Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ"

Transcript

1 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

2

3 Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

4 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ISBN: Πρώτη έκδοση: Φεβρουάριος 2011 Copyright Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης Copyright για την ελληνική έκδοση Εκδόσεις Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ Μετάφραση κειμένου: Ευγενία Μαλικούτη Φιλολογική επιμέλεια: Μαρία Κουτσανδρέα Ηλεκτρονική σελιδοποίηση: Φωτεινή Σκουρή Μακέτα εξωφύλλου: Φωτεινή Σκουρή Στοιχεία επικοινωνίας: Εκδόσεις Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ, έτος ιδρύσεως 1891 Σόλωνος 116, Αθήνα Τ: , F: E: S: Τίτλος πρωτοτύπου: Trials of Europeanization, Turkish Political Culture and the European Union Copyright Ioannis N. Grigoriadis First published by Palgrave Macmillan in 2009 Τυπώθηκε σε χαρτί ελεύθερο χημικών ουσιών χλωρίου και φιλικό προς το περιβάλλον. Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόμου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως άνευ γραπτής άδειας του εκδότη η κατά οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου.

5 Στους γονείς μου, Νίκο και Έφη

6

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ-ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τουρκία και Ευρώπη υπό ιστορική προοπτική Στόχος Η σημασία και η συμβολή αυτής της μελέτης Θεωρητικές αρχές Κατανοώντας τον εξευρωπαϊσμό Θεωρίες ευρωπαϊκής ενοποίησης Θεωρία εξαρτημένης τροχιάς Το μοντέλο του παιγνίου δύο επιπέδων Μία προσέγγιση υπό την προοπτική του ιστορικού θεσμισμού Ορίζοντας την πολιτική κουλτούρα Στόχοι Ορισμοί της πολιτικής κουλτούρας Η συζήτηση περί πολιτικής κουλτούρας Χρονικό πλαίσιο-διάρθρωση της μελέτης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ Η ανάδυση της δημοκρατίας Η ρεπουμπλικανική επίδραση στην τουρκική πολιτική κουλτούρα

8 10 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Πρώιμες συναντήσεις της ρεπουμπλικανικής Τουρκίας με τον πολιτικό φιλελευθερισμό Το προφίλ του φιλελευθερισμού στην πρώιμη ρεπουμπλικανική Τουρκία Η πρώτη φιλελεύθερη απόπειρα: το Προοδευτικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Η δεύτερη φιλελεύθερη απόπειρα: Το Ελεύθερο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Εξελίξεις μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο Η άνοδος της αντιπολίτευσης Η εισαγωγή του πολυκομματισμού και το Δημοκρατικό Κόμμα Το πραξικόπημα του 1960 και το Σύνταγμα του Τα πραξικοπήματα του 1971 και του Οι ευρωτουρκικές σχέσεις κατά τη δεκαετία του Ο μετασχηματισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο διάλογος στο εσωτερικό Στρατηγικές συνέπειες της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ο αμερικανικός παράγοντας Το ευρωπαϊκό όραμα Ένα σύντομο χρονολόγιο των ευρωτουρκικών σχέσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Τι είναι κοινωνία των πολιτών; Κοινωνία των πολιτών στην Τουρκία Η οθωμανική κληρονομιά Κοινωνία των πολιτών από το 1923 έως τη δεκαετία του Κοινωνία των πολιτών από τη δεκαετία του 1990 και εξής Η επίδραση παγκόσμιων παραγόντων Η επίδραση της εσωτερικής πολιτικής Η κηλίδωση της εικόνας του κράτους Το ατύχημα του Σουσουρλούκ Η υπόθεση Manisa Ο σεισμός του Η οικονομική κρίση των ετών Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Οικονομική στήριξη Νομοθετική μεταρρύθμιση Η στάση των κοινωνικών φορέων Οι κρατικές ελίτ

9 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 11 Το επιχειρηματικό κεφάλαιο Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ Ορίζοντας την κρατική παράδοση Κρατική παράδοση στην Τουρκία Η oθωμανική κληρονομιά Το τουρκικό κράτος από το 1923 έως τη δεκαετία του Το τουρκικό κράτος από τη δεκαετία του 1990 και εξής Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πριν από τη μεταρρύθμιση Η μεταρρυθμιστική διαδικασία Το δικαστικό σύστημα Η στάση των κοινωνικών φορέων Οι κρατικές ελίτ Η πολιτική ηγεσία Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙ ΚΟΣΜΙΚΟΤΗΤΑΣ Ορίζοντας την κοσμικότητα Η ιστορία και οι τύποι κοσμικότητας Θρησκεία και πολιτική στην Τουρκία Η οθωμανική κληρονομιά Θρησκεία και πολιτική από το 1923 έως τη δεκαετία του Θρησκεία και πολιτική από τη δεκαετία του 1990 και εξής Είναι η Τουρκία κοσμικό κράτος; Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νομοθετική μεταρρύθμιση Ο μετασχηματισμός του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ Μία νέα εκδοχή κοσμικότητας εν τη γενέσει; Η στάση των κοινωνικών φορέων Οι κρατικές ελίτ Η πνευματική ηγεσία Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα

10 12 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Εδαφικός εθνικισμός έναντι εθνοτικού εθνικισμού Ορίζοντας την τουρκική εθνική ταυτότητα Η οθωμανική κληρονομιά Η τουρκική εθνική ταυτότητα από το 1923 έως τη δεκαετία του Η τουρκική εθνική ταυτότητα από τη δεκαετία του 1990 και εξής Η επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Το φαινόμενο της κοινωνικής μάθησης Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ Θεωρητικές προσεγγίσεις Εξαρτημένη τροχιά και τουρκική πολιτική κουλτούρα Η εφαρμοσιμότητα του ιστορικού θεσμισμού Παίγνιο δύο επιπέδων και πολιτική κουλτούρα Μία αποτίμηση του ρόλου της ΕΕ Νομοθετική μεταρρύθμιση Η αύξηση της ισχύος των φιλελευθέρων Η αίσθηση του αμετάκλητου Η φιλελευθεροποιητική επίδραση της ΕΕ στην τουρκική πολιτική κουλτούρα Επανεξέταση της ευρωπαϊκής και της τουρκικής πολιτικής κουλτούρας Στοιχεία συνέχειας στην πολιτική κουλτούρα Ενδείξεις μεταβολών στην πολιτική κουλτούρα Μία σταδιακή στροφή προς ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα Η προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ και η Ευρω-Μεσογειακή Συνεργασία (EMΣ) Το μέλλον της περιπέτειας της Τουρκίας στην ΕΕ και η πολιτική κουλτούρα Μία άποψη από τις Βρυξέλλες Εμπέδωση της δημοκρατίας στην Τουρκία και πολιτική κουλτούρα ΕΠΙΜΕΤΡΟ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

11 ΕΙΚΟΝΕΣ 2.1. Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς Ανατολάς και οι προοπτικές ένταξης της Τουρκίας «Μη μένεις σιωπηλός μπροστά στα βασανιστήρια!» Ανίτκαμπιρ (Anıtkabir), το Μαυσωλείο του Ατατούρκ στην Άγκυρα, ένα σύμβολο του κεμαλισμού Το τέμενος του Μεβλανά (Mevlana) στο Ικόνιο (Konya), ένα σύμβολο του τουρκικού Ισλάμ Μία ομάδα μαντηλοφορεμένων γυναικών σε έναν πολυσύχναστο δρόμο της Κωνσταντινούπολης Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας και πρώην ποδοσφαιριστής Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdoğan) ίσως στο πιο δύσκολο σουτ της καριέρας του Συνοπτική απεικόνιση του αβέβαιου μέλλοντος των ευρωτουρκικών σχέσεων

12

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αθήνα, 31 Ιουλίου 2010 Ένα μεγάλο τμήμα της ελληνικής βιβλιογραφίας για την εξωτερική πολιτική της χώρας μας έχει δικαίως επικεντρωθεί ιδίως μετά το 1974 στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Οι περισσότεροι Έλληνες μελετητές θεωρούσαν και θεωρούν την Τουρκία ως την κορυφαία προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Στα άρθρα και τα βιβλία τους συστηματικά τεκμηριώνονται οι αναθεωρητικές βλέψεις και οι προκλητικές πράξεις των γειτόνων μας, οι οποίοι μονίμως αμφισβητούν την ελληνική εδαφική ακεραιότητα στο Αιγαίο, διατηρώντας συγχρόνως τα στρατεύματα κατοχής τους στην Κύπρο μέχρι τις μέρες μας. Δύο έννοιες τουρκική απειλή και ελληνική αποτροπή συνοψίζουν τη στρατηγική όλων των ελληνικών κυβερνήσεων μετά το Απαραίτητη κρίνεται πάντοτε η διατήρηση μίας επαρκούς ισορροπίας στρατιωτικών δυνάμεων παρά το μεγάλο κόστος της για τη διατήρηση μίας ένοπλης ειρήνης που θα δώσει χρόνο στις δύο χώρες να λύσουν τα προβλήματά τους με διπλωματικά ή άλλα θεσμικά μέσα. Σιγά σιγά, ιδίως μετά την προσέγγιση Παπανδρέου-Τζεμ το 1999 και τη σχετική ύφεση στις σχέσεις των δύο γειτόνων που ακολούθησε, αρκετοί μελετητές πρόσθεσαν στη στρατηγική προκείμενη που λέγεται «τουρκική απειλή» τον πιο ουδέτερο όρο «πρόκληση». Η αλλαγή της ελληνικής διπλωματικής πλεύσης ως προς την προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά την κρίση των κυβερνήσεων Σημίτη, Καραμανλή και Παπανδρέου, ενίσχυε και ενισχύει τις πιθανότητες ότι και η Τουρκία θα ακολουθήσει την Ελλάδα στον δρόμο της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι η ελληνική βιβλιογραφία, με σχετικά λίγες εξαιρέσεις, παρουσιάζει την Τουρκία ως μια πληθυσμιακά και εδαφικά μεγάλη μουσουλμανική χώρα, με έμπειρη και μακροχρόνια προγραμματισμένη εξωτερική πολιτική, η οποία έχει συνέπεια και συνέ- 15

14 16 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ χεια ασχέτως κυβερνητικών και καθεστωτικών αλλαγών και διακυμάνσεων. Κατά τη γνώμη μου, αυτό το υπεραπλουστευτικό προφίλ εξηγείται από το γεγονός ότι στα πανεπιστήμιά μας δεν έχει καλλιεργηθεί ο κλάδος της ανάλυσης περιοχών (area studies), που συνεπάγεται τη γνώση σε βάθος της/των γλώσσας/γλωσσών της κάθε περιοχής, της ιστορίας και της κουλτούρας της και των επιμέρους πολιτικών δυνάμεων που συχνά αντιπαρατίθενται στη διαμάχη για την κατάκτηση και διατήρηση της εξουσίας. Έτσι, χωρίς τουρκολόγους, αραβολόγους, σλαβολόγους, ρωσολόγους, σινολόγους και άλλους αναλυτές σημαντικών περιοχών, η ελληνική πολιτική επιστήμη βασίζεται κυρίως σε αγγλοσαξονικές πηγές για την περιγραφή και ανάλυση πολλών τμημάτων του πλανήτη που δεν ανήκουν γεωγραφικά ή πολιτισμικά στη Δύση. Το βιβλίο του Ιωάννη Ν. Γρηγοριάδη, που με ιδιαίτερη χαρά προλογίζω, ξεφεύγει από τα μειονεκτήματα που μόλις ανέφερα. Πρωτοδημοσιεύτηκε στα Αγγλικά και χαιρετίστηκε διεθνώς με επαίνους και βραβεύσεις για την ευαίσθητη, αμερόληπτη και διεισδυτική προσέγγιση ενός πολυεπίπεδου θέματος: η τουρκική πορεία προς την Ευρώπη και οι αμφίδρομες επιπτώσεις της. Μεταφρασμένο στην ελληνική γλώσσα με εξαιρετική επιτυχία από την Ευγενία Μαλικούτη, το βιβλίο αυτό μπορεί να γίνει παράδειγμα προς μίμηση στην παραγωγή εγχώριας διεπιστημονικής δουλειάς στους προαναφερθέντες τομείς ανάλυσης περιοχών. Αξίζει, εδώ, να πω δύο λόγια για τον νέο και πολλά υποσχόμενο συγγραφέα. Με άριστες σπουδές στη Βρετανία και στις ΗΠΑ, πολύγλωσσος και για την περίπτωση του συγκεκριμένου βιβλίου, άριστος γνώστης της τουρκικής γλώσσας, με διδακτική και ερευνητική εμπειρία στην Ελλάδα και την Τουρκία, κατάφερε να μας προσφέρει μία μελέτη που ξεφεύγει από τα παραδοσιακά πρότυπα και που παρακάμπτει τη νοοτροπία σχέσεων μηδενικού αθροίσματος ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Ιδιαιτέρως για τον Έλληνα αναγνώστη, το βιβλίο αυτό έχει μεγάλη αξία, γιατί ξεφεύγει από γενικεύσεις και αναδεικνύει τα αντίρροπα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ρεύματα που διαγκωνίζονται σε μία προσπάθεια γεφύρωσης της οθωμανικής παράδοσης με τον ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό. Από τη μελέτη του παρόντος έργου ο Έλληνας αναγνώστης θα καταλάβει αρκετά από τα σκληρά διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι Τούρκοι στον δύσβατο δρόμο τους προς την Ευρώπη. Ενδεικτικά και μόνο αξίζει να παραθέσω μερικά από τα διλήμματα που το καλό αυτό βιβλίο αναδείχνει. Είναι το Ισλάμ και η δημοκρατία δυτικού τύπου συμβατές καταστάσεις; Αλλάζει η Τουρκία μορφή προσωρινά και επιφανειακά απλώς για να μπει στην Ευρώπη; Οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών ανοίγουν

15 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 17 τον δρόμο δημιουργίας μίας γνήσιας κοινωνίας των πολιτών σε μία χώρα της οποίας η πολιτική κουλτούρα χαρακτηρίζεται από την υποταγή στο κράτος; Ποια θα είναι η έκβαση της μεγάλης σύγκρουσης ανάμεσα στην εκλεγμένη, ισλαμογενή κυβέρνηση και το λεγόμενο «βαθύ κράτος» που εκφράζει τις κοσμικές παραδοχές του κεμαλισμού; Πώς προσδιορίζεται ένας Τούρκος σήμερα... με εθνοτικά, θρησκευτικά ή συμμετοχικά στην πολιτεία κριτήρια; Έννοιες, όπως «Τούρκος πολίτης κουρδικής εθνότητας», ανοίγουν την προοπτική αποδοχής από τους Τούρκους πολίτες της χώρας τους ως πολυεθνοτικής και πολυπολιτισμικής οντότητας; Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης, σοφά, δεν φτάνει σε απόλυτα και μονοδιάστατα συμπεράσματα. Αξίζει, σε τελευταία ανάλυση, ο αναγνώστης της ελληνικής έκδοσης να διαβάσει τον συγγραφέα και να θέσει στον εαυτό του ένα δίπτυχο ερώτημα: Ποια Τουρκία μας συμφέρει; Και αν η απάντησή του είναι «μία ευρωπαϊκή Τουρκία», ποιες είναι τότε οι πιθανότητες αυτής της μεταμόρφωσης; Θεόδωρος Α. Κουλουμπής Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

16

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Κωνσταντινούπολη, 4 Μαΐου 2008 O ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Τουρκίας έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο ερευνητών και δημοσιογράφων, όσο και του ευρύτερου κοινού. Επιπλέον, όσο εξελίσσεται αν και με αργούς ρυθμούς η τουρκική ένταξη, αναδύονται και διογκώνονται παράδοξα και αμφισβητήσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Τουρκία. Φυσιολογικά αυτό έχει οδηγήσει στην παραγωγή ενός αξιοσημείωτου όγκου ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας και σε συζητήσεις περί πολιτικής επί των ευρωτουρκικών σχέσεων. Ωστόσο, μικρής κλίμακας ακαδημαϊκό έργο έχει παραχθεί στο πεδίο της πολιτικής κουλτούρας και του πλαισίου που αυτή παρέχει για την ενταξιακή διαδικασία. Η τουρκική πολιτική κουλτούρα, ιδιαιτέρως καθόσον σχετίζεται με την ευρωπαϊκή ένταξη, παραμένει ένα θέμα μη επαρκώς μελετημένο, παρόλο που με όρους εμπέδωσης της δημοκρατίας στην Τουρκία είναι ίσως ο πιο αποφασιστικός παράγοντας προς διερεύνηση. Το βιβλίο του Δρ. Γρηγοριάδη καλύπτει επιτυχώς αυτό το κενό και αποτελεί μία εύγλωττη και κατανοητή μελέτη της επίδρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία εκδημοκρατισμού της Τουρκίας. Η προσέγγιση που παρέχει ως Έλληνας μελετητής της τουρκικής πολιτικής είναι ένα πολύτιμο πλεονέκτημα του τόμου που πρόκειται να διαβάσετε. Αυτός είναι επίσης ένας στοχασμός επ αυτού που ενδεχομένως να αποτιμηθεί από τους ιστορικούς ως η πιο θεαματική μεταρρύθμιση που έχει βιώσει η Τουρκία από τα χρόνια του Κεμάλ Ατατούρκ. Πρόκειται για μία πολύ κατατοπιστική και ισορροπημένη εργασία, ένα πολύτιμο εγχειρίδιο για μελετητές και φοιτητές που ασχολούνται με τον εκδημοκρατισμό, με την ευρωπαϊκή και τουρκική πολιτική, καθώς και μία σπουδαία πηγή γνώσης για τον μη ειδικό αναγνώστη που ενδιαφέρεται για τη σύγχρονη Τουρκία. Καθηγητής Üstün Ergüder Πανεπιστήμιο Sabancı 19

18

19 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους συνεντευξιαζομένους μου, οι οποίοι υποστήριξαν σε μεγάλο βαθμό την έρευνα πεδίου που διενήργησα στην Τουρκία κατά το ακαδημαϊκό έτος Θα ήθελα επίσης να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στον εποπτεύοντα της διδακτορικής μου διατριβής, καθηγητή William M. Hale, ο οποίος καθ όλη τη διάρκεια των διδακτορικών μου σπουδών με περιέβαλε χωρίς καμία δόση υπερβολής με την ακαταπόνητη υποστήριξή του. Θα ήθελα, τέλος, να απευθύνω τις θερμές μου ευχαριστίες και προς την μεταφράστρια του παρόντος έργου και παλαιά μου φοιτήτρια, κ. Ευγενία Μαλικούτη, για την εξαιρετική συνεργασία μας. 21

20

21 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ABGS AKP AKUT ANAP AP CHP DEHAP DEP DSP DGM DP DYP FP HADEP HEP İHD Avrupa Birliği Genel Sekreterliği - Γενική Γραμματεία Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Adalet ve Kalkınma Partisi - Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης Arama Kurtarma Derneği - Σύλλογος Έρευνας και Διάσωσης Anavatan Partisi - Κόμμα Μητέρας Πατρίδας Adalet Partisi - Κόμμα Δικαιοσύνης Cumhuriyet Halk Partisi - Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα Demokratik Halk Partisi - Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα Demokrasi Partisi - Κόμμα Δημοκρατίας Demokratik Sol Partisi - Κόμμα Δημοκρατικής Αριστεράς Devlet Güvenlik Mahkemesi - Δικαστήριο Εθνικής Ασφαλείας Demokrat Parti - Δημοκρατικό Κόμμα Doğru Yol Partisi - Κόμμα Ορθού Δρόμου Fazilet Partisi - Κόμμα Αρετής Halkın Demokrasi Partisi - Κόμμα Δημοκρατίας του Λαού Halkın Emek Partisi - Εργατικό Κόμμα του Λαού İnsan Hakları Derneği - Σύλλογος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 23

22 24 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ MÇP MGK MHP MNP MSP MÜSİAD OHAL OYAK PKK RP RTÜK SP TEMA TESEV TİHV TİS TMSF TRT Milliyetçi Çalışma Partisi - Εθνικιστικό Εργατικό Κόμμα Milli Güvenlik Kurulu - Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας Milliyetçi Hareket Partisi - Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης Milli Nizam Partisi - Κόμμα Εθνικής Τάξης Milli Selamet Partisi - Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği - Σύλλογος Ανεξάρτητων Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών Olağanüstü Hal Bölgesi - Κατάσταση εκτάκτου ανάγκης Ordu Yardımlaşma Kurumu - Ίδρυμα Αλληλοβοήθειας Στρατού Partiya Karkaren Kurdistan - Κόμμα Εργατών Κουρδιστάν Refah Partisi - Κόμμα Ευημερίας Radyo Televizyon Üst Kurulu - Ανώτατο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο Saadet Partisi - Κόμμα Ευδαιμονίας Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı - Τουρκικό Ίδρυμα Καταπολέμησης της Διάβρωσης του Εδάφους, Αναδάσωσης και Προστασίας της Φύσης Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı - Ίδρυμα Οικονομικών και Κοινωνικών Μελετών της Τουρκίας Türkiye İnsan Hakları Vakfı - Τουρκικό Ίδρυμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Türk-İslam Sentezi - Τουρκο-Ισλαμική σύνθεση Tasarruf Mevduatı Sigortası Fonu - Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων Ταμιευτηρίου Türkiye Radyo -Televizyon Kurumu - Ίδρυμα Ραδιοτηλεόρασης της Τουρκίας

23 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 25 TÜSEV Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı - Ίδρυμα Τριτογενούς Τομέα της Τουρκίας TÜSİAD Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği - Σύνδεσμος Τούρκων Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών VGM Vakıflar Genel Mudurluğu - Γενική Διεύθυνση Βακουφίων YÖK Yüksek Öğretim Kurulu - Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης ΕΔΑΔ Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ΕΜΣ Ευρω-Μεσογειακή Συνεργασία Adil Düzen Δίκαιη Τάξη Alevi-Bektaşi Kuruluşları Birliği Kültür Derneği Πολιτιστικός Σύλλογος της Ένωσης Αλεβιτικών- Μπεκτασικών Ιδρυμάτων Asr-i Saadet Εποχή της Ευτυχίας Aydınlar Ocağı «Εστία των Πεφωτισμένων» Cumhuriyet Halk Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα Fırkasi Diyanet İşleri Διεύθυνση Θρησκευτικών Υποθέσεων Başkanlığı Güneş Dil Teorisi Θεωρία της Γλώσσας-Ήλιος Iskan Kanunu Νόμος περί Επανεγκατάστασης (1934) İstiklal Δικαστήρια Ανεξαρτησίας Mahkemeleri Mazlum-Der İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği Sened-i Ittifak Serbest Cumhuriyet Fırkası Οργάνωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Αλληλεγγύης για Καταπιεσμένους Ανθρώπους Σύμφωνο Συμμαχίας Ελεύθερο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα

24 26 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Takrir-i Sükun Kanunu Terrakiperver Cumhuriyet Fırkası Türk Hava Kurumu Vakfı Türk Dil Kurumu Varlık Vergisi Kanunu Yüksek Öğretim Denetim Kurulu Νόμος περί Επιβολής της Τάξης Προοδευτικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Ίδρυμα Τουρκικής Αεροπορίας Τουρκικό Ίδρυμα Γλώσσας Νόμος περί Φορολόγησης της Ιδιοκτησίας (1942) Ελεγκτικό Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τουρκία και Ευρώπη υπό ιστορική προοπτική Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης και το μέλλον της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας έχουν προσελκύσει αξιοσημείωτο δημόσιο ενδιαφέρον, τόσο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στην Τουρκία. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα της Τουρκίας, οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες, καθώς και οι πρακτικές πτυχές της ενδεχόμενης ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν συζητηθεί εκτενώς. Βασιζόμενοι στην ιστορία και στη θρησκεία της Τουρκίας, κάποιοι ισχυρίζονται ότι η Τουρκία δεν είναι μέλος της «Ευρωπαϊκής Οικογένειας» για γεωγραφικούς και πολιτιστικούς λόγους και, επομένως, δεν μπορεί να επιλεγεί ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 1 Με το αιτιολογικό του σχετικά μεγάλου μεγέθους και της οικονομικής υπανάπτυξης της Τουρκίας, έχει επίσης υποστηριχθεί ότι η ένταξή της θα διερρήγνυε τις οικονομικές και πληθυσμιακές ισορροπίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλοι έχουν τονίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι βασισμένη σε αξίες και σε μία κουλτούρα, των οποίων η Τουρκία δεν αποτελεί μέρος. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, οι ευρωτουρκικές σχέσεις θα μπορούσαν να φτάσουν στην καλύτερη περίπτωση στο επίπεδο μίας θεσμοθετημένης στενής πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας, μίας «προνομιακής εταιρικής σχέσης» (privileged partnership). Γι αυτόν τον λόγο, η Τουρκία δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη πλευρά, έχει επίσης υποστηριχθεί ότι η ανεκτικότητα και η πολυπολιτισμικότητα αποτελούν θεμελιώδεις ιδιότητες της αναδυόμενης ευρωπαϊκής ταυτότητας και ότι 27

26 28 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ η υποψηφιότητα της Τουρκίας απετέλεσε μία εξαιρετική ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να δείξει τον συμπεριληπτικό (inclusive) χαρακτήρα της. Η επιδίωξη της Τουρκίας να προσχωρήσει στην Ευρώπη δεν είναι σε καμία περίπτωση καινοφανής ή χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Μία εκστρατεία με στόχο την αναγνώριση μίας ευρωπαϊκής οθωμανικής ταυτότητας είχε σημαδέψει την ατζέντα της οθωμανικής εξωτερικής πολιτικής από την έναρξη του οθωμανικού εκσυγχρονιστικού προγράμματος (Tanzimat) το Μία πρώτη επιτυχία σημειώθηκε τον Μάρτιο του 1856, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία προσκλήθηκε να συμμετάσχει στο Συνέδριο της Ευρώπης (Concert of Europe), σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης των Παρισίων, η οποία σήμανε τη λήξη του Κριμαϊκού Πολέμου ( ). 2 Εντούτοις, η αποτυχία των ηγετών του Tanzimat να επιφέρουν πολιτική, οικονομική και κοινωνική μεταβολή στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και η επανάκαμψη στον απολυταρχισμό κατά τη διακυβέρνηση του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίντ Β (Abdülhamid II) ( ) ενίσχυσε τα ήδη υπάρχοντα ευρωπαϊκά στερεότυπα για την ανατολίτικη υπόσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία μπορεί να βρισκόταν εντός της Ευρώπης, εφόσον στο παρελθόν είχε εισβάλει και είχε καταλάβει με επιτυχία μεγάλα τμήματα της νοτιοανατολικής και της κεντρικής Ευρώπης, και κατά τον ύστερο 19 ο αιώνα κυριαρχούσε ακόμη επί ενός μεγάλου τμήματος της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Παρ όλα αυτά, δεν θεωρείτο ότι αποτελούσε δομικό κομμάτι της Ευρώπης, ένα τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου με ιστορικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς όρους. 3 Απεναντίας, ο Οθωμανός «Τούρκος» ήταν η γεωγραφικά εγγύτερη εκδήλωση του ανατολίτικου «άλλου», κατ αντιπαράταξη του οποίου οριζόταν η ευρωπαϊκότητα. 4 Ο δεσποτισμός, η υπανάπτυξη, η βαρβαρότητα και όλες οι υπόλοιπες στερεοτυπικές ιδιότητες της Ανατολής έβρισκαν την επιτομή τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Επανάσταση των Νεοτούρκων το 1908, η οποία έθεσε τέλος στη δεσποτική εξουσία του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίντ Β, γέννησε ελπίδες για πολιτική και κοινωνική αλλαγή, η οποία θα μπορούσε να φέρει την Οθωμανική Αυτοκρατορία εγγύτερα προς την Ευρώπη. Ωστόσο, αυτές οι ελπίδες σύντομα διαψεύστηκαν, καθώς η αποτυχία της ηγεσίας των Νεοτούρκων ήταν πολύ σοβαρότερη από αυτήν των ηγετών του Τανζιμάτ. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε στη δίνη των Βαλκανικών Πολέμων και του Α Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος την έφερε σε εμπόλεμη κατάσταση εναντίον της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας, δηλαδή εναντίον των δύο κρατών, οι πολιτισμοί των οποίων

27 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 29 είχαν ευλόγως συμβάλει τα μέγιστα σε αυτό που γινόταν τότε αντιληπτό ως ευρωπαϊκότητα. Η οθωμανική ήττα δεν σήμανε το τέλος των εχθροπραξιών, καθώς ο Μουσταφά Κεμάλ [ Ατατούρκ] 5 συνέχισε τον ένοπλο αγώνα στην Ανατολία. Εντούτοις, παρά τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες, ο Ατατούρκ έκρινε ότι η πολιτική και οικονομική ανάπτυξη της Τουρκίας θα μπορούσε να έρθει μόνο από τη Δύση, από την Ευρώπη. 6 Η αντίληψη «Εκδυτικισμός παρά τη Δύση» [Batı ya rağmen Batılılaşma] απέκτησε αποφασιστική σημασία στην εκστρατεία του Ατατούρκ για την ενσωμάτωση της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πολιτικό, πολιτιστικό και κοινωνικό παράδειγμα. Παρά την επαναλαμβανόμενη εμφάνιση αταβιστικών εθνικιστικών αντανακλαστικών, η Ευρώπη θα παρέμενε πάντοτε το πρότυπο για τον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό της Τουρκίας. Εντούτοις, αυτή η μελέτη δεν θα εστιάσει στις περιπλοκές του προγράμματος εκδυτικισμού της Τουρκίας ή στο τι θα σήμαινε η ενδεχόμενη ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο για αυτήν όσο και για την Ένωση. Το παρόν πόνημα στοχεύει να διερευνήσει την τουρκική πολιτική κουλτούρα υπό το πρίσμα της βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη δεκαετία του 1990 και εξής. Δεδομένου ότι η πολιτική κουλτούρα είναι ένας ακριβής ενδείκτης πολιτικού και κοινωνικού μετασχηματισμού, μία μεταβολή στην τουρκική πολιτική κουλτούρα υπό την επίδραση των όλο και στενότερων σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και της προοπτικής ένταξής της σε αυτή θα συνιστούσε ένα αξιοσημείωτο βήμα προς τον αποτελεσματικό εξευρωπαϊσμό της. Στόχος Ο σκοπός αυτής της μελέτης είναι να αποτιμήσει την επίδραση που έχει ασκήσει στην πολιτική κουλτούρα της Τουρκίας η απόφασή της να επιζητήσει την πλήρη ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διά των «κριτηρίων» της Κοπεγχάγης, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαίτησε την εισαγωγή πολιτικού φιλελευθερισμού σε όλα τα κράτη που ενδιαφέρονται να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Τουρκία, η οποία είχε υιοθετήσει ρεπουμπλικανικές ιδέες ήδη από την ίδρυσή της, έπρεπε τώρα να εγκεντρίσει την πολιτική της κουλτούρα με πολιτικό φιλελευθερισμό, το στοιχείο της δυτικής πολιτικής σκέψης που είχε παραμεληθεί στη διαδικασία του πολιτικού και ιδεολογικού εκδυτικισμού της Τουρκίας. Ο αντίκτυπος του πολιτικού φιλελευθερισμού στην τουρκική πολιτική κουλτούρα υπήρξε σπουδαί-

28 30 ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ος. Η κεμαλιστική εθνικιστική ιδεολογία, η οποία υπήρξε κυρίαρχη από την ίδρυση της Δημοκρατίας και εξής, βρέθηκε υπό αξιοσημείωτη πίεση. Επανεξετάστηκε η τουρκική εθνική ταυτότητα, καθώς Τούρκοι εθνικιστές κάθε είδους, όπως και οι μειονότητες της Τουρκίας, έχουν απολαύσει αυξανόμενης προστασίας των δικαιωμάτων τους και έχουν εκτεθεί επίσης στη συζήτηση που εγκαινίασε η εισαγωγή του ευρωπαϊκού υπερεθνικού ή μεταεθνικού μοντέλου. Η κρατική παράδοση της Τουρκίας έχει επίσης επηρεαστεί από φιλελεύθερες ιδέες τις οποίες ενστερνίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει μειωθεί η κρατική παρέμβαση στη δημόσια σφαίρα, ενώ για πρώτη φορά συζητείται ανοικτά η έννοια της εθνικής ασφαλείας. Η νομοθεσία της Τουρκίας περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει υποστεί εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, με στόχο την αυξημένη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών. Η διαδικασία σύγκλισης με τα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει οδηγήσει σε μία υποχώρηση των συμφερόντων του κράτους προς όφελος της καλύτερης προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Το Ισλάμ, του οποίου ο ρόλος στη δημόσια σφαίρα είχε ιστορικά περιοριστεί σοβαρά από το κοσμικό κράτος, θα μπορούσε να φιλοδοξεί σε βελτιωμένη προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας. Η κοινωνία των πολιτών έχει επίσης αποκομίσει οφέλη από τη διαδικασία πολιτικής φιλελευθεροποίησης. Η ανεξάρτητη από το κράτος κοινωνικοποίηση και έκφραση και η προάσπιση των ομαδικών συμφερόντων έναντι του κράτους δεν υπήρξε ποτέ πριν τόσο βαθιά και δραστήρια. Ο πολιτικός και πολιτιστικός πλουραλισμός έχει ενισχυθεί μέσω της αυξημένης προστασίας των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Το τουρκικό κράτος, η τουρκική οικονομία και κοινωνία έχουν ήδη υποστεί ουσιαστικό μετασχηματισμό ωστόσο, μένει να επιτευχθεί πλέον η πλήρης σύγκλισή τους με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν η κορύφωση μίας διαρκούς αναζήτησής της για συμμετοχή στον ευρωπαϊκό πολιτικό και πολιτιστικό χώρο. Η ένταξη αυτή θα απαιτούσε επίσης την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας μετασχηματισμού της, η οποία θα συνεπέφερε τη συνολική φιλελευθεροποίηση της τουρκικής πολιτικής κουλτούρας. Από την άλλη πλευρά, η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εγχάρασσε ένα ευδιάκριτο αποτύπωμα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόσφατες συζητήσεις περί ευρωπαϊκής ταυτότητας θα έπρεπε τότε να επανεξεταστούν και θα χρειαζόταν να υιοθετηθεί μία πιο περιεκτική ερμηνεία της ευρωπαϊκότητας.

29 Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΕΥΡΩΠΑΪΣΜΟΥ 31 Η σημασία και η συμβολή αυτής της μελέτης Η σημασία τού να μελετά κανείς την τουρκική πολιτική κουλτούρα έγκειται στο γεγονός ότι η φιλελευθεροποίηση της πολιτικής κουλτούρας της Τουρκίας υπό το πρίσμα της ενσωμάτωσής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα επηρέαζε βαθιά τόσο την ίδια την Τουρκία όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις περιφερειακές πολιτικές. Παρά την επίδραση της οικονομικής κατάστασης της Τουρκίας, του Κυπριακού Ζητήματος, των ελληνοτουρκικών διαφορών, το ανελεύθερο πολιτικό σύστημα της Τουρκίας έχει υπάρξει μέχρι τώρα το μεγαλύτερο εσωτερικό εμπόδιο για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 7 Η πολιτική της φιλελευθεροποίησης θα μπορούσε να άρει το σοβαρότερο εμπόδιο για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρ όλα αυτά, η προοπτική ένταξής της είναι κρίσιμης σημασίας και για την Ευρωπαϊκή Ένωση: η ιδιότητα μέλους μίας φιλελεύθερης, δημοκρατικής Τουρκίας θα αποτελούσε μία αποφασιστική δοκιμασία για τις πολιτικές αξίες που αντιπροσωπεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Καθώς ο πληθυσμός της Τουρκίας είναι σχεδόν εξολοκλήρου μουσουλμανικός, η ενσωμάτωση μίας φιλελεύθερης, δημοκρατικής Τουρκίας θα επιβεβαίωνε τον περιεκτικό, πολυπολιτισμικό, ανεκτικό και οικουμενικό χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρά τις προφανείς λειτουργικές της δυσκολίες, λόγω κυρίως του μεγέθους της και της σχετικής της φτώχιας θα πολλαπλασίαζε τις στρατηγικές δυνατότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περιοχές τόσο ευαίσθητες όσο η Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια, ο Καύκασος και η κεντρική Ασία. Η μελέτη του διαλόγου περί τουρκικής πολιτικής κουλτούρας, τον οποίο έχουν εγκαινιάσει η προσέγγιση της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα συνακόλουθα βήματα πολιτικής φιλελευθεροποίησης, θα συνέβαλε επίσης στην καλύτερη κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν φιλελευθεροποιούμενες αναπτυσσόμενες χώρες με ισχυρά αυταρχικό παρελθόν, και θα παρείχε πολύτιμη και σε βάθος κατανόηση των παγκόσμιων ζητημάτων του εκδημοκρατισμού και της φιλελευθεροποίησης. Παρόλο που ο αριθμός των δημοκρατικών κρατών έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, αυτό δεν έχει σημάνει την κυριαρχία της δημοκρατίας στη σφαίρα της παγκόσμιας πολιτικής, ιδιαιτέρως στη Μέση Ανατολή. Η διαφορά μεταξύ της δημοκρατίας κατά τη διαδικασία (procedural democracy) και της δημοκρατίας κατά την ουσία (substantive democracy) έχει καταστεί πιο σαφής από ποτέ. Οι δημοκρατικοί θεσμοί

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION Professor Angelos Kotios Albania, November 2013 1 Αντικείμενο παρουσίασης Χαρακτηριστικά της περιοχής Λόγοι για την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση τω

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΕΣΤΙΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΙΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΕΣΤΙΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΙΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΕΣΤΙΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΙΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ Ευρωπαϊκή Πολιτική της Γειτονίας Μάθημα - Ανάλυση Εξωτερικής Πολιτικής Διδάσκον - Κος. Νικόλαος Τζιφάκης Φοιτήτρια - Κουχάρσκαγια

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Ευχαριστίες... 13. Περίληψη... 15

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Ευχαριστίες... 13. Περίληψη... 15 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Ευχαριστίες...................................... 13 Περίληψη........................................ 15 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ. 17 1.1 Δυναμική και ανοικτότητα τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση

Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση Πρόλογος των επιμελητών στην ελληνική έκδοση Αν και οι περισσότεροι μελετητές εντοπίζουν την ανάδυση του λαϊκισμού στα τέλη του 19 ου αιώνα, με τους Ρώσους Ναρόντνικι και το κίνημα των Λαϊκιστών στις ΗΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρ ενός Δίκαιου «Ανοικτού Κώδικα»;

Υπέρ ενός Δίκαιου «Ανοικτού Κώδικα»; Άρθρο Γνώμης Νο 9 Mάιος 2013 των Ιωάννη Αβραμόπουλου, Επισκέπτης Ερευνητής στο Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο Νικήτα Κωνσταντινίδη, Λέκτορας ο. δ. (Fellow) στις Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011.

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Κυρίες και Κύριοι, Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Η επίκαιρη θεματολογία και οι εμπεριστατωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η Εθνική Στρατηγική για τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών και την Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ Τουρκίας έχει μια διάρκεια εβδομήντα πέντε χρόνων, κατά την οποία οι διμερείς σχέσεις γνώρισαν ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27 Κεφάλαιο 1 ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 29 Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 Η κλασική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ

2. Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ 2. Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ 2.1 Προσδιοριστικοί παράγοντες των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα