτιοδυτικό τμήμα του πάρκου. Αναπτύσσεται από την κορυφή Μόδι στο βορρά και καταλήγει στην παραλία της Αγίας Ειρήνης στο νότο. Στα όριά της περιλαμβάνει τους οικισμούς: Σταυρωμένο, Ρούσσα Εκκλησιά, Κρυονέρι, Μητάτο, Μαγκασά, Χώνο, Καρύδι, Κατσιδώνι, Σίτανο, Ζάκανθο, Χανδρά, Ζήρο, Λαμνώνι, Χαμαίτουλο και Καλό Χωριό. Οι οικισμοί Ζού και Αρνικό (Μετόχια Σταυρωμένου) 12

15 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Ανάγλυφο - Τοπογραφία Η ενότητα αυτή φιλοξενεί τις υψηλότερες κορυφές του πάρκου: την Πλαγιά (817m), την Παπούρα (807m) και τον Μπρινιά (803m), ενώ περιέχει επίσης και πάνω από δέκα κορυφές με υψόμετρο άνω των 700m. Το χαρακτηριστικό της ενότητας αυτής είναι η σχετικά επίπεδη (στη μεγακλίμακα) επιφάνειά της, η οποία διακόπτεται απότομα από πολύ μεγάλης κλίσης περιμετρικές πλαγιές. Η πιο χαρακτηριστική πλαγιά είναι το ανατολικό όριό της, που αποτελεί στην ουσία έναν γκρεμνό που καταλήγει στις περιοχές Ξερόκαμπου και Ζάκρου. Τα γκρεμνά αυτά τέμνονται από αναρίθμητα μικρά και μεγάλα φαράγγια, που αποτελούσαν από παλιά τις μοναδικές εισόδους στην ημι-ορεινή ζώνη. Τα πιο εντυπωσιακά φαράγγια βρίσκονται στην Επάνω Ζάκρο, στο Μαζά, στο Φλέγα, στο Κατσουνάκι, στον Ξερόκαμπο και στην Αγία Ειρήνη, ενώ υπάρχει και πλήθος άλλων, μικρότερου μήκους. Στην περιοχή αυτή φιλοξενείται ένας μεγάλος αριθμός μικρότερων μορφολογικών στοιχείων όπως σπήλαια, καταβόθρες, μικρά και μεγάλα οροπέδια που δημιουργούνται από τη διάβρωση στα ασβεστολιθικά πετρώματα της περιοχής. Περιοχή Αμάτου, νότια του Ξερόκαμπου Τα όρη Ζάκρου και ο οικισμός της Επάνω Ζάκρου

16 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Ανάγλυφο - Τοπογραφία Η λεκάνη της Ζάκρου. Αυτή περιλαμβάνει ένα επίμηκες βύθισμα, στη διεύθυνση βορρά νότου, που είναι το αποτέλεσμα της δράσης μεγάλων ρηγμάτων τα οποία δημιουργούν στα δυτικά τα γκρεμνά στις πλαγιές των βουνών και στα ανατολικά τα μικρά υψώματα του Τραόσταλου και το Σιμόδι. Στην ενότητα αυτή βρίσκονται οι οικισμοί Σπηλιάρα, Άγιος Νικόλαος, Λαγκάδα, Χοχλακιές, Κελλάρια, Αδραβάστοι, Αζοκέραμος, Κλησίδι, Επάνω Ζάκρος και Αγριλιά. Τα πετρώματα που εμφανίζονται στην περιοχή αποτελούν το σύνολο σχεδόν των πετρωμάτων του πάρκου και αποτελούνται από σχιστόλιθους, ασβεστόλιθους και νεότερα ιζήματα. Αδραβάστοι Κελλάρια Το φαράγγι της Κάτω Ζάκρου ή φαράγγι των Νεκρών

17 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Ανάγλυφο - Τοπογραφία Φαράγγι Χοχλακιών Η Παράκτια λοφοσειρά. Η περιοχή αυτή περιλαμβάνει τη λοφώδη σειρά των υψωμάτων Σιμόδι και Τραόσταλου με υψόμετρα 422m και 515m αντίστοιχα, καθώς και μικρότερες κορυφές όπως ο Πετσοφάς προς βορρά και ο Πυρόβολος προς νότο. Δύο είναι τα ιδιαίτερα και πολύ εντυπωσιακά χαρακτηριστικά αυτής της ενότητας: πρώτον, τα βαθιά και στενά φαράγγια που τέμνουν τη λοφοσειρά και καταλήγουν στις ανατολικές ακτές, όπως το φαράγγι των Χοχλακιών, της Κάτω Ζάκρου (φαράγγι τω Νεκρών), του Σκινιά και του Κατσουνάκι, και δεύτερον, οι θαλάσσιες αναβαθμίδες που αναπτύσσονται σε όλες τις ανατολικές πλαγιές, οι οποίες με τη μορφή σκαλοπατιών ταπεινώνουν το ανάγλυφο μέχρι τη θάλασσα. Οι πλέον εντυπωσιακές αναβαθμίδες εμφανίζονται στον Τραόσταλο και στην Κάτω Ζάκρο. Οι γεωμορφές αυτές αναπτύσσονται στα ασβεστολιθικά πετρώματα των λόφων και στα κατώτερά τους τμήματα φιλοξενούν ένα μεγάλο αριθμό απολιθωμάτων. Τραόσταλος Το Μινωϊκό ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου Οι θαλάσσιες αναβαθμίδες

18 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Ανάγλυφο - Τοπογραφία Η περιοχή Παλαικάστρου: Αυτή η ενότητα περιλαμβάνει το βόρειο τμήμα του πάρκου με το χαμηλό, λοφώδες έως πεδινό ανάγλυφο και με τις μικρές εξάρσεις τοπικού χαρακτήρα. Στην ενότητα αυτή εντάσσονται οι οικισμοί Παλαίκαστρο, Αγκαθιάς, Αγία Φωτιά, Πετράς, Βάι, Μερύδια, καθώς και η Μονή Τοπλού. Επίσης εμφανίζονται τα κατώτερα αλπικά πετρώματα, καθώς και τα νεότερα ιζηματογενή πετρώματα της περιοχής. Το βασικό γεωμορφολογικό χαρακτηριστικό της ενότητας είναι οι μικρής κλίμακας διαβρωσιγενείς κοιλότητες που σχηματίζονται στα νεογενή πετρώματα, όπως εντός του φαραγγιού της Μονής Τοπλού, και ονομάζονται «ταφώνι». Περιοχή του Παλαικάστρου από το ύψωμα Πετσοφά Φαράγγι Τοπλού Κοραλλιογενείς ασβεστόλιθοι στο Φαράγγι Τοπλού 16

19 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Κλιματολογικά χαρακτηριστικά 1.2 ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Είναι γνωστό πως το κλίμα της Κρήτης είναι ένα τυπικό μεσογειακό κλίμα, με συγκέντρωση των κατακρημνισμάτων στους χειμερινούς μήνες και σχετική ξηρασία κατά τους θερινούς. Όπως σε κάθε περιοχή με έντονο ανάγλυφο, έτσι και στην Κρήτη αναπτύσσονται κατά τόπους ιδιαίτερα μικρο-κλιματικά χαρακτηριστικά με αποτέλεσμα την εμφάνιση σημαντικών θερμοκρασιακών και βροχομετρικών διαφοροποιήσεων σε πολύ γειτονικές περιοχές. Γενικά, το μικροκλίμα του νησιού επηρεάζεται από την εμφάνιση και τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των μεγάλων ορεινών όγκων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα περισσότερα κατακρημνίσματα να κατανέμονται στα μεγάλα υψόμετρα, στα δυτικά και τα βόρεια του νησιού, με αποτέλεσμα οι νότιες και ανατολικές περιοχές να δέχονται ελάχιστες βροχοπτώσεις (λιγότερο από 400 mm ανά έτος). Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την εμφάνιση των υψηλότερων μέσων μηνιαίων θερμοκρασιών στα νότια και ανατολικά τμήματα του νησιού, δημιουργεί τις έντονες ξηροθερμικές συνθήκες που οδηγούν σταδιακά σε ερημοποίηση πολλές περιοχές του νησιού. 17

20 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Κλιματολογικά χαρακτηριστικά Η περιοχή του Φυσικού Πάρκου βρίσκεται στο ανατολικό και νότιο άκρο της Κρήτης με αποτέλεσμα μεγάλο τμήμα της να βρίσκεται μέσα στην κρίσιμη αυτή ξηροθερμική ζώνη του νησιού. Η ύπαρξη βέβαια των βουνών της Ζάκρου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη συγκέντρωση αρκετών κατακρημνισμάτων, κυρίως βροχής, αφού το χιόνι δεν είναι και τόσο συχνό στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής. Η κατανομή των βροχοπτώσεων που υπάρχουν από το 1931 για το σταθμό της Σητείας, δείχνει ότι αυτές κυμαίνονται ανάμεσα στα 400 και 600 mm ετησίως, με αρκετές ακραίες διακυμάνσεις που έφτασαν μέχρι και τα 200mm κάποιες χρονιές και τα 800 mm κάποιες άλλες. Ομβροθερμικό διάγραμμα σταθμού Σητείας Οι θερμοκρασίες στο βόρειο και κεντρικό τμήμα του Πάρκου είναι γενικά ήπιες, κυρίως λόγω των έντονων βόρειων ανέμων που συχνά επικρατούν. Η μέση μηνιαία προσεγγίζει τους 30 ο C τους θερινούς μήνες και μπορεί να φτάσει και τους 10 ο C κατά τους θερινούς, με την ορεινή ζώνη να εμφανίζει σαφώς χαμηλότερες τιμές. Στα νότια και ανατολικά τμήματα οι θερμοκρασίες μπορεί να είναι μέχρι και 5 ο C υψηλότερες. 18

21 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Κλιματολογικά χαρακτηριστικά Από τα σημαντικά χαρακτηριστικά του κλίματος της περιοχής είναι οι άνεμοι, οι οποίοι κατά εποχές είναι πολύ ισχυροί. Οι άνεμοι που επικρατούν καθ όλη σχεδόν τη διάρκεια του έτους του έτους είναι οι βόρειοι. Το καλοκαίρι τα χαρακτηριστικά μελτέμια του Αιγαίου κάνουν αισθητή την παρουσία τους με βορειοδυτικούς, αρκετά ισχυρούς ανέμους, ιδανικούς για ποικίλα θαλάσσια σπορ στις παραλίες. Προσφέρουν παράλληλα και αρκετή δροσιά μεταφέροντας τη θαλασσινή αύρα. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι νότιοι άνεμοι κάνουν συχνά την εμφάνισή τους προσφέροντας διαλείμματα ήπιων θερμοκρασιών ανάμεσα στα κρύα ξεροβόρια. Συχνότητα (%) διεύθυνσης ανέμου 19

22 Παλαίκαστρο

23 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες 1.3 ΟΙΚΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Όπως προαναφέρθηκε, η περιοχή του Φυσικού Πάρκου καλύπτει τον πρώην Καποδιστριακό Δήμο Ιτάνου και τμήματα των Δήμων Σητείας και Λεύκης, που σήμερα αποτελούν τμήματα του ενιαίου Δήμου Σητείας. Στα γεωγραφικά όρια της περιοχής βρίσκονται 44 οικισμοί με βάση την απογραφή του 2001, μερικοί από τους οποίους κατοικούνται περιστασιακά ή μόνο κατά τους θερινούς μήνες. Η παραλία Κουρεμένος και ο οικισμός Αγκαθιάς Συνολικά, ο σημερινός Δήμος Σητείας εμφάνιζε το 2011 μια πληθυσμιακή μείωση περίπου 1100 κατοίκων σε σχέση με την απογραφή του 2001, με κατοίκους έναντι το Πιο συγκεκριμένα, στην περιοχή του Φυσικού Πάρκου κατοικούσαν το 2001 περίπου 4505 κάτοικοι. Ο μεγαλύτερος οικισμός της περιοχής είναι το Παλαίκαστρο, που λόγω της τουριστικής ανάπτυξης συγκέντρωνε 1084 μόνιμους κατοίκους, ακολουθεί η Επάνω Ζάκρος με 769 και η Ζήρος με 567.

24 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες Μαγκασάς (Βρυσίδι) Μητάτο Μαγκασάς Χώνος Πολλοί ορεινοί οικισμοί όπως το Μητάτο, το Καρύδι και ο Μαγκασάς (Βρυσίδι) εμφάνισαν μια αξιοσημείωτη μείωση πληθυσμού από το 1981 μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα στις επόμενες απογραφές να εμφανίζονται με ελάχιστους ή καθόλου κατοίκους. Οι οικισμοί αυτοί τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν μια επανάκαμψη που αφορά κυρίως σε θερινές ή άλλες περιστασιακές κατοικίες. Υπάρχουν βέβαια και οικισμοί που εδώ και πολλά χρόνια έχουν εγκαταλειφτεί, όπως η Ξηρολίμνηκαι τα Σκαλιά. Επάνω Ζάκρος

25 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες Το φαράγγι και ο οικισμός Καρυδίου 23

26 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες Στο σύνολό τους οι οικισμοί του Φυσικού Πάρκου είναι πανέμορφοι. Χαρακτηρίζονται από την άφθονη χρήση της πέτρας με την τοπική αρχιτεκτονική να δεσπόζει στους οικισμούς της ορεινής ζώνης, και σε πολλούς ακόμα χαμηλότερου υψομέτρου. Ιδιαίτερα εντυπωσιακοί από αρχιτεκτονικής άποψης είναι ο Χώνος, το Μητάτο, ο Μαγκασάς, οι Χοχλακιές, τα Κελάρια, οι Αδραβάστοι, η Επάνω Ζάκρος και πολλοί άλλοι. Ρούσσα Εκκλησιά Ο οικισμός και το οροπέδιο της Ζήρου Κατσιδώνι

27 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες Χαντράς Βόιλα, Χαντράς Λαογραφικό Μουσείο Χαντρά 25

28 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες Παλιές κρήνες και λιθανάγλυφα στη Βόιλα Ζάκανθος 26

29 Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ Οικισμοί - Παραδοσιακές δραστηριότητες Οι βασικές ανθρώπινες δραστηριότητες εστιάζονται στον πρωτογενή τομέα, με πάνω από το 50% του ενεργού πληθυσμού να ασχολείται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Σε μικρότερο βαθμό ένα 12% ασχολείται με τον τουρισμό και την παροχή σχετικών υπηρεσιών και ένα ακόμα μικρότερο ποσοστό με τις κατασκευές, τη μεταποίηση και και λοιπές εργασίες. Ένα άλλο επίσης χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η γήρανση του πληθυσμού που εμφανίζεται αυξημένη σε σχέση με άλλες περιοχές της Κρήτης. Βόιλα 27

30

31 2 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 2.1 Προϊστορία - Αρχαία ιστορία 2.2 Βυζαντινά χρόνια - Βενετσιάνικη κυριαρχία 2.3 Νεώτερη ιστορία 2.4 Λαογραφία 2.5 Τοπικά προϊόντα

32 Η Αρχαία πόλη της Ζάκρου Προανακτορική πυξίδα από στεατίτη, ανάκτορο Ζάκρου Νεοανακτορικό ρυτό από ορεία κρύσταλλο, ανάκτορο Ζάκρου Ίτανος (Ερημούπολη) Αρχαία νομίσματα της Ιτάνου

33 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Προϊστορία - Αρχαία χρόνια 2.1 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ- ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Η επαρχία Σητείας βρίθει αρχαιολογικών θέσεων, τόπων μνήμης και ιστορίας. Το παρελθόν της Ανατολικής Κρήτης μελετάται εντατικά ήδη από τα τέλη του 19 ου και τις αρχές του 20 ου αιώνα, όταν περιηγητές και μελετητές κατέφθαναν για να καταγράψουν την ιστορία της, ενώ τότε ξεκίνησαν και οι πρώτες ανασκαφές. Η Νεολιθική παρουσία στο ανατολικό άκρο της Κρήτης επιβεβαιώνεται από ποικίλα ευρήματα, σκεύη και εργαλεία, όπως αυτά της σημαντικής νεολιθικής οικίας στο Μαγκασά και σπηλαίων όπως το Μικρό Κατωφύγι και τα Πελεκητά. Νεοανακτορικό ρυτό από χλωρίτη, ανάκτορο Ζάκρου Κατά την Εποχή του Χαλκού το ανατολικό άκρο του νησιού, λόγω της γεωγραφικής του θέσης, αποτέλεσε την πύλη της Κρήτης προς τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου. Η οργάνωση του εμπορίου, οι συναλλαγές και η συγκέντρωση αγαθών οδήγησαν στη δημιουργία μεγάλων αστικών κέντρων, όπως το Παλαίκαστρο. Ακόμα ο Πετράς και η Ζάκρος υπήρξαν πόλεις-λιμάνια με κεντρικά κτήρια δημόσιου χαρακτήρα και δραστηριότητες τόσο διοικητικές, όσο και θρησκευτικές, στο πρότυπο των υπόλοιπων μινωικών «ανακτόρων». Η κατοίκηση στην ενδοχώρα των αστικών και «ανακτορικών» κέντρων κατά την 2 η χιλιετία π.χ. ήταν διάσπαρτη και είχε τη μορφή μικροσυνοικισμών ή μεμονωμένων οικήσεων, που φανερώνουν πολλά για την αγροτική οικονομία και την κοινωνική οργάνωση. Συναντάμε έτσι αγρεπαύλεις (Επάνω Ζάκρος), αγροικίες

34 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Προϊστορία - Αρχαία χρόνια (Καρούμες, Ζου), φυλάκια (Χοιρόμανδρες), αλλά και υπαίθρια ιερά (Πισκοκέφαλο), μινωικά ιερά κορυφής (Πετσοφάς, Τραόσταλος, Μόδι), λατομεία (Πελεκητά, Κάβο Σίδερο) και τμήματα μινωικών μονοπατιών. Κάποιες από τις κομβικές αυτές θέσεις συνέχισαν να χρησιμοποιούνται και μεταγενέστερα, αξιοποιώντας τα οφέλη των φυσικών πόρων (πηγές νερού, καλλιεργήσιμες εκτάσεις), αλλά και της καλής ορατότητας, προσβασιμότητας και δυνατότητας ελέγχου. Πάνω από τα ερείπια του Παλαικάστρου συναντάμε από τη Γεωμετρική περίοδο και έπειτα τον περίφημο ναό του Δικταίου Διός, για τον έλεγχο και τα πλούσια εισοδήματα του οποίου βρίσκονταν σε συνεχή διαμάχη οι τρεις ισχυρότερες πόλεις της Ανατολικής Κρήτης των ιστορικών χρόνων: η Πραισός, η Ίτανος και η Ιεράπυτνα. Από αυτές η Πραισός (βόρεια του Χαντρά) θεωρήθηκε κέντρο των Ετεοκρητών, των παλαιών δηλαδή κατοίκων του νησιού που αποσύρθηκαν εδώ μετά την εισβολή των Δωριέων περισώζοντας το «μινωικό» χαρακτήρα της γλώσσας, της θρησκείας και της λατρείας τους. Η Ίτανος, υπήρξε σπουδαίο λιμάνι και σταθμός διαμετακομιστικού εμπορίου μεταξύ Ανατολής και Κρήτης, που πλούτισε από το εμπόριο πρώτων υλών με τους Φοίνικες και διατήρησε την αίγλη της μέχρι την εγκατάσταση των Ρωμαίων στο νησί. Οι πόλεις αυτές κατά την Κλασική περίοδο είχαν το δικό τους πολίτευμα (βασιλεία, δημοκρατία) και λειτουργούν στο πρότυπο των πόλεων-κρατών του ηπειρωτικού χώρου. Συχνά μαρτυρούνται αντιπαλότητες και πόλεμοι μεταξύ τους μέχρι την Ελληνιστική Περίοδο. Αρχαία Πραισός Ο Κούρος του Παλαίκαστρου Για τη Σητεία και την ιστορία των πόλεών της μαθαίνουμε από διάφορους αρχαίους συγγραφείς όπως ο Ηρόδοτος, ο Στέφανος Βυζάντιος και ο Στράβωνας, ενώ αξίζει να αναφερθεί ότι από εδώ καταγόταν ο Μύσων, ένας από τους 7 σοφούς της αρχαιότητας. 32

35 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Βυζαντινά χρόνια - Βενετσιάνικη κυριαρχία 2.2 ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ- ΒΕΝΕΤΣΙΑΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους η οικονομία του νησιού είναι κυρίως αγροτική και ποιμενική. Το πλήθος όμως των παλαιοχριστιανικών ναών, όπως εκείνων της Ιτάνου, αποτελεί ταυτόχρονα μαρτυρία σχετικού πλούτου και σταθερότητας. Από τα μέσα του 7 ου μ. Χ. αιώνα αρχίζει να διαφαίνεται η αραβική απειλή και τα κρητικά παράλια συχνά υποφέρουν από τις επιδρομές του αραβικού στόλου (π.χ. καταστροφή Ιτάνου). Κατά την εγκατάσταση των Αράβων στην Κρήτη ιδρύεται ένα ιδιότυπο αραβικό εμιράτο που στηρίζει την επιβίωσή του στην πειρατεία και στην οικονομική καταπίεση του ντόπιου πληθυσμού. Με την ανάκτηση της Κρήτης από το Νικηφόρο Φωκά (961 μ.χ.) και την επανασύνδεσή της με τον κορμό της βυζαντινής αυτοκρατορίας, ξεκινάει μια νέα περίοδος στην ιστορία της. Ήδη από τις αρχές του 12 ου αιώνα η Κρήτη έλκει το ενδιαφέρον των Βενετών εμπόρων. Η ευκαιρία όμως για την απόκτηση του νησιού Βόιλα, Εκκλησία Αγίου Γεωργίου 1518 στο νευραλγικό σταυροδρόμι της Μεσογείου, που θα εξασφάλιζε στη Βενετία την κυριαρχία των θαλασσών, δόθηκε μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το Την επιβολή της Ενετικής κυριαρχίας ακολούθησαν δύο αιώνες αντίστασης και επαναστάσεων των Κρητικών μέχρι την οριστική επικράτηση της Βενετίας. Η Σητεία αποτέλεσε ένα από τα τέσσερα διαμερίσματα στα οποία διαιρέθηκε διοικητικά το νησί και προικίστηκε με το φρούριο Καζάρμα. Κατά τη διάρκεια της Βενετοκρατίας οι πόλεις και Βιτσέντζος Κορνάρος, Σητεία τα χωριά της ανατολικής Κρήτης 33

36 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Βυζαντινά χρόνια - Βενετσιάνικη κυριαρχία υπέφεραν από σεισμούς, αλλά και την πειρατεία. Περιβόητος για τις καταστροφές του ήταν ο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, που το 1538 ισοπέδωσε ολοσχερώς την πόλη της Σητείας. Ωστόσο, η Σητεία όχι μόνο κατάφερε να ορθοποδήσει, αλλά συμμετείχε και στην αξιοθαύμαστη πνευματική και καλλιτεχνική άνθιση της Κρήτης κατά τον τελευταίο αιώνα της Ενετικής κυριαρχίας. Στις αρχές του 17 ου αιώνα δημιουργήθηκε το κορυφαίο έργο της κρητικής λογοτεχνίας, ο «Ερωτόκριτος», έμμετρο ερωτικό ποίημα του Σητειακού Βιτσέντζου Κορνάρου. Σήμερα επίσης συναντάμε λαμπρά δείγματα της εποχής εκείνης, όπως την ιστορική σταυροπηγιακή Μονή Παναγίας Ακρωτηριανής ή Τοπλού, έργο του 15 ου αιώνα, αλλά και τα χωριά Ετιά και Βόιλα, όπου σώζονται σημαντικά βενετσιάνικα κτίσματα (πύργοι, ναοί, οικίες). Μονή Παναγίας Ακρωτηριανής ή Τοπλού Βόιλα, Χαντράς 34

37 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Νεώτερη ιστορία 2.3 ΝΕΩΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γύρω στο 1648 η Σητεία πολιορκήθηκε από τους Τούρκους, ενώ λίγα χρόνια αργότερα η φρουρά της πόλης αποχώρησε καταστρέφοντας η ίδια τα σημαντικότερα κτίσματα για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων. Με την άλωση του Χάνδακα το 1669, μετά από 21 χρόνια πολιορκίας, ολοκληρώθηκε η Τουρκική κατοχή στην Κρήτη. Η Σητεία δεν συμμετείχε στην επανάσταση του 1821, καθώς οι περισσότεροι κάτοικοί της είχαν εξισλαμιστεί κατά τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Το 1828 όμως οι επαναστάτες οργάνωσαν μια επιχείρηση εκκαθάρισής της, με την οποία οι Τούρκοι εκδιώχθηκαν αρχικά προς τις Λιθίνες, την Εθιά και τη Μονή Τοπλού, ενώ όσοι γλίτωσαν κατέφυγαν στο Χάνδακα και τα μικρασιατικά παράλια. Ωστόσο, σε αρκετές περιοχές της επαρχίας οι Χριστιανοί αντιστάθηκαν σθεναρά, με χαρακτηριστικότερο το παράδειγμα του χωριού Σκαλιά στα ΒΑ της Ζήρου, το «άπαρτο κάστρο της Ανατολικής Κρήτης». Οι κάτοικοί του δεν υπέκυψαν στους εκβιασμούς των Τούρκων κατά τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας, με αποτέλεσμα να οργανωθεί μεγάλη εκστρατεία εναντίον τους. Εντέλει οι Σκαλιώτες νικήθηκαν με προδοσία από τον ιερέα του χωριού. Με δόλο εξολοθρεύτηκαν επίσης στις Χοχλακιές οι κάτοικοι των χωριών Ζάκρου, Κλησιδίου, Αδραβάστων, Κελλαριών και Σκαλιά Ο Ζηριώτης αγωνιστής Ιωάννης Χατζαντωνάκης 35

38 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Νεώτερη ιστορία Αζοκεράμου, όταν ο Ιμπραήμ Αφεντάκης, αφού εξαπέλυσε τις σφαγές των Τουρτούλων, της Ζήρου και των Αχλαδιών, διέταξε τον γενίτσαρο Χουσείν Λαγουδόγλου να τιμωρήσει τους Χριστιανούς της περιφέρειας Ζάκρου. Αν και η λαμπρή παράδοση της Κρητικής Σχολής ζωγραφικής έπαψε να υπάρχει κατά την Τουρκοκρατία, παρόλα αυτά συναντάμε αξιόλογους καλλιτέχνες, όπως τον Ιωάννη Κορνάρο, η εικόνα του οποίου με τίτλο «Μέγας ει, Κύριε» (1770) βρίσκεται σήμερα στη Μονή Τοπλού. Τα σχολεία κατά τα πρώτα χρόνια τη Ελληνικής Επανάστασης έκλεισαν, αφού θεωρήθηκαν κέντρα αποστασίας και οι δάσκαλοι εκδιώχθηκαν. Τις τελευταίες δεκαετίες όμως του 17 ου αιώνα ιδρύθηκαν πολλά σχολεία με προσφορές ιδιωτών, ενώ τα μοναστήρια έγιναν κέντρα παιδείας και τέχνης. Λεπτομέρεια από την εικόνα «Μέγας ει, Κύριε» του Ιωάννη Κορνάρου Με την έλευση του πρίγκιπα Γεωργίου ως ύπατου αρμοστή της Ελλάδος το 1898 στην Κρήτη οι τέσσερις Μεγάλες Δυνάμεις έθεσαν το νησί υπό της προστασία τους, έτσι συναντάμε το Λασίθι να εποπτεύεται από τους Γάλλους. Το 1913, μετά από πολύχρονους αγώνες, η Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα και πλέον η τύχη της δεν διαφοροποιείται από την υπόλοιπη ελληνική ιστορία. Το 1941 η Σητεία καταλήφθηκε από τους Ιταλούς, οι οποίοι παρέμειναν στην πόλη μέχρι την άφιξη των Γερμανών, ενώ κατά τη διάρκεια της κατοχής οι Σητειακοί οργάνωσαν αντίσταση κατά των Γερμανών. Στην αντίσταση πήραν μέρος και οι μοναχοί της Μονής Τοπλού, η οποία κινδύνευσε να καταστραφεί ολοκληρωτικά από τους Ναζί. Σητεία, Αρχές 20 ού αιώνα 36

39 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Λαογραφία 2.4 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Οι κάτοικοι της Σητείας είναι από τους πιο φιλήσυχους Κρητικούς. Διακρίνονται για την αγάπη τους στη μουσική, το γλέντι και την ποίηση της μαντιν(ι)άδας. Σητειακός ήταν ο λογοτέχνης και ποιητής Κωστής Φραγκούλης με καταγωγή από τη Λάστρο, ο ξακουστός μαντιναδολόγος Χασαπλαδάκης Γιάννης ή Καβρός από τον Σταυρωμένο, καθώς και ο περίφημος βιολάτορας Στρατής Καλογερίδης. Η Σητεία, και ειδικότερα η περιοχή του οροπεδίου της Ζήρου, θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως η μήτρα της παραδοσιακής μουσικής της Ανατολικής Κρήτης, με πρωτομάστορα τον Ζηριώτη Χατζαντωνάκη Κωσταντίνο ή Φοραδάρη. Σπουδαίοι μουσικοί που ακολούθησαν είναι ο Χαρκιολάκης Γεώργιος ή Καλοχωριανός, ο Σολιδάκης Γιάννης ή Κιρλίμπας, ο Μαθιός Γαρυφαλάκης, ο Δερμιτζάκης Γιάννης κ.α. Αξίζει να αναφέρουμε ότι στη στειακή παράδοση η λύρα που συνοδευόταν από νταούλι, συνυπήρχε με το βιολί, το οποίο κυριάρχησε από τα μέσα του 20ού αιώνα και συνοδευόταν κυρίως από κιθάρα. Χασαπλαδάκης Γιάννης ή Καβρός Ο Καλοχωριανός λυράρης με τους γιούς του, Ζήρος Σήμερα, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, διοργανώνονται στα χωριά πολυάριθμα γλέντια, τα οποία συνδέονται με θρησκευτικές εορτές. Εκεί εκτός από τις γεύσεις της στειακής κουζίνας, μπορεί κανείς να απολαύσει τους αξιόλογους νεότερους καλλιτέχνες της στειακής μουσικής παράδοσης, αλλά και τους ντόπιους χορευτές. Ο αντιπροσωπευτικότερος χορός της ανατολικής Κρήτης, στον οποίο χαρακτηρίζονται μα και εκτιμώνται τόσο οι επιδέξιοι χορευτές, όσο και οι καλοί οργανοπαίχτες, είναι ο λασιθιώτικος πηδηχτός. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους τοπικούς χορούς που σώζονται μέχρι σήμερα, αποτελεί παραλλαγή του Μαλεβιζιώτη και στη Σητεία χορεύεται ως 37

40 ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Λαογραφία Σητειακός χορός στειακός πηδηχτός. Έχει ερωτικό χαρακτήρα και είναι επηρεασμένος από τη γενικότερη πολιτισμική ιδιαιτερότητα της Ανατολικής Κρήτης, στην οποία επικρατεί ο λυρισμός και ο ρομαντισμός. Το ύφος του χορού είναι ξεχωριστό γιατί αφενός είναι από τους λίγους στον οποίον εκτελούνται ζευγαρωτές φιγούρες στην αρχή του κύκλου και αφετέρου γιατί παρατηρείται εναλλαγή των χορευτικών μοτίβων κατά τη διάρκειά του. Ο στειακός πηδηχτός εξακολουθεί να χορεύεται στις χορευτικές εκδηλώσεις της περιοχής, αλλά όλο και σπανιότερα. Λαογραφικό Μουσείο Παλαικάστρου Μουσείο Νερού, Επάνω Ζάκρος Σήμερα, τα λαογραφικά μουσεία της περιοχής περισώζουν τα υπολείμματα των καθημερινών εκφράσεων των κατοίκων του νησιού από το πρόσφατο παρελθόν. Σε αυτά εκτίθενται ποικίλα χειροτεχνήματα, υφαντά, έπιπλα, ενδυμασίες, είδη κουζίνας, εργαλεία, κεραμεικά. Το Μουσείο Νερού της Επάνω Ζάκρου φιλοξενείται σε έναν από τους πολλούς νερόμυλους του χωριού και σκοπό έχει να αναδείξει παλαιές δραστηριότητες που σχετίζονταν με το νερό. 38

το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη

το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη TO ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ t o y BAI Στο βόρειο τμήμα των ανατολικών ακτών της Κρήτης, στο ακρωτήριο Σίδερο, και δίπλα στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

7. ΑΛΜΥΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Βρίσκεται 10 χλµ δυτικά της πόλης του Ηρακλείου µε πρόσβαση τόσο από παλιό παραλιακό δρόµο (Αµµουδάρα) είτε και από

7. ΑΛΜΥΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Βρίσκεται 10 χλµ δυτικά της πόλης του Ηρακλείου µε πρόσβαση τόσο από παλιό παραλιακό δρόµο (Αµµουδάρα) είτε και από 7. ΑΛΜΥΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Βρίσκεται 10 χλµ δυτικά της πόλης του Ηρακλείου µε πρόσβαση τόσο από παλιό παραλιακό δρόµο (Αµµουδάρα) είτε και από τη νέα εθνική οδό. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ο ποταµός δέχεται τα νερά

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

22. ΛΙΜΝΗ ΑΓΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων στον δρόµο προς τον Οµαλό φαράγγι Σαµαριάς. Κατάλληλος χώρος στάθµευσης κοντά στην

22. ΛΙΜΝΗ ΑΓΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων στον δρόµο προς τον Οµαλό φαράγγι Σαµαριάς. Κατάλληλος χώρος στάθµευσης κοντά στην 22. ΛΙΜΝΗ ΑΓΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων στον δρόµο προς τον Οµαλό φαράγγι Σαµαριάς. Κατάλληλος χώρος στάθµευσης κοντά στην εκκλησία πάνω στο δρόµο και εντός του οικισµού, στα νότια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόφιλη βλάστηση κοντά στο φράγµα

Υδρόφιλη βλάστηση κοντά στο φράγµα 11. ΦΡΑΓΜΑ ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑΣ ΚΑΙ ΠΟΤΑΜΟΣ ΑΝΑΠΟ ΑΡΗΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Από τον δρόµο Ηράκλειο-Πύργος µετά τη Λιγόρτυνο πάρτε το δρόµο για το χωριό της Πλακιώτισσας. Ακολουθείστε τον κύριο δρόµο που περνά µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

υνατότητες οικοτουριστικής ανάπτυξης στους υγροτόπους των ήµων του προγράµµατος LIFE ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μεσογειακοί υγρότοποι και λιµνοδεξαµενές

υνατότητες οικοτουριστικής ανάπτυξης στους υγροτόπους των ήµων του προγράµµατος LIFE ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μεσογειακοί υγρότοποι και λιµνοδεξαµενές υνατότητες οικοτουριστικής ανάπτυξης στους υγροτόπους των ήµων του προγράµµατος LIFE ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μεσογειακοί υγρότοποι και λιµνοδεξαµενές ήµος Ιεράπετρας, ήµος Αρκαλοχωρίου, ήµος Ρούβα, ήµος Θραψανού, ήµος

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Σεμινάριο Βάμος 25-11-2008 Γεωργία- Διατροφή- Ποιότητα ζωής ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Κλεόνικος Σταυριδάκης Υπεύθ. Α/θμιας Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνου Εισαγωγή Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

πανεπιστημιούπολη Καισαριανή Βύρωνας ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ Τοποθεσία Έτος ίδρυσης Έκταση Γεωγρ. Μήκος Γεωγρ. Πλάτος Υψόμετρο Προσανατολισμός Πέτρωμα Κατώτερη θερμοκρασία Ανώτερη θερμοκρασία Βροχόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Ηράκλειο 04-08-2015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Αρ. πρωτ: 5686 ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Ο Πενταδάκτυλος είναι μία από τις δύο οροσειρές της Κύπρου. Χωρίζει την πεδιάδα της Μεσαορίας από τις ακτές της Κερύνειας και θεωρείται το νοτιότερο τμήμα της ταυρο Δειναρικής Αλπικής

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΥΚΕΣ ΕΛΟΥΝΤΑΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ελούντα βρίσκεται 10 χλµ βόρεια του Αγίου Νικολάου στη θέση της αρχαίας Ολούς.

3. ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΥΚΕΣ ΕΛΟΥΝΤΑΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ελούντα βρίσκεται 10 χλµ βόρεια του Αγίου Νικολάου στη θέση της αρχαίας Ολούς. 3. ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΙ ΑΛΥΚΕΣ ΕΛΟΥΝΤΑΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ελούντα βρίσκεται 10 χλµ βόρεια του Αγίου Νικολάου στη θέση της αρχαίας Ολούς. Πρόκειται για οικισµό στο µυχό ενός κλειστού κόλπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Περιπατητικές διαδρομές στο Νέστο, τη Βιστωνίδα και την Ισμαρίδα

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Περιπατητικές διαδρομές στο Νέστο, τη Βιστωνίδα και την Ισμαρίδα 10005334, Λέξεις:958 Συντάκτης:Γιούλτση Π. Επείγον:5 Κατηγορία:Εσωτερικό Είδος:Ειδικό θέμα-ανάλυση Θέματα:Περιβάλλον, Ταξίδια και διαδρομές Θεσσαλονίκη (Ελλάδα), 31/05/2011 10:12 (ΑΠΕ-ΜΠΕ) ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τα πουλιά της Άνδρου και οι δράσεις για τη μελέτη και προστασία τους

Τα πουλιά της Άνδρου και οι δράσεις για τη μελέτη και προστασία τους Τα πουλιά της Άνδρου και οι δράσεις για τη μελέτη και προστασία τους Ρούλα Τρίγκου ασολόγος MSc Συντονίστρια Ενημέρωσης ράσεων ιατήρησης ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ- 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013, ΑΝ ΡΟΣ ιαχρονική παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : Ανάλυση περιοχών Προστασίας και Ειδικής Διαχείρισης με βάση το ΣΧΟΟΑΠ του πρώην Δήμου Ιτάνου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : Ανάλυση περιοχών Προστασίας και Ειδικής Διαχείρισης με βάση το ΣΧΟΟΑΠ του πρώην Δήμου Ιτάνου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : Ανάλυση περιοχών Προστασίας και Ειδικής Διαχείρισης με βάση το ΣΧΟΟΑΠ του πρώην Δήμου Ιτάνου (ΦΕΚ 498/2 10 2009) Π. 1. Περιοχές Ειδικής Προστασίας (Π.Ε.Π.) και Ειδική Ζώνη Ήπιας Βιώσιμης

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Ιστοσελίδες 2. Βιβλιογραφία 3. Εκθέματα στο ΜΦΙΚ 4. Φωτογραφίες 5. Videos Δρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων.

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΔΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΛΙΩΝ Προϋπολογισμός: 46.635,00 ΕΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

15. ΜΟΝΗ ΠΡΕΒΕΛΗ, ΕΚΒΟΛΗ ΚΑΙ ΚΟΙΛΑ Α ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΤΑΜΟΥ

15. ΜΟΝΗ ΠΡΕΒΕΛΗ, ΕΚΒΟΛΗ ΚΑΙ ΚΟΙΛΑ Α ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΤΑΜΟΥ 15. ΜΟΝΗ ΠΡΕΒΕΛΗ, ΕΚΒΟΛΗ ΚΑΙ ΚΟΙΛΑ Α ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Στην νότια ακτή 35 χλµ νότια του Ρεθύµνου και 8 χλµ ανατολικά του Πλακιά βρίσκεται η κοιλάδα του Μεγαλοπόταµου που καταλήγει στο φαράγγι

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Το παρόν Σχέδιο Διαχείρισης εκπονήθηκε στα πλαίσια της υλοποίησης του διακρατικού έργου Ελλάδα Κύπρος 2007 2013 με τίτλο «ΓΕΩΤΟΠΙΑ» και ειδικότερα αφορά στη Δράση 5.1.1 που ανέλαβε

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS)

Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) ΔΒΔ του οδικού άξονα Πάτρας- Πύργου, χλμ. 18-50 Έκταση ΠΠ (Ζώνες Α & Β): 160.000 στρμ. Κατά 50%, περίπου, σε Π.Ε. Αχαΐας και Ηλείας Δήμοι Δυτικής Αχαΐας και Ανδραβίδας

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Φεστιβάλ Προώθησης και Ανάδειξης των Τοπικών Προϊόντων του Δήμου Σητείας. «Σητείας Γη»

3 ο Φεστιβάλ Προώθησης και Ανάδειξης των Τοπικών Προϊόντων του Δήμου Σητείας. «Σητείας Γη» 3 ο Φεστιβάλ Προώθησης και Ανάδειξης των Τοπικών Προϊόντων του Δήμου Σητείας «Σητείας Γη» Πρόγραμμα Εκδηλώσεων Παρασκευή: 19 Σεπτεμβρίου 2014 18.00 Έναρξη φεστιβάλ Παρουσίαση εκθεσιακών περιπτέρων στην

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης Κατευθυντήριοι άξονες του έργου «Ανάπτυξη του τουρισμού και διαχείριση επισκεπτών στην προστατευόμενη περιοχή του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης» Για την ομάδα έργου: Παλάσκας Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Προστασίας και Καταγραφής της Γεωλογικής κληρονομίας κατά την εκπόνηση ΜΓΚ. Δυνατότητες

Προστασίας και Καταγραφής της Γεωλογικής κληρονομίας κατά την εκπόνηση ΜΓΚ. Δυνατότητες Δυνατότητες Προστασίας και Καταγραφής της Γεωλογικής κληρονομίας κατά την εκπόνηση ΜΓΚ Χαράλαμπος Φασουλάς Υπεύθ. Τμ. Γεωποικιλότητας, ΜΦΙΚ Υπεύθ. Γεωπάρκου Ψηλορείτη Συντονιστής Ελληνικού Φόρουμ Γεωπάρκων

Διαβάστε περισσότερα

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000 ,,, LIFE+ /NAT/CY/ Χάρτης του Μικρο-αποθέματος του φυτού *Ophrys kotchyi Περιοχή Μιτσερού,, DEVELOPMΕNT PROGRAMME Οικότοποι Natura Γεωργικές Καλλιέργειες,, Ισοϋψείς γραμμές (ισοδιάσταση m) Όρια Μικροαποθέματος

Διαβάστε περισσότερα

5. ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΧΩΡΙΚΕΣ & ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

5. ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΧΩΡΙΚΕΣ & ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 5. ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΧΩΡΙΚΕΣ & ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ 5.1 ΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΟΥ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η υπό εξέταση θέση εγκατάστασης βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα''

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' ''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' Ο Σεπτέμβριος ως μεταβατικός μήνας από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο, ιδιαίτερα το πρώτο δεκαήμερο,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ «ΧΑ-ΠΟΤΑΜΙ» ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑ ΚΑΙ ΒΙΟΤΟΠΟΙ

ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ «ΧΑ-ΠΟΤΑΜΙ» ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑ ΚΑΙ ΒΙΟΤΟΠΟΙ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ... 1-1 1.1. Εισαγωγή Στοιχεία Σχεδίου... 1-1 1.2. Διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Σ.Π.Ε.)... 1-5 1.3. Σύντομη περιγραφή ακινήτου... 1-6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί ονοματολογίας

Ορισμοί ονοματολογίας Περιγραφή των τύπων κάλυψης γης του Corine 2000 Απόδοση στα ελληνικά: Ρούλα Τρίγκου 1. Τεχνητές επιφάνειες Ορισμοί ονοματολογίας 1.1. Αστική οικοδόμηση 1. 1. 1. Συνεχής αστική οικοδόμηση Το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής

Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντακόπουλος Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΟΥΣ 9

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΟΥΣ 9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΥΧΟΥΣ 9 Στάδιο Β1 Τεύχος 9 Β.1.1:... Πρόταση Αναθεώρησης Εξειδίκευσης του θεσμοθετημένου ΠΠΧΣΑΑ (ΦΕΚ 1486Β/2003).... 1 Τεύχος Τοπίου... 1 Β.1.1.στ.1: Εισαγωγικά... 1 Β.1.1.στ.2:

Διαβάστε περισσότερα

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας.

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας. Το Νησάκι είναι άλλο ένα ήσυχο και γραφικό χωριό στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τους παλιούς χωρικούς, το Νησάκι ήταν ένα μικρό βραχώδες νησί, το οποίο ενώθηκε με την στεριά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα