...δεν θα καίγεται ο κόσμος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "...δεν θα καίγεται ο κόσμος"

Transcript

1

2 Πώς ορίζεται εκείνη η -σχεδόν μαγική- στιγμή που ένα σύνολο ατόμων καταφέρνει να υλοποιήσει το όραμα που έχει για ένα κοινό σκοπό; Και πώς αυτός ο ορισμός όταν παίρνει σάρκα και οστά σε επίπεδο δημιουργίας και προσωπικής έκφρασης, τελικά πραγματώνεται; Μία τέτοια «δυσκολία» αντιμετωπίζουν όσοι και όσες ασχολήθηκαν, ασχολούνται και θα ασχολούνται με το εγχείρημα που λέγεται Freequency. Ένα εγχείρημα που ξεκίνησε ως διαδικτυακός ραδιοφωνικός σταθμός (αποκλειστικά) και μετεξελίσσεται σε ένα δίαυλο επικοινωνίας μέσω του γραπτού λόγου και της ραδιοφωνικής έκφρασης. Η ανάγκη για αδιαμεσολάβητη και μη χειραγωγούμενη ενημέρωση που βασίζεται και ανοίγει στο πεδίο της Τέχνης (με όποια μορφή και αν εκφράζεται αυτή) και της πολιτικής αντίληψης των πραγμάτων, είναι η κινητήρια δύναμη των ανθρώπων που απαρτίζουν το εγχείρημα. Μία προσπάθεια για ένα πολυσυλλεκτικό Μέσο που δεν αντιλαμβάνεται την δημιουργία με όρους αγοραίους. Κριτήριό μας είναι το ενδιαφέρον που βρίσκουμε στην επικοινωνία, στη μουσική, στις παραστατικές τέχνες, στην πολιτική και στους ανθρώπους που είναι «κοινωνοί» αυτών των εννοιών. Η συνεργασία (μέσω της δικτύωσης) και η παρουσίαση ανάλογων εγχειρημάτων είτε στο κοινωνικό είτε στο καλλιτεχνικό πεδίο είναι για μας ζητούμενο και μία από τις συλλογικές απαντήσεις μας στις επιθέσεις που δεχόμαστε και θα δεχθούμε....δεν θα καίγεται ο κόσμος γύρω μας, και εμείς θα ακούμε μουσική. ας καίμε τον κόσμο γύρω μας, μετά μουσικής συντονισμός ύλης/επιμέλεια Ελβίρα κώστας τ. Emilo Toni Caramba Constant. Sphin. συντακτική ομάδα Κλέαρχος Άρης Α.Π. Ξένια Π. Ορέστης. Ν.Σ. Γαβριήλ filiomagenta εξώφυλλο/οπισθόφυλλο WD φωτογραφία εξωφύλλου BigAlejandro δημιουργικό Άρης Μαρία Κ. Σχέδιο εξωφύλλου: Capture (Αθήνα.Εξάρχεια.2013) οπισθόφυλλου: Believe In Angel? (Αθήνα.Πλατεία Βάθης.2013) Φωτογραφία εξωφύλλου: BigAlejandro Κόστος εκτύπωσης: 2 Ευχαριστούμε... τον WD για τα σχέδια τον Γιώργο Τριανταφυλλάκο για την ευγενική παραχώρηση των γραμματοσειρών

3 γνωρίζοντας τον wd 6 la grande bellezza 8 συνέντευξη με lethe & earth of distrust 10 monsanto: 16 φυτρώνει εκεί που δεν την σπέρνουν ήρθατε να μας πάρουτε; 24 tedx: είναι ο δρόμος για την κόλαση 28 στρωμένος με καλές προθέσεις; στη γκαλερί του μόχθου 38 -Πιστεύεις πως θα είναι καλύτερο το 2014; -Όχι! -Μα γιατί; Εσένα καλά σου πήγε το Δε νομίζω Κοιτάς γύρω σου και βλέπεις μία εσωτερίκευση της ήττας. Μία συλλογική κατάθλιψη. Και μπορείς και με ρωτάς ακόμα αν θα είναι καλή χρονιά αυτή που ξεκίνησε; Καλά κάνεις και με ρωτάς όμως, γιατί μπορώ να σου πω τι βλέπω. Οι άνθρωποι και οι αντιστάσεις τους έχουν φτάσει στα απώτερα όριά τους. Όταν το σώμα μπαίνει ανάχωμα ως το τελευταίο σύνορο στον εξευτελισμό και την ταπείνωση. Δε μπορώ να φανταστώ τι μπορεί να νιώθει κάποιος όταν κάνει απεργία πείνας για πάνω από 50 μέρες. Και μάλλον δε θα μπορέσω ποτέ Μπορώ όμως να του σταθώ ακόμα και αν δεν έχει φανταστεί ποτέ ότι θα το έκανα, γιατί αγνοεί την ύπαρξή μου. Είμαι εκεί όμως. Κόσμος μιλάει πλέον, συναντιέται, δρα, πολλές φορές ηλιθιωδώς, αλλά δρα. Η καταστολή του αυθόρμητου και της σκέψης βρίσκει ακόμα κάποια εμπόδια. Τα σώματά μας και τις πράξεις μας. Μάλλον θα σε τσακίσουν όπου σε βρουν. Ακόμα και σε έναν βρεφονηπιακό σταθμό να καταλήξεις κυνηγημένος, θα σε ισοπεδώσουν. Αλλά εσύ πάλι εκεί έξω. (Και) για αυτούς που δεν είναι έξω. Όταν πάνω από 1000 άτομα ανά την επικράτεια κρατούν ζεστούς τους εαυτούς τους και τους «τυχερούς» των σωφρονιστικών ιδρυμάτων πριν αλλάξει και τυπικά ο χρόνος, τότε μπορώ να σου πω ότι δε θα είναι καλύτερο το νέο έτος. Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, όταν υπάρχει ακόμα εκεί έξω ένα από τα πιο χυδαία κατασκευάσματα που σκέφτηκε ανθρώπινος νους. Μπορώ να σου πω όμως ότι θα είναι πιο δυνατή η χρονιά. Όχι γιατί το επιλέξαμε. Αλλά γιατί δεν έχουμε άλλα περιθώρια. Όχι να μην πάμε ένα βήμα πιο πίσω - ούτε καν για να μείνουμε εδώ. Γ.

4 Επιλέγεις μόνο δημόσιους χώρους για να εκθέσεις τα έργα σου; Αν ναι, γιατί; Βιοπορίζεσαι από αυτό που κάνεις; κολλήσεις. Έτσι προέκυψε το Drawing. Το Wild έχει να κάνει περισσότερο με την ελευθερία έκφρασης που μου δίνει ο αστικός χώρος. Γνωρίζοντας τον WD Όχι, τα έργα μου δεν είναι μόνο στον δημόσιο χώρο. Έχω δύο επιλογές: τον δρόμο και τους εκθεσιακούς χώρους. Στον δρόμο από τη μία, ο καθένας που θα περάσει -τυχαία ή σκόπιμαμπροστά από κάποιο έργο μου μπορεί να «επικοινωνήσει» μαζί του με την αμεσότητα που μόνο ο δημόσιος χώρος μπορεί να δώσει. Μπορείς να μοιραστείς τις σκέψεις σου με πολύ περισσότερο κόσμο. Και δε μιλάμε και για την επαφή που έχεις κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του έργου, που είναι ένα ακόμη πολύ ενδιαφέρον κομμάτι του να κάνεις πράγματα στον δρόμο. Είσαι σε κοινή θέα με ό,τι αυτό συνεπάγεται, θετικό ή αρνητικό. Στους κλειστούς εκθεσιακούς χώρους από την άλλη, τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Δεν υπάρχει αυτή η ζωντάνια και όλα είναι κάπως «αποστειρωμένα». Βέβαια, πρέπει να ζήσω από αυτό που κάνω και να μπορέσω παράλληλα και να υποστηρίξω τη δουλειά μου στο δρόμο, κάτι που απαιτεί ένα καλό budget για χρώματα, υλικά κλπ. Αν δεν κάνουμε λάθος WD σημαίνει Wild Drawing. Το πρώτο συνθετικό αφορά την τεχνική σου ή το περιεχόμενο του μηνύματος; Ξεκινώντας το 2000 στο Bali έκανα murals (freeq-σημείωση: πληθυντικός του mural=τοιχογραφία), αλλά όταν ήρθα στην Αθήνα το 2006 δεν ήξερα πώς λειτουργούν τα πράγματα εδώ. Οπότε προτίμησα τα paste up: σχέδια με μελάνι στο χαρτί, που το μόνο που χρειάζεσαι είναι λίγος χρόνος για να τα Χρησιμοποιώντας τον δημόσιο χώρο ως μέσο προπαγάνδισης και επικοινωνίας, μας προβληματίζει πού θα τοποθετήσουμε το μήνυμά μας. Πιθανώς κάθε τοίχος και επιφάνεια στο αστικό περιβάλλον είναι ένας δυνάμει καμβάς για σένα. Πώς νιώθεις όταν βλέπεις έργα πατημένα από αφίσες; Δεν ξέρω ακριβώς, είναι μάλλον παράξενο... Ο δημόσιος χώρος ανήκει σε όλους και υπό αυτή την έννοια όλοι μπορούν να τον χρησιμοποιήσουν σαν μέσο έκφρασης. Ακόμη και να πατηθεί κάποιο έργο σε έναν τοίχο, κάποιο άλλο θα γίνει σε κάποιον άλλο. Αυτό είναι η τέχνη του δρόμου. Τα έργα γεννιούνται, ανθίζουν και πεθαίνουν στον δρόμο. Από τη στιγμή που κάνεις κάτι στον δημόσιο χώρο γενικά, ξέρεις ότι είναι εφήμερο. Ακόμη κι έτσι όμως, θέλω να το κάνω. Αν ήθελα κάτι για να μείνει, θα έκανα μόνο πίνακες. Έχεις βαλθεί να σιάξεις εξωτερικά όλα τα Εξάρχεια; Χαχαχα Όχι! Απλά τα Εξάρχεια ήταν για μένα love at first sight, από την πρώτη στιγμή που ήρθα στην Αθήνα. Τα Εξάρχεια είναι πολύχρωμα, είναι δυναμικά, είναι όπως πρέπει. Δεν είναι λογικό, λοιπόν, να βάφω συχνά στα Εξάρχεια; 7

5 La grande Bellezza της Α.Π. Ο Πάολο Σορεντίνο (Paolo Sorrentino) τριγυρνά στη Ρώμη, μια πόλη στην οποία ο Ναπολιτάνος σκηνοθέτης δηλώνει πως πάντα θα νιώθει τουρίστας χωρίς εισιτήριο επιστροφής. Αυτή τοποθετεί στο κέντρο της καινούριας μεγάλου μήκους ταινίας του. Η βόλτα του στο γερασμένο παρόν και πάντα στο παρελθόν, ανοιγμένη στο τρομακτικό μέλλον. Μπορεί κάποιος στα 65 του να βρει την τέλεια ομορφιά, αν υποθέσουμε πως δικαιούται να την αναζητά; Ο κυνικός χαρακτήρας της ταινίας ξέρει που να μην την ψάξει: στα χλιδάτα εστιατόρια, τα έξαλλα πάρτι, τη βαθυστόχαστη λογοτεχνία και τις πειραματικές περφόρμανς. Ίσως κάποιο νόημα να κρύβεται στην ειλικρίνεια της αλητείας του, τον ίδιο τον κυνισμό του, την αποδοχή της αποτυχίας του και το τίποτα της καθημερινής του διασκέδασης. Ο σαρκαστικός μηδενισμός του θυμίζει, κάθε φορά που επιχειρεί να βρει ένα νόημα, πως ο θεός πέθανε, μαζί με την πνευματικότητα, τους σημαντικούς ανθρώπους, τους ανθρώπους του, τα πάθη, τη συντροφικότητα, τη λαγνεία και τα σπουδαία λόγια. Ο Σορεντίνο έχει δει πολύ κινηματογράφο και αυτό αναγνωρίζεται υπέροχα στην Τέλεια Ομορφιά, μέσα από πυκνές αναφορές στον κινηματογράφο του Φελίνι, την εστέτ Ρώμη του Γκριναγουέι στο Η κοιλιά του αρχιτέκτονα (1987), τους κωμικά αινιγματικούς χαρακτήρες που θυμίζουν ήρωες του Ντέιβιντ Λιντς, την queer ατμόσφαιρα του Αλμοδόβαρ και τον ήχο των ταινιών του Κισλόφσκι. Οι αναφορές του αυτές δένουν σε μια προσωπική σύνθεση που δεν επιτρέπει κακοπροαίρετες συγκρίσεις, παρά μόνο την απόλαυση του να διαβάζεις σε μια οικεία και αγαπημένη γλώσσα. Ένα αστείο υπαρξιακό δράμα Ο Σορεντίνο τοποθετεί επίσης στο κέντρο της βόλτας του την απώλεια. Το θάνατο. Κίνητρο του ήρωά του για να περιπλανιέται, να συζητά, να θλίβεται βαθιά και να αναζητά ένα νόημα, να αστειεύεται και πάντα τελικά να θλίβεται, είναι μια έντονη συνειδητότητα και παρουσία του θανάτου. Όταν κάτι υπάρχει και τελειώνει θα πρέπει να νοηματοδοτήσει την ύπαρξή του. Παρ' ολ' αυτά η νεότητα του Τζεπ (Jep) απέρριψε τόσο ολοκληρωτικά κάθε τι που δίνει παραδοσιακά νόημα στις ζωές, που δε μπορεί τίποτα πια να δώσει σημασία, μια αλήθεια, μια μεγάλη αφήγηση. Μένει απλά η κυνική ευφυΐα του. Τελικά η ίδια η ταινία φαίνεται να κινητοποιείται από αυτή την αναζήτηση. Και εκείνο που στο τέλος μένει είναι η ίδια η ταινία. Η ιδιαιτερότητα και ο προσωπικός χαρακτήρας ενός γοητευτικού ταξιδιού. Δεν ξέρω αν αυτός είναι ένας ελκυστικός τρόπος να νοηματοδοτήσει κανείς τη ζωή του, ο Σορεντίνο πάντως κατορθώνει έτσι να δικαιολογήσει την ταινία του. Ήχος και εικόνα στο ίδιο πνεύμα Η αισθητική του σκηνοθέτη δεν εξαντλείται ούτε στην πολυτελή, ούτε στη νοσταλγική, ούτε στη μποέμικη εκδοχή της Τέλειας Ομορφιάς, αλλά αναδεικνύει μια γεμάτη αντιφάσεις σύνθεση: Το Dies Irae 1, από το άλμπουμ του Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ, Requiem for my Friend (1998), έναν επικήδειο του συνθέτη στον φίλο του σκηνοθέτη Κριστόφ Κισλόφσκι, ακολουθείται από το καρναβαλικό Far l Amore, και το I Lie του Ντέιβιντ Λανγκ (David Lang). Κινηματογραφεί έξαλλα πάρτι και του οίκους και λειτουργούς του θεού, τη Ρώμη, τη νύχτα, τους τουρίστες και τα στριπτιτζάδικα, περφόρμερ και 1 Dies Irae - Μέρα Οργής: λατινικός ύμνος του 13ου αιώνα, που αποτελεί μέρος της καθολικής επικήδειας λειτουργίας (ρέκβιεμ) και περιγράφει τη μέρα της κρίσης. ιερόδουλες, φοροφυγάδες, το Κολοσσαίο, περαστικούς και ξεναγούς, με έναν υποδειγματικό ρυθμό που μάλλον του χαρίζει η υψηλή ταχύτητα κινηματογράφησης. Ενώ η μνήμη - του Τζεπ - απασχολεί διαρκώς την ταινία, η φωτογραφία του Σορεντίνο δεν είναι νοσταλγική, αλλά παραμένει σκληρά σύγχρονή και για αυτό ουσιαστικά ρεαλιστική. Ίσως αυτός είναι ο λόγος που δε νιώθεις να εκβιάζεσαι μέσω μιας μελοδραματικής αισθητικής, ούτε όμως να πιέζεσαι από την πεζότητα. Με τους διαλόγους χτίζεται ένα νευρώδες σενάριο, που δεν εγκαταλείπει τον θεατή για περίπου δυόμιση ώρες, ενώ οι χαρακτήρες, αν και αρκετά υποδειγματικοί, είναι απολαυστικότατοι στην τραγικότητα και τη γελοιότητά τους. Μεστή και η γνωριμία μας με τον Τζεπ, τον κεντρικό ήρωα της Τέλειας Ομορφιάς, στον οποίο ο ίδιος o Σορεντίνο σε συνεντεύξεις του, αποδίδει στοιχεία αυτοβιογραφικά. Όχημα αυτής της άμεσης πρόσληψης, η ευστοχία, το κυνικό χιούμορ και η ευθύτητα του σχεδόν αφηγηματικού λόγου του Τζεπ. H Τέλεια Ομορφιά νομίζω ότι έχει έναν υποδειγματικό κινηματογραφικό ρυθμό και επίσης είναι μια ταινία που φρόντισε την έκφραση του δημιουργού της, όσο την απόλαυση του θεατή της. Κινηματογράφος να τον βλέπεις και να τον ξαναβλέπεις. Να τον πίνεις. Ούτε βαρύς, ούτε ελαφρύς. Και επίσημη υποψηφιότητα της Ιταλίας στην κατηγορία ξενόγλωσση ταινία, για τα επικείμενα Όσκαρ. Ο Ναπολιτάνος σκηνοθέτης, Πάολο Σορεντίνο, απαντά σε εκείνους που συγκρίνουν τη δουλειά του με ταινίες του Φελίνι: Οι ταινίες μου θυμίζουν ίσως έργα του Φελίνι, μα εκείνα είναι αριστουργήματα, η ταινία μου είναι απλά μια ταινία το Επιτέλους απλά μια σπουδαία ταινία. La Grande Bellezza σκηνοθεσία Paolo Sorrentino πρωταγωνιστούν Toni Servillo, Carlo Verdone, Sabrina Ferilli

6 Συνέντευξη με Lethe και Earth Of Distrust των Άρη, Γαβριήλ και Κλέαρxου Το σκεπτικό ήταν σχετικά απλό. Έξι λιτές ερωτήσεις, ανοιχτές σε ερμηνείες και απαντήσεις. Δύο μπάντες της εγχώριας underground ακραίας σκηνής, με τη δική τους πορεία και στάση. Κάπου τέμνονται, κάπου λοξοδρομούν. Ο πλούτος όμως που υπάρχει εκεί έξω είναι τεράστιος και ήταν αυτό που μας εκκίνησε ώστε να μιλήσουμε μαζί τους και να μπούμε στη διαδικασία να δημιουργήσουμε αυτό που θα έχετε στις οθόνες και στα χέρια σας, σε λίγο καιρό. Underground: επιλογή ή αυτοσκοπός; ExOxDx: Το underground όταν γίνεται αυτοσκοπός, μάλλον δε θα έπρεπε να το λέμε καν underground. Δε νομίζουμε βέβαια ότι τίθεται και κάτι σαν θέμα επιλογής. Μάλλον στην περίπτωσή μας αποτελεί μονόδρομο. Και ναι, είμαστε ευτυχείς γι αυτό. Άλλωστε τελικά στο underground βρίσκονται τα μεγαλύτερα διαμάντια και το πιο σωστό attitude. Το μόνο που ζητάμε είναι σεβασμός και υποστήριξη. Και στο underground υπάρχουν και τα 2 ακόμη, ευτυχώς. Δεν το λέμε επειδή θέλουμε να ανήκουμε κάπου, απλώς κάπου εκεί μέσα σε όλες αυτές τις έννοιες βρίσκουμε τον εαυτό μας και κόσμο όμοιο... μια κινητήρια δύναμη αν θέλετε... έτσι πιο ρομαντικά. Lethe: Τίποτα από τα δύο. Η φάση underground είναι καθαρά ποσοτικό θέμα και συγκεκριμένα δημοτικότητας. Δεν έχει καμία ουσιαστική βάση και δεν προκύπτει έπειτα από προβληματισμό. Η ίδια η μπάντα δεν παίρνει κάποια θέση ούτε εκθέτει τις ιδέες της. Είναι μία ταμπέλα του μουσικού τύπου για όσους φετιχιστές καβλαντίζουν με τέτοια πράματα και νομίζουν πως άμα ακούνε κάτι που δεν ακούει ο δίπλα και ο παραδίπλα τότε ίσως και να ξεχωρίσουν από το κοπάδι. Άμα δώσεις κώλο για χρήμα που θα σπρώξει το όνομά σου, ξάφνου είσαι mainstream και για να μείνεις εκεί πρέπει να κρατηθείς με νύχια και τσιμπούκια. Δε νιώθουμε κάποια και καλά πηγαία ανάγκη ότι πρέπει να μας ακούει ολοένα και περισσότερος κόσμος και η πραγματικότητα είναι ότι με τις επιλογές που έχουμε κάνει και με το ύφος της μουσικής μας δεν θα ξεφύγουμε από τη φάση «underground μπάντα». Καλύτερα έτσι. Έτσι κι αλλιώς το σημαντικό εδώ είναι εάν θα επιλέξεις να επενδύσεις σε ουσιαστικές και ισότιμες σχέσεις αλληλεγγύης μέσα σε αυτή τη φάση ή αν θα πουλήσεις κούφιο σταριλίκι. Και η αλήθεια είναι πως δεν είναι και ιδιαίτερα δύσκολο να γίνει κανείς βλαχοδήμαρχος στην κλίκα του... Επικοινωνία με το κοινό στις συναυλίες: καβλάντα, σεβασμός ή και τα δύο; ExOxDx: Και τα δύο σίγουρα. με τον σεβασμό να προέχει όμως. Και η καβλάντα με μέτρο. Τόσο όσο χρειάζεται για να ζωηρέψεις μια συναυλία, χωρίς να κουράσεις και να γίνεις γραφικός. Και λέμε τον σεβασμό πρώτο επειδή πραγματικά θεωρούμε πολύ σημαντικό το γεγονός ότι ο κόσμος έρχεται να σε δει επειδή έχει αναγνωρίσει τη δουλειά σου. Ακόμη κι αν έχει έρθει τυχαία όμως, σίγουρα με σεβασμό τον κερδίζεις, πέρα από το όποιο έργο σου. Και η σχέση αυτή που χτίζεται σίγουρα αποτελεί κάτι μεγαλειώδες. Lethe: Το σημαντικό είναι να υπάρχει επικοινωνία με τους ανθρώπους ατομικότητες σε μία συναυλία. Με το κοινό δεν υπάρχει επικοινωνία ή σεβασμός. Η μπάντα είναι ο φαλλός ξίφος και το κοινό είναι η μήτρα άγιο δισκοπότηρο που ξερνάει φράγκα στο merch. Μία καθαρά πατριαρχική σχέση με έντονα τα χαρακτηριστικά του βιασμού (scream for me Athens). Κοίτα, όταν συμμετέχεις/ συνδιοργανώνεις συναυλίες με οριζόντιες δομές, ο σεβασμός λίγο πολύ είναι κάτι που προϋπάρχει μόνο και μόνο από την προσέγγιση που επιχειρείς. Ή τουλάχιστον αυτό γίνεται στις περισσότερες των περιπτώσεων.. Lethe 11

7 Μουσική: έκφραση ή εργαλείο; ExOxDx: Έκφραση οπωσδήποτε. Έχουμε τόσα πράγματα μέσα μας που θέλουμε να εξωτερικεύσουμε και η μουσική είναι το σύνολο όλων αυτών, η μετατροπή αν θέλετε των εσωτερικών κόσμων μας, των σκέψεων και των ερεθισμάτων μας σε μια μορφή τέχνης. Κάτι που σίγουρα αποτελεί και αναπόσπαστο κομμάτι και της καθημερινότητας του κόσμου, αλλά και της ζωής γενικά. Αν μπούμε στη λογική να χαρακτηρίσουμε τη μουσική σαν εργαλείο, της δίνουμε άλλη έννοια. Κάτι σαν έναν τρόπο για να περάσουμε κάποια μηνύματα. Κάτι που κι εμείς κάνουμε φυσικά μέσα από το δικό μας πρίσμα. Lethe: Είναι ό,τι ακριβώς θελήσεις να είναι και αυτό αλλάζει όταν θελήσεις να είναι κάτι άλλο. Είναι η καυτή σαραντάρα που, μόλις έφηβος τότε, μπάνιζες στο απέναντι μπαλκόνι να απολαμβάνει μια πληθώρα από ερωτικούς συντρόφους, ενώ σε είχε μάθει η τηλεόραση για soulmates και παρόμοια σαθρά κατασκευάσματα, αλλα είναι και η μάνα σου που σε έπιασε να φραπεδιάζεις το σαλάμι σου λίγο αργότερα και, με τις ευλογίες της εκκλησίας, συνέδεσες το μάταιο εκείνο σπέρμα με τις τύψεις και τη ντροπή. Έκφραση είναι πρώτα από όλα, αφού μπορείς να εκφράσεις ανησυχίες, βιώματα και προβληματισμούς. Ακόμα και όταν τα δίνεις όλα σε κάποιο πιτ εκφράζεις στον εαυτό σου την απορία σου που κάποτε ασπάστηκες κάποιου είδους ανούσιο πασιφισμό και τη συνειδητοποίηση πως κατά βάθος η βία είναι ένα χαρακτηριστικό που σε διαρρέει από τη κορυφή ως τα νύχια σαν άνθρωπος/ ζώο που είσαι. Τραγουδώντας μαζί με τον χ ψ ατάλαντο/κατασκευασμένηκαριέρα για έναν ακόμα τραγικό χωρισμό μπορείς να εκφράσεις και το πόσο ρηχός πραγματικά είσαι, αφού και όλοι γύρω σου το ίδιο κάνουν. Τι κοιτάς εμένα; Εργαλείο πάλι γίνεται χωρίς πολλά-πολλά, ανάλογα με τη χρήση της, είτε θες να διαφημίσεις τους κοιλιακούς σου απλά και μόνο για να γαμήσεις, είτε θες να βασανίσεις κρατούμενους στο γκουαντανάμο. Πάνω από όλα όμως η μουσική είναι ένα μαγαζί και αυτό είναι κάτι που ξεχνιέται εύκολα, γιατί από τη μία η βιομηχανία παραγωγής φτηνών συναισθημάτων κάνει μια χαρά τη δουλειά της, ενώ από την άλλη όλοι μας λίγο πολύ έχουμε μάθει πλέον υποσυνείδητα να μεταφράζουμε τα πάντα σε χρήμα και κάποιοι έχουν βολευτεί ανησυχητικά πολύ σε αυτό το καινούργιο τους δέρμα... Πώς αντιλαμβάνεστε τον όρο τέχνη; ExOxDx: Οτιδήποτε μπορεί να ανεβάσει το πνεύμα του ανθρώπου, κάτι που όταν γίνεται είναι πολύ μακριά από οποιαδήποτε καθημερινότητα που θα σε παιδέψει και θα σε κουράσει. Κάτι που σε κάνει να θες να ασχοληθείς μαζί του. Κάτι που σε κάνει να θες να μπεις στη σφαίρα του και να αφήσεις ένα κομμάτι της ψυχής σου για πάντα εκεί. Μια διέξοδος, ένα σύμπλεγμα όμορφων (ή και όχι) εικόνων, γραμμάτων ή ήχων που θα κινήσουν το μυαλό, θα αναμοχλεύσουν τη μνήμη και θα σε κάνουν καλύτερο. Ή απλώς θα σε κάνουν να σκεφτείς. Lethe: Μμμμ... η τέχνη... Τέχνη είναι το πρώτο χιόνι. Τέχνη είναι ένα βάζο με μήλα, μπανάνες και αχλάδια. Τέχνη είναι ο κόσμος ολόκληρος. Τέχνη είναι και να αποδομείς τον κόσμο γύρω σου και να προβάλεις εκεί την ψευδαίσθηση που σου ψιθύρισε ο δίπλα. Τέχνη λέμε αυτό που κάποτε λέγαμε μαγεία και πια το βρίσκουμε μόνο στα c.g.i. και στη διαφήμιση. Τέχνη είναι η οφθαλμαπάτη. Τέχνη είναι και η αφαίρεση. Τέχνη είναι σιλικόνη, τακούνια και τσιμπούκια. Τέχνη είναι 100 σπασμένα πιάτα, μπουζούκια και δυο μυτιές στα γρήγορα. Τέχνη είναι και τα κουλουράκια της γιαγιάς σου. Τέχνη πάνω από όλα είναι η πρώτη τσόντα, μετά απομυθοποιείται όμως. Τέχνη είναι η μόντα που σκαρφίστηκες τελευταία στιγμή. Τέχνη είναι και το τουπέ. Τέχνη είναι να τραγουδάς για πράγματα που αφορούν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αγοραστικό κοινό και να μην εμβαθύνεις σε ουσιαστικά ζητήματα. Τέχνη είναι να μιλάς με στόμφο για παπάντζες και να τις βαφτίζεις τέχνη. Τέχνη είναι και τα κουρέλια που φοράς. Τέχνη είναι και κάθε μόδα και νέα τάση που άφησες πίσω σου ένα κλικ φτωχότερος. Τέχνη είναι να επαναλαμβάνεις 1000 φορές την ίδια λέξη για να θολώσεις την εικόνα, η δημοσιογραφία δηλαδή. Τέχνη είναι και η επικοινωνία. Τέχνη είναι η σαβούρα που ποστάρεις στο διαδικτυακό σου τοίχο, σε χαρακτηρίζει και σε στιγματίζει. Η τέχνη θέλει ένα like από σένα. Victimology by Earth Of Distrust [front cover] 12 13

8 Τέχνη είναι όταν πείθεσαι ότι περισσότερο από άνθρωπος είσαι οπαδός/τηλεθεατής/καταναλωτής, θύμα της τέχνης είσαι τότε. Η τέχνη θέλει copyright γιατί τα φράγκα είναι ιερά, η τέχνη όμως όχι και πρέπει κάπως να ζήσουν και τα λαμόγια της ΑΕΠΙ, είναι και δύσκολοι οι καιροί. Τέχνη τελικά είναι κάτι το οποίο το εκτιμάς ανάλογα με το πόσο το πληρώνεις. Κάθε τέτοια έννοια αλλάζει με το χρόνο και παίρνει το νόημα που τις δίνει η εκάστοτε κοινωνία με όλη τη σαβούρα που σέρνει στα κεφάλια της. Ας πάει να ψοφήσει η τέχνη λοιπόν. Εμείς γουστάρουμε το θόρυβο... DIY: δέσμευση ή λύτρωση; ExOxDx: Λύτρωση φυσικά. Δεν υπάρχει πιο σημαντικό πράγμα από το να μπορείς να κάνεις μόνος σου τις δουλειές σου χωρίς συμβόλαια και «από πάνω». Το συναίσθημα του να πάρεις στα χέρια σου μια ολοκληρωμένη δουλειά σου, ξέροντας ότι βγήκε από τα δικά σου χέρια και με τις δικές σου δυνάμεις είναι ανεκτίμητο. Αν μια μπάντα μπει σε λογικές δέσμευσης πριν από αυτή της λύτρωσης, κάπου χάνει το παιχνίδι. Δε στηρίζουμε τις εταιρείες, απλώς πιστεύουμε ότι πρώτα πρέπει να σκεφτείς το πόσο σημαντικό είναι το DIY προτού καν περάσει από το μυαλό σου η απόρριψη ο,τιδήποτε άλλου. Στην Ελλάδα πάντως επικρατεί ακόμη μεγάλη σύγχυση όσον αφορά το θέμα αυτό. Lethe: Πολλοί το χουν πιάσει αυτό το θέμα και το χουν ερμηνεύσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο και κάποιοι όπως τους βόλεψε... Σήμερα πάντως ένα μέρος της d.i.y. σκηνής μοιάζει περισσότερο με μία μικρή εναλλακτική αποικία της μουσικής βιομηχανίας, το καρότο για μία μερίδα του αγοραστικού κοινού που δεν είχε απορροφηθεί από τη σαπίλα της. Να σου λοιπόν και ο θίασος με όλες τις φανφάρες του, τα φώτα του και τα καλοπιάσματα, με τα copyright και τις μηνύσεις του και όλο το συρφετό από μανατζαραίους, διαφημιστές και λοιπούς ενδιάμεσους να υποβαθμίζουν/ εξαλείφουν την έκφραση ενός κορόιδου και να τη μοσχοπουλάνε ως θέαμα για να καλύψουν τις ρηχές ανησυχίες μιας μικροαστικής wannabe μπουρζουαζίας. Κάποιες φορές δεν ξέρεις ποιος έχει αφομοιώσει ποιον: οι εταιρίες έχουν απορροφήσει τις μπάντες και παπαγαλίζουν τις ιδέες τους ή οι μπάντες έχουν αφομοιώσει τις πρακτικές των εταιριών; Για να μην τα ισοπεδώσουμε όλα όμως, πληθαίνει ένα μέρος της d.i.y. αντικουλτούρας με σαφείς προθέσεις, που νιώθει την ανάγκη για αντίδραση, την ανάγκη να μη μολυνθεί η έκφρασή του από τις λογικές του εμπορίου (που πλέον διεισδύουν σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας) και την ανάγκη για αυτοοργάνωση. Και κάτι ακόμα για καθαρά λόγους συνέπειας: άμα βρυχάσαι πως θες να εξαλείψεις τον ενδιάμεσο, τον μανατζαραίο, την εταιρεία και να το κάνεις μόνος σου, ίσως να χρειαστεί τότε να εξαλείψεις και τον μαγαζάτορα, χορηγό, πορτιέρη/ σεκιουριτά και τη γαμημένη είσοδο στα λάιβ σου... Αλλιώς κλείστο το ρημάδι! Τελικά τι απ τα δύο: Κομμουνισμός ή Αναρχία; ExOxDx: Δεν έχουμε σχεδιασμένη κάποια νόρμα για τον αγώνα του κόσμου, χαχαχα! Ας πούμε απλώς πως πρέπει να κάνουμε μια ισχυρή συμμαχία για να ανατραπούν οι δυνάστες που μας έκατσαν στον σβέρκο όλα αυτά τα χρόνια. Για περισσότερη τροφή για σκέψη παραπέμπουμε και στους στίχους του «Διαγραφή». Την αλήθεια όλοι την ξέρουμε. Ας εφαρμόσουμε λοιπόν αυτό που ξέρουμε ότι χρειάζεται. Και η απάντησή μας εδώ δεν είναι διπλωματική. Think. Lethe: Απλά παραθέτουμε το παρακάτω. Να στε καλά μάγκες για τοv χώρο που μας δώσατε και καλή συνέχεια! «Η ριζοσπαστική θεωρία πηγάζει από την ενέργεια της εξεγερτικής επιθυμίας, πρωταρχικά από τη βασική αναγνώριση ότι η κοινωνική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, οδηγεί τις ζωές μας σε πτώχευση. Επειδή έχουμε εκπαιδευτεί όχι να σκεφτόμαστε αλλά να έχουμε σκέψεις, είναι εύκολη η λύση το να πέσουμε απ αυτή τη βασική διαπίστωση, στην αποδοχή της μίας ή της άλλης ριζοσπαστικής ιδεολογίας. Δεν υπάρχει όμως τίποτα το ριζοσπαστικό στην ηλιθιότητα ή στην σκέψη μέσω συνθηματολογίας ακόμα κι αν αυτή η ξερή συνθηματολογία είναι αναρχική.» Feral Faun Χαοτικά Μανιφέστα *Ηχητικά δείγματα από Lethe και Earth Of Distrust

9 Monsanto: Φυτρώνει εκεί που δεν τη σπέρνουν της Ξένιας Π. Aς ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα και ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό και ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η Δικαιοσύνη και ο Νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί και το περαστικό σύννεφο, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά στην περίπτωση που γίνεται την ημέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και σαν κορωνίδα όλων των ιδιωτικοποιήσεων, ιδιωτικοποιήστε τα Κράτη, παραδώστε επιτέλους την εκμετάλλευση υμών των ιδίων σε εταιρίες του ιδιωτικού τομέα με διεθνή διαγωνισμό. Διότι εκεί ακριβώς βρίσκεται η σωτηρία του κόσμου. Και μια και μπήκατε στον κόπο, ιδιωτικοποιήστε στο φινάλε και την πουτάνα τη μάνα που σας γέννησε. Ζοζέ Σαραμάγκου To 1998 οι Νιου Γιορκ Τάιμς χαρακτήριζαν την αμερικανική εταιρεία Μονσάντο ως τη Microsoft της βιοτεχνολογίας στη γεωργία. Ήταν η χρονιά εκκίνησης για τις εταιρείες παραγωγής και εμπορίας Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών (ΓΤΟ) στον τομέα της γεωργίας. Ήταν η χρονιά που η Μονσάντο με μια διαφημιστική καμπάνια ύψους 1,6 εκατομμυρίων δολαρίων επιχείρησε να κάμψει όλες τις αντιδράσεις στην Ευρώπη και να πείσει ότι η γενετική μηχανική -και κατ' επέκταση οι εφαρμογές της στη γεωργία- είναι η λύση στο παγκόσμιο επισιτιστικό πρόβλημα. Ήταν η ίδια χρονιά που η διαρροή στον Τύπο δεν άφησε τα σχέδια της Πολυμερούς Συμφωνίας για τις Επενδύσεις (ΠΣΕ) 1 να προχωρήσουν. Το σχέδιο έδινε τη δυνατότητα σε πολυεθνικές εταιρίες να μηνύουν και να ζητούν αποζημιώσεις από τα κράτη των οποίων ο πολιτικός προσανατολισμός, η εργατική και περιβαλλοντική νομοθεσία είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των κερδών τους. Δεκαπέντε χρόνια μετά, το σχέδιο αυτό επιστρέφει αυστηροποιημένο και εμπλουτισμένο βάζοντας μια σειρά κλάδων δημοσίου ενδιαφέροντος υπό τις επιταγές του ελεύθερου εμπορίου και του ιδιωτικού τομέα. Η Συμφωνία Διατλαντικής Εμπορικής και Επενδυτικής Συνεργασίας (Trans-Antlantic Trade and Investment Partnership, TTIP), την οποία διαπραγματεύονται από τον Ιούλιο του 2013 οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) και η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) προβλέπει ότι η ισχύουσα κρατική νομοθεσία στις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα υποταχθεί στους κανόνες των πολυεθνικών και του ελεύθερου εμπορίου, οι οποίοι θα αποκτήσουν την ισχύ νόμου και θα φέρνουν ενώπιον της δικαιοσύνης κάθε κράτος που δε θα συμμορφώνεται με τους κανόνες που θα ισχύουν στο εσωτερικό της κοινής αγοράς τους. Η Συμφωνία αυτή (ΤΤΙP) oυσιαστικά θα μεταφέρει στην Ευρώπη το ασιατικό της πρότυπο, τη Συμφωνία Συνεργασίας του Ατλαντικού (Τrans-Pacific Partnership, TPP), η οποία βρίσκεται σε φάση έγκρισης από 12 χώρες της περιοχής. Μπορεί να ακούγεται, ή καλύτερα να διαβάζεται, αδιανόητο αλλά ήδη η εφαρμογή εμπορικών συμφωνιών που βρίσκονται σε ισχύ, είναι αποκαλυπτική του τι μέλλει γενέσθαι. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) καταδίκασε πέρυσι τις ΗΠΑ για την ένδειξη της χώρας προέλευσης στα εισαγόμενα κρέατα και για την απαγόρευση του αρωματισμένου καπνού, αφού έκρινε τα μέτρα αυτά προστατευτικά μεν για την υγεία των καταναλωτών, περιοριστικά δε για την κερδοφορία των εταιρειών και τη λειτουργία του ελεύθερου εμπορίου. Ο ΠΟΕ επέβαλε επίσης κυρώσεις εκατομμυρίων ευρώ στην ΕΕ για την άρνησή της να δεχτεί την εισαγωγή ΓΤΟ. Με τις TTIP και TPP, οι ίδιες οι πολυεθνικές θα μπορούν απευθείας και νομιμοποιημένα να καταδικάζουν με βαριές αποζημιώσεις τα κράτη και άρα τους φορολογούμενους, όταν η νομοθεσία της χώρας θα περιορίζει τα κέρδη τους. Πρόσφατα χαρακτηριστικά παραδείγματα, η περίπτωση του γίγαντα της καπνοβιομηχανίας Philip Morris, που έχοντας ενοχληθεί λόγω της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε Ουρουγουάη και Αυστραλία έσυρε στα ειδικά δικαστήρια τις δύο χώρες. Ο αμερικάνικος όμιλος Renco εκμεταλλευόμενος τη νομοθεσία του ελεύθερου εμπορίου, προσέφυγε εναντίον του Περού, του οποίου η νομοθεσία περί περιορισμού των τοξικών εκπομπών αερίων αποτελούσε τροχοπέδη στα «αναπτυξιακά» σχέδια του ομίλου. Η σουηδική εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Vattenfall διεκδικεί αποζημίωση εκατομμυρίων ευρώ από τη Γερμανία που, λόγω της εγκατάλειψης της πυρηνικής ενέργειας και του αυστηρού πλαισίου στη χρήση λιθάνθρακα, περιορίζει την εμπορική της εξάπλωση. Ασφάλεια τροφίμων, προδιαγραφές τοξικότητας, ενέργεια, φυσικοί πόροι, ελευθερία στο διαδίκτυο είναι τομείς ελεγχόμενοι αλλά και λέξεις κενές περιεχομένου εάν δεν 1 Συμφωνία μεταξύ των 29 κρατών μελών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), βλ. Le nouveau manifeste du capitalisme mondial, Le monde diplomatique, Φεβρουάριος 1988.

10 μετουσιώνουν το νόημά τους σε χρήμα και κερδοφορία στον ετήσιο ισολογισμό των εταιρειών. Χρησιμοποιώντας την «ανάπτυξη» και την «πρόοδο» ως θέσφατα, ιδιωτικοί πολυεθνικοί κολοσσοί επιβάλλουν το κυρίαρχο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης που στρέφεται κατά της ίδιας της ζωής. Στην πραγματικότητα η «ανάπτυξη» μετράει τη μετατροπή της φύσης σε κεφάλαιο και των φυσικών πόρων σε εμπορεύματα 2. Εγγενές στοιχείο του καπιταλισμού είναι οι κρίσεις που δημιουργεί έτσι ώστε να μπορεί να τις επιλύει ο ίδιος τεχνικά, υποδουλώνοντας και εξαιρώντας πολύ σημαντικά κομμάτια του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα. Η καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων και η ανάγκη αναδόμησής τους κινητοποίησαν πόρους και ανθρώπους πάνω σε αυτή την προοπτική. Η φύση του καπιταλισμού (ειδικότερα στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο του) δηλαδή η μηχανιστική του «ορθολογικότητα», δε λογαριάζουν ούτε τρόπο ζωής, ούτε συνήθειες, ούτε παραδόσεις. Η ορθολογικότητα του σκοπού υπερέχει αυτής του μέσου και έτσι στο εμπειρικό επίπεδο η ευημερία είναι πλασματική. Το φαινόμενο Μονσάντο είναι ένα εξαιρετικά εύστοχο case study αφού συμπυκνώνει όλα τα χαρακτηριστικά του διεθνισμού του κεφαλαίου, της διαπλοκής με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους, της καταστροφής ως ανάπτυξη και της επιθυμίας για παγκόσμιο έλεγχο της τροφής και άρα του παγκόσμιου πληθυσμού. Το ανώτατο στάδιο του νεοφιλελευθερισμού είναι εδώ και μας κλείνει το μάτι. Ή μάλλον μας φτύνει κατάμουτρα. Με σάλιο τοξικό. Monsanto Η Μονσάντο, κολοσσός αμερικανο-ισραηλινών συμφερόντων στον τομέα της βιοτεχνολογίας, αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη στην παγκόσμια παραγωγή γενετικά τροποποιημένων σπόρων. Η ιστορία της και η δράση της επιβεβαιώνει αυτό που έλεγε ο Μαρξ για το κεφάλαιο: για την επίτευξη του μέγιστου κέρδους, δεν υπάρχει έγκλημα που να μη ριψοκινδυνεύσει να κάνει. Παραπλανητική διαφήμιση, παραποίηση εγγράφων, δικαστικές διενέξεις, διώξεις δημοσιογράφων και ερευνητών, χαλκευμένες μελέτες, λαθρεμπόριο ΓΤΟ, τρομοκρατία, δωροδοκία, εκβιασμοί, ανακρίσεις, απειλές, βλαβερές δράσεις κατά της ανθρώπινης υγείας, των μικροπαραγωγών, των καταναλωτών, των λαών και του περιβάλλοντος είναι μόνο ένα μέρος του οπλοστασίου που έχει χρησιμοποιήσει με σκοπό τον παγκόσμιο έλεγχο της παραγωγής τροφίμων μέσω των γενικά τροποποιημένων σπόρων. Είναι ίσως η εταιρεία που κατέχει το ρεκόρ δικαστικών αγωγών και αντιδράσεων, την ίδια στιγμή που τα κέρδη της και η κυριαρχία της ενδυναμώνονται 3. Anniston, Alabama: Ένα παράδειγμα ολοκληρωτικής εξόντωσης Πριν περάσει στον τομέα της αγροτικής βιοτεχνολογίας, υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες χημικές εταιρείες του 20ου αιώνα. Το 1935 η Μονσάντο αγοράζει τη Swann Chemical Company, η οποία είχε αναπτύξει την τεχνολογία των πολυχλωριωμένων διφαινυλίων (PCB). Η Ουάσινγκτον Ποστ αποκαλύπτει με άρθρο 4 της το 2002, μια καταστροφή ανθρώπων και φυσικών πόρων στο Άνιστον της Αλαμπάμα την οποία η εταιρεία αποσιωπούσε για δεκαετίες με την αρωγή της βιομηχανίας δημοσίων σχέσεων στις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να ανατρέψει τις επιφυλάξεις και τις αντιδράσεις στα προϊόντα της βιοτεχνολογίας και της γενετικής μηχανικής. «Ο Τέρυ ήταν ο μικρός αδερφός μου. Πέθανε το 1971 από όγκο στον εγκέφαλο, καρκίνο των πνευμόνων, καρδιοπάθεια. Ήταν 16 ετών. Τα τελευταία τρία χρόνια έχασα τους περισσότερους φίλους μου. Πέθαναν από αυτές τις δύσκολες ασθένειες που συνδέονται με τα PCB - καρκίνο, διαβήτη, ηπατίτιδα.» Ντέιβιντ Μπέικερ (David Baker) πρόεδρος της κοινότητας ενάντια στη μόλυνση - Άνιστον, Αλαμπάμα Η Μονσάντο είχε θάψει ποσότητες PCB στην περιοχή του Άνιστον ενώ οι εταιρείες έριχναν τα PCB στο κανάλι του Σνόου Κρικ που περνά μέσα από την πόλη. Εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας του 1970, διαβαθμισμένα ως «εμπιστευτικά» αναφέρουν προς τους υπεύθυνους πωλήσεων 2 Τα νερά ενός ποταμού δε συνεισφέρουν στην ανάπτυξη της οικονομίας παρά μόνο αν ιδιωτικοποιηθούν και πωληθούν όπως συμβαίνει στη Χιλή (www.zabetakis.net/?p=2084)

11 πως «δεν αντέχουμε να χάσουμε ούτε ένα δολάριο πωλήσεων». Άλλα εσωτερικά έγγραφα αποκάλυψαν έρευνες της εταιρείας του 1937 όπου αναφέρεται πως «η έκθεση σε PCB προκαλεί τοξικά αποτελέσματα σε ολόκληρο τον οργανισμό και δερματικά εξανθήματα». Σε άλλη έρευνα, επιστήμονες έριξαν στο νερό του καναλιού Σνόου Κρικ ψάρια τα οποία πέθαναν σε τρία λεπτά. Παρόλα αυτά η εταιρεία προτίμησε να διατηρήσει σιγή ιχθύος για να μη «χάσει ούτε ένα δολάριο πωλήσεων». Όταν δικηγόροι ανάγκασαν την εταιρεία να απολογηθεί και ζήτησαν δικαίωση, οι Αρχές τάχθηκαν με τη Μονσάντο και όχι με τους κατοίκους. Το ποσοστό PCB στον οργανισμό των κατοίκων του Άνιστον αποτελεί καθημερινή ενασχόληση. Ο μέσος όρος των PCB στους κατοίκους του Άνιστον είναι ο μεγαλύτερος παγκοσμίως. Το λεξιλόγιό τους, η κοινωνική τους δραστηριότητα, η κοινωνική τους δομή περιστρέφεται γύρω από τα PCB. Στη συνέλευση ασθενών του Άνιστον οι κάτοικοι συζητούν για τα δισεκατομμυριοστά των PCB στον οργανισμό τους, τις δυσκολίες και τις ιδιομορφίες του καθενός και προσπαθούν να ενημερωθούν για το τι πρέπει να κάνουν. Τα υψηλά ποσοστά PCB στο σώμα των εγκύων είναι υπεύθυνα για γεννήσεις παιδιών με χαμηλό δείκτη νοημοσύνης, για διαταραχή των σεξουαλικών ορμονών, για μείωση της λειτουργίας του θυρεοειδούς και για μια σειρά άλλων συμπτωμάτων. Η περιοχή έχει ερημοποιηθεί, μεγάλο ποσοστό των κατοίκων αναγκάστηκε να μεταναστεύσει, ενώ όλη η γύρω περιοχή είναι ολοκληρωτικά κατεστραμμένη και μολυσμένη. Το 2001, κάτοικοι του Άνιστον κατέθεσαν 2 μηνύσεις εναντίον της Μονσάντο. Η Μονσάντο και η θυγατρική της Solutia συμβιβάστηκαν να πληρώσουν 700 εκατομμύρια δολάρια για να αποζημιώσουν τα θύματα, να καθαρίσουν την τοποθεσία και να κατασκευάσουν ειδικό νοσοκομείο. Υπό τον αμερικάνικο νόμο, είναι σπάνιο στελέχη ή διοικητικοί να θεωρηθούν ποινικώς υπεύθυνοι. Τα αστικά δικαστήρια τους υποχρεώνουν σε χρηματικές αποζημιώσεις οι οποίες δεν αποτελούν παρά κλάσμα των κερδών τους. Take your poison Τη δεκαετία του 1960 η Μονσάντο υπήρξε μία από τις σημαντικότερες εταιρείες παραγωγής του χημικού όπλου Agent Orange (πορτοκαλί παράγοντας: φυτοκτόνο και αποφυλλωτικό, με περιεκτικότητα διοξίνης) που χρησιμοποιήθηκε εκτενώς από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στον πόλεμο κατά του Βιετνάμ. Σύμφωνα με τις αρχές της χώρας, περίπου άνθρωποι σκοτώθηκαν ή ακρωτηριάστηκαν και παιδιά γεννήθηκαν με γενετικές ανωμαλίες εξαιτίας της χρήσης του. Μεταξύ και άλλων πειραμάτων που έχουν μεσολαβήσει, το 1994 η εταιρεία παρουσίασε την συνδυαστική αυξητική ορμόνη βοοειδών (rbst). Η Μονσάντο υποσχόταν πως η χορήγηση της ορμόνης σε αγελάδες κάθε δύο εβδομάδες επρόκειτο να αυξήσει την παραγωγή γάλακτος κατά 20%, παραλείποντας να σημειώσει τις δραματικές αλλαγές που αυτή προκαλεί στις λειτουργίες των ζώων. Από το 2000 η ορμόνη που κυκλοφόρησε η Μονσάντο με την εμπορική ονομασία Posilac, έχει απαγορευθεί στην ΕΕ, ενώ μια σειρά ερευνών συνέδεσαν το γάλα ΒΟΗ με την πρόκληση του καρκίνου του προστάτη και του στήθους. Στις ΗΠΑ και σε 21 ακόμη χώρες, η χρήση της είναι καθόλα νόμιμη. Μεταλλαγμένο success story Δική της εφεύρεση είναι και το παρασιτοκτόνο Roundup (Ράουνταπ, εμπορική ονομασία για το γλυφοσικό οξύ) το οποίο κατέχει ίσως τις περισσότερες πωλήσεις ανά τον κόσμο. Παρά τις δύο καταδικαστικές αποφάσεις για τις διαφημίσεις που υποστήριζαν ότι είναι «βιοδιασπώμενο» και «φιλικό προς το περιβάλλον», το 2009 το 50% των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της Μονσάντο αφορούσαν τη γραμμή παραγωγής προϊόντων Ράουνταπ. Το απαραίτητο συμπλήρωμα του παρασιτοκτόνου της εταιρείας είναι οι μεταλλαγμένοι σπόροι σόγιας που έχουν ειδικά κατασκευαστεί για να αντέχουν στο Ράουνταπ (Roundup-Ready Soybeans, RRS). Σύμφωνα με τη Μονσάντο, η συνδυαστική χρήση των σπόρων με το αντίστοιχο ζιζανιοκτόνο επιτρέπει στους καλλιεργητές να σπείρουν χωρίς να διατηρήσουν μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των φυτών, μεγιστοποιώντας την απόδοση των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Σήμερα στις ΗΠΑ το 90% της καλλιέργειας αραβοσίτου, σόγιας, βαμβακιού, ζαχαρότευτλων και ελαιοκράμβης είναι ανθεκτική στο γλυφοσικό οξύ και επομένως έχει υποστεί γενετική μετάλλαξη. Η σόγια είναι ένα πιάτο που σερβίρεται κρύο Στην Ελλάδα η καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων προϊόντων απαγορεύεται βάσει της ελληνικής νομοθεσίας. Ο δούρειος ίππος ωστόσο για την είσοδο της Μονσάντο και άλλων εταιριών βιοτεχνολογίας είναι η εισαγωγή κάθε χρόνο χιλιάδων τόνων μεταλλαγμένης σόγιας. Η μεταλλαγμένη σόγια χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο στην κτηνοτροφία και κυρίως στην εκτροφή πουλερικών και χοιρινών. Λόγω της υψηλής της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη, που μπορεί να αγγίξει ακόμη και το 40%, γίνεται ανάρπαστη τόσο από κτηνοτρόφους όσο και από μεγάλες εταιρίες παραγωγής ζωικών προϊόντων. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή και συσκευασία γαλακτοκομικών προϊόντων, καθώς επίσης και εγχώριες εταιρίες πουλερικών χρησιμοποιούν 20 21

12 αφειδώς μεταλλαγμένη σόγια στην εκτροφή των ζωοειδών, σύμφωνα με στοιχεία της Greenpeace 5. Εκτός των προβλημάτων υγείας που μπορεί να προκληθούν από τη μεταλλαγμένη σόγια, ανοίγει και ο κύκλος των μεταλλαγμένων τροφίμων στην Ελλάδα μέσω του ιδιόμορφου πατροναρίσματος των σπόρων. Η συνέχεια της ιστορίας έχει γραφτεί στις χώρες που ήδη έχουν εναρμονιστεί με τον Codex Alimentarius 6. Η ντομάτα δεν είναι εφεύρεση Η «ανάπτυξη» αρχίζει από τη στιγμή που οι σπόροι μεταλλάσσονται, κατοχυρώνονται ως πνευματικά δικαιώματα της εταιρείας, και κλειδώνουν γενετικά αναγκάζοντας τον πληθυσμό να τους αγοράζει κάθε χρόνο ακριβότερα. Η ολοκλήρωση του σχεδίου παίρνει μορφή με την ανάπτυξη της πιο πρόσφατης τεχνολογίας της Μονσάντο, της λεγόμενης πατέντας Terminator (εξολοθρευτής). Αυτή η τεχνική εξασφαλίζει τη «στειρότητα» των σπόρων της σόγιας που εμπορεύεται η εταιρεία. Η πατέντα Terminator είναι αποκαλυπτική για τη στρατηγική των αγροβιομηχανικών κολοσσών. Η εταιρεία προσπαθεί να κατοχυρώσει την πατέντα (κατοχύρωση ευρεσιτεχνίας) μιας σειράς φυτών -αλλά και ζώων- που θα έχουν μονοετή διάρκεια έτσι ώστε να μπορεί να ελέγχει την παγκόσμια παραγωγή. Ακόμη κι αν κάποιος αγοράσει μόνο μια φορά τους σπόρους-εξολοθρευτές, δε θα μπορεί να τους χρησιμοποιήσει στην επόμενη σπορά αφού εκ κατασκευής τους είναι μίας χρήσης. Τα μέσα συντήρησης και οι καλλιέργειες περισσότερων από 1,4 δις ανθρώπων απειλούνται με καταστροφή. Αφενός οι ίδιοι οι παραγωγοί θα έχουν νομικές κυρώσεις, αφετέρου οι βλάβες στη γη τους και στην ίδια τη βιοποικιλότητα θα είναι ανεπανόρθωτες. Εν αρχή ην ο σπόρος «Αν ελέγχουν τον σπόρο, ελέγχουν την τροφή. Το γνωρίζουν, είναι στρατηγικό. Είναι ισχυρότερο από βόμβες και όπλα. Ο καλύτερος τρόπος να ελέγξεις τον παγκόσμιο πληθυσμό.» Βαντάνα Σίβα ινδή ακτιβίστρια κατά της παγκοσμιοποίησης Τροποποιούν τους σπόρους, φτιάχνοντας υβρίδια ώστε να μη μπορούν να αναπαραχθούν οδηγώντας έτσι ολόκληρες κοινότητες, καλλιεργητές και αγρότες στην εξάρτηση από την εταιρεία και στην εγκατάλειψη της αυτονομίας τους. αγροτών, οι οποίοι είχαν πάρει δάνεια από τις τράπεζες για την αγορά των ακριβών και θαυματουργών σπόρων, σε συνδυασμό με την περιορισμένη αποδοτικότητά τους έχει οδηγήσει στην αυτοκτονία πάνω από υπερχρεωμένους αγρότες από το Δεν υπάρχει επισιτιστική κυριαρχία χωρίς την κυριαρχία των σπόρων και δε νοείται ελευθερία τροφίμων χωρίς την ελευθερία των σπόρων. Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που χρησιμοποιεί και επιβάλλει το παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο είναι ο φασισμός των πολυεθνικών χωρίς σβάστικα, χωρίς εθνικά σύμβολα, χωρίς περιφραγμένα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Φασισμός με μπόλικη επίφαση επιλογής. Η μη βιώσιμη ανάπτυξη του κυρίαρχου οικονομικού μοντέλου δημιουργεί τη βία της οικολογικής καταστροφής, της φτώχειας, της εξαθλίωσης και των διωγμών ολόκληρων ιθαγενών πληθυσμών, τη βία της εξουσίας του χρήματος μέσω της ιδιοποίησης των φυσικών πόρων της γης. Το να αξιώνει κανείς δικαίωμα ιδιοκτησίας της ίδιας της Ζωής αναδεικνύει την απληστία ενός συστήματος και θέτει για άλλη μια φορά σε αμφισβήτηση τα κίνητρα περί εξάλειψης του υποσιτισμού όταν υπάρχει επιπλέον τροφή ικανή να θρέψει 70% περισσότερων ανθρώπων από τον σημερινό πληθυσμό της Γης. Αλήθεια, τι γεύση έχει ο καπιταλισμός; Εννέα πολυεθνικές αυτή τη στιγμή ελέγχουν το 90% της αγοράς των σπόρων παγκοσμίως. Τα μεγάλα μονοπώλια σπόρων στην Ινδία 7 εδώ και πολλά χρόνια πουλούν τους σπόρους αυτούς μαζί με τα υπόλοιπα χημικά προϊόντα που τα συνοδεύουν (λιπάσματα, εντομοκτόνα κ.λπ.). Παρά τις υποσχέσεις της Μονσάντο για βελτίωση της παραγωγικότητας των ινδών αγροτών, η χρήση μεταλλαγμένου σπόρου βαμβακιού επέφερε σύντομα προσβολή των φυτών από άλλες ασθένειες, αναγκάζοντας τους καλλιεργητές να προχωρήσουν άμεσα σε ψεκασμούς. Η υπερχρέωση των ινδών 5 6 Παγκόσμιος διατροφικός κώδικας ο οποίος σχεδιάζει τους όρους παραγωγής και κατανάλωσης των γεωργικών προϊόντων σε όλο τον πλανήτη υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Στην ουσία προάγει τα συμφέροντα πολυεθνικών εταιριών που δραστηριοποιούνται στον χώρο της διατροφικής βιομηχανίας και εναρμονίζεται πλήρως με τις προθέσεις και την πολιτική της Μονσάντο. Ισχύει από το

13 κείμενο & φωτογραφίες Ορέστης «Ήρθατε να μας πάρουτε;» Τετάρτη μεσημέρι. Οκτώβριος Στάση Νομισματοκοπείο. Από τη μία πλευρά το Χαλάνδρι και από την άλλη Χολαργός. Μόλις μερικά χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας υπάρχει ένας από τους παλαιότερους καταυλισμούς Τσιγγάνων της πόλης. Εκεί ανάμεσα σε δύο κοντινά αστικά προάστια ζουν περίπου 300 άνθρωποι μεταξύ των οποίων και 50 παιδιά. Η γνωστή πλέον ιστορία της μικρής Μαρίας από τα Φάρσαλα που έγινε πρώτο θέμα στα εγχώρια και ξένα μέσα ενημέρωσης για αρκετές μέρες ήταν η αφορμή να επισκεφτώ αυτούς τους ανθρώπους. Η βαθιά επιθυμία να γνωρίσω μια κοινότητα Τσιγγάνων ήταν σαφώς παλαιότερη, η επικαιρότητα με έφερε σε αυτόν τον καταυλισμό. Δύο μήνες μετά μια ελάχιστη ανάλυση. Η υπόθεση της μικρής Μαρίας έχει κάθε ένα από εκείνα τα χαρακτηριστικά για να θεωρείται ως η πλέον αναμενόμενη «είδηση» τη στιγμή που βγήκε στον αέρα, ως έκτακτο στα δελτία των 8. Εξηγούμαι. Στις αρχές του μήνα (Οκτώβριος 2013) το φιλοθεάμον τηλεοπτικό κοινό παρακολούθησε με κάθε λεπτομέρεια τις συλλήψεις των ηγετικών μελών της νέο-ναζιστικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή». Σε απευθείας σύνδεση, με καλό φωτισμό και αριστοτεχνική σκηνοθεσία. Η αστική δημοκρατία του 2013 είχε κάνει το καθήκον της, δεν έπεσε σε κάποιο αδιέξοδο, εξάλλου η ίδια μας υπενθυμίζει κατά καιρούς ότι δεν έχει τέτοια. Ξαφνικά όμως οι αρχές ανακάλυψαν τη Μαρία, κατάξανθο παιδί, να ζει σε μέρος που η συνείδηση των περισσοτέρων θεωρεί τόπο 25

14 σκουρόχρωμων. Το τρένο του ρατσισμού και του φασισμού έκανε στάση στα Φάρσαλα. Μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα οι Τσιγγάνοι (ανεξαρτήτως εθνικότητας) έγιναν κλέφτες παιδιών, οι τιβιπερσόνες θυμήθηκαν κάθε πιθανή εξαφάνιση παιδιού τα τελευταία 20 χρόνια και τα παιδιά των Τσιγγάνων στην Ελλάδα αδυνατούσαν να πάνε στο σχολείο τους. Μέσα σε έναν μήνα η ελληνική κοινή γνώμη πέρασε στην απέναντι πλευρά. Από αντιφασιστική σε ξένο-φοβική και ρατσιστική. Αν ρωτήσεις τους ίδιους τους ανθρώπους στους καταυλισμούς θα σου πουν ότι τελικά «οι Τσιγγάνοι πάντα πλήρωναν τα σπασμένα». Η «ΕΛΠΙΔΑ», ο Αντρέας, τα παιδιά και το τεστ. «ΕΛΠΙΔΑ» είναι το όνομα του καταυλισμού στο Νομισματοκοπείο, δεσπόζει στη μεγάλη μεταλλική ταμπέλα στην είσοδο του οικισμού, η ελληνική σημαία και αυτή παρούσα από πάνω. Οι μεγάλοι του καταυλισμού μάς περίμεναν και μας καλωσόρισαν, τα παιδιά άρχισαν να μαζεύονται σιγά-σιγά, στην αρχή πάντα με διστακτικότητα. Ένα αγόρι γύρω στα δέκα με πλησίασε και με έντονο βλέμμα με ρώτησε κοφτά: «Ήρθατε να μας πάρουτε;». Η απάντηση ήρθε γρήγορα: «Μα ναι! Δε θέλεις;». Το αγόρι σχεδόν πάγωσε. Η ερώτησή του επαναλήφθηκε. «Ναι! Εσένα πώς σε λένε;». «Αντρέα! Θα μας πάρουτε και αίμα; Για τεστ; Θα πάρουτε και μαζί σας; Όλους θα μας πάρουτε; Στο ίδρυμα θα μας πάτε;». Δεν ξέρω αν ήταν απλή αφέλεια, ασυνεννοησία ή απλά λάθος κατανόηση των λέξεων από το μέρος μου. Το σοκ που προκάλεσαν οι απανωτές ερωτήσεις του φοβισμένου Αντρέα με έκανε να καταλάβω τι είχε προκαλέσει η φασιστικού τύπου επίθεση (κυρίως) των μίντια τις προηγούμενες ημέρες, προς αυτή τη συγκεκριμένη ομάδα του πληθυσμού. Κατάλαβα γιατί τα παιδιά για αρκετές μέρες δε μπορούσαν να πάνε στο σχολείο τους. Ήταν ο υπαρκτός φόβος μήπως έρθουν να τα πάρουν για εξετάσεις DNA και μετά τα κρατήσουν μακριά από τις οικογένειές τους. Μία ολόκληρη κοινωνική ομάδα ανθρώπων ήταν ουσιαστικά υπό εξέταση και αμφισβήτηση. Χωρίς κανέναν επιστημονικό, νομικό ή άλλον λόγο. Αυτομάτως κάθε παιδί που είχε πιο ανοιχτό χρώμα δέρματος και έμενε σε καταυλισμό Τσιγγάνων θεωρούνταν ότι είχε πιθανώς απαχθεί και άρα θα έπρεπε να εξεταστεί η πατρότητά του. Η ιστορία γνωστή, μία διαφορετική εκδοχή της είχε επαναληφθεί μερικούς μήνες νωρίτερα. Η παρεξήγηση λύθηκε σχεδόν αμέσως: «Φωτογραφίες και βίντεο ήρθαμε να πάρουμε». Ήρθαμε να γνωριστούμε. Μας υποδεχθήκατε στα σπίτια σας σαν να μας ξέρατε ήδη καιρό. Περιμένατε τη δασκάλα σας από το σχολείο για να παίξουμε όλοι μαζί «τα μήλα». Στη συνέχεια ξεκίνησαν οι φωτογραφίες, χαμός για το ποιος θα πάρει την καλύτερη πόζα, ποιος θα φωτογραφηθεί μαζί με ποιον, ποιος θα είναι δεξιά, ποιος πάνω στο αγροτικό του θείου για τα καρπούζια, ποιος αριστερά και ποιος θα έχει τις περισσότερες φωτογραφίες στο τέλος. Μάχη κανονική. Αλλά και παιχνίδι. Κάπως έτσι μας ξεναγήσατε στον καταυλισμό σας, στις αυλές των τσαντιριών σας που μόλις είχατε ξεπλύνει από τη σκόνη και τη ζέστη του φθινοπωρινού ήλιου. Έτσι έχετε μάθει να επιβιώνετε. Εμείς ψάχνουμε διαρκώς τρόπους να σας ονομάσουμε -Ρομά, Τσιγγάνοι, Γύφτοι- και εσείς με περηφάνια απαντάτε ότι δε σας πολύ-νοιάζει το όνομα, γιατί εξάλλου όλοι άνθρωποι είμαστε και στο ίδιο χώμα πατάμε και κινούμαστε. «Όλοι οι φίλοι μου χορεύουν το όρο 1 Χορεύουν το όρο, γιορτάζουν τη μέρα Όλοι οι Ρομά, μαμά Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, μπαμπά Όλοι οι Ρομά, ω! μαμά Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, μπαμπά» Oro (και horo/hora): παραδοσιακός βαλκανικός χορός

15 «Είναι ο δρόμος για την κόλαση στρωμένος με καλές προθέσεις;» TEDx: της Νέλλης Σ. Παντού γύρω σου μιζέρια Η ανεργία έχει χτυπήσει κόκκινο, τα μέτρα λιτότητας δε λένε με τίποτα να αποδώσουν, η ιερή αγελάδα του Δημοσίου συνεχίζει να καταβροχθίζει τα δροσερά λιβάδια της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και η εικόνα της χώρας αμαυρώνεται διαρκώς από διαδηλώσεις, επεισόδια, απεργίες. Βλέπουν οι τουρίστες ότι απεργούν οι διοικητικοί υπάλληλοι των πανεπιστημίων και ακυρώνουν ο ένας μετά τον άλλο τα all inclusive στο Κατάκολο. Πουθενά στον ορίζοντα δε φαίνεται ελπίδα. Η μήπως όχι; Μια αχτίδα αισιοδοξίας έχει αρχίσει να ξεπροβάλλει, όπως προσπαθούν να μας πείσουν, οι διοργανωτές του TED. Πρόκειται για μια ιδέα του αρχιτέκτονα Ρίτσαρντ Σαούλ Γούρμαν (Richard Saul Wurman), ο οποίος στα μέσα της δεκαετίας του 80 ξεκίνησε την οργάνωση συνεδρίων με θέμα «Ιδέες που αξίζει να διαδοθούν». Το 2001, ο εκδότης Κρις Άντερσον (Chris Anderson) αγόρασε τα δικαιώματα της διοργάνωσης και μετέτρεψε τις μέχρι τότε σκόρπιες συναντήσεις στη σφιχτή λειτουργία μιας Μη Κερδοσκοπικής Οργάνωσης. Η Κοινωνία των Πολιτών έρχεται για ακόμα μια φορά ως Μεσσίας να μας γλιτώσει από το τέλμα των παραδοσιακών δομών. Παρόλο που τα αρχικά του ακρωνύμιου αυτού σημαίνουν Τεχνολογία, Διασκέδαση και Σχέδιο (Technology, Entertainment, Design), στη σημερινή μετεξέλιξη του θεσμού καλούνται πλέον να μοιραστούν με το κοινό των σχετικών εκδηλώσεων τις σημαντικές ιδέες τους σημαίνουσες προσωπικότητες από όλους τους τομείς που μπορεί να σκεφτεί κανείς: πολιτικοί, οικονομολόγοι, καθηγητές, ψυχολόγοι, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι, μητέρες, επιχειρηματίες. Όλοι έχουν έναν κοινό παρανομαστή: είναι επιτυχημένοι στον τομέα δραστηριοποίησής τους, ακόμα και αν, όταν πρωτοξεκινούσαν, κανείς δεν πίστευε στις δυνατότητές τους. Πρόκειται για τους λεγόμενους doers, έννοια που υποδηλώνει αυτόν που δε μένει απλά στα λόγια και τη θεωρία, αλλά αυτόν που πράττει, που προτιμά τα έργα από τη μιζέρια της απραξίας και της ατέρμονης συζήτησης και διακρίνεται μέσα από αυτά 1. Ο κάθε ομιλητής έχει στη διάθεσή του 18 λεπτά για να παρουσιάσει στο κοινό τις πολύτιμες εμπειρίες του. Στο πλαίσιο της διάδοσης των ιδεών σε όλο τον κόσμο δημιουργήθηκε από το TED το πρόγραμμα TEDx. Εθελοντές παίρνουν την άδεια για να διοργανώσουν ένα συνέδριο τύπου TED στην πόλη τους. Ο χαρακτήρας παραμένει μη κερδοσκοπικός, οι διοργανωτές καλούνται να εντοπίσουν σημαντικούς ή ενδιαφέροντες ομιλητές από την περιοχή τους, να τους δώσουν 18 λεπτά και εκείνοι να παρουσιάσουν την ιδέα τους. Η ομιλία βιντεοσκοπείται και το βίντεο ανεβαίνει στο επίσημο κανάλι του TEDx στο YouTube και κάπως έτσι η ιδέα διαδίδεται. Οι διοργανωτές αλλά και οι θιασώτες της ιδέας και του θεσμού διατείνονται λοιπόν πως με αυτή τη ρηξικέλευθη πλατφόρμα έχουν τη δυνατότητα να προβάλλουν σημαντικούς επαγγελματίες και διανοητές, ενώ οι ιδέες των τελευταίων είναι προσβάσιμες από όλους, είτε μέσω των δια ζώσης παρακολουθήσεων των ομιλιών, είτε μέσω του διαδικτύου. Είναι όμως όντως έτσι τα πράγματα; 1 parallaximag.gr/thessaloniki/tedx-athens-2012-polemontas-ti-mizeria#sthash.xzc79u8b.dpuf Οι doers Η φαινομενικά αβάδιστη προσβασιμότητα όλων των doers ή επαγγελματιών εν γένει στη σκηνή του TEDx μάλλον δεν επιβεβαιώνεται στην πράξη. Στην ίδια την ιστοσελίδα της διοργάνωσης 2, η περιγραφή του ιδανικού ομιλητή είναι εύγλωττη και προκαλεί θυμηδία: «Στο TED αναζητούμε παρουσιαστές που θα ενημερώσουν και θα εμπνεύσουν, θα εκπλήξουν και θα ευχαριστήσουν. Οι παρουσιαστές μας διοικούν τις πιο αξιοθαύμαστες επιχειρήσεις και σχεδιάζουν τα πιο αγαπητά προϊόντα. Είναι φωνές που εμπιστευόμαστε, είναι είδωλα και ιδιοφυίες». Επιθυμητή φαίνεται να είναι και η κατοχή κάποιου βραβείου (Νόμπελ, Πούλιτζερ, Όσκαρ, Γκράμι, Έμι, Τόνι κλπ), ενώ χαρακτηριστικά παραδείγματα ομιλητών αποτελούν ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, ο ιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, ο ιδιοκτήτης του Amazon, Τζεφ Μπέζος και οι ιδρυτές της Google, Σεργκέι Μπριν και Λάρι Πέιτζ. Η περιγραφή του ιδανικού ομιλητή αλλά και τα παραδείγματα που τη συνοδεύουν αφήνουν πολύ λίγες αμφιβολίες σχετικά με τον προσανατολισμό του ιβέντ σε σχέση με τη - για ακόμα μια φορά - θεοποίηση της επιχειρηματικότητας και του ιδιωτικού τομέα και την ανάδειξή τους σε μοναδικούς τομείς προόδου και ευημερίας. Τις υποψίες μας έρχεται να επιβεβαιώσει και ο αμερικανός επιχειρηματίας Νικ Χανάουερ, ο οποίος το 2012, κατήγγειλε ότι η ομιλία του δεν ανέβηκε ποτέ στον ιστότοπο της διοργάνωσης, γιατί αναφερόταν στην οικονομική ανισότητα των ΗΠΑ και τις καταστροφικές συνέπειες που είχαν οι φοροαπαλλαγές του μεγάλου κεφαλαίου στο σύνολο της οικονομίας 3. Οι wannabe doers Το TED, όμως, δε θα ήταν τίποτα χωρίς το κοινό που το ανέδειξε και που υποτίθεται πως έχει απεριόριστη πρόσβαση στη γνώση και τη σοφία των ομιλητών και περιμένει αδηφάγο 2 3 info-war.gr/2013/12/από-την-πνύκα-στο-tedx-athens/ 29

16 να ρουφήξει μέχρι ρανίδος την πεμπτουσία των εμπειριών τους και κατ επέκταση το μεδούλι της ζωής. Έχουμε και λέμε λοιπόν: - 50 το αντίτιμο της εισόδου στο TEDx Academy. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης αυτής θεσπίστηκε και ένα νέο εισιτήριο, του δωρητήχορηγού, στην τιμή των 200 το οποίο επιτρέπει στους δωρητές να εξασφαλίσουν τη θέση τους στην αίθουσα, να συναντήσουν τους ομιλητές σε ειδική εκδήλωση και να έχουν το όνομά τους σε ειδική αφίσα που θα υπάρχει στον χώρο το αντίτιμο της εισόδου στο TEDx. - Αν είστε πιο μερακλήδες και θέλετε να γίνετε μέλος σε αυτό το καινοτόμο παρεάκι, υπάρχουν διάφορα «επίπεδα» συνδρομής που κυμαίνονται από 3.750$ για την απλή συμμετοχή έως και $, ποσό που σας χρήζει «ευεργέτη». - Τέλος, αν δε θέλετε να περιμένετε με τον λαουτζίκο μέχρι να ανέβουν κάποια από τα πολυπόθητα βίντεο με ομιλίες στο YouTube, μπορείτε να παρακολουθήσετε ζωντανά ένα συνέδριο, για το συμβολικό ποσό των 600$, ενώ τα δύο κοστίζουν 1.000$ 4. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμα και να διαθέτετε τα χρήματα και να θέλετε να τα... προσφέρετε στη ΜΚΟ αυτή εν είδει συνδρομής, η αίτησή σας θα περάσει από μία διαδικασία εξέτασης και έγκρισης. Τα κριτήρια των αξιολογητών δεν εμφανίζονται πουθενά ξεκάθαρα, απλώς θα πρέπει γενικώς και αορίστως να θεωρηθείτε μια καλή προσθήκη στο δυναμικό της Κοινότητας του TED κάποιος που θα μπορεί να συνεισφέρει στις συζητήσεις και στα πρότζεκτ που θα προκύψουν από αυτές 5. Η εύλογη απορία που γεννιέται (και στην οποία, μετά από αρκετά εκτενή έρευνα στο διαδίκτυο, δεν έχω βρει απάντηση) είναι αυτή: αν πρόκειται για μη κερδοσκοπικό οργανισμό, ο οποίος δεν πληρώνει τους ομιλητές, δουλεύει ως επί το πλείστον με εθελοντές, υποστηρίζεται από ένα ιδιαίτερα εκτενές δίκτυο χορηγών (εταιρίες κινητής τηλεφωνίας, πολυεθνικές, αλυσίδες καταστημάτων σίτισης, εφημερίδες, ξενοδοχεία, τράπεζες, αυτοκινητοβιομηχανίες ακόμα και πρεσβείες), πού διοχετεύονται τα χρήματα που προκύπτουν από όλα αυτά τα είδη συνδρομών;...και οι τζάμπα doers Οι εθελοντές δεν αποτελούν μόνο τη ραχοκοκαλιά της διοργάνωσης του TED και των παρακλαδιών του. Η γενικότερη έννοια του εθελοντισμού και η εμπέδωσή της αναδεικνύεται σε μια από τις κεντρικές ιδέες που οι διοργανωτές προσπαθούν σχεδόν λυσσαλέα να προωθήσουν. Πάντα με το προκάλυμμα της ανιδιοτελούς προσφοράς, της υποτιθέμενης κοινωνικής αλληλεγγύης, οι εθελοντές αναδεικνύονται, όπως πάντα τελικά, σε προνομιακά «θύματα» εργασιακής εκμετάλλευσης, καταπάτησης των εργασιακών δικαιωμάτων και της διάδοσης μιας πάντα ωφέλιμης για τα αφεντικά κουλτούρας «ανιδιοτελούς προσφοράς». Πώς αλλιώς μπορεί να ερμηνευτεί η στήριξη ολόκληρης της διοργάνωσης πάνω στη δουλειά άμισθων νέων αλλά και η συχνή επίκληση και αποθέωση της δωρεάν προσφοράς εργασίας σε πολλές ομιλίες επιφανών doers; Πώς να μη σταθεί κάποιος επικριτικά απέναντι σε αυτή τη στάση, η οποία συνήθως προέρχεται από μεγαλοστελέχη ή ιδιοκτήτες πολυεθνικών ή/και επιχειρηματικών ομίλων με εργοστασιακές μονάδες σε παράδεισους της εργασιακής εκμετάλλευσης, όπως η Κίνα και η Ινδία; Όμως το TED, στον τομέα του εθελοντισμού - δωρεάν εργασίας, δε μένει μόνο στα αναμενόμενα, αλλά πάει ένα βήμα παρακάτω. Έχει αναγάγει την προώθησή του σε ζήτημα πρώτης γραμμής. Η πρωτοβουλία Human Grid αφορά τη χαρτογράφηση των εθελοντικών οργανώσεων και των συλλογικών πρωτοβουλιών 6, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι πολίτες να ξέρουν που μπορούν να απευθυνθούν για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Πρόκειται ως επί το πλείστον για Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις αλλά και για χαρωπές συναθροίσεις τύπου Ατενίστας, Πατρινίστας, Παγουρίστας κλπ, εραστών της ανόθευτης δημιουργίας και του αστικού εξευγενισμού και πολέμιων της φριχτής αριστερής «μιζέριας» και της «καταστροφικής» αναρχίας. Φυσικά, οι περισσότερες από τις θέσεις όπου κάποιος μπορεί να προσφέρει αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του, δεν αφορά την πραγματική προσφορά σε αναξιοπαθούντες συνανθρώπους μας ή στη διάσωση του περιβάλλοντος αλλά στην εξοικονόμηση πόρων των ίδιων των ΜΚΟ (γραμματειακή υποστήριξη, τηλεφωνικά κέντρα, στελέχωση γραφείων κλπ). Και αν η απλή καταγραφή των εθελοντικών οργανώσεων σε ένα διαδικτυακό χάρτη, φαίνεται σχετικά αθώα, δε συμβαίνει το ίδιο με το workshop εκπαίδευσης ΜΚΟ για την αξιοποίηση των εθελοντών τους, που διοργάνωσε το Volunteer4Greece, μια διαδικτυακή πλατφόρμα αναζήτησης εθελοντικής εργασίας 7. Είναι πασιφανές ότι το TED περνάει πια στην επόμενη πίστα: από την απλή προώθηση της ιδέας του εθελοντισμού, στη δημιουργία της αντίστοιχης φάμπρικας. Γιατί στην Ελλάδα των (καταγεγραμμένων) ανέργων, είναι μιζέρια, σπατάλη δημιουργικών δυνάμεων, ακόμα και ένδειξη αντικοινωνικής συμπεριφοράς των πολιτών να διεκδικούν θέσεις εργασίας, αξιοπρεπή αμοιβή και όρους εργασίας, συλλογικές συμβάσεις εργασίας αλλά δεν είναι επουδενί ντροπή και πλήρης υποταγή στα συμφέροντα των κάθε είδους αφεντικών, η διαφήμιση της δωρεάν εργασίας και τα προγράμματα εκπαίδευσης των πολύ συχνά κρατικοδίαιτων και κατά τα άλλα Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων για την εύρεση και την αξιοποίηση δωρεάν ανθρώπινου δυναμικού. Όχι. Αυτό είναι φρέσκο, χαρούμενο, ακομπλεξάριστο και τρέντι. Όσο περισσότερο διαβάζει κανείς για το TED, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεται πως πρόκειται για μια πλατφόρμα, όχι απλά διάδοσης ιδεών που αξίζει να ακουστούν, αλλά απόψεων για τον τέλειο καθαγιασμό νεοφιλελεύθερων δογμάτων περί ηγεμονίας της ελεύθερης αγοράς, της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και της επιχειρηματικότητας parallaximag.gr/thessaloniki/tedx-athens-2012-polemontas-ti-mizeria#sthash.xzc79u8b.dpuf 7 blog.tedxathens.com/μια-καινούργια-σελίδα-στην-εκπαίδευσ/

17 Και όλα αυτά με την επίφαση της «ρήξης με το παρελθόν» και με μότο «η κρίση ως ευκαιρία». Περισσότερο αποκαλυπτικές όμως από τα επικριτικά άρθρα γνώμης αλλά και τα ελεγειακά κείμενα που εύκολα μπορεί κανείς να εντοπίσει σε εφημερίδες δεξιού προσανατολισμού, στάθηκαν ορισμένες από τις ομιλίες που έχουν ανέβει στο YouTube. Απολαύστε υπεύθυνα: 1. Ματθαίος Γιωσαφάτ «Μαθήματα ζωής από έναν ψυχαναλυτή» 8 Ο Ματθαίος Γιωσαφάτ είναι για πολλούς ο επιφανέστερος εκ των ψυχαναλυτών της Ψωροκώσταινας, με πλούσιο βιογραφικό, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Φαίνεται πως αρέσκεται στο να ιδρύει και να συμμετέχει σε διάφορες εταιρείες και επιστημονικά σωματεία με μεγαλεπήβολα ονόματα σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Αν κάνει κάποιος όμως τον κόπο να τα ψάξει όλα αυτά ένα προς ένα, διαπιστώνει πως ουσιαστικά πρόκειται για ενώσεις προσώπων-επαγγελματιών ενός κλάδου, που μπορεί ο οποιοσδήποτε να ιδρύσει και να διαφημίσει ως κάτι πρωτοποριακό ή σπουδαίο (π.χ. Πανευρωπαϊκή Ένωση Επαγγελματιών Μεταφορέων Ταχυφαγείων για τη διάδοση των καλών πρακτικών στον κλάδο του «γρήγορου φαγητού»). Η επιλογή να εστιάσω στην ομιλία του Γιωσαφάτ δεν ήταν τυχαία - θα το ομολογήσω. Πριν καιρό, ξεφυλλίζοντας το μπεστ σέλερ του «Μεγαλώνοντας μέσα στην ελληνική οικογένεια», έμαθα, η αδαής, πως οι μπαχαλάκηδες (sic) είναι ψυχικώς διαταραγμένα παιδιά των Βορείων Προαστίων που οι μαμάδες τους δεν τα θήλασαν και δεν τα αγάπησαν όσο έπρεπε στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, με αποτέλεσμα να εκθρέψουν ένα μίσος για την κοινωνία, το οποίο και εξωτερικεύουν με το να σπάνε τράπεζες και... γήπεδα. Πάτησα λοιπόν, το play και αφέθηκα στη μαγεία των λόγων του για ένα απολαυστικό 18λεπτο, όπου η εναλλαγή των αντιδράσεών μου περιελάμβανε μάτια γουρλωμένα όλο έκπληξη, υστερικά γέλια ή αναστεναγμούς απόγνωσης. Αυτός ο μονόλογος είχε ως

18 κεντρικό νόημα την Παγκάλια ρήση «Μαζί τα φάγαμε». Ο στοχαστής Γιωσαφάτ μιλά για μια κοινωνία σε διάλυση, χωρίς να αναφέρεται στις οικονομικές προεκτάσεις του όλου προβλήματος. Περιγράφει μια κατάσταση ανομίας (όχι φυσικά από την πλευρά του κράτους και της εξουσίας), όπου οι βασικές παθογένειες της κοινωνίας αφορούν τον υπερκαταναλωτισμό και την απουσία ομαδικού πνεύματος. Αυτή τη δεύτερη έρχεται να διορθώσει το TEDx, που μπορεί να μας βοηθήσει να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Σε σχέση με το πώς συνδέεται ο υπερκαταναλωτισμός με τη σήψη και την παρακμή της ελληνικής κοινωνίας (σε αυτή τη φάση της κρίσης τουλάχιστον, που άνθρωποι πεθαίνουν από τη φτώχεια, το κρύο και τις αναθυμιάσεις των αυτοσχέδιων μαγκαλιών) η μόνη πιθανή εξήγηση είναι πως ο κ. Γιωσαφάτ προφανώς πιστεύει ότι την πλειονότητα της κοινωνίας αυτής την αποτελούν οι πελάτες του. Μας λέει, λοιπόν, πως βλέπει πολλούς ασθενείς, κυρίως νέα παιδιά (14-15 ετών) τα οποία υποφέρουν από το συναισθηματικό κενό που τους έχουν δημιουργήσει τα πολλά καταναλωτικά αγαθά, τα πολλά ναρκωτικά και το πολύ σεξ. Εύλογα συνάγει και αυτός ότι αυτά είναι και τα προβλήματα ολόκληρης της κοινωνίας μας. Αυτή την αβάσταχτης ελαφρότητας ανάλυση του κοινωνικού γίγνεσθαι διαδέχεται μια βαθύτατα και σε εξοργιστικό βαθμό αντιδραστική ερμηνεία των αιτιών της κρίσης: η Ελλάδα ήταν το κακομαθημένο παιδί της Ευρώπης που αρνούνταν να προβεί στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για να προοδεύσει. Τώρα όμως, τα μνημόνια μας φέρνουν τα θετικά στοιχεία και τις αλλαγές που έπρεπε να είχαμε κάνει από μόνοι μας. Ένα ακόμα λάθος μας ήταν πως πάντα πιστεύαμε ότι άλλοι φταίνε για τα προβλήματά μας. Για αυτό και στρεφόμασταν ο ένας εναντίον του άλλου ή όπως τόσο εύγλωττα το θέτει και ο ίδιος: «για αυτό έχουμε συνέχεια φασαρίες, δικτατορίες, το ένα κόμμα εναντίον του άλλου»... Είναι αισιόδοξος όμως γιατί -χωρίς να ξέρει πως- αυτή η περιπέτεια θα μας κάνει τελικά να πορευτούμε όλοι μαζί αδελφωμένοι, χέρι-χέρι. Τόσο απλά και αβίαστα λοιπόν, μόλις σε 18 λεπτά, η θεωρία των δύο άκρων συναντά τη νεοφιλελεύθερη προπαγάνδα, το ξέπλυμα της Χούντας και την εξίσωσή της με τα θύματά της, το βολικό αυτομαστίγωμα του λαουτζίκου για να φτάσει στη σχεδόν χριστιανική λύτρωση του αμαρτωλού μέσα από το καθαρτήριο των μνημονίων και της Τρόικας. Και όλα αυτά απευθύνονται στα ευήκοα ώτα του -65 το κεφάλι- κοινού: ο γλυκύτατος και προσηνής, στα μάτια του κοινού, παππούλης χειροκροτήθηκε ολόθερμα και με μεγάλο ενθουσιασμό για τα αποστάγματα της σοφίας που καταδέχτηκε να μοιραστεί μαζί τους. Είναι οι στιγμές που κάποια ελπίδα που ίσως έχεις για αυτή την κοινωνία, φτερουγίζει μακριά, αφήνοντάς σε μόνο, γεμάτο απόγνωση. 2. Chris Dellarocas «Επανεφευρίσκοντας το πανεπιστήμιο» 9 Η απόγνωση όμως δεν κρατάει για πολύ. Έρχεται ο επόμενος ομιλητής, να τη διώξει μακριά, δίνοντας τη θέση της στην αυθόρμητη, αβίαστη και γνήσια οργή. Για την ιστορία, ο Κρις Ντελαρόκας είναι τακτικός καθηγητής στο τμήμα Διοίκησης Πληροφοριακών Συστημάτων της σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου της Βοστώνης. Στην ομιλία του, ο κ. Ντελαρόκας μάς παρουσιάζει το πανεπιστήμιο του (όχι και τόσο μακρινού) μέλλοντος, όπως το οραματίζεται αυτός, αλλά κυρίως η αγορά εργασίας. Το πανεπιστήμιο αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη μετάδοση της γνώσης, της παιδείας και της μόρφωσης, ως βασικά δικαιώματα ενός ανθρώπου. Αγνοεί επιδεικτικά τον ρόλο που αυτές μπορούν να επιτελέσουν στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πνευματικά ατόμου με κριτική σκέψη και πνευματικό υπόβαθρο. Η εξίσωση που αντικαθιστά όλα τα παραπάνω είναι απλή: γνώση = ένα περιουσιακό στοιχείο, εργαλειακής χρησιμότητας, το οποίο πουλάει ο εργαζόμενος για να ορθοποδήσει στη ζούγκλα της αγοράς και του ανταγωνισμού

19 Από αυτό το σημείο και πέρα, παύει και επίσημα να ασχολείται με τα ζητήματα της «γνώσης» και της «μόρφωσης» και αποκαλύπτει το πραγματικό διακύβευμα της όλης υπόθεσης: την επαγγελματική επιτυχία. Το πανεπιστήμιο λοιπόν είναι ουσιαστικά το ενδιάμεσο στάδιο διαμόρφωσης του μελλοντικού εργαζόμενου, ο οποίος θα πρέπει να καταστήσει τον εαυτό του αρκετά ανταγωνιστικό, ώστε να τον προτιμήσουν οι εταιρείες - υποψήφιοι εργοδότες του. Και ο καλύτερος τρόπος να γίνει αυτό είναι αυτοί οι τελευταίοι να αντικαταστήσουν το πανεπιστήμιο στον ρόλο του ως αποκλειστικό πάροχο γνώσης, αλλά και να καταστούν κυρίαρχοι στην επιλογή των επιστημών που κρίνεται σκόπιμο να σπουδάσουν οι σημερινοί φοιτητές και αυριανοί υπάλληλοί τους. Η επαγγελματική επιτυχία στηρίζεται στην καινοτομία, στην ατομική ευελιξία, στη διαφορετικότητα (ιερές έννοιες του νεοφιλελευθερισμού). Ποιο είναι τελικά το προτεινόμενο νέο μοντέλο του (μη) πανεπιστημίου που προσπαθεί να μας πλασάρει εδώ ο κ. Ντελαφράγκας; Είναι η αντικατάστασή του από τις τεχνολογίες του διαδικτύου. Ήδη κάποια από τα καλύτερα πανεπιστήμια παγκοσμίως έχουν αναπτύξει διαδικτυακές πλατφόρμες (Moocs) που δίνουν τη δυνατότητα σε νέους σε όλο τον κόσμο να παρακολουθήσουν μαθήματα που πριν δε μπορούσαν. Αυτό που τεχνηέντως αποκρύπτεται είναι ότι τα μαθήματα αυτά έχουν δίδακτρα. Συνεπώς, η οικονομική ευχέρεια ή η απουσία αυτής εξακολουθούν να επηρεάζουν άμεσα την υποτιθέμενη «ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση» (σε αντίθεση με το «απαρχαιωμένο» μοντέλο του δημόσιου και δωρεάν πανεπιστημίου). Τα ποσοστά ολοκλήρωσης των κύκλων αυτών των μαθημάτων είναι κάτω από 10%, ενώ μεγάλο μέρος των διαδικτυακών φοιτητών αποχωρεί ήδη από την πρώτη εβδομάδα των «παραδόσεων» 10. Η ανθρώπινη επαφή και αλληλεπίδραση τόσο με τους διδάσκοντες, όσο και με τους υπόλοιπους φοιτητές αντικαθίστανται από την παρακολούθηση διαλέξεων μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή ή του τάμπλετ. Επιπλέον, αμφίβολη είναι και η απόκτηση πλήρους επιστημονικής γνώσης σε τεχνικά επαγγέλματα, χωρίς ο φοιτητής να έχει μπει ποτέ του σε εργαστήριο. Τέλος, οι «φοιτητές» που τελικά ολοκληρώνουν κάποιο κύκλο σπουδών λαμβάνουν ένα πιστοποιητικό, στα «ψιλά γράμματα» του οποίου αναγράφεται «Το πανεπιστήμιο [ ] δε μπορεί να εγγυηθεί την ταυτότητα του ατόμου που παρακολούθησε αυτό το διαδικτυακό μάθημα.» 11. Πτυχίο με... επιφύλαξη. Όλα τα παραπάνω δε φαίνεται να απασχολούν διόλου τον αεικίνητο ομιλητή, ο οποίος βλέπει πια μπροστά του να ξετυλίγεται η εικόνα του πρώην φοιτητή, νυν εργαζόμενου. Τα τετραετή προγράμματα σπουδών αντικαθίστανται από «πλάνα ζωής» δια βίου μάθησης, που θα περιλαμβάνουν διαδικτυακές δραστηριότητες, πρακτικές ασκήσεις σε εταιρείες κλπ, οι οποίες θα διαρκούν για ολόκληρη τη ζωή του εργαζομένου. Οι εταιρείες, αποδεσμευμένες πια από τον βραχνά της βαθμολογίας των παραδοσιακών πανεπιστημίων, θα αντικαταστήσουν τα πτυχία από ηλεκτρονικά χαρτοφυλάκια εργαζομένων, επιλέγοντας τους καλύτερους παγκοσμίως (γιατί «όταν κάποιος διακριθεί σε ένα μάθημα ανάμεσα σε χιλιάδες σε όλο τον κόσμο, σημαίνει κάτι παραπάνω από ένα «δέκα» σε ένα μάθημα του πανεπιστημίου Αθηνών» 12 ). Αν η σημερινή αγορά εργασίας σάς φαίνεται ζούγκλα, φανταστείτε ΑΥΤΗ την πραγματική παγκοσμιοποίηση του ανταγωνισμού. Είναι αξιοσημείωτο ότι όση ώρα κράτησε η διάλεξη αυτή, το κοινό παρακολουθούσε μαγεμένο, κρατώντας σημειώσεις, τουιτάροντας, ή κοιτώντας κάτι στο τάμπλετ (μπορεί να έψαχναν να γραφτούν σε κάνα mooc, ποιος ξέρει). Η μοναδική στιγμή που αντέδρασαν, επιβεβαιώνοντας τον ομιλητή, ο οποίος πρέπει να είχε προβάρει πολλές φορές την ομιλία του και να είχε φανταστεί αυτή ακριβώς τη στιγμή με ρίγη συγκίνησης να διατρέχουν τη ραχοκοκαλιά του, ήταν όταν αυτός είπε, χαμογελώντας πονηρά: «Τα ελληνικά πανεπιστήμια θα πρέπει να προσαρμοστούν γρήγορα σε αυτά τα νέα δεδομένα, αλλιώς την επόμενη φορά που θα τα κλείσουν, μπορεί να διαπιστώσουν πως κανείς δε νοιάζεται αν θα τα ξανα-ανοίξουν». Κατόπιν αποχώρησε με αυτοπεποίθηση, ενώ αποθεωνόταν από καταιγισμό χειροκροτημάτων. Το βασικό πρόβλημα, όμως, με αυτές τις ομιλίες δεν είναι μόνο το περιεχόμενό τους και η σαφής -με ελάχιστες εξαιρέσειςνεοφιλελεύθερή τους τοποθέτηση. Είναι το γεγονός ότι πρόκειται για μονολόγους, χωρίς καμία δυνατότητα παρέμβασης εκ μέρους του κοινού ή έστω συζήτησης με αυτό. Δε δίνεται ποτέ και σε κανέναν η δυνατότητα να αμφισβητήσει την αυθεντία και το αλάθητο των ομιλητών. Η μάλλον, για να είμαστε ακριβείς, αυτή παρέχεται σε όσους θεατές έχουν προμηθευτεί το εισιτήριο των 200 που μπορούν να έχουν μια πριβέ συνάντηση με τους ομιλητές... Αυτοί άλλωστε έχουν επιλεγεί από μια αφανή «κριτική επιτροπή», εμφανίζονται μπροστά σε ένα κοινό που τους αντιμετωπίζει εξ ορισμού σαν αυθεντίες, στο οποίο απευθύνονται για 18 λεπτά και κατόπιν εξαφανίζονται πίσω από τις κόκκινες βελούδινες κουρτίνες σαν άλλοι ταχυδακτυλουργοί. Τελικά, αν κάτι χαρακτηρίζει το TED, δεν είναι η διάδοση ιδεών, αλλά ο έλεγχος και η λογοκρισία αυτών. Το γεγονός αυτό δε φαίνεται να απασχολεί διόλου το προαναφερθέν κοινό που ψάχνει τους προσωπικούς του Μεσσίες μέσα στις ομάδες των ομιλητών. Άλλωστε, πόση να είναι η διάθεση αμφισβήτησης ευθύς εξ αρχής από ένα σχετικά ομοιογενές κοινό, που έχει προσέλθει ευλαβικά σε έναν new age Ναό της Γνώσης για να ακούσει βολικές «αλήθειες» από το στόμα πάσης φύσεως doers, innovators, thought leaders, με την προσδοκία να του μεταδοθούν (και όχι να συζητήσει ή να αξιολογήσει) ιδέες και αντιλήψεις; Πληρώνει για να του χαϊδέψουν τα αυτιά, να του πουν πως όλα είναι δυνατά, πως αν το θέλει πραγματικά, μπορεί να πετύχει. Αυτό που δεν του λένε είναι ότι πολλοί από τους πεφωτισμένους ομιλητές που σήμερα υποκρίνονται πως μεταδίδουν τις φανταστικές τους εμπειρίες και γνώσεις είναι τα αυριανά αφεντικά του, αυτά που, σε συνεργασία με την πολιτική εξουσία, έχουν φροντίσει να μπει σε μια αγορά εργασίας χωρίς δικαιώματα, ασφάλιση, ένσημα και αξιοπρεπή μισθό. Και όλα αυτά του τα πουλάνε σήμερα με το φανταχτερό περιτύλιγμα των ιβέντ του TED. 10 en.wikipedia.org/wiki/massive_open_online_course

20 Στη γκαλερί του μόχθου κείμενο & φωτογραφίες filiomagenta Άκουγα χρόνια για αυτή την έκθεση και δεν είχα πάει ποτέ. Και λέω χρόνια γιατί η φετινή χρονιά είναι η έβδομη. Συγκεκριμένα, η «7η Έκθεση Εικαστικών Τεχνών και Φωτογραφίας: Άνθρωπος, Χρώμα + Σίδερο» κατάφερε και με παράλληλες εκδηλώσεις όπως συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, συζητήσεις και εργαστήρια να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον όσων πέρασαν την πύλη της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης στο Πέραμα, σε ένα από τα μεγαλύτερα μηχανουργεία της Ελλάδας, το μηχανουργείο της «ΝΑΥΣΙ». Με ελεύθερη είσοδο και με τίτλο «Οι αγώνες είναι τέχνη του λαού και η τέχνη όπλο του», η έκθεση αυτή είχε στόχο να γεννηθεί αλλά και να επιστρέψει το έργο τέχνης στους τόπους δουλειάς. Εκεί δηλαδή που βρίσκεται ο φυσικός του αποδέκτης και η κινητήρια έμπνευση της δημιουργίας του, η εργατική τάξη. Ξεκινώντας από τη γειτονιά μου στα βορειοδυτικά προάστια, κατευθύνθηκα με το αμάξι προς νότια. Στη διαδρομή θέλησα να βάλω ραδιόφωνο και έπεσα πάνω σε μια σαχλοενημερωτική εκπομπή του ΣΚΑÚ με τον ανάλογο αλαφουζοπορτοσάλτε αέρα. Εμετός μόνο. Άντεξα μέχρι τη Νίκαια και το έκλεισα. Περνώντας από το Κερατσίνι, μου έσκασαν εικόνες από τα γεγονότα της ημέρας, που πλήθος κόσμου είχε συμμετάσχει στο αντιφασιστικό συλλαλητήριο για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα από εντεταλμένους δολοφόνους χρυσαυγίτες, ακριβώς έναν μήνα πριν. Συνέχισα τη Γρ. Λαμπράκη και είμαι πια καθοδόν για το Πέραμα, βλέπω κάτι παιδιά και σταματάω για να τα ρωτήσω πού ακριβώς είναι η έκθεση και μου απαντούν: «Βαθιά μέσα στο Πέραμα, πριν τα καράβια για Σαλαμίνα». Προχωρώ και για να το σιγουρέψω, ρωτάω έναν άλλον εργάτη που έβγαινε από ένα φορτηγό, ο οποίος με κατευθύνει και να 'μαι μπροστά από την πύλη της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης. 39

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων στο ΔιΑΔικτυο Δεν ειναι ο,τι λαμπει χρυσοσ Η Αθηνά περνάει από της Ζέτας και του Αλέξη μετά από το μάθημα της στο Πανεπιστήμιο και πριν να συναντήσει τους φίλους της. Η Ζέτα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΟΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουν περάσει περίπου 15 χρόνια από τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Μάθε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου. Δικαιώματα. Συμμετοχή. Ελευθερία έκφρασης. Ασφαλές περιβάλλον. Σεβασμός.

1.1. Μάθε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου. Δικαιώματα. Συμμετοχή. Ελευθερία έκφρασης. Ασφαλές περιβάλλον. Σεβασμός. 1.1. Μάθε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σου «Δεν υπάρχουν δικαιώματα, όποια κι αν είναι αυτά, χωρίς αντίστοιχες υποχρεώσεις.» Samuel Taylor Coleridge Δικαιώματα Το δικαίωμα προστατεύει τα άτομα ή τις

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ Τεχνική Διαπραγματεύσεων Καθηγητής Δημήτριος Σουμπενιώτης Θα αναφερθώ σε μια εμπορική διαπραγμάτευση από την εργασιακή μου πείρα. Πρόκειται για μία τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Τρύπες. PDF Created with deskpdf PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Τρύπες. PDF Created with deskpdf PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com Τρύπες Γιάννης Αγγελάκας: φωνή Γιώργος Καρράς: µπάσσο - φωνητικά Μπάµπης Παπαδόπουλος: κιθάρες- φωνητικά Ασκληπιός Ζαµπέτας: κιθάρες Γιώργος Τόλιος: τύµπανα ηµιουργήθηκαν το 1983 όταν ο Γιώργος Καρράς

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

Ένας σπουδαίος ηθοποιός κατάγεται από την περιοχή μας και συγκεκριμένα από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας, με τον οποίο μεγάλωσαν αρκετές γενιές.

Ένας σπουδαίος ηθοποιός κατάγεται από την περιοχή μας και συγκεκριμένα από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας, με τον οποίο μεγάλωσαν αρκετές γενιές. Συνέντευξη - Ο ηθοποιός Λευτέρης Μελέτης από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας μίλησε στο περ Ένας σπουδαίος ηθοποιός κατάγεται από την περιοχή μας και συγκεκριμένα από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας, με τον

Διαβάστε περισσότερα

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Κινητό Τηλέφωνο Δέσποινα-Μαλεβή Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης 1.Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ.

Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου. Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015. ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Σώμα Πρoσκόπων Κύπρου Κλάδος Λυκοπούλων Γ.Ε. Παιχνίδι Προσκοπικής Χρονιάς 2014-2015 ΧΑΛΚΙΝΗ Αγέλη Λυκοπούλων ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Αγέλη Λυκοπούλων ΧΑΛΚΙΝΗ ΑΓΕΛΗ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ 103ov Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Κισσόνεργας

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΑΝΟ ΔΡΑΣΗΣ ΧΩΡΙΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ Κάντε μεγάλα όνειρα, και αυτό που ονειρεύεστε, αυτό θα γίνετε. James Allen As A Man Thinketh Γιατί Το Κάνεις Αυτό;?... 5 Δουλέψτε Πιο Σκληρά

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία 1 4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία «Αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώνει στα βουνά, θα περάσεις μια ζωή πιστεύοντας πως το ψάρι είναι ηλίθιο» έλεγε Αϊνστάιν και μ έκανε να σκεφτώ, πόσοι

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπομπή του αφιερώματος «Διασκέδασε το Μυαλό σου»

Εκπομπή του αφιερώματος «Διασκέδασε το Μυαλό σου» Εκπομπή του αφιερώματος «Διασκέδασε το Μυαλό σου» Ο Tim Shaw είναι κολλημένος με την επιστήμη και θέλει να ξέρει τα πάντα γύρω από αυτήν. Στον δεύτερο κύκλο της σειράς (η οποία αλλάζει όνομα), βγάζει την

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση (Διαφήμιση) - Αφίσα

Ενημέρωση (Διαφήμιση) - Αφίσα 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ενημέρωση (Διαφήμιση) - Αφίσα Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Εισαγωγή Πριν ξεκινήσουμε να βλέπουμε τη σχέση της Αγέλης μας με την διαφήμιση, καλό είναι να έχουμε μια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους 21 Days of Y ello Care Διαβάζοντας αυτόν τον ενημερωτικό οδηγό, θα μάθεις:

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους 21 Days of Y ello Care Διαβάζοντας αυτόν τον ενημερωτικό οδηγό, θα μάθεις: Ασφάλεια στο διαδίκτυο για έφηβους Το διαδίκτυο είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι πηγή πληροφοριών, ενημέρωσης και δικτύωσης και είναι σίγουρα απαραίτητο σε όλους μας. Όλοι απολαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα