Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ"

Transcript

1 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

2

3 Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

4 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ISBN: Πρώτη έκδοση: Φεβρουάριος 2011 Copyright Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης Copyright για την ελληνική έκδοση Εκδόσεις Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ Μετάφραση κειμένου: Ευγενία Μαλικούτη Φιλολογική επιμέλεια: Μαρία Κουτσανδρέα Ηλεκτρονική σελιδοποίηση: Φωτεινή Σκουρή Μακέτα εξωφύλλου: Φωτεινή Σκουρή Στοιχεία επικοινωνίας: Εκδόσεις Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ, έτος ιδρύσεως 1891 Σόλωνος 116, Αθήνα Τ: , F: E: S: Τίτλος πρωτοτύπου: Trials of Europeanization, Turkish Political Culture and the European Union Copyright Ioannis N. Grigoriadis First published by Palgrave Macmillan in 2009 Τυπώθηκε σε χαρτί ελεύθερο χημικών ουσιών χλωρίου και φιλικό προς το περιβάλλον. Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόμου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως άνευ γραπτής άδειας του εκδότη η κατά οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου.

5 Στους γονείς μου, Νίκο και Έφη

6

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ-ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τουρκία και Ευρώπη υπό ιστορική προοπτική Στόχος Η σημασία και η συμβολή αυτής της μελέτης Θεωρητικές αρχές Κατανοώντας τον εξευρωπαϊσμό Θεωρίες ευρωπαϊκής ενοποίησης Θεωρία εξαρτημένης τροχιάς Το μοντέλο του παιγνίου δύο επιπέδων Μία προσέγγιση υπό την προοπτική του ιστορικού θεσμισμού Ορίζοντας την πολιτική κουλτούρα Στόχοι Ορισμοί της πολιτικής κουλτούρας Η συζήτηση περί πολιτικής κουλτούρας Χρονικό πλαίσιο-διάρθρωση της μελέτης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ Η ανάδυση της δημοκρατίας Η ρεπουμπλικανική επίδραση στην τουρκική πολιτική κουλτούρα

8 10 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Πρώιμες συναντήσεις της ρεπουμπλικανικής Τουρκίας με τον πολιτικό φιλελευθερισμό Το προφίλ του φιλελευθερισμού στην πρώιμη ρεπουμπλικανική Τουρκία Η πρώτη φιλελεύθερη απόπειρα: το Προοδευτικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Η δεύτερη φιλελεύθερη απόπειρα: Το Ελεύθερο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Εξελίξεις μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο Η άνοδος της αντιπολίτευσης Η εισαγωγή του πολυκομματισμού και το Δημοκρατικό Κόμμα Το πραξικόπημα του 1960 και το Σύνταγμα του Τα πραξικοπήματα του 1971 και του Οι ευρωτουρκικές σχέσεις κατά τη δεκαετία του Ο μετασχηματισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο διάλογος στο εσωτερικό Στρατηγικές συνέπειες της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ο αμερικανικός παράγοντας Το ευρωπαϊκό όραμα Ένα σύντομο χρονολόγιο των ευρωτουρκικών σχέσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Τι είναι κοινωνία των πολιτών; Κοινωνία των πολιτών στην Τουρκία Η οθωμανική κληρονομιά Κοινωνία των πολιτών από το 1923 έως τη δεκαετία του Κοινωνία των πολιτών από τη δεκαετία του 1990 και εξής Η επίδραση παγκόσμιων παραγόντων Η επίδραση της εσωτερικής πολιτικής Η κηλίδωση της εικόνας του κράτους Το ατύχημα του Σουσουρλούκ Η υπόθεση Manisa Ο σεισμός του Η οικονομική κρίση των ετών Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Οικονομική στήριξη Νομοθετική μεταρρύθμιση Η στάση των κοινωνικών φορέων Οι κρατικές ελίτ

9 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 11 Το επιχειρηματικό κεφάλαιο Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ Ορίζοντας την κρατική παράδοση Κρατική παράδοση στην Τουρκία Η oθωμανική κληρονομιά Το τουρκικό κράτος από το 1923 έως τη δεκαετία του Το τουρκικό κράτος από τη δεκαετία του 1990 και εξής Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πριν από τη μεταρρύθμιση Η μεταρρυθμιστική διαδικασία Το δικαστικό σύστημα Η στάση των κοινωνικών φορέων Οι κρατικές ελίτ Η πολιτική ηγεσία Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙ ΚΟΣΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Ορίζοντας την κοσμικότητα Η ιστορία και οι τύποι κοσμικότητας Θρησκεία και πολιτική στην Τουρκία Η οθωμανική κληρονομιά Θρησκεία και πολιτική από το 1923 έως τη δεκαετία του Θρησκεία και πολιτική από τη δεκαετία του 1990 και εξής Είναι η Τουρκία κοσμικό κράτος; Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νομοθετική μεταρρύθμιση Ο μετασχηματισμός του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ Μία νέα εκδοχή κοσμικότητας εν τη γενέσει; Η στάση των κοινωνικών φορέων Οι κρατικές ελίτ Η πνευματική ηγεσία Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα

10 12 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Εδαφικός εθνικισμός έναντι εθνοτικού εθνικισμού Ορίζοντας την τουρκική εθνική ταυτότητα Η οθωμανική κληρονομιά Η τουρκική εθνική ταυτότητα από το 1923 έως τη δεκαετία του Η τουρκική εθνική ταυτότητα από τη δεκαετία του 1990 και εξής Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ Θεωρητικές προσεγγίσεις Εξαρτημένη τροχιά και τουρκική πολιτική κουλτούρα Η εφαρμοσιμότητα του ιστορικού θεσμισμού Παίγνιο δύο επιπέδων και πολιτική κουλτούρα Μία αποτίμηση του ρόλου της ΕΕ Νομοθετική μεταρρύθμιση Η αύξηση της ισχύος των φιλελευθέρων Η αίσθηση του αμετάκλητου Η φιλελευθεροποιητική επίδραση της ΕΕ στην τουρκική πολιτική κουλτούρα Επανεξέταση της ευρωπαϊκής και της τουρκικής πολιτικής κουλτούρας Στοιχεία συνέχειας στην πολιτική κουλτούρα Ενδείξεις μεταβολών στην πολιτική κουλτούρα Μία σταδιακή στροφή προς ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα Η προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ και η Ευρω-Μεσογειακή Συνεργασία (EMΣ) Το μέλλον της περιπέτειας της Τουρκίας στην ΕΕ και η πολιτική κουλτούρα Μία άποψη από τις Βρυξέλλες Εμπέδωση της δημοκρατίας στην Τουρκία και πολιτική κουλτούρα ΕΠΙΜΕΤΡΟ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

11 ΕΙΚΟΝΕΣ 2.1. Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς Ανατολάς και οι προοπτικές ένταξης της Τουρκίας «Μη μένεις σιωπηλός μπροστά στα βασανιστήρια!» Ανίτκαμπιρ (Anıtkabir), το Μαυσωλείο του Ατατούρκ στην Άγκυρα, ένα σύμβολο του κεμαλισμού Το τέμενος του Μεβλανά (Mevlana) στο Ικόνιο (Konya), ένα σύμβολο του τουρκικού Ισλάμ Μία ομάδα μαντηλοφορεμένων γυναικών σε έναν πολυσύχναστο δρόμο της Κωνσταντινούπολης Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας και πρώην ποδοσφαιριστής Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdoğan) ίσως στο πιο δύσκολο σουτ της καριέρας του Συνοπτική απεικόνιση του αβέβαιου μέλλοντος των ευρωτουρκικών σχέσεων

12

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αθήνα, 31 Ιουλίου 2010 Ένα μεγάλο τμήμα της ελληνικής βιβλιογραφίας για την εξωτερική πολιτική της χώρας μας έχει δικαίως επικεντρωθεί ιδίως μετά το 1974 στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Οι περισσότεροι Έλληνες μελετητές θεωρούσαν και θεωρούν την Τουρκία ως την κορυφαία προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Στα άρθρα και τα βιβλία τους συστηματικά τεκμηριώνονται οι αναθεωρητικές βλέψεις και οι προκλητικές πράξεις των γειτόνων μας, οι οποίοι μονίμως αμφισβητούν την ελληνική εδαφική ακεραιότητα στο Αιγαίο, διατηρώντας συγχρόνως τα στρατεύματα κατοχής τους στην Κύπρο μέχρι τις μέρες μας. Δύο έννοιες τουρκική απειλή και ελληνική αποτροπή συνοψίζουν τη στρατηγική όλων των ελληνικών κυβερνήσεων μετά το Απαραίτητη κρίνεται πάντοτε η διατήρηση μίας επαρκούς ισορροπίας στρατιωτικών δυνάμεων παρά το μεγάλο κόστος της για τη διατήρηση μίας ένοπλης ειρήνης που θα δώσει χρόνο στις δύο χώρες να λύσουν τα προβλήματά τους με διπλωματικά ή άλλα θεσμικά μέσα. Σιγά σιγά, ιδίως μετά την προσέγγιση Παπανδρέου-Τζεμ το 1999 και τη σχετική ύφεση στις σχέσεις των δύο γειτόνων που ακολούθησε, αρκετοί μελετητές πρόσθεσαν στη στρατηγική προκείμενη που λέγεται «τουρκική απειλή» τον πιο ουδέτερο όρο «πρόκληση». Η αλλαγή της ελληνικής διπλωματικής πλεύσης ως προς την προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά την κρίση των κυβερνήσεων Σημίτη, Καραμανλή και Παπανδρέου, ενίσχυε και ενισχύει τις πιθανότητες ότι και η Τουρκία θα ακολουθήσει την Ελλάδα στον δρόμο της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι η ελληνική βιβλιογραφία, με σχετικά λίγες εξαιρέσεις, παρουσιάζει την Τουρκία ως μια πληθυσμιακά και εδαφικά μεγάλη μουσουλμανική χώρα, με έμπειρη και μακροχρόνια προγραμματισμένη εξωτερική πολιτική, η οποία έχει συνέπεια και συνέ- 15

14 16 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ χεια ασχέτως κυβερνητικών και καθεστωτικών αλλαγών και διακυμάνσεων. Κατά τη γνώμη μου, αυτό το υπεραπλουστευτικό προφίλ εξηγείται από το γεγονός ότι στα πανεπιστήμιά μας δεν έχει καλλιεργηθεί ο κλάδος της ανάλυσης περιοχών (area studies), που συνεπάγεται τη γνώση σε βάθος της/των γλώσσας/γλωσσών της κάθε περιοχής, της ιστορίας και της κουλτούρας της και των επιμέρους πολιτικών δυνάμεων που συχνά αντιπαρατίθενται στη διαμάχη για την κατάκτηση και διατήρηση της εξουσίας. Έτσι, χωρίς τουρκολόγους, αραβολόγους, σλαβολόγους, ρωσολόγους, σινολόγους και άλλους αναλυτές σημαντικών περιοχών, η ελληνική πολιτική επιστήμη βασίζεται κυρίως σε αγγλοσαξονικές πηγές για την περιγραφή και ανάλυση πολλών τμημάτων του πλανήτη που δεν ανήκουν γεωγραφικά ή πολιτισμικά στη Δύση. Το βιβλίο του Ιωάννη Ν. Γρηγοριάδη, που με ιδιαίτερη χαρά προλογίζω, ξεφεύγει από τα μειονεκτήματα που μόλις ανέφερα. Πρωτοδημοσιεύτηκε στα Αγγλικά και χαιρετίστηκε διεθνώς με επαίνους και βραβεύσεις για την ευαίσθητη, αμερόληπτη και διεισδυτική προσέγγιση ενός πολυεπίπεδου θέματος: η τουρκική πορεία προς την Ευρώπη και οι αμφίδρομες επιπτώσεις της. Μεταφρασμένο στην ελληνική γλώσσα με εξαιρετική επιτυχία από την Ευγενία Μαλικούτη, το βιβλίο αυτό μπορεί να γίνει παράδειγμα προς μίμηση στην παραγωγή εγχώριας διεπιστημονικής δουλειάς στους προαναφερθέντες τομείς ανάλυσης περιοχών. Αξίζει, εδώ, να πω δύο λόγια για τον νέο και πολλά υποσχόμενο συγγραφέα. Με άριστες σπουδές στη Βρετανία και στις ΗΠΑ, πολύγλωσσος και για την περίπτωση του συγκεκριμένου βιβλίου, άριστος γνώστης της τουρκικής γλώσσας, με διδακτική και ερευνητική εμπειρία στην Ελλάδα και την Τουρκία, κατάφερε να μας προσφέρει μία μελέτη που ξεφεύγει από τα παραδοσιακά πρότυπα και που παρακάμπτει τη νοοτροπία σχέσεων μηδενικού αθροίσματος ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Ιδιαιτέρως για τον Έλληνα αναγνώστη, το βιβλίο αυτό έχει μεγάλη αξία, γιατί ξεφεύγει από γενικεύσεις και αναδεικνύει τα αντίρροπα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ρεύματα που διαγκωνίζονται σε μία προσπάθεια γεφύρωσης της οθωμανικής παράδοσης με τον ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό. Από τη μελέτη του παρόντος έργου ο Έλληνας αναγνώστης θα καταλάβει αρκετά από τα σκληρά διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι Τούρκοι στον δύσβατο δρόμο τους προς την Ευρώπη. Ενδεικτικά και μόνο αξίζει να παραθέσω μερικά από τα διλήμματα που το καλό αυτό βιβλίο αναδείχνει. Είναι το Ισλάμ και η δημοκρατία δυτικού τύπου συμβατές καταστάσεις; Αλλάζει η Τουρκία μορφή προσωρινά και επιφανειακά απλώς για να μπει στην Ευρώπη; Οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών ανοίγουν

15 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 17 τον δρόμο δημιουργίας μίας γνήσιας κοινωνίας των πολιτών σε μία χώρα της οποίας η πολιτική κουλτούρα χαρακτηρίζεται από την υποταγή στο κράτος; Ποια θα είναι η έκβαση της μεγάλης σύγκρουσης ανάμεσα στην εκλεγμένη, ισλαμογενή κυβέρνηση και το λεγόμενο «βαθύ κράτος» που εκφράζει τις κοσμικές παραδοχές του κεμαλισμού; Πώς προσδιορίζεται ένας Τούρκος σήμερα... με εθνοτικά, θρησκευτικά ή συμμετοχικά στην πολιτεία κριτήρια; Έννοιες, όπως «Τούρκος πολίτης κουρδικής εθνότητας», ανοίγουν την προοπτική αποδοχής από τους Τούρκους πολίτες της χώρας τους ως πολυεθνοτικής και πολυπολιτισμικής οντότητας; Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης, σοφά, δεν φτάνει σε απόλυτα και μονοδιάστατα συμπεράσματα. Αξίζει, σε τελευταία ανάλυση, ο αναγνώστης της ελληνικής έκδοσης να διαβάσει τον συγγραφέα και να θέσει στον εαυτό του ένα δίπτυχο ερώτημα: Ποια Τουρκία μας συμφέρει; Και αν η απάντησή του είναι «μία ευρωπαϊκή Τουρκία», ποιες είναι τότε οι πιθανότητες αυτής της μεταμόρφωσης; Θεόδωρος Α. Κουλουμπής Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

16

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Κωνσταντινούπολη, 4 Μαΐου 2008 O ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Τουρκίας έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο ερευνητών και δημοσιογράφων, όσο και του ευρύτερου κοινού. Επιπλέον, όσο εξελίσσεται αν και με αργούς ρυθμούς η τουρκική ένταξη, αναδύονται και διογκώνονται παράδοξα και αμφισβητήσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Τουρκία. Φυσιολογικά αυτό έχει οδηγήσει στην παραγωγή ενός αξιοσημείωτου όγκου ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας και σε συζητήσεις περί πολιτικής επί των ευρωτουρκικών σχέσεων. Ωστόσο, μικρής κλίμακας ακαδημαϊκό έργο έχει παραχθεί στο πεδίο της πολιτικής κουλτούρας και του πλαισίου που αυτή παρέχει για την ενταξιακή διαδικασία. Η τουρκική πολιτική κουλτούρα, ιδιαιτέρως καθόσον σχετίζεται με την ευρωπαϊκή ένταξη, παραμένει ένα θέμα μη επαρκώς μελετημένο, παρόλο που με όρους εμπέδωσης της δημοκρατίας στην Τουρκία είναι ίσως ο πιο αποφασιστικός παράγοντας προς διερεύνηση. Το βιβλίο του Δρ. Γρηγοριάδη καλύπτει επιτυχώς αυτό το κενό και αποτελεί μία εύγλωττη και κατανοητή μελέτη της επίδρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία εκδημοκρατισμού της Τουρκίας. Η προσέγγιση που παρέχει ως Έλληνας μελετητής της τουρκικής πολιτικής είναι ένα πολύτιμο πλεονέκτημα του τόμου που πρόκειται να διαβάσετε. Αυτός είναι επίσης ένας στοχασμός επ αυτού που ενδεχομένως να αποτιμηθεί από τους ιστορικούς ως η πιο θεαματική μεταρρύθμιση που έχει βιώσει η Τουρκία από τα χρόνια του Κεμάλ Ατατούρκ. Πρόκειται για μία πολύ κατατοπιστική και ισορροπημένη εργασία, ένα πολύτιμο εγχειρίδιο για μελετητές και φοιτητές που ασχολούνται με τον εκδημοκρατισμό, με την ευρωπαϊκή και τουρκική πολιτική, καθώς και μία σπουδαία πηγή γνώσης για τον μη ειδικό αναγνώστη που ενδιαφέρεται για τη σύγχρονη Τουρκία. Καθηγητής Üstün Ergüder Πανεπιστήμιο Sabancı 19

18

19 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους συνεντευξιαζομένους μου, οι οποίοι υποστήριξαν σε μεγάλο βαθμό την έρευνα πεδίου που διενήργησα στην Τουρκία κατά το ακαδημαϊκό έτος Θα ήθελα επίσης να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στον εποπτεύοντα της διδακτορικής μου διατριβής, καθηγητή William M. Hale, ο οποίος καθ όλη τη διάρκεια των διδακτορικών μου σπουδών με περιέβαλε χωρίς καμία δόση υπερβολής με την ακαταπόνητη υποστήριξή του. Θα ήθελα, τέλος, να απευθύνω τις θερμές μου ευχαριστίες και προς την μεταφράστρια του παρόντος έργου και παλαιά μου φοιτήτρια, κ. Ευγενία Μαλικούτη, για την εξαιρετική συνεργασία μας. 21

20

21 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ABGS AKP AKUT ANAP AP CHP DEHAP DEP DSP DGM DP DYP FP HADEP HEP İHD Avrupa Birliği Genel Sekreterliği - Γενική Γραμματεία Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Adalet ve Kalkınma Partisi - Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης Arama Kurtarma Derneği - Σύλλογος Έρευνας και Διάσωσης Anavatan Partisi - Κόμμα Μητέρας Πατρίδας Adalet Partisi - Κόμμα Δικαιοσύνης Cumhuriyet Halk Partisi - Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα Demokratik Halk Partisi - Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα Demokrasi Partisi - Κόμμα Δημοκρατίας Demokratik Sol Partisi - Κόμμα Δημοκρατικής Αριστεράς Devlet Güvenlik Mahkemesi - Δικαστήριο Εθνικής Ασφαλείας Demokrat Parti - Δημοκρατικό Κόμμα Doğru Yol Partisi - Κόμμα Ορθού Δρόμου Fazilet Partisi - Κόμμα Αρετής Halkın Demokrasi Partisi - Κόμμα Δημοκρατίας του Λαού Halkın Emek Partisi - Εργατικό Κόμμα του Λαού İnsan Hakları Derneği - Σύλλογος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 23

22 24 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ MÇP MGK MHP MNP MSP MÜSİAD OHAL OYAK PKK RP RTÜK SP TEMA TESEV TİHV TİS TMSF TRT Milliyetçi Çalışma Partisi - Εθνικιστικό Εργατικό Κόμμα Milli Güvenlik Kurulu - Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας Milliyetçi Hareket Partisi - Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης Milli Nizam Partisi - Κόμμα Εθνικής Τάξης Milli Selamet Partisi - Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği - Σύλλογος Ανεξάρτητων Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών Olağanüstü Hal Bölgesi - Κατάσταση εκτάκτου ανάγκης Ordu Yardımlaşma Kurumu - Ίδρυμα Αλληλοβοήθειας Στρατού Partiya Karkaren Kurdistan - Κόμμα Εργατών Κουρδιστάν Refah Partisi - Κόμμα Ευημερίας Radyo Televizyon Üst Kurulu - Ανώτατο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο Saadet Partisi - Κόμμα Ευδαιμονίας Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı - Τουρκικό Ίδρυμα Καταπολέμησης της Διάβρωσης του Εδάφους, Αναδάσωσης και Προστασίας της Φύσης Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı - Ίδρυμα Οικονομικών και Κοινωνικών Μελετών της Τουρκίας Türkiye İnsan Hakları Vakfı - Τουρκικό Ίδρυμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Türk-İslam Sentezi - Τουρκο-Ισλαμική σύνθεση Tasarruf Mevduatı Sigortası Fonu - Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων Ταμιευτηρίου Türkiye Radyo -Televizyon Kurumu - Ίδρυμα Ραδιοτηλεόρασης της Τουρκίας

23 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 25 TÜSEV Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı - Ίδρυμα Τριτογενούς Τομέα της Τουρκίας TÜSİAD Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği - Σύνδεσμος Τούρκων Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών VGM Vakıflar Genel Mudurluğu - Γενική Διεύθυνση Βακουφίων YÖK Yüksek Öğretim Kurulu - Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης ΕΔΑΔ Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ΕΜΣ Ευρω-Μεσογειακή Συνεργασία Adil Düzen Δίκαιη Τάξη Alevi-Bektaşi Kuruluşları Birliği Kültür Derneği Πολιτιστικός Σύλλογος της Ένωσης Αλεβιτικών- Μπεκτασικών Ιδρυμάτων Asr-i Saadet Εποχή της Ευτυχίας Aydınlar Ocağı «Εστία των Πεφωτισμένων» Cumhuriyet Halk Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα Fırkasi Diyanet İşleri Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων Başkanlığı Güneş Dil Teorisi Θεωρία της Γλώσσας-Ήλιος Iskan Kanunu Νόμος περί Επανεγκατάστασης (1934) İstiklal Δικαστήρια Ανεξαρτησίας Mahkemeleri Mazlum-Der İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği Sened-i Ittifak Serbest Cumhuriyet Fırkası Οργάνωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Αλληλεγγύης για Καταπιεσμένους Ανθρώπους Σύμφωνο Συμμαχίας Ελεύθερο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα

24 26 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Takrir-i Sükun Kanunu Terrakiperver Cumhuriyet Fırkası Türk Hava Kurumu Vakfı Türk Dil Kurumu Varlık Vergisi Kanunu Yüksek Öğretim Denetim Kurulu Νόμος περί Επιβολής της Τάξης Προοδευτικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Ίδρυμα Τουρκικής Αεροπορίας Τουρκικό Ίδρυμα Γλώσσας Νόμος περί Φορολόγησης της Ιδιοκτησίας (1942) Ελεγκτικό Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τουρκία και Ευρώπη υπό ιστορική προοπτική Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης και το μέλλον της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας έχουν προσελκύσει αξιοσημείωτο δημόσιο ενδιαφέρον, τόσο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στην Τουρκία. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα της Τουρκίας, οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες, καθώς και οι πρακτικές πτυχές της ενδεχόμενης ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν συζητηθεί εκτενώς. Βασιζόμενοι στην ιστορία και στη θρησκεία της Τουρκίας, κάποιοι ισχυρίζονται ότι η Τουρκία δεν είναι μέλος της «Ευρωπαϊκής Οικογένειας» για γεωγραφικούς και πολιτιστικούς λόγους και, επομένως, δεν μπορεί να επιλεγεί ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 1 Με το αιτιολογικό του σχετικά μεγάλου μεγέθους και της οικονομικής υπανάπτυξης της Τουρκίας, έχει επίσης υποστηριχθεί ότι η ένταξή της θα διερρήγνυε τις οικονομικές και πληθυσμιακές ισορροπίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλοι έχουν τονίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι βασισμένη σε αξίες και σε μία κουλτούρα, των οποίων η Τουρκία δεν αποτελεί μέρος. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, οι ευρωτουρκικές σχέσεις θα μπορούσαν να φτάσουν στην καλύτερη περίπτωση στο επίπεδο μίας θεσμοθετημένης στενής πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας, μίας «προνομιακής εταιρικής σχέσης» (privileged partnership). Γι αυτόν τον λόγο, η Τουρκία δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη πλευρά, έχει επίσης υποστηριχθεί ότι η ανεκτικότητα και η πολυπολιτισμικότητα αποτελούν θεμελιώδεις ιδιότητες της αναδυόμενης ευρωπαϊκής ταυτότητας και ότι 27

26 28 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ η υποψηφιότητα της Τουρκίας απετέλεσε μία εξαιρετική ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να δείξει τον συμπεριληπτικό (inclusive) χαρακτήρα της. Η επιδίωξη της Τουρκίας να προσχωρήσει στην Ευρώπη δεν είναι σε καμία περίπτωση καινοφανής ή χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Μία εκστρατεία με στόχο την αναγνώριση μίας ευρωπαϊκής οθωμανικής ταυτότητας είχε σημαδέψει την ατζέντα της οθωμανικής εξωτερικής πολιτικής από την έναρξη του οθωμανικού εκσυγχρονιστικού προγράμματος (Tanzimat) το Μία πρώτη επιτυχία σημειώθηκε τον Μάρτιο του 1856, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία προσκλήθηκε να συμμετάσχει στο Συνέδριο της Ευρώπης (Concert of Europe), σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης των Παρισίων, η οποία σήμανε τη λήξη του Κριμαϊκού Πολέμου ( ). 2 Εντούτοις, η αποτυχία των ηγετών του Tanzimat να επιφέρουν πολιτική, οικονομική και κοινωνική μεταβολή στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και η επανάκαμψη στον απολυταρχισμό κατά τη διακυβέρνηση του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίντ Β (Abdülhamid II) ( ) ενίσχυσε τα ήδη υπάρχοντα ευρωπαϊκά στερεότυπα για την ανατολίτικη υπόσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία μπορεί να βρισκόταν εντός της Ευρώπης, εφόσον στο παρελθόν είχε εισβάλει και είχε καταλάβει με επιτυχία μεγάλα τμήματα της νοτιοανατολικής και της κεντρικής Ευρώπης, και κατά τον ύστερο 19 ο αιώνα κυριαρχούσε ακόμη επί ενός μεγάλου τμήματος της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Παρ όλα αυτά, δεν θεωρείτο ότι αποτελούσε δομικό κομμάτι της Ευρώπης, ένα τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου με ιστορικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς όρους. 3 Απεναντίας, ο Οθωμανός «Τούρκος» ήταν η γεωγραφικά εγγύτερη εκδήλωση του ανατολίτικου «άλλου», κατ αντιπαράταξη του οποίου οριζόταν η ευρωπαϊκότητα. 4 Ο δεσποτισμός, η υπανάπτυξη, η βαρβαρότητα και όλες οι υπόλοιπες στερεοτυπικές ιδιότητες της Ανατολής έβρισκαν την επιτομή τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Επανάσταση των Νεοτούρκων το 1908, η οποία έθεσε τέλος στη δεσποτική εξουσία του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίντ Β, γέννησε ελπίδες για πολιτική και κοινωνική αλλαγή, η οποία θα μπορούσε να φέρει την Οθωμανική Αυτοκρατορία εγγύτερα προς την Ευρώπη. Ωστόσο, αυτές οι ελπίδες σύντομα διαψεύστηκαν, καθώς η αποτυχία της ηγεσίας των Νεοτούρκων ήταν πολύ σοβαρότερη από αυτήν των ηγετών του Τανζιμάτ. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε στη δίνη των Βαλκανικών Πολέμων και του Α Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος την έφερε σε εμπόλεμη κατάσταση εναντίον της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας, δηλαδή εναντίον των δύο κρατών, οι πολιτισμοί των οποίων

27 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 29 είχαν ευλόγως συμβάλει τα μέγιστα σε αυτό που γινόταν τότε αντιληπτό ως ευρωπαϊκότητα. Η οθωμανική ήττα δεν σήμανε το τέλος των εχθροπραξιών, καθώς ο Μουσταφά Κεμάλ [ Ατατούρκ] 5 συνέχισε τον ένοπλο αγώνα στην Ανατολία. Εντούτοις, παρά τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες, ο Ατατούρκ έκρινε ότι η πολιτική και οικονομική ανάπτυξη της Τουρκίας θα μπορούσε να έρθει μόνο από τη Δύση, από την Ευρώπη. 6 Η αντίληψη «Εκδυτικισμός παρά τη Δύση» [Batı ya rağmen Batılılaşma] απέκτησε αποφασιστική σημασία στην εκστρατεία του Ατατούρκ για την ενσωμάτωση της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πολιτικό, πολιτιστικό και κοινωνικό παράδειγμα. Παρά την επαναλαμβανόμενη εμφάνιση αταβιστικών εθνικιστικών αντανακλαστικών, η Ευρώπη θα παρέμενε πάντοτε το πρότυπο για τον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό της Τουρκίας. Εντούτοις, αυτή η μελέτη δεν θα εστιάσει στις περιπλοκές του προγράμματος εκδυτικισμού της Τουρκίας ή στο τι θα σήμαινε η ενδεχόμενη ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο για αυτήν όσο και για την Ένωση. Το παρόν πόνημα στοχεύει να διερευνήσει την τουρκική πολιτική κουλτούρα υπό το πρίσμα της βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη δεκαετία του 1990 και εξής. Δεδομένου ότι η πολιτική κουλτούρα είναι ένας ακριβής ενδείκτης πολιτικού και κοινωνικού μετασχηματισμού, μία μεταβολή στην τουρκική πολιτική κουλτούρα υπό την επίδραση των όλο και στενότερων σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και της προοπτικής ένταξής της σε αυτή θα συνιστούσε ένα αξιοσημείωτο βήμα προς τον αποτελεσματικό εξευρωπαϊσμό της. Στόχος Ο σκοπός αυτής της μελέτης είναι να αποτιμήσει την επίδραση που έχει ασκήσει στην πολιτική κουλτούρα της Τουρκίας η απόφασή της να επιζητήσει την πλήρη ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διά των «κριτηρίων» της Κοπεγχάγης, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαίτησε την εισαγωγή πολιτικού φιλελευθερισμού σε όλα τα κράτη που ενδιαφέρονται να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Τουρκία, η οποία είχε υιοθετήσει ρεπουμπλικανικές ιδέες ήδη από την ίδρυσή της, έπρεπε τώρα να εγκεντρίσει την πολιτική της κουλτούρα με πολιτικό φιλελευθερισμό, το στοιχείο της δυτικής πολιτικής σκέψης που είχε παραμεληθεί στη διαδικασία του πολιτικού και ιδεολογικού εκδυτικισμού της Τουρκίας. Ο αντίκτυπος του πολιτικού φιλελευθερισμού στην τουρκική πολιτική κουλτούρα υπήρξε σπουδαί-

28 30 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ος. Η κεμαλιστική εθνικιστική ιδεολογία, η οποία υπήρξε κυρίαρχη από την ίδρυση της Δημοκρατίας και εξής, βρέθηκε υπό αξιοσημείωτη πίεση. Επανεξετάστηκε η τουρκική εθνική ταυτότητα, καθώς Τούρκοι εθνικιστές κάθε είδους, όπως και οι μειονότητες της Τουρκίας, έχουν απολαύσει αυξανόμενης προστασίας των δικαιωμάτων τους και έχουν εκτεθεί επίσης στη συζήτηση που εγκαινίασε η εισαγωγή του ευρωπαϊκού υπερεθνικού ή μεταεθνικού μοντέλου. Η κρατική παράδοση της Τουρκίας έχει επίσης επηρεαστεί από φιλελεύθερες ιδέες τις οποίες ενστερνίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει μειωθεί η κρατική παρέμβαση στη δημόσια σφαίρα, ενώ για πρώτη φορά συζητείται ανοικτά η έννοια της εθνικής ασφαλείας. Η νομοθεσία της Τουρκίας περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει υποστεί εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, με στόχο την αυξημένη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών. Η διαδικασία σύγκλισης με τα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει οδηγήσει σε μία υποχώρηση των συμφερόντων του κράτους προς όφελος της καλύτερης προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Το Ισλάμ, του οποίου ο ρόλος στη δημόσια σφαίρα είχε ιστορικά περιοριστεί σοβαρά από το κοσμικό κράτος, θα μπορούσε να φιλοδοξεί σε βελτιωμένη προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας. Η κοινωνία των πολιτών έχει επίσης αποκομίσει οφέλη από τη διαδικασία πολιτικής φιλελευθεροποίησης. Η ανεξάρτητη από το κράτος κοινωνικοποίηση και έκφραση και η προάσπιση των ομαδικών συμφερόντων έναντι του κράτους δεν υπήρξε ποτέ πριν τόσο βαθιά και δραστήρια. Ο πολιτικός και πολιτιστικός πλουραλισμός έχει ενισχυθεί μέσω της αυξημένης προστασίας των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Το τουρκικό κράτος, η τουρκική οικονομία και κοινωνία έχουν ήδη υποστεί ουσιαστικό μετασχηματισμό ωστόσο, μένει να επιτευχθεί πλέον η πλήρης σύγκλισή τους με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν η κορύφωση μίας διαρκούς αναζήτησής της για συμμετοχή στον ευρωπαϊκό πολιτικό και πολιτιστικό χώρο. Η ένταξη αυτή θα απαιτούσε επίσης την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας μετασχηματισμού της, η οποία θα συνεπέφερε τη συνολική φιλελευθεροποίηση της τουρκικής πολιτικής κουλτούρας. Από την άλλη πλευρά, η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εγχάρασσε ένα ευδιάκριτο αποτύπωμα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόσφατες συζητήσεις περί ευρωπαϊκής ταυτότητας θα έπρεπε τότε να επανεξεταστούν και θα χρειαζόταν να υιοθετηθεί μία πιο περιεκτική ερμηνεία της ευρωπαϊκότητας.

29 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 31 Η σημασία και η συμβολή αυτής της μελέτης Η σημασία τού να μελετά κανείς την τουρκική πολιτική κουλτούρα έγκειται στο γεγονός ότι η φιλελευθεροποίηση της πολιτικής κουλτούρας της Τουρκίας υπό το πρίσμα της ενσωμάτωσής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα επηρέαζε βαθιά τόσο την ίδια την Τουρκία όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις περιφερειακές πολιτικές. Παρά την επίδραση της οικονομικής κατάστασης της Τουρκίας, του Κυπριακού Ζητήματος, των ελληνοτουρκικών διαφορών, το ανελεύθερο πολιτικό σύστημα της Τουρκίας έχει υπάρξει μέχρι τώρα το μεγαλύτερο εσωτερικό εμπόδιο για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 7 Η πολιτική της φιλελευθεροποίησης θα μπορούσε να άρει το σοβαρότερο εμπόδιο για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρ όλα αυτά, η προοπτική ένταξής της είναι κρίσιμης σημασίας και για την Ευρωπαϊκή Ένωση: η ιδιότητα μέλους μίας φιλελεύθερης, δημοκρατικής Τουρκίας θα αποτελούσε μία αποφασιστική δοκιμασία για τις πολιτικές αξίες που αντιπροσωπεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Καθώς ο πληθυσμός της Τουρκίας είναι σχεδόν εξολοκλήρου μουσουλμανικός, η ενσωμάτωση μίας φιλελεύθερης, δημοκρατικής Τουρκίας θα επιβεβαίωνε τον περιεκτικό, πολυπολιτισμικό, ανεκτικό και οικουμενικό χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρά τις προφανείς λειτουργικές της δυσκολίες, λόγω κυρίως του μεγέθους της και της σχετικής της φτώχιας θα πολλαπλασίαζε τις στρατηγικές δυνατότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περιοχές τόσο ευαίσθητες όσο η Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια, ο Καύκασος και η κεντρική Ασία. Η μελέτη του διαλόγου περί τουρκικής πολιτικής κουλτούρας, τον οποίο έχουν εγκαινιάσει η προσέγγιση της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα συνακόλουθα βήματα πολιτικής φιλελευθεροποίησης, θα συνέβαλε επίσης στην καλύτερη κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν φιλελευθεροποιούμενες αναπτυσσόμενες χώρες με ισχυρά αυταρχικό παρελθόν, και θα παρείχε πολύτιμη και σε βάθος κατανόηση των παγκόσμιων ζητημάτων του εκδημοκρατισμού και της φιλελευθεροποίησης. Παρόλο που ο αριθμός των δημοκρατικών κρατών έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, αυτό δεν έχει σημάνει την κυριαρχία της δημοκρατίας στη σφαίρα της παγκόσμιας πολιτικής, ιδιαιτέρως στη Μέση Ανατολή. Η διαφορά μεταξύ της δημοκρατίας κατά τη διαδικασία (procedural democracy) και της δημοκρατίας κατά την ουσία (substantive democracy) έχει καταστεί πιο σαφής από ποτέ. Οι δημοκρατικοί θεσμοί

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΕΝΑ «ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ» ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ «Το ευρωπαϊκό big-bang, η απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου

Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου αιώνα οι μελλοντικές διεθνολογικές προκλήσεις κρύβουν για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.3.2014 COM(2014) 149 final 2014/0086 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 11: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION Professor Angelos Kotios Albania, November 2013 1 Αντικείμενο παρουσίασης Χαρακτηριστικά της περιοχής Λόγοι για την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση τω

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια Χρήση του Βιβλίου Η πολιτική, από τη φύση της, είναι ένας τομέας επικάλυψης και διασύνδεσης. Το υλικό λοιπόν που συναντάται στο βιβλίο αυτό ανθίσταται πεισματικά στην τμηματοποίηση, κάτι που αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος 1 Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης της

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 10: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 9: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

13617/16 ΓΒ/ακι/ΘΛ 1 DG E - 1C

13617/16 ΓΒ/ακι/ΘΛ 1 DG E - 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Νοεμβρίου 2016 (OR. en) 13617/16 JEUN 84 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου αριθ. προηγ. εγγρ.: 13344/16 JEUN 76 Θέμα: Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με μια ετήσια πανευρωπαϊκή συζήτηση στο πλαίσιο της νομοθετικής έκθεσης πρωτοβουλίας σχετικά με τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δρ Εύης Σαχίνη, Διευθύντριας Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης στη Δημόσια Παρουσίαση Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιδρύματος Κ. Σημίτη, ΕΙΕ, 6 Μαΐου 2015

Ομιλία Δρ Εύης Σαχίνη, Διευθύντριας Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης στη Δημόσια Παρουσίαση Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιδρύματος Κ. Σημίτη, ΕΙΕ, 6 Μαΐου 2015 H συνεργασία Ομιλία Δρ Εύης Σαχίνη, Διευθύντριας Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης στη Δημόσια Παρουσίαση Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιδρύματος Κ. Σημίτη, ΕΙΕ, 6 Μαΐου 2015 Αποτελεί ιδιαίτερη χαρά και τιμή για εμένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών»

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» ΟΜΙΛΙΑ Βουλευτή β Αθηνών, πρώην Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη Στο συνέδριο του ΚΕΠΠ με θέμα: «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Το ενδιαφέρον του µαθήµατος συγκεντρώνεται στη µελέτη του φαινοµένου της ρύθµισης ως µορφής δηµοσίας πολιτικής στο πεδίο της οικονοµίας. Παρουσιάζονται και εξετάζονται συγκριτικά,

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών

Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Κυρίως από το 1970, η ανάδυση νέων τύπων συνεταιρισμών που ανταποκρίνονται σε ακάλυπτες ανάγκες, κυρίως στους τομείς της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ Η υπαγωγή της χώρας στον έλεγχο της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ το 2010 σηματοδοτεί το δραματικό τέλος μιας περιόδου στη διάρκεια της οποίας οι μεταρρυθμίσεις υπήρξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ : ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ

ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ : ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020: ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας

ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του ΥΠΕΞ, με θέμα: «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα» Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2010 Είναι ιδιαίτερη χαρά που απευθύνομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

12797/14 ΑΙ/μκρ/ΑΗΡ 1 DG G 3 C

12797/14 ΑΙ/μκρ/ΑΗΡ 1 DG G 3 C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 5 Σεπτεμβρίου 2014 (OR. en) 12797/14 IND 228 MI 616 COMPET 491 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή 19. Εισαγωγή

Εισαγωγή 19. Εισαγωγή Εισαγωγή 19 1 Εισαγωγή Καταγράφοντας τις τελευταίες σκέψεις του πριν εγκαταλείψει τη θέση του στις Βρυξέλλες τον Ιούλιο του 2010, ο αρθρογράφος μιας δημοφιλούς στήλης στο The Economist περιγράφει αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση Σχέδιο Δράσης 2016-2018 Δέσμευση : Ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προσιτότητας του Κοινοβουλίου στον πολίτη Στόχος: Ενίσχυση της διαφάνειας των κοινοβουλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν μεσαίες, μικρές ή και πολύ μικρές δυνάμεις. Παρόλο που η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η σύγκρουση ως αναπόφευκτο αλλά και ταυτόχρονα πολύτιμο φαινόμενο της σχολικής ζωής. Από την επίλυση στη διαχείρισή της. Δρ. Καραβά Ζαχαρούλα Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Έντιμε κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμοι κύριοι Υπουργοί. Έντιμοι κύριοι Βουλευτές, Κυρίες και Κύριοι,

Έντιμε κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, Έντιμοι κύριοι Υπουργοί. Έντιμοι κύριοι Βουλευτές, Κυρίες και Κύριοι, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ AVRUPA KOMİSYONU EUROPEAN COMMISSION ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ KIBRIS TEMSİLCİLİĞİ REPRESENTATION IN CYPRUS Επίσημη έναρξη της λειτουργίας του Ενεργειακού Γραφείου Πολιτών Χαιρετισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΕΣΤΙΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΙΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΕΣΤΙΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΙΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΕΣΤΙΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΙΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ Ευρωπαϊκή Πολιτική της Γειτονίας Μάθημα - Ανάλυση Εξωτερικής Πολιτικής Διδάσκον - Κος. Νικόλαος Τζιφάκης Φοιτήτρια - Κουχάρσκαγια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

The governance of culture in today's globalized world

The governance of culture in today's globalized world ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ- AVRUPA KOMİSYONU- EUROPEAN COMMISSION ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ- KIBRIS TEMSİLCİLİĞİ- REPRESENTATION IN CYPRUS The governance of culture in today's globalized world Χαιρετισμός από τον

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Ευχαριστίες... 13. Περίληψη... 15

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Ευχαριστίες... 13. Περίληψη... 15 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Ευχαριστίες...................................... 13 Περίληψη........................................ 15 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ. 17 1.1 Δυναμική και ανοικτότητα τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητικός Τουρισμός και Ευρωπαϊκή Αθλητική Πολιτική Σήμερα!

Αθλητικός Τουρισμός και Ευρωπαϊκή Αθλητική Πολιτική Σήμερα! Αθλητικός Τουρισμός και Ευρωπαϊκή Αθλητική Πολιτική Σήμερα! Του Δημήτρη Τερζάκη (22-11-08) Ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να θεωρηθεί ως μια κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα με σημαντική συμβολή στους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΘΑ ΙΙ Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

ΚΘΑ ΙΙ Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΘΑ ΙΙ Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 1: Δομές και λειτουργίες της εκπαίδευσης-θεσμοθέτηση των εκπαιδευτικών διαδικασιών στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάδυση μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Η ανάδυση μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης; Δέσποινα Ασλανίδου Η ανάδυση μιας νέας Ευρωπαϊκής Ένωσης; 3 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ «Οικονομική Διακυβέρνηση και Δημοκρατική Νομιμοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Ανιχνεύοντας τον ρόλο των

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ. Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ. Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010 Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010 Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά αποδέχθηκα την πρόσκλησή σας για να απευθύνω

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Dr. Ηλίας Γαλανός Δημοτικός Σύμβουλος Φραγκφούρτης Πρόεδρος Συντονιστικής Επιτροπής Δικτύου Ελλήνων Αποδήμων Αιρετών Αυτοδιοίκησης της Ευρώπης Αξιότιμοι

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Η διεθνής βιβλιογραφία διαπιστώνει την αντιπαράθεση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 1. Κατά τα φαινόμενα, οι δανειστές θα τραβήξουν στα άκρα τον χρηματοδοτικό στραγγαλισμό της χώρας, με μη καταβολή της δανειακής δόσης. Δημιουργείται ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας»

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας» ΝΑΝΤΙΑ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Βουλευτής ΠΑΣΟΚ ΝΟΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Αθήνα, 04/05/11 «Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση την πολιτική μας» Είναι, πλέον, δεδομένο ότι η Ενωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Το Διεθνές Γραφείο Εργασίας και η ανάδυση των κοινωνικών θεσμών ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ΑΘΗΝΑ 2016 ΝΕΦΕΛΗ / ΙΣΤΟΡΙΑ Αντώνης Λιάκος,

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε

Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε Κυρίες και κύριοι, θα μιλήσω αγγλικά. Είναι ένας τρόπος για να προσπαθήσω να γεφυρώσω το χάσμα επικοινωνίας που υπάρχει συνήθως όταν χρησιμοποιούμε διαφορετικές γλώσσες. Η γλώσσα των επιχειρηματιών είναι

Διαβάστε περισσότερα