Συνέπειες της Ενσάρκωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνέπειες της Ενσάρκωσης"

Transcript

1 Συνέπειες της Ενσάρκωσης Σε λίγες µέρες θα γιορτάσουµε τη γέννηση του Ιησού από τη Ναζαρέτ. Η γιορτή µας µέσα από τη λατρεία της Εκκλησίας θα είναι ανάµνηση. εν θα σταθούµε σ ένα γεγονός του παρελθόντος που πραγµατοποιήθηκε πάνε τώρα δυο χιλιάδες χρόνια. Απεναντίας, θα ζήσουµε µυστηριακά µια από τις συνέπειες της Ενσάρκωσης: τη γέννηση ενός παιδιού που στρέφει την προσοχή µας στο παρόν και στο µέλλον. Ο ενσαρκωµένος Λόγος του Θεού προκαλεί την ελπίδα, την αισιοδοξία. Μέσα σε πλαίσια χαράς, µαζί µε τους αδελφούς µας θα τελέσουµε την Ευχαριστία δοξολογώντας το Θεό για τα µεγάλα έργα που έκανε για τον άνθρωπο, για τον καθένα µας ξεχωριστά και για την ανθρωπότητα ολόκληρη. Στην τέλεσή µας θα βρεθούµε µπροστά σ ένα νεογέννητο βρέφος, φτωχό, αδύναµο, σιωπηλό και εξαρτηµένο από ανθρώπους και ιστορικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες. Όπως κάθε νεογέννητο συγκινεί γιατί µια νέα ύπαρξη, µια νέα ζωή ξεκινά προσωπικά την ανθρώπινη περιπέτεια µε τις χαρές και τις λύπες της, την ταπεινότητά της και το µεγαλείο της. Η ατµόσφαιρα που δηµιουργεί η αφήγηση των ευαγγελικών κειµένων είναι αυτή της περισυλλογής, του διαλογισµού, της θεωρίας του γεγονότος και όσα αυτό το γεγονός κρατά ακόµη κρυφά. Το µήνυµα του γεγονότος στο κατά Λουκάν ευαγγέλιο είναι: ειρήνη στη γη! Ο δε πρόλογος του τετάρτου ευαγγελίου υπογραµµίζει πως ο Λόγος είναι το φως που φωτίζει τον άνθρωπο, ότι ήρθε στον τόπο το δικό του και οι δικοί του δεν τον δέχτηκαν. Εφέτος τα Χριστούγεννα και µέσα στις παγκόσµιες συγκυρίες µπορούµε να α- ναρωτηθούµε και να προβληµατιστούµε: - Για ποια ειρήνη µιλάµε, σ ένα κόσµο που µαστίζεται από πολέµους, από τροµοκρατία, από πραγµατικές και τεχνητές ανασφάλειες, από τάσεις παγκόσµιας αναρχίας τις προϋποθέσεις της οποίας δηµιουργούν οι ισχυροί της γης - Η παγκόσµια φτώχεια όλο και περισσότερο επεκτείνεται και βαθαίνει: λαοί αποδεκατίζονται από την πείνα και την ανέχεια, κράτη καταντούν υποχείρια των οικονοµικά ισχυρών, πλήθη προσφύγων και µεταναστών αναζητούν ένα καλύτερο αύριο, συχνά µέσα από αφιλόξενες, άδικες, αναξιοπρεπείς για τον άνθρωπο συνθήκες. - Περιθωριοποιείται ο Θεός, η θρησκεία και αυτό φοβίζει τους πιστούς, τους χριστιανούς γιατί δεν αισθανόµαστε άνετα όταν θίγεται ό,τι σηµαντικότερο έχουµε. Αξίζει να αναρωτηθούµε πόσο συµβάλαµε εµείς οι ίδιοι οι χριστιανοί, οι πιστοί στις συνθήκες του σκεπτικισµού, του αγνωστικισµού, της αθεΐας, της αδιαφορίας µε την ξύλινη γλώσσα µας, µε τους µικροπόνειρους «συµφεροντολογισµούς» µας, µε τις ασυνέπειες στη συµπεριφορά µας; - Για ποια χαρά µιλάµε, όταν ανήµποροι διαπιστώνουµε την οικολογική καταστροφή του πλανήτη µε τις µύριες επιπτώσεις για το µέλλον της ανθρωπότητας Κατά την περίοδο των Χριστουγέννων αξίζει τον κόπο να σταθούµε και να παραλληλίσουµε τον καιρό του Ιησού µε τη δική µας εποχή! π. Γαβριήλ Μαραγκός τ.ι.

2 Βιβλικά Απέναντι στα γεγονότα της ζωής του Ιησού Ιστορική κατάσταση Η κριτική εξέταση των βιβλικών κειµένων επιτρέπει στον ιστορικό να προσδιορίσει τις σπουδαιότερες φάσεις της ιστορίας στην οποία αναφέρονται. Μερικά δε συµπεράσµατα της έρευνας αυτής επιβεβαιώνονται και από εξωβιβλικές πηγές. Να, λοιπόν, τι έχει εξακριβωθεί, ανεξάρτητα από κάθε ερµηνεία των ιστορικών δεδοµένων, στα πλαίσια της πίστης ή όχι. Πριν από τον Ιησού Το 63 π.χ., η Παλαιστίνη καταλαµβάνεται από τους Ρωµαίους και ενσωµατώνεται στην αυτοκρατορία. Ο Ηρώδης ο Μέγας (40-4 π.χ.) και οι διάδοχοι του (Αρχέλαος, Ηρώδης Αντίπας, Φίλιππος και αργότερα Ηρώδης Αγρίππας) δεν είναι παρά υποτελείς, µε ασταθή και, ουσιαστικά, εικονική εξουσία. Ήδη από τον 8ο αιώνα π.χ., είχε χάσει το Ισραήλ την εθνική του ανεξαρτησία. Το παλιό βασίλειο, αφού διαµελίστηκε στα δύο - το Βόρειο και το Νότιο -, καταστράφηκε µε τις εισβολές πρώτα των Ασσυρίων (721 π.χ.) και, µετά, των Βαβυλωνίων (587 π.χ.). Ο λαός έζησε στην εξορία µέχρι τη νίκη του βασιλέα των Περσών Κύρου, ο οποίος και εξέδωσε το διάταγµα της επανόδου των Ισραηλιτών στη χώρα τους (538 π.χ.). Οι επαναπατρισµένοι όµως παρέµειναν κάτω από την περσική κυριαρχία, την ο- ποία διαδέχθηκε η κυριαρχία του Μ. Αλεξάνδρου (332 π.χ.) και των διαδόχων του, των Σελευκιδών. Εξάλλου αρκετοί Ισραηλίτες παρέµειναν έξω από τα σύνορα της χώρας τους και σχηµάτισαν τους πρώτους πυρήνες της Ιουδαϊκής ιασποράς σ όλη τη λεκάνη της Μεσογείου. Από θρησκευτική και πολιτιστική άποψη, ονοµάζουµε Ιουδαϊσµό τη µετά την Εξορία (538 π.χ.) εβραϊκή κοινότητα καθώς και το περιβάλλον της. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από την αντίσταση του Ισραήλ σε κάθε προσπάθεια των άλλων πολιτισµών να τον αφοµοιώσουν ή να τον αλλοιώσουν. Η θρησκευτική κληρονοµιά και η πρωτότυπη παράδοση φυλάσσονται ζηλότυπα και πιστά. Οι κάποιες ξενικές επιδράσεις είχαν σαν αποτέλεσµα τον εµπλουτισµό του Ιουδαϊσµού, δεν παραποίησαν τη γνησιότητα της πίστης και την παραδοσιακή νοοτροπία. Η εκπληκτική αυτή επιτυχία γνώρισε κι ένα ένδοξο περιστατικό; τον πόλεµο των Μακκαβαίων ( π.χ.). Ο βασιλέας της Συρίας Αντίοχος Επιφανής ( π.χ.) επιχείρησε να καταστρέψει την ιουδαϊκή θρησκεία και να επιβάλει στο λαό τα ελληνικά έθιµα. Η νίκη των Μακκαβαίων µπορεί να θεωρηθεί νίκη του ε- βραϊκού Νόµου: είχε σαν αποτέλεσµα να τονίσει περισσότερο την αντίθεση των ι- ουδαίων µε τους ειδωλολάτρες γείτονες τους. Από το 142 ως το 63 π.χ., το Ισραήλ απέκτησε, χάρη στους Ασµοναίους - τους απογόνους των Μακκαβαίων - ακόµη και την πολιτική ανεξαρτησία του. Ο Ποµπήιος όµως την κατέλυσε όταν κατέλαβε την Ιερουσαλήµ (63 π.χ.), µετά από την κατάκτηση και ενσωµάτωση της Συρίας στη ρωµαϊκή αυτοκρατορία. ιόρισε τον ασµοναίο ηγεµόνα Υρκανό Β' Μέγα Αρχιερέα και εθνάρχη (63-40 π.χ.). Στην πραγµατικότητα όµως θα κυβερνήσει ο ιδουµαίος

3 υπουργός του Αντίπατρος, ο οποίος και θα προετοιµάσει το έδαφος στο γιο του Ηρώδη. Ο Ηρώδης ο Μέγας έγινε «βασιλέας των Ιουδαίων» το 40 π.χ. χάρη στην επέµβαση της Ρώµης και παρά τη µη ιουδαϊκή του καταγωγή, που τον έκανε δύσκολα αποδεκτό από τους Ιουδαίους. Μετά από το θάνατο του (4 π.χ.), χρειάστηκε πάλι η επέµβαση του Αυγούστου για να µπορέσουν να τον διαδεχτούν τα παιδιά του, όπως το είχε ορίσει στη διαθήκη του: ο Αρχέλαος (4 π.χ. - 6 µ.χ.) ανέλαβε την Ιουδαία, την Ιδουµαία και τη Σαµάρεια -ο Ηρώδης Αντίπας (4 π.χ µ.χ.) τη Γαλιλαία και την Περαία και ο Φίλιππος (4 π.χ µ.χ.) την Ιτουραία, την Τραχωνίτιδα και τη Γαυλανίτιδα. Αν και στην Παλαιστίνη συνέχισαν να τους ονοµάζουν βασιλείς, ο Αρχέλαος είχε τον τίτλο του εθνάρχη, ενώ οι δύο άλλοι του τετράρχη. Ο εγγονός του Ηρώδη του Μεγάλου, Ηρώδης Αγρίππας Α', κατάφερε να επανενώσει τη χώρα από το 37 ως το 41 µ.χ. Μετά το θάνατο του όµως, το 44 µ.χ. η Παλαιστίνη επιστρέφει και πάλι στη διοίκηση του ρωµαίου αρµοστή. Απόπειρες εξέγερσης κατά της ρωµαϊκής κατοχής έγιναν πολλές φορές: του Θευδά (πιθανόν λίγο µετά το θάνατο του Ηρώδη του Μεγάλου, το 4 π.χ.), του Ιούδα του Γαλιλαίου (µε την ευκαιρία της απογραφής του Κυρήνιου, το 6-7 µ.χ.) οι ξεσηκωµοί κατά την ηγεµονία του Φάδου (γύρω στο 44 µ.χ.), του Κουµάνου (48-52 µ.χ.) και του Φήλικα (52-60 µ.χ.). Η πιο βίαιη εξέγερση, των Ζηλωτών, ξέσπασε το 66 µ.χ.. Τότε µια επαναστατική κυβέρνηση εγκαταστάθηκε στην Ιερουσαλήµ. Ο «Ιουδαϊκός πόλεµος», διήρκεσε τέσσερα χρόνια και κατέληξε, µετά από σκληρότατη αντίσταση, στην καταστροφή της Ιερουσαλήµ και του Ναού από τις λεγεώνες του Τίτου (70 µ.χ.) καθώς και στη διασπορά των Ιουδαίων σ' όλο τον κόσµο. Ιησούς από τη Ναζαρέτ Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ δεν είναι µια µυθική µορφή. Η ύπαρξή του έχει προσδιοριστεί τόσο τοπογραφικά, στην Παλαιστίνη, και ειδικότερα στη Γαλιλαία, όσο και χρονολογικά χάρη στο βάπτισµά του από τον Ιωάννη κατά το 15ο έτος της βασιλείας του αυτοκράτορα Τιβερίου Καίσαρος (Λκ 3, 1), δηλαδή το έτος που αρχίζει την 1 Ο- κτωβρίου 27 (ή 19 Αυγούστου 28). Το λειτούργηµα του Βαπτιστή, ο οποίος παρουσιαζόταν ως προφήτης, γνώρισε µεγάλη δηµοτικότητα και ενέπνευσε ένα πρωτοφανές κίνη- µα. Απέβλεπε στη µετάνοια, στην επιστροφή προς το Θεό, γιατί ήταν κοντά η έλευση και η κρίση του. Το λειτούργηµά του ασκήθηκε στην έρηµο της Ιουδαίας, κοντά στην Ιερουσαλήµ. Ο Ιωάννης βάπτιζε στον Ιορδάνη ποταµό, είτε στη Βηθανία (Ιω 1, 28) είτε στην Αίνων (Ιω 3, 23), σε µικρή απόσταση από τη Σελείµ. Από το περιβάλλον του µεγάλου προφήτη ο Ιησούς ξεκίνησε τη δική του αποστολή. Ένα άλλο σηµαντικό σηµείο αναφοράς της ιστορίας του Ιησού είναι ο θάνατός του στο Γολγοθά. Σίγουρα συνέβη κάποια Παρασκευή, πιθανότατα την παραµονή της γιορτής του Πάσχα, στις 14 ή 15 του µήνα Νισάν. Οι πιο πιθανές ηµεροµηνίες είναι η 7 Απριλίου 30 ή η 3 Απριλίου 33. Κατά την περίοδο που µεσολαβεί από το βάπτισµα ως το βίαιο θάνατο του, ο Ιησούς διατρέχει τη Γαλιλαία και την Ιουδαία, προσκαλώντας τους συγχρόνους του να ετοιµαστούν για την επικείµενη Βασιλεία του Θεού. Με τα θαύµατα και µε το λόγο του, ο Ιησούς προκαλεί ένα µεσσιανικό ενθουσιασµό που κινδυνεύει να µετατραπεί σε πολιτικό ξεσηκωµό. εν επιδιώκει όµως κάτι τέτοιο, ρίχνει απλά στην καρδιά κάποιων µαθητών το σπόρο που, όταν φυτρώσει, θα ανατρέψει τους φραγµούς µέσα στους οποίους εγκλωβίζονταν οι θρησκευτικοί ηγέτες της εποχής του. Το µήνυµα του

4 είναι το Ευαγγέλιο - η καλή αγγελία - της αγάπης, η οποία πρέπει να επικρατήσει στη γη, όπως στον ουρανό. Η ιστορία του Ιησού δεν πέρασε εντελώς απαρατήρητη από τους ιστορικούς της ε- ποχής του. Σ' ένα κείµενο - το οποίο µπορούµε να ανασυγκροτήσουµε αφαιρώντας τις οφειλόµενες σε χριστιανούς µεταβολές -, ο Φλάβιος Ιώσηπος αναφέρει όχι µόνο την επιτυχία του Ιησού και τη σταυρική καταδίκη του από τον Πιλάτο, αλλά και την επίµονη αγάπη των µαθητών του σ' αυτόν επειδή «τους εµφανίστηκε ζωντανός µετά το θάνατό του» («Εβραϊκές αρχαιότητες», XVIII, 3.3). Πράγµατι, µετά από τα γεγονότα του Πάσχα, η συµπεριφορά των µαθητών αλλάζει ριζικά. Η οφειλόµενη στο θάνατο του Ιησού αποθάρρυνση µεταβάλλεται: πιστεύουν ότι ο Ιησούς αναστήθηκε. Η πρωταρχική κοινότητα Η πρώτη χριστιανική κοινότητα γεννήθηκε από την πίστη στην ανάσταση. Στην αφετηρία αυτής της πίστης, ο ιστορικός δεν διακρίνει κάποιο φαινόµενο συλλογικής υποβολής ή µυθοποίησης, αλλά τη λιτή επιβεβαίωση µερικών ευνοουµένων µαρτύρων. Ονοµάζουν Κύριο, αιώνια ζωντανό, το σταυρω- µένο Ιησού, του οποίου ο θάνατος αποπροσανατόλισε και φόβισε τους µαθητές: αναστήθηκε από τους νεκρούς, αυτό είναι το κήρυγµα τους. Η πρώτη κοινότητα είναι ιουδαιο- χριστιανική, δηλαδή, τα µέλη που την απαρτίζουν προέρχονται από τον Ιουδαϊσµό, Το κήρυγµα των Αποστόλων στην Ιερουσαλήµ άγγιξε πρώτα τους ντόπιους που µιλούσαν αραµαϊκά, τους πιστούς τηρητές του µωσαϊκού Νόµου και τους ελληνόφωνες Ιουδαίους της διασποράς, τους λεγόµενους Ελληνιστές. Η κοινότητα κινείται γύρω από ένα κέντρο, τους ώδεκα, οι οποίοι είναι µάρτυρες του Αναστηµένου. Ο Πέτρος διαθέτει κάποιο ιδιαίτερο κύρος. Ανά- µεσα στους πρώτους µαθητές συγκαταλέγονται και οι αδελφοί του Κυρίου (1 Κορ 9,5 Γαλ 1,19). Συγγενείς του Ιησού στην ευρύτερη έννοια, αντιτάχθηκαν αρχικά στο λειτούργηµά του. Τιµούνται ιδιαίτερα γιατί θεωρούνται πιο κοντινοί στον Ιησού. Παρά την προσχώρηση στην ίδια πίστη, η στάση των πιστών διαφέρει ανάλογα µε το περιβάλλον στο οποίο ανήκουν. Οι Εβραίοι δεν αισθάνονται ότι αποκόπηκαν από τον Ιουδαϊσµό, συνεχίζουν να τηρούν τους νόµους και να προσεύχονται όπως πριν. Συγκεντρώνονται γύρω από τον Ιάκωβο, τον πιο επιφανή ανάµεσα στους «αδελφούς του Κυρίου». Οι Ελληνιστές, αντίθετα - µε προεξέχοντα το Στέφανο -, επικρίνουν την υπερτίµηση της ιουδαϊκής λατρείας και υπογραµµίζουν την πνευµατική της διάσταση. Πρέπει να υπήρξε µια ορισµένη ένταση ανάµεσα στις δυο οµάδες. Το µαρτυρεί η σύγκρουση σχετικά µε την υπηρεσία στην τράπεζα (Πραξ 6,1-6). Ο λόγος του Στεφάνου κατά του Ναού (Πραξ 7) πυροδότησε το διωγµό που ήδη υπέβοσκε. Η εβραϊκή θρησκευτική εξουσία άρχισε να καταδιώκει τη νέα αίρεση (βλ. Πραξ 24,5 28,22). Πρώτα οι Ελληνιστές, µετά ο Πέτρος, πιθανόν και οι ώδεκα αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την Ιερουσαλήµ. Ο διασκορπισµός αυτός εγκαινιάζει το άνοιγµα της χριστιανικής αποστολής: πρώτα, προς τους Ιουδαίους της Σαµάρειας, γύρω στο µ.χ., της Ιουδαίας και της Γαλιλαίας κατόπιν. Οι Απόστολοι εξουσιοδοτούν τον Πέτρο και τον Ιωάννη να φύγουν από την Ιερουσαλήµ και να επικυρώσουν το έργο που ήδη είχε αρχίσει εκεί. «Προσευχήθηκαν για να λάβουν όσοι είχαν βαφτιστεί το

5 Άγιο Πνεύµα». Παραµένει ακόµη ένα αποφασιστικό βήµα: η χριστιανική κοινότητα θα πρέπει να δεχτεί στους κόλπους της τους µέχρι πριν λίγο ειδωλολάτρες. Σε µια από τις ποιµαντικές περιοδείες, ο Πέτρος κατανοεί - και κατόπιν επεµβαίνει για να γίνει αποδεκτό και από την οµάδα της Ιερουσαλήµ - ότι το ίδιο δώρο του Θεού προσφέρεται και στους εθνικούς (Πραξ 10, ,4-18). Βρισκόµαστε µπροστά σε µια νέα φάση του ανοίγµατος της αποστολής: στη Φοινίκη, στην Κύπρο, στην Αντιόχεια κατόπιν (Πραξ 11,19). Σ' αυτή την πόλη η νέα αίρεση, απελευθερωµένη από την ιουδαϊκή πίεση, θα ενηλικιωθεί: εκεί, για πρώτη φορά, οι µαθητές του Ιησού ονοµάζονται «χριστιανοί» (Πραξ 11,26). Και από κει διαδίδεται ότι οι πιστοί επιδίδονται στη λατρεία του Κυρίου (Πραξ 13,2). Έτσι, η πρώτη κοινότητα αποκτά δύο πόλους: την Ιερουσαλήµ και την Α- ντιόχεια. Αυτό δηµιουργεί κάποια ένταση: οι «συντηρητικοί» ιουδαϊζοντες της Ιερουσαλήµ ήθελαν να επιβάλουν στους µετεστραµµένους ειδωλολάτρες την περιτοµή. Για να λυθεί η διαφωνία συνήλθε, το 48 µ.χ., στην Ιερουσαλήµ µια συνέλευση, την οποία θα µπορούσαµε να ονοµάσουµε πρώτη «σύνοδο». Κατ' αυτή, η µητέρα Εκκλησία ρυθµίζει το ζήτηµα, λαβαίνοντας υπόψη την καθολική διάσταση της: οι προσήλυτοι ειδωλολάτρες δεν θα υποχρεώνονται να τηρούν το µωσαϊκό Νό- µο (Γαλ 2,1-10), έστω και αν αργότερα επιβληθεί σ' αυτούς η τήρηση δευτερευόντων ιουδαϊκών εθίµων (Πραξ 15,23-29). Το άνοιγµα δεν βλάπτει την παράδοση. Η πιστότητα σ' αυτή εξασφαλίζεται µε τον πολλαπλασιασµό ζωντανών δεσµών: η λογία-έρανος είναι το απτό σηµείο της ενότητας των εκκλησιών (Πραξ 11, Κορ 16,1-4). Στο εξής, οι εκκλησίες πληθαίνουν και ενδυναµώνονται. Ο Παύλος Ο Παύλος από την Ταρσό είναι ο κύριος πρωτεργάτης του ευαγγελισµού και του ριζικού οικουµενισµού. Υποδειγµατικός ιουδαίος πριν γνωρίσει το Χριστό και διώκτης των χριστιανών, διατρέχει κατά τα τρία αποστολικά ταξίδια του - µεταξύ του 48 και 60 µ. Χ. - την Ασία, τη Μακεδονία και την Ελλάδα. Κρατούµενος, περνά από την Κρήτη και τη Μάλτα και καταλήγει στη Ρώµη. Με τους συνεργάτες του ιδρύει πολλές εκκλησίες, που βρίσκονται σε συνεχή κοινωνία µεταξύ τους. Η καθεµιά έχει µια πάγια δοµή: παρακολουθείται αδιάκοπα από τον ιδρυτή απόστολο. Προΐστανται της εκκλησίας γενικά οι πρεσβύτεροι, που αναλαµβάνουν το έργο τους µετά από την επίθεση των χειρών. Προοδευτικά δηµιουργούνται νέοι πόλοι στους κόλπους της παγκόσµιας Εκκλησίας: η Έφεσος και η Ρώµη. Ο Παύλος αντιµετώπισε, περισσότερο από ο- ποιονδήποτε άλλο, το πρόβληµα των ιουδαϊκών εθίµων: πρώτα αντέδρασε έντονα στους δισταγµούς του Πέτρου ο οποίος, στην Αντιόχεια, δεν τολµά να αποδεσµευτεί από τις διατάξεις που αφορούν τις τροφές (Γαλ 2,11-14). Επίσης ο Παύλος υποστηρίζει, ως θεολόγος, την ισότητα των ιουδαίων και των εθνικών σχετικά µε την α- µαρτία και τη χάρη: η σωτηρία είναι δώρο του ελέους του Θεού, και πραγµατοποιείται στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Είναι γεγονός ότι ο λαός του Ισραήλ εκλέχθηκε πρώτος από το Θεό, ο Νόµος ωστόσο δεν ήταν παρά µια προσωρινή κατάσταση και, τελικά, αδύναµη. Η πίστη, που προϋπήρχε του Νόµου κατά την περίοδο των πατριαρχών, είναι η µόνη οδός της σωτηρίας. Η υποταγή στα παλιά έθιµα δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζεται ως µοναδικός µεσίτης ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος καταργεί τις διακρίσεις: δεν υπάρχει πλέ-

6 ον «έλληνας και ιουδαίος, περιτµηµένος και απερίτµητος, βάρβαρος, σκύθης, δούλος ή ελεύθερος» (Κολ 3,11). Η επέκταση Η πρόοδος στη διάδοση του χριστιανισµού φαίνεται εκπληκτική: χαρακτηρίζεται τόσο από την ταχύτητα της επέκτασης - µοναδικό φαινόµενο στην ιστορία -, όσο και από τη συνάντηση µε τον ειδωλολατρικό κόσµο, απέναντι στον οποίο η ιουδαϊκή θρησκεία παρέµενε αδιάλλακτη. Ο κόσµος αυτός υπήρξε συνάµα ένας ευνοϊκός και δυσµενής χώρος για τη νέα θρησκεία. Η διάδοση του Ευαγγελίου ξεκινάει (µέχρι το 60 περίπου µ.χ.), από τις συναγωγές: εκεί οι µαθητές κηρύττουν το Χριστό κατά τις τελετές του Σαββάτου, στις οποίες παρευρίσκεται η τοπική ιουδαϊκή κοινότητα, όπως επίσης και πολλοί θεοφοβούµενοι. Συνήθως ένας µικρός µόνο αριθµός προσχωρεί στη νέα διδασκαλία. Οι απόστολοι καταδιώκονται και τότε µόνο απευθύνουν το µήνυµα τους στους εθνικούς, µε τη συµπαράσταση των πρώτων προσήλυτων που έχουν εισχωρήσει στο τοπικό περιβάλλον. Η χριστιανική Εκκλησία διακρίνεται ανάµεσα στους εθνικούς χάρη στην πίστη που έχει προς το µοναδικό Θεό της ιαθήκης και τον απεσταλµένο του Ιησού Χριστό, αλλά και από την ηθική ζωή της που σηµαδεύεται από την αγάπη και την αγνότητα. X. L. Dufour Απόδοση: π. Γαβριήλ Μαραγκός ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ Το µήνα εκέµβριο 2004 Χριστούγεννα Ένα νεογέννητο παιδί τι µπορεί να κάνει απέναντι στο µέγεθος των ανθρώπινων επιχειρήσεων ; Τι θα µπορούσε να πει; εν µιλάει. Τι θα µπορούσε να κάνει ; είναι ανενεργό. Ένας Θεός όλος αδυναµία και εντελώς διακριτικός σ ένα κόσµο που εργάζεται, που εφευρίσκει και κατασκευάζει. Ένας Θεός µεσ τη φτώχεια σ ένα κόσµο που αγοράζει και πουλάει. Ένας Θεός σιωπή σ ένα κόσµο που φλυαρεί, και παράγει µόνο θόρυβο. Αν ο Θεός µας έγινε σιωπή, αδυναµία και φτώχεια, είναι γιατί θέλησε να γίνει άνθρωπος. Θέλει να µας πει µε βεβαιότητα

7 ότι το σηµαντικό για τον άνθρωπο δεν βρίσκεται οπωσδήποτε εκεί που το τοποθετήσαµε. Ανοίγω τους ορίζοντες της προσευχής µου Με εκατοµµύρια χριστιανούς : Προσφέρω την ηµέρα µου στο Θεό και προσεύχοµαι για τους σκοπούς που ο άγιος-πατέρας προτείνει κάθε µήνα σε ολόκληρη την Εκκλησία. ΚΑΘΕ ΠΡΩΙ, ΠΡΟΣΦΕΡΩ ΣΤΟ ΘΕΟ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΜΟΥ ΛΈΓΟΝΤΑΣ : Πατέρα Άγιε, σου προσφέρω τις πράξεις µου, τις χαρές και τις δοκιµασίες µου, αυτής της ηµέρας, ενωµένος µε την Καρδιά του Ιησού που προσφέρει τον εαυτό του στην Ευχαριστία. Είθε το Πνεύµα του το Άγιο να κατοικεί µέσα µου. Και µε τη Μαρία, τη Μητέρα του Ιησού και Μητέρα µας, προσεύχοµαι το µήνα αυτό, ιδιαίτερα: Για τα παιδιά. Είναι δώρο πολύτιµο του Θεού, γι αυτό οφείλουµε να τους αποδίδουµε σεβασµό, κατανόηση και αγάπη Από τη γέννησή του, το παιδί βιώνει τη χαρά να γνωρίσει τον πατέρα του και τη µητέρα του, να γνωρίσει και άλλους άνδρες και γυναίκες που χαίρονται από τη χαρά του. Από µωρό µαθαίνει να είναι άνδρας ή γυναίκα και αυτό συµβάλλει στο σχηµατισµό της προσωπικότητάς του. Είναι ένας τρόπος να υπάρχει, να εκδηλώνεται, να επικοινωνεί µε τους άλλους, να βιώνει την ανθρώπινη ζωή. Όµοιοι και όµως είµαστε διαφορετικοί. Όλα αυτά βρίσκονται χαραγµένα στο σχέδιο του ηµιουργού, για την επιτυχία του οποίου καλού- µαστε να προσευχηθούµε, για να µην τα στερηθεί κανένα παιδί στον πλανήτη µας. Η Ενσάρκωση του Χριστού πρέπει να είναι πηγή έµπνευσης προκειµένου να προσαρµόσουµε το Ευαγγέλιο σε κάθε πολιτισµό. Το Ευαγγέλιο του Χριστού, η αλήθεια για την οποία ο Χριστός ήλθε να δώσει µαρτυρία, και γνωρίζουµε καλά όλοι, µε ποιόν τρόπο, δεν αιωρείται σε άλλες σφαίρες του σύµπαντος, βιώνεται και ενσαρκώνεται σε κάθε λαό και έθνος, και γλώσσα, και κανένας δεν µπορεί να την οικειοποιηθεί. Ο Θεός δεν είναι ούτε Έλληνας, ούτε Σκοπιανός, ούτε Αλβανός, ούτε Ιταλός, ούτε Την ηµέρα της Πεντηκοστής «ο καθένας άκουγε τα µεγαλεία του Θεού στη δική του γλώσσα..» και ήταν παρόντες από όλα τα µέρη της γης. - Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ Προσεύχοµαι Μιλάµε στο Θεό, όπως µιλάµε µεταξύ µας Η προσευχή, µε τη µέθοδο που εφαρµόζουµε εδώ, θέτει σε ενέργεια όλες τις δυνάµεις µας. Παλαιότερα µιλήσαµε για τη διάνοιά µας που ερευνούσε και προσπαθούσε να καταλάβει, να εµβαθύνει. Ο διαλογισµός πάνω σε ένα κείµενο είναι ήδη προσευχή. Και όµως, είναι ωφέλιµο, κατά διαστήµατα, να διακόπτουµε τις σκέψεις µας για να απευθυνθούµε στο Θεό, ή στον Ιησού Χριστό, ή στην Παναγία, µε τον τρόπο ακριβώς

8 που µιλάµε σε κάποιον που βρίσκεται µπροστά µας. Ονοµάζουµε αυτού του είδους προσευχή «διάλογο», δηλαδή «συνοµιλία». Να είµαστε αυθόρµητοι Οι στιγµές αυτές της συνοµιλίας δεν πρέπει να είναι µακροσκελείς. Σηµαντικό είναι, να είναι αυθόρµητες. Είναι η στιγµή «να µιλήσουµε όπως µιλούµε σ ένα φίλο. Άλλοτε ζητούµε µια χάρη, άλλοτε ζητούµε συγνώµη για µια ενέργειά µας, όχι σωστή, άλλοτε εµπιστευόµαστε τις υποθέσεις µας περιµένοντας κάποια συµβουλή (Πνευµατικές Ασκήσεις αρ 54 του αγίου Ιγνατίου). Στο τέλος κάθε µελέτης που προτείνουµε στη συνέχεια ως εφαρµογή των οδηγιών, παρουσιάζουµε κάθε φορά µε λοξά γράµµατα, παραδείγµατα «διαλόγου», πριν ολοκληρώσουµε µε το «Πάτερ ηµών». Είναι βέβαιο ότι οι καλύτεροι διάλογοι είναι εκείνοι που ο καθένας εφευρίσκει. Ο «ιάλογος» στο τέλος του διαλογισµού Είναι σηµαντικό, ακόµα και αν δεν έχουµε διακόψει το διαλογισµό µας, για µια συνοµιλία µε το Θεό, να ολοκληρώνουµε το χρόνο της προσευχής µας µε ένα «διάλογο» ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όταν συλλαµβάνουµε τον εαυτό µας να είναι αφηρηµένος στη διάρκεια του διαλογισµού, είναι πολύ ωφέλιµο να ξαναρχίζουµε µε µια συνοµιλία µε το Θεό ζητώντας συγνώµη, για την απουσία µας αυτή. Αρχίζουµε την προσευχή µας µε µια παράκληση: Κύριε, στη διάρκεια αυτής της προσευχής, σου ζητώ, κάνε όλες οι προθέσεις µου και οι δυνάµεις µου, και κάθε µου προσπάθεια, ή ό,τι µου συµβεί να είναι για τη δόξα σου -- ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΩΝ Από την προηγούµενη Κυριακή άρχισε το νέο Λειτουργικό Έτος. Για τις Κυριακές διαβάζουµε τα κείµενα του Α κύκλου Κυριακή 5 εκεµβρίου 2004 : 2 η της Παρουσίας Ο Ιωάννης -Βαπτιστής (Ματθαίος 3, 1-12) Μελετούµε σήµερα πάνω στο πρόσωπο που ανοίγει δρόµο στην έλευση του Θεού ανάµεσα στους ανθρώπους : τον Πρόδροµο. 1. Φέρνω στη µνήµη µου τη γέννηση του Ιωάννη-Βαπτιστή και πώς στο άκουσµα του χαιρετισµού της Μαρίας, σκίρτησε από χαρά, στα σπλάχνα της µητέρας του Ελισάβετ. 2. Ακούω τα γεµάτα δύναµη λόγια του Ιωάννη που καλεί στη µεταστροφή, αναγγέλλοντας την έλευση ενός άλλου, που είναι πιο µεγάλος από αυτόν.

9 3. ιαλογίζοµαι και αντιλαµβάνοµαι ότι αυτή η αναγγελία µε αφορά προσωπικά. Με ποιο τρόπο; Κύριε, άνοιξε την καρδιά µου στην αληθινή µεταστροφή, για να είµαι έτοιµος όταν θα επανέλθεις (Πάτερ ηµών) Κυριακή 12 εκεµβρίου 2005 : 3 η της Παρουσίας Το Ευαγγέλιο των φτωχών ( Ματθαίος 11, 2-11) Ο Ιησούς έχει αρχίσει τη δηµόσια ζωή του. Φαίνεται ο Ιωάννης-Βαπτιστής σαν να διστάζει να αναγνωρίσει τον Ιησού ως εκείνον που είχε αναγγείλει. 1. Ακούω τον Ιησού. Μας ενηµερώνει σε ποιο σηµάδι θα αναγνωρίσουµε ότι είναι αληθινά ο Μεσσίας που περιµέναµε : «οι άρρωστοι θεραπεύονται και η Καλή Είδηση αναγγέλλεται στους φτωχούς». 2. ιαλογίζοµαι. Αναγνωρίζω ότι τα σηµάδια µε τα οποία µπορώ να αναγνωρίσω τον Υιό του Θεού, δεν είναι σηµάδια από το µεγαλείο αυτού του κόσµου ούτε από την ανθρώπινη δόξα. 3. Συµπέρασµα για µας : Αν θέλουµε να είµαστε πιστοί στον Ιησού, πρέπει να τον µιµηθούµε στη φροντίδα που είχε για τους µικρούς, τους φτωχούς, τους δυστυχισµένους. Κύριε, αξίωσέ µας να γίνουµε εργάτες για τη Βασιλεία σου, όπως την περιγράφεις στους Μακαρισµούς. (Πάτερ ηµών) Κυριακή 19 εκεµβρίου 2005 : 4η της Παρουσίας Ευαγγελισµός του Ιωσήφ ( Ματθαίος 1, 18-24) Η Μαρία είναι έγκυος. Ο Ιωσήφ αγνοεί ακόµη, την πραγµατική φύση του γεγονότος. 1. Φέρνω στη µνήµη µου τη σκηνή της εµφάνισης στον Ιωσήφ. Ήδη µια µεγάλη α- ποστολή διαγράφεται γι αυτόν : να δώσει νοµική υιοθεσία στο παιδί που θα γεννηθεί από τη Μαρία. Θα ονοµαστεί «Υιός του αβίδ». 2. Ακούω το όνοµα του Ιησού, σαν να ήταν η πρώτη φορά. ηλαδή ένα καινούργιο γεγονός. Σταµατώ για λίγο στη σηµασία του : «ο Κύριος σώζει». 3. ιαλογίζοµαι πάνω στον Ιωσήφ, µέσα από αυτή τη φράση που περιγράφει όλη τη ζωή του : «Έκανε όπως του το ζήτησε ο άγγελος του Κυρίου». Κύριε, δώσε µας λίγη από την πιστότητα που χαρακτήριζε τον Ιωσήφ. (Πάτερ ηµών). Σάββατο 25 εκεµβρίου 2005 Γέννηση του Ιησού Χριστού ( Λουκά 2, 1-14) Αρµόζει, σήµερα, να αφιερώσουµε όλο το χρόνο που διαθέτουµε για την προσευχή µπροστά στη φάτνη, όπως την περιγράφει ο άγιος Λουκάς. 1. Τον τοποθέτησε σε µια φάτνη. Ήδη, ένα ισχυρό στίγµα φτώχειας µας χαρακτηρίζει προκειµένου να υποδεχτούµε στη γη το Βασιλιά της δόξας. Κοιτάζουµε τη Μαρία και τον Ιωσήφ που περιστοιχίζουν τον Ιησού. 2. Οι Βοσκοί. Μπορούµε χωρίς φόβο να βρεθούµε µαζί µε τους βοσκούς. Βαδίζουµε µέσα στη νύχτα προς τη σπηλιά--στάβλο της γέννησης. Μπαίνουµε µέσα. 3. Προσκυνώ το Παιδί. Είναι ο Υιός του Θεού. Με τους αγγέλους ψέλνω : «όξα στο Θεό και ειρήνη στη γη».

10 Κύριε, βοήθησέ µας να κατανοήσουµε ότι ο καλύτερος τρόπος να ψάλουµε τη δόξα του Θεού, είναι να εργαζόµαστε, εκεί όπου βρισκόµαστε, ώστε να εξαπλωθεί η ειρήνη ανά- µεσα στους ανθρώπους. (Πάτερ ηµών). Κυριακή 26 εκεµβρίου 2005 Της Αγίας Οικογένειας (Ματθαίος 2, 13-23) π. ηµ. αλέζιος Μετάφραση - Προσαρµογή Σχόλια επικαιρότητας Λησµόνησε και δώρισε Σπανίζουν οι άνθρωποι που ακολουθούν µόνο τη λογική για ν αντιδράσουν στις περιστάσεις, στις αναπάντεχες περιστάσεις της ζωής. Αντιθέτως δεν είναι σπάνιο ν αντιδρά κανείς µε την καρδιά, δηλαδή ν αντιδρά απρόβλεπτα, απρογραµµάτιστα, ίσως και γενναιόδωρα, ανυπόκριτα, αδιάκριτα κι εποµένως ανορθόδοξα. Βέβαια, η αµεσότητα µιας αντίδρασης που προέρχεται από την καρδιά κι όχι από το νου, µπορεί να οφείλεται σε χίλιες δυο αιτίες: για παράδειγµα η συµπάθεια κι η αυτοπροσφορά µπορεί να εκφράζουν συµβατικότητα, φόβο, αµηχανία, θλίψη ή κάτι άλλο. Αν η αντίδραση, που φαινοµενικά δείχνει να είναι από καρδιάς, δεν έχει αγάπη, δεν µπορεί να είναι αληθινή, δεν είναι πιστευτό αυτό που συµβαίνει. εν ακούµε µήπως να µας λένε «είσαι αχάριστος µετά απ όσα έχω κάνει για σένα»! Αυτή η έκφραση φανερώνει ότι όλα όσα έκανε ο άλλος για µένα δεν είχαν αληθινή αγάπη, πραγµατική ανιδιοτέλεια. Ό,τι προσφέρεται (ό,τι δηλ. δεν αποζητά αντίκρισµα) δεν έχει µνήµη, ό,τι δωρίζεται δίδεται χωρίς την απαίτηση της µνήµης. Όποιος δωρίζει ή καλύτερα δωρίζεται αυτός ο ίδιος, ακριβώς επειδή δε σκέφτεται πέρα από αυτό που γίνεται από καρδιάς, δε «θυµάται» τι δώρισε και σε ποιον το δώρισε. Μια µητέρα υπολογίζει µήπως τις ώρες που νανούρισε το παιδί της; Ένας ερωτευµένος µήπως θυµάται πόση ώρα περίµενε την αγαπηµένη του; Ένας περαστικός που βοήθησε έναν ηλικιωµένο να περάσει το δρόµο ή του εξήγησε πού πρέπει να πάει µέσα στο νοσοκοµείο για να περιµένει το γιατρό, µήπως θυµάται την ηµέρα και την ώρα που αυτά συνέβησαν; Κι όµως, κανένα παιδί δεν µπορεί να ξεχάσει την αφή του χεριού της µητέρας του, κανένας που ερωτεύτηκε δεν µπορεί να ξεχάσει την ταχυπαλµία που του προξένησε το πρόσωπο που αγάπησε, τις πρώτες µέρες της γνωριµίας, κανένας ζητιάνος δεν µπορεί να ξεχάσει την ηµέρα που κατάφερε να βάλει κάτι στο στόµα του γιατί εσύ του έδωσες χρήµατα. Επειδή απρόοπτα, απρογραµµάτιστα και απρόβλεπτα συµβαίνουν αυτά τα µικρά δώρα «από καρδιάς», είναι αδύνατο να διδαχθεί ή να επιβληθεί µια αντίδραση προσφοράς που δεν αποζητά αντίκρισµα. Το λουλούδι της αγάπης που δίδεται, ανθίζει χωρίς προειδοποίηση, χωρίς µέτρο και µαραίνεται αµέσως µόλις ο νους θελήσει να το διατηρήσει, να το µετρήσει, να το ζυγίσει. Έτσι είναι. Η αγάπη δε θυµάται τι κάνει, δεν έχει µνήµη του τι κάνει. Απλά προσφέρεται υπέρµετρα, υπερβολικά, άµετρα γιατί η αγάπη δεν µπορεί ούτε ξέρει από τη φύση της να κάνει διαφορετικά. Η αγάπη δεν έχει µνήµη, έχει όµως µνήµη εκείνος που αγαπήθηκε εφόσον αγαπήθηκε µε µια αγάπη που δεν έχει µνήµη του εαυτού της! Υπάρχει αγάπη σ αυτό που γίνεται αν γίνεται από καρδιάς κι η καρδιά παρασύρεται από το βάρος της αγάπης της. Για το χριστιανό η εντολή της αγάπης είναι

11 µια ανεξέλεγκτη εντολή γιατί κάνει τα πάντα αγνώριστα. Όποιος δωρίζει, όποιος δωρίζεται µε χαρά, δηλαδή από καρδιάς, αισθάνεται ότι δεν θα µπορούσε να κάνει διαφορετικά. Γι αυτό δε θυµάται τι δώρισε, πόσο δώρισε, σε ποιον το δώρισε. Η αγάπη έχει το εκπληκτικό προνόµιο να βρίσκει την αυθεντικότητά της στην εξάλειψη του χρόνου. Στην αγάπη υπάρχει µόνο το παρόν. Το µόνο που διεκδικεί η δωρεά είναι η πεποίθηση, η ακλόνητη, πηγαία πεποίθηση ότι αυτό που δωρίζεται δεν είναι απολύτως τίποτα σε σύγκριση µ εκείνο που λαµβάνεται. ωρίζει όποιος ξέρει ότι όλα του δωρίθηκαν. π. Ιωάννης Ασηµάκης Η Νικολέτα Φρέρη Μια υποστηρίκτρια του Περιοδικού Εις µνήµην Πέρασε κιόλας ένας χρόνος που η Νικολέτα, µια από τους µεγάλους υποστηρικτές του Περιοδικού, κλήθηκε να αναπαυτεί κοντά στο Θεό Πατέρα. Απεβίωσε στη Σύρο στις 18/11/2003. Η διεύθυνση των Ανοιχτών Οριζόντων πληροφορήθηκε για το συµβάν τέσσερις µήνες αργότερα. Επί αρκετές δεκαετίες, υπηρέτησε το Περιοδικό ποικιλοτρόπως, κυρίως όµως ως συλλέκτρια συνδροµών στην Ερµούπολη, στη γραµµή της θείας της, άλλης Νικολέτας που εθελοντικά πάνω από µια 60ετία στην Άνω Σύρο πρόσφερε τις υπηρεσίες της για τη διάδοση του χριστιανικού εντύπου. Ο εθελοντισµός της πήγαζε από την αγάπη της προς το Χριστό και την Εκκλησία. Την ενέπνεε το ιεραποστολικό πνεύµα της Λεγεώνας της Μαρίας. Η χριστιανική µόρφωση σε ατοµικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο αποτελούσε µια από κύριες φροντίδες της Αδελφότητας. Ο γιος της Ισίδωρος µας έδωσε µερικά βιογραφικά. Σταχυολογώ µερικά εις µνή- µην της: «Μερικά στοιχεία για τη µητέρα µου. Γεννήθηκε στην Άνω Σύρο, στο Βορνά τη 13/12/1925. Είχε άλλα έξι αδέλφια, δύο αδελφούς και τέσσερις αδελφές. Ήταν η πέ- µπτη στη σειρά ηλικίας. Όταν ήταν 6 χρονών έχασε τον πατέρα της και µη µπορώντας η µητέρα της, η Αντουανέτα, να τα βγάλει πέρα την έστειλε στις Αδελφές του Ελέους στην Ερµούπολη όπου έµεινε 3 χρόνια µέχρι την τρίτη δηµοτικού. Αµέσως µετά, πήγε εσωτερική στο µοναστήρι των Ουρσουλινών της Νάξου όπου έµεινε άλλα τρία χρόνια µέχρι να αρχίσει ο πόλεµος. Έµαθε άπταιστα γαλλικά και ιταλικά». Είχα την τύχη να δω την αδ. Νικολέτα επί τω έργω όταν ήµουν ακόµη φοιτητής ιησουίτης. Η Νικολέτα µε κάλεσε να παρευρεθώ, κατά τη δεκαετία του 60, σε µια συγκέντρωση του τµήµατος της Λεγεώνας στον Πάγο. Εκείνο που µε εντυπωσίασε ήταν η αγάπη της για την τοπική Εκκλησία, το έδειχναν οι επίµονες προσπάθειές της ώστε το λαϊκό στοιχείο να εµβαθύνει την πίστη και να αναλάβει υπεύθυνα την αποστολή που του ανήκει. «Η µητέρα µου ήταν από τα ιδρυτικά µέλη της Λεγεώνος στη Σύρο όταν ιδρύθηκε το πρώτο τµήµα στην Ευαγγελίστρια στις 13/05/1955 από τη δίδα O' Brien, Ιρλανδή λεγεωναρία. Στη συνέχεια ιδρύθηκαν τµήµατα και στα χωριά της Σύρου. Αδιάκοπα εργάστηκε στην ενορία Ευαγγελιστρίας στον τοµέα της Λεγεώνος και όχι µόνο». Από τα Πρακτικά της πρώτης συγκέντρωσης για τη συγκρότηση τµήµατος της Λεγεώνας της Μαρίας στο Κίνι διαβάζουµε:

12 «Τρίτη 22 Σεπτεµβρίου Εις την συγκέντρωση την οποίαν προετοίµασε η κ. Νικολέτα Φρέρη µέλος της Λεγεώνας του τµήµατος Ερµουπόλεως («Παναγία της Φάτιµα») έλαβαν µέρος 12 άτοµα (κορίτσια). Η κυρία Φρέρη έδωσε µία πλήρη εικόνα της αποστολής της Αδελφότητας ανά τον κόσµο και εν συντοµία εξέθεσε τις υποχρεώσεις των µελών, όπως επίσης παρουσίασε τον τρόπο συνεδριάσεως των τµηµάτων. Η συγκέντρωση διήρκεσε 1 ½ ώρα και τα παριστάµενα άτοµα έδειξαν ενδιαφέρον και υποσχέθηκαν ότι θα λάβουν µέρος εις το έργο της Λεγεώνας. ια τούτο και ορίζεται η προσεχής συγκέντρωση, την Κυριακή 27 Σεπτεµβρίου. Χρέη προέδρου θα εκτελεί η δεσποινίς Άννα Ξανθάκη. Γραµµατέας της Κουρίας: η Νικολέτα Φρέρη». Με τον καιρό, η αδελφή Νικολέτα ανέλαβε πρωτοβουλίες και η Αδελφότητα τής ανάθεσε ευθύνες σε επίπεδο της εκκλησιαστικής Επαρχίας στη Σύρο. Μια εγκάρδια επιστολή της Αδ. Σωτηρίας Κροντήρη, της 22 Σεπτεµβρίου 1959, προς τη νεαρή Νικολέτα αποκαλύπτει την ποιότητα της προσφοράς της, το βάθος της αποστολής όσο και τους αδελφικούς δεσµούς που επικρατούν µεταξύ των µελών της Λεγεώνας. «Είναι στιγµές που χάνοµαι κυριολεκτικά στην απογοήτευση, γράφετε. Αχ! Ποιος δεν περνά τέτοιες στιγµές; Πόσες φορές κι εγώ απογοητεύοµαι για να περιορισθώ στην Λεγεώνα. Είναι τόσα αυτά που έπρεπε να γίνουν και δεν γίνονται, είναι τόση η φτώχεια και µέσα µου και γύρω µου, τόση η ανηµποριά και η ανικανότης που λυγίζω. Θεέ µου, λέω, πώς να τα βγάλω πέρα Εδώ χρειάζονται άνθρωποι µε υπερφυσικά χαρίσµατα, άγιοι στην κυριολεξία και περιµένεις, Εσύ, να κάµω εγώ η τιποτένια αυτά που µονάχα άγιοι µπορούν να κάνουν Ύστερα, όπως και σεις, βάζω τη λογική και την πίστη κάτω και σκέπτοµαι. Αυτό ή εκείνο, το θέλει ο Θεός; Το ζητά από µένα; Ναι. Για να µου το ζητά θα πει ότι θέλει να µε βοηθήσει. εν αποµένει παρά να κάµω ό,τι περνά από το χέρι µου, να το κάµω µ όλη µου την καρδιά και να ζητήσω τη βοήθειά Του. Εκείνος αποτελειώνει, Εκείνος τελειοποιεί. Από µας δεν ζητά παρά την συνεργασία µας, να πούµε ναι στο κάλεσµα που µας κάνει, στις εµπνεύσεις που µας δίνει»... Η ποιότητα του διαλόγου, η διαφάνεια, οι αληθινές σχέσεις αποτελούν τη βάση όπου χτίζεται µια συλλογική προσπάθεια που φέρνει καρπό στην πολιτική και κοινωνική διάσταση του ανθρώπου, πόσο µάλλον σε µια γνήσια χριστιανική αποστολή µε τις δικές της προϋποθέσεις και ιδιαιτερότητες;... «Είχα την κουβέντα σας - συνεχίζει η επιστολή της Σωτηρίας προς τη Νικολέτα - σήµερα µε το ουβλίνο. Πώς; Να, έ- γραφα στην αδ. Ντε Λωµπεπέν, την αλληλογράφο του Κονσίλιουµ µε την Ελλάδα. Της έλεγα ότι η Λεγεών πρέπει να νοιώθει υπερήφανη έχοντας στις τάξεις της στελέχη σαν την αδ. Φρέρη. εν είναι αλήθεια; εν το πιστεύω; Τότε, γιατί να µην το γράψω και γιατί να µην το φανερώσω και σε σας την ίδια;». Μπροστά στα προβλήµατα και στις δυσκολίες και ο συνειδητός χριστιανός έχει τους ίδιους πειρασµούς ή δοκιµασίες µε τον εργάτη, το διανοούµενο ή καλλιτέχνη, τον τεχνοκράτη ή τον πολιτικό. «εν πρέπει να ανησυχούµε. Θαύµατα δεν µπορούµε να κάνουµε. Ούτε και έχει την απαίτηση ο Θεός να τα κάνουµε. Εκείνος ξέρει καλύτερα από µας τους ίδιους τη φτώχεια µας. Μπορεί όµως αυτά τα θαύµατα να τα κάµει όταν εµείς δινόµαστε απόλυτα σε Εκείνον κι όταν η κάθε στιγµή της ζωής µας δεν είναι παρά ένα γένοιτο στο θέληµα το δικό Του, ένα γένοιτο γεµάτο αγάπη και πίστη».

13 «εν θέλω να σας κουράζω Γι αυτό, πριν προχωρήσω σας κάνω µια παράκληση: µην ζορίσετε τον εαυτό σας να απαντήσετε! Γράψτε όταν θα έχετε τον καιρό. Ε- σείς έχετε οικογένεια και παιδιά και περισσότερες έννοιες από µένα. Γι αυτό δεν θέλω να σας κλέβω την ώρα σας». Να ένα δείγµα λεπτότητας της γυναίκας και η εκτί- µηση για την προσφορά του άλλου, που πράγµατι σπανίζει στις σχέσεις µας σήµερα! «Εσείς έχετε οικογένεια και παιδιά». Πράγµατι εκτός από το σύζυγό της που της έ- δειχνε κατανόηση η Νικολέτα είχε και τα τρία µικρά παιδιά της, το Λούη, τον Ισίδωρο και το Ρένο. Η κ. Σωτηρία στο γράµµα της είχε κι ένα καλό λόγο για το µικρότερο: «Γλυκά-γλυκά φιλάκια στο Ρένο. Να του πείτε ότι η κυρία Κροντήρη που είχε έρθει το καλοκαίρι, του ζητά µια µεγάλη χάρη: να λέει κάθε µέρα ένα Χαίρε Μαρία στην Παναγία µας για τη Λεγεώνα της». π. Γαβριήλ Μαραγκός τ.ι. Κατηχητικά Ο Εφηµέριος και η Κατήχηση Η αποστολή του ιερέα Επειδή συµµετέχει στην ιεροσύνη του Επισκόπου, ο ιερέας είναι υπηρέτης του Ευαγγελίου. Έχοντας λάβει από τον επίσκοπο την εξουσία να διδάσκει την πίστη, είναι ο µάρτυρας της αξίας του Λόγου του Θεού. Με την αποστολή του πραγµατοποιείται η ενότητα µεταξύ Λόγου και Μυστηρίου. Εξασκώντας την ποιµαντική του ευθύνη, εκδηλώνει τη φροντίδα του Χριστού για όσους οφείλει να συγκεντρώσει στο Λαό του Θεού. Οι υποχρεώσεις του εφηµερίου Υπεύθυνος για την κατήχηση των παιδιών και των εφήβων, ο εφηµέριος πρέπει να έχει υπόψη του ότι η αποστολή του αυτή αρχίζει από τη µόρφωση των γονιών. Ο εφηµέριος οφείλει να τους υποστηρίξει και να τους προσφέρει τα µέσα για να εκπληρώσουν την κλήση τους ως παιδαγωγοί της πίστης (βλ. Αν. Ορίζ. αρ. 1016). Ο εφηµέριος θα φροντίσει να εξασφαλίσει την κατήχηση για τα παιδιά και τους εφήβους σε όλα τα στάδια της ανάπτυξής τους. Σ αυτόν ανήκει η φροντίδα να βρει, µέσα στη χριστιανική κοινότητα, τους υπεύθυνους οι οποίοι θα φροντίσουν για την αναγκαία οργάνωση των κατηχητικών: κατηχητές, αίθουσες, οικονοµική υποστήριξη Οφείλει ακό- µη να φροντίζει για την ποιότητα της διδασκαλίας, να εξασφαλίζει την πνευµατική και κατηχητική µόρφωση όσων συµµετέχουν, υπό διαφόρους τίτλους στην κατηχητική αποστολή (βλ. Αν. Ορίζ. 1017). Ο εφηµέριος επίσης πρέπει να συνειδητοποιήσει την ευθύνη του ως προς τα παιδιά µε ειδικές ανάγκες. Τα παιδιά αυτά ή έφηβοι είτε παραµένουν στο οικογενειακό τους περιβάλλον είτε σε ιδρύµατα, είναι ικανά να αποκτήσουν µια προσωπική και ενεργό πίστη.

14 Ο εφηµέριος θα έχει τη φροντίδα να τα γνωρίσει και να τα δεχθεί στην εκκλησιαστική κοινότητα. Θα εξασφαλίσει τη θρησκευτική τους µόρφωση µε µια ειδικευµένη κατηχητική. Θα είναι έτσι ο µάρτυρας της αγάπης του Χριστού για τους µικρούς και τους φτωχούς. Σε πολλά µέρη ο εφηµέριος δεν εξασφαλίζει προσωπικά τη θρησκευτική διδασκαλία ορισµένων τµηµάτων παιδιών και εφήβων. Οφείλει όµως να προσφέρει τη συµβολή του στη χριστιανική τους µόρφωση. Με τα µυστήρια επεµβαίνει στο τέλος της λειτουργικής µύησης η ο- ποία είναι συνδεδεµένη µε την κατήχηση. Όταν επισκέπτεται ένα τµήµα παιδιών ή εφήβων, ανήκει σ αυτόν να διευθύνει την προσευχή και να προΐσταται της λειτουργικής πράξης, αν υπάρχει κάποια στην κατηχητική συγκέντρωση, δίχως βέβαια να παραµελήσει τον κατηχητή στον οποίο έχει ο ίδιος αναθέσει την αποστολή. Επικεφαλής της χριστιανικής κοινότητας, ο εφηµέριος χαράζει τις κατευθυντήριες γραµµές της χριστιανικής ζωής. Ενηµερώνει τους κατηχούµενους για τις φροντίδες της κοινότητας. Προσπαθεί να προκαλέσει ιερατικές και µοναχικές κλήσεις. Ως εφηµέριος ή πνευµατικός παραστάτης, ο ιερέας καλεί κατηχητές, συνεργάτες για να συµµεριστούν την αποστολή του. Θα φροντίσει για τη µόρφωσή τους. Θα τους βοηθήσει και θα τους υ- ποστηρίξει στο έργο που τους αναθέτει. Θα συµβάλλει στην κατηχητική µόρφωσή τους, οδηγώντας τους στις µηνιαίες συγκεντρώσεις και στα κέντρα όπου δίνεται µια συστηµατική και διοργανωµένη κατάρτιση: δογµατική, παιδαγωγική, ψυχολογική Θα είναι ο παιδαγωγός της χριστιανικής τους ζωής και του αποστολικού τους ζήλου µέσα στα πλαίσια της κοινότητας. Mε την συνεργασία των οργανώσεων που εµψυχώνουν τη χριστιανική κοινότητα, οι ποιµένες θα φροντίσουν να προκαλέσουν το ενδιαφέρον όλων των ενοριτών για την κατήχηση των παιδιών και των νέων. Στο κήρυγµά τους, στις διάφορες συγκεντρώσεις και στις προσωπικές επαφές, θα αποκαλύψουν στον κάθε πιστό τη συµβολή που µπορεί να προσφέρει. Ο εφηµέριος, ως συντονιστής, θα επαγρυπνεί ώστε η διδασκαλία που µεταδίδεται απ όλους τους κατηχητές να αντανακλά τόσο τη ζωή της κοινότητας όσο και ολόκληρης της Εκκλησίας. Θα συντονίζει τα προγράµµατα και τις µεθόδους που ακολουθούν οι διάφοροι κατηχητές και οι υπόλοιποι παιδαγωγοί: γονείς, υπεύθυνοι οργανώσεων Θα ακολουθεί βέβαια τις ο- δηγίες της Πανελλήνιας Επιτροπής την οποία έχει ιδρύσει η Ιεραρχία για να βοηθήσει στην κατηχητική αποστολή. Συνεργασία στην ποιµαντική ζωή Η κατηχητική ζωή, τόσο της ενορίας όσο της εκκλησιαστικής επαρχίας και της χώρας γενικά, πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή επαφή µε τις άλλες εκδηλώσεις της χριστιανικής ζωής: τη λειτουργική, την ποιµαντική, τη θεολογική σκέψη κτλ. Θα ε- πωφελείται από την πρόοδο όλων των διαστάσεων της χριστιανικής ζωής και θα βοηθά στην πρόοδό τους.

15 Καλό θα ήταν να διοργανώνονται κοινές συγκεντρώσεις όσων ασχολούνται για τη λειτουργική, ποιµαντική και θεολογική σκέψη, για τις κλήσεις, για τον τύπο Απαραίτητη µόρφωση των ιερέων Για να επιδοθεί στις διάφορες εργασίες που εξαρτώνται από την αποστολή του για την κατήχηση, ο εφηµέριος οφείλει να αποκτήσει µια απαραίτητη ειδική µόρφωση. Κατ αρχήν θα του δοθεί στο ιεροσπουδαστήριο µια συνεχής θεωρητική και πρακτική µόρφωση. Κατά την αποστολική του εργασία, ο ιερέας οφείλει να συνεχίσει την κατηχητική του µόρφωση, όχι µόνο µε την προσωπική του εργασία αλλά συµµετέχοντας στις συγκεντρώσεις και στα συνέδρια που διοργανώνονται γι αυτό το σκοπό. Κατήχηση στην ενορία Ολόκληρη η χριστιανική κοινότητα οφείλει να αισθάνεται την ευθύνη για την κατήχηση των παιδιών και των νέων. Αυτή οργανώνει και υποστηρίζει τα κατηχητικά. Ιερείς, µοναχοί, κατηχητές, µέλη των οργανώσεων και πιστοί, όλοι είναι υπεύθυνοι, σε διαφορετικό βαθµό, για την κατηχητική διαπαιδαγώγηση. Θα κάνουµε λοιπόν το παν για υπενθυµίσουµε στον καθένα την ευθύνη του. Θα επιµείνουµε προ πάντων στο να αναλάβουν και να βοηθήσουν την πίστη των παιδιών και των νέων των περιοχών που έχασαν τον χριστιανικό τους χαρακτήρα. Η κατήχηση στην ενορία πρέπει να επιτρέπει σε όλα τα παιδιά να λάβουν τη διδασκαλία της πίστης. Γι αυτό το σκοπό θα συναθροίσουµε τα παιδιά αυτής ηλικίας σε µικρά, όσο το δυνατόν τµήµατα, θα καθορίσουµε την πιο κατάλληλη και προσιτή ώρα για τη συγκέντρωση της κατήχησης. Θα απαιτήσουµε την τακτική παρακολούθηση των παιδιών. Θα έχουµε έναν προσωπικό έλεγχο των παιδιών για την ευκολότερη παρακολούθηση του κάθε παιδιού από τον ένα χρόνο στον άλλο. Έτσι θα διευκολύνουµε τους κατηχητές που θα αναλάβουν το παιδί σε περίπτωση αλλαγής. Το κατηχητικό οφείλει να διαθέτει τα απαιτούµενα µέσα: - αίθουσα κατάλληλα διακοσµηµένη, φωτεινή, µε καλλιτεχνικό γούστο. Ο σεβασµός του χώρου στον οποίο γίνεται η Κατήχηση δηµιουργεί µιαν ατµόσφαιρα περισυλλογής όπως αρµόζει στο Λόγο του Θεού. - τα απαιτούµενα µέσα για την πρακτική εξάσκηση των παιδιών: καθίσµατα, χάρτες, εικόνες, δίσκοι, προβολές Η θρησκευτική διδασκαλία πρέπει να διαθέτει τα ίδια µέσα που διαθέτει η υπόλοιπη σχολική µόρφωση των παιδιών. Η κατήχηση έχει ανάγκη από ένα ταµείο, το οποίο θα τροφοδοτείται όπως τα ταµεία των άλλων κλάδων της ποιµαντικής, από τις κοινές πηγές της ενορίας και από τις πηγές που θα ήθελε υποδείξει η Ιεραρχία. Ολόκληρη δε η κοινότητα θα έχει τη φροντίδα και θα συµβάλει γενναιόδωρα στο «δίσκο για τα κατηχητικά». π. Γαβριήλ Μαραγκός τ.ι.

16 Από τη θρησκευτική βιβλιοθήκη Η ωραιότερη ιστορία του Θεού, Κριτική, Αθήνα, J. Bottéro M.A. Quaknin J. Moingt Στο βιβλίο αυτό βρίσκουµε τρεις «συνεντεύξεις» µε κεντρικό θέµα τη Βίβλο και το µονοθεϊσµό. Ένας αρχαιολόγος - ιστορικός, ένας ραβίνος, και ένας χριστιανός, ιησουίτης θεολόγος εξηγούν πώς κατανοούν και πώς ερµηνεύουν τη Βίβλο, το τόσο σηµαντικό αυτό έργο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο J. Bottéro τονίζει το βασικό ρόλο του Μωυσή στο µονοθεϊσµό. Μόνο ο Γαχβέ είναι ο θεός του Ισραήλ, υπερβατικός, πέρα από αυτόν τον κόσµο και χωρίς τις συνήθεις ανθρωποµορφικές ιδιότητες που οι θρησκείες ως τότε απέδιδαν στο Θεό. Με το Γαχβέ ο λαός συνάπτει διαθήκη, µια συνθήκη αµοιβαίας αφοσίωσης. Η δέσµευση του λαού εκφράζεται όχι τόσο στη λατρεία όσο στην τήρηση των εντολών του Θεού που εστιάζουν στο σεβασµό του Θεού και του ανθρώπου. Πρόκειται για εντελώς νέα αντίληψη της θρησκείας και του Θεού ενός νέου πνευµατικού βάθους. Στη βάση αυτή, ο εβραϊκός λαός προσλαµβάνει και αφοµοιώνει πολλά στοιχεία πολιτιστικά και θρησκευτικά που προέρχονται από τους γύρω λαούς. Αυτό το εξηγεί καλά ο J. Bottéro και εξηγεί έτσι τις οµοιότητες που η εβραϊκή θρησκεία έ- χει µε τους γύρω πολιτισµούς, πράγµα που συχνά προξενεί σύγχυση σε πολλούς ανθρώπους. Ο M. A. Quaknin µας εισάγει στην ιουδαϊκή και ραβινική κατανόηση της Βίβλου, σε µια σύγχρονη ερµηνεία των εντολών καθαρότητας και κανόνων σχετικά µε τις τροφές κ.α. Βλέπουµε πόσο είναι σηµαντικό εδώ το ίδιο το κείµενο της Τορά και κάθε της γράµµα. Κατά κάποιο τρόπο η Τορά ταυτίζεται µε το Θεό, είναι ο λόγος του Θεού. Μας εξηγεί την ερµηνεία του ταλµούδ µέσα στη ζωντανή παράδοση της οποίας η Βίβλος µεταδίδεται. Αλλά και την πιο εσωτερική παράδοση της Καββάλα. Είναι ουσιαστικό σηµείο οι απεριόριστες ερµηνείες και τα ατέλειωτα σχόλια στην Τορά. Έτσι σεβόµαστε το Λόγο και έτσι αυτός δεν απολιθώνεται σε κάτι µονοσήµαντο και οριστικό και τελικά ανθρώπινο. Βλέπουµε καλύτερα και τη ρήξη µε το χριστιανισµό. Ιδιαίτερα η προς Ρωµαίους επιστολή του Παύλου σηµατοδοτεί µ ια σαφή παρεκτροπή για την εβραϊκή αντίληψη. Ο J. Moingt αναφέρεται στο πέρασµα στη Νέα ιαθήκη, στο ρόλο του Χριστού, στις εβραϊκές του ρίζες και στις διαφορές του µε αυτήν την παράδοση. Εξηγεί µε ελεύθερη και προσωπική σκέψη και όσο αυτό είναι δυνατό για ένα σύντοµο βιβλίο, τη χριστιανική πίστη από ιστορική σκοπιά, δηλαδή σε ποιες συνθήκες και για ποιους λόγους, ως απάντηση σε ποια ερωτήµατα η χριστιανική θεολογία εξελίχθηκε κατά το συγκεκριµένο τρόπο: ο θεάνθρωπος Χριστός, η αγία Τριάδα, η Παναγία Θεοτόκος κ.λπ. Τονίζει ότι ο χριστιανισµός, αν και θρησκεία ο ίδιος, ενέχει µια κριτική στάση προς κάθε θρησκεία ως κώδικας ιερού, λατρείας και σωτηρίας. Προβιβάζει την ελεύθερη στάση και την αγάπη του ανθρώπου προς το Θεό ως απάντηση της αγάπης που ο Θεός έδειξε εν Χριστώ. Η αγάπη του Θεού και του πλησίον, η δικαιοσύνη και ο σεβασµός του άλλου είναι, όπως βλέπουµε και στο Ευαγγέλιο, ο πυρήνας της πίστης. Όλα τα θέµατα του βιβλίου αυτού είναι ενδιαφέροντα. Ορισµένα ίσως είναι δύσκολα και προϋποθέτουν κάποια βιβλική ή θεολογική παιδεία από τον αναγνώστη. Με ατέλειες η µετάφραση από τα γαλλικά, πράγµα που δυσκολεύει ορισµένες φορές τον αναγνώστη. Μια επίβλεψη από θεολόγο θα είχε αποσαφηνίσει την ορολογία. Τελικά, ένα θαυµάσιο βιβλίο. π. Θόδωρος Κοντίδης

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Με το τέλος της Α περιοδείας του αποστ. Παύλου υπάρχουν δύο ομάδες χριστιανών: ΟΙ ΙΟΥΔΑΙΟ-ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ Είναι Iουδαίοι Ακολουθούν τα ιουδαϊκά ήθη και έθιμα (περιτομή, αργία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΧΡΙΣΤΟ Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΝΟΗΜΑ

ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΧΡΙΣΤΟ Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΝΟΗΜΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΧΡΙΣΤΟ Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΝΟΗΜΑ Όταν συνάντησα τους Μαριανούς Αδελφούς βρήκα το νόημα της ζωής μου : ένοιωσα περισσότερο άνθρωπος και αυθεντικότερος χριστιανός. Για μένα ΜΑΡΙΑΝΟΣ ΑΔΕΛΦΟΣ σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Η πραγματικότητα της Εκκλησίας, έτσι όπως τη ζούμε σήμερα, δεν έγινε με κάποιον αυτόματο και ανώδυνο τρόπο. Η θεμελίωση και η εξάπλωση της Εκκλησίας επιτεύχθηκαν με αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΣΥΡΟΥ

ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΣΥΡΟΥ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΣΥΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Το ποιμαντικό πρόγραμμα αυτής της χρονιάς ετοιμάστηκε για να βοηθήσει και να στηρίξει εσάς στην επιθυμία σας να ακολουθήσετε και να γνωρίσετε καλύτερα τον

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΣΑΟΥΛ

Η ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΣΑΟΥΛ Η ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΣΑΟΥΛ Η πρόνοια του Θεού θέλησε να καλέσει στο αποστολικό έργο και ένα πρόσωπο που δεν συγκαταλεγόταν στους 12 Αποστόλους, ούτε ήταν ανάμεσα στην ομήγυρη των Μαθητών κατά την ημέρα της

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ «Δεν είναι εύκολο αυτό το οποίο μέσα σε 20 λεπτά μου ανατέθηκε να σας παρουσιάσω σήμερα. Δεν είναι εύκολο, γιατί είναι ένα πολύ σοβαρό και μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά.

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά. ΔΕ2:ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ:ΛΑΤΡΕΙΑ Οι μαθητές/μαθήτριες να: - διακρίνουν τη λατρεία ως συστατικό στοιχείο της θρησκευτικότητας, - συνδέουν τους λατρευτικούς κύκλους της Ορθόδοξης λατρείας με την καθημερινότητά.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η : ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Περιεχόμενα Διάγραμμα Ένα διάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το διάγραμμα το μαθήματος, σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα;

Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα; Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα; Κάθε χρόνο, μέσα στο μήνα Ιανουάριο υπάρχει η εβδομάδα αφιερωμένη στην προσευχή για την ενότητα των χριστιανών. Κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας χριστιανοί

Διαβάστε περισσότερα

Η πολύτιμη προσφορά του μνήστορος Ιωσήφ

Η πολύτιμη προσφορά του μνήστορος Ιωσήφ Η πολύτιμη προσφορά του μνήστορος Ιωσήφ Διδάσκοντας το ανάλογο μάθημα και μιλώντας στους μαθητές μου για τα παιδικά χρόνια του Θεανθρώπου στη γη μας, παρατήρησα για πρώτη φορά την εικόνα του Ιωσήφ του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Καλούµαστε να είµαστε λαός της πίστης και της ελπίδας, και έχουµε τις ρίζες µας σε κάθε τόπο. Γνωρίζουµε τις καρδιές και τις επιθυµίες του λαού µας,

Καλούµαστε να είµαστε λαός της πίστης και της ελπίδας, και έχουµε τις ρίζες µας σε κάθε τόπο. Γνωρίζουµε τις καρδιές και τις επιθυµίες του λαού µας, Ανακοινωθέν Το Παγκόσµιο Συµβούλιο Εκκλησιών, η Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία της Βαυαρίας και η Ευαγγελική Εκκλησία στη Γερµανία (EKD) φιλοξένησαν από κοινού την Διάσκεψη Εκκλησιαστικών Ηγετών για την

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Σωτηριολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιµοποιώντας το χρόνο µας αποτελεσµατικά

Χρησιµοποιώντας το χρόνο µας αποτελεσµατικά Χρησιµοποιώντας το χρόνο µας αποτελεσµατικά Χρονική ιάρκεια 1 ώρα Υλικά που χρειάζονται Εποπτικό 1 168 κύκλοι Εποπτικό 2 Γνωριµία/ Αγάπη/ Υπακοή στο Θεό Εποπτικό 3 Ιησούς ο Μεγάλος άσκαλος Εποπτικό 4 Ρολόι

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο

Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο Ε. Παρουσίαση ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας της ΔΕ 10: Ο λαός της Διαθήκης γεννιέται, καθώς πορεύεται στην έρημο 1 η διδακτική ώρα 1 Φάση αφόρμησης / εξέταση της προηγούμενης ΔΕ Τρεις μήνες πέρασαν μετά

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται,

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος και Φιλήμονας

Παύλος και Φιλήμονας Παύλος και Φιλήμονας Έχετε ποτέ διαβάσει την επιστολή του Παύλου προς τον Φιλήμονα; Είναι η πιο μικρή επιστολή του Παύλου. Μόλις και μετά βίας γεμίζει μια σελίδα Α4! Δεν το πιστεύετε; Ας τι διαβάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012

Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012 ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΤΑΤΟΥ MAR BECHARA BOUTROS RAI ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΡΩΝΙΤΩΝ 10-11-12-13 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού.

Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού. ΕΝΑ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΝΑΖΑΡΕΤ ΜΕ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Δημόσια και συστηματικά ο Ιησούς αναλαμβάνει δράση για το έργο Του. Κηρύττει για τη Βασιλεία του Θεού. Τι ονομάζουμε Βασιλεία του Θεού; Μιλώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ Μελέτη 8: Για το Σάββατο 24 Νοεμβρίου 2012 Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ Σάββατο 17 Νοεμβρίου ΕΔΆΦΙΟ ΜΝΉΜΗΣ: «Ταύτα σοι γράφω, ελπίζων να έλθω προς σε ταχύτερον, αλλ εάν βραδύνω, διά να εξεύρης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Διάγραμμα μελέτης

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Διάγραμμα μελέτης Σπύρος Καρύδης 2ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αθήνας ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ Διάγραμμα μελέτης ΓΕΝΙΚΑ Χρόνος εμφάνισης: Απροσδιόριστος. Οι ιστορικές καταβολές του αναζητούνται στην εμφάνιση του εβραϊκού λαού στο προσκήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε «Κοινότητα για το Ευρωπαϊκό Έτος Καταπολέµησης της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισµού» ραστηριότητα 1 η : «Ανακαλύπτοντας συµπεριφορές και στάσεις απέναντι στην Φτώχεια και τον Κοινωνικό αποκλεισµό»

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα