Νεότερες θεωρίες στην παθογένεια και πρόγνωση. προεκλαμψίας. Περίληψη ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. Εισαγωγή. I. Τα δύο στάδια της προεκλαμψίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νεότερες θεωρίες στην παθογένεια και πρόγνωση. προεκλαμψίας. Περίληψη ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. Εισαγωγή. I. Τα δύο στάδια της προεκλαμψίας"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 8, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2009 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Νεότερες θεωρίες στην παθογένεια και πρόγνωση της προεκλαμψίας Ελευθερία Λευκού 1, Μιχάλης Καλινδέρης 2, Απόστολος Μαμόπουλος 3, Beverley J. Hunt 1 1 Haematology Department Guy's and St Thomas' Hospital, King s College, London 2 Γυναικολογική Κλινική, «Μαμάτσειο» Γενικό Νοσοκομείο Κοζάνης 3 Γ' Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Αλληλογραφία: Δρ Eλευθερία Λευκού, Αιματολόγος Κρώμνης 42, 55131, Θεσσαλονίκη Τηλ: Περίληψη Η προεκλαμψία, ένα πολυσυστηματικό νόσημα της κύησης, επιπλέκει το 2-14% των κυήσεων και αφορά ιατρούς πολλών ειδικοτήτων. Η αιτιολογία της παραμένει άγνωστη, ενώ η αντιμετώπιση της συχνά είναι δύσκολη. Στο ανασκοπικό αυτό άρθρο αυτό παρουσιάζονται οι σύγχρονες θεωρίες πάνω στην παθογένεια και στην πρόγνωσή της και συζητείται η σχέση της με την ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης (IUGR), με τον κίνδυνο απώτερης καρδιαγγειακής νόσου στις μητέρες και στα παιδιά τους, αλλά και με τη θρομβοφιλία. Λέξεις κλειδιά: Προεκλαμψία, παθογένεια, IUGR, θρομβοφιλία, πρόγνωση Εισαγωγή Η προεκλαμψία είναι ένα πολυσυστηματικό σύνδρομο της κύησης, άγνωστης αιτιολογίας, που επιπλέκει το 2-14% όλων των κυήσεων και χαρακτηρίζεται από αύξηση της πίεσης 140/90mmHg μετά την 20η εβδομάδα κύησης και πρωτεϊνουρία ( 1+, ή πρωτεϊνουρία 300mg/24h) η οποία λύεται μετά τον τοκετό. Τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθούν οποιαδήποτε στιγμή μετά την 20η εβδομάδα κύησης ή μπορεί να ξεκινήσουν λίγες μέρες μετά τον τοκετό, ενώ πάντα λύονται λίγες μέρες έως εβδομάδες μετά την έξοδο του πλακούντα. Σήμερα είναι γενικά αποδεκτό ότι το κεντρικό σημείο στην παθογένεια της προεκλαμψίας είναι η δυσλειτουργία του πλακούντα. Το 1939 ο Ernest Pαge εισήγαγε την υπόθεση ότι η προεκλαμψία οφείλεται σε μειωμένη διείσδυση του πλακούντα. Από τότε πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η δυσλειτουργία του πλακούντα μπορεί να οφείλεται σε υποξία, σε οξειδωτικό stress, σε αλλαγή του σήματος των natural killer (ΝΚ) κυττάρων, σε συγκιοτιοσυγκρίμματα ή σε αλλαγή έκφρασης της αιμοξυγενάσης. Κανένας από αυτούς τους παράγοντες όμως δεν είναι καθολικά παρών σε όλες τις περιπτώσεις προεκλαμψίας. I. Τα δύο στάδια της προεκλαμψίας Η άποψη που επικρατεί σήμερα για την προεκλαμψία είναι το μοντέλο των δύο σταδίων. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία που προτάθηκε αρχικά από την ομάδα ερευνητών της Οξφόρδης το 1991 και υποστηρίχθηκε και επεκτάθηκε στη συνέχεια από τον EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 181

2 Νεότερες θεωρίες στην παθογένεια και πρόγνωση της προεκλαμψίας Λευκού και συν. (Roberts and Gammill,2005), η εκδήλωση της προεκλαμψίας γίνεται σε 2 στάδια. Το πρώτο στάδιο είναι η μειωμένη διείσδυση του πλακούντα και το δεύτερο η απάντηση της μητέρας μέσω της ενεργοποίησης των ενδοθηλιακών της κυττάρων. Σε καταστάσεις μειωμένης διείσδυσης του πλακούντα φαίνεται ότι απελευθερώνονται αδιευκρίνιστοι παράγοντες στην κυκλοφορία, οι οποίοι στη συνέχεια ενεργοποιούν το μητρικό ενδοθήλιο. Στη φυσιολογική κύηση τα κυτταροτροφοβλαστικά κύτταρα διεισδύουν αρχικά στο φθαρτό και στο μυομήτριο και στη συνέχεια ενδοαγγειακά, αντικαθιστώντας αρχικά το ενδοθήλιο και στη συνέχεια το μέσο χιτώνα των σπειροειδών αρτηριών. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η αύξηση της αιματικής ροής προς το έμβρυο. Το ενδοθήλιο αντικαθίσταται από τροφοβλαστικά κύτταρα τα οποία τείνουν να μιμηθούν τις ιδιότητες των ενδοθηλιακών κυττάρων. Στην περίπτωση όμως της προεκλαμψίας αυτός ο αγγειακός φαινότυπος δεν εκφράζεται και το μοντέλο της διείσδυσης είναι πολύ περισσότερο επιφανειακό. Υπάρχει ελάττωση της διείσδυσης των τροφοβλαστικών κυυτάρων στις σπειροειδείς αρτηρίες, ειδικά σε αυτές που βρίσκονται στο μυομήτριο. Ως συνέπεια αυτών των αλλαγών, η μειωμένη διείσδυση του πλακούντα προκαλεί σχετική υποξία. Διάφοροι παράγοντες έχουν προταθεί ως η ουσία που παράγεται από τον πλακούντα και επηρεάζει την αιματική ροή, την αρτηριακή πίεση και τη μητρική ενδοθηλιακή ενεργοποίηση (ECA). Αυτοί οι παράγοντες περιλαμβάνουν το οξειδωτικό stress, κυτταροκίνες (όπως TNF-a και IL-6), Insulin-like grouth factors, ενδοθηλίνη-1, μεταβολίτες του αραχιδονικού οξέος, αυτοαντισώματα κατά του υποδοχέα τύπου -1 της αγγειοτασίνης- II (ΑΤ1-ΑΑ) και αγγειογενετικοί παράγοντες. Πρόσφατα η προσοχή έχει στραφεί στους αγγειογενετικούς παράγοντες. Έχει προταθεί ότι η προεκλαμψία μπορεί να οφείλεται σε μια ανισορροπία μεταξύ προαγγειογενετικών παραγόντων (όπως VEGF) και αντιαγγειογενετικών παραγόντων (όπως ο διαλυτός fms-like tyrosine kinase, sflt-1 και διαλυτής ενδογλίνης-seng). O s-flt-1 είναι ένας ενδογενής αναστολέας τόσο του αγγειακού αυξητικού ενδοθηλιακού παράγοντα (Vascular endothelial growth factor- VEGF) όσο και του αιμοπεταλιακού αυξητικού παράγοντα (platelet growth factor- PGF), που ρυθμίζει την αγγειογένεση του πλακούντα, μέσω της παρεμπόδισης της αλληλεπίδρασης των VEGF και PGF με τους προαγγειογενετικούς τους υποδοχείς. Έχει δειχθεί ότι τα επίπεδα του sflt-1 στο πλάσμα των γυναικών με προεκλαμψία είναι ανεβασμένα σε σχέση με τις φυσιολογικές εγκυμοσύνες (Maynard et al., 2003). Όταν ο sflt-1 χορηγηθεί εξωγενώς μέσω γενετικού υλικού αδενοϊού σε εγκυμονούντα ποντίκια παρατηρείται μια αύξηση στην αρτηριακή πίεση και πρωτεϊνουρία, όπως επίσης και ελάττωση των παραγόντων VEGF and PGF όμοια με αυτά που παρατηρούνται στην προεκλαμψία(maynard et al., 2003; Lu et al., 2007). Μια άλλη παρατήρηση είναι ότι η έγχυση VEGF μετριάζει την αρτηριακή πίεση και τη νεφρική δυσλειτουργία που παρατηρείται σε εγκυμονούντα ποντίκια με υπερέκφραση του sflt- 1(Li et al., 2002). Επίσης έρευνα σε ποντίκια και πιθήκους έδειξε ότι η μητροπλακουντιακή ισχαιμία αυξάνει το sflt-1 στο πλάσμα και στον πλακούντα και ελαττώνει τα επίπεδα των VEGF και PGF(Gilbert et al., 2007). Η ενδογλίνη (Eng) είναι ένα συστατικό του μετατρεπτικού αυξητικού παράγοντα-β (transforming growth factor-tgf-b), ο οποίος είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται κατά την υποξία και σχετίζεται με κυτταρική αναπαραγωγή και έκφραση του ΝΟ (Levine et al., 2006). Η διαλυτή Eng (seng) έχει αποδειχτεί ότι δρα ως αντιαγγειογενετικός παράγοντας, προφανώς μέσω της αναστολής του TGFb1(Levine et al., 2006). Πρόσφατες εργασίες σε ποντίκια έδειξαν ότι η seng εμποδίζει in vitro την δομή των ενδοθηλιακών κυττάρων οδηγώντας σε εμβρυϊκή υπολειπόμενη ανάπτυξη(fgr) και σε ένα σύνδρομο όμοιο με την προεκλαμψία (Venkatesha et al., 2006). Πρόσφατα η seng έχει προταθεί ως δείκτης της προεκλαμψίας (Masuyama et al., 2007). Ανεξάρτητα από το ποιος παράγοντας είναι υπεύθυνος για την ενεργοποίηση των ενδοθηλιακών κυττάρων (ECA), όταν η τελευταία εγκατασταθεί προκαλεί απελευθέρωση και προσκόλληση μεγάλου αριθμού φλεγμονωδών μορίων στο ενδοθήλιο, με αποτέλεσμα μετατροπή του φαινότυπου του ενδοθηλίου από αντιθρομβωτικό σε θρομβωτικό. Αυτό επιτυγχάνεται με τη μείωση της παραγωγής της προστακυκλίνης και του νιτρικού οξειδίου που έχουν αγγειοδιασταλτική και αντιαιμοπεταλιακή δράση. Η παραγωγή της ενδοθηλίνης προκαλεί αρνητική παλίνδρομη ρύθμιση (negative feetback) των αντιπηκτικών παραγόντων, λόγω της μειωμένης παραγωγής της θρομβομοντουλίνης (trombomodilin). Έχει προταθεί ότι η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία που παρατηρείται στην προεκλαμψία είναι μέρος μιας ευρύτερης φλεγμονώδους απάντησης και ότι η μειωμένη διείσδυση του πλακούντα δεν είναι απαραίτητα το μοναδικό έναυσμα(redman et al., 1999). Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία η εγκυμοσύνη 182

3 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 8, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2009 φυσιολογικά προκαλεί μια φλεγμονώδη απάντηση, όπως φαίνεται από τις αλλαγές που παρατηρούνται στα κοκκιοκύτταρα και μονοκύτταρα. Κατά τη διάρκεια της προεκλαμψίας παρατηρείται αυξημένη παραγωγή αιμοπεταλίων, ουδετερόφιλων και μονοκυττάρων, καθώς και αυξημένη απελευθέρωση μικροσωματιδίων (microparticles), σε σχέση με τη φυσιολογική κύηση. Ίσως αυτές οι φλεγμονώδης αλλαγές να είναι μια απάντηση στην παρουσία των εμβρυϊκών ή πατρικών αντιγόνων. Εάν αυτή η θεωρία ισχύει, τότε οι διαταραχές του ανοσορρυθμιστικού μηχανισμού πάνω στην εμβρυοπλακουντιακή επιφάνεια μπορούν να δράσουν και να προκαλέσουν το έναυσμα της προεκλαμψίας. Στην προεκλαμψία παρατηρείται μία ελάττωση στην έκφραση του HLA-G (που είναι πολύ σημαντικό στην αναγνώριση από τον πλακούντα ξένων αντιγόνων), και μία ανώμαλη απαντητικότητα των μητρικών λεμφοκυττάρων στα εμβρυϊκά κύτταρα. Τα μικροσωματίδια είναι τεμάχια - κομμάτια των κυτταρικών μεμβρανών που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία ως αποτέλεσμα της κυτταρικής ενεργοποίησης ή απόπτωσης, και έχουν προπηκτικό δράση. Τα μικροσωματίδια στην κύηση προέρχονται από διάφορα κύτταρα, αλλά ο κύριος πληθυσμός τους προέρχεται από τα αιμοπετάλια. Έχει αποδειχτεί in vitro ότι κυστίδια που προέρχονται από τις συγκυτιοτροφοβλαστικές μικρολάχνες (STBM), καταστέλλουν τον πολλαπλασιασμό των ενδοθηλιακών κυττάρων (Redman et al., 1999). Τα STBM επίσης in vitro, φαίνεται ότι επηρεάζουν την ενδοθηλιακή κυτταρικά εξαρτώμενη, αρτηριακή διαστολή. Στην προεκλαμψία ο αριθμός των STBM που ανιχνεύονται στην κυκλοφορία είναι σημαντικά αυξημένος σε σχέση με αυτόν των φυσιολογικών κυήσεων. II. Σχέση μεταξύ προεκλαμψίας και ενδομήτριας καθυστέρησης της ανάπτυξης - IUGR (ή αλλιώς εμβρυϊκής υπολειπόμενης ανάπτυξης, FGR) Η πλακουντιακή δυσλειτουργία μπορεί να οδηγήσει είτε σε ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης, είτε σε προεκλαμψία. Αυτό που δεν είναι κατανοητό είναι γιατί ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν μόνο εμβρυϊκή (FGR) υπολειπόμενη ανάπτυξη, ενώ άλλες εμφανίζουν μαζί και προεκλαμψία. Έχει υποτεθεί ότι το μητρικό σύνδρομο της προεκλαμψίας συμβαίνει σε γυναίκες που έχουν «ιδιοσυστατικούς παράγοντες» (γενετικούς, περιβαλλοντολογικούς, διαιτητικούς, κ.ά), και δεν οφείλεται μόνο στη μειωμένης πλακουντιακή διείσδυση (Irgens et al., 2001). Έχει προταθεί ότι οι ιδιοσυστατικοί αυτοί παράγοντες ενεργούν ως εκλυτικοί παράγοντες του μητρικού συνδρόμου της προεκλαμψίας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται διάφοροι διαιτητικοί παράγοντες, μεταβολικές καταστάσεις (όπως διαβήτης, αντίσταση ινσουλίνης, υπερουριχαιμία), παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο, έλλειψη φυλλικού οξέος, υπερομοκυστεϊναιμία, υπερλιπιδαιμία (με αυξημένα τριγλυκερίδια, ελεύθερα λιπαρά οξέα και LDL χοληστερόλη), μειωμένη HDL, έλλειψη βιταμινών D από τη μητέρα, ή θρομβοφιλία. Οι παράγοντες αυτοί προκαλούν ενεργοποίηση των μητρικών ενδοθηλιακών κυττάρων (ECA) και μπορεί με τον τρόπο αυτό να συνεισφέρουν στην εξέλιξη ή και στη σοβαρότητα της προεκλαμψίας. III. Σχέση της προεκλαμψίας με τον κίνδυνο απώτερης καρδιαγγειακής νόσου στις μητέρες και στα παιδιά τους Παρότι η προεκλαμψία και η εμβρυϊκή υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της κύησης, έχει δειχθεί ότι έχουν και απώτερα αποτελέσματα. Γυναίκες που εμφάνισαν προεκλαμψία ή απέκτησαν παιδί με υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) εμφανίζουν 2-8 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα αρτηριοσκληρυντικής καρδιαγγειακής νόσου στην μετέπειτα ζωή τους (Barker, 1992; Magnussen et al., 2007; Rasmussen and Irgens, 2008). Η φυσική σχέση της προεκλαμψίας και της στεφανιαίας νόσου δεν είναι πλήρως γνωστή. Είναι άραγε η προεκλαμψία η αιτία που προκαλεί τη μεταγενέστερη καρδιαγγειακή νόσο ή μήπως η προεκλαμψία και η αθηροσκλήρυνση έχουν κοινή προέλευση; Έχει επίσης δειχθεί ότι όσο πιο πρώιμη είναι η προεκλαμψία στην κύηση τόσο σοβαρότερη είναι η απώτερη αθηρωματική καρδιαγγειακή νόσος. Γυναίκες με προεκλαμψία πριν την 37η εβδομάδα κύησης έχουν 8 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα καρδιαγγειακών θανάτων σε σχέση με γυναίκες με φυσιολογική εγκυμοσύνη 14 χρόνια αργότερα (Barker, 1992; Irgens et al., 2001; Magnussen et al., 2007; Rasmussen and Irgens, 2008; Berends et al., 2008). Σε μεγάλο αριθμό επιδημιολογικών μελετών έχει δειχτεί ότι η εμβρυϊκή υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) έχει και απώτερα αποτελέσματα στην ενήλικη ζωή, όπως παχυσαρκία, υπέρταση, υπερχολιστεριναιμία, καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη τύπου II (Barker, 1992; Irgens et al., 2001; Magnussen et al., 2007). Πρόσφατη μελέτη έδειξε θετική σχέση μεταξύ των EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 183

4 Νεότερες θεωρίες στην παθογένεια και πρόγνωση της προεκλαμψίας Λευκού και συν. επιπέδων των τριγλυκεριδίων, της χοληστερόλης, της LDL, της μέσης συστολικής αρτηριακής πίεσης και της μετέπειτα εξέλιξης της προεκλαμψίας (Magnussen et al., 2007). Οι συγγραφείς κατέληξαν ότι η ύπαρξη προδιαθεσικών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου πριν την εγκυμοσύνη, προδιαθέτουν στην εκδήλωση προεκλαμψίας. Μία πρόσφατη επίσης μελέτη από τη Γερμανία έδειξε ότι ποσοστό χρόνιας υπέρτασης ήταν σημαντικά ανώτερο μεταξύ των γυναικών με ιστορικό προεκλαμψίας (46.7%) ή και μόνο με ενδομήτρια εμβρυϊκή καθυστέρηση (8.9%) σε σχέση με φυσιολογικές κυήσεις(berends et al., 2008). Γυναίκες με προεκλαμψία και ενδομήτρια εμβρυϊκή καθυστέρηση που έχουν χρόνια υπέρταση στον μετέπειτα έλεγχο, παρουσιάζουν αυξημένη πάχυνση του μέσου καρωτιδικού χιτώνα, γεγονός που προδιαθέτει σε αθηροσκλήρυνση(irgens et al., 2001). Γυναίκες με προηγηθείσα προεκλαμψία εμφανίζουν σημαντικά αυξημένα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, περιφέρεια μέσης, δείκτη μάζας σώματος (BMI) και αυξημένη συχνότητα μεταβολικού συνδρόμου, σε σχέση με φυσιολογικές γυναίκες (Barker, 1992; Irgens et al., 2001). Όλες αυτές οι μελέτες ανέδειξαν ότι διάφοροι γενετικοί, περιβαλλοντολογικοί και κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες μπορούν να παίξουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της προεκλαμψίας και της μετέπειτα καρδιαγγειακής νόσου. IV. Νεότερες τροποποιήσεις των θεωριών παθογένεσης της προεκλαμψίας Ο αρχικός παράγοντας που ευθύνεται για την προεκλαμψία παραμένει ακόμη άγνωστος και διαρκώς νέες θεωρίες προτείνονται. Πολύ πρόσφατα προτάθηκε ότι η πρώιμη (πριν 34η εβδομάδα κύησης) και η όψιμη προεκλαμψία (μετά την 34η εβδομάδα) είναι δύο διαφορετικές κλινικές οντότητες, με διαφορετική παθογένεια, προέλευση, αιτιολογία, βαρύτητα και κλινική έκφραση(rasmussen and Irgens, 2008). Είναι γενικά αποδεκτό ότι η εμβρυϊκή υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) σχετίζεται περισσότερο με τη σοβαρή, παρά με την ήπια υπέρταση κύησης. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία η πρώιμη προεκλαμψία σχετίζεται με μειωμένη πλακουντιακή διείσδυση, αλλά η όψιμη προεκλαμψία όχι, γεγονός που καταδεικνύει τη διαφορετική γενετική προέλευση τους. Ο Huppetz (Huppetz, 2008) σε ένα πρόσφατο άρθρο αμφισβήτησε την πλακουντιακή προέλευση της προεκλαμψίας και πρότεινε ότι η προεκλαμψία είναι ένα σύνδρομο που αρχίζει πριν τη δημιουργία του πλακούντα. Πρότεινε ότι ένα αρχικό αίτιο οδηγεί στη διαταραχή της ανάπτυξης και διαφοροποίησης της συγκυοτροφοβλαστικής λάχνης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη συστηματική φλεγμονώδη απάντηση της μητέρας και την απελευθέρωση νεκρωτικών και απονεκρωτικών μορίων. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία η εμβρυϊκή υπολειπόμενη ανάπτυξη (FGR) είναι αποτέλεσμα της εξω-λαχνικής διείσδυσης της τροφοβλάστης. Σύμφωνα με αυτή τη νέα θεωρία η προεκλαμψία και η καθυστέρηση της ενδομήτριας ανάπτυξης έχουν διαφορετική προέλευση. Άλλοι ερευνητές που έχουν εργαστεί πάνω σε ανάλυση του γονιδιώματος των τρωκτικών έδειξαν ότι η αυτόματη διαφοροποίηση των αρχέγονων τροφοβλαστικών κυττάρων συνδέεται με την απόκτηση ενός ρυθμιστικού προγράμματος γονιδιακής έκφρασης, παρόμοιου με αυτού των ενδοθηλιακών κυττάρων (Sood et al., 2006). Αυτό το πρόγραμμα είναι παρόμοιο μεταξύ ποντικών και ανθρώπων. Κατέδειξαν επιπλέον ότι τα τροφοβλαστικά κύτταρα αντιλαμβάνονται, μέσω της έκφρασης των ενεργοποιημένων υποδοχέων πρωτεασών, την παρουσία ενεργοποιημένων παραγόντων πήξης. Η κατάληψη αυτών των υποδοχέων οδηγεί σε ειδικές κυτταρικές μεταβολές. Αυτές οι παρατηρήσεις οδήγησαν στο να καθοριστούν υποψήφια εμβρυϊκά γονίδια τα οποία είναι δυνητικά μετατροπείς του κινδύνου εμφάνισης προεκλαμψίας. Η ύπαρξη τέτοιων γονιδίων στο έμβρυο μπορεί να οδηγήσει σε αλληλεπίδραση μεταξύ μητρικών παραγόντων και γονιδίων τοπικά στον πλακούντα, με τελικό αποτέλεσμα πλακουντιακή ανεπάρκεια.. Είναι λοιπόν πιθανόν η προεκλαμψία να μην οφείλεται μόνο σε μητρικά αίτια, αλλά επίσης και σε εμβρυϊκά γονίδια. V. Πρόγνωση της προεκλαμψίας Επειδή ακριβώς ο εκλυτικός- παθογενετικός παράγοντας της προεκλαμψίας δεν είναι γνωστός σήμερα, δεν υπάρχει και ξεκάθαρη στρατηγική για την πρόγνωσή της. Για αυτό το λόγο η έρευνα στρέφεται στα πρώιμα στάδια της νόσου. Η υπερουριχαιμία αναγνωρίζεται σήμερα ως δείκτης σοβαρής προεκλαμψίας και σχετίζεται με τη σοβαρότητα των ιστολογικών νεφρικών ευρημάτων και κλινικά με κακή πρόγνωση για το έμβρυο(chappell et al., 2002). Δυστυχώς όμως έχει χαμηλή αρνητική προγνωστική αξία. Το Doppler της μητριαίας αρτηρίας μεταξύ της 20ης - 24ης εβδομάδας εντοπίζει τις γυναίκες με 184

5 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 8, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2009 αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν επιπλοκές της κύησης(papageorgiou et al., 2001). Η παρουσία αμφοτερόπλευρων αιχμών στο Doppler της μητριαίας αρτηρίας μεταξύ της 20ης - 24ης εβδομάδας, αναδεικνύει τις εγκυμοσύνες που μπορεί να επιπλακούν με προεκλαμψία ή FGR, έχει όμως μεγάλο ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων. Η συσχέτιση μεταξύ της αυξημένης μητριαίας αρτηριακής αντίστασης και του υψηλού κινδύνου προεκλαμψίας και/ή FGR, πρώτα καταδείχθηκε στο τέλος του δεύτερου τριμήνου, και πιθανά αντανακλά τη διαδικασία διείσδυσης της τροφοβλάστης στις σπεροειδείς αρτηρίες (Papageorgiou et al., 2001). Άλλες μελέτες έδειξαν ότι ήδη από την 12η-16η εβδομάδα κύησης η παρουσία αμφοτερόπλευρων αιχμών στο Doppler επίσης σχετίζεται με την απώτερη ανάπτυξη προεκλαμψίας ή FGR. Με ένα ποσοστό λάθους 5% οι μετρήσεις του Doppler της μητριαίας αρτηρίας στο πρώτου τριμήνου, καταδεικνύουν το 50-60% των γυναικών που θα αναπτύξουν σοβαρή προεκλαμψία. Μία μελέτη πρότεινε έναν αλγόριθμο πλακουντιακών και ενδοθηλιακών δεικτών στις w/k κύησης, με σκοπό την πρόβλεψη της ανάπτυξης προεκλαμψίας(chappell et al., 2002). Σε αυτή τη μελέτη ο λόγος PAI-1/ PAI-2 ήταν 45% υψηλότερος στην FGR ομάδα (95% CΙ, 15-82%) και 85% υψηλότερος στις προεκλαμπτικές κυήσεις (95% CL, %), σε σχέση με φυσιολογικές κυήσεις. Αυτή η μελέτη πρότεινε 6 δείκτες ως δυνητικούς προγνωστικούς παράγοντες: την HDL χοληστερόλη, το λόγο PAI-1-1/PAI-2, τη λεπτίνη και τον πλακουντιακό αυξητικό παράγοντα (PIGF). Τα αυξημένα επίπεδα Fms-like tyrosine kinase (sflt-1) και μειωμένα επίπεδα διαλυτού πλακουντιακού αυξητικού παράγοντα (PIGF), έχει καταδειχθεί ότι αποτελούν προγνωστικούς δείκτες μετέπειτα ανάπτυξης προεκλαμψίας ακόμη και 5 εβδομάδες πριν (Gilbert et al., 2007). Παρ' όλα αυτά όμως αυτοί οι δείκτες έχουν περιορισμένη χρησιμότητα και χαμηλή προγνωστική αξία επειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο λίγες εβδομάδες πριν την έναρξη της νόσου και επίσης δεν έχουν μεγάλη ειδικότητα αφού ανευρίσκονται θετικοί και σε περίπτωση μόνο IUGR νεογνών. Πιο πρόσφατα η διαλυτή ενδογλίνη (seng) έχει προταθεί ως δείκτης για την πρόληψη της PET(Levine et al., 2006). Έχει δειχθεί ότι ή seng είναι αυξημένη ήδη 2 με 3 μήνες πριν την ανάπτυξη της προεκλαμψίας(levine et al., 2006; Venkatesha et al., 2006; Masuyama et al., 2007). Άλλος δείκτης που έχει προταθεί για να προληφθεί η PET από το πρώτο τρίμηνο είναι η πλακουντιακή πρωτεΐνη 13 (PP13) PAPP-A και η μακρά πεντραξίνη-3 (long pentraxin 3- PTX3). Όλοι αυτοί οι δείκτες χρειάζεται να εκτιμηθούν περισσότερο στο μέλλον. VI. Θρομβοφιλία και PET 1. Επίκτητη Θρομβοφιλία Εδώ και αρκετό καιρό έχει δειχτεί ότι γυναίκες με αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα έχουν προδιάθεση για προεκλαμψία και FGR. Μάλιστα η ανάπτυξη PET ή FGR πριν την 34 εβδ. κύησης σε γυναίκες με θετικά αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα αποτελεί πλέον διαγνωστικό κριτήριο για το μαιευτικό αντιφωσφολιπιδιακό σύνδρομο. Άλλες επίκτητες καταστάσεις που προδιαθέτουν σε θρόμβωση όπως η μυελοπαραγωγική νόσος, επίσης πιθανόν να προδιαθέτουν σε εμφάνιση προεκλαμψίας. 2.Κληρονομική θρομβοφιλία Η σχέση μεταξύ της προεκλαμψίας και της κληρονομικής θρομβοφιλίας αρχικά αναφέρθηκε από τον Dekker et al. το 1995, που πρότεινε ότι η μητρική θρομβοφιλία μπορεί να ενεργήσει ως γενετήσιος προδιαθεσιακός παράγοντας για την ανάπτυξη της προεκλαμψίας. Από τότε ένας μεγάλος αριθμός αναδρομικών και προοπτικών μελετών έχει εξετάσει τη σχέση μεταξύ της φορείας διαφόρων τύπων γενετικών μεταλλάξεων που προκαλούν θρομβοφιλία και προεκλαμψίας. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών παραμένουν αντιφατικά. Μία μεταανάλυση όλων αυτών των μελετών πρότεινε ότι μόνο η ύπαρξη της μετάλλαξης του παράγοντα V Leiden (FVL) σχετίζεται με ένα μικρό κίνδυνο ανάπτυξης προεκλαμψίας (odds ratio, 1.18; 95% confidence interval, 1.14 to 2.87). Από ό,τι φαίνεται από όλες αυτές τις μελέτες, είναι πιθανόν ότι οι γυναίκες με γενετική θρομβοφιλία εμφανίζουν πιο σοβαρής μορφής προεκλαμψία, αλλά όμως ότι η θρομβοφιλία αυτή καθεαυτή δεν προκαλεί από μόνη της την προεκλαμψία. Συμπερασματικά, η προεκλαμψία, η συχνότερη επιπλοκή της κύησης, αποτελεί ακόμη πεδίο έντονης έρευνας και συζήτησης, καθώς δεν είναι γνωστή η ακριβής αιτιολογία της. Οι μελέτες επικεντρώνονται κυρίως στα αρχικά στάδια της νόσου, καθώς ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισής της είναι η ανεύρεση τρόπων πρόληψής της. EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 185

6 Νεότερες θεωρίες στην παθογένεια και πρόγνωση της προεκλαμψίας Λευκού και συν. New insights into pathogenesis and prognosis of preeclampsia Lefkou E. 1, Kalinderis M. 2, Mamopoulos A. 3, Hunt J. B. 1 1 Haematology Department Guy's and St Thomas' Hospital, King s College, London 2 Dept. of Obstetrics, «Μamatsio» General Hospital, Kozanis 33rd Dept. of Obstetrics, Aristotle University of Thessaloniki, Hippokratio Hospital of Thessaloniki Correspondence: Eleftheria Lafkou, Kromnis 42, 55121, Kalamaria, Thessaloniki Tel Summary Preeclampia, a multisystem pregnancy syndrome, affects 2-14% of all pregnancies, and doctors of several specialties. Aetiology remains uncertain and the therapy is often difficult. In this review article we present the current theories on its pathogenesis and prognosis and we discuss its relation with Intrauterine growth restriction (IUGR), the risk of developing late heart disease in mothers and children, and the thrombophilia. Key words: Preeclampisa, pathogenesis, IUGR, thrombophilia, prognosis Βιβλιογραφία Barker, D.J.B. ed. (1992) Fetal and infant origins of adult disease. London: BMJ Publishing Group, Berends, A.L., de Groot, C.J.M., Sijbrands, E.J. et al. (2008) Shared constitutional risks for maternal vascular-related pregnancy complications and future cardiovascular disease. Hypertension, 51, Chappell, L.C., Seed, P.T., Briley, A. et al. (2002) A longitudinal study of biochemical variables in women at risk of preeclampsia. Am. J. Obstet. Gynecol. 187, Gilbert, J.S., Babcock, S.A. and Granger, J.P. (2007) Hypertension Produced by Reduced Uterine Perfusion in Pregnant Rats Is Associated With Increased Soluble Fms-Like Tyrosine Kinase-1 Expression. Hypertension, 50, Huppetz, B.(2008) Placental Origins of Preeclampsia: Challenging the Current Hypothesis. Hypertension, 51, Irgens, H.U., Reisaeter, L., Irgens, L.M. and Lie, R.T.(2001) Long term mortality of mothers and fathers after pre-eclampsia: population based cohort study. BMJ 323, Levine, R.J., Lam, C., Qian, C. et al. (2006) Soluble endoglin and other circulating antiangiogenic factors in preeclampsia. N. Engl. J. Med. 355, Magnussen, E.B., Vatlen, L.J., Lund-Nilsen, T.I. et al. (2007) Pregnancy cardiovascular risk factors as predictors of pre-eclampsia: Population based cohort study.bmj. 225, Masuyama, H., Nakatsukasa, H., Takamoto, N. and Hiramatsu, Y. (2007) Correlation between soluble endoglin, vascular endothelial growth factor receptor-1 and adipocytokines in preeclampsia. J. Clin. Endocrinol. Metab. 92, Maynard, S.E., Min, J.Y., Mercham, J. et al. (2003) Excess placental soluble fms-like tyrosine kinase 1 (sflt-1) may contribute to endothelial dysfunction, hypertension, and proteinuria in preeclampsia. J. Clin Invest. 111, Papageorgiou, A.T., Yu, C.K., Bindra, R. et al. (2001) Multicenter screening for pre-eclampsia and fetal growth restriction by transvaginal uterine artery Doppler at 23 weeks of gestation. Ultrasound Obstet. Gynecol. 18, Rasmussen, S. and Irgens, L.M.(2008) History of fetal growth restriction is more strongly associated with severe rather than milder pregnancy-induced hypertension. Hypertension, 51, Redman, C.W., Sacks, G.P. and Sargent, I.L.(1999) Preeclampsia: an excessive maternal inflammatory response to pregnancy. Am. J. Obstet. Gynecol. 180, Roberts, J.M. and Gammill, H.S. (2005) Preeclampsia: Recent insights. Hypertension, 46, Sood, R., Kalloway, S., Mast, A.E. et al. (2006) Fetomaternal cross talk in the placental vascular bed: control of coagulation by trophoblast cells. Blood, 8, Venkatesha, S., Toporsian, M., Lam, C. et al. (2006) Soluble endoglin contributes to the pathogenesis of preeclampsia. Nat. Med. 12, ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 14/06/2009 ΕΓΙΝΕ ΑΠΟΔΕΚΤΗ 25/08/

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρακόπουλος Νικόλαος Νεφρολόγος Γ. Ν. Κομοτηνής

Σωτηρακόπουλος Νικόλαος Νεφρολόγος Γ. Ν. Κομοτηνής Σωτηρακόπουλος Νικόλαος Νεφρολόγος Γ. Ν. Κομοτηνής ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Ιδιοπαθής ή Δευτεροπαθής Χρόνια Υπέρταση Εμφάνιση 1,5 μήνα μετά τον τοκετό (~ 3% των κυήσεων) 20-25% Προεκλαμψία

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 14 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 14 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 14 o ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΗ ΠΡΟΕΚΛΑΜΨΙΑ Συγγραφέας: Τούλιος Γεώργιος* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. * Associate editor, reviewer. Περίληψη: Η προεκλαμψία είναι μία σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ Καθ έξιν αποβολές ορίζονται ως η απώλεια τριών ή περισσοτέρων διαδοχικών κυήσεων. Καθ έξιν αποβολές είναι μια ετερογενής κατάσταση που έχει πολλά πιθανά αίτια, ενώ πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ. ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ. ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ Σήμερα ο όρος θρομβοφιλία χρησιμοποιείται για να δηλώσει την τάση για θρόμβωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος

Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος Μελέτη αγγειακής λειτουργίας γυναικών σε πρώιμη εμμηνοπαυσιακή περίοδο - Κλινική σημασία και ρόλος γενετικών πολυμορφισμών οιστρογονικών υποδοχέων Άρης Μπεχλιούλης, MD Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Ο σχηματισμός του πλακούντα Ο ώριμος πλακούντας Μακροσκοπικές αλλοιώσεις σε συνήθεις παθήσεις Αγάθη Κόνδη-Παφίτη,, Παθολογοανατόμος Email: akondi@med.uoa.gr Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Είναι όργανο που αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί 22 ο Συνέδριο ΔΕΚΕ, Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2008 Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Γεώργιος Γιαννόγλου Καθηγητής Καρδιολογίας Ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο Δίαιτα Κάπνισμα Οινόπνευμα Ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Παχυσαρκία Σακχαρώδης διαβήτης Υπερτροφία

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Ενδομήτρια θρέψη IUGR. Ενδομήτρια υποθρεψία. Η αρχή το ήμισυ του παντός Πώς η ενδομήτρια ζωή καθορίζει την εξωμήτρια πορεία

Ενδομήτρια θρέψη IUGR. Ενδομήτρια υποθρεψία. Η αρχή το ήμισυ του παντός Πώς η ενδομήτρια ζωή καθορίζει την εξωμήτρια πορεία Η αρχή το ήμισυ του παντός Πώς η ενδομήτρια ζωή καθορίζει την εξωμήτρια πορεία Επίδραση της ενδομήτριας ζωής στην μετέπειτα εμφάνιση του Μεταβολικού συνδρόμου Δρ. Χρ. Κανακά Gantenbein Αναπληρώτρια Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου;

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ. 239-244, 2004 ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; Ευάγγελος Δρίζης, Νικόλαος Πράπας, Αλέξιος Παπανικολάου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές

Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές Αρτηριακή - Φλεβική θρόµβωση Οµοιότητες και διαφορές Δρ Ελευθερία Λευκού, Αιματολόγος Επιμελήτρια Β Ιπποκράτειο Γ.Ν.Θ Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Θρόμβωση στο Guy s & St Thomas Hopsital, London UK Δομή

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Κύηση. Βογιατζής Ιωάννης. «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη»

Υπέρταση και Κύηση. Βογιατζής Ιωάννης. «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη» Υπέρταση και Κύηση «Διαχείριση παραγόντων κινδύνου αθηροσκλήρωσης και καρδιολογικών προβλημάτων στην Εγκυμοσύνη» Βογιατζής Ιωάννης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Βέροιας Αρτηριακή Υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών

Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών 32 Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΑΡΓΙΩΤΑ Λέκτορας Ενδοκρινολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι μικρο- και μάκρο- αγγειακές επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη αποτελούν την κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι Β Προβλήματα Φαινότυπος Β(Α): ασθενής αντίδραση με αντι-α, έντονη αντίδραση με αντι-β, και ο ορός αντιδρά με ερυθρά Α₁. Ο αντιορός Α περιέχει τον κλώνο ΜΗΟ4? Επίκτητος Β φαινότυπος: έντονη αντίδραση με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Parabensfree.gr. Πως κληρονομείται Αυτοσωμικό υπολειπόμενο

Parabensfree.gr. Πως κληρονομείται Αυτοσωμικό υπολειπόμενο Parabensfree.gr Τι είναι η κυστική ίνωση Η κυστική ίνωση είναι μια ασθένεια που οφείλεται σε μεταβολές μιας πρωτεΐνης που ρυθμίζει τη μεταφορά των αλάτων (ιόντων χλωρίου και νατρίου) στις μεμβράνες των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΙΙ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΙΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΙΙ Γεννήσεις Βρεφών Με Χαμηλό ΣΒ Αιτίες πρόωρος τοκετός, αργός προγεννητικός ρυθμός ανάπτυξης ή συνδυασμός και των δύο μικρές ηλικίες της εγκύου, οι πολύδυμες κυήσεις, προηγούμενα

Διαβάστε περισσότερα

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ 30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Πριν από τις 37 εβδομάδες της κύησης Επώδυνες ψηλαφητές συστολές της μήτρας (διάρκειας > 30 sec έκαστη, τουλάχιστον 4 συστολές κάθε 20 min) Αλλαγές του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008 Ορισμοί Γενετική: μελέτη της κληρονομικότητας και των παραλλαγών της Ιατρική γενετική: η γενετική του ανθρώπινου είδους Κλινική γενετική:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεώρηση των κυήσεων υψηλού κινδύνου

Σύγχρονη θεώρηση των κυήσεων υψηλού κινδύνου Σύγχρονη θεώρηση των κυήσεων υψηλού κινδύνου Ε. Ε. Σαλαμαλέκης Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Ιανουάριος, 2011 Εισαγωγή Κυήσεις υψηλού κινδύνου Ορισμός Κύηση στην οποία η πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Διαχειριση Προεκλαμψιας

Διαχειριση Προεκλαμψιας Διαχειριση Προεκλαμψιας Ορισμος Προεκλαμψια :Νεα εμφανιση υπερτασης ( συστολικη πιεση > 140 ή διαστολικη πιεση > 90 mmhg) και πρωτεινουριας (>300 mg / 24 h) μετα τις 20 / 40 σε μια γυναικα χωρις ιστορικο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 15 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΛΙΠΙΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ 18-20 Οκτωβρίου 2012 Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα www.eelia.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Καρδιαγγειακές Παθήσεις Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide 1 HIV/AIDS 5 Pulmonary disease 7 Injuries 9 Cancer 13 Infectious and parasitic diseases 19 Cardiovascular disease*

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα