AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ"

Transcript

1 AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΦΟΥΝΤΑ Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, M.Sc Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος 2010 i

2 Πρόλογος Στην Ευρώπη το ποδήλατο αποτελεί ένα από τα σημαντικά εργαλεία των αστικών πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας. Kατασκευάζονται ειδικές υποδομές, ασκούνται πολιτικές ευαισθητοποίησης για την αλλαγή των συμπεριφορών μετακίνησης, γίνονται νομοθετικές ρυθμίσεις για την ομαλή ένταξή του στη σύγχρονη πόλη, στοχεύοντας εμμέσως σε ρυθμίσεις και πολιτικές περιορισμού της χρήσης του αυτοκινήτου. Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται στην Ελλάδα μια αισθητή αύξηση των πολιτών που αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν, ως μέσο μεταφοράς, το ποδήλατο για τις καθημερινές του μετακινήσεις. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να εγκαταλείψουν το αυτοκίνητο και να στραφούν σε ένα περισσότερο συμβατό με το αστικό περιβάλλον μέσο, με γνώμονα το οικολογικό και κοινωνικό τους καθήκον. Το ερώτημα που τίθεται είναι τι κάνει η Ελληνική Πολιτεία για να ενθαρρύνει αυτήν την πρόθεση και να προκαλέσει περισσότερη ζήτηση. Έως σήμερα, οι εθνικές πολιτικές για την βιώσιµη κινητικότητα και το ποδήλατο, δεν έχουν συνοδευτεί από τη λήψη συγκεκριμένων (νομοθετικών και μη) μέτρων από πλευράς Πολιτείας ή οι ρυθμίσεις που έχουν προωθηθεί, δεν έχουν ενταχθεί σ ένα ολοκληρωμένο σχεδιασμό, με μακροπρόθεσμο και ρεαλιστικό χαρακτήρα. Οι μεμονωμένες δράσεις δήμων και κοινοτήτων είναι ενθαρρυντικές, αλλά όχι αποτελεσματικές καθώς οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι ποδηλάτες στους δρόμους των ελληνικών πόλεων εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα αντίξοες, εξαιτίας αφενός της ανυπαρξίας ή αδυναμίας των υποδομών και αφετέρου της απουσίας σχετικής παιδείας και ενημέρωσης των υπόλοιπων οδηγών. Παρόλ αυτά, η χρήση του ποδηλάτου για τις καθημερινές μας μετακινήσεις, έστω και αν μοιάζει για τη χώρα μας μακρινή προοπτική, μπορεί να αποτελέσει μια αποτελεσματική και μοντέρνα λύση, ιδιαίτερα τώρα που η προσπάθεια για να βελτιωθούν οι συνθήκες περιβάλλοντος στις πόλεις για την υγεία, την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την οικονομική ανάπτυξη, είναι επιτακτική. Η διπλωματική αυτή εργασία επιδιώκει ακριβώς να προάγει μία μεθοδολογία αξιολόγησης και παρακολούθησης ενός ολοκληρωμένου συστήματος για την προώθηση του ποδηλάτου και να θέσει τη χρήση του εφικτή στη σύγχρονη ελληνική μεγαλούπολη. Καθώς η πόλη της Θεσσαλονίκης δεν είναι μόνο ιδιαίτερη ως προς τη θέση, τη δομή και το ρόλο της, αλλά και i

3 τους ανθρώπους της, πιστεύω πως μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ ισχυρό παράδειγμα προς μίμηση και να αποδείξει πως μια μεγαλούπολη μπορεί να είναι ανθρώπινη, όταν υπάρχει θέληση, από τους πολίτες και την πολιτεία, και τεχνογνωσία. Σε αυτό το σημείο Θέλω να ευχαριστήσω την επιβλέπουσα καθηγήτριά μου, κα Μάγδα Πιτσιάβα- Λατινοπούλου, Καθηγήτρια του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ. (Τομέας Μεταφορών, Συγκοινωνιακής Υποδομής, Διαχείρισης Έργων & Ανάπτυξης), που μου έδωσε αφενός την ευκαιρία να συνεργαστώ μαζί της και αφετέρου το έναυσμα να ασχοληθώ με αυτό το αντικείμενο. Η βοήθειά της ήταν πολύτιμη και ουσιαστική. Επίσης ευχαριστώ τα άλλα δύο μέλη της εξεταστικής επιτροπής, κο Σωκράτη Μπάσμπα, Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών, Α.Π.Θ. (Τομέας Συγκοινωνιακών και Υδραυλικών Έργων) και την κα Φωτεινή Κεχαγιά, Λέκτορα του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ. (Τομέας Μεταφορών, Συγκοινωνιακής Υποδομής, Διαχείρισης Έργων & Ανάπτυξης), για τη βοήθειά τους και τις χρήσιμες παρατηρήσεις τους. Τέλος ευχαριστώ την οικογένεια μου και τους καλούς φίλους, συμφοιτητές μου σ αυτό το μεταπτυχιακό, για...όλα!!! Bikerespect Vive la rue publique. Liberté de circulation! (Vélorution) ). ii

4 Περίληψη Η προβληματική λειτουργία των υφιστάμενων μεταφορικών συστημάτων και ταυτόχρονα η επίτευξη των στρατηγικών και επιμέρους στόχων των σύγχρονων μεταφορών στην Ελλάδα, έχει οδηγήσει τη χώρα να λάβει άμεσα μέτρα και να προσανατολίσει το σχεδιασμό των αστικών μεταφορικών συστημάτων προς τις πράσινες μεταφορές και κυρίως προς την πεζοπορία και την ποδηλασία. Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα οι κυκλοφοριακές μελέτες των δήμων εμπεριέχουν κατά κανόνα δίκτυα ποδηλατοδρόμων και πεζοδρόμων, κυρίως στα κέντρα των πόλεων και σε περιοχές αναψυχής. Η Θεσσαλονίκη είναι μια από τις ελληνικές πόλεις με έντονα προβλήματα σε θέματα αστικής ανάπτυξης, κυκλοφορίας και αστικού περιβάλλοντος. Με σκοπό την ευθυγράμμισή της με τις διεθνείς και κυρίως ευρωπαϊκές κατευθύνσεις περί σχεδιασμού των σύγχρονων πόλεων και των μεταφορών τους, πρόσφατα ενέταξε στο μεταφορικό της σύστημα δίκτυο ποδηλατοδρόμων. Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η αξιολόγηση του εν λόγω δικτύου ποδηλατοδρόμων τόσο ως προς τις προϋποθέσεις που καλείται να πληρεί όσο και ως προς την αποτελεσματικότητα του στο να συνεισφέρει στη βελτίωση των κυκλοφοριακών συνθηκών, αλλά και στην αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση της. Η αξιολόγηση της υποδομής προϋπέθετε τον καθορισμό κριτηρίων και την ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης, τόσο αναφορικά στην μελέτη όσο και στην κατασκευή, αφενός μέσω βιβλιογραφικής αναζήτησης και αφετέρου μέσω έρευνας πεδίου. Η τελευταία έγκειται σε μετρήσεις φόρτου ποδηλάτων και σε συμπλήρωση ερωτηματολογίων σε χρήστες της συγκοινωνιακής υποδομής, πεζούς και ποδηλάτες. Κατόπιν συλλογής των προδιαγραφών, της διαμόρφωσης των κριτηρίων και της απεικόνισης της υφιστάμενης κατάστασης, πραγματοποιείται η συγκριτική παρουσίαση τους ώστε να διαπιστωθούν οι αποκλίσεις και οι συμφωνίες μεταξύ τους. Τέλος διαμορφώνονται προτάσεις και λύσεις με σκοπό να ενισχυθεί η υπόθεση εργασίας περί δυνατοτήτων βελτίωσης της υποδομής εφόσον προηγείται και αξιοποιείται κατάλληλα η αξιολόγηση της. Επιπλέον, επιδιώκεται να αποτελέσουν άξονες για την αντιμετώπιση αντίστοιχων ζητημάτων που απασχολούν άλλες περιπτώσεις. iii

5 Abstract The existing urban transportation systems face many problems and are responsible for many unpleasant consequences in urban areas. At the same time the European transportation policy requires the promotion of green urban transportation, especially walking and cycling. These parameters have led Greece to take immediate action in the direction of sustainable mobility and bicycle. In recent years, many Greek cities involve in their traffic studies cycle routes network, particularly in city centers and recreational areas. Although, they seem that they have failed in attracting cyclists and they many. Thessaloniki is one of the Greek cities with serious problems in urban development, traffic conditions, and urban environment. In order to align with international and especially European guidelines of sustainable mobility integrated recently a cycle network. The purpose of this project is the evaluation of this cycle network concerning its design, its application, its construction, its characteristics and finally its contribution to the transportation system and environmental upgrading of the city. The methodology that has been followed included the definition of evaluation criteria, via appropriate bibliography, and the analysis of the existing conditions of the infrastructure through fieldwork. The fieldwork concerned in the one hand bicycle traffic measurements and in the other hand interviews to users of the infrastructure, as cyclists and pedestrians. The questionnaires have been formed appropriately. A comparison between standards, as criteria related to the goals of the network construction and current situation led to identify discrepancies and agreements between them. Through the evaluation, proposals and solutions are performed in order to improve the specific infrastructure and its effectiveness. Furthermore, they provide directions in order to be faced relevant issues in other cases. iv

6 Περιεχόμενα Πρόλογος... i Περίληψη... iii Abstract... iv Περιεχόμενα... v Κεφάλαιο Εισαγωγή Ο Προβληματισμός Αντικείμενο εργασίας Μεθοδολογία εργασίας Έννοιες και Ορισμοί...6 Κεφάλαιο Η ένταξη του ποδηλάτου στα σύγχρονα αστικά μεταφορικά συστήματα. Πολιτικές & Δράσεις Η εξέλιξη του ποδηλάτου και της χρήσης του Πολιτικές και δράσεις για την ένταξη του ποδηλάτου στην ευρωπαϊκή και ελληνική πόλη Ο ρόλος και οι δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προώθηση του ποδηλάτου- πολιτικές Η περίπτωση της Γαλλίας Η περίπτωση της Δανίας Η περίπτωση του Ηνωμένου Βασίλειου Η περίπτωση της Ολλανδίας Η περίπτωση της Ελλάδας...24 Κεφαλαιο Αστικά Δίκτυα Ποδηλατοδρόμων. Παράμετροι Σχεδιασμού & Λειτουργίας Σχεδιασμός, ένταξη και λειτουργία δικτύων ποδηλατοδρόμων Λειτουργικότητα ποδηλατοδρόμων Χρήστες δικτύου ποδηλατοδρόμων Κυκλοφοριακή Ικανότητα δικτύου...34 v

7 3.1.4 Ένταξη των ποδηλάτων στον αστικό χώρο. Κατάταξη των ποδηλατοδρόμων Σχεδιασμός των διασταυρώσεων Σήμανση του δικτύου ποδηλάτου Πρότυπα. Διαστασιολόγηση υποδομής Υλικά κατασκευής.επιφάνειες και δομή ποδηλατοδρόμων Φωτισμός Στάθμευση Κανόνες κυκλοφορίας Κεφάλαιο Η Περίπτωση του Δήμου Θεσσαλονίκης Δημογραφικά στοιχεία Χρήσεις γης Πόλοι έλξης Αποστάσεις Στοιχεία της συγκοινωνιακής υποδομής και κυκλοφορίας Οδικό Δίκτυο Δίκτυα ΜΜΜ Χαρακτηριστικά μετακινήσεων Στάθμευση Οδική ασφάλεια Τοπογραφία και κλίμα Ένταξη δικτύου ποδηλατοδρόμων στην Θεσσαλονίκη Κεφάλαιο Υφιστάμενη Κατάσταση Δικτύου Μεθοδολογική προσέγγιση Περιγραφή Υφιστάμενης Κατάστασης δικτύου ποδηλατοδρόμων και άμεσης περιοχής μελέτης Χωροθέτηση υποδομής και χαρακτηριστικά παρόδιας ζώνης Γεωμετρικά χαρακτηριστικά της υποδομής Λειτουργικά χαρακτηριστικά Μετρήσεις κυκλοφοριακού φόρτου Σήμανση Στάθμευση Φωτισμός Διασταυρώσεις Γενικά συμπεράσματα για την υφιστάμενη κατάσταση Κεφάλαιο vi

8 Αξιολόγηση Δικτύου Ποδηλατοδρόμων Αξιολόγηση καταλληλότητας του δικτύου βάση κριτηρίων[6.11] Χάραξη δικτύου κορμού Ποιότητα οδικού περιβάλλοντος Συνέχεια δικτύου Σύνδεση με την ευρύτερη περιοχή μελέτης Επιλογή τύπου ποδηλατοδρόμου Κυκλοφοριακή ικανότητα υφιστάμενου δικτύου Γεωμετρικά χαρακτηριστικά Οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση Διαμόρφωση διασταυρώσεων Έρευνα ερωτηματολογίου Χαρακτηριστικά χρήστη Χαρακτηριστικά μετακίνησης Αποκαλυπτόμενες προτιμήσεις και προθέσεις Δηλωμένες προτιμήσεις και προθέσεις Ποιότητα εξυπηρέτησης του δικτύου ποδηλατοδρόμων της Θεσσαλονίκης Κεφάλαιο Συμπεράσματα και Προτάσεις Γενικές προτάσεις βελτίωσης Εξειδικευμένες προτάσεις για την περιοχή μελέτης Επέκταση δικτύου Θεσσαλονίκης Ενημέρωση των πολιτών Βιβλιογραφία vii

9 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Πριν από 30 χρόνια, οι πόλεις σχεδιάζονταν για και από το αυτοκίνητο, το οποίο ήταν τεκμήριο ευημερίας, ταχύτητας, ελευθερίας, ατομικής ολοκλήρωσης και οικογενειακής ευτυχίας. Πλέον όμως, το αυτοκίνητο είναι συνώνυμο των μποτιλιαρισμάτων, των ατυχημάτων, της μόλυνσης και του εγωισμού. Η αύξηση της κυκλοφορίας των οχημάτων στα κέντρα των πόλεων οδηγεί σε χρονικές καθυστερήσεις με πολλές ολέθριες συνέπειες, από την άποψη του χρόνου που χάνεται 1 και της περιβαλλοντικής όχλησης. Η ατμοσφαιρική και ηχητική ρύπανση αυξάνεται κάθε χρονιά 2. Ο αριθμός των οδικών ατυχημάτων 3 μέσα στην πόλη επίσης, πλήττοντας κυρίως ευάλωτους χρήστες όπως ποδηλάτες και πεζούς. Επιπλέον οι συνέπειες των προβλημάτων αυτών ξεπερνούν κατά πολύ το επίπεδο πόλης και ουσιαστικά αφορούν το σύνολο του ευρύτερου χώρου που η πόλη εντάσσεται (ηπειρωτικού, παγκόσμιου). Ασφαλώς η λύση δεν είναι ο εξοστρακισμός του αυτοκινήτου, αλλά η ένταξή του σε ένα καθολικό σύστημα μεταφορών που θα υποβοηθείται από τη συνδυασμένη χρήση άλλων μέσων. Ο σχεδιασμός των μεταφορικών συστημάτων δεν καλείται μόνο να καλύψει τις ανάγκες όπως αυτές εκδηλώνονται και όπως οι τάσεις εξέλιξης τους τις εμφανίζουν, αλλά να το επιτύχει με τρόπο που να συμβάλλει στην επιθυμητή ανάπτυξη. Η διασφάλιση συνθηκών που ενισχύουν την κινητικότητα, ως παράμετρο οικονομικής ανάπτυξης και δεν επιβαρύνουν το δομημένο και φυσικό περιβάλλον οφείλει να αποτελεί τη βασική επιδίωξη στον σχεδιασμό των μεταφορικών συστημάτων, εισάγοντας με επιτυχία τον όρο βιώσιμη ανάπτυξη ή αειφορία. Ακόμα πιο επιτακτική είναι η ανάγκη ενός επιτυχημένου μεταφορικού συστήματος στις αστικές ζώνες, αν αναλογιστούμε ότι αποτελούν το πλαίσιο ζωής της 1 Η Κοινοτική οικονομία χάνει κάθε χρόνο περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρω, δηλαδή το 1% του ΑΕΠ της Ε.Ε., εξαιτίας αυτού του φαινομένου. (Πράσινο βιβλίο: Προς μια νέα κουλτούρα αστικής κινητικότητας) (COM, 2007) 2 Η αστική κυκλοφορία ευθύνεται για το 40% των εκπομπών σε CO2 και για το 70% των υπόλοιπων ρύπων που προέρχονται από τις οδικές μετακινήσεις. (COM, 2007) 3 Σήμερα 1 στα 3 των θανατηφόρων ατυχημάτων γίνονται στις αστικές ζώνες. (COM, 2007) 1

10 πλειοψηφίας των κατοίκων της χώρας μας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4, στους οποίους και πρέπει να προσφέρεται ένα υψηλό βιοτικό επίπεδο. Η αστική κινητικότητα είναι κοινώς αποδεκτό ότι διευκολύνει σημαντικά την ανάπτυξη της εργασίας και εξασκεί μία σημαντική επιρροή βιώσιμης ανάπτυξης. Οι πολιτικές της αστικής κινητικότητας, για να είναι αποτελεσματικές πρέπει να υιοθετούν μία προσέγγιση όσο το δυνατόν περισσότερο εφαρμόσιμη. Η πρόκληση που τίθεται από την βιώσιμη ανάπτυξη των αστικών ζωνών είναι ακριβώς η συμφιλίωση της οικονομικής ανάπτυξης των πόλεων και της προσβασιμότητας, με σκοπό αφενός τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και αφετέρου της προστασίας του περιβάλλοντος. Απαιτούνται λύσεις που θα καθιστούν τις πόλεις πιο κινητικές, πιο ασφαλείς, λιγότερο μολυσμένες και πιο προσβάσιμες. Τεχνολογικές καινοτομίες, οικονομικές ενισχύσεις, θεσμικές κινητοποιήσεις και ανάπτυξη των καθαρών μεταφορών, αξιόπιστων και έξυπνων αποτελούν εργαλεία που πρέπει να αξιοποιηθούν και προσαρμοστούν με σκοπό να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι. (COM, 2007) 1.1 Ο Προβληματισμός Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο τομέας των μεταφορών αντιπροσωπεύει σήμερα το 40% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης, ενώ κατέχει ένα σημαντικό και συνεχώς αυξανόμενο μερίδιο ευθύνης για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και συμβατικών αέριων ρύπων, καθώς και για τα υψηλά επίπεδα θορύβου που αποτελούν μια επιπλέον πηγή υποβάθμισης του αστικού περιβάλλοντος. (ΥΠΕΧΩΔΕ, 2002). Επιπλέον, η επέκταση των συγκοινωνιακών υποδομών για την κάλυψη της διογκούμενης ζήτησης σε μετακινήσεις έχει ως συνέπεια την αύξουσα κατάληψη παραγωγικών γαιών και την υποβάθμιση φυσικών οικοσυστημάτων, ενώ είναι πλέον σαφές ότι η προσφορά νέων υποδομών, προκαλεί μεσοπρόθεσμα και περαιτέρω αύξηση της ζήτησης. Από την άλλη πλευρά η έλλειψη κατάλληλων τέτοιων υποδομών έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της συμφόρησης -με πολλαπλάσιες επιπτώσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση- ενώ ευθύνεται για μεγάλο αριθμό σοβαρών και θανατηφόρων ατυχημάτων. Η Ελλάδα εμφανίζει κατά 40% χαμηλότερη ζήτηση μεταφορικού έργου σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Η διαφορά αυτή οφείλεται ασφαλώς στο χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο, αλλά και στα διαφορετικά γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο αριθμός ΙΧ ανά 1000 κατοίκους το 1998 ήταν στην Ελλάδα 260, έναντι 450 του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αν και στα δίκυκλα υπάρχει η 4 Περισσότερο από το 60% του πλυθησμού της Ε.Ε. (COM, 2007) 2

11 αντίστροφη σχέση (ΥΠΕΧΩΔΕ, 2002). Όμως, οι έντονες αυξητικές τάσεις που εμφανίζουν αυτά τα μεγέθη τα τελευταία χρόνια, υποδηλώνουν ότι η Ελλάδα έχει να αντιμετωπίσει πολύ ισχυρές καταναλωτικές πιέσεις και η σταδιακή αποσύνδεση μεταφορικού έργου από την οικονομική μεγέθυνση θα πρέπει να στηριχθεί σε ένα προσεκτικά σχεδιασμένο πακέτο μέτρων πολιτικής. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ένταξη τέτοιων μέτρων σε ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που θα επεμβαίνει ενεργά στη διαχείριση της ζήτησης των μεταφορικών συστημάτων και δεν θα ανταποκρίνεται αποσπασματικά στις καταναλωτικές πιέσεις. Επίσης, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι βασικές κατευθύνσεις της Κοινής Πολιτικής Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαμορφώθηκε εδώ και μια δεκαετία και αποτέλεσε τον γνώμονα τόσο για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς όσο για τις πολιτικές επιλογές στον τομέα των μεταφορών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι δράσεις για την επίτευξη της βιώσιμης κινητικότητας εμπεριέχονται στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η βελτίωση της οικο-αποδοτικότητας του τομέα των μεταφορών έτσι ώστε οι ανάγκες να καλύπτονται με τον πιο ασφαλή και περιβαλλοντικά φιλικό τρόπο αποτελεί τον θεμελιώδη στόχο του σχεδιασμού, στρατηγικής σημασίας,. Ενώ κάποιοι από τους επιμέρους στόχους που συνδέονται με τεχνικές παραμέτρους και όχι σε επίπεδο πολιτικής αφορούν στην διαμόρφωση πόλεων που θα είναι (COM, 2007): Πιο ευέλικτες, πιο κινητικές Λιγότερο μολυσμένες Πιο ασφαλείς και αξιόπιστες Πιθανές λύσεις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων αποτελούν: α) η προώθηση της πεζοπορίας και του ποδηλάτου με μέτρα όπως κατάλληλες υποδομές και προώθηση τους σε κοινωνικές ομάδες όπως παιδιά και νέους μέσω παιδαγωγικών εργαλείων, β) η καλύτερη χρήση του Ι.Χ. 5, γ) ο συνυπολογισμός των εμπορευματικών μεταφορών, ως σημαντικό ποσοστό αστικών μετακινήσεων, δ) η προώθηση συμπεριφορών λιγότερο επικίνδυνων, μέσω ειδικών προγραμμάτων επιμόρφωσης και καλύτερης αστυνόμευσης για τήρηση του ΚΟΚ., ε) η χρήση των έξυπνων μεταφορικών συστημάτων (ITS) στην υπηρεσία της ασφάλειας, στ) τα πιο ασφαλή οχήματα. 5 Με μέτρα όπως 1)αύξηση επιβατικής πληρότητας, 2)διαμόρφωση συστημάτων τελών στάθμευσης ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των χώρων κάθε περιοχής 3)περιορισμό της μετακίνησης μέσω τεχνολογιών τηλεπικοινωνίας (τηλε-εργασία, τηλε-αγορά, 4)συνδυασμό χρήσης του Ι.Χ. με κάποιο ΜΜΜ (park and ride), 5)μελέτη των προσφερόμενων δυνατοτήτων 3

12 Εικόνα 1.1,1.2: Σταθμοί ποδηλάτων (αριστερά). Πηγή:VELIB (2010). «Το περπάτημα είναι καλό για την υγεία». Καμπάνια υπέρ του βαδίσματος στη Λυόν.(δεξιά). Πηγή: ADEME 1.2 Αντικείμενο εργασίας Όπως αναφέρθηκε στις προηγούμενες παραγράφους, η προβληματική λειτουργία των υφιστάμενων μεταφορικών συστημάτων και ταυτόχρονα η επίτευξη των στρατηγικών και επιμέρους στόχων των σύγχρονων μεταφορών στην Ελλάδα, έχει οδηγήσει τη χώρα να λάβει άμεσα μέτρα και να προσανατολίσει το σχεδιασμό των αστικών μεταφορικών συστημάτων προς τις πράσινες μεταφορές και κυρίως προς την πεζοπορία και την ποδηλασία. Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα οι κυκλοφοριακές μελέτες των δήμων εμπεριέχουν κατά κανόνα δίκτυα ποδηλατοδρόμων και πεζοδρόμων, κυρίως στα κέντρα των πόλεων και σε περιοχές αναψυχής. Η Θεσσαλονίκη είναι μια από τις ελληνικές πόλεις με έντονα προβλήματα σε θέματα αστικής ανάπτυξης, κυκλοφορίας μετακινήσεων, και αστικού περιβάλλοντος. Με σκοπό την ευθυγράμμισή της με τις διεθνείς και κυρίως ευρωπαϊκές κατευθύνσεις περί σχεδιασμού των σύγχρονων πόλεων και των μεταφορών τους πρόσφατα ενέταξε στο μεταφορικό της σύστημα ποδηλατοδρόμους. Βάση όσων ειπώθηκαν, ήταν σαφές πως μία τέτοια ενέργεια είναι απόλυτα θεμιτή έως επιτακτική, ωστόσο το κατά πόσο συντελεί στην επίτευξη των στόχων της βιώσιμης κινητικότητας και στην εξάλειψη των προβλημάτων, ασφάλειας, ρύπανσης, συμφόρησης κτλ, τίθεται υπό διερεύνηση, εάν όχι υπό αμφισβήτηση. Έχοντας υπόψη το παραπάνω πλαίσιο, αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η αξιολόγηση του εν λόγω δικτύου ποδηλατοδρόμων τόσο ως προς τις προϋποθέσεις που καλείται να πληροί όσο και ως προς την αποτελεσματικότητα του στο να συνεισφέρει στο μεταφορικό σύστημα της πόλης, για καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου οδικού και λοιπών δικτύων υποδομών 6)εφαρμογή 4

13 αλλά και στην αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση της. Κατά πόσο αποτέλεσε μέρος ενός συνολικού, ολοκληρωμένου συστήματος μεταφορών ή αποτελεί «σημειακή» παρεμβολή, κατά πόσο εφαρμόστηκε όπως σχεδιάστηκε καθώς και τι δυνατότητες εξέλιξης, βελτίωσης ή επέκτασης έχει, επιδιώκεται να αναλυθούν επιπρόσθετα στην παρούσα εργασία. Η ανάπτυξη ενός τέτοιου θέματος, πέραν του προφανούς, τοπικής σημασίας σκοπού εντοπισμού των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων, ευκαιριών και αδυναμιών του συγκεκριμένου δικτύου για την συγκεκριμένη πόλη, πάνω από όλα έχει σκοπό να αποτελέσει μία βάση δεδομένων όσον αφορά σε κριτήρια αξιολόγησης ενός τέτοιου δικτύου που συνδέονται με προδιαγραφές σχεδιασμού και κατασκευής, όσον αφορά σε μεθόδους παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας και λειτουργίας τέτοιων δικτύων, όσον αφορά τις ιδιαιτερότητες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για εφαρμογή τέτοιων μέτρων σε μεγάλες ελληνικές πόλεις παρόμοιων χαρακτηριστικών με την περιοχή μελέτης, Θεσσαλονίκη. Τέλος, μέσω της εργασίας αυτής, επιδιώκεται να προταθούν πρωτότυπες λύσεις, κυρίως για την ελληνική πραγματικότητα στην κατεύθυνση βελτίωσης δικτύων ποδηλατοδρόμων. Εν κατακλείδα υποθέσεις της παρούσας εργασίας θα αποτελέσουν: Οι κατάλληλες υποδομές σε δίκτυα ποδηλατοδρόμων αποτελούν κίνητρο για την προσέλκυση χρηστών, ακόμα και εάν δεν πληρούνται όλες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις δομής, μορφολογίας, λειτουργίας ενός τέτοιου δικτύου. Η αποτελεσματικότητα ενός δικτύου ποδηλατοδρόμων ως προς τον λειτουργικό ρόλο που του έχει αποδοθεί για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου (π.χ. άμβλυνση των προβλημάτων κυκλοφοριακής συμφόρησης και των υπόλοιπων περιβαλλοντικών αστικών προβλημάτων) εξαρτάται άμεσα από τις προδιαγραφές σχεδιασμού και τον τρόπο εφαρμογής του. Η συνεχής παρακολούθηση, αξιολόγηση και αναπροσαρμογή του δικτύου συντελεί στην διατήρηση του επιθυμητού επιπέδου λειτουργίας του ή ακόμα και στην βελτίωσή του. 1.3 Μεθοδολογία εργασίας Η αξιολόγηση μιας υποδομής προϋποθέτει πρωταρχικώς τον καθορισμό κριτηρίων και στην συνέχεια την γνώση της υφιστάμενης κατάστασης τόσο αναφορικά στην μελέτη όσο και στην κατασκευή. Στην προκειμένη περίπτωση αξιολόγησης του δικτύου ποδηλατοδρόμων λαμβάνοντας υπόψιν τους αστικών διοδίων, 7)υιοθέτηση έξυπνων συστημάτων μεταφορών (ITS). (COM, 2007) 5

14 αντικειμενικούς σκοπούς της εργασίας, ως κριτήρια λαμβάνονται οι προδιαγραφές σχεδιασμού όπως έχουν διαμορφωθεί από τη διεθνή και την ελληνική θεωρία και εμπειρία. Ο καθορισμός των προδιαγραφών βασίζεται στην βιβλιογραφία, ενώ παρουσιάζονται παραδείγματα εφαρμογής προς σχολιασμό για το κατά πόσο αποτελούν ενδεδειγμένες ή μη πρακτικές. Σκοπός της διαδικασίας είναι η διαμόρφωση μιας σειράς κριτηρίων που κρίνεται σκόπιμο να αξιοποιηθούν στην αξιολόγηση της εν λόγω μελέτη περίπτωση. Επιπλέον κριτήρια αξιολόγησης διαμορφώνονται από τον συγγραφέα αναφορικά με την λειτουργία του δικτύου και υπό την μορφή δεικτών. Η ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης δηλαδή των χαρακτηριστικών, γεωμετρικών και λειτουργικών του δικτύου καθώς και της πόλης στην οποία εντάσσεται και των χρηστών που τη χρησιμοποιούν ή την επηρεάζουν και επηρεάζονται αποτελεί το δεύτερο σκέλος της μεθοδολογίας. Στα πλαίσια της ανάλυσης της υφιστάμενης κατάστασης πραγματοποιείται έρευνα πεδίου δύο φάσεων: η πρώτη φάση έγκειται σε μετρήσεις φόρτου ποδηλάτων σε διάφορα τμήματα του δικτύου, ενώ η δεύτερη φάση έγκειται σε συνεντεύξεις με ερωτηματολόγια σε χρήστες της συγκοινωνιακής υποδομής, πεζούς και ποδηλάτες. Η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων έγινε μέσω διαδικτύου κατόπιν ανάρτησής τους σε ιστοσελίδες των εμπλεκομένων χρηστών καθώς και στο πεδίο. Επιπρόσθετα αξιοποιήθηκαν ως δεδομένα υφιστάμενα ερωτηματολόγια και μετρήσεις από μεταπτυχιακές εργασίες που αποτέλεσαν βάση δεδομένων και της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Κατόπιν συλλογής των προδιαγραφών, διαμόρφωσης των κριτηρίων που συνδέονται με τις επιδιώξεις κατασκευής του δικτύου και της απεικόνισης της υφιστάμενης κατάστασης, έπεται η συγκριτική παρουσίαση τους ώστε να διαπιστωθούν αποκλίσεις ή συμφωνίες μεταξύ τους. Η διατύπωση προτάσεων και λύσεων πραγματοποιείται με σκοπό να ενισχυθεί η υπόθεση εργασίας περί δυνατοτήτων βελτίωσης της υποδομής εφόσον προηγείται και αξιοποιείται κατάλληλα η αξιολόγηση της. Επιπλέον, επιδιώκεται να αποτελέσουν άξονες για την αντιμετώπιση αντίστοιχων ζητημάτων που απασχολούν άλλες περιπτώσεις. 1.4 Έννοιες και Ορισμοί 6 Οι βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στην παρούσα εργασία όπως κατέστη εμφανές είναι το ποδήλατο, ο ποδηλατόδρομος και το δίκτυο ποδηλατοδρόμων και μάλιστα συγκεκριμένα στον αστικό χώρο. Βάση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας 6

15 (ΚΟΚ), αλλά και της υπόλοιπης βιβλιογραφίας, ως ποδήλατο 7 νοείται το όχημα δύο τουλάχιστον τροχών που οδηγείται μόνο με τη μυϊκή δύναμη αυτών που επιβαίνουν. Ποδηλατόδρομος 8 θεωρείται η οδός ή το τμήμα οδού αποκλειστικής κυκλοφορίας ποδηλάτων, ενώ δίκτυο είναι το σύνολο των ποδηλατοδρόμων, λωρίδων κυκλοφορίας ποδηλάτων και θέσεων στάθμευσης, τα οποία έχουν συνοχή και αποτελούν συνεχές σύστημα κυκλοφορίας και εξυπηρέτησης ποδηλάτων. Τα δίκτυα ποδηλατοδρόμων συγκαταλέγονται στα στοιχεία που συνθέτουν ένα μεταφορικό σύστημα μιας πόλης μαζί με την οδική υποδομή, τα δίκτυα μέσων μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ), τα δίκτυα πεζοδρόμων και τους χώρους στάθμευσης. Αξιοσημείωτο είναι πως στο Άρθρο 2 του ΚΟΚ, στην Παράγραφος 2 συμπεριλαμβάνονται στους πεζούς και όσοι κυκλοφορούν με ποδήλατο. Καθώς στη συγκεκριμένη εργασία εξετάζονται τα δίκτυα ποδηλατοδρόμων εντός αστικής περιοχής, τονίζεται πως αστική ζώνη νοείται όταν κατοικείται από κατοίκους και άνω. 9 7 Άρθρο 2 του ΚΟΚ, «Ορισμοί».Παράγραφος 1.(Βικιπαίδεια) 8 Άρθρο 2 του ΚΟΚ, «Ορισμοί».Παράγραφος 1.(Βικιπαίδεια) 9 Θεωρούνται ως πεζοί τα πρόσωπα που σπρώχνουν ή σύρουν: α) βρεφικά οχήματα, β) καθίσματα ασθενών ή ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, γ) οποιοδήποτε μικρό όχημα χωρίς κινητήρα, δ) ποδήλατο. Επίσης τα πρόσωπα που κινούνται σε τροχήλατα καθίσματα με ταχύτητα πεζού ή με τροχοπέδιλα (πατίνια).(βικιπαίδεια) 7

16 Κεφάλαιο 2 Η ένταξη του ποδηλάτου στα σύγχρονα αστικά μεταφορικά συστήματα. Πολιτικές & Δράσεις. Η χρήση του ποδηλάτου για τις καθημερινές μετακινήσεις συνδυάζει τη σημερινή τάση για φυσική άσκηση και υγιεινή διαβίωση με τον σεβασμό προς το περιβάλλον. Η προώθηση των αστικών κυρίως μετακινήσεων με ποδήλατο, και η ενσωμάτωσή του στα αστικά συστήματα μεταφοράς ενισχύεται από τα σημαντικά πλεονεκτήματα που συγκεντρώνει όπως (Φραντζεσκάκης, 1997): χαμηλό κόστος: πρόκειται για την πλέον οικονομική μορφή αστικής μετακίνησης, μετά το βάδισμα καθώς, έχει ελάχιστο κόστος αγοράς και συντήρησης σε σχέση με το αυτοκίνητο. Επιπλέον, δεν επωμίζεται ο ποδηλάτης κόστος παρκαρίσματος ή πρόσθετες φορολογίες κυκλοφορίας, ενώ η κίνηση δεν προϋποθέτει καμία ενεργειακή εξάρτηση. είναι φιλικό προς το περιβάλλον: αποτελεί το κατεξοχήν οικολογικό μέσο μεταφοράς, μετά το βάδισμα, καθώς αφενός για την παραγωγή του χρησιμοποιούνται ελάχιστες πρώτες ύλες και αφετέρου για την κίνηση του χρησιμοποιείται μόνο ανανεώσιμη μορφή ενέργειας (τροφή). Σύμφωνα με μελέτες (Πρωτοβουλία, 2010), για μετακίνηση 16 χλμ, απαιτούνται μόλις 360 θερμίδες ενέργειας, ενώ η αντίστοιχη κίνηση με αυτοκίνητο προϋποθέτει τη κατανάλωση θερμίδων ενέργειας (2 λίτρα βενζίνης). Επιπλέον η χρήση ποδηλάτου, περιορίζει τα μεγέθη της αστικής ηχορύπανσης που αποτελούν σύνηθες αίτιο ανάπτυξης ψυχικών νόσων. μικρή καταλαμβανόμενη επιφάνεια ως κινούμενο και σταθμευμένο: Ο χώρος ενός σταθμευμένου αυτοκινήτου αναλογεί σε 10 σταθμευμένα ποδήλατα, καθιστώντας την προσπέλαση των δρόμων, εμφανώς ευκολότερη (Πρωτοβουλία, 2010). ευελιξία: τα ποδήλατα χρησιμοποιούν, δίκτυο δρόμων που δεν χρησιμοποιούνται από αυτοκίνητα (στενούς δρόμους, πεζοδρόμια), την ίδια στιγμή 8

17 που η χρήση ενός ποδηλάτου εξασφαλίζει την απουσία ενός αυτοκινήτου ή την αποσυμφόρηση των Μέσων Μαζικής μεταφοράς. συνδυάζει την άθληση: Το ποδήλατο, όπως και το κολύμπι και το τρέξιμο, αποτελούν τις κατεξοχήν αερόβιες δραστηριότητες, συντελώντας στην καλύτερη λειτουργία του καρδιαναπνευστικού συστήματος. Η δράση αυτή σε συνδυασμό με την ταχύτερη κίνηση έναντι του αυτοκινήτου στο εσωτερικό των οδικών δικτύων, έχει ως αποτέλεσμα η συσσώρευση μονοξείδιου του άνθρακα στον ποδηλάτη να είναι 10 φορές μικρότερη έναντι των οδηγών Ι.Χ. ή των πεζών, από τη στιγμή ειδικά που η μέση ταχύτητα του ποδηλάτη είναι 20χλμ την ώρα ενώ για τους πεζούς και τα αυτοκίνητα 5-10χλμ την ώρα. (Πρωτοβουλία, 2010) Όπως προκύπτει και από τα παραπάνω, το ποδήλατο μπορεί να εκπληρώσει τρεις λειτουργίες: (Φραντζεσκάκης, 1997) Αυτόνομη καθαρά μεταφορική λειτουργία για μικρές αποστάσεις της τάξης των 5 χλμ. Στο διάγραμμα 2-1 φαίνεται ακριβώς το συγκριτικό πλεονέκτημα που κατέχει το ποδήλατο σε σχέση με τα λοιπά μέσα όσον αφορά στον χρόνο μετακίνησης από πόρτα σε πόρτα για αποστάσεις μέχρι 5 χλμ. Σημειώνεται πως η απόσταση αυτή ανταποκρίνεται στην πλειοψηφία των αποστάσεων που πραγματοποιούνται εντός ενός πυκνού αστικού ιστού. Μεταφορική λειτουργία πριν και μετά από άλλα μεταφορικά μέσα για μεγαλύτερες αποστάσεις (Συνδυασμένες μετακινήσεις). Μεταφορική λειτουργία για αναψυχή και αθλητισμό. Διάγραμμα 2.1: Χρόνος μετακίνησης από πόρτα σε πόρτα για τα διάφορα μέσα μεταφοράς. Πηγή: (Φραντζεσκάκης, 1997) 9

18 Λόγω των όσων αναφέρθηκαν, σε πολλές χώρες όπως η Δανία και Ολλανδία με ισχυρή παράδοση, το ποδήλατο αποτελεί ένα δημοφιλές και ουσιαστικό μέσο μετακινήσεων, ενώ σε άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, γίνεται μια έντονη προσπάθεια για την διάδοσή του. Στην Ολλανδία περίπου το 30% όλων των μετακινήσεων γίνεται με ποδήλαο και αποτελεί το 2 ο μέσο μεταφοράς μετά το Ι.Χ. αυτοκίνητο. Στην Δανία αντιστοιχούν πάνω από 2 ποδήλατα ανά κατοικία έναντι 0,72 αυτοκινήτων, ενώ κατά το 1992 πωλήθηκαν νέα και μεταχειρισμένα ποδήλατα έναντι μόνο αυτοκινήτων Ι.Χ. (Φραντζεσκάκης, 1997). Ωστόσο στην Ελλάδα, παρόλο των ευνοϊκών κλιματολογικών συνθηκών και την ύπαρξη πολλών μικρών πόλεων 10, δεν παρατηρείται αξιοποίηση του εν λόγω οχήματος σε βαθμό που να αναλαμβάνει μεταφορικό φόρτο από τα άλλα μέσα και να συμβάλει στην βελτίωση των κυκλοφοριακών και περιβαλλοντικών συνθηκών των πόλεων. Η έλλειψη ασφάλειας αποτελεί σημαντική παράμετρος για την επιλογή του παρόντος μέσου. Χαρακτηριστικά επικρατεί η εντύπωση πως η χρήση του ποδηλάτου στη πόλη, είναι επικίνδυνη από οποιασδήποτε μορφής ατύχημα. Εν τούτοις, η αύξηση της κίνησης των ποδηλάτων εφιστά την προσοχή των λοιπών οδηγών και τους κρατά σε εγρήγορση, στοιχεία αποτροπής ατυχημάτων 11. Σημειώνεται πως ο κίνδυνος ατυχήματος με αυτοκίνητο ανά 100χλμ χρήσης του, είναι πολλαπλάσιος σε σχέση με τη χρήση ποδηλάτου για 100χλμ. (Πρωτοβουλία, 2010). Το ποδήλατο ανήκει στις πολιτικές ανάπλασης. Όταν ο πεζός μπορεί να κυκλοφορεί άνετα, ευχάριστα και με ασφάλεια γιατί η πόλη είναι ελκυστική και το αξίζει, τότε εμφανίζεται και ο ποδηλάτης. Η παρουσία του είναι ένα αλάνθαστο κριτήριο ποιότητας για το αστικό περιβάλλον 12. Οι συνθήκες που ευνοούν την κίνηση του ποδηλάτου ταυτίζονται με τις συνθήκες που θα χαρακτήριζαν τη βιώσιμη πόλη: μικρές ταχύτητες αυτοκινήτων, καθαρός αέρας, χαμηλά επίπεδα θορύβου, όμορφο οδικό περιβάλλον, συστηματικά συντηρούμενο αστικό δάπεδο, επαρκής εξοπλισμός σήμανσης και πληροφόρησης. Πρόκειται για χαρακτηριστικά εκείνης της πόλης που 10 Εκτός της Αθήνας κυρίως και λιγότερο της Θεσσαλονίκης, όπου και εκεί σε επίπεδο δήμων είναι εφικτό. 11 Ο τριπλασιασμός της χρήσης του ποδηλάτου σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί στο μισό, το ποσοστό συγκρούσεων μηχανοκίνητων και ποδηλάτων. (Πρωτοβουλία, 2010). 12 Είναι χαρακτηριστικό ότι οι σημαντικές πεζοδρομήσεις που έγιναν στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας (Δ. Αρεοπαγίτου, Απ. Παύλου, Ερμού κλπ.) προσήλκυσαν ποδηλάτες, παρόλο που η Εταιρεία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων αρνήθηκε πεισματικά να τους συμπεριλάβει στους σχεδιασμούς της. (Βλαστός, 2005) 10

19 για τη λειτουργία της θα δώσει μεγάλο ρόλο στις συλλογικές μεταφορές, στο περπάτημα και το ποδήλατο. Αυτοί οι τρεις τρόποι είναι αλληλένδετοι και ικανοί να απελευθερώσουν τον κάτοικο από την εξάρτηση του αυτοκινήτου. Πίνακας 2.1: Σύγκριση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μέσων μεταφοράς. Πηγή: (Βλαστός, 2005) Επιβατικό Καταλυτικό Λεωφο- Ποδή- Αερο- Τρένο αυτοκίνητο επιβατικό ρείο λατο πλάνο αυτοκίνητο Κατανάλωση χώρου Κατανάλωση ενέργειας CO Οξείδια του αζώτου HC CO Συνολική ρύπανση της ατμόσφαιρας Κίνδυνος ατυχήματος Σημείωση: Σύγκριση με τις επιπτώσεις ενός συμβατικού επιβατικού αυτοκινήτου σε ίδια διαδρομή και για τον ίδιο αριθμό επιβατών). Στην συνέχεια του κεφαλαίου παρουσιάζονται οι πολιτικές που πρωταγωνίστησαν τα τελευταία χρόνια στον τομέα των μεταφορών και ώθησαν το ποδήλατο στην καθημερινότητα της σύγχρονης πόλης. Ουσιαστικά αφορούν στην εξέλιξη της χρήσης του και της ένταξής του στα σύγχρονα αστικά μεταφορικά συστήματα, ενώ προηγείται και μία σύντομη αναφορά της ιστορίας του για την σαφέστερη κατανόηση των απαιτήσεων και αναγκών της κυκλοφορίας του ποδηλάτου, η οποία άλλωστε καθόρισε τόσο τα χαρακτηριστικά όσο και τον ρόλο του. 11

20 2.1. Η εξέλιξη του ποδηλάτου και της χρήσης του. Το ποδήλατο στη σημερινή του μορφή συναντάται στον ιστορικό χρόνο γύρω στα Πολύ πριν την εμφάνιση κάποιας κατασκευής παρόμοιας με ένα τυπικό σύγχρονο ποδήλατο, έχει καταγραφεί ένα ποικίλο φάσμα οχημάτων που εκμεταλλεύονταν μόνο τη μυϊκή δύναμη του αναβάτη τους. Μία από τις κατασκευές αυτές, που από πολλούς θεωρείται ο πρόγονος του ποδηλάτου, ήταν η draisienne το Δεν διέθετε πετάλια και ο αναβάτης την έθετε σε κίνηση σπρώχνοντας με τα πόδια του προς τα πίσω. Το ρεκόρ ταχύτητας γι αυτό το ποδήλατο ήταν 15 km/h. Χρησιμοποιήθηκε λίγο μέχρι τη δεκαετία του Το 1842, εξοπλίστηκε με συμπαγή λάστιχα από γόμα. Ήδη από τότε διαφάνηκε η τάση για ευρεία χρήση του ποδηλάτου ως βασικό μέσο μεταφοράς 14. Εικόνα 2.1,2.2: Ξύλινη draisienne (αριστερά).velocipede (δεξιά). Πηγή: (Bikeline) Το 1839, ο Σκωτσέζος σιδηρουργός Κιρκπάτρικ Μακμίλαν με την velocipede, εισάγει τη χρήση των πεταλιών, συνδεδεμένων με ράβδους με τον οπίσθιο τροχό. Είκοσι χρόνια αργότερα, το 1860, ο Γάλλος Πιέρ Μισώ αλλάζει το σχέδιο της velocipede, συνδέοντας τα πετάλια απευθείας με τον μπροστινό τροχό και τοποθετώντας συμπαγές καουτσούκ στους τροχούς, δείχνοντας ουσιαστικά το δρόμο προς τα γνωστά στις μέρες μας λάστιχα. Το το Phantom, ήταν μία κατασκευή σταθμός με ελαφρύ μεταλλικό πλαίσιο, πρώτους τροχούς με διπλές ακτίνες, συμπαγή γομολάστιχα καρφωμένα σε ξύλινους τροχούς, και άλλες καινοτομίες. Το 13 Η draisienne κατασκευάστηκε από το Γερμανό βαρώνο Καρλ Φον Ντράις, και ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένη από ξύλο. Η ονομασία draisienne αποτελεί γαλλική απόδοση του ονόματος του κατασκευαστή της. (Βικιπαόδεια) 14 Το όνομα που αποδόθηκε στην κατασκευή του Φον Ντράις ως «hobby-horse», αντανακλά την πεποίθηση των οπαδών της ότι θα αντικαθιστούσε το άλογο, το κύριο μεταφορικό μέσο του 19ου αιώνα. (Βικιπαίδεια) 15 Ο Βρεττανός Reynolds.(Βικιπαίδεια) 12

21 1870 οι Βρετανοί Τζέιμς Στάρλεϋ και Γουίλλιαμ Χίλμαν σχεδιάζουν ένα ποδήλατο με αρκετά μεγαλύτερο μπροστινό τροχό. Με αυτό τον τρόπο καταφέρνουν την εκπληκτική, για την εποχή, ταχύτητα των 24 χλμ/ώρα. Βασικό μειονέκτημα του μεγέθους του μπροστινού τροχού του ariel αποτελούσε η ιδιαίτερα υψηλή θέση της σέλας και η μειωμένη ασφάλεια του αναβάτη. Εικόνα 2.3, 2.4: Αriel (αριστερά). Rover που κατασκευαστηκε από τον Τζον Κεμπ Στάρλεϋ (δεξιά). Πηγή: Bikeline Τα επόμενα χρόνια, μια σειρά ενδιαφερουσών ιδεών και εφευρέσεων εφαρμόζονται στο ποδήλατο, βελτιώνοντας το συνεχώς. Μετά την εισαγωγή της αλυσίδας και των ταχυτήτων, δεν υπήρχε η ανάγκη ένα ποδήλατο να διαθέτει μεγάλου μεγέθους μπροστινό τροχό προκειμένου να κατορθώνει μεγάλες ταχύτητες. Έτσι, το 1885 είναι η χρονιά που κατασκευάζεται το μοντέλο rover, που συχνά χαρακτηρίζεται ως το πρώτο σύγχρονο ποδήλατο. Η σέλα, το τιμόνι και ο λαιμός ήταν καλά ισορροπημένοι και λογικά τοποθετημένοι, και αυτό καθιέρωσε το σχήμα του ποδηλάτου όπως το ξέρουμε σήμερα. Με το πέρασμα στον 20ο αιώνα ένας μεγάλος αριθμός ποδηλατικών λεσχών κατακλύζει και τις δύο πλευρές του ατλαντικού ωκεανού, αντικατοπτρίζοντας την καινούργια μόδα. Παράλληλα, εμφανίζονται οι πρώτες βιομηχανίες κατασκευής ποδηλάτων. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η βιομηχανία Raleigh 16, η οποία λίγα χρόνια μετά την ίδρυσή της έφτασε να παράγει περίπου ποδήλατα το χρόνο. Μέσα στο πρώτο μισό τα μέσα του 20ου αιώνα, το ποδήλατο έχει γίνει το βασικό μέσο μετακίνησης για εκατομμύρια κατοίκους του πλανήτη. Ιδιαίτερα βοηθητική προς αυτή την κατεύθυνση ήταν η επαφή πολλών υπανάπτυκτων χωρών με τις ευρωπαϊκές χώρες, λόγω της αποικιοκρατίας. Η χρήση του εξαπλώθηκε τόσο στη Δύση, όσο και στην Ανατολή. Στην Ελλάδα το πρώτο ποδήλατο ήρθε το 1885, ενώ το 1890, τη χρονιά ίδρυσης της Διεθνούς Ποδηλατικής Ομοσπονδίας, έγιναν οι πρώτοι ποδηλατικοί αγώνες. Το 16 Ιδρυτής της ήταν ο Άγγλος Φρανκ Μπάουντεν. 13

22 πρώτο ποδηλατοδρόμιο της χώρας κατασκευάζεται στην Αθήνα για τις ανάγκες των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων, Πρόκειται για το μετέπειτα ποδοσφαιρικό Γήπεδο Καραϊσκάκη. Στην Ελλάδα το πρώτο ελληνικό ποδήλατο με χειροποίητο σκελετό κατασκευάστηκε από την Rbikes (HERMES) στο Ναύπλιο. Ενώ στη Δύση το ποδήλατο σχεδόν εγκαταλείφθηκε για το αυτοκίνητο, στον αναπτυσσόμενο κόσμο παραμένει ζωντανό. H πλειονότητα του ενός δις ποδηλάτων, που σήμερα κυκλοφορούν, βρίσκεται εκεί, δίνοντας μια λύση μετακίνησης στη φτώχεια. Ωστόσο στη δυτική Ευρώπη, την τελευταία δεκαετία, αυτό το μέσο, έχοντας ενσωματώσει μερικές από τις πιο πρόσφατες κατακτήσεις της υψηλής τεχνολογίας, αναδεικνύεται ως ένα από τα πιο μοντέρνα εργαλεία του συγκοινωνιακού σχεδιασμού. Η σύγκρουση ανάμεσα στο ποδήλατο και το αυτοκίνητο επαναλαμβάνεται ξανά, κάτω από διαφορετικούς όρους και με ένα νέο ρυθμιστή: το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής.(βλαστός, 2007) Πίνακας 2.2: Ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης ποδηλάτου ως προς το σύνολο των μετακινήσεων (2002).Πηγή: (Βλαστός, 2005) Χώρα Ποσοστό % Ολλανδία 27 Δανία 18 Σουηδία 13 Γερμανία 10 Βέλγιο 10 Φιλανδία 7 Ιρλανδία 6 Αυστρία 5 Σήμερα, η πόλη με τη συχνότερη χρήση του ποδηλάτου για τις αστικές μεταφορές παγκοσμίως είναι το Ανόι στο Βιετνάμ, όπου το 66% των κατοίκων το χρησιμοποιεί για τις μετακινήσεις του. Στην Κίνα, οι μισές αστικές μετακινήσεις γίνονται με το ποδήλατο, ενώ στην Ινδία κυκλοφορούν 30 εκατομμύρια ποδήλατα, 25 φορές περισσότερα από μηχανοκίνητα οχήματα. Γενικά, ο αριθμός των ποδηλάτων του πλανήτη στις μέρες μας υπολογίζεται ότι ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο και η ένταξή του στην πόλη ως λύση σε θέματα διαχείρισης της κυκλοφορίας απασχολεί τον τεχνικό κόσμο και πυροδοτεί ερευνητικές εργασίες. (Cycling News). 14

23 2.2. Πολιτικές και δράσεις για την ένταξη του ποδηλάτου στην ευρωπαϊκή και ελληνική πόλη Οι συνθήκες που επικρατούν στις υπό ανάπτυξη χώρες του κόσμου καθορίζουν ένα ιδιαίτερο ρόλο στο ποδήλατο ως μέσο μεταφοράς σε καθημερινές αστικές μετακινήσεις που όμως διαφοροποιούνται κατά πολύ από τις περιπτώσεις των Ευρωπαϊκών χωρών. Οι ανάγκες μετακινήσεων, οι απαιτήσεις σε τεχνικές και τεχνολογικές προδιαγραφές και γενικότερα η δομή των κοινωνιών είναι τέτοια ώστε παραδείγματα ποδηλατοκίνησης από τις αναπτυσσόμενες χώρες δεν μπορούν κατά κανόνα να αξιοποιηθούν για περιπτώσεις που αφορούν στην Ευρώπη και κατά συνέπεια και στην Ελλάδα. Για τον λόγο αυτό στην παράγραφο αυτήν, και γενικότερα στην εργασία, εξετάζεται η ένταξη του ποδηλάτου σε ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και στην Ελλάδα, όπως διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια. Καθοριστικό ρόλο παίζει η περιβαλλοντική επιβάρυνση που έχει υποστεί ο πλανήτης σε συνδυασμό με το ενεργειακό πρόβλημα. Τα δύο κρίσιμα αυτά ζητήματα οδήγησαν στην χάραξη νέων πολιτικών σε επίπεδο ηπείρων και χωρών και εν προκειμένω σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρακάτω γίνεται αναφορά στον ρόλο της Κοινότητας στην προώθηση του ποδηλάτου τα προηγούμενα έτη, και δίνονται παραδείγματα δράσεων που εφαρμόστηκαν σε διάφορες χώρες της Ευρώπης Ο ρόλος και οι δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προώθηση του ποδηλάτου- πολιτικές. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης η υπόθεση ποδήλατο προωθείται στο πλαίσιο των γενικότερων πολιτικών για τη βιώσιμη κινητικότητα. Σε πάρα πολλά κείμενα, Πράσινα και Λευκά Βιβλία, Ανακοινώσεις κ.λπ. γίνεται ειδική αναφορά στο ποδήλατο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης χρηματοδοτήσει πολλά σχετικά ερευνητικά προγράμματα και έργα. (Βλαστός, 2005) Στήριξε επίσης οικονομικά για μια τουλάχιστον εξαετία το δίκτυο Ευρωπαϊκών πόλεων «Πόλεις Ελεύθερες από Αυτοκίνητα - Car Free Cities» του οποίου ένα από τα κεντρικά αντικείμενα ήταν το ποδήλατο 17, και εξακολουθεί να χρηματοδοτεί κάθε χρόνο την «Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο 18» που σήμερα έχει διευρυνθεί και μετονομαστεί σε «Εβδομάδα Κινητικότητας», χωρίς να αλλάξει το περιεχόμενο του 17 Υπήρξαν αρκετές ελληνικές πόλεις που συμμετείχαν στο δίκτυο: Δήμος Αθηναίων (συμμετείχε στο Διοικητικό του Συμβούλιο από το 1996 έως το 2002), Βόλος Λαμία, Λάρισα, Μαρούσι, Ρόδος,, 18 Μέχρι πριν 2 χρόνια, εορταζόταν στις 22 Σεπτεμβρίου. Σήμερα, οι εκδηλώσεις απλώνονται σε μια ολόκληρη εβδομάδα γύρω από την ίδια ημερομηνία. 15

24 εορτασμού. Ωστόσο ο κυκλοφοριακός σχεδιασμός δεν είναι όπως η ρύπανση ή ο θόρυβος, επιπτώσεις για τις οποίες οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες μπορούν και θέτουν συγκεκριμένα μετρήσιμα όρια. Ως προς αυτόν η αρχή της επικουρικότητας 19 δεν επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρά την κατάθεση γενικών αρχών πολιτικής και τίποτα περισσότερο. Η εφαρμογή αυτών των αρχών μπορεί να αξιολογείται μόνο εμμέσως, μέσω των αποτελεσμάτων της στη ρύπανση και το θόρυβο. Αλλά και πάλι, είναι πολύ δύσκολο να γίνεται διάκριση ανάμεσα στη συμβολή των πολιτικών για τη κυκλοφορία και στα περιβαλλοντικά οφέλη από τη βελτίωση των καυσίμων και της τεχνολογίας των οχημάτων. Η πρόσφατη Διακήρυξη των Υπουργών Μεταφορών της Ένωσης αναλύει την αναγκαιότητα χάραξης εθνικών πολιτικών για το ποδήλατο με στόχο τη βιώσιμη κινητικότητα 20, καθώς συσχετίζουν τις πολεοδομικές με τις κυκλοφοριακές πολιτικές και εισηγούνται: τη χάραξη εθνικών πολιτικών με συγκεκριμένες δράσεις και στόχους που θα κινητοποιούν όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης, τους συλλόγους ποδηλατών και τη βιομηχανία, τη σύνταξη προδιαγραφών και ψήφιση νομοθεσίας για την ανάπτυξη και εφαρμογή περιφερειακών και τοπικών πολιτικών για το ποδήλατο, την οικονομική ενίσχυση των περιφερειακών και των τοπικών αυτοδιοικήσεων για την προώθηση αυτών των πολιτικών, τη διαμόρφωση συνθηκών ασφάλειας για τους ποδηλάτες με την άσκηση παράλληλων περιοριστικών πολιτικών μείωσης ταχυτήτων και φόρτων των αυτοκινήτων, τη συλλογή στοιχείων και την έρευνα ως προς την κίνηση των ποδηλάτων και τη διάχυση των αποτελεσμάτων της στις τοπικές αυτοδιοικήσεις, την αξιολόγηση των εφαρμοζόμενων πολιτικών. Στις παραγράφους που ακολουθούν παρουσιάζονται παραδείγματα πολιτικών και δράσεων ένταξης του ποδηλάτου στην Γαλλία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία, Ελλάδα. (Βλαστός, 2005). 19 Η αρχή της επικουρικότητας σημαίνει ότι δεν πρέπει να επιχειρείται ή να ρυθμίζεται σε κοινοτικό επίπεδο κάτι που μπορεί καλύτερα να ρυθμιστεί ή να διαχειριστεί σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.(βλαστός, 2005) 20 European Conference of Ministers of Transport, 2004, στη Λουμπλιάνα. (Βλαστός, 2005) 16

25 Η περίπτωση της Γαλλίας Το ποσοστό που αντιστοιχεί στο ποδήλατο στο επίπεδο της χώρας είναι μόλις 3%, ενώ σε πολλές πόλεις είναι αρκετές φορές υψηλότερο, χάρις της πρωτοβουλίας τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Παρίσι, μια μεγαλούπολη κορεσμένη κυκλοφοριακά, όπου οι ποδηλάτες ήταν σχεδόν ανύπαρκτοι (ακόμη και τώρα αντιστοιχούν στο 1%), τα τελευταία χρόνια, χάρη στην αποφασιστική πολιτική του δήμου, στο κέντρο αυξάνουν εντυπωσιακά. Πράγματι κατασκευάστηκαν για αυτούς 33 χλμ. αποκλειστικής υποδομής και διαμορφώθηκαν 314 χλμ. για τη συνύπαρξή τους με άλλα μέσα. Το 2010 έχει κατασκευάστηκαν άλλα 300 χλμ. Η RATP, η εταιρεία που διαχειρίζεται μετρό και λεωφορεία, νοικιάζει ποδήλατα σε κεντρικά σημεία και προωθεί τη συνδυασμένη χρήση τους με τη δημόσια συγκοινωνία. Μια φορά την εβδομάδα, τις βραδινές ώρες κλείνουν για το αυτοκίνητο κεντρικές αρτηρίες και ανοίγουν για εκατοντάδες ποδηλάτες που κάνουν το γύρο της πόλης. Σε όλες τις πόλεις όπου εντάχθηκε το τραμ έγιναν παράλληλα έργα ανάπλασης που άλλαξαν τη μορφή των κέντρων και όχι μόνο. Στα έργα αυτά ανήκε σχεδόν πάντα και η υποδομή για ποδήλατο. Για παράδειγμα, το Στρασβούργο απομάκρυνε από το κέντρο το αυτοκίνητο και έκανε εκτεταμένες πεζοδρομήσεις σε συνδυασμό με 77 χιλιόμετρα ποδηλατοδρόμων. Διαμόρφωσε επίσης χώρους στάθμευσης για τα ποδήλατα στις κυριότερες στάσεις του τραμ όπου γίνεται από το δήμο και ενοικίαση ποδηλάτων 21. Αποτέλεσμα ήταν από το 1988 μέχρι το 1994, οι μετακινήσεις με ποδήλατο να αυξηθούν από 8% σε 12% και ο στόχος είναι να ανέβει το ποσοστό τους στο 25%. Το οικονομικό κέρδος από την αναμόρφωση της πόλης είναι πολύ μεγάλο, δεδομένου ότι οι μετακινήσεις προς τα εμπορικά καταστήματα του κέντρου αυξήθηκαν κατά 33%. Αυτό επιβεβαιώνεται από στατιστικές σε εθνικό επίπεδο που δείχνουν ότι ως προς τα μαγαζιά του κέντρου, στο διάστημα μιας εβδομάδας ο χρήστης του αυτοκινήτου ξοδεύει 87% λιγότερα χρήματα σε αγορές από τον πεζό, 12% λιγότερα από τον ποδηλάτη και 3% λιγότερα από το χρήστη της δημόσιας συγκοινωνίας 22. Η Γαλλία έχει να επιδείξει επίσης την εφαρμογή προχωρημένων πολιτικών αυτόματης ενοικίασης ποδηλάτων-πόλης μέσω ηλεκτρονικών καρτών (Ρεν 21 (Βλαστός & Μπιρμπίλη, 2001) 22 Στοιχεία από την έρευνα που διεξήχθη από την FUBICY γαλλική ομοσπονδία 120 ενώσεων χρηστών ποδηλάτου, υπό τη διεύθυνση του CNRS το 2003 (αναφέρεται στην εφημερίδα Le Monde της 16/17 Μαίου (Βλαστός, 2005) 17

26 αρχικά και Λυών πρόσφατα) που αποδεικνύουν ότι το ποδήλατο ανήκει στους πιο μοντέρνους εξοπλισμούς της πόλης του 21 ου αιώνα. Στη Γαλλία, δεν υπάρχει εθνική πολιτική για το ποδήλατο, αλλά μια σειρά από γενικότερους νόμους συμβάλλει στην προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας. Συγκεκριμένα, ο νόμος που σχετίζεται με τις εσωτερικές μεταφορές 23 αναφέρει ότι το σύστημα των εσωτερικών μεταφορών θα πρέπει να ικανοποιεί τις ανάγκες σεβόμενο το δικαίωμα του καθένα να μετακινείται ελεύθερα και με το μέσο της επιλογής του (1 ο άρθρο). [6.2.77] και ορίζει ότι οι αρχές οργάνωσης των μεταφορών πρέπει να επιτρέπουν μια πιο ορθολογική χρήση του αυτοκινήτου και να εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή ένταξη των πεζών, των ποδηλάτων και της δημόσιας συγκοινωνίας (28 ο άρθρο). Επιπλέον, ο Νόμος για τον αέρα και την ορθολογική χρήση της ενέργειας (LAURE 30 Δεκεμβρίου 1996) 24 Προχωράει ακόμη πιο μπροστά και από την Οδηγία και ορίζει ως βασικό στόχο τη μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων, την ανάπτυξη της δημόσιας συγκοινωνίας και των μέσων μετακίνησης που εξοικονομούν ενέργεια και ρυπαίνουν λιγότερο, κυρίως του ποδηλάτου και του περπατήματος. [6.2.77] Με το άρθρο 14, στις πόλεις τις μεγαλύτερες των κατοίκων, γίνεται υποχρεωτική η εκπόνηση Σχεδίων Αστικών Μετακινήσεων (Plans des Déplacements Urbains PDU), των οποίων ο στόχος είναι η υποκατάσταση του αυτοκινήτου με συνδυασμένη αξιοποίηση των εναλλακτικών μέσων μετακίνησης. Το άρθρο 20 ορίζει επίσης ότι από την 1 η Ιανουαρίου 1998 σε πόλεις και οικισμούς οποιουδήποτε μεγέθους στα νέα έργα οδοποιίας ή αποκατάστασης υφιστάμενων οδών, με εξαίρεση αρτηρίες και αυτοκινητόδρομους, πρέπει να περιλαμβάνεται υποδομή ποδηλάτου και οι συνοδευτικές της διαμορφώσεις. Αναφέρεται σε ποδηλατοδρόμους, λωρίδες φυσικά διαχωρισμένες και λωρίδες με διαγράμμιση, ανάλογα με τις ανάγκες και τις κυκλοφοριακές συνθήκες. Για τη χάραξη αυτής της υποδομής θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κατευθύνσεις του Σχεδίου Αστικών Μετακινήσεων. Επιπλέον καταστρώνονται Χάρτες για το Ποδήλατο, που υπογράφονται από όσους εμπλέκονται στο σχεδιασμό και την υλοποίηση υποδομών ποδηλάτου. Δεσμεύονται απέναντι στους κατοίκους να φέρουν σε πέρας και με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα τα έργα για το ποδήλατο όπως περιγράφονται στα Ρυθμιστικά Σχέδια των πόλεων. Κάθε Χάρτα ορίζει ένα πλαίσιο πολιτικής στο οποίο κάθε επόμενος πολεοδομικός και κυκλοφοριακός σχεδιασμός οφείλει να πειθαρχεί. 23 Νόμος πλαίσιο για τις εσωτερικές μεταφορές (LOTI 30 Δεκεμβρίου 1982) (Βλαστός, 2005) 24 Για αναλυτική παρουσίαση αυτής της νομοθεσίας, βλ. και Βλαστός Θ., Μπαρμπόπουλος Ν., Ρούντης Α., Είναι χαρακτηριστικό ότι ο νόμος αυτός ψηφίστηκε 4 μόλις μήνες μετά 18

27 Η περίπτωση της Δανίας Η σημερινή πολιτική της Δανίας για το ποδήλατο στηρίζεται σε τρία προγράμματα [E.C.M.T. 2004]: - Ποδήλατο στον 21 ο αιώνα: καθορίζει στόχους και μέτρα προώθησης του ποδηλάτου, για καλύτερες πόλεις και υγιέστερους κατοίκους. - Στρατηγική για Ασφαλή Χρήση του Ποδηλάτου : αναφέρεται σε συγκεκριμένες δράσεις που, άμεσα ή έμμεσα ενθαρρύνουν το ποδήλατο, όπως: δημιουργία αστικών περιοχών πρασίνου και ήπιας κυκλοφορίας, μείωση των θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων, επέκταση και συντήρηση των υποδομών για το ποδήλατο, βελτίωση της στάθμευσης των ποδηλάτων. - Συλλογή Προτάσεων για το Ποδήλατο : αντικείμενό του είναι η διάχυση της γνώσης για την προώθηση του ποδηλάτου στους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η πολιτική για το ποδήλατο ασκείται στη Δανία με τη δημοσίευση Οδηγιών, Κατευθύνσεων και Υποδείξεων [E.C.M.T. 2004] και τη θεσμοθέτηση καινοτομιών για την προώθηση της χρήσης του. Δυο από τις πιο χαρακτηριστικές είναι η «Εθνική Ποδηλατούπολη» 25 και η «Ομάδα Ιδεών για το Ποδήλατο» 26. Εικόνα 2.5: Στην Odense, 2000 νέες θέσεις στάθμευσης κατασκευάστηκαν τα τελευταία 2 χρόνια. Κάθε λύση χαρακτηρίζεται από αισθητική και λειτουργικότητα. Πηγή: (Friefugle) Ως πρώτη «Εθνική Ποδηλατούπολη» ανακηρύχτηκε το 1999 από το υπουργείο Μεταφορών η Odense. Η πόλη πράγματι απoτελεί το πεδίο εφαρμογής καινοτόμων ιδεών για την προώθηση του ποδηλάτου. Ως «Εθνική Ποδηλατούπολη», τη δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 9040/96 της για την Αξιολόγηση και Διαχείριση της Ποιότητας του Αέρα (Βλαστός, 2005) 25 National Cycle Town ή National Cycle City : αναφέρεται στο E.C.Μ.Τ., 2004, σ. 70 και στο Ministry of Transport (Denmark) 2000, σ Bicycle Ideas Group. Αναφέρεται στο E.C.Μ.Τ., 2004, σ

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Το Ποδήλατο. Σκούτας Παναγιώτης. Μαθητής Α3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Ποδήλατο. Σκούτας Παναγιώτης. Μαθητής Α3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Ποδήλατο Σκούτας Παναγιώτης Μαθητής Α3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΜΕΛΗ Μάγδα Πιτσιάβα Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC ECOTALE ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC 2 ο Φόρουμ Κινητικότητας ΣΑΣΘ 18 Σεπτεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Πλεονεκτήματα Ποδηλάτου αθόρυβο οικολογικό ελαφρύ γρήγορο γυμνάζειτοσώμα αγαπάτηφύση σέβεται την ανθρώπινη ύπαρξη δεν κοστίζει αποσυμφορεί τις πόλεις δημιουργεί ελεύθερους πολίτες

Διαβάστε περισσότερα

Πεζοί και Περιβάλλον. 4o Business Forum ECO FORUM ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ»

Πεζοί και Περιβάλλον. 4o Business Forum ECO FORUM ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» 4o Business Forum ECO FORUM ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΡΧΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» Πεζοί και Περιβάλλον Σωκράτης Μπάσμπας Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον Πως οι μετακινήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής; Η εξοικονόμηση πόρων και κυρίως ενέργειας συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τον περιορισμό της σπατάλης ενέργειας για τις μεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα μεθοδολογίας σχεδιασμού συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας στη Ν. Σμύρνη με έμφαση στο ποδήλατο. Δημήτρης Μηλάκης, Δρ. Συγκ.

Έρευνα μεθοδολογίας σχεδιασμού συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας στη Ν. Σμύρνη με έμφαση στο ποδήλατο. Δημήτρης Μηλάκης, Δρ. Συγκ. Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ Ο Ν Α Δ Α Β Ι Ω Σ Ι Μ Η Σ Κ Ι Ν Η Τ Ι Κ Ο Τ Η Τ Α Σ Έρευνα μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD]

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD] Βιώσιµη Κινητικότητα : Προς µια περιβαλλοντικά συµβατή µετακίνηση στις αστικές περιοχές µας Η πρώτη Ελληνική εφαρµογή στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη, 24 Μαΐου 2012 Βιώσιµη Κινητικότητα στη Θεσσαλονίκη: Ο

Διαβάστε περισσότερα

Έκκληση για δράση: 10 βασικά μέτρα έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ποδηλατούν πιο συχνά στην Ευρώπη.

Έκκληση για δράση: 10 βασικά μέτρα έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ποδηλατούν πιο συχνά στην Ευρώπη. Έκκληση για δράση: 10 βασικά μέτρα έτσι ώστε περισσότεροι άνθρωποι να ποδηλατούν πιο συχνά στην Ευρώπη. Διακήρυξη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ποδηλατών για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 2014 Σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Χάραξη συνδυασμένης πολεοδομικής και κυκλοφοριακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα

Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα Κοινόχρηστο Αυτοκίνητο Car- Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα Μαρία Ζαρκαδούλα αδούλα Έφη Τριτοπούλου ούλο Τμήμα Περιβάλλοντος και Μεταφορών ΚΑΠΕ mariazar@cres.gr 1 Νέο Μοντέλο Ανάπτυξης Η κλιματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς» ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΘΗΒΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Επίβλεψη : Καθηγήτρια Dr. Έλενα Καλλικαντζάρου Μελέτη - Ανάπτυξη: Καλογερίδου Χρυσούλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟ ΗΛΑΤΟ & ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΚΗΣΗ & ΥΓΕΙΑ

ΠΟ ΗΛΑΤΟ & ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΚΗΣΗ & ΥΓΕΙΑ ΠΟ ΗΛΑΤΟ & ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΚΗΣΗ & ΥΓΕΙΑ Κούπανη Κατερίνα, ΠΕ11 2ο ηµοτικό Σχολείο Γουµένισσας Τι είναι Ποδήλατο Ποδήλατο ονοµάζεται το δίτροχο (µερικές φορές τρίτροχο) όχηµα, που κινείται καθώς ο αναβάτης του

Διαβάστε περισσότερα

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΕΝΤΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ: «ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας Το έργο ATTAC

Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας Το έργο ATTAC Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας Το έργο ATTAC Ημερίδα EPTA Στρατηγικές Σχεδιασμού Κινητικότητας: κοινές δράσεις φορέων για τη βελτίωση των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Π. Λαδάς. Green Motors M.ΕΠΕ

Χαράλαμπος Π. Λαδάς. Green Motors M.ΕΠΕ Χαράλαμπος Π. Λαδάς Green Motors M.ΕΠΕ 1. Νομοθεσία 2. Γενική Περιγραφή 3. Γιατί ηλεκτροκίνητα ; Πλεονεκτήματα - Αδυναμίες 4. Γιατί θα Ωφεληθεί ένας Δήμος / Εταιρεία 5. Πώς ; Παραδείγματα εφαρμογής σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι)

Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Εφαρμογή της πρότασης του έργου στην πόλη της Αθήνας(Μέρος Ι) Ανάγκες χρηστών, πάροχων συγκοινωνιακού έργου και υπεύθυνων λήψης αποφάσεων Παρουσίαση Πιλότου Αθήνας Βασίλης Μιζάρας Infotrip SA Αθήνα, 12.10.2010

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin)

ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin) ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin) ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

SMILE στην. πόλη σας. smile-urbanlogistics.eu. 3ο ενημερωτικό δελτίο. Με τη συγχρηματοδότηση του προγράμματος Μεσογειακός Χώρος - MED

SMILE στην. πόλη σας. smile-urbanlogistics.eu. 3ο ενημερωτικό δελτίο. Με τη συγχρηματοδότηση του προγράμματος Μεσογειακός Χώρος - MED Με τη συγχρηματοδότηση του προγράμματος Μεσογειακός Χώρος - MED SMart green Innovative urban Logistics for Energy efficient 3ο ενημερωτικό δελτίο Είμαστε στην ευχάριστη θέση να παρουσιάσουμε το τρίτο Ενημερωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 Η Πολιτική της ΕΕ για την Οδική Ασφάλεια Λευκή Βίβλος για τις Μεταφορές

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής : Γαλατσάνος Χ.

Εισηγητής : Γαλατσάνος Χ. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO 39001:2012 & ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Λευκωσία, 27 εκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΘΕΜΑ: ιερεύνηση με την αγορά για το σχεδιασμό των κατάλληλων σχεδίων χορηγιών

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Συμπόσιο To E.M.Π. στην πρωτοπορία της έρευνας και της τεχνολογίας Αθήνα, 4 Δεκεμβρίου 2007 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ. Κανελλαΐδης, Ι. Γκόλιας, Γ. Γιαννής,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Δρόμοι Άθλησης Ποιότητα Ζωής

Δρόμοι Άθλησης Ποιότητα Ζωής Δρόμοι Άθλησης Ποιότητα Ζωής το ποδήλατο στη ζωή μας Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδιασμού για την άθληση στοχεύουμε στην: δημιουργία της συνήθειας για καθημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ Ο ΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 13.6.2007 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με τη διπλωματική και προξενική προστασία των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ECO-DRIVIING

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ECO-DRIVIING ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ECO-DRIVIING Η ΕΘΕΛ είναι η εταιρεία με τον μεγαλύτερο στόλο λεωφορείων εν ενεργεία στην Ελλάδα. Συνηγόρησε στην παρόρμηση του ΚΑΠΕ να συνδράμει την προσπάθεια εκμάθησης ενός νέου

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή

Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή Δράσεις και πολιτικές του ΥΠΕΚΑ για την ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων σε σχέση με την κλιματική αλλαγή Αλέξανδρος Κουλίδης Σύμβουλος Γενικής Γραμματέως ΥΠΕΚΑ Ειρήνη Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ο θόρυβος που παράγουν οι διάφορες δραστηριότητες αποτελεί αυτό που λέμε περιβαλλοντικό θόρυβο το σύνολο των ανεπιθύμητων αλλά και επιβλαβών θορύβων που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η κρίση στον χώρο των Μηχανικών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Μετά την κορύφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δήλωση κ. Peter Bakker, President, World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) «Το Action2020 είναι η πλατφόρμα, βάση της οποίας το WBCSD και τα μέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροκίνηση σήμερα και αύριο παραδείγματα καλής εφαρμογής

Ηλεκτροκίνηση σήμερα και αύριο παραδείγματα καλής εφαρμογής Ηλεκτροκίνηση σήμερα και αύριο παραδείγματα καλής εφαρμογής Μαρία Ζαρκαδούλα Προϊσταμένη Τμήματος Περιβάλλοντος & Μεταφορών Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Ημερίδα: «Προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του έργου TREATISE

Παρουσίαση του έργου TREATISE Μεταφορές & Αειφορία Δυνατότητες, Κατευθύνσεις, Προοπτικές Ημερίδα Του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος TREATISE - Training of local Energy Agencies and

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές, στρατηγικές και µέτρα για τη διαχείριση της αστικής εφοδιαστικής

Πολιτικές, στρατηγικές και µέτρα για τη διαχείριση της αστικής εφοδιαστικής Πολιτικές, στρατηγικές και µέτρα για τη διαχείριση της αστικής εφοδιαστικής Δρ. Μαρία Μποϊλέ Διευθύντρια Ερευνών Πειραιάς, 22/09/2014 Στρατηγικός Σχεδιασµός Ανάπτυξη Περιβάλλον Ποιότητα ζωής & εύρυθµη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ)

ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) ΟΔΟΠΟΙΙΑ Ι: 3η Διάλεξη ΟΜΟΕ-Χ (Κριτήρια Ασφαλείας Ι, ΙΙ και ΙΙΙ) Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Υπεύθυνος Μαθήματος Γαλάνης Αθανάσιος Πολιτικός Μηχανικός PhD Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Παρουσίαση για το ISO 39001:2012 (Road Traffic Safety)...Making our world safer

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Eco-Driving. Οικονομική-Οικολογική. Οικολογική & Ασφαλής Οδήγηση. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΙΔΗΣ Τμήμα Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Eco-Driving. Οικονομική-Οικολογική. Οικολογική & Ασφαλής Οδήγηση. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΙΔΗΣ Τμήμα Περιβαλλοντικής Πολιτικής Eco-Driving Οικονομική-Οικολογική Οικολογική & Ασφαλής Οδήγηση ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΙΔΗΣ Τμήμα Περιβαλλοντικής Πολιτικής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας-ΚΑΠΕ Ημερίδα Μεταφορές & Αειφορία: Δυνατότητες, Κατευθύνσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) μέσα από την κύρια αποστολή του, την εκπαίδευση και την έρευνα, έχει συμβάλλει σημαντικά στην κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ Αδαμαντία Μπαλαφούτα Προϊσταμένη χειρουργικής κλινικής Γ.Ν. Κορίνθου Τα τελευταία χρόνια η οδήγηση ποδηλάτου έχει αυξηθεί µεταξύ των κατοίκων του αναπτυγµένου κόσµου. Λόγω της συνεχιζόµενης

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητική Έκθεση. Ακολουθεί η αιτιολόγηση των προτεινόμενων τροπολογιών.

Εισηγητική Έκθεση. Ακολουθεί η αιτιολόγηση των προτεινόμενων τροπολογιών. Εισηγητική Έκθεση Λόγω της παρατηρούμενης αύξησης των ποδηλατών, ιδίως στις πόλεις, κρίνεται αναγκαίο ο ισχύων Κ.Ο.Κ. να προσαρμοστεί και να επικαιροποιηθεί ώστε να ρυθμιστούν συνολικά τα ζητήματα που

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον:

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον: Ημερίδα με θέμα: Η κοινωνική οικονομία και επιχειρηματικότητα Τετάρτη 18 Μαρτίου Civitel Hotel Μαρούσι. ώρα 10:00 π.μ. Οργάνωση: ΑΠΟΣΤΟΛΗ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Εισήγηση με Θέμα: Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης 1. Κατηγοριοποίηση Οχημάτων για την Εφαρμογή των Μέτρων Η εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προϋποθέτει την κατηγοριοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ Ελληνική Λέσχη Περιήγησης και Αυτοκινήτου (ΕΛΠΑ) Εταιρεία Υποστήριξης Θυµάτων Τροχαίων Ατυχηµάτων (ΕΥΘΥΤΑ) Συµπόσιο Οδική Ασφάλεια και Τουρισµός 12 Μαΐου 2000 Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ ρ. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001)

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία για το χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως αστικής, μιας γραμμής ως

Διαβάστε περισσότερα

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Πίνακας περιεχομένων Ένα νέο πρότυπο ασφαλείας για τα παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. "Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη

Ημερίδα. Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη Ημερίδα "Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία (ΕΤΑΚ)" Αθήνα, Τετάρτη 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Για το Σ της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα