Υέρουσα Ικανότητα Σουριστικής Ανάπτυξης νήσου ΚΩ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υέρουσα Ικανότητα Σουριστικής Ανάπτυξης νήσου ΚΩ"

Transcript

1 Υέρουσα Ικανότητα Σουριστικής Ανάπτυξης νήσου ΚΩ ΛΑΓΟ ΔΗΜΗΣΡΙΟ Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΔΙΑΚΟΜΙΦΑΛΗ ΜΙΦΑΛΗ Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Λογιστικής ΤΕΙ Ηπείρου Περίληψη: Σκοπός της έρευνας είναι να αναλύσει την προσέγγιση των ορίων ανάπτυξης του τουρισμού όπως αυτά προσεγγίζονται και αξιολογούνται μέσω του μεθοδολογικού εργαλείου της φέρουσας ικανότητας τουριστικής ανάπτυξης σε τοπική κλίμακα. Η περιοχή μελέτης που διερευνήθηκε η εφαρμογή της φέρουσας ικανότητας είναι το νησί Κως της Δωδεκανήσου. Το μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό των ορίων της τουριστικής ανάπτυξης είναι και η φέρουσα ικανότητα τουρισμού. Η αειφορία έχει γίνει σημαντικό θέμα πολιτικής στον τομέα του τουρισμού, που προκαλεί μια αυξανόμενη συζήτηση και κριτική και μια αυξανόμενη ανάγκη να κατανοηθεί η φύση των ορίων ανάπτυξης. Η Φέρουσα Ικανότητα εκτιμάται μέσα από την ερμηνεία πολλών δεικτών που προσδιορίζουν το μέγιστο βαθμό τουριστικής φόρτισης μιας περιοχής. Από τη μελέτη των Δεικτών ΦΙΤΑ που εκτιμήθηκαν ανά Δήμο και Δημοτικό διαμέρισμα προέκυψε ότι η περιοχή μελέτης έχει υψηλό επίπεδο της τουριστικής ανάπτυξης που πλησιάζει τα όρια κορεσμού σε ορισμένες περιπτώσεις και υποδηλώνει ότι υπάρχουν προβλήματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ανασταλτικοί παράγοντες στη μελλοντική τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. Η εργασία καταλήγει στην πρόταση συγκεκριμένων μέτρων, όπως πρακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων μέσω ενός μηχανισμού δράσεων που συνδέει την ανάπτυξη ολοκληρωμένων πολιτικών παρέμβασης και την εισαγωγή δέσμης κινήτρων υποστήριξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, με σκοπό την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος που πρέπει να αποτελεί την κατευθυντήρια πολιτική σε τοπικό επίπεδο. Λέξεις κλειδιά: αειφόρος ανάπτυξη, φέρουσα ικανότητα τουρισμού, νήσος Κω

2 1. ΕΙΑΓΩΓΗ Οι επιπτώσεις του τουρισμού έχουν λάβει αυξημένη προσοχή σε πραγματείες και μελέτες σχετικής ανάπτυξης τις τελευταίες δεκαετίες,. Η βιομηχανία έχει τεράστια ικανότητα για να παράγει ανάπτυξη σε περιοχές τουριστικού προορισμού. Από την άλλη πλευρά, οι αυξανόμενες επιπτώσεις της έχουν οδηγήσει σε ένα φάσμα προφανών και πιθανών προβλημάτων και περιβαλλοντικών, κοινωνικών, πολιτισμικών, οικονομικών και πολιτικών ζητημάτων για τουριστικούς προορισμούς και συστήματα, δημιουργώντας την ανάγκη για φιλικές προς το περιβάλλον αναπτυξιακές πρακτικές και πολιτικές. Η μεγάλη ακαδημαϊκή ανησυχία για τις αρνητικές συνέπειες της τουριστικής ανάπτυξης, χρονολογείται τουλάχιστον από την δεκαετία του 60. Όμως, η έρευνα ως προς την φέρουσα ικανότητα τουριστικής ανάπτυξης των τουριστικών προορισμών, τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, αποτέλεσε τη βάση για την προσέγγιση και τη διαχείριση των αρνητικών επιπτώσεων (O Reilly 1986; Wall 1982). Η ιδέα του αειφόρου τουρισμού προϋποθέτει την αναγνώριση των αρνητικών επιπτώσεων και την ανάγκη για τη διαχείρισή τους, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της αειφόρου ανάπτυξης. Η φέρουσα ικανότητα είναι ένα από τα κεντρικά πλαίσια εντός των οποίων τα ζητήματα μπορούν να μελετηθούν σε τοπική κλίμακα (Lindberg et al 1997:461). Ένα κοινό και βασικό θέμα είναι η ιδέα των ορίων στην τουριστική χρήση και οι αλλαγές στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον να θεωρηθούν αποδεκτές (Butler 1996, 1999). Τόσο η βιωσιμότητα όσο και η φέρουσα ικανότητα αναφέρονται στην κλίμακα της δραστηριότητας του τουρισμού που μπορεί να εμφανιστεί σε μια χωρική μονάδα χωρίς να προκαλέσει καμία σοβαρή βλάβη στα φυσικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά στοιχεία των προορισμών. Για πρακτικούς λόγους σαφήνειας, το εξής πλαίσιο των κύριων παραδόσεων των ορίων ανάπτυξης του τουρισμού αναφέρεται συνεχώς στον αειφόρο τουρισμό ή στην αειφορία του τουρισμού, εκτός αν η συγκεκριμένη συζήτηση συνδέεται αποκλειστικά και μόνο σε θέματα φέρουσας ικανότητας. Η φέρουσα ικανότητα μπορεί να θεωρηθεί σε γενικές γραμμές ως το μέγιστο αποδεκτό επίπεδο τουριστικής ανάπτυξης σε μια περιοχή. Όμως, η εφαρμογή ενός ορίου σε πρακτικό επίπεδο συναντά δυσκολίες, με αποτέλεσμα οι αντίστοιχες εφαρμογές να είναι λιγοστές σε επίπεδο σχεδιασμού τουριστικής ανάπτυξης. Οι πρώτες εφαρμογές έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως σε προγράμματα διαχείρισης εθνικών πάρκων (Fisher και Krutilla 1972), ενώ έγιναν και προσπάθειες να εκτιμηθεί η χρησιμότητα της έννοιας σε τουριστικά θέρετρα, πόλεις (Borg 1991) και νησιά (Coccosis και Parpairis 1995). Η ανάλυση της φέρουσας ικανότητα, παρ όλους τους περιορισμούς, είναι μια από τις βασικότερες μεθόδους στο σχεδιασμό και στη διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης, όπου μέσω αυτής επιδιώκεται η βέλτιστη χρήση των τουριστικών πόρων. Ειδικότερα, η εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας για τις παράκτιες περιοχές πρέπει να συμφωνεί με τις πολιτικές για αειφόρο ανάπτυξη, να ακολουθεί τη μεθοδολογία της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Περιοχών και να λαμβάνει υπόψη τις σύγχρονες πρακτικές σχεδιασμού τουριστικής ανάπτυξης (UNEP/MAP/PAP 1996). Όταν χρησιμοποιείται στο σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης μιας περιοχής, η φέρουσα ικανότητα μπορεί να χρησιμεύσει ως «οδηγός», δηλαδή να αποκτήσει «κανονιστικό» χαρακτήρα ως σταθερότυπο, υποβοηθώντας την εκτίμηση και τον έλεγχο των μεγεθών. Στη συνήθη πρακτική της μορφή, η φέρουσα ικανότητα ορίζεται έμμεσα σε όρους έντασης της χρήσης του χώρου ως πυκνότητα τουριστών (ή κλινών)

3 ανά επιφάνεια οικοδομήσιμης έκτασης ή επιφάνειας παραλίας με αμμουδιά (π.χ. 10 τ.μ. ανά τουρίστα). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού (WTO 1983) υιοθετεί την έκφραση της φέρουσας ικανότητας ως σταθερότυπου σε όρους έντασης της χρήσης του χώρου, με βάση την ξενοδοχειακή πυκνότητα (13 35 τ.μ. ανά άτομο) ή την πυκνότητα της ευρύτερης τουριστικής περιοχής ( κλίνες ανά εκτάριο ). Έχουν αναπτυχθεί και σύνθετες τεχνικές υπολογισμού της φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής, είτε με το συνδυασμό παραγόντων και πόρων (φυσικοί πόροι: ανανεώσιμοι και μη, πληθυσμός κ.λ.π.) ( Ricci 1976), είτε με τη χρήση πινάκων πολλαπλών επιπτώσεων. Η φέρουσα ικανότητα λειτουργεί είτε ως όριο είτε ως στόχος, δίνοντας έμφαση στον αναλυτικό ή κανονιστικό της χαρακτήρα. Στην πράξη, τις περισσότερες φορές υιοθετούνται και τα δύο μαζί, όπου η φέρουσα ικανότητα του τουριστικού προορισμού καθορίζει την επιλογή βέλτιστου προτύπου τουριστικής ανάπτυξης, αλλά και το επιθυμητό πρότυπο καθορίζει την αποδεκτή φέρουσα ικανότητα. Αυτό είναι απόρροια της διαλεκτικής σχέσης μεταξύ ανάλυσης και σύνθεσης και του κυκλικού χαρακτήρα της διαδικασίας του σχεδιασμού. Στην περίπτωση νησιωτικών ή παράκτιων περιοχών, περιοριστικό ρόλο στην κατάρτιση και επιλογή ενός σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης έχουν συχνά οι φυσικοί πόροι (έδαφος, νερό κ.λ.π.), οι υποδομές (διάθεσης αποβλήτων, μεταφορών κ.λ.π.) και τα κοινωνικοπολιτιστικά και δημογραφικά στοιχεία της φέρουσας ικανότητας. Η αύξηση του τουρισμού σε αυτές τις περιοχές παρέχει δυνατότητες για εισόδημα και απασχόληση, αλλά και σοβαρές επιπτώσεις στους φυσικούς πόρους. Η εποχικότητα του τουριστικού προϊόντος, η ευαισθησία των νησιωτικών οικοσυστημάτων και τοπίων, η έλλειψη επαρκούς υδροδότησης, αλλά και η αυξημένη ζήτηση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η αναποτελεσματικότητα των μέσων μεταφοράς, ο μικρός βαθμός οικονομικής ανάπτυξης και διαφοροποίησης των οικονομικών δραστηριοτήτων, η ιδιαίτερη ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά και, τέλος, οι χαρακτηριστικές κουλτούρες, τρόποι συμπεριφοράς και η ύπαρξη κλειστών κοινοτήτων με μοναδικό τοπικό χαρακτήρα καθιστούν τις νησιωτικές περιοχές προβληματικές για τουριστική ανάπτυξη και απαιτούν την ανάπτυξη και αξιοποίηση μιας πιο ελαστικής προσέγγισης της φέρουσας ικανότητας. Στόχος της εργασίας είναι η διερεύνηση των δυνατοτήτων τουριστικής ανάπτυξης μέσω της εκτίμησης της φέρουσας ικανότητας του τουρισμού στην Νήσο Κω. Η εργασία εστιάζεται σε μια ευρεία ζώνη που περιλαμβάνει τα Δημοτικά Διαμερίσματα των Δήμων Δικαίου, Ηρακλειδών και Κω, των οποίων διερευνώνται τα «όρια τουριστικής αντοχής» και οι επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής. Η μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθείται είναι της φέρουσας ικανότητας (Carrying Capacity Assessment) που στηρίζεται στο γενικότερο θεωρητικό πλαίσιο, τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις που περιγράφονται στη συνέχεια. Για το σκοπό αυτό επιλέχθηκε ένα σύνθετο πλαίσιο δεικτών (βασικοί δείκτες, δείκτες χωρητικότητας γης, υποδομών και δείκτες χωρητικότητας ακτών) για την εκτίμηση της φέρουσας τουριστικής ικανότητας της νήσου Κω με βάση τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία και τις ιδιαιτερότητες των περιοχών της μελέτης.

4 2. ΣΟ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΟ ΣΗ ΥΕΡΟΤΑ ΙΚΑΝΟΣΗΣΑ ΚΑΙ Η ΤΠΑΡΞΗ ΟΡΙΩΝ ΣΗΝ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ Η ανάγκη για πιο περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένες αειφόρες πρακτικές στην τουριστική βιομηχανία αυξήθηκε ραγδαία κατά τη δεκαετία του 80.. Ο ορισμός και η ιδέα της αειφορίας μεταφέρθηκαν στον τουρισμό από την ιδεολογία της αειφόρου ανάπτυξης που ακολούθησε τη δημοσίευση της έκθεσης της Επιτροπής Brundtland, Το κοινό μας μέλλον, το 1987 (WCED 1987). Υπήρξαν κάποιες ακαδημαϊκές και πολιτικές συζητήσεις σχετικά με την αειφορία και τα όρια της ανάπτυξης στον τουρισμό, πριν από την έκθεση Brundtland (Gossing and Hall 2005), αλλά από την έκθεση και μετά η αειφορία αποτέλεσε το κεντρικό θέμα σε συζητήσεις σχετικά με τον τουρισμό και τις πολιτικές για τη διαχείρισή του. Η έκθεση της επιτροπής ορίζει την αειφόρο ανάπτυξη ως μια διαδικασία που ικανοποιεί τις ανάγκες των σημερινών γενεών χωρίς να διακινδυνεύσει την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες (WCED 1987). Η αειφορία εξαρτάται από τρία συνυφασμένα στοιχεία: το οικολογικό, το κοινωνικό πολιτισμικό και το οικονομικό. Επιπλέον, υπάρχουν τρείς θεμελιώδεις αρχές: μέλλον, ισότητα και ολοκρατία (Redcliffe and Woodgate 1997). Μετά από την «Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής» των Ηνωμένων Εθνών το 1992 η ανάγκη για την εφαρμογή των αρχών της αειφόρου ανάπτυξης σε ευρύτερες οικονομίες και κοινωνικές διεργασίες υπογράμμισε το ρόλο της αειφορίας και της δυναμικής του τουρισμού για την προώθηση των στόχων της εν λόγω ανάπτυξης (Berry and Ladkin 1997; Pigram and Wahab 1997). Η αυξανόμενη ανάγκη για αειφορία ήταν επίσης αποτέλεσμα της αυξανόμενης γνώσης και ανησυχίας για τον τουρισμό και το περιβάλλον γενικής σειράς (Holden 2003: 95-96). Πολλά από τα ζητήματα αυτά χρονολογούνται στην δεκαετία του 60 και του 70, αντανακλώντας ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις της οικονομικής ανάπτυξης (Meadows, Meadows, Renders and Behrens III 1972). Οι αρνητικές επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού έγιναν εμφανείς αρκετά νωρίς στους μαζικούς προορισμούς στις ακτές της Μεσογείου από τη δεκαετίας του 80, και φάνηκαν απειλητικές για την αειφορία και την εικόνα του κλάδου (Robinson 1996; Wolfe 1983). Η ιδέα της αειφορίας του τουρισμού έχει αναδειχθεί ως ένα νέο πρότυπο. Ο ορισμός της αειφόρου ανάπτυξης έχει περιγραφεί ως πολύπλοκος, κανονιστικός, ανακριβής και μη λειτουργικός, αλλά δεν είναι μόνο η προφανής ασάφεια (1987) της πρότασης του WCED ή πολλών μεταγενέστερων ορισμών που δημιουργούν μια θολή εικόνα της ιδέας καθώς και της σύγκρουσης των συμφερόντων (Duffy 2002; Wall 1997). Η έννοια είναι ιδεολογικά και πολιτικά προσβαλλόμενη και πρέπει να καλύπτει ένα ευρύ φάσμα συμφερόντων, οι οποίες δεν έχουν εύκολα αναγνωρίσιμο κοινό παρανομαστή (Spangenberg 2005). Σε αντίθεση με τον αειφόρο τουρισμό, η έννοια της φέρουσας ικανότητας δεν υπαινίσσεται ρητορικά παγκόσμιες ή εντός και μεταξύ των γενεών λύσεις, αλλά έχει ως στόχο να προσφέρει περισσότερο χρόνο/χώρο, συγκεκριμένες απαντήσεις σε τοπικό επίπεδο. Ως λύση τοπικής κλίμακας, η φέρουσα ικανότητα έχει μακρά παράδοση έρευνας, ιδίως μεταξύ γεωγράφων που μελετούν τον τουρισμό και την αναψυχή. Η έννοια της φέρουσας ικανότητας κατέχει κεντρική θέση σε σχέση με τον αειφόρο τουρισμό, στο ότι πολλές από τις αρχές του τελευταίου είναι στην πραγματικότητα βασισμένες σε αυτή την θεωρία (Tribe,

5 Font, Grittis, Vickery and Yale 2000:44-45). Η ΦΙΤΑ έχει ερμηνευθεί κατά καιρούς ως εφαρμογή του αειφόρου τουρισμού (Butler 1999:9), υπονοώντας ότι μπορούν να συνυπάρξουν και μπορεί και οι δύο να είναι χρήσιμοι ως έννοιες και πλαίσια για την ανάλυση των επιπτώσεων και των ορίων ανάπτυξης (Butler 1996). Φέρουσα ικανότητα έχει οριστεί γενικώς «ο μέγιστος αριθμός των ανθρώπων που μπορούν να χρησιμοποιήσουν έναν τόπο χωρίς καμία μη αποδεκτή τροποποίηση στο φυσικό περιβάλλον και χωρίς καμία μη αποδεκτή μείωση της ποιότητας της εμπειρίας που αποκτάται από τους τουρίστες» (Mathieson and Wall 1982:21). Επίσης, η φέρουσα ικανότητα (carrying capacity) σύμφωνα με τον World Tourism Organization είναι «ο μέγιστος αριθμός ατόμων που μπορούν να επισκεφθούν ταυτοχρόνως ένα τουριστικό προορισμό, χωρίς να προκαλέσουν καταστροφές στο φυσικό, οικονομικό και κοινωνικο-πολιτιστικό περιβάλλον, καθώς και μια μη παραδεκτή απαξίωση της ποιότητας της και ικανοποίησης του επισκέπτη». Ο Donald Getz (1983) έχει διακρίνει την έννοια της Φέρουσας Ικανότητας σε έξι υποκατηγορίες (φυσική, οικονομική, αντιληπτική, κοινωνική, οικολογική και πολιτική), καθεμία με διαφορετικές επιπτώσεις. Η αναζήτηση ενός αντικειμενικού υπολογισμού του μέγιστου αποδεκτού αριθμού των τουριστών σε έναν προορισμό είναι δύσκολη επειδή η φέρουσα ικανότητα δεν σχετίζεται μόνο με ένα συγκεκριμένο πόρο και τον αριθμό των τουριστών ή την ένταση των πραγματικών επιπτώσεων. Αποτελεί και θέμα των ανθρώπινων αξιών και εναλλασσόμενων αντιλήψεων σχετικά με πόρους, δείκτες, κριτήρια και επιπτώσεις (Hughes and Furley 1996; Lindberg, McCool and Stankey 1997; Odell 1975). 4. ΣΟ ΘΕΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΣΗ ΥΕΡΟΤΑ ΙΚΑΝΟΣΗΣΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ Ο γνωστός κύκλος εξέλιξης ενός τουριστικού προορισμού που προτείνει ο Butler (1980) περιγράφει τις διάφορες φάσεις - στάδια που ακολουθεί η αναπτυξιακή του διαδικασία. Το στοιχείο που περιορίζει την ανάπτυξη, το οποίο αναφέρεται στο μοντέλο ως φέρουσα ικανότητα, είναι στο στάδιο της στασιμότητας του τουριστικού προορισμού και απεικονίζεται ως μια σχετικά στατική ζώνη που ελέγχει το μέγεθος της ανάπτυξης σε συγκεκριμένο περιβάλλον. Η διασύνδεση μεταξύ του κύκλου ζωής που εκπροσωπεί την τουριστική ανάπτυξη και της φέρουσας ικανότητας είναι μια δυναμική διαδικασία (Butler 1997:116; Martin and Uysal 1990). Παρά το γεγονός ότι απεριόριστη ανάπτυξη σε οποιοδήποτε προορισμό είναι αδύνατη, όμως αυτή μπορεί να έχει κυκλικό χαρακτήρα (Baum 1998? Butler 2004). Ειδικότερα, κατά το τελικό στάδιο της στασιμότητας ή ακόμα και νωρίτερα, αν έχουν εισαχθεί νέα σημαντικά προϊόντα ή συστήματα εμπορίας, ο κύκλος ζωής του τουριστικού προορισμού μπορεί να αρχίσει και πάλι να παρουσιάζει ανάπτυξη. Σε αντίθετη περίπτωση, μπορεί να υπάρξει πτώση (Tooman 1997). Έτσι, το όριο της ανάπτυξης στο μοντέλο εξέλιξη του Butler δεν βασίζεται κατά κύριο λόγο στην χωρητικότητα του προορισμού και τους "αρχικούς" πόρους για την απορρόφηση τουρισμού, αλλά στην βιομηχανία (δραστηριότητα) και την ικανότητά της. Η εξελικτική πορεία των ορίων ανάπτυξης του τουριστικού προορισμού παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1: Διάγραμμα 1 Θεωρητικό πλαίσιο ΦΙΤΑ

6 Αποτελέσματα (εκροές) 9 Οριακό Σημείο Γ 7 Σημείο Καμπής Β 3 Α Εισροές Σύμφωνα με το μοντέλο που παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1, στον οριζόντιο άξονα της καμπύλης αποτυπώνονται οι εισροές στον τουρισμό και στον κάθετο οι εκροές. Με τον όρο εισροές εννοούνται οι επισκέπτες, οι τουριστικές υποδομές και ανωδομές και το φυσικό περιβάλλον. Με τον όρο εκροές εννοούνται τα αποτέλεσμα που δημιουργεί η τουριστική δραστηριότητα σε μια περιοχή. Έτσι, μπορούμε να διακρίνουμε. αν μια περιοχή μπορεί ή όχι να δεχτεί και άλλες εισροές, ή εάν θα πρέπει να τεθούν φραγμοί και σε ποιο σημείο. Στην τεθλασμένη γραμμή, το σημείο Α απεικονίζει τις περιοχές με ήπια χαρακτηριστικά και λανθάνουσα δυναμική τουριστικής ανάπτυξης. Προς το σημείο Β, αυξάνονται οι εισροές, δηλαδή έχουμε προσέλευση επισκεπτών, υπάρχουν βελτιώσεις στις τεχνικές υποδομές και στην ανωδομή, η παραγωγική δραστηριότητα της τοπικής κοινωνίας στηρίζεται στον τουρισμό και σημειώνεται σταδιακή τουριστική ανάπτυξη με θετικά αποτελέσματα για την τοπική κοινωνία και συνεπώς κίνητρα για περαιτέρω μεγέθυνση της τουριστικής προσφοράς μέσω της προβολής του φυσικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος. Το κρίσιμο σημείο είναι το σημείο Γ, όπου το οριακό (τουριστικό) προϊόν μηδενίζεται και οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη θα έχει αρνητικά αποτελέσματα για την περιοχή. Στόχος της θεωρίας αυτής είναι όταν φθάσει στην ωρίμανση (σημείο Γ) να βρεθούν τρόποι για να διαφοροποιηθεί το προϊόν, με σκοπό να περάσει ξανά στην φάση της ανάπτυξης και ωρίμανσης, δηλαδή σε μια διαδικασία αειφόρου ανάπτυξης. Σις περιοχές που έχουν περιθώρια τουριστικής ανάπτυξης που «τοποθετούνται» ή είναι κάτω από το σημείο Α ή ακόμα και στο Α. Οι υπόψη περιοχές βρίσκονται στα πρώτα στάδια τουριστικής ανάπτυξης διότι υστερούν σε πολλές παραμέτρους που καθιστούν έναν τόπο τουριστικό προορισμό, και έχουν τα περιθώρια να αναπτυχθούν εξ αρχής ορθολογικά και ολοκληρωμένα, με θετικά αποτελέσματα. Σις περιοχές που δέχονται απειλές, εντοπίζονται μεταξύ του σημείου Α και Β. Παρουσιάζουν αρχικά μια σταδιακή άνοδο, με συνεχή αύξηση της εισροής επισκεπτών. Η μορφή αυτής της καμπύλης δηλώνει ότι οι επιπτώσεις για την τοπική κοινωνία από τον τουρισμό είναι θετικές. Η εξέλιξη πέρα από το σημείο Α απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή αφού αυξάνεται το οριακό τουριστικό προϊόν, αλλά με φθίνοντα ρυθμό.

7 Σις περιοχές που βρίσκονται σε οριακό σημείο ή έχουν ξεπεράσει τη φέρουσα ικανότητα εντοπίζονται στο τμήμα μεταξύ του Β και του Γ (οριακό σημείο) ή έχουν ξεπεράσει το Γ. Οι περιοχές αυτές έχουν έντονη ανάπτυξη και είναι πολύ κοντά στο να ξεπεράσουν το σημείο καμπής της φέρουσας ικανότητά τους, όπου τα αποτελέσματα του τουρισμού στην περιοχή επιδρούν όλο και λιγότερο θετικά στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Αυτές οι περιοχές χρήζουν προστασίας προκειμένου να μην ξεπεράσουν το οριακό σημείο. Όσον αφορά τις εκτιμήσεις του «μέγιστου ανεκτού» και του «επιθυμητού» επιπέδου χρήσης, υπάρχουν δύο προσεγγίσεις. Η πρώτη προσέγγιση αποτελεί ένα θεωρητικό μέγιστο και μπορεί να εκτιμηθεί με βάση πολλαπλές θεωρήσεις συνήθως σύμφωνα με τον διαθέσιμο χώρο και τους κρίσιμους πόρους στην περιοχή. Η δεύτερη προσέγγιση βασίζεται στο θεσμικό πλαίσιο και επηρεάζεται από το «επιτρεπτό», όπως ορίζεται από το κανονιστικό πλαίσιο (π.χ. πολεοδομικοί κανόνες και ρυθμίσεις) εκφράζοντας τους επιθυμητούς στόχους ως προς τη χρήση των διαθέσιμων πόρων και γενικότερα την ανάπτυξη της περιοχής. Το «επιθυμητό» προφανώς εκφράζεται μέσω διαδικασιών συναίνεσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού προγραμματισμού. Γι αυτόν τον λόγο η φέρουσα ικανότητα δεν είναι μόνο αντικείμενο επιστημονικής ανάλυσης, αλλά και προϊόν κοινωνικής συναίνεσης και σχεδιασμού. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην εμπειρική εκτίμηση της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας κάθε περιοχής. Η έννοια της φέρουσας ικανότητας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απόλυτο μέγεθος, αλλά στο πλαίσιο κοινωνικών, πολιτιστικών και οικονομικών συνθηκών. 5. ΣΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΚΣΙΜΗΗ ΣΗ ΥΕΡΟΤΑ ΙΚΑΝΟΣΗΣΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ Η επιλογή των περιοχών εκτίμησης της φέρουσας ικανότητας του τουρισμού βασίσθηκε στα αναλυτικά στοιχεία προσφοράς και ζήτησης της παράκτιας περιοχής της νήσου Κω. Η ανάλυση εστίασε το ενδιαφέρον της τόσο στο συνολικό επίπεδο των περιοχών όσο και σε ζώνες υψηλής τουριστικής φόρτισης, που βρίσκονται στα όρια των παραλιακών ΟΤΑ, ενσωματώνοντας και την προσφορά κλινών σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Οι επιλεγείσες περιοχές καλύπτουν ένα φάσμα διαφορετικής τυπολογίας τουριστικών περιοχών με βάση κριτήρια όπως: Ύπαρξη ισχυρού αστικού τουριστικού κέντρου. Σύνθεση τουριστικής επισκεψιμότητας, όπως πολιτιστικός τουρισμός και παραθερισμός. Αμιγώς τουριστικοί τόποι, αυτάρκεις. Απομονωμένες μικρές περιοχές παραθερισμού. Περιοχή παραθερισμού γύρω από τουριστικό ημιαστικό κέντρο. Περιοχή παραθερισμού με ιδιαίτερη συγκέντρωση σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Ο υπολογισμός της φέρουσας τουριστικής ικανότητας γίνεται με εμπειρικά κριτήρια, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί σε αντίστοιχες περιπτώσεις άλλων τόπων και χώρων (συγκριτική αξιολόγηση). Τα κριτήρια αυτά είναι του χώρου και του χρόνου, τα οποία σχετίζονται μια σειρά από δόκιμους δείκτες που διεθνώς χρησιμοποιούνται όπως είναι (Παρπαϊρης 1993):

8 1. Δείκτης λειτουργικότητας τουριστικών εγκαταστάσεων και εξυπηρετήσεων (περιοχή ανά μονάδα και αριθμό εξυπηρετουμένων τουριστών). 2. Δείκτης πυκνότητας (κλίνες ανά κατηγορία εγκατάστασης και πληθυσμού ή τουρίστες κατά μήκος/ επιφάνεια ακτής). 3. Δείκτης χωρητικότητας (συνολικές εξυπηρετήσεις σε καταλύματα, κέντρα εστίασης, εμπορικά καταστήματα κλπ προς τον τοπικό πληθυσμό). 4. Δείκτης έντασης (κλίνες ανά τουριστική περιοχή προς τον τοπικό πληθυσμό). 5. Δείκτης διανυκτερεύσεων (διανυκτερεύσεις προς μόνιμο πληθυσμό). 6. Δείκτης χωρητικότητας εγκαταστάσεων (σχέση τουριστών και πληθυσμού προς διατιθέμενους πόρους όπως νερό, δίκτυα, χώροι άθλησης, απασχόληση, κλπ). 7. Δείκτης δόμησης (κτίρια τουριστικών εγκαταστάσεων προς κτίρια άλλων κατηγοριών και διατιθέμενη επιφάνεια γης). 8. Δείκτης ανέσεως (ποιοτικά χαρακτηριστικά καταλυμάτων προς τη συνολική τουριστική πυκνότητα). 9. Δείκτης προσελκυστικότητας (αλλοδαποί προς ημεδαπούς τουρίστες). 10. Δείκτης διατάραξης οικολογικής ισορροπίας (ποσοστιαίες αλλαγές διαχρονικά στις χρήσεις γης). 11. Δείκτης ικανοποίησης μη ικανοποίησης (σύνθετος δείκτης). 12. Δείκτης συμπεριφοράς χρηστών (διαχρονική επιβάρυνση της συμπεριφοράς τουριστών τοπικού πληθυσμού απασχολουμένων). 13. Δείκτης συμφόρησης (μποτιλιάρισμα, αδιέξοδα). 14. Δείκτης προσπελασιμότητας πόρων (φυσικών, πολιτιστικών). 15. Δείκτης χρήσης των πόρων (κόστος ωφέλεια) ΒΑΙΚΟΙ ΔΕΙΚΣΕ ΥΙΣΑ 1 Δείκτης τουριστικής λειτουργίας (Δ.Τ.Λ.) Σ 1= (B/P) * Δείκτες τουριστικής πυκνότητας (ΔΤΠ) Σ 2= (B *100/ (P * S) 3 Σ 3= (Ν *100/ (S*365) 4 Σ 4= (Ν * 1000/ (P *365) 5 Δείκτες τουριστικής έντασης (ΔΣΕ) Σ 5= (Α/P) * 1ΟΟ 6 Σ 6= (Κ/P) 7 Δείκτης Οικονομικά ενεργός πληθυσμός / Κλίνες Σ 7= (ΕP/ Κ) 8 Δείκτης ανεκτού τουριστικού πληθυσμού (ΔΑΣΠ) Σ 8= (ΑΣα/P) 9 Δείκτης διανυκτερεύσεων (ΔΔ) Σ 9= (Ν /P) 10 Δείκτες τουριστικής διείσδυσης (ΔΣΔ) Σ 10= (Να *100) / (P *360) 11 Σ 11= (Νη *100) / (P *360) 12 Δείκτης προσελκυστικότητας Σ 12= (ΑΣ/ΗΣ) Δείκτες τουριστικής συγκέντρωσης (ΔΣ) 13 Δείκτης Κλίνες / Ha Σ 13= Κλίνες / Ha 14 Δείκτης Διανυκτερεύσεις/Ha Σ 14= Διανυκτερεύσεις/Ha 15 Σ 15=Σύνολο παραθεριστών Δείκτες τουριστικής πίεσης (ΔΣΠ) αιχμής/ Μόνιμο Πληθυσμό 16 Σ 16= Τουρίστες/τ. χλμ 17 Σ 17=Τουρίστες/μέτρο ακτής Όπου:

9 B= σύνολο κλινών P= πληθυσμός περιοχής S= επιφάνεια (έκταση σε τετρ.χιλ) της περιοχής. Ν= σύνολο διανυκτερεύσεων Α= αφίξεις τουριστών Κ= κλίνες ΕP= οικονομικά ενεργός πληθυσμός περιοχής ΑΤα= αριθμός τουριστών ανά ημέρα αιχμής Να= Διανυκτερεύσεις αλλοδαπών Νη= Διανυκτερεύσεις ημεδαπών ΑΤ= αριθμός αλλοδαπών τουριστών ΗΤ= αριθμός ημεδαπών τουριστών ΔΕΙΚΣΕ ΦΩΡΗΣΙΚΟΣΗΣΑ ΓΗ ΚΑΙ ΤΠΟΔΟΜΩΝ. Για την εκτίμηση της χωρητικότητας γης και υποδομών εξετάζονται οι παρακάτω επιμέρους δείκτεςπαράμετροι: Φωρητικότητα Γης Η χωρητικότητα της γης επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως: τα δάση, τα ευαίσθητα οικοσυστήματα, τα νερά, η υφιστάμενη πυκνότητα δόμησης και οι εκτός σχεδίου θύλακες οικιστικής παραθεριστικής ανάπτυξης, η γη υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας και το ανάγλυφο (κλίσεις του εδάφους). Για την ποσοτική εκτίμηση αυτού του δείκτη με βάση κλίμακα τριών βαθμίδων κατά αντίστροφη τάξη έντασης του προβλήματος από 0, για την ανυπαρξία έντονων πιέσεων (Διαθεσιμότητας γης), 1 για την ύπαρξη πιέσεων (απαιτείται πλαίσιο σχεδιασμού), μέχρι 2 για την ύπαρξη έντονων πιέσεων (απαιτούνται περιοριστικά μέτρα). Φωρητικότητα Τποδομών που διακρίνεται σε: i. Ειδικές Σουριστικές Τποδομές ii. Σεχνικές Τποδομές που περιλαμβάνουν: Ύδρευση, Αποχέτευση και Οδικό Δίκτυο: Η αξιολόγηση της χωρητικότητας των τεχνικών υποδομών (ΔΤΥ) βασίζεται στην υφιστάμενη κατάσταση και πληροφορίες σχετικά με τον προβλεπόμενο σχεδιασμό. Η ανάλυση υιοθετεί μια βαθμολόγηση κατά αντίστροφη τάξη ένταξης του προβλήματος, από τη σχέση Κανένα Πρόβλημα- Πλήρης Επάρκεια, μέχρι τη σχέση Μεγάλο Πρόβλημα- Μη ενταγμένο σε σχεδιασμό. Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί η βαθμολογία 0-2, που δηλώνει την ανεπάρκεια υποδομών (0 βαθμοί), μέτριο επίπεδο υποδομών (1 βαθμός) και υψηλό επίπεδο υποδομών (2 βαθμοί). Η σχετική αξιολόγηση γίνεται του δείκτη τεχνικών υποδομών (ΔΤΥ) σε συνάρτηση με τον δείκτη ανεκτού τουριστικού πληθυσμού (ΔΑΤΠ). Ο ΔΤΥ από μόνος του παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον τοπικό πληθυσμό, ενώ σε σχέση με τον ΔΑΤΠ λαμβάνει υπόψη του και το τουριστικό πλήθος. Ανάλογα με τους συνδυασμούς των δεικτών ΔΤΥ και ΔΑΤΠ, διαμορφώνεται η βαθμολογία που μπορεί να δηλώνει 1) διατήρηση ισορροπίας, αλλά αδυναμία να δεχτεί τουριστικό πληθυσμό, 2) υπέρβαση φέρουσας ικανότητας ανάγκη ελέγχου τουριστικής κίνησης ή βελτίωσης τεχνικών υποδομών, 3)

10 διατήρηση ισορροπίας, δυνατότητα να δεχτεί μικρό αριθμό τουριστών, 4) διατήρηση ισορροπίας, αλλά αδυναμία να δεχτεί επιπλέον τουριστικό πληθυσμό, 5) υπέρβαση φέρουσας ικανότητας ανάγκη ελέγχου τουριστικής κίνησης ή βελτίωσης τεχνικών υποδομών, 6) διατήρηση ισορροπίας, δυνατότητα να δεχτεί τουρίστες, 7) διατήρηση ισορροπίας, δυνατότητα να δεχτεί (ελεγχόμενα) τουρίστες, 8) διατήρηση ισορροπίας, αλλά αδυναμία να δεχτεί επιπλέον τουρίστες, 9) υπέρβαση φέρουσας ικανότητας ανάγκη ελέγχου τουριστικής κίνησης ή βελτίωσης τεχνικών υποδομών, 10) διατήρηση ισορροπίας, δυνατότητα να δεχτεί τουρίστες, 11) υπέρβαση φέρουσας ικανότητας ανάγκη ελέγχου τουριστικής κίνησης ή βελτίωσης τεχνικών υποδομών ΔΕΙΚΣΕ ΦΩΡΗΣΙΚΟΣΗΣΑ ΑΚΣΩΝ Για την εκτίμηση της χωρητικότητας των ακτών υιοθετήθηκαν οι ακόλουθες παραδοχές ( 1 ): α. Εκτίμηση της έκτασης των ακτών σε τ.μ. αξιολογείται με συντελεστή 1, για Άριστες ή πολύ καλές παραλίες, με 0,5 για Καλές παραλίες, και 0,2 για Κακές παραλίες. β. Εκτίμηση της θεωρητικής χωρητικότητας (Θ.Χ.) των ακτών μετριέται στη βάση του συντελεστής 5 τ.μ./ άτομο. γ. Η Εκτίμηση της Πραγματικής Φωρητικότητας (Π..Φ.) των ακτών αποδίδεται από το 85%της Θεωρητικής Χωρητικότητας. δ. Εκτίμηση του αριθμού των λουομένων ανά ημέρα και ώρα αιχμής εκτιμάται από το δείκτη που περιλαμβάνει το Μόνιμο πληθυσμό της περιοχής, το Υπόλοιπο πληθυσμού του Νομού, τον αριθμό Παραθεριστών και Επισκεπτών. ε. Δείκτης Κάλυψης υπολογίζεται με τον Αριθμό λουομένων ανά ημέρα και ώρα αιχμής / Πραγματική Χωρητικότητα, ενώ ο δείκτης κάλυψης συσχετίζεται με την εκτιμηθείσα Πραγματική Χωρητικότητα έτσι ώστε να υπάρξει μια ενδεικτική ποσοτική τάξη του βαθμού κάλυψης- χρήσης των ακτών σε ημέρες και ώρες αιχμής. στ. Δείκτης χρήστες / γραμμικό μέτρο ακτών Ο δείκτης χρήστες / γραμμικό μέτρο ακτών εκφράζει τον αριθμό των λουομένων σε συνάρτηση με τη διαθεσιμότητα των κολυμβητικών ακτών. Η ερμηνεία των δεικτών δίνεται στον παρακάτω Πίνακα 1. : 1 Ανάλογη προσέγγιση χρησιμοποιείται και στη μελέτη του ΕΟΤ «Τουριστική ανάπτυξη περιφέρειας Πελοποννήσου » (Κοτζαμπόπουλος Παυλάκης).

11 ΠΙΝΑΚΑ 1 T1 T6 T8 Η επμηνεία ηος (Γ.Σ.Λ.) έσει υρ ακολούθυρ: - Δ.Τ.Λ. > 500 υπεπβολική / εντατική τουπιστική ανάπτυξη. - Γ.Σ.Λ. = μεγάλη / ζσεδόν αποκλειζηική ηοςπιζηική ανάπηςξη - Γ.Σ.Λ. = κύπια ανάπηςξη ζε ζσέζη με άλλοςρ ηομείρ / κλάδοςρ - Γ.Σ.Λ. = ζημανηική αλλά όσι κύπια ανάπηςξη - Γ.Σ.Λ. = 4-10 μικπή ή πολύ μικπή ηοςπιζηική ανάπηςξη Οι ςπότη δείκηερ βαθμολογούνηαι από 0 έυρ 2, όπος: 0 < ΓΣΔ < 1 : βαθμόρ 1 σαμηλό επίπεδο ηοςπιζηικών εξςπηπεηήζευν- ζημανηικά πεπιθώπια ανάπηςξηρ 1 < ΓΣΔ < 3 : βαθμόρ 1,5 ικανοποιηηικό επίπεδο ηοςπιζηικών εξςπηπεηήζευν- πεπιθώπια ανάπηςξηρ ΓΔ > 3 : βαθμόρ 2 ςτηλό επίπεδο ηοςπιζηικών εξςπηπεηήζευν- ςπέπβαζη θέποςζαρ ικανόηηηαρ. Βαθμολογείηαι από 0 έυρ 2, όπος: 0 < ΓΑΣΠ < 1 : βαθμόρ 1 σαμηλόρ απιθμόρ ηοςπιζηών - δςναηόηηηα να δεσθεί (η πεπιοσή) μεγαλύηεπο απιθμό. 1 < ΓΑΣΠ < 2 : βαθμόρ 1,5 ανεκηόρ απιθμόρ ηοςπιζηών - ανάγκη για ελεγσόμενη ειζποή ηοςπιζηών. ΓΑΣΠ = 2 : βαθμόρ 2 κπίζιμο ζημείο ςπέπβαζηρ θέποςζαρ ικανόηηηαρ - έλεγσορ ηοςπιζηικήρ κίνηζηρ. ΓΑΣΠ > 2 : βαθμόρ >2 ςπέπβαζη θέποςζαρ ικανόηηηαρ - έλεγσορ ηοςπιζηικήρ κίνηζηρ. 6. ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΩΝ ΣΗ ΕΡΕΤΝΑ Από την εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας τουριστικής ανάπτυξης στους Δήμους και τα Δημοτικά Διαμερίσματα της νήσου Κω, που έγινε με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και με συγκεκριμένο μεθοδολογικό πλαίσιο που απαρτίζεται από πλήθος δεικτών, προέκυψε ότι η περιοχή μελέτης έχει υψηλό επίπεδο της τουριστικής ανάπτυξης που πλησιάζει τα όρια κορεσμού σε ορισμένες περιπτώσεις και υποδηλώνει ότι υπάρχουν προβλήματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ανασταλτικοί παράγοντες στη μελλοντική τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. Οι Δείκτες ΦΙΤΑ που εκτιμήθηκαν ανά Δήμο και Δημοτικό διαμέρισμα παρουσιάζονται συγκεντρωτικά στον ακόλουθο Πίνακα 2. Πίνακας 2. ΓΗΜΟ ΓΗΜΟΣΙΚΟ ΒΑΙΚΟΙ ΓΔΙΚΣΔΦΔΡΟΤΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΙΚΑΝΟΣΗΣΑ ΓΙΑΜΔΡΙΜΑ Σ1 Σ2 Σ3 Σ4 Σ5 Σ6 Σ7 Σ8 Σ9 ΓΙΚΑΙΟΤ 155 2, ,6 0,29 1,1 98 ΑΦΕΝΔΙΟΤ 79 2, ,8 0,57 0,5 85 ΠΤΛΙΟΤ 90 3, ,9 0,50 0,7 112 ΗΡΑΚΛΔΙΓΩΝ 291 1, ,9 0,16 2,0 223 ΑΝΣΙΜΑΥΕΙΑ 163 3, ,5 0,25 1,5 270 ΚΑΡΔΑΜΑΙΝΑ , ,3 0,11 2,3 426 ΚΕΦΑΛΟΤ 59 0, ,6 0,83 0,3 37 ΚΩ 160 2, ,6 0,30 1,1 115 ΚΩ 160 2, ,6 0,30 1,1 115 ΓΗΜΟ ΓΗΜΟΣΙΚΟ ΓΔΙΚΣΗ ΥΩΡΗΣΙΚΟ- ΣΗΣΑ ΑΚΣΩΝ ΥΡΗΣΔ ΑΝΑ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΜΔΣΡΟ ΑΚΣΩΝ ΓΙΑΜΔΡΙΜΑ Σ10 Σ11 Σ12 Σ13 Σ14 Σ15 Σ16 Σ17 ΓΙΚΑΙΟΤ 26 0, ,1 56 0,5 0,29 0,40 ΑΦΕΝΔΙΟΤ 23 0, ,5 23 0,2 0,15 0,20 ΠΤΛΙΟΤ 30 1, ,7 42 0,3 0,25 0,34 ΗΡΑΚΛΔΙΓΩΝ 61 0, ,0 22 0,2 0,11 0,15 ΑΝΣΙΜΑΥΕΙΑ 74 0, ,5 48 0,4 0,24 0,33 ΚΑΡΔΑΜΑΙΝΑ 117 1, ,3 33 0,3 0,16 0,22 ΚΕΦΑΛΟΤ 10 0, ,0 0,02 0,03 ΚΩ 30 2, ,1 82 0,7 0,42 0,57 ΚΩ 30 2, ,1 82 0,7 0,42 0,57 Από τη σύγκριση των ευρημάτων των δεικτών σε κάθε Δημοτικό Διαμέρισμα των Δήμων της νήσου Κω προκύπτει ότι υπάρχουν τιμές δεικτών που υπερβαίνουν τα όρια ή τα σταθερότυπα (standards) που διεθνώς έχουν οριστεί. Γενικά, οι τιμές των δεικτών, σε πολλές περιπτώσεις βρίσκονται στα ανώτατα

12 επίπεδα και υποδηλώνουν το υψηλό επίπεδο της τουριστικής ανάπτυξης που βρίσκεται η περιοχή μελέτης και πλησιάζει τα όρια κορεσμού σε μερικές περιοχές. Η τουριστική χωρητικότητα της παράκτιας ζώνης δεν έχει υπερκαλυφθεί, ωστόσο η υπερσυγκέντρωση της τουριστικής δραστηριότητας στους μήνες αιχμής προκαλεί ήδη επιβαρύνσεις στους πόρους και κυρίως στις ακτές και το νερό. Τα όρια ημερήσιας χωρητικότητας των ακτών για αειφόρο τουριστική ανάπτυξη βρίσκονται σε ανεκτά επίπεδα στους μήνες της τουριστικής αιχμής. Όμως, υπάρχουν ακόμα αποθέματα για περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη. Η ανάλυση ευαισθησίας (με την μεταβολή βασικών παραμέτρων του βασικού σεναρίου που επηρεάζουν τους δείκτες της φέρουσας ικανότητας τουρισμού), έδειξε ότι στην περίπτωση που υπάρξει αύξηση των κλινών από 40% - 100% και αντίστοιχη αύξηση στις αφίξεις και διανυκτερεύσεις θα υπάρξει εντατική τουριστική ανάπτυξη που θα δημιουργήσει προβλήματα στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον, δηλαδή θα υπάρξει υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας τουρισμού σε πολλές περιοχές, που θα δημιουργήσει αρνητικές επιπτώσεις στην τουριστική ανάπτυξη. Επισημαίνεται ότι στην ανάλυση ευαισθησίας καλύπτεται και η περίπτωση που οι αδήλωτες ξενοδοχειακές κλίνες είναι στα ίδια επίπεδα με αυτές που καταγράφει η ΕΤΕ (δηλ. ξενοδοχειακές και ενοικιαζομένων δωματίων). Έτσι, εκτιμήθηκε η ΦΙΤΑ στο διπλάσιο των υφιστάμενων κλινών (δηλ κλίνες συνολικά). Τέλος, εκτιμάται ότι το τουριστικό προϊόν μερικών περιοχών των υπόψη Δήμων, ιδιαίτερα στο βόρειο και ανατολικό τμήμα αυτών, βρίσκεται σε στάδιο κορεσμού και γενικά η περιοχή παρουσιάζει υψηλό βαθμό τουριστικής εξειδίκευσης και συγκέντρωσης των τουριστικών εγκαταστάσεων και έχει αυξημένη πιθανότητα για φθίνουσα οικονομική απόδοση του τουριστικού πόρου. Συνεπώς, με βάση τους εκτιμηθέντες δείκτες της φέρουσας ικανότητας, οι περιοχές έχουν περιορισμένα περιθώρια τουριστικής ανάπτυξης, με βάση το υφιστάμενο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης. 7. ΠΡΟΣΑΕΙ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Η απαίτηση για αειφόρο τουριστική ανάπτυξη στην νήσο Κω με προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος θα πρέπει να αποτελεί την κατευθυντήρια πολιτική σε τοπικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, η μεθοδολογική προσέγγιση της ΦΙΤΑ προσφέρει πρακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, δια μέσου ενός μηχανισμού δράσεων που συνδέει την ανάπτυξη ολοκληρωμένων πολιτικών παρέμβασης αντί για αποσπασματικές ή μεμονομένες δράσεις και την εισαγωγή δέσμης κινήτρων υποστήριξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Για την αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων θα μπορούσαν να δρομολογηθούν οι παρακάτω πρωτοβουλίες: i. Σην οργάνωση της τουριστικής δραστηριότητας σε τρεις ζώνες: Ζώνη Α: Περιοχές ποιοτικής αναβάθμισης εντατικών τουριστικών δραστηριοτήτων, με άμεση ανάγκη ελέγχου του είδους της ανάπτυξής τους. Ζώνη Β: Περιοχές ήπιας τουριστικής ανάπτυξης Ζώνη Γ: Περιοχές ειδικών δράσεων και μορφών τουρισμού ii. Ση χωρική κατανομή των νέων τουριστικών κλινών που εκ των πραγμάτων θα δημιουργηθούν (ζώνες Β &Γ) να γίνει τόσο στην ενδοχώρα κάθε Δήμου όσο στην παράκτια ζώνη των Δ.Δ. των Δήμων (μικτό μοντέλο).

13 iii. Εκπόνηση μελέτης ετοιμασίας κινήτρων για την απόσυρση τουριστικών κλινών χαμηλών κατηγοριών προκειμένου να υπάρξει αποσυμφόρηση των παράκτιων περιοχών της νήσου. iv. Ανάπτυξη νέου μοντέλου τουρισμού, βασισμένο στο σεβασμό των τουριστικών πόρων, με παράλληλο περιορισμό του μονόπλευρου μοντέλου «ήλιου και θάλασσας». Το νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης στηρίζεται στα νέα τουριστικά προϊόντα (όπως τα Fractionals, Private Residence Clubs (PRC), Destination Clubs και Condo Hotels, η Χρονομεριστική Μίσθωση (Timesharing), η παραθεριστική κατοικία) που διεθνώς προβάλλονται και περιλαμβάνουν ένα σύνολο διαφορετικών τύπων: (α) τουριστική/δεύτερη κατοικία, χρονομισθωτικού χαρακτήρα ή ιδιόκτητη κατοικία (free hold), (β) Ειδικές τουριστικές υποδομές (μαρίνες, κ.α), (γ) Ειδικές και εναλλακτικές μορφές τουρισμού. v. Οργανωμένοι έλεγχοι για την αναστολή λειτουργίας των παράνομων τουριστικών καταλυμάτων. vi. vii. viii. ix. Προσανατολισμός των ιδιωτικών επενδύσεων προς τη συμπλήρωση ελλείψεων σε τύπους και τάξεις καταλυμάτων και σε υποδομές που εμπλουτίζουν, αναβαθμίζουν και διαφοροποιούν το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν. Ένταξη των αναξιοποίητων τουριστικών πόρων της ενδοχώρας της νήσου στο προσφερόμενο τουριστικό προϊόν, με παράλληλη προστασία και διαφύλαξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους. Σην εκπόνηση μελέτης για την «Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Παράκτιων Ζωνών» (Integrated Coastal Zone Management - ICZM) για την προστασία των παράκτιων οικοσυστημάτων της νήσου Κω. Σον προσδιορισμό ζωνών προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, των φυσικών πόρων και του τοπίου, στις οποίες θα περιορίζεται ή θα απαγορεύεται η δυνατότητα δόμησης. x. Σην επιβράβευση της «πράσινης επιχειρηματικότητας», με την υιοθέτηση ενός μοντέλου που βασίζεται στην λογική ότι «όλες οι επιχειρήσεις δεν ρυπαίνουν το ίδιο, ούτε έχουν την ίδια ευαισθητοποίηση για το περιβάλλον, κατά συνέπεια δεν μπορεί για όλες να ισχύουν ίδιες απαγορεύσεις».. xi. xii. Σον χωρικό σχεδιασμό της υπαίθρου, με ριζικό περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης και καθορισμό χρήσεων γης.. Σην περιβαλλοντική εκπαίδευση των εργαζομένων στο τουριστικό τομέα, και κυρίως των ντόπιων. Τέλος, γνωρίζοντας την φέρουσα ικανότητα της κάθε περιοχής της νήσου Κω μπορούμε να ελαχιστοποιήσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις του τουρισμού μέσω αποτελεσματικής στρατηγικής που θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα εργαλεία, μέτρα και υποστηρικτικές δράσεις, όπως αυτά αναφέρονται στο κύριο σώμα της μελέτης. 8. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ Ξενόγλωσση

14 Baum T., (1998), Taking the Exit Route: Extending the Tourism Area Life Cycle Model, Current Issues in Tourism, Vol. 1 (2), pp Berry, S., and A. Ladkin (1997) Sustainable Tourism: A Regional Perspective. Tourism Management 18: Borg J., (1991) Tourism and urban development. Ph.D. diss., Erasmus University, Rotterdam Butler R.W.(1980) The concept of tourism area cycle of evolution: implications for management of resources Canadian Geographer 24(1): Butler, R.W.(1990) Alternative tourism: pious hope or Trojan Horse? Journal of Travel Research, 28(3): Butler, R. (1996) The Concept of Carrying Capacity for Tourism Destinations: Dead or Merely Buried? Progress in Tourism and Hospitality Research 2(3 4): Butler, R. (1997) Modelling Tourism Development: Evolution, Growth and Decline. In Tourism, Development and Growth: The Challenge of Sustainability, S. Wahab and J. Pigram, eds., pp London: Routledge. Butler, R.(1999) Sustainable Tourism: A State of the Art Review. Tourism Geographies 1:7 25. Butler, R (2004) The Tourism Area Life Cycle in the Twenty-First Century. In A Companion to Tourism, A. Lew, M. Hall and A. Williams, eds., pp Oxford: Blackwell. Coccossis H.N, Parpairis A. (1995) «Assessing the Interaction between Heritage Environment, and Tourism: Mykonos» στο Coccossis H. N και P. Njikamp «Sustainable Tourism Development» London, Avebury Duffy, R.(2002), A Trip too Far: Ecotourism, Politics and Exploitation, Earthscan, London. Fisher and Krutilla, (1972). Anthony C. Fisher and John V. Krutilla, Determination of Optimal Capacity of Resource-based Recreation Facilities. Natural Resources Journal 12 (1972), pp Getz, D.(1983) Capacity to absorb tourism : Concepts and implications for strategic planning Annals of Tourism Research Vol. 10, (2), 1983, pp Gossling, S., and M. Hall (2005) An Introduction to Tourism and Global Environmental Change. In Tourism and Global Environmental Change, S. Gossling and M. Hall, eds., pp London: Routledge. Hughes, G., and P. Furley (1996) Threshold, Carrying Capacity and the Sustainability of Tourism: A Case Study of Belize. Caribbean Geography 7(1): Lindberg, K., S. McCool, and G. Stankey (1997) Rethinking Carrying Capacity. Annals of Tourism Research 24: Martin, B. S., and M. Uysal (1990) An Examination of Relationship Between Carrying Capacity and the Tourism Life Cycle: Management and Policy Implications. Journal of Environmental Management 31: Mathieson, A. & Wall, G. (1982) Tourism Economic, Physical and Social Impacts London : Longman. Odell, R. (1975) Carrying Capacity Analysis: Useful but Limited. In, R. Scott, D. J. Brower and D. Miner eds. Management and Control of Growth (vol. III) pp Washington DC: The Urban Land Institute. O Reilly M. (1986) Tourism carrying capacity, Tourism Management, 254-8

15 Pigram, J., and S. Wahab (1997) Sustainable Tourism in a Changing World. In Tourism, Development and Growth: The Challenge of Sustainability, S. Wahab and J. Pigram, eds., pp London: Routledge. Redcliffe, M., and G. Woodgate (1997) Sustainability and Social Construction. In The International Handbook of Environmental Sociology, M. Redcliffe and G. Woodgate, eds., pp Cheltenham: Edward Elgar. Ricci F., P., (1976), Carrying Capacity, Implications for Research, University of Ottawa, Ontario Spangenberg, J. (2005) Will the Information Society be Sustainable? Towards Criteria and Indicators for Sustainable Knowledge Society. International Journal of Innovation and Sustainable Development 1: Tooman, L. (1997). Applications of the Life-Cycle Model in Tourism. Annals of Tourism Research 24: Tribe, J., X. Font, N. Grittis, R. Vickery, and K. Yale (2000) Environmental Management for Rural Tourism and Recreation. London: Cassell. UNEP (PAP/RAC) -(1996) Approaches for Zoning of Coastal Areas with Reference to Mediterranean Aquaculture, Priority Actions Programme Regional Activity Centre, Split, Croatia. Wall, G. (1982) Cycles and Capacity: Incipient Theory of Conceptual Contradiction? Tourism Management 3(3): Wall, G. (1997) Sustainable Tourism Unsustainable Development. In Tourism, Development, and Growth: The challenge of Sustainability, S. Wahab and J. Pigram, eds., pp London: Routledge. WCED (World-1987) Our Common Future, Oxford University Press, Oxford Commision on Environment and Development World Tourism Organization (1983) Development of Leisure Time and the Right to Holidays Madrid, Spain. Ελληνόγλωσση Παρπαϊρης Α. (1993) Μεθοδολογικό πλαίσιο εκτίμησης της χωρικής φέρουσας ικανότητας για τουριστική ανάπτυξη Διδ Διατριβή Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS Τοπάλογλου Χαράλαμπος 1*, Χρόνης Ιώαννης 1, Αγοργιαννιτης

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε.

NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Θ. ΤΣΕΚΕΡΙΔΗΣ NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Α.Ε. Περιβάλλον, Πολιτισμός & Επιχειρηματικότητα Βασικές προτεραιότητες διασυνοριακής συνεργασίας & ανάπτυξης Προγράμματα Εδαφικής Συνεργασίας Διακρατικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ.

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Στο πλαίσιο της τροποποίησης του Ειδικού πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση Ε1: Εκτίµηση παροχών σχεδιασµού έργων υδροδότησης οικισµού Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Στρατηγικό & Επιχειρησιακό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης Ο Τουρισμός στο Επίκεντρο της Στρατηγικής της Περιφέρειας ΑΜΘ Ως εργαλείο αειφόρου ανάπτυξης Ως μέσο οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες Περιεχόμενα Εισαγωγή.................................................................. xiii 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος................................................. 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Κεφάλαιο 1: Ο σύγχρονος τουρισμός και η Ελλάδα ως προορισμός................................ 25 1.1 Το φαινόμενο του

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης με όρους αειφορίας της Πάτμου Δωδεκανήσου

Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης με όρους αειφορίας της Πάτμου Δωδεκανήσου ΔΠΜΣ Πολεοδομία Χωροταξία Ευνοϊκοί και περιοριστικοί παράγοντες του σχεδιασμού με όρους αειφορίας Σ.Αυγερινού-Κολώνια, Ρ.Κλαπατσέα, Ν. Μπελαβίλας Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου 1 ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου Στη Μεσόγειο (και μάλιστα σε Ισπανία, Ιταλία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Μάλτα, Τυνησία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Σ.Β.Α.Π)

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Σ.Β.Α.Π) ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Σ.Β.Α.Π) ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ: 1951 ΕΔΡΑ: Πειραιάς, Μέγαρο ΕΒΕΠ, Λουδοβίκου 1, Γραφεία Αθηνών: Αμερικής 10, T.K. 106 71 ΑΘΗΝΑ, Τηλ: 210-3392567, Fax: 210-3631720 e-

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση και η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο

Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση και η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (ERSA-GR) 11ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Αγροτική οικονομία, ύπαιθρος χώρος, περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου

Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου Η σύσταση ενός DMO ως Προϋπόθεση Αειφορίας για τον Τουρισµό της Ρόδου ρ. ηµήτρης Κούτουλας Ειδικός Σύµβουλος Τουριστικού Μάρκετινγκ ιδάσκων Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστηµίου E-Mail: d.koutoulas@ba.aegean.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΦΕΡΟΥΣΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΝΗΣΙΩΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΦΕΡΟΥΣΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΝΗΣΙΩΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ UNIVERSITY OF THE AEGEAN DEPARTMENT OF ENVIRONMENTAL STUDIES ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ LABORATORY OF LOCAL AND INSULAR DEVELOPMENT ΒΙΩΣΙΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

1. Οικονομική Πολιτική, Περιφερειακή Πολιτική,

1. Οικονομική Πολιτική, Περιφερειακή Πολιτική, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ενότητα 1: ( ιάρκεια 50 ώρες ): Περιφερειακή και Πολιτική. Βασικές Θεωρητικές Έννοιες 1. Οικονομική Πολιτική, Περιφερειακή Πολιτική, Περιφερειακή : Βασικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

Αποδελτίωση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Πεδίου

Αποδελτίωση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Πεδίου Αποδελτίωση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Πεδίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Το Υπουργείο Πολιτισμού Τουρισμού δίνει κατ αρχήν έμφαση στην ανάγκη εναρμόνισης του Ειδικού Πλαισίου με το υφιστάμενο και

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή. Αειφορία και Τουρισμός. 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26

Περιεχόμενα. Εισαγωγή. Αειφορία και Τουρισμός. 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26 κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Σκοπός και Περίγραμμα τoυ Βιβλίου... 26 κεφάλαιο 2 Αειφορία και Τουρισμός 2.0 Εισαγωγή... 29 2.1 Ανησυχία για το Μέλλον της Ανθρωπότητας... 30 2.2 Ιστορική Αναδρομή... 33 2.3 Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Innovation For Sustainable Tourism & Services In South Aegean

Innovation For Sustainable Tourism & Services In South Aegean Innovation For Sustainable Tourism & Services In South Aegean ΡΑΣΗ 7.1.3 ΟΜΑ Α ΕΡΓΟΥ Μιχάλης Τοανόγλου Κατερίνα Τσακµακίδου Κώστας Πάχος Τσαµπίκος Κουδούνης ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αθήνα, 2014 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Το αστικό πράσινο και η διαχείρισή του από την Τοπική Αυτοδιοίκηση Η αξία του αστικού πρασίνου Η έννοια του αστικού πράσινου-χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β.

ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β. ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Λέκτορας ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ 1 ης ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ Ε Ε ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΚΡΙΣΙΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Τ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Κάλυψη μελλοντικών ενεργειακών αναγκών όλων των νησιών από πλευράς επάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 Γενικά Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΩΝ...xiii ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ...xv ΠΡΟΛΟΓΟΣ...xvii ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ...

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ

ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΣ: 2012-2013 ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΣΚΟΥΛΤΣΟΣ. Σεπτέμβριος 2007 Σήμερα Υποψήφιος Διδάκτορας στο γνωστικό πεδίο του Τουρισμού

ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΣΚΟΥΛΤΣΟΣ. Σεπτέμβριος 2007 Σήμερα Υποψήφιος Διδάκτορας στο γνωστικό πεδίο του Τουρισμού ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΣΚΟΥΛΤΣΟΣ 1. ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Όνομα Πατρός: Γεώργιος Ημερομηνία Γέννησης: 8 Νοεμβρίου 1981 Διεύθυνση Κατοικίας: Σωκράτους 13 Ν. Ηράκλειο Αττικής Προσωρινή Κατοικία: Β Πάροδος Καλαμπόκα 6, Χίος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ»

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ» ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ / ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ Συνολική έκταση του

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας

Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας H Ανατολική Πελοπόννησος ετοιμάζεται! LEADER ΙΙ (1994-2001) Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν τόσο η εξομάλυνση των δυσμενών επιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ 14 IOYNIΟΥ 2011. Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια ΕΜΠ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ 14 IOYNIΟΥ 2011. Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΣ: 2010-2011 ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΣΙΡΙΑΚΗ ΤΠΟΔΟΜΗ. 10.1. Η χωροθέτηση του διοικητικού κέντρου

1. ΚΣΙΡΙΑΚΗ ΤΠΟΔΟΜΗ. 10.1. Η χωροθέτηση του διοικητικού κέντρου 1. ΚΣΙΡΙΑΚΗ ΤΠΟΔΟΜΗ 10.1. Η χωροθέτηση του διοικητικού κέντρου Ως «έδρα της Κυβέρνησης» ορίζεται «το κτίριο, το συγκρότημα κτιρίων ή η πόλη από την οποία μια κυβέρνηση ασκεί την εξουσία της»1. Η έδρα της

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. Φωτεινή Ανδρέα Αναγνωστάτου Πτυχίο Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Πειραιώς. Υποβληθείσα για το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ

Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ Ζωή Χριστοδουλοπούλου, Project Manager 2015 - Νέο Ρεκόρ για τον Ελληνικό Τουρισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία.

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία. Πως ξεκίνησε 2004: Η ιδέα αφορούσε στη προώθηση των απαιτήσεων της τήρησης της νομοθεσίας 2007: Στη συνέχεια ήταν η προώθηση των συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης 2011: Σήμερα αποτελεί μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

«Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης Ι.Ν. 2014-2020»

«Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης Ι.Ν. 2014-2020» «Περιφερειακή Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης Ι.Ν. 2014-2020» -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014- Η Περιφερειακή & οι συναφείς Στρατηγικές για την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ σημαίνει : «Έξυπνη Εξειδίκευση» (R.I.S.) -την αξιοποίηση των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance

Tetris Built Environment. Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Tetris Built Environment Consultants Construction Renewable energy Tourism Investment Finance Προφίλ Η TETRIS Built Environment είναι εταιρεία παροχής Συμβουλευτικών υπηρεσιών Τεχνική εταιρεία, και δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ Ξένια I. Λοϊζίδου, ΑΚΤΗ Κέντρο Μελετών και έρευνας Γαλάζια Ανάπτυξη (1): Γαλάζια Ανάπτυξη δεν είναι ΜΟΝΟ η ναυτιλία! Ενδεικτικοί άλλοι τομείς: Ενέργεια Θαλάσσια

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ενότητα 7: Στρατηγική ΜΠΕ Καθηγητής Α. Κούγκολος Δρ Στ. Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα