OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 12, Μάιος 2010 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσμια οικονομία Οι οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα Σενάρια δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Aξιολόγηση της ελληνικής δημοσιονομικής πολιτικής Η Δυσάρεστη Δημοσιονομική Αριθμητική και η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών στην Ελλάδα Οι πιθανές επιδράσεις της ύφεσης στις τιμές των συντελεστών παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα

2 Oικονομικές εξελίξεις Εκδότης: ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Υπεύθυνη έκδοσης: Στέλλα Σάββα-Μπαλφούσια Συντακτική ομάδα: Nικόλαος Βαγιονής Κώστας Κανελλόπουλος Γιώργος Κωστελένος Αθανάσιος Μπαλφούσιας Ιωάννης Παναγόπουλος Σοφία Σπαθή Γλωσσική και τυπογραφική επιμέλεια: Ελένη Σουλτανάκη j Tεχνική υποστήριξη: Σωτήρης Πέτρος Τμήμα Εκδόσεων Πληροφορίες: Γιώργος Ψυχομάνης Τηλ Εκτύπωση - Βιβλιοδεσία: ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΒΕΕ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ-ΧΩΡΟΣΥΝΘΕΣΕΙΣ-ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Copyright 2010 ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A μερικής 11, Αθήνα, , Τηλ.: , Fax: , Ηλεκτρονική σελίδα: Οι γνώμες και κρίσεις που διατυπώνονται στα άρθρα είναι των συγγραφέων και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαία γνώμες ή κρίσεις του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών. Διατίθεται δωρεάν ISSN

3 Περιεχόµενα Tεύχος 12 - Μάιος 2010 Πρόλογος 2 1. Εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσµια οικονοµία 5 2. Οι οικονοµικές εξελίξεις στην Ελλάδα ΑΕΠ και συνιστώσες της ζήτησης Eξελίξεις στα δηµόσια οικονοµικά Ο πληθωρισµός στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη Αγορά εργασίας Εξωτερικές συναλλαγές ιαχρονική πορεία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών Eξωτερικό εµπόριο αγροτικών προ όντων και τροφίµων Εµπορική ναυτιλία και θαλάσσιο εµπόριο Τουρισµός 48 Ειδικά θέµατα Σενάρια δηµοσιονοµικής προσαρµογής στην Ελλάδα Aξιολόγηση της ελληνικής δηµοσιονοµικής πολιτικής 58 Η υσάρεστη ηµοσιονοµική Αριθµητική και η µακροπρόθεσµη διατηρησιµότητα των δηµοσίων οικονοµικών στην Ελλάδα 70 Οι πιθανές επιδράσεις της ύφεσης στις τιµές των συντελεστών παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα 79 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 1

4 Πρόλογος Οι «Οικονοµικές Εξελίξεις», το τετραµηνιαίο περιοδικό του ΚΕΠΕ, επανεκδίδονται µετά από διακοπή τεσσάρων ετών, µε ανανεωµένη εµφάνιση και περιεχόµενα. Εφεξής, στο πρώτο µέρος του κάθε τεύχους θα υπάρχει µια τακτική επισκόπηση των εξελίξεων, ενώ κάθε τεύχος θα έχει ένα ειδικό θέµα, που θα παρουσιάζεται µε εκτενέστερα άρθρα στο δεύτερο µέρος. Το παρόν «πρώτο» τεύχος των ανανεωµένων «Οικονοµικών Εξελίξεων» έχει ως ειδικό θέµα την δη- µοσιονοµική κρίση της Ελλάδος, το πιο σοβαρό ζήτηµα της επικαιρότητας. Φιλοδοξία µας είναι η ενηµέρωση της κοινής γνώµης µέσω της επιστηµονικής εγκυρότητας των (µικρών και εκτενέστερων) άρθρων του περιοδικού, κάτι που εγγυάται η ποιότητα του ερευνητικού προσωπικού του ΚΕΠΕ. Καθηγητής ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΡΛΙΡΑΣ Πρόεδρος του.σ. και Επιστηµονικός ιευθυντής 2 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

5 Τα οικονοµικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η χώρα είναι πολύ σοβαρά. Παρά τον υψηλό ρυθµό ανάπτυξης της περιόδου , η Ελλάδα δεν κατάφερε να αµβλύνει τις χρόνιες µακροοικονοµικές ανισορροπίες ούτε να αντιµετωπίσει αποτελεσµατικά τις σωρευµένες διαρθρωτικές αδυναµίες της οικονοµίας. Στην παρούσα συγκυρία, η πρόκληση για τη χώρα είναι τριπλή: Να πετύχει την αναγκαία δηµοσιονοµική προσαρµογή και τη σταθεροποίηση του χρέους, να εξασφαλίσει την ανάκτηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονοµίας και, βέβαια, να διασφαλίσει την επάνοδο σε θετικούς και διατηρήσιµους ρυθµούς ανάπτυξης. Από τις αρχές του 2008 η Ελλάδα έχει εισέλθει σε µια νέα οικονοµική εποχή. Η διεθνής οικονοµική κρίση κατέστησε εµφανείς τις αδυναµίες της ελληνικής οικονο- µίας, καθώς οδήγησε σε αναθεώρηση των κινδύνων διεθνώς. Το υψηλό δηµόσιο χρέος, σε συνδυασµό µε τα ταχέως διευρυνόµενα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα και τα επίµονα ελλείµµατα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, συνέτειναν στη γρήγορη αύξηση της ανησυχίας των αγορών για τη δυνατότητα του ελληνικού ηµοσίου να αποπληρώνει τους δανειστές του, µε αποτέλεσµα σηµαντική αύξηση των επιτοκίων δανεισµού του ηµοσίου τα οποία εν τέλει κατέστησαν απαγορευτικό το κόστος εξυπηρέτησης του δηµοσίου χρέους. Άµεση συνέπεια ήταν η αύξηση του κόστους χρηµατοδότησης των επενδύσεων αλλά και της κατανάλωσης και τελικά η επιδείνωση της ύφεσης, καθώς η οικονοµική δραστηριότητα είχε ήδη εισέλθει σε αρνητική τροχιά ως αποτέλεσµα της διεθνούς κρίσης. Η συνακόλουθη αύξηση των δαπανών και η µείωση των φορολογικών εσόδων οδήγησε σε περαιτέρω αύξηση των δανειακών αναγκών και εν τέλει στο φαύλο κύκλο δανεισµού και ύφεσης που βιώνει η χώρα το τελευταίο διάστηµα. Ό,τι συνέβη δεν ήταν έκπληξη. Οι αδυναµίες της ασκού- µενης πολιτικής είχαν αναλυθεί εκτενώς σε πολλές µελέτες του ΚΕΠΕ και επανειληµµένα στο περιοδικό «Οικονοµικές εξελίξεις», οι δε κίνδυνοι από τη συνέχιση των ιστορικών τάσεων είχαν εντοπισθεί και επισηµανθεί. Τα κύρια ζητήµατα που µας απασχολούν τώρα είναι ακριβώς τα θέµατα που αποτέλεσαν το επίκεντρο των αναλύσεων των «Οικονοµικών εξελίξεων» από το 2002 έως το Οι µακροχρόνιες επιπτώσεις της επεκτατικής δηµοσιονοµικής πολιτικής, οι κίνδυνοι του υπερδανεισµού δηµόσιου και ιδιωτικού τοµέα, η ασυµβατότητα της νοµισµατικής πολιτικής της Ευρωζώνης µε τα δεδοµένα της ελληνικής οικονοµίας, η απώλεια ανταγωνιστικότητας λόγω συγκριτικά υψηλού πληθωρισµού και οι επιδράσεις της στις αναπτυξιακές προοπτικές και, τέλος, η αδήριτη ανάγκη διαρθρωτικών αλλαγών είναι ορισµένα από αυτά. Είναι αξιοσηµείωτο ότι στο πρώτο τεύχος των «Οικονοµικών εξελίξεων» ( εκέµβριος 2002) το τµήµα «επίκαιρα προβλήµατα πολιτικής» (σελ ) ήταν αφιερωµένο σε δύο θέµατα που αποτελούν και το αντικείµενο των ειδικών θεµάτων της παρούσας έκδοσης: τα µεσοχρόνια προβλήµατα της δη - µοσιονοµικής διαχείρισης και η πληθωριστική διαδικασία και η σηµασία της για την ανταγωνιστικότητα. Στην παρούσα συγκυρία, όπου οι επιλογές της οικονο- µικής πολιτικής είναι κρίσιµες, η κατανόηση των οικονοµικών εξελίξεων και η αναλυτική εξέταση των επιδράσεων της εφαρµοζόµενης πολιτικής αποκτούν όλως ιδιαίτερη σηµασία. Στο πλαίσιο αυτό ευελπιστούµε ότι οι «Οικονοµικές εξελίξεις» θα συµβάλουν ουσιαστικά στο σχηµατισµό σαφέστερης εικόνας για την πορεία της ελληνικής οικονοµίας. Ως γνωστόν, η θεραπεία των προβληµάτων που προαναφέρθηκαν επιχειρείται µε το πρόγραµµα που καταρτίστηκε στο πλαίσιο του Μηχανισµού Στήριξης για την κάλυψη των ακαθάριστων δανειακών αναγκών του η- µοσίου και τη σταθεροποίηση του χρέους για την επό- µενη τριετία. Εκτός από µέτρα δηµοσιονοµικής προσαρµογής, το πρόγραµµα εµπεριέχει πολλές διαρθρωτικές αλλαγές και µεταρρυθµίσεις οι οποίες αποτέλεσαν αντικείµενο ευρείας συζήτησης τα τελευταία χρόνια, χωρίς όµως να σηµειωθεί ουσιαστική πρόοδος. Αναµφίβολα, η κατεύθυνση των µεταρρυθµίσεων είναι η επιβεβληµένη. Για πολλά από τα ζητήµατα που εµπεριέχονται στο πρόγραµµα, το ΚΕΠΕ έχει εκπονήσει εµπε - ριστατωµένες µελέτες την τελευταία δεκαετία όπως, για παράδειγµα, η µεταρρύθµιση του ασφαλιστικού, το άνοιγµα κλειστών επαγγελµάτων, η εισαγωγή αποτελεσµατικών µηχανισµών ελέγχου των δαπανών, η ουσιαστική απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και άλλα (βλέπε κατάλογο δηµοσιεύσεων και άλλων εργασιών στο τέλος του παρόντος τεύχους). Όπως και στα προηγούµενα τεύχη, το πρώτο µέρος των «Οικονοµικών εξελίξεων» αφιερώνεται στην αποτύπωση της πορείας των οικονοµικών µεγεθών και στο σχολιασµό της συγκυρίας. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 3

6 Στο δεύτερο µέρος, µε τον τίτλο «Ειδικά Θέµατα», επιλέξαµε να εστιάσουµε την προσοχή µας σε δύο βασικά θέµατα τα οποία είναι άκρως συνδεδεµένα µε τις προοπτικές επιτυχίας του προγράµµατος. Αφενός την αξιολόγηση της δηµοσιονοµικής πολιτικής και τη µεσοπρόθεσµη δυναµική του δηµοσίου χρέους και αφετέρου τις πιθανές επιδράσεις της ύφεσης στις τιµές των συντελεστών παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα. Τα πρώ τα τρία άρθρα εξετάζουν επιµέρους πτυχές της δηµοσιονοµικής πολιτικής, που εφαρµόστηκε τα τελευταία χρόνια, από την άποψη των µακροοικονοµικών της επιδράσεων και της καταλληλότητάς της για άµβλυνση των οικονοµικών διακυµάνσεων, καθώς και διάφορες διαστάσεις της µεσοπρόθεσµης δυναµικής του δηµοσίου χρέους. Ιδιαίτερα ως προς τις µελλοντικές προοπτικές του δηµοσίου χρέους οι συγγραφείς διατυπώνουν εκτιµήσεις και προτάσεις πολιτικής. Επισηµαίνεται ιδιαίτερα η πρόταση που διατυπώνεται από τον Πρόεδρο και Επιστηµονικό ιευθυντή του ΚΕΠΕ, Καθηγητή Παναγιώτη Κορλίρα, για την ανάγκη υιοθέτησης ενός θεσµικά κατοχυρωµένου «δηµοσιονοµικού κανόνα», η εφαρµογή και τήρηση του οποίου θα εγγυάται τη µείωση της σχέσης χρέους/αεπ σε βάθος δεκαετίας. Σύµφωνα µε την πρόταση, η υιοθέτηση ενός «δη- µοσιονοµικού κανόνα» είναι σκόπιµο να συνοδευτεί από τον ορισµό ενός υπεύθυνου δηµοσίου φορέα (µιας Ανεξάρτητης Αρχής) για την παρακολούθηση της τήρησής του, όπως συµβαίνει σε πολλές άλλες ευρωπα κές χώρες Το ΚΕΠΕ, ως ανεξάρτητος επιστηµονικός φορέας δηµοσίου ενδιαφέροντος µε ιστορία 50 ετών, προσφέρεται γι αυτόν τον σκοπό. Το ερώτηµα, ως ποιο βαθµό η ύφεση θα οδηγήσει στη µείωση των ονοµαστικών και πραγµατικών εισοδηµάτων και του κόστους παραγωγής των διεθνώς εµπορεύσιµων αγαθών και υπηρεσιών, µέσα από τους µηχανισµούς της αγοράς και δίχως θεσµική παρέµβαση είναι το αντικείµενο του τέταρτου άρθρου. Το ερώτηµα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σηµασία στην παρούσα συγκυρία καθώς η προώθηση µιας εσωτερικής υποτίµησης, η οποία θα οδηγούσε σε µείωση στοιχείων του κόστους, θα συνέβαλλε ουσιαστικά σε ανάκτηση µέρους του χαµένου εδάφους σε ό,τι αφορά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονοµίας. Το ερώτηµα δεν επιδέχεται µονοσήµαντη απάντηση, ιδιαίτερα µε δεδοµένη την έλλειψη προσαρµοστικότητας των αγορών και την ακαµψία µισθών και τιµών σε µεγάλο µέρος του ιδιωτικού τοµέα. Ο συγγραφέας αναλύει διεξοδικά διάφορες πτυχές των µηχανισµών διαµόρφωσης των τιµών στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της ελληνικής οικονοµίας και διατυπώνει εκτιµήσεις για τις ενδεχόµενες εξελίξεις. ΣΤΕΛΛΑ ΣΑΒΒΑ-ΜΠΑΛΦΟΥΣΙΑ Υπεύθυνη έκδοσης 4 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

7 1. Εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσµια οικονοµία Αριστοτέλης Κουτρούλης Σύµφωνα µε τις τελευταίες εκτιµήσεις των διεθνών οργανισµών η παγκόσµια οικονοµία φαίνεται να εξέρχεται από την οικονοµική κρίση της τελευταίας διετίας. Αν και εξακολουθεί να υπάρχει αρκετή αβεβαιότητα ως προς τους ρυθµούς της ανάκαµψης, καθώς και σηµαντική διαφοροποίηση από χώρα σε χώρα, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι περισσότερες εθνικές οικονοµίες θα επιτύχουν θετικούς ρυθµούς ανάπτυξης για το τρέχον έτος. επακόλουθο τη µείωση της παγκόσµιας ζήτησης και κατ επέκταση την πτώση στις επενδύσεις, την παραγωγή και, εποµένως, την απασχόληση. Προς το παρόν τουλάχιστον, είναι πρακτικά αδύνατο να διαπιστωθεί µε ακρίβεια η επίδραση της διεθνούς οικονοµικής κρίσης σε όλες της τις διαστάσεις. Είναι ενδεικτικό, ωστόσο, ότι το 2009 τόσο το παγκόσµιο ΑΕΠ όσο και ο όγκος του διεθνούς εµπορίου σηµείωσαν τη µεγαλύτερη αρνητική µεταβολή σε όλη τη µεταπολεµική περίοδο Η παγκόσµια χρηµατοπιστωτική και οικονοµική κρίση της τελευταίας διετίας Η κρίση του αµερικανικού χρηµατοπιστωτικού τοµέα το 2007 έµελλε να οδηγήσει στον τερµατισµό µιας µακράς χρονικής περιόδου σχετικής µακροοικονοµικής ισορροπίας και υψηλών ρυθµών ανάπτυξης για τις περισσότερες χώρες του κόσµου. Ειδικότερα, η κατάρρευση αµερικανικών τραπεζικών ιδρυµάτων υψηλής φερεγγυότητας το 2008, σε συνδυασµό µε τον υψηλό βαθµό παγκοσµιοποίησης των χρηµατοοικονοµικών υπηρεσιών, πυροδότησαν µια σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων στις διεθνείς αγορές χρήµατος και κεφαλαίου. Ο πανικός που ακολούθησε στις τάξεις των θεσµικών και ιδιωτών επενδυτών γρήγορα µετατράπηκε σε απόσυρση κεφαλαίων και αναζήτηση ασφαλών τοποθετήσεων (π.χ., κρατικά οµόλογα), ενώ η έλλειψη εµπιστο σύ νης στους κόλπους του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος υποβάθµισε σηµαντικά την πιστοληπτική ικανότητα των τραπεζών. Αναπόφευκτα, η αδυναµία των τραπεζών να εξασφαλίσουν ικανοποιητικά επίπεδα ρευστότητας οδήγησε σε σηµαντική µείωση της πιστωτικής επέκτασης προς τον πραγµατικό τοµέα της παγκόσµιας οικονοµίας. Τόσο ο περιορισµός των πιστώσεων, όσο και το αρνητικό κλίµα που δηµιουργήθηκε, είχαν ως φυσικό 1.2. Μετά την κρίση η ανάκαµψη Σύµφωνα µε τις τελευταίες εκτιµήσεις των διεθνών οργανισµών, ο κόσµος φαίνεται να εξέρχεται από αυτό που, κατά γενική οµολογία, έχει χαρακτηριστεί ως µια από τις χειρότερες οικονοµικές κρίσεις στην ιστορία της παγκόσµιας οικονοµίας. Ειδικότερα, οι προβλέψεις αναφέρουν ότι το 2010 το παγκόσµιο ΑΕΠ αναµένεται να αυξηθεί έως και 4,2 ποσοστιαίες µονάδες 1 (βλ. Πίνακα 1.1). Σηµαντική αύξηση της τάξης του 7% αναµένεται και για τον όγκο του διεθνούς εµπορίου (βλ. Πίνακα 1.2). Αντίθετα, πολύ µικρότερη βελτίωση αναµένεται ότι θα παρουσιάσουν τα ποσοστά απασχόλησης στις πε ρισ σότερες χώρες (βλ. Πίνακα 1.3), γεγονός που οδηγεί στην εκτίµηση ότι πρόκειται για µια ανάκαµψη µε µικρά ποσοστά απασχόλησης (a jobless recovery). Η έξοδος από την κρίση έχει αποδοθεί, µεταξύ άλλων, στην άµεση και συντονισµένη απάντηση της πλειονότητας των εθνικών κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών, οι οποίες υιοθέτησαν µέτρα επεκτατικής δηµοσιονοµικής καθώς και νοµισµατικής πολιτικής. Σηµαντικό ρόλο έπαιξε επίσης και ο κύκλος αποθεµάτων των επιχειρήσεων (inventory cycle) 2. Ωστόσο, οι παράγοντες αυτοί έχουν προσωρινό χαρακτήρα και επιπλέον δεν αναµένεται να είναι εξίσου αποτελεσµατικοί για όλες τις οι- 1. Είναι σηµαντικό να σηµειωθεί ότι οι όποιες εκτιµήσεις σχετικά µε τους ρυθµούς ανάκαµψης διαφέρουν ανάλογα µε το σενάριο που υιοθετεί κανείς για το µέγεθος και το βάθος της κρίσης. 2. Ο κύκλος αποθεµάτων αναφέρεται στις διακυµάνσεις του ΑΕΠ λόγω συσσώρευσης και πώλησης των αποθεµάτων (stock) των επιχειρήσεων. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 5

8 ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προ όν σε σταθερές τιµές (Ετήσιες µεταβολές) ΝΤ Eurostat ΝΤ Eurostat ΝΤ Eurostat ΝΤ Eurostat Παγκόσµια οικονοµία 3, ,6 -- 4,2 -- 4,3 -- ΗΠΑ 0,4 0,4-2,4-2,4 3,1 2,2 2,6 2,0 Ιαπωνία -1,2-1,2-5,2-5,2 1,9 1,1 2,0 0,4 Κίνα 9,6 -- 8, ,0 -- 9,9 - Ζώνη του Ευρώ 0,6 0,6-4,1-4,1 1,0 0,7 1,5 1,5 Αναπτυσσόµενες οικονοµίες 6,1 -- 2,4 -- 6,3 -- 6,5 - Χώρες της ΝΑ Ευρώπης Αλβανία 7,8 -- 2,8 -- 2,3 -- 3,2 - Βοσνία- Ερζεγοβίνη 5, ,4 -- 0,5 -- 4,0 - Βουλγαρία 6,0 6,0-5,0-5,0 0,2-1,1 2,0 3,1 Κροατία 2,4 2,4-5,8-5,8 0,2 0,2 2,5 2,2 Μαυροβούνιο 6, , ,7 -- 4,6 - ΠΓ Μ 4,8 4,9-0,7-2,0 2,0 1,5 3,0 2,5 Ρουµανία 7,3 7,3-7,1-7,1 0,8 0,5 5,1 2,6 Σερβία 5, ,9 -- 2,0 -- 3,0 - Τουρκία 0,7 0,9-4,7-5,8 5,2 2,8 3,4 3,6 Πηγές: ΝΤ, World Economic Outlook, Απρίλιος 2010, Eurostat. ΠΙΝΑΚΑΣ 1.2 Ετήσιες µεταβολές στο διεθνές εµπόριο Όγκος διεθνο ύς εµπορίου (Αγαθά και Υπηρεσίες) 2,8-10,7 7,0 6,0 Προηγµένες οκονοµίες 0,6-12,0 5,4 4,6 Εισαγωγές Αναπτυσσόµενες οικονοµίες 8,5-8,4 9,7 8,2 Προηγµένες οικονοµίες 1,9-11,7 6,6 5,0 Εξαγωγές Αναπτυσσόµενες οικονοµίες 4,0-8,2 8,3 8,4 Πηγή: ΝΤ, World Economic Outlook, Απρίλιος ΠΙΝΑΚΑΣ 1.3 Εξελίξεις στην ανεργία ως ποσοστό % του εργατικού δυναµικού Σύνολο προηγµένων οικονοµιών 5,8 8,0 8,4 8,0 ΗΠΑ 5,8 9,3 9,4 8,3 Ιαπωνία 4,0 5,1 5,1 4,9 Ζώνη του Ευρώ 7,6 9,4 10,5 10,5 Αναδυόµενες οικονοµίες της Ασίας 3,4 4,3 4,1 3,8 Πηγή: ΝΤ, World Economic Outlook, Απρίλιος OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

9 κονοµίες. Η διαφοροποίηση ως προς τους ρυθµούς ανάκαµψης από χώρα σε χώρα συνδέεται µε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε οικονοµίας και κυρίως µε την κατάσταση στην οποία βρισκόταν η εκάστοτε οικονοµία κατά την έλευση της κρίσης. Έτσι, χώρες µε χρόνιες µακροοικονοµικές ανισορροπίες και διαρθρωτικές αδυναµίες (π.χ., υψηλά δηµοσιονοµικά ελλείµµατα, µεγάλο δηµόσιο χρέος, διευρυνόµενα ελλείµµατα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών) αναµένεται να επιτύχουν βραδύτερους ρυθµούς ανάκαµψης. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι, παρά τη διαφαινόµενη έξοδο από την κρίση, η ανάκαµψη της παγκόσµιας οικονοµίας εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα εύθραυστη Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής Έπειτα από τέσσερα συνεχόµενα τρίµηνα (2008:3-2009:2) αρνητικής µεταβολής στο ΑΕΠ, η οικονοµία των ΗΠΑ εισήλθε στη φάση της ανάκαµψης από το τρίτο τρίµηνο του Συγκεκριµένα, σε τριµηνιαία βάση, το πραγµατικό ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 0,55% και 1,36% το τρίτο και τέταρτο τρίµηνο του 2009, αντίστοιχα 3. Από τα δηµοσιευµένα στοιχεία του Bureau of Economic Analysis (BEA) προκύπτει ότι τη µεγαλύτερη συµβολή στην επιτάχυνση της αύξησης του ΑΕΠ το τέταρτο τρίµηνο του περασµένου έτους είχαν κατά σειρά µεγέθους: (1) οι ιδιωτικές επενδύσεις σε αποθέµατα, (2) οι εξαγωγές εµπορευµάτων, (3) η ιδιωτική κατανάλωση, και (4) οι ιδιωτικές επενδύσεις παγίου κεφαλαίου. Εξαιτίας της κυκλικότητας που χαρακτηρίζει τις µεταβολές των αποθεµάτων των επιχειρήσεων, η θετική επίδραση της µεταβολής των αποθεµάτων αναµένεται να είναι προσωρινή. Ωστόσο, είναι ενθαρρυντικό ότι οι αυξήσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και τις ιδιωτικές επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αντανακλούν θετικές µε ταβολές στις προσδοκίες των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και άρα ανα- µένεται να έχουν µονιµότερο χαρακτήρα. Για το 2010 εκτιµάται ότι το ΑΕΠ στις ΗΠΑ θα αυξηθεί κατά 2,2 µε 3,1 ποσοστιαίες µονάδες. Παρά το γεγονός ότι αυτό θα είναι µια θετική εξέλιξη για την οικονοµία των ΗΠΑ, πρόκειται για µια αρκετά µέτρια επίδοση σε σχέση µε το τι έχει συµβεί κατά την έξοδο των ΗΠΑ από οικονοµικές κρίσεις του παρελθόντος. Αυτό οφείλεται στις αναστολές του τραπεζικού συστήµατος ως προς την πιστωτική του επέκταση, τον υψηλό βαθµό αβεβαιότητας που εξακολουθεί να υπάρχει, το χαµηλό ποσοστό χρησιµοποίησης του εργοστασιακού δυναµικού της βιοµηχανίας, και την ανάγκη των νοικοκυριών για αύξηση των αποταµιεύσεών τους. Σε ό,τι αφορά την απασχόληση, οι µέχρι τώρα εξελίξεις όσο και οι προοπτικές είναι ιδιαίτερα αρνητικές. Ειδικότερα, από την αρχή της κρίσης µέχρι και το Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους χάθηκαν συνολικά 8,4 εκα - τοµύρια θέσεων εργασίας, ενώ αναµένεται ότι η αύξηση της απασχόλησης δεν θα ακολουθήσει τους ρυθ- µούς αύξησης της οικονοµικής δραστηριότητας. Η υστέρηση αυτή µπορεί να εξηγηθεί από το µεγάλο χρονικό διάστηµα που συνήθως απαιτείται για τη µετακίνηση της εργασίας από κλάδους µε φθίνουσα πορεία σε δυναµικούς κλάδους της οικονοµίας, καθώς και από το γεγονός ότι κλάδοι εντάσεως εργασίας (όπως οι κατασκευές) δέχθηκαν ιδιαίτερα µεγάλο πλήγµα κατά τη διάρκεια της κρίσης Ιαπωνία εδοµένου του εξαγωγικού προσανατολισµού της ιαπωνικής οικονοµίας, η παγκόσµια οικονοµική κρίση έπληξε την Ιαπωνία περισσότερο από κάθε άλλη αναπτυγµένη χώρα. Το ιαπωνικό ΑΕΠ άρχισε να συρρικνώνεται από το δεύτερο τρίµηνο του 2008, δηλαδή πριν την κορύφωση της διεθνούς κρίσης, για να καταγράψει συνολική ετήσια µεταβολή ίση µε -1,2%. Το 2009, η συνολική συρρίκνωση του ΑΕΠ ήταν της τάξης του 5,2%. Όπως φαίνεται και από τον Πίνακα 1.1 πρόκειται για τη µεγαλύτερη αρνητική µεταβολή του ΑΕΠ που σηµειώ - θηκε σε αναπτυγµένη χώρα την ίδια περίοδο. Σε ό,τι αφορά τον παραδοσιακό κλάδο της ιαπωνικής οικονοµίας, τη βιοµηχανία, το 2009 παρουσίασε µείωση κατά 11,2%, ενώ την ίδια χρονιά οι εξαγωγές της χώρας περιορίστηκαν κατά 23,3%. Ανάλογα αρνητικές ήταν και οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας µε το ποσοστό ανεργίας να φτάνει το 5,1%, ενώ ο δείκτης τιµών καταναλωτή επέστρεψε στις αρνητικές µεταβολές (-1,2%) 4. Η απάντηση των ιαπωνικών οικονοµικών αρχών στην κρίση ήταν άµεση και ήρθε µε τη µορφή επεκτατικής δηµοσιονοµικής και νοµισµατικής πολιτικής, µέτρων στήριξης του τραπεζικού συστήµατος και ενθάρρυνσης της χρηµατοδότησης των επιχειρήσεων. Τα µέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσµα την αύξηση της εσωτερικής ζήτησης η οποία, σε συνδυασµό µε την αύξηση της ζήτη- 3. Βλ. Bureau of Economic Analysis, News Release (March 26, 2010). 4. Βάσει των στοιχείων που είναι δηµοσιευµένα στην ιστοσελίδα της Τράπεζας της Ιαπωνίας OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 7

10 σης από τον υπόλοιπο κόσµο, οδήγησαν την Ιαπωνία στην έξοδο από την κρίση το τέταρτο τρίµηνο του Ειδικότερα, για το 2010 προβλέπεται αύξηση της βιο- µηχανικής παραγωγής και των εξαγωγών κατά 8 και 6,6 ποσοστιαίες µονάδες, αντίστοιχα 5, ενώ η αύξηση του ΑΕΠ αναµένεται να είναι γύρω στο 1,5%. Αντίθετα, όπως και στην περίπτωση των ΗΠΑ, το ποσοστό απασχόλησης της εργασίας δεν αναµένεται να ακολουθήσει ανάλογη πορεία. Σε ό,τι αφορά τα δηµοσιονοµικά µεγέθη, το έλλειµµα της Γενικής Κυβέρνησης και το δηµόσιο χρέος προβλέπεται ότι το 2010 θα εκτοξευθούν στο 10% και 200% 6 του ΑΕΠ, αντίστοιχα, αντανακλώντας την άσκηση επεκτατικής πολιτικής τα τελευταία έτη. Πρόκειται για µια σοβαρή δηµοσιονοµική ανισορροπία η οποία, σύµφωνα µε τους περισσότερους αναλυτές, θα απαιτήσει την εφαρµογή ενός µακροχρόνιου προγράµµατος δηµοσιονοµικής εξυγίανσης. την αρνητική συµβολή των εξαγωγών το ίδιο έτος. Το 2010 η δηµοσιονοµική επέκταση θα περιοριστεί, δίνοντας τη σκυτάλη στον ιδιωτικό τοµέα. Ειδικότερα, οι αναµενόµενες αυξήσεις των ιδιωτικών επενδύσεων και καταναλωτικών δαπανών παράλληλα µε την ανάκαµψη των εξαγωγών εκτιµάται ότι θα οδηγήσουν την οικονο- µία σε ρυθµούς ανάπτυξης της τάξης του 10%. Οι προβλεπόµενες θετικές εξελίξεις στην Κίνα και άλλες αναπτυσσόµενες χώρες δεν αφορούν µόνο τις εν λόγω οικονοµίες αλλά και όλο τον υπόλοιπο κόσµο, αφού η αναζωπύρωση της ιδιωτικής κατανάλωσης στις χώρες αυτές µπορεί να αντισταθµίσει την υποτονικότητα της ζήτησης σε άλλες οικονοµίες. Ειδικότερα, η αύξηση της ζήτησης αγαθών υψηλής εισοδηµατικής ελαστικότητας από τη νεο-αναδυόµενη και πολυπληθή αστική τάξη των αναπτυσσόµενων χωρών εκτιµάται ότι θα λειτουργήσει ως βασικός µοχλός ανάκαµψης για τις επιχειρήσεις των προηγµένων οικονοµιών Αναπτυσσόµενος κόσµος και Κίνα Σε σύγκριση µε τις προηγµένες χώρες του κόσµου, η επίδραση από τη διεθνή κρίση ήταν συνολικά µικρότερη στις αναδυόµενες και αναπτυσσόµενες οικονο- µίες. Το γεγονός αυτό αντανακλάται στα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία, όπου καταδεικνύεται ότι, ακόµα και κατά την κορύφωση της οικονοµικής κρίσης το 2009, οι ρυθµοί µεταβολής του ΑΕΠ αρκετών αναπτυσσόµενων οικονοµιών, αν και µειωµένοι, εξακολουθούσαν να είναι θετικοί. Σύµφωνα µε την Παγκόσµια Τράπεζα, η ανθεκτικότητα των αναπτυσσόµενων οικονοµιών οφείλεται στη µικρότερη έκθεση των εγχώριων χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων σε διεθνή επενδυτικά προ όντα υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, το σηµαντικότερο ρόλο πρέπει να έπαιξε η αναπτυξιακή δυναµική που χαρακτηρίζει τις χώρες αυτές τα τελευταία χρόνια. Ιδιαίτερα εντυπωσιακές ήταν οι αναπτυξιακές επιδόσεις της Κίνας, της οποίας ο ρυθµός ανόδου του ΑΕΠ το 2009 διαµορφώθηκε στο 8,7% έναντι 9,6% το Η διατήρηση υψηλών ρυθµών οικονοµικής ανάπτυξης αποδίδεται στα µέτρα δηµοσιονοµικής ώθησης της κινεζικής οικονοµίας (εκτέλεση ενός µεγάλου αριθµού δηµοσίων έργων υποδοµής), τα οποία κατάφεραν να τονώσουν την εγχώρια ζήτηση και να αντισταθµίσουν 1.6. Ευρωζώνη Η οικονοµία της ζώνης του ευρώ αποδείχθηκε ιδιαίτερα ευάλωτη απέναντι στην παγκόσµια οικονοµική κρίση. Σε αυτή τη διαπίστωση συνηγορούν τόσο η γρήγορη εξάπλωση της κρίσης από το φθινόπωρο του 2008 όσο και η µεγάλη συρρίκνωση του ΑΕΠ της Ευρωζώνης κατά 4,1 ποσοστιαίες µονάδες το Ένα άλλο στοιχείο που αντανακλά τη µεγάλη ευαισθησία της Ευρωζώνης σχετίζεται τους αργούς ρυθµούς εξόδου από την κρίση και την αβεβαιότητα που περιβάλλει την ανάκαµψη της οικονοµικής δραστηριότητας. Πράγµατι, αν και τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικονοµία της Ευρωζώνης βρίσκεται σε φάση εξόδου από την κρίση απο το δεύτερο εξάµηνο του 2009, ο ρυθµός αυξησης του ΑΕΠ για το 2010 δεν προβλέπεται να ξεπεράσει το 1%. Οι δε προβλέψεις για το 2011 αναφέρουν ένα ποσοστό της τάξης του 1,5%. Πρόκειται ουσιαστικά για τους χα- µηλότερους ρυθµούς ανάκαµψης ανάµεσα σε όλες τις προηγµένες οικονοµίες (βλ. Πίνακα 1.1). Σύµφωνα µε το ΝΤ η βραδεία ανάκαµψη της Ευρωζώνης οφείλεται σε µια σειρά παραγόντων που έχουν να κάνουν µε την ύπαρξη σηµαντικών δηµοσιονοµικών προβληµάτων (Ελλάδα, Ιρλανδία, Ισπανία και Πορτογαλία) και ανισορροπιών στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Κύπρος και 5. Βλ. υποσηµείωση Το ποσοστό αυτό αναφέρεται στο ακαθάριστο δηµόσιο χρέος. Εάν από το ακαθάριστο δηµόσιο χρέος αφαιρεθούν τα δάνεια από τον ιαπωνικό δηµόσιο τοµέα προς τρίτους, τότε προκύπτει το καθαρό δηµόσιο χρέος, το οποίο ανέρχεται περίπου στο 100% του ΑΕΠ. 8 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

11 Μάλτα), την αδυναµία εξυπηρέτησης του δηµόσιου χρέους (Ελλάδα), τις πιέσεις που υφίσταται η σταθερότητα του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος, την περιορισµένη πιστωτική επέκταση και, τέλος, τη γενικευµένη προσπάθεια όλων των οικονοµικών µονάδων (νοικοκυριών, επιχειρήσεων και χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων) για αναδιάρθρωση των χαρτοφυλακίων τους. Σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας, αυτές αναµένονται να είναι ιδιαίτερα αρνητικές. Το 2009 το ποσοστό της ανεργίας στις χώρες της Ευρωζώνης έφτασε το 9,3%, ενώ για τα επόµενα δύο χρόνια και παρά την προβλεπόµενη ανάκαµψη της οικονοµικής δραστηριότητας εκτιµάται ότι θα αυξηθεί περαιτέρω αγγίζοντας το 10,5%. Τελος, σχετικά µε το επίπεδο των τιµών στη ζώνη του ευρώ, ο Εναρµονισµένος είκτης Τιµών Καταναλωτή (Ε ΤΚ) κινήθηκε σε πολύ χαµηλά επίπεδα (0,3% ετήσια µεταβολή το 2009), ενώ δεν αναµένεται να ξεπεράσει το 1,1% και 1,3% τα έτη 2010 και 2011, αντίστοιχα. Το γεγονός ότι δεν διακυβεύεται ο βασικός στόχος για τη σταθερότητα των τιµών υποδηλώνει ότι η Ευρωπα κή Κεντρική Τράπεζα θα µπορούσε να είναι περισσότερο γενναιόδωρη ως προς τις αποφάσεις της, δεδοµένων µάλιστα και των αρνητικών εξελίξεων στην αγορά εργασίας Νοτιοανατολική Ευρώπη Έπειτα από µια περίοδο θεαµατικών ρυθµών οικονοµικής ανάπτυξης, το ΑΕΠ των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης 7 σηµείωσε το 2009 αρνητική µεταβολή 8. Βασικοί παράγοντες της εξέλιξης αυτής ήταν οι µειωµένες εισροές επενδυτικών κεφαλαίων, ο περιορισµός της πιστωτικής επέκτασης στον ιδιωτικό τοµέα, και η µείωση της εξωτερικής ζήτησης. Για το τρέχον έτος προβλέπεται ότι στις περισσότερες βαλκανικές χώρες η κατάσταση αυτή θα ανατραπεί και η οικονοµική δραστηριότητα θα ανακάµψει. Κεντρικό ρόλο στην υπό εξέλιξη ανάκαµψη φαίνεται να παίζει η αύξηση του διεθνούς εµπορίου και, εποµένως, η αύξηση της εξωτερικής ζήτησης. Αυτό σηµαίνει ότι η επάνοδος των βαλκανικών οικονοµιών σε αναπτυξιακή τροχιά δεν θα είναι οµοιόµορφη, µε την έννοια ότι θα ευνοηθούν οι χώρες µε εξαγωγικό προσανατολισµό. Πράγ- µατι, για την Τουρκία, µια χώρα η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει έναν ισχυρό εξαγωγικό τοµέα, η ανάκαµψη εκτιµάται ότι θα είναι ιδιαίτερα δυναµική (αύξηση του ΑΕΠ κατά 5,2% το 2010 σύµφωνα µε το ΝΤ). Αντίθετα, ασθενική (κάτω του 1%) θα είναι η ανάκαµψη στις χώρες µε υψηλά ελλείµµατα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (Βουλγαρία, Κροατία, Ρουµανία). Για τις υπόλοιπες χώρες (Αλβανία, Μαυροβούνιο, ΠΓ Μ, Σερβία) προβλέπεται ότι ο ρυθµός ανάπτυξης κατά τη διάρκεια του 2010 θα κυµανθεί γύρω από το 2% Η ελληνική οικονοµία και το εξωτερικό της περιβάλλον Είναι κοινή διαπίστωση ότι, σε σχέση µε τον υπόλοιπο κόσµο και εξαιτίας της εσωστρέφειάς της, η ελληνική οικονοµία εισήλθε µε καθυστέρηση στην παγκόσµια ύφεση. Ανάλογη καθυστέρηση πιθανότατα πολύ µεγαλύτερη αναµένεται να χαρακτηρίσει και την έξοδο της ελληνικής οικονοµίας από την ύφεση. Ειδικότερα, η πορεία εξόδου της χώρας από την κρίση ενδέχεται αρχικά να επιβραδυνθεί περισσότερο από ό,τι έχει προβλεφθεί λόγω της περιοριστικής πολιτικής που έχει ήδη υιοθετήσει η ελληνική κυβέρνηση, στα πλαίσια των συµφωνιών της µε το ΝΤ και την ΕΕ. Με αυτά τα δεδοµένα, η εγκατάλειψη της εσωστρέφειας και η προσπάθεια εκµετάλλευσης της ανόδου της παγκόσµιας οικονοµίας αποτελούν µονόδροµο για την ελληνική οικονοµία, τουλάχιστον για το άµεσο µέλλον. Ήδη, η ελληνική ποντοπόρος ναυτιλία αναµένεται να έχει θετικά οφέλη από τη διαγραφόµενη αύξηση του διεθνούς εµπορίου. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τον τουριστικό τοµέα όπου η αναµενόµενη πτώση των τιµών στο εσωτερικό της χώρας θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα του ελληνικών τουριστικών υπηρεσιών. Προβληµατισµό δηµιουργεί, ωστόσο, η διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά ποσοστά στις χώρες µε τη µεγαλύτερη ζήτηση τουριστικών υπηρεσιών. Σε ό,τι αφορά τις ελληνικές εξαγωγές προ όντων, οι ασθενικοί έως µέτριοι ρυθµοί ανάκαµψης των βασικών εµπορικών εταίρων της Ελλάδας (βαλκανικές χώρες και χώρες-µέλη της Ευρωπα κής Ένωσης, αντίστοιχα) δεν αφήνουν µεγάλα περιθώρια βελτίωσης των ελληνικών εξαγωγών προς τις χώρες αυτές. Αποτελεί πρόκληση, εποµένως, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των διεθνώς εµπορεύσιµων προ όντων που παράγει η χώρα και η διείσδυση στις νέες αγορές των ταχύτατα αναπτυσσόµενων χωρών όπως η Κίνα και άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. 7. Με αυτόν το γεωγραφικό όρο εννοούνται όλες οι χώρες της βαλκανικής χερσονήσου εκτός της Ελλάδας. 8. Εξαίρεση αποτελεί η Αλβανία της οποίας το ΑΕΠ σηµείωσε άνοδο και το OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 9

12 2. Οι οικονοµικές εξελίξεις στην Ελλάδα 2.1. ΑΕΠ και συνιστώσες της ζήτησης Έρση Αθανασίου, Αικατερίνη Τσούµα Εν συγκρίσει µε τις περισσότερες χώρες της Ευρωπα κής Ένωσης, οι αρνητικές εξελίξεις στο προ όν κατά το έτος 2009 ήταν στην περίπτωση της Ελλάδας σηµαντικά ηπιότερες. Συγκεκριµένα, σύµφωνα µε τα πλέον πρόσφατα στοιχεία Εθνικών Λογαριασµών της ΕΛ.ΣΤΑΤ, ο ετήσιος ρυθµός µεταβολής του ΑΕΠ της Ελλάδας υποχώρησε στο -2,0% το 2009, από 2,0% το 2008 και 4,2% κατά µέσον όρο στην περίοδο Αφετηρία της ύφεσης αποτέλεσε το τελευταίο τρίµηνο του 2008, οπότε και σηµειώθηκε κάµψη του ΑΕΠ κατά 0,7% σε σχέση µε το τρίτο τρίµηνο του έτους. Κατά τη διάρκεια του 2009, η ένταση της ύφεσης παρουσίασε διακυµάνσεις, µε τους αντίστοιχους τριµηνιαίους ρυθµούς κάµψης του ΑΕΠ να διαµορφώνονται διαδοχικά στο 1,0%, το 0,3%, το 0,5% και το 0,8%. Όσον αφορά το 2010, οι µέχρι στιγµής εκτιµήσεις για το πρώτο τρίµηνο του έτους τοποθετούν την κάµψη του ΑΕΠ στο 2,3% σε σχέση µε το αντίστοιχο τρίµηνο του Από την εξέταση των βασικών µακροοικονοµικών δεδο- µένων για το 2009 και την παραβολή τους µε τις τάσεις ΠΙΝΑΚΑΣ Βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη ις ευρώ Τρέχουσες τιµές % µεταβολή ως προς την προηγούµενη περίοδο Σταθερές τιµές 2000 Μέση ετήσια % µεταβολή Ιδιωτική κατανάλωση 172,3 2,3-1,8 4,0 ηµόσια κατανάλωση 45,2 0,6 9,6 2,5 Επενδύσεις παγίου κεφαλαίου 39,9-7,4-13,9 3,6 εκ των οποίων Κατοικίες 9,9-29,1-21,7 1,3 Εγχώρια ζήτηση* 257,4 0,2-2,2 3,7 Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών 44,7 4,0-18,1 3,5 Εξαγωγές αγαθών 19,2 3,7-11,6 3,7 Εξαγωγές υπηρεσιών 25,5 4,1-22,6 3,3 Εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών 67,8 0,2-14,1 3,0 Εισαγωγές αγαθών 52,5-3,1-14,4 2,7 Εισαγωγές υπηρεσιών 15,3 13,6-13,0 4,1 Ισοζύγιο αγαθών & υπηρεσιών (% του ΑΕΠ) -9,7 ΑΕΠ 237,5 2,0-2,0 3,9 Συµβολή στη µεταβολή του ΑΕΠ Εγχώρια ζήτηση* 0,2-2,4 4,1 Ισοζύγιο αγαθών & υπηρεσιών 0,8 0,5-0,2 Μεταβολή αποθεµάτων 1,0-0,1 0,0 Πηγή: Εθνικοί Λογαριασµοί (Απρίλιος 2010). *χωρίς τη µεταβολή των αποθεµάτων. 10 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

13 των τελευταίων χρόνων (Πίνακας 2.1.1) είναι σαφές ότι η µετάβαση της ελληνικής οικονοµίας από την ταχεία επέκταση στην ύφεση οφείλεται πρωτίστως στην καθίζηση της εγχώριας ζήτησης. Όπως φαίνεται και από το ιάγραµµα 2.1.1, στο οποίο απεικονίζεται η εξέλιξη της συµβολής των βασικών συνιστωσών της ζήτησης στο ρυθµό αύξησης του ΑΕΠ, µε την υποχώρηση του µέσου ετήσιου ρυθµού µεταβολής της από το 3,7% κατά µέσον όρο στην περίοδο στο -2,2% το 2009, η εγχώρια ζήτηση µετατράπηκε από καθοριστικό παράγοντα αύξησης του ΑΕΠ σε κυρίαρχο παράγοντα εξασθένισής του. Η ριζική αυτή αλλαγή στο ρόλο της εγχώριας δαπάνης προήλθε από τη µείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης και τη µεγάλη πτώση στις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, και θα ήταν ακόµα εµφανέστερη εάν δεν είχε προκύψει ταυτόχρονα η σηµαντική ενίσχυση της δηµόσιας κατανάλωσης (βλέπε ιάγραµµα 2.1.2). Εν αντιθέσει µε τις εξελίξεις στην εγχώρια ζήτηση, το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασε το 2009 ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Εγχώρια και καθαρή εξωτερική ζήτηση ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Επιµέρους συνιστώσες της εγχώριας ζήτησης βελτίωση, αφού η µείωση που παρατηρήθηκε στο σύνολο των εισαγωγών ήταν σε απόλυτους όρους µεγαλύτερη συγκριτικά µε την αντίστοιχη µείωση στις εξαγωγές. Η υποχώρηση του ελλείµµατος του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών συνέβαλλε σε κάποιο βαθµό στο µετριασµό του βάθους της ύφεσης, καθώς είχε θετική συµβολή 0,5 στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ, έναντι αντίστοιχης αρνητικής συµβολής -2,4 από την υποχώρηση της εγχώριας δαπάνης. Όσον αφορά τα αποθέµατα, η πορεία που ακολούθησε η µεταβολή τους το 2009 ήταν καθοδική, µε αποτέλεσµα η συµβολή τους στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ να διαµορφωθεί στο -0,1. Περισσότερα συµπεράσµατα αναφορικά µε την πρόσφατη πορεία και τους προσδιοριστικούς παράγοντες της εγχώριας και εξωτερικής ζήτησης µπορούν να προκύψουν από µία λεπτοµερέστερη διερεύνηση της εξέλιξης των επιµέρους συνιστωσών τους, η οποία και ακολουθεί. Για την ανάλυση αυτή χρησιµοποιούνται αφενός τα βασικά ετήσια και τριµηνιαία εθνικολογιστικά στοιχεία και αφετέρου ορισµένοι επιλεγµένοι βραχυχρόνιοι δείκτες που αφορούν την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις Ιδιωτική κατανάλωση Ο ετήσιος ρυθµός µεταβολής της ιδιωτικής κατανάλωσης παρέµεινε αρνητικός καθ όλη τη διάρκεια του 2009 (-1,3% το πρώτο τρίµηνο, -2,4% το δεύτερο, -1,9% το τρίτο και -1,6% το τέταρτο τρίµηνο), µε αποτέλεσµα να διαµορφωθεί για ολόκληρο το έτος στο -1,8%, από 4,0% κατά µέσον όρο στην περίοδο Σε όρους µεταβολής από τρίµηνο σε τρίµηνο, αξίζει να ση- µειωθεί ότι, µετά από δύο διαδοχικά τρίµηνα πτώσης, η πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης εµφανίσθηκε οριακά ανοδική στο τρίτο τρίµηνο του 2009 (0,1% σε σχέση µε το δεύτερο τρίµηνο) και ορατά ενισχυµένη στο τέταρτο τρίµηνο (0,9%). Όσον αφορά τη µηνιαία εξέλιξη του γενικού δείκτη όγκου στο λιανικό εµπόριο 1 το 2009, οι ποσοστιαίες µεταβολές ως προς τους αντίστοιχους µήνες του προηγούµενου έτους υπήρξαν αρνητικές καθ όλη την διάρκεια του έτους. Όπως απεικονίζεται στο ιάγραµµα 2.1.3, η πτωτική τάση που είχε αρχίσει να διαφαίνεται από το τρίτο τρίµηνο του 2008 συνεχίστηκε και το 2009, µε το ρυθµό µείωσης του γενικού δείκτη να ξεπερνά το επίπεδο του -18% το Μάρτιο του 2009 ως προς το Μάρτιο του Σηµειώνεται ότι, σύµφωνα µε την τελευταία αναθεώρηση των δεικτών κύκλου εργασιών και όγκου στο λιανικό εµπόριο (2005=100,0) και λόγω της εφαρµογής της νέας ταξινόµησης NACE Rev. 2, ο γενικός δείκτης συµπεριλαµβάνει τα καύσιµα και λιπαντικά αυτοκινήτων. Παράλληλα και για λόγους συγκρισιµότητας, καταρτίζεται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ. χρονοσειρά που δεν συµπεριλαµβάνει τα καύσιµα και λιπαντικά αυτοκινήτων. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 11

14 ΙΑΓΡΑΜΜΑ είκτης όγκου στο λιανικό εµπόριο Αναφορικά µε την εξέλιξη των δεικτών για τις κύριες κατηγορίες καταστηµάτων, η οποία παρουσιάζεται στο ιάγραµµα 2.1.4, οι εντονότερες αρνητικές µεταβολές σηµειώθηκαν το 2009 ως προς το 2008 στα καταστή- µατα καυσίµων και λιπαντικών, µε τις αντίστοιχες µειώσεις στα καταστήµατα ειδών διατροφής και τα λοιπά καταστήµατα να είναι στις περισσότερες περιπτώσεις ηπιότερες. καταστηµάτων ειδών διατροφής, των καυσίµων και λιπαντικών και των λοιπών καταστηµάτων ήταν για το µήνα Ιανουάριο της τάξεως του 5,3%, 0,6% και 5,8% και για το µήνα Φεβρουάριο -1%, -5,4% και 3,5%, αντίστοιχα. Αρνητική ήταν το 2009 και η εξέλιξη στις νέες κυκλοφορίες ιδιωτικών αυτοκινήτων, όπως απεικονίζεται στο ιάγραµµα Πιο συγκεκριµένα, η ποσοστιαία µεταβολή για το σύνολο του έτους 2009 ως προς το 2008 άγγιξε το -17,3%. Με εξαίρεση τον Ιούλιο του 2008, οι µηνιαίοι ρυθµοί µεταβολής παρέµειναν αρνητικοί για µια συνεχή περίοδο δώδεκα µηνών, από το Μάιο του 2008 έως τον Απρίλιο του Επιπλέον διαφαίνεται ότι τα επίπεδα των αρνητικών µεταβολών ήταν σε πολλές περιπτώσεις ιδιαίτερα υψηλά και ξεπέρασαν µέχρι και το -48%. ΙΑΓΡΑΜΜΑ Νέες κυκλοφορίες ιδιωτικών αυτοκινήτων Ως προς τις εξελίξεις κατά το τρέχον έτος, όπως διαφαίνεται στο ιάγραµµα 2.1.3, τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία για τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2010 καταδεικνύουν θετικές µεταβολές. Πιο συγκεκριµένα, ο ρυθµός µεταβολής του γενικού δείκτη όγκου στο λιανικό εµπόριο σε σχέση µε τους αντίστοιχους µήνες του 2009 είχε θετικό πρόσηµο και κινήθηκε στο 6% τον Ιανουάριο και στο χαµηλότερο επίπεδο του 1,7% το Φεβρουάριο. 2 Οι σχετικές µεταβολές στις κατηγορίες των ΙΑΓΡΑΜΜΑ είκτης όγκου στο λιανικό εµπόριο Κύριες κατηγορίες καταστηµάτων Η ανωτέρω πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης το έτος 2009 συνδέεται µε µία σειρά εξελίξεων οι οποίες επηρέασαν το διαθέσιµο εισόδηµα, τον πλούτο και την καταναλωτική συµπεριφορά των νοικοκυριών. Αν και οι συνολικές αµοιβές των απασχολουµένων σηµείωσαν το 2009 άνοδο σηµαντικά υψηλότερη του πληθωρισµού (3,9% σε τρέχουσες τιµές), η ιδιωτική κατανάλωση επηρεάσθηκε κατά το έτος αυτό αρνητικά από την υποχώρηση των εισοδηµάτων από κέρδη και λοιπές δραστηριότητες, την αύξηση της ανεργίας και την αβεβαιότητα αναφορικά µε τις προοπτικές για τα εισοδήµατα και την απασχόληση. Επιπροσθέτως, δυσµενή ρόλο στην εξέλιξη της ιδιωτικής κατανάλωσης είχε η υιοθέτηση αυστηρότερων κριτηρίων και όρων χρηµατοδότησης των νοικοκυριών από τις τράπεζες, η οποία συνέτεινε στην 2. Σύµφωνα µε το σχετικό εποχικά διορθωµένο δείκτη που καταρτίζεται από την Eurostat και απεικονίζεται επίσης στο ιάγραµµα 2.1.3, η αντίστοιχη ποσοστιαία µεταβολή για τον Ιανουάριο του 2010 ως προς το 2009 είναι της τάξεως του 4,2%. Στοιχεία για το Φεβρουάριο δεν είναι διαθέσιµα. 12 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

15 καθίζηση του ρυθµού επέκτασης της καταναλωτικής πίστης το Όπως απεικονίζεται στο ιάγραµµα 2.1.6, η ταχεία ανοδική πορεία των υπολοίπων των δανείων για καταναλωτική πίστη ανακόπηκε από τα µέσα του 2008, σηµατοδοτώντας µια εξέλιξη η οποία χρονικά συµπίπτει µε την καθοδική τάση στο δείκτη όγκου στο λιανικό εµπόριο. Οι µηνιαίοι ρυθµοί µεταβολής 3 των υπολοίπων των δανείων ως προς το προηγούµενο έτος παρουσίασαν σταθερή µείωση καθ όλη τη διάρκεια του 2009, καταλήγοντας στο 2% το εκέµβριο από 14,7% τον Ιανουάριο του έτους. Τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία για τον Ιανουάριο, το Φεβρουά ριο και το Μάρτιο του 2010 σηµατοδοτούν συνέχιση των περιγραφόµενων τάσεων, µε τις σχετικές ποσοστιαίες µεταβολές να διαµορφώνονται στο 1,6%, 1,1% και 1%, αντί στοιχα. Εκτός των ανωτέρω εξελίξεων στους ρυθµούς πιστωτικής επέκτασης, αρνητική επιρροή στην κατανάλωση είχαν και τα βάρη εξυπηρέτησης του υφιστάµενου δανεισµού των νοικοκυριών, τα οποία λόγω της ταχείας πιστωτικής επέκτασης κατά τα προηγούµενα έτη ήταν αυξηµένα. Τέλος, στους επιβαρυντικούς για την ιδιωτική κατανάλωση παράγοντες ενδέχεται να συµπεριλαµβάνονταν οι δυσµενείς για τον πλούτο των νοι - κοκυριών εξελίξεις στις τιµές των κατοικιών (βλέπε παρακάτω), αλλά και οι συσσωρευµένες από το 2008 ζη- µίες στα µετοχικά χαρτοφυλάκια. Αναφορικά µε τις βραχυπρόθεσµες προοπτικές για την ιδιωτική κατανάλωση, όπως αναφέρθηκε στα παραπάνω, υπάρχουν πιο πρόσφατα κάποιες θετικές ενδείξεις. Οι ενδείξεις αυτές όµως δεν µπορεί να θεωρηθεί ότι σηµατοδοτούν µια αντιστροφή των κυρίαρχων τάσεων και διότι δεν είναι επαρκείς και γιατί ενδέχεται να έχουν σε κάποιο βαθµό συγκυριακό χαρακτήρα, αλλά κυρίως επειδή στο επόµενο διάστηµα το διαθέσιµο εισόδηµα των νοικοκυριών θα υποχωρήσει σηµαντικά ως αποτέλεσµα των µέτρων δηµοσιονοµικής προσαρµογής. Με δεδοµένη τη µείωση του µισθολογικού κόστους στο ηµόσιο, την περικοπή του κόστους των συντάξεων, την αύξηση των έµµεσων φόρων αλλά και τις γενικότερες συνθήκες ύφεσης, η ιδιωτική κατανάλωση είναι αναµενόµενο να κινηθεί πτωτικά σε βραχυχρόνιο ορίζοντα και να παραµείνει αδύναµη έως ότου προκύψουν οι προ ποθέσεις ανάκαµψής της. Προς µία τέτοια βραχυπρόθεσµη προοπτική φαίνεται να συγκλίνουν επί του παρόντος και οι σχετικές εκτιµήσεις των ΙΑΓΡΑΜΜΑ Καταναλωτική πίστη και δείκτης όγκου στο λιανικό εµπόριο ΙΑΓΡΑΜΜΑ είκτης όγκου στο λιανικό εµπόριο και δείκτες εµπιστοσύνης καταναλωτών και των εµπόρων λιανικής, καθώς, όπως φαίνεται στο ιάγραµµα 2.1.7, οι δείκτες εµπιστοσύνης καταναλωτών και εµπιστοσύνης στο λιανικό εµπόριο για τους τρεις πρώτους µήνες του 2010 παρουσίασαν σταθερή και σηµαντική επιδείνωση Επενδύσεις Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, έχοντας εισέλθει σε αρνητική τροχιά ήδη από το 2008, παρουσίασαν περαιτέρω µεγάλη υποχώρηση το 2009, διαδραµατίζοντας έτσι πρωταγωνιστικό ρόλο στην καθίζηση της εσωτερικής ζήτησης και συνεπώς στην ύφεση. Ο ετήσιος ρυθµός µεταβολής των επενδύσεων κινήθηκε σε αρνητικά επίπεδα καθ όλη τη διάρκεια του 2009 (-7,0% το πρώτο τρίµηνο, -16,4% το δεύτερο, -14,6% το τρίτο και -16,9% το τέταρτο τρίµηνο), µε αποτέλεσµα 3. Η συγκεκριµένη αναφορά βασίζεται στους µηνιαίους ρυθµούς µεταβολής των υπολοίπων των δανείων ως προς το προηγούµενο έτος, οι οποίοι υπολογίζονται από την Τράπεζα της Ελλάδος αφού ληφθούν υπόψη οι διαγραφές δανείων, οι διακυµάνσεις συναλλαγµατικών ισοτιµιών και η µεταβίβαση δανείων σε εγχώρια θυγατρική εταιρεία παροχής πιστώσεων το OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 13

16 να διαµορφωθεί για ολόκληρο το έτος στο -13,9%, από -7,4% το 2008 και 5,2% κατά µέσον όρο στην περίοδο Σε τριµηνιαία βάση η πορεία των επενδύσεων φάνηκε να ανακάµπτει προσωρινά στο τρίτο τρί- µηνο του 2009 (0,9% σε σχέση µε το δεύτερο τρίµηνο), για να σηµειώσει εκ νέου επιδείνωση στο τέταρτο τρί- µηνο του έτους (-4,1%). Όπως µπορεί κανείς να διακρίνει από το ιάγραµµα 2.1.8, η µεγάλη κάµψη των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου το 2009 και η συνεπαγόµενη αρνητική συνεισφορά τους στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ (-2,48), αντανακλούν αφενός την εξέλιξη των επενδύσεων σε κατοικίες, οι οποίες εµφανίσθηκαν µειωµένες κατά 21,7% σε σχέση µε το 2008, και αφετέρου την αντίστοιχη υποχώρηση των λοιπών εκτός των κατασκευών επενδύσεων κατά 16,8%. Αναλυτικότερα, σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις εκτός των κατασκευών, µεγάλη πτώση σηµείωσαν το 2009 τόσο οι δαπάνες για εξοπλισµό µεταφορών (-17,2%), οι οποίες είχαν παρουσιάσει κατά την περίοδο σηµαντικές διακυµάνσεις, όσο και οι επενδύσεις σε µεταλλικά προ όντα & µηχανήµατα (-19,8%), οι οποίες είχαν ακολουθήσει επί σειρά ετών ταχεία ανοδική τάση. Ως προς τα αίτιά τους, οι µειώσεις στις συγκεκριµένες κατηγορίες επενδυτικών δαπανών σχετίζονται πιθανότατα µε την εξασθένιση της ζήτησης, την αβεβαιότητα αναφορικά µε τις προοπτικές ανάπτυξης της οικονο- µίας και την υιοθέτηση αυστηρότερων κανόνων δανεισµού των επιχειρήσεων από τις τράπεζες. Σε σχέση µε το τελευταίο σηµείο, επισηµαίνεται ότι ο ρυθµός πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις παρουσίασε το 2009 απότοµη κάµψη, υποχωρώντας κατά µέσον όρο στο 5,1% από 18,7% το Αναφορικά µε την πορεία των επενδύσεων σε κατοικίες, όπως προκύπτει µε βάση τη µηνιαία εξέλιξη του όγκου των αδειών νέων κατοικιών, η οποία παρουσιάζεται στο ιάγραµµα 2.1.9, η ιδιωτική οικοδοµική δραστηριότητα παρουσίασε το 2009 σηµαντική πτώση. Η µέση µηνιαία µεταβολή της εκτιµώµενης ιδιωτικής οικοδοµικής δραστηριότητας 4 παρέµεινε αρνητική και φθίνουσα καθ όλη τη διάρκεια του 2009, κάτι που ίσχυε και για το Οι ποσοστιαίες µεταβολές ξεπέρασαν και το -27% και τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία για τον Ιανουάριο του 2010 καταδεικνύουν συνέχιση της τάσης µε ρυθµό της τάξης του -24,5%. Οι ενδείξεις για την εκτιµώµενη πορεία στις κατασκευές δεν φαίνεται να στηρίζουν την υπόθεση µιας άµεσης ανάκαµψης, γεγονός που ενισχύεται και από την πορεία του δείκτη εµπιστοσύνης στις κατασκευές. Όπως παρουσιάζεται στο ίδιο διάγραµµα, ο εν λόγω δείκτης σηµείωσε πρόσφατα σηµαντική πτώση, υποχωρώντας από το επίπεδο του -35,1 το εκέµβριο του 2009 στο επίπεδο του -62,2 το Μάρτιο του ΙΑΓΡΑΜΜΑ Ιδιωτική οικοδοµική δραστηριότητα και δείκτης εµπιστοσύνης στις κατασκευές ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Επιµέρους συνιστώσες των επενδύσεων Οι ανωτέρω εξελίξεις στην ιδιωτική οικοδοµική δραστηριότητα συνδέονται µε την πορεία των δεικτών που αφορούν στις τιµές και το κόστος κατασκευής κατοικιών, η οποία απεικονίζεται στο ιάγραµµα Ως προς το δείκτη τιµών κατοικιών για το σύνολο των αστικών περιοχών, η καθοδική πορεία των ρυθµών µεταβολής του δείκτη σε σχέση µε το προηγούµενο έτος συνεχίστηκε και κατά το 2009, όπου όµως επιπροσθέτως σηµειώθηκαν µειώσεις του δείκτη. Συγκεκριµένα, και στα τέσσερα τρίµηνα του 2009, οι ποσοστιαίες µεταβολές του δείκτη κινήθηκαν σε αρνητικά επίπεδα µεταξύ του -3% και -3,6%. Ταυτόχρονα, δεν παρατηρή θη - καν σηµαντικές µειώσεις στο κόστος κατασκευής κατοικιών. Όπως φαίνεται από τις ποσοστιαίες µεταβολές 4. Χρησιµοποιώντας τον όγκο βάσει αδειών υπολογίζεται ο 12µηνος κινητός µέσος και οι σχετικές µεταβολές του. 14 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

17 ΙΑΓΡΑΜΜΑ είκτης τιµών κατοικιών και δείκτης κόστους κατασκευής κατοικιών Αν και η προαναφερθείσα υποχώρηση των εισαγωγών και των εξαγωγών αποτέλεσε το 2009 κοινό φαινόµενο τόσο στην περίπτωση του ισοζυγίου αγαθών όσο και στην περίπτωση του ισοζυγίου υπηρεσιών, τα δύο αυτά ισοζύγια κινήθηκαν ως προς τα σύνολά τους προς δια- µετρικά αντίθετες κατευθύνσεις, µε αποτέλεσµα να ασκήσουν τελικά αντίρροπες επιδράσεις στο ΑΕΠ (βλέπε ιαγράµµατα και ). Συγκεκριµένα, όσον αφορά το ισοζύγιο αγαθών, η µείωση των εισαγωγών κατά 14,4% υπερσκέλισε τη συρρίκνωση των εξαγωγών κατά 11,6%, οδηγώντας σε σηµαντική µείωση του σχετικού ελλείµµατος και επακόλουθη θετική συνεισφορά 2,7 στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ. Αντίθετα, στην περίπτωση του ισοζυγίου υπηρεσιών, η υποχώρηση των εισαγωγών κατά 13,0% δεν ήταν ικανή να απορροφήσει την κάµψη των εξαγωγών κατά 22,6%, µε συνέπεια να µειωθεί το σχετικό πλεόνασµα και να προκληθεί αντίστοιχη αρνητική συνεισφορά -2,13 στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ. Από τις εξελίξεις αυτές φαίνεται να προκύπτει ότι, στην Ελλάδα, το πλήγµα από την υποχώρηση της εξωτερικής ζήτησης λόγω της διεθνούς ύφεσης ήταν σηµαντικά σοβαρότερο στην περίπτωση των υπηρεσιών, κυρίως λόγω του ότι ένα µεγάλο ποσοστό των εξαγωγών υπηρεσιών αφορά τον κλάδο της ναυτιλίας, ο οποίος από τη φύση του παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία στις διακυµάνσεις του διεθνούς εµπορίου. Αν και οι εξελίξεις στον εξωτερικό τοµέα και οι προσδιοριστικοί παράγοντες των εξελίξεων αυτών εξετάζο - του δείκτη κόστους κατασκευής νέων κτιρίων κατοικιών, οι µειώσεις που παρατηρήθηκαν στο δεύτερο, τρίτο και τέταρτο τρίµηνο του 2009 δεν ξεπέρασαν το 2,1%. Επίσης, η τελευταία διαθέσιµη τιµή του εν λόγω δείκτη για το πρώτο τρίµηνο του 2010 καταδεικνύει µια θετική µεταβολή. Συνολικά, όσον αφορά τις βραχυπρόθεσµες προοπτικές για τις επενδύσεις, καθοριστικό ρόλο αναµένεται να διαδραµατίσουν τόσο η πορεία των γενικών συνθηκών στην οικονοµία, όσο και η εξέλιξη σε ειδικότερους παράγοντες µε ιδιαίτερη σηµασία για την επενδυτική δραστηριότητα. Στους κυριότερους αυτούς παράγοντες περιλαµβάνονται οι διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας, τα προβλεπόµενα µέτρα ενίσχυσης της επιχειρηµατικότητας, οι συνθήκες χρηµατοδότησης των επιχειρήσεων, και ειδικότερα για τον κλάδο των κατασκευών οι εξελίξεις στις τιµές των κατοικιών. ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Επιµέρους συνιστώσες της εξωτερικής ζήτησης ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Επιµέρους συνιστώσες του ισοζυγίου αγαθών Ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών Επιµέρους συνιστώσες του ισοζυγίου υπηρεσιών OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 15

18 νται αναλυτικότερα στην ενότητα 2.5, αξίζει στο σηµείο αυτό να επισηµανθεί ότι, σε όρους µεταβολής από τρί- µηνο σε τρίµηνο, το σύνολο των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασε µετά από τρία διαδοχικά τρί- µηνα πτώσης µία σηµαντικά θετική µεταβολή στο τέταρτο τρίµηνο του 2009 (6,8% σε σχέση µε το τρίτο τρίµηνο), αντανακλώντας πιθανότατα την ανάκαµψη της διεθνούς οικονοµίας και την επακόλουθη ενίσχυση του διεθνούς εµπορίου Προοπτικές της συνολικής ζήτησης Με βάση τα όσα παρουσιάσθηκαν ανωτέρω, οι βραχυπρόθεσµες προοπτικές για την πορεία της συνολικής ζήτησης δεν είναι ευνο κές, καθώς η θετική συµβολή του εξωτερικού τοµέα στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ αναµένεται να αντισταθµιστεί από την αναµενόµενη καθοδική πορεία της εγχώριας ζήτησης. Αναφορικά µε την εξέλιξη των επιµέρους συνιστωσών της εγχώριας ζήτησης, η ιδιωτική κατανάλωση εκτιµάται ότι θα παρα- µείνει αδύναµη, δεδοµένων των προσδοκώµενων δυσµενών εξελίξεων στους παράγοντες που την επηρεά ζουν, ενώ η δηµόσια κατανάλωση εκ των πραγµάτων θα κινηθεί πτωτικά, λόγω του προγράµµατος δη- µοσιονοµικής προσαρµογής. Ως προς τις επενδύσεις, υπάρχουν παράγοντες οι οποίοι στηρίζουν το ενδεχό- µενο µίας συγκριτικά µε την ιδιωτική κατανάλωση πιο άµεσης ανάκαµψης, όπως οι πιθανές θετικές επιδράσεις στην ανταγωνιστικότητα, κυρίως από τα µέτρα που αφορούν την αγορά εργασίας, αλλά και από το πρόγραµµα ενίσχυσης της επιχειρηµατικότητας Κλαδικές εξελίξεις Οι πρόσφατες εξελίξεις στο προ όν της χώρας αποτυπώνονται και στο µέγεθος της ακαθάριστης προστιθέ- µενης αξίας, η οποία αποτιµά το παραγόµενο προ όν από την πλευρά της προσφοράς. Τα στοιχεία των Εθνι- ΠΙΝΑΚΑΣ Ακαθάριστη προστιθέµενη αξία Ποσοστιαίες µεταβολές και συµβολή στη συνολική µεταβολή (σταθερές τιµές 2000) % µεταβολή ως προς την προηγούµενη περίοδο [συµβολή στη συνολική µεταβολή] Μέση ετήσια % µεταβολή [µέση συµβολή] Ακαθάριστη προστιθέµενη αξία 2,0-0,3 3,8 ΑΕΠ 2,0-2,0 4,0 Ακαθάριστη προστιθέµενη αξία επιχειρηµατικού τοµέα 1,7-1,2 4,0 [1,4] [-1,0] [3,3] Ακαθάριστη προστιθέµενη αξία Γενικής Κυβέρνησης 3,5 4,3 4,6 [0,5] [0,6] [0,6] Πρωτογενής τοµέας 1,5 2,4-2,2 [0,06] [0,09] [-0,1] ευτερογενής τοµέας 6,6-9,8 4,8 [0,9] [-1,3] [0,6] Μεταποίηση 10,4-11,2 5,7 [1,1] [-1,3] [0,6] Υπηρεσίες 0,7 0,8 4,0 [0,6] [0,6] [3,3] Κατασκευές -34,1-6,0 5,9 [-2,5] [-0,3] [0,4] Εµπόριο, ξενοδοχεία, µεταφορές 4,5-4,9 4,4 [1,7] [-1,9] [1,6] Χρηµατοπιστωτικές και συναφείς υπηρεσίες 1,3 6,1 2,0 [0,2] [1,1] [0,3] Λοιπές υπηρεσίες 5,5 7,8 4,6 [1,2] [1,7] [1,0] Πηγή: Εθνικοί Λογαριασµοί (Μάρτιος 2010). 16 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

19 κών Λογαριασµών παρέχουν πληροφόρηση για το συ - γκεκριµένο µέγεθος ανά τοµέα παραγωγής και για ορισµένους συγκεντρωτικούς κλάδους. Πιο αναλυτικά, η πρόσφατη πορεία της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας υπήρξε πτωτική, όπως διαφαίνεται από την εξέλιξη των ετήσιων ρυθµών µεταβολής, οι οποίοι απεικονίζονται στον Πίνακα Από το επίπεδο του 3,8% κατά µέσο όρο την τετραετία , η ετήσια ποσοστιαία µεταβολή της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας µειώθηκε στο 2,0% το έτος 2008 και έφτασε το αρνητικό επίπεδο του -0,3% το έτος Παρόµοια πορεία ακολούθησε η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του επιχειρηµατικού τοµέα, που αφορά στον ιδιωτικό τοµέα εκτός της γεωργίας (4,0% κατά µέσο όρο την τετραετία , 1,7% το 2008 και -1,2% το 2009). Το 2009, ο εν λόγω τοµέας συνέβαλε µε -1,0 στη µεταβολή της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας. Αντίθετα, σηµαντικά θετικός (4,3%) ήταν ο ρυθµός ανόδου της ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας της Γενικής Κυβέρνησης το 2009, µε τον τοµέα αυτό να συµβάλει κατά 0,6 στη µεταβολή της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας. Η διαχρονική εξέλιξη της συµβολής του επιχειρηµατικού τοµέα, του πρωτογενούς τοµέα και της Γενικής Κυβέρνησης στη µεταβολή της συνολικής ακα θάριστης προστιθέµενης αξίας για την περίοδο απεικονίζεται αναλυτικά στο πρώτο τµήµα του ιαγράµ- µατος Σηµαντική πληροφόρηση για το προ όν παρέχει η κλαδική διάρθρωση της παραγωγής. Αντιστροφή των τάσεων που ίσχυαν κατά µέσο όρο την τετραετία παρατηρείται τόσο στον πρωτογενή όσο και το δευτερογενή τοµέα αλλά και τις υπηρεσίες. Πιο συγκεκριµένα, θετικούς ρυθµούς µεταβολής παρουσίασε ο πρωτογενής τοµέας το 2008 (1,5%) και το 2009 (2,4%) µετά από µια µέση ετήσια µείωση -2,2% που ση- µειώθηκε στην περίοδο Παράλληλα, συγκριτικά χαµηλή παρέµεινε η συµβολή του εν λόγω τοµέα στη µεταβολή της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας. Την αντίστροφη εξέλιξη παρουσίασαν οι ρυθµοί µεταβολής στο δευτερογενή τοµέα και τις υπηρεσίες, όπου στην πρώτη περίπτωση το προ όν του τοµέα σηµείωσε ιδιαίτερα σηµαντική πτώση το 2009 κατά -9,8% και στη δεύτερη περίπτωση οριακή αύξηση κατά 0,8%. Η αρνητική αυτή επίδοση του δευτερογενούς τοµέα αντανακλάται και στη συµβολή του µε -1,3 στη µεταβολή της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας για το Στο δεύτερο τµήµα του ιαγράµµατος παρουσιάζεται αναλυτικά η εξέλιξη στη συµβολή των βασικών παραγωγικών τοµέων για την περίοδο Αναφορικά µε ορισµένους επιµέρους κλάδους των βασικών παραγωγικών τοµέων, καθοριστική υπήρξε η εξέλιξη στον κλάδο της µεταποίησης αλλά και στους κλάδους των κατασκευών και του εµπορίου, ξενοδοχείων και µεταφορών. Σηµαντική ήταν η πτώση του προ όντος κατά -11,2% το 2009 στον κλάδο της µεταποίησης, του οποίου η συµβολή στη µεταβολή της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας δια µορφώθηκε στο -1,3. Παράλληλα, πολύ χαµηλότερη ήταν η µείωση του προ όντος το 2009 (-6%) συγκριτικά µε το έτος 2008 (-34,1%) στον κλάδο των κατασκευών, του οποίου η συµβολή κινήθηκε στο επίπεδο του -0,3. Πτωτική ήταν τέλος και η πορεία του προ όντος στον κλάδο του εµπορίου, ξενοδοχείων και µεταφορών, όπου ο ρυθµός µεταβολής κινήθηκε στο -4,9% και η σχετική συµβολή στο -1,9. Επιπλέον στοιχεία για την κλαδική διάσταση της οικονοµικής δραστηριότητας µπορούν να αντληθούν από τις πρόσφατες εξελίξεις στο δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής, η πορεία του οποίου σε ετήσια βάση απεικονίζεται στο ιάγραµµα Όπως προκύπτει από το ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής της συνολικής ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12 17

20 ΙΑΓΡΑΜΜΑ Ετήσιος δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής υπήρξε κατά το έτος 2009 και το πρώτο τρίµηνο του 2010 πτωτική, οι δείκτες των µη διαρκών καταναλωτικών αγαθών και της ενέργειας παρουσίασαν πολύ ηπιότερους ρυθµούς µείωσης σε σχέση µε τα διαρκή καταναλωτικά και τα κεφαλαιουχικά αγαθά. ΙΑΓΡΑΜΜΑ Μεταβολές στο δείκτη παραγωγής της βιοµηχανίας διάγραµµα, η µεγάλη υποχώρηση του γενικού δείκτη το έτος 2009 (-10,1%) αντανακλά τις απότοµες µειώσεις στους επιµέρους δείκτες της µεταποιητικής βιο- µηχανίας και των ορυχείων-λατοµείων (-12,7% και -12,4%, αντίστοιχα, σε σχέση µε το 2008), µε την κάµψη των δεικτών του ηλεκτρισµού και της παροχής νερού να εµφανίζεται κατά πολύ ηπιότερη (-2,1% και -0,8%, αντίστοιχα). Ιδιαίτερα ως προς την πορεία του κλάδου της βιοµηχανίας, το ιάγραµµα απεικονίζει τις ποσοστιαίες µεταβολές του µηνιαίου δείκτη του κλάδου αυτού ως προς τους αντίστοιχους µήνες του προηγούµενου έτους, αλλά και τις τάσεις µε βάση τις ποσοστιαίες µεταβολές του δωδεκάµηνου κινητού του µέσου. Όπως προκύπτει από το διάγραµµα, τόσο ο δείκτης της βιο- µηχανίας, όσο και ο δωδεκάµηνος κινητός του µέσος, παρουσίασαν µεγάλες αρνητικές µεταβολές καθ όλη τη διάρκεια του 2009 και ηπιότερη κατά µέσον όρο κάµψη κατά το πρώτο τρίµηνο του ΙΑΓΡΑΜΜΑ είκτης βιοµηχανικής παραγωγής: % µεταβολές δωδεκάµηνων κινητών µέσων Οι τάσεις στους επιµέρους δείκτες της µεταποιητικής δραστηριότητας, όπως προκύπτουν από τις ποσοστιαίες µεταβολές των δωδεκάµηνων κινητών µέσων, απεικονίζονται στο ιάγραµµα Αν και, όπως φαίνεται από το διάγραµµα, η πορεία όλων των εν λόγω δεικτών 18 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010/12

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013 14 Οκτωβρίου 2013 Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Έντονα, Πλάγια, Ελληνικά Οι προβλέψεις του ΚΕΠΕ για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο A Εξάμηνο 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Μέρος Πρώτο: Το οικονομικό περιβάλλον Μέρος Δεύτερο: Η απασχόληση στο εμπόριο Μέρος Τρίτο: Εμπορική επιχειρηματικότητα: οικονομικά αποτελέσματα, κεφαλαιουχική διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν

SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν Περίληψη στα Ελληνικά Κύπρος Σε βαθειά ύφεση αναμένουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 7η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία

6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ IΟΥΝΙΟΣ 2011 6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία Δύο φορές το χρόνο το Ευρωσύστημα ετοιμάζει και δημοσιεύει τις προβλέψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες της κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 214 Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο και τομέα του εμπορίου η πορεία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές

Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές Νικόλαος Μυλωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ιούνιος 2012 1 Επιχειρηματικό κλίμα στην Ελλάδα και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * εκέμβριος 2010

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * εκέμβριος 2010 Τεύχος 28 Δεκέμβριος 21 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * εκέμβριος 21 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. ιεθνείς οικονοµικές εξελίξεις Το διεθνές οικονοµικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, µε προοπτική µεσοπρόθεσµα, την επιβράδυνση της οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο 28.5.2014 Των Νικόλαου Βέττα, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικού Διευθυντή Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαίο ελτίο Οικονοµικής Συγκυρίας

Τριµηνιαίο ελτίο Οικονοµικής Συγκυρίας Τριµηνιαίο ελτίο Οικονοµικής Συγκυρίας για τον τοµέα ΤΠΕ B Τρίµηνο 2009 1. ΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣ ΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣ ΟΚΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2010

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2010 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2010 Καθαρά κέρδη 2010 προ των εκτάκτων φορολογικών υποχρεώσεων στα 485εκατ., ( 50% έναντι του 2009). Καθαρά κέρδη 2010 μετά την έκτακτη φορολογία στα 406 εκατ. ( 56% έναντι του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση IMF Survey ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤ Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση Τμήμα στρατηγικής, πολιτικής και επανεξέτασης του ΝΤ 28 Σεπτεμβρίου 2009 Η στήριξη του ΔΝΤ επέτρεψε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα λοιπόν µε τις εκτιµήσεις της δεύτερης έρευνας για το ύψος των επενδύσεων του 2010, οι επενδυτικές δαπάνες στο σύνολο της Μεταποίησης καταγράφο

Σύµφωνα λοιπόν µε τις εκτιµήσεις της δεύτερης έρευνας για το ύψος των επενδύσεων του 2010, οι επενδυτικές δαπάνες στο σύνολο της Μεταποίησης καταγράφο Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έτους 2011

Αποτελέσματα Έτους 2011 Αποτελέσματα Έτους 2011 Ικανοποιητικά Λειτουργικά Αποτελέσματα (- 29εκ.) το 2011, παρά τη βαθιά ύφεση της ελληνικής οικονομίας Συνολικές Ζημιές Μετά από Φόρους 5,5δισ., εκ των οποίων 4,6δισ. από το PSI

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

στις επενδύσεις των επιχειρήσεων. Από την άλλη πλευρά, η τελική εκτίµηση για τη µεταβολή της επενδυτικής δαπάνης το περασµένο έτος είναι σηµαντικά ηπι

στις επενδύσεις των επιχειρήσεων. Από την άλλη πλευρά, η τελική εκτίµηση για τη µεταβολή της επενδυτικής δαπάνης το περασµένο έτος είναι σηµαντικά ηπι Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Η συνέχιση του αποπληθωρισμού εμποδίζει την ανάκαμψη της συνολικής ζήτησης

Η συνέχιση του αποπληθωρισμού εμποδίζει την ανάκαμψη της συνολικής ζήτησης ISSN:2241 4878 Tεύχος 100 13 Νοεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Η συνέχιση του αποπληθωρισμού εμποδίζει την ανάκαμψη της συνολικής ζήτησης ΡΗΤΡΑ ΜΗ ΕΥΘΥΝΗΣ Το έντυπο

Διαβάστε περισσότερα

6 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

6 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 6 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή Η 6η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 22, Οκτώβριος 2013 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομικήανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ- ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2013

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ- ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2013 2013 Η οικονομία της Πορτογαλίας και οι διμερείς εμπορικές-οικονομικές σχέσεις Ελλάδος- Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΜΕΡΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ- ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2011

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2011 Τεύχος Μάρτιος 2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2011 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΣΟΔΩΝ ΜΕΙΩΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2011 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΣΟΔΩΝ ΜΕΙΩΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2011 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΣΟΔΩΝ ΜΕΙΩΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ Αθήνα - 27 Μαΐου 2011 Δηλώσεις Διοίκησης «Η πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ενίσχυσε τον ισολογισμό και βελτίωσε τους δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

με θέμα: Οικονομική κρίση και κρίση απασχόλησης στον τομέα των κατασκευών

με θέμα: Οικονομική κρίση και κρίση απασχόλησης στον τομέα των κατασκευών Ιπ/βπ/140410 ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΓΕΕ ΣΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΟΤ ΣΕΕ με θέμα: Οικονομική κρίση και κρίση απασχόλησης στον τομέα των κατασκευών Αθήνα, 16 ΑΠΡΙΛΙΟΤ 2010 2 Κυρίες και Κύριοι, Υίλες και

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 1/03 Τριιμηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 36,, ΙΙούνι ιος 2003 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ--ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΑσσθθεεννεεί ίίςς εεννδδεεί ίίξξεει ιιςς ββεελλττί ίίωσσηηςς

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 Εισαγωγικό Σηµείωµα Η ελληνική οικονοµία συνεχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης, η διάρκεια της οποίας έχει ξεπεράσει όλες τις προβλέψεις. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. Διεθνείς οικονομικές εξελίξεις Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, με προοπτική μεσοπρόθεσμα, την επιβράδυνση της οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013

Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013 Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013 Το ΕΒΕΠ αναλύει το Βαρόμετρο του 2ου εξαμήνου του 2013 των ΜΜΕ επιχειρήσεων της Ευρώπης. Μετά την ύφεση, το Ευρωβαρόμετρο των ΜΜΕ δείχνει επιστροφή στη σταθερότητα με το Δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει: Η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται (+1,74%) και η ανεργία μειώνεται (-1,90 ΠΜ)

Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει: Η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται (+1,74%) και η ανεργία μειώνεται (-1,90 ΠΜ) ISSN:2241 4878 Tεύχος 101 20 Νοεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει: Η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται (+1,74%) και η ανεργία μειώνεται (-1,90

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr Μέτρα 65 δισ. ευρώ για το «πείραµα» της τρόικας Ποιες ήταν οι πραγµατικές επιπτώσεις από την ύφεση στον παραγωγικό ιστό, τον τοµέα της εργασίας και την κοινωνία - Αναλυτές: Χώρα που εξέρχεται από πόλεµο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα. Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα. Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2014 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 278 Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το 2010

Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το Τα υψηλότερα ετήσια Λειτουργικά Κέρδη προ προβλέψεων των δύο τελευταίων χρόνων Η συνδυασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα για την Αλβανική Οικονομία, έτους 2009

Σημείωμα για την Αλβανική Οικονομία, έτους 2009 Σημείωμα για την Αλβανική Οικονομία, έτους 2009 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 18, Ιούνιος 2012 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομική ανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

1. Πληθωρισμός Ο δείκτης πληθωρισμού βρίσκεται πάλι κάτω από το 3%

1. Πληθωρισμός Ο δείκτης πληθωρισμού βρίσκεται πάλι κάτω από το 3% ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ORANJESTRAAT 7 2514 JB THE HAGUE- THE NETHERLANDS TEL.:070-3561199 / FAX:070-3615747 e mail: ecocom-hague@mfa.gr gremco.hague@inter.nl.net

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH

Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Α. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Απρίλιος 2009

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Α. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Απρίλιος 2009 Τεύχος 8 Απρίλιος 29 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Α. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Απρίλιος 29 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 28, Οκτώβριος 2015 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομική ανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η συγκεκριµένη ποσοστιαία αύξηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση µε την αρχική πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,6% το 2014.

Η συγκεκριµένη ποσοστιαία αύξηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση µε την αρχική πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,6% το 2014. Εβδοµαδιαία ανασκόπηση 09/02-13/02/2015 Άκρως ενδιαφέρουσα αναµένεται η συνάντηση στο Eurogroup της ευτέρας όπου η Ελλάδα ευελπιστεί σε αµοιβαία σύγκλιση και λύση στο θέµα διαχείρισης του χρέους. Οι τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές 1. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Άνοδος των επιχειρηµατικών προσδοκιών Ο είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στη Βιοµηχανία καταγράφει αξιοσηµείωτη άνοδο πέντε µονάδων

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 19 Νοεμβρίου Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 19 Νοεμβρίου Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 19 Νοεμβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Το Σεπτέμβριο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 1.311

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τεύχος 16/7 Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ιούλιος 216 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών και καταναλωτών για την

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2015: νέα ώθηση στην απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις

Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης 2015: νέα ώθηση στην απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος ΓΙΑ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ Παράκληση να δημοσιευθεί Ημερομηνία: 2/12/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Κεντρικής Ελλάδος (Σ.Β.Θ.Κ.Ε.),

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγμένα Οικονομικά Αποτελέσματα έτους 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd [ ]

Ελεγμένα Οικονομικά Αποτελέσματα έτους 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd [ ] Ελεγμένα Οικονομικά Αποτελέσματα έτους 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd [26.4.2016] Κύριες εξελίξεις - Ισχυρή Κεφαλαιακή Θέση με δείκτη κεφαλαίων Κοινών Μετοχών Κατηγορίας Ι (CET Ι) 17,5% την 31.12.2015

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα