ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Ο Νικόλαος Πλαστήρας και ο Σοφοκλής Βενιζέλος, αρχηγοί. Στιγµιότυπο από τον πανηγυρικό λόγο του Αλέξανδρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Ο Νικόλαος Πλαστήρας και ο Σοφοκλής Βενιζέλος, αρχηγοί. Στιγµιότυπο από τον πανηγυρικό λόγο του Αλέξανδρου"

Transcript

1 ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Οι εκλογές της 16ης Νοεµβρίου του 1952 Οι εκλογές του Νοεµβρίου του 1952 έλαβαν τον χαρακτήρα µετωπικής αναµέτρησης και οδήγησαν στην έντονη συσπείρωση των πολιτικών παρατάξεων, µε αποτέλεσµα να εµφανιστούν µόνο τρεις κύριοι εκλογικοί σχηµατισµοί: Ο Ελληνικός Συναγερµός µε αρχηγό τον Αλέξανδρο Παπάγο, που εκπροσωπούσε το σύνολο σχεδόν της ανασυγκροτηµένης πια Δεξιάς. Από τον Σεπτέµβριο του 1951 µέχρι τη διενέργεια των εκλογών είχαν προσχωρήσει στον Ελληνικό Συναγερµό οι περισσότεροι σηµαντικοί πολιτευτές του Λαϊκού Κόµµατος, ο Γ. Παπανδρέου και µερικοί πολιτευτές του κόµµατός του, καθώς και ένας µεγάλος αριθµός πολιτευτών του Κέντρου. Στις εκλογές ο Συναγερµός συγκέντρωσε το 49,2% των ψήφων και 247 από τις 300 έδρες, εξασφαλίζοντας πρωτοφανή µονοκοµµατική κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η Ένωσις κοµµάτων Εθνικής Προοδευτικής Ενώσεως Κέντρου-Φιλελευθέρων (ΕΠΕΚ-ΚΦ), µε αρχηγούς τον Νικόλαο Πλαστήρα και τον Σοφοκλή Βενιζέλο, συγκέντρωσε το σύνολο σχεδόν των δυνάµεων του Κέντρου. Με την ΕΠΕΚ-ΚΦ συνεργάστηκαν το Σοσιαλιστικό Κόµµα-ΕΛΔ, µε πρόεδρο τον Α. Σβώλο, καθώς και ορισµένοι πολιτευτές του Συναγερµού Αγροτών Εργαζοµένων. Στις εκλογές περιορίστηκε στο 34,2% και έλαβε 53 έδρες. Σε σχέση µε την Αριστερά η ΕΔΑ, παρά την κρισιµότητα της εκλογικής αναµέτρησης, αποφάσισε να διεκδικήσει την αυτόνοµη κάθοδό της, µε στόχο να διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο ενός σηµαντικού τµήµατος του εκλογικού σώµατος, καταφέρνοντας να συγκεντρώσει το 9,55% των ψήφων, χωρίς όµως να εκλέξει βουλευτή. Ο Ελληνικός Συναγερµός στην εξουσία Η επικράτηση του Συναγερµού στην πράξη δεν αποτέλεσε µια συγκυριακή εκλογική επιτυχία. Συνιστούσε επιλογή συνολικής πολιτικής κατεύθυνσης µε µακροχρόνια προοπτική, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από τη συνεχόµενη διακυβέρνηση της Ελλάδας για 11 χρόνια, τόσο από τον Ελληνικό Συναγερµό όσο και από το διάδοχο σχήµα του, την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) του Κωνσταντίνου Καραµανλή. Ο Νικόλαος Πλαστήρας και ο Σοφοκλής Βενιζέλος, αρχηγοί Στιγµιότυπο από τον πανηγυρικό λόγο του Αλέξανδρου

2 Αλ. Παπάγος Σπ. Μαρκεζίνης πρόεδρος και προσωρινά υπουργός Εθνικής Άµυνας υπουργός Συντονισµού Στ. Στεφανόπουλος Π. Κανελλόπουλος υπουργός Εξωτερικών Ε. Τσουδερός άνευ χαρτοφυλακίου Δ. Μπαµπάκος υπουργός Δικαιοσύνης Π. Λυκουρέζος υπουργός Εσωτερικών άνευ χαρτοφυλακίου (στις 4 Δεκεµβρίου ορκίζεται Υπουργός Εθνικής Άµυνας) Σπ. Θεοτόκης υπουργός Παιδείας Κ. Παπαγιάννης υπουργός Οικονοµικών Θ. Καψάλης υπουργός Εµπορίου Αρ. Πρωτοπαπαδάκης υπουργός Βιοµηχανίας Κ. Καραµανλής υπουργός Δηµοσίων Έργων Χ. Ψαρρός υπουργός Συγκοινωνιών Α. Αποστολίδης υπουργός Γεωργίας Κ. Αδαµόπουλος υπουργός Πρόνοιας Π. Λεβαντής υπουργός Ναυτιλίας Ε. Γονής υπουργός Εργασίας

3 Π. Σιφναίος υπουργός Προεδρίας Κυβερνήσεως Α. Στράτος Γ. Διοικητής Β. Ελλάδος Γ. Εξηντάρης άνευ χαρτοφυλακίου Λ. Ευταξίας υφυπουργός Οικονοµικών Π. Παπαληγούρας υφυπουργός Εµπορίου Α. Καραθόδωρος υφυπουργός Συγκοινωνιών Σ. Δηµάρατος υφυπουργός Εθνικής Άµυνας Κ. Καλλίας υφυπουργός Παιδείας Λ. Λαµπριανίδης υφυπουργός Ναυτιλίας Η πρώτη κυβέρνηση του Παπάγου ορκίστηκε στις 19 Νοεµβρίου του 1952 και η σύνθεσή της ήταν: Η κυβέρνηση Παπάγου µε την κοινοβουλευτική της παντοδυναµία διαµόρφωσε τους όρους για την οικοδόµηση ενός κράτους απόλυτα ελεγχόµενου από το κυβερνητικό κόµµα. Από τις πρώτες ενέργειες του νέου πρωθυπουργού ήταν η αντικατάσταση µέσα σε µία ηµέρα ολόκληρης της ηγεσίας του Στρατού και της Αστυνοµίας. Αρχηγός ΓΕΕΘΑ τοποθετήθηκε ο αντιστράτηγος Κιτριλάκης, αρχηγός ΓΕΣ ο αντιστράτηγος Τσιγκούνης και διοικητής του Γ Σώµατος Στρατού ο αντιστράτηγος Κετσέας. Παράλληλα, αρχηγός της Αστυνοµίας διορίστηκε ο Άγγελος Έβερτ. Οι «εκκαθαρίσεις» σταδιακά προχώρησαν στον χώρο της αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο νόµου που έδινε δικαίωµα στον υπουργό Εσωτερικών να επιβάλει ποινές, έως και την απόλυση, σε δηµοτικούς και κοινοτικούς συµβούλους και δηµάρχους. Το 1953 απολύεται ο δήµαρχος Καισαριανής Λ. Μανωλίδης και εκατοντάδες δηµοτικοί και κοινοτικοί σύµβουλοι στη Βόρεια Ελλάδα. Χαρακτηριστική ήταν η καταγγελία του πρώην υπουργού Μόδη ότι στον νοµό Ο αντιστράτηγος Κιτριλάκης (στη µέση) και ο αντιστράτη-

4 Φλώρινας µέσα σε µία ηµέρα απολύθηκαν 90 κοινοτικοί σύµβουλοι οι οποίοι ανήκαν κατά 99% στο Κόµµα των Φιλελευθέρων. Στον χώρο των δηµοσίων υπηρεσιών απολύονται πολλοί κεντρώοι και στο Υπουργείο Παιδείας, όπου αντιµετωπίζονται σοβαρά οργανωτικά προβλήµατα και ελλείψεις, απολύονται ακόµη και εκπαιδευτικοί. Παράλληλα, συνεχίστηκαν µε ένταση οι διώξεις των παράνοµων οργανώσεων του ΚΚΕ, ενώ περιορισµένες στο ελάχιστο ήταν οι απολύσεις πολιτικών κρατουµένων και εξόριστων, µε αποτέλεσµα σε όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Συναγερµού ο αριθµός των πολιτικών κρατουµένων να παραµείνει ουσιαστικά αµετάβλητος. Σύµφωνα µε στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, την 1η Ιανουαρίου του 1953 κρατούνταν σε φυλακές «κοµµουνιστές», εκ των οποίων πέντε ήταν καταδικασµένοι σε θάνατο, σε ισόβια δεσµά, σε πρόσκαιρα, 74 σε φυλάκιση και 45 υπόδικοι. Η εκτέλεση του στελέχους του ΚΚΕ, Νίκου Πλουµπίδη, στις 14 Αυγούστου του 1954 υπήρξε το κορυφαίο παράδειγµα διατήρησης του εµφυλιοπολεµικού πνεύµατος. Από την άλλη, η ΕΔΑ βρισκόταν σε αστυνοµικό κλοιό έτσι ώστε να µην µπορεί να αναπτύξει µαζική δράση. Αναγνωρίζεται όµως η παρουσία της στη νόµιµη πολιτική ζωή και κανένας λόγος δεν γίνεται πλέον για τη διάλυσή της. Σηµαντικές επιπτώσεις στην εσωτερική πολιτική είχε ο έλεγχος του στρατεύµατος από τον αναζωογονηµένο ΙΔΕΑ, ο οποίος διευκολύνθηκε από την επαναφορά στην ενεργό υπηρεσία αξιωµατικών που είχαν αποστρατευτεί µετά το κίνηµα της 30ής Μαΐου 1951, κίνηση που συνδέεται και µε την ίδρυση της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ) τον Μάιο του Σκοπός της νέας υπηρεσίας, η οποία υπαγόταν απευθείας στον πρόεδρο της κυβέρνησης, ήταν ο συντονισµός της δράσης των διαφόρων υπηρεσιών πληροφοριών που ασχολούνταν µε την εθνική ασφάλεια. Αρχηγός της νεοϊδρυθείσας υπηρεσίας ανέλαβε ο απότακτος για τη συµµετοχή του στο κίνηµα του 1951 και ηγετικό στέλεχος του ΙΔΕΑ, συνταγµατάρχης Αλέξανδρος Νάτσινας. Μέχρι την άνοιξη του 1954 οι πολιτικές επιλογές του Ελληνικού Συναγερµού δεν συνάντησαν σηµαντικές αντιδράσεις, ενώ η εκλογική πλειοψηφία του Συναγερµού επιβεβαιώθηκε σε όλες τις επαναληπτικές και αναπληρωµατικές εκλογές που πραγµατοποιήθηκαν µέχρι τον Ιανουάριο του Η εκτέλεση του Νίκου Πλου- µπίδη στον τύπο της 17ης

5 Οι πολιτικές δυνάµεις του Κέντρου Η εκλογική ήττα, το 1952, των δυνάµεων του Κέντρου υπήρξε συνέπεια της φθοράς τους και της αδυναµίας τους να συγκροτήσουν έναν ενιαίο κοµµατικό χώρο, µε σαφή ιδεολογικό προσανατολισµό, κοινές πολιτικές επιλογές και σταθερή ηγεσία. Ο αρχηγός του Κόµµατος των Φιλελευθέρων, Σ. Βενιζέλος, ο οποίος είχε αρχικά οριστεί κοινός κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος των κοµµάτων του Κέντρου, απογοητευµένος από τις συνεχόµενες εκλογικές ήττες, τον Απρίλιο του 1953 απευθύνθηκε στον Γ. Παπανδρέου προτείνοντας τη συγχώνευση του Κόµµατος των Φιλελευθέρων και του Δηµοκρατικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος και προσκαλώντας τον να αναλάβει τη συναρχηγία του νέου κόµµατος. Ο Παπανδρέου αποδέχτηκε την πρόταση Βενιζέλου και στις 6 Μαΐου του 1953 εγκαινιάστηκε η κοµµατική συγκατοίκηση των δύο κεντρώων πολιτικών, η οποία όµως διακόπηκε και επαναλήφθηκε αρκετές φορές για µία οκταετία. Από την άλλη, η ΕΠΕΚ βρισκόταν στα πρόθυρα της διάλυσης µην έχοντας ουσιαστικά αρχηγό, αποτέλεσµα της ασθένειας του Ν. Πλαστήρα ο οποίος τελικά απεβίωσε στις 26 Ιουλίου του Ήδη από τις αρχές Μαΐου είχε αποχωρήσει από την ΕΠΕΚ ένας σηµαντικός αριθµός στελεχών, µεταξύ των οποίων ο Γ. Καρτάλης, ο οποίος στις 10 Ιουλίου του 1953 ίδρυσε το Δηµοκρατικό Κόµµα (ΔΚ) που συγχωνεύθηκε στη συνέχεια µε το ΣΚ-ΕΛΔ, δηµιουργώντας την 1η Σεπτεµβρίου του 1953 το Δηµοκρατικό Κόµµα Εργαζόµενου Λαού (ΔΚΕΛ). Τον Φεβρουάριο του 1954 η κυβέρνηση, εκφράζοντας την πολιτική της κυριαρχία και τις ηγεµονικές της τάσεις, κατέθεσε έναν νέο εκλογικό νόµο ο οποίος ψηφίστηκε έναν µήνα αργότερα (ν. 2800/1954). Επρόκειτο για ακραίο πλειοψηφικό σύστηµα, όπου οι βουλευτές περιορίζονταν στους 250, η χώρα χωριζόταν σε 14 µεγάλες εκλογικές περιφέρειες, καταργούνταν οι αναπληρωµατικές εκλογές και παρεχόταν δικαίωµα ψήφου στους στρατιώτες. Το νοµοσχέδιο προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης, η οποία το χαρακτήρισε ως αντιδηµοκρατικό, δηµιούργησε πόλωση και ενίσχυσε τις τάσεις για τη συνεργασία ενός τµήµατος των δυνάµεων του Κέντρου µε την ΕΔΑ. Προς την κατεύθυνση αυτή κινήθηκε το ΔΚΕΛ, το οποίο υποστήριξε ανοιχτά τη συνεργασία µε την ΕΔΑ. Ο Γ. Καρτάλης και ο Αλ. Σβώλος βρίσκονταν σε επαφή µε την ηγεσία της ΕΔΑ για την οργάνωση του κοινού αγώνα ενάντια στη Δεξιά. Από την

6 άλλη το Κόµµα των Φιλελευθέρων αρνείται σε κάθε περίπτωση τη συνεργασία µε την ΕΔΑ. Η κυβέρνηση σε κρίση Την άνοιξη του 1954 η παντοδυναµία του Συναγερµού άρχισε να κλονίζεται µε την εκδήλωση δύο γεγονότων: την παραίτηση του υπουργού Σ. Μαρκεζίνη από την κυβέρνηση και τη µετατροπή του Κυπριακού ζητήµατος σε µείζον θέµα της εσωτερικής πολιτικής της Ελλάδας. Στις 2 Απριλίου του 1954 ο υπουργός Συντονισµού Σ. Μαρκεζίνης υπέβαλε αιφνιδιαστικά την παραίτησή του από την κυβέρνηση, µε αφορµή ένα έντονο φραστικό επεισόδιο που είχε µε τον πρωθυπουργό κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του κυβερνητικού Συντονιστικού Συµβουλίου στις 29 Μαρτίου. Οι πραγµατικές αιτίες τις παραίτησης του Σ. Μαρκεζίνη δεν έγιναν αµέσως γνωστές και ούτε έχουν διευκρινιστεί µέχρι σήµερα. Οι πρώτες διαφωνίες ανάµεσα στον Σ. Μαρκεζίνη και τον Α. Παπάγο φαίνεται πως εκδηλώθηκαν λίγους µήνες µετά την άνοδο του Ελληνικού Συναγερµού στην εξουσία. Από τη µια, η µεγάλη προβολή του υπουργού Συντονισµού ενοχλεί τους συνεργάτες του πρωθυπουργού, από την άλλη, τα σχέδια του Σ. Μαρκεζίνη για την εκβιοµηχάνιση, την ίδρυση διυλιστηρίου και άλλες οικονοµικές συµφωνίες εικάζεται ότι ενόχλησαν κάποιους εξωκοινοβουλευτικούς παράγοντες και ξένα οικονοµικά συγκροτήµατα. Τους τελευταίους µήνες του 1953 ο Α. Παπάγος ακούει τις γνώµες του Σ. Μαρκεζίνη µόνο για οικονοµικά θέµατα, ενώ από τους πρώτους µήνες του 1954 η κρίση στις σχέσεις των δύο έως τότε στενών συνεργατών εκδηλώνεται µε σειρά επεισοδίων. Ο ίδιος, γράφοντας εκ των υστέρων, συνέδεσε την παραίτησή του µε τη διαχείριση του Κυπριακού και την άρνηση του Α. Παπάγου να του αναθέσει το Υπουργείο Εξωτερικών. Η παραίτηση του Σ. Μαρκεζίνη οδήγησε και στον πρώτο ευρύ ανασχηµατισµό της κυβέρνησης, από την οποία αποµακρύνθηκαν επίσης οι πολιτικοί του φίλοι. Το Υπουργείο Συντονισµού ανέλαβε ο Θ. Καψάλης, ενώ έφυγαν οι µαρκεζινικοί Π. Λυκουρέζος, υπουργός Εσωτερικών, Π. Σιφναίος, υπουργός Προεδρίας, Χρ. Ευαγγελάτος, υφυπουργός Αποκαταστάσεως Σεισµοπλήκτων Νήσων, και ο Αλ. Καραθόδωρος, υφυπουργός Συγκοινωνιών. Στα πλαίσια βέβαια του ανασχηµατισµού αποµακρύνονται από την Η αιφνίδια παραίτηση του υπουργού Συντονισµού Σπυρί-

7 κυβέρνηση και άλλοι που δεν είναι φίλοι του Σ. Μαρκεζίνη. Τη θέση µάλιστα του Π. Σιφναίου κατέλαβε ο Γεώργιος Ράλλης, ο οποίος υπουργοποιήθηκε για πρώτη φορά. Από τις αρχές του 1954 το Κυπριακό είχε αρχίσει να αποτελεί προτεραιότητα, όχι µόνο στα θέµατα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και στην εσωτερική. Η ηγεσία της Κύπρου προσπαθούσε να κερδίσει τη συγκατάθεση της ελληνικής κυβέρνησης για να αναλάβει η τελευταία να φέρει το θέµα ενώπιον του ΟΗΕ και να διεθνοποιήσει το ζήτηµα, ενώ η κυβέρνηση στην Ελλάδα, µε µια πιο µετριοπαθή στάση, έκλινε προς τη λύση των διµερών διπλωµατικών διαπραγµατεύσεων µε τους Βρετανούς. Η τακτική της ελληνικής κυβέρνησης για φιλικές διαπραγµατεύσεις δεν φαινόταν να έχει αποτέλεσµα. Η κατάσταση µάλιστα κορυφώθηκε µε την επεισοδιακή συνάντηση του Α. Παπάγου µε τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών Σερ Άντονυ Ήντεν (Sir Anthony Eden) στις 22 Σεπτεµβρίου Το γεγονός αυτό προσανατολίζει τον Α. Παπάγο στο να κάνει η Ελλάδα την προσφυγή. Παράλληλα, η βρετανική αδιαλλαξία από την άνοιξη του 1954 και µετά πυροδότησε µαχητικές αντιβρετανικές διαδηλώσεις φοιτητών και µαθητών, οι οποίες σταδιακά άρχισαν να πολλαπλασιάζονται και σε κάποιες περιπτώσεις έλαβαν βίαιη µορφή. Από τον Απρίλιο η ελληνική κυβέρνηση ξεκίνησε τις προετοιµασίες για προσφυγή στον ΟΗΕ, η οποία τελικά κατατέθηκε στις 20 Αυγούστου. Η αντιπολίτευση Από την άνοιξη του 1954 οι εξελίξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης είχαν αρχίσει να διαµορφώνουν ευνοϊκές συνθήκες για τη δηµιουργία ενός µετώπου ενάντια στον Συναγερµό. Η Αριστερά εξακολουθεί να προκαλεί εντάσεις στον χώρο του Κέντρου, όπου ο αρχηγός των Φιλελευθέρων, Γ. Παπανδρέου, αποκλείει κάθε συνεργασία, ενώ οι αρχηγοί του ΔΚ-ΕΛ, Γ. Καρτάλης και Αλ. Σβώλος, προσβλέπουν σε αυτή. Από την άλλη, ο Γ. Παπανδρέου δεν δέχεται καµία συνεργασία. Διακηρύσσει µάλιστα ότι επιδιώκει για το κόµµα του να διαδεχτεί τον Ελληνικό Συναγερµό. Σε συνέδριο του Κόµ- µατος των Φιλελευθέρων που συγκαλείται στα τέλη Ιουνίου προβάλλεται έντονα ο Γ. Παπανδρέου και τονίζεται ο αντικοµµουνιστικός χαρακτήρας του. Για τον χώρο του Κέντρου σηµαντικές διαφαίνονται οι δηµοτικές εκλογές, οι οποίες έχουν προγραµµατιστεί για το φθινόπωρο του Το Κέντρο µε ένα ενιαίο σχήµα

8 θα µπορούσε να δώσει µια µάχη η οποία µπορούσε να είχε επιτυχία, µε δεδοµένη την κατάσταση που επικρατούσε στην κυβέρνηση και τις εσωτερικές διαµάχες στο κόµµα του Ελληνικού Συναγερµού. Με αυτόν τον στόχο τα τρία µικρά κόµµατα, η ΕΠΕΚ, το ΔΚ-ΕΛ και η ΕΔΑ δηλώνουν ότι θα δώσουν πολιτικό χαρακτήρα στις εκλογές. Από την άλλη, ο Ελληνικός Συναγερµός για να αποφύγει τη σύγκρουση δηλώνει ακριβώς το αντίθετο. Ο Γ. Παπανδρέου, θέλοντας να αποτελέσει το διάδοχο κυβερνητικό σχήµα και προσβλέποντας σε ψηφοφόρους του Ελληνικού Συναγερµού, δεν θέλει να προχωρήσει σε συνεργασία µε την Αριστερά και ακολουθεί την πολιτική της µη ανάµειξης στον εκλογικό αγώνα. Το γεγονός αυτός προκαλεί αντιδράσεις τόσο από τα άλλα κόµµατα της αντιπολίτευσης όσο και από στελέχη του Κόµµατος των Φιλελευθέρων. Η συσπείρωση των τριών µικρών κοµµάτων της αντιπολίτευσης εκφράστηκε χαρακτηριστικά µε την υποστήριξη κοινού υποψηφίου για τη διεκδίκηση του αξιώµατος του δήµου Αθηναίων, του Παυσανία Κατσώτα, πρώην υπουργού και στρατηγού σε αποστρατεία. Ο κοινός υποψήφιος δηµιούργησε τριγµούς στο Κόµµα των Φιλελευθέρων, το οποίο µάλιστα απειλήθηκε να διασπαστεί. Τελικά, µια οµάδα διαφωνούντων υποστήριξε και αυτή τον Π. Κατσώτα για δήµαρχο Αθηναίων. Αντίστοιχες περιπτώσεις υπήρξαν και σε άλλους δήµους της Ελλάδας, όπως στον Πειραιά, στον Βόλο, στη Θεσσαλονίκη κ.α. Στις δηµοτικές εκλογές της 21ης Νοεµβρίου του 1954 η αντιπολίτευση πέτυχε µεγάλη πολιτική νίκη. Κέρδισε όλους τους µεγάλους δήµους και τους περισσότερους από τους µικρούς. Στην Αθήνα ο Π. Κατσώτας αναδεικνύεται νικητής λαµβάνοντας περισσότερο από το 40% των ψήφων. Η κυβέρνηση προσπάθησε να µειώσει τη σηµασία του εκλογικού αποτελέσµατος, χωρίς όµως να µπορεί να αρνηθεί το αυξηµένο ποσοστό της αντιπολίτευσης. Την περίοδο αυτή έρχεται και η οριστική ρήξη µεταξύ Παπάγου και Μαρκεζίνη, όταν στις 10 Νοεµβρίου του 1954 ο Α. Παπάγος κατηγόρησε τον Μαρκεζίνη ότι εν αγνοία του είχε ανταλλάξει επιστολές µε τον Γερµανό οµόλογό του Λούντβιχ Έρχαρτ (Ludwig Erhard), οι οποίες δέσµευαν την ελληνική κυβέρνηση απέναντι σε δύο µεγάλες γερ- µανικές εταιρείες. Η κατηγορία ήταν βαρύτατη και προκάλεσε κυβερνητική κρίση. Την ίδια ηµέρα οι προσκείµενοι στον Σ. Μαρκεζίνη υπουργοί ανακοίνωσαν ότι αποχωρούν, ενώ ο ίδιος σε δηλώσεις του αναφέρει ότι το Συντονιστικό Συµβούλιο ήταν ενήµερο και ανακοινώνει την αποχώρησή του από τον Ελληνικό Συναγερµό. Το αποτέλεσµα Ο νέος αρχηγός του «Κόµµατος των Φιλελευθέρων», Γεώργιος

9 ήταν αποχώρηση του Μαρκεζίνη από τον Συναγερµό µαζί µε 22 ακόµη βουλευτές, οι οποίοι στις 3 Φεβρουαρίου του 1955 ίδρυσαν το Κόµµα των Προοδευτικών. Τα γεγονότα αυτά σηµατοδότησαν την έναρξη µιας περιόδου παρατεταµένης πολιτικής κρίσης, η οποία ουσιαστικά έληξε µε τις εκλογές του Φεβρουαρίου του Στις 15 Δεκεµβρίου του 1954 ο Α. Παπάγος προχώρησε στον πιο κρίσιµο ανασχη- µατισµό της κυβέρνησής του, καθιερώνοντας δύο θέσεις αντιπροέδρων, τις οποίες κατέλαβαν ο Στέφανος Στεφανόπουλος και ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, εµφανιζό- µενοι ως οι µελλοντικοί διάδοχοι του πρωθυπουργού. Παράλληλα αναβαθµίστηκαν ορισµένα στελέχη, όπως ο Κ. Καραµανλής ο οποίος ανέλαβε το διευρυµένο Υπουργείο Συγκοινωνιών και Δηµοσίων Έργων, και ο Π. Παπαληγούρας ο οποίος έγινε υπουργός Συντονισµού. Πιο αναλυτικά η σύνθεση της κυβέρνησης είχε ως εξής: (βλ. παράκατω σελίδα). Για να µπορέσει η κυβέρνηση να ανατρέψει το αρνητικό κλίµα και την ευρύτερη δυσαρέσκεια για την οικονοµική πολιτική του Ελληνικού Συναγερµού προχώρησε σε µια σειρά µέτρων, όπως η αύξηση των κατώτατων ορίων των µισθών των εργαζοµένων, επαναφορά του νόµου για τον έλεγχο των απολύσεων κ.ά. Το σοβαρότερο, όµως, από κάθε άποψη πρόβληµα που είχε να διαχειριστεί η κυβέρνηση του Ελληνικού Συναγερµού και το οποίο επιδείνωσε το ήδη βεβαρηµένο πολιτικό κλίµα ήταν το Κυπριακό. Όταν στις 14 Δεκεµβρίου του 1954 ξεκίνησε η συζήτηση για την ουσία του ζητήµατος στην Πολιτική Επιτροπή του ΟΗΕ, η αντιπροσωπεία της Νέας Ζηλανδίας πρότεινε να διακοπεί κάθε συζήτηση για το Κυπριακό. Στις 17 Δεκεµβρίου τροποποιηµένη πρόταση της Νέας Ζηλανδίας εγκρίθηκε και ψηφίστηκε από την ολοµέλεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, συµπεριλαµβανοµένης και της ελληνικής αντιπροσωπείας, στην οποία αποφασίστηκε η Γενική Συνέλευση να µην ασχοληθεί προς το παρόν µε το θέµα της Κύπρου. Στην Αθήνα και στη Λευκωσία ξέσπασαν διαδηλώσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν στις 16 Δεκεµβρίου, όπου για πρώτη φορά διαδηλωτές προκάλεσαν ζηµιές σε αµερικανικά γραφεία. Από τη στιγµή αυτή και µετά το Κυπριακό θα δεσπόσει στην πολιτική ζωή της χώρας, ενώ η κυβέρνηση του Συναγερµού απώλεσε τη συνοχή και τη δυναµική που διέθετε κατά την πρώτη περίοδο λειτουργίας της. Η επιδείνωση όµως της υγείας του πρωθυπουργού επέδρασε αρνητικά στη λειτουργία και στη συνοχή της νέας κυβέρνησης. Κατά τον ανασχηµατισµό της κυβέρνησης Παπάγου τον

10 Αλ. Παπάγος πρόεδρος Π. Κανελλόπουλος αντιπρόεδρος και υπουργός Εθνικής Άµυνας Στ. Στεφανόπουλος αντιπρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών Π. Παπαληγούρας υπουργός Συντονισµού Λ. Ευταξίας υπουργός Οικονοµικών Κ. Καραµανλής υπουργός Συγκοινωνιών και Δηµοσίων Έργων Λ. Μακκάς υπουργός Εµπορίου Κλ. Θεοφανόπουλος υπουργός Δικαιοσύνης Ο ηγέτης της ΕΟΚΑ, Γεώργιος Γρίβας, είχε ενεργό δράση στα Ι. Νικολίτσας υπουργός Εσωτερικών Αχ. Γεροκωστόπουλος υπουργός Παιδείας Π. Λεβαντής υπουργός Γεωργίας Γ. Βογιατζής υπουργός Εµπορικής Ναυτιλίας Γ. Ράλλης υπουργός Προεδρίας Στ. Πολυζωγόπουλος υπουργός Πρόνοιας Α. Στράτος υπουργός Εργασίας Γ. Κοσµάς Γ. Διοικητής Β. Ελλάδος

11 Δ. Βουρδουµπάς υφυπουργός Εθνικής Άµυνας Ε. Καλαντζής υφυπουργός Εσωτερικών Λ. Δερτιλής υφυπουργός Οικονοµικών Α. Ταλιαδούρος υφυπουργός Εµπορίου Κ. Παπακωνσταντίνου υφυπουργός Συγκοινωνιών Β. Παπαρρηγόπουλος υφυπουργός Οικισµού και Σεισµοπλήκτων Νήσων Π. Κάβδας υφυπουργός Γεωργίας Κ. Γιαβάσογλου υφυπουργός Πρόνοιας Γερ. Λύχνος υφυπουργός Προεδρίας Στην πράξη, από τον Μάρτιο του 1955 και επί έξι µήνες µέχρι τον θάνατό του, ο πρωθυπουργός ήταν σε ουσιαστική αδυναµία να ασκήσει τα καθήκοντά του. Στην Κύπρο όπου βρίσκεται, ο Γρίβας µε τη βοήθεια των δεξιών οργανώσεων νεολαίας ΟΧΕΝ και ΠΕΟΝ οργανώνει τις πρώτες οµάδες του για δολιοφθορές και ένοπλη δράση. Η Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) στα τέλη Μαρτίου είναι έτοιµη για δράση. Οι πρώτες ενέργειες εκδηλώνονται τη νύχτα της 31ης Μαρτίου µε 1ης Απριλίου 1955, µε την τοποθέτηση βοµβών στη Λευκωσία, στη Λάρνακα, στη Λεµεσό και σε µικρότερες πόλεις της Κύπρου. Ο Κωνσταντίνος Καραµανλής στην εξουσία Οι ραγδαίες εξελίξεις στο Κυπριακό, η ασθένεια του Α. Παπάγου αλλά και το γενικότερο αρνητικό κλίµα έθεσαν σε κίνηση τις διαδικασίες εκείνες για τη διαµόρφωση ενός διάδοχου κυβερνητικού σχήµατος. Ήδη από τις αρχές του 1955 τα Ανάκτορα

12 είχαν προσανατολιστεί προς τον 48 ετών τότε υπουργό Κ. Καραµανλή. Προς τα τέλη του Ιουνίου ο βασιλιάς διαβίβασε στον Κ. Καραµανλή την επιθυµία του ορισµένοι νέοι πολιτικοί να εξετάσουν τη δυνατότητα δηµιουργίας διαδόχου σχήµατος και λίγες ηµέρες αργότερα ο Καραµανλής υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία δεν έγινε αποδεκτή και διαψεύστηκε δηµόσια. Τον Αύγουστο του 1955 οριστικοποιείται ο προσανατολισµός των Ανακτόρων προς την πρωθυπουργοποίηση του Κ. Καραµανλή, µε ταυτόχρονο παραγκωνισµό των δύο διαδόχων του Α. Παπάγου. Στις 5 Αυγούστου ο βασιλιάς Παύλος επισκέφτηκε τον Α. Παπάγο στο σπίτι του στην Εκάλη για να διαπιστώσει την κατάστασή του και στα τέλη Αυγούστου ενηµέρωσε τον Κ. Καραµανλή ότι σκεφτόταν να ζητήσει την παραίτηση του πρωθυπουργού και την ανάθεση σε αυτόν του σχηµατισµού νέας κυβέρνησης. Την 1η Οκτωβρίου ο βασιλιάς ζήτησε µε επιστολή του από τον Α. Παπάγο να παραιτηθεί, αλλά ο τελευταίος όρισε ως αναπληρωτή του κατά το διάστηµα της ασθένείας του τον Σ. Στεφανόπουλο. Λίγες ώρες µετά την υπογραφή της απόφασης του πρωθυπουργού ο Α. Παπάγος έπαθε ακατάσχετη αιµορραγία και πέθανε τη νύχτα της 4ης Ελένη Σκούρα, η πρώτη γυναίκα βουλευτής Το 1953 αποτελεί χρονιά σταθµό στην κοινοβουλευτική ιστορία της Ελλάδας, έτος κατά το οποίο για πρώτη φορά κατέλαβε έδρα στο κοινοβούλιο γυναίκα. Ήταν η Ελένη Σκούρα, η οποία εξελέγη µε το κόµµα του «Ελληνικού Συναγερµού» στη Θεσσαλονίκη και ορκίστηκε στις 2 Φεβρουαρίου του Μετά τη χορήγηση του δικαιώµατος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις γυναίκες, πρώτη φορά πήραν µέρος γυναίκες σε εκλογές στην επαναληπτική εκλογή της Θεσσαλονίκης στις 18 Ιανουαρίου του 1953 (για τεχνικούς λόγους στις εκλογές του Νοεµβρίου του 1952 δεν κατέστη δυνατόν να συµµετάσχουν). Κατά τη διαδικασία υπήρξαν µεµονωµένα περιστατικά αντίδρασης από πολιτευτές, τόσο του «Ελληνικού Συναγερµού» όσο και της ΕΠΕΚ. Τελικά, το σύνθηµα «ή γυναίκα ή εµείς» δεν κυριάρχησε και οι διαφωνούντες αποκηρύχθηκαν. Η Ελένη Σκούρα υπήρξε η πρώτη γυναίκα βουλευτής

13 Η µάστιγα των σεισµών Λίγες ηµέρες µετά τον θάνατο του Ν. Πλαστήρα, στις 10 Αυγούστου του 1953 ένας ισχυρότατος σεισµός συντάραξε την περιοχή του Ιονίου, πλήττοντας την Ιθάκη και την ανατολική Κεφαλονιά, ενώ αναφέρθηκαν πολλοί νεκροί και τραυµατίες. Την επόµενη ηµέρα, το βράδυ, ένας δεύτερος σεισµός πλήττει κατά βάση την ανατολική Κεφαλονιά. Οι πρώτες αναφορές έκαναν λόγο για περισσότερους από 100 νεκρούς και 250 τραυµατίες. Οι δρόµοι προς τα χωριά που είχαν υποστεί καταστροφές αποκόπηκαν, ενώ οι σεισµόπληκτοι µάταια περίµεναν τρόφιµα και ιατροφαρµακευτική περίθαλψη. Την Τετάρτη, όµως, στις 12 Αυγούστου, σηµειώθηκε στην Κεφαλονιά το σοβαρότερο σεισµικό συµβάν των τελευταίων εκατό χρόνων, µεγέθους 7,2 της κλίµακας Ρίχτερ. Το Αργοστόλι και το Ληξούρι ισοπεδώθηκαν, ενώ και στα χωριά της Κεφαλονιάς τα περισσότερα σπίτια γκρεµίστηκαν. Στη Ζάκυνθο η εκκλησία του Αγίου Διονυσίου και µερικά ακόµη σπίτια έµειναν όρθια, ενώ µια πυρκαγιά που ξέσπασε ολοκλήρωσε την καταστροφή. Η καθυστέρηση του κρατικού µηχανισµού είναι χαρακτηριστική, ενώ βρετανικές και αµερικανικές ναυτικές µονάδες φτάνουν από τη δεύτερη ηµέρα στην Κεφαλονιά και εφόδια ρίχνονται από ελικόπτερα. Οι τοπικές αρχές αιφνιδιάστηκαν και δεν µπορούσαν να αντιδράσουν. Το αποτέλεσµα ήταν να σκοτωθούν 455 άνθρωποι και να τραυµατιστούν άλλοι 912. Σε σύνολο σπιτιών που υπήρχαν τότε στα νησιά αυτά, υπήρξαν κατεστραµ- µένα οικήµατα, σοβαρές υλικές ζηµιές σε σπίτια και ελαφρές σε σπίτια. Οι άστεγοι ανήλθαν σε άτοµα και οι ζηµιές ξεπέρασαν τα δολάρια, ποσό τεράστιο και δυσβάστακτο για τα µεγέθη της ελληνικής οικονοµίας. Οι καταστροφές όµως δεν σταµάτησαν στο Ιόνιο. Στις 30 Απριλίου του 1954 σεισµοί έπληξαν την περιοχή της Θεσσαλίας. Οι µεγαλύτερες καταστροφές και θύµατα σηµειώνονται στις Σοφάδες και στα Φάρσαλα, όπου καταρρέει το 90% των σπιτιών. Θύµατα και σηµαντικές ζηµιές προκλήθηκαν στον Βόλο, στην Καρδίτσα, στα Τρίκαλα, στη Λάρισα και στον Δοµοκό. Ο απολογισµός ήταν 25 νεκροί, 117 τραυµατίες και σπίτια κατεστραµµένα, αφήνοντας άστεγους περίπου άτοµα. Ο σεισµός της 10ης Αυγούστου 1953 µε επίκεντρο το

14 Οκτωβρίου. Την εποµένη ο βασιλιάς ζήτησε την παραίτηση της κυβέρνησης και το απόγευµα τις ίδιας ηµέρας ανέθεσε στον Κ. Καραµανλή την εντολή σχηµατισµού νέας κυβέρνησης, η οποία ορκίστηκε το µεσηµέρι της 6ης Οκτωβρίου του 1955.

15 ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Όταν ο Ελληνικός Συναγερµός και ο στρατάρχης Παπάγος επικράτησαν στις εκλογές του Νοεµβρίου του 1952 µε συντριπτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ο βασικός προσανατολισµός της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής είχε ολοκληρωθεί από τους ασταθείς κεντρώους συνασπισµούς της προηγούµενης τριετίας. Η Ελλάδα στο εξής µπορούσε να αναµένεται ότι θα ήταν πλήρως ευθυγραµµισµένη µε την αµερικανική εξωτερική πολιτική στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέµου και ότι θα επιδίωκε την αξιοποίηση της συµµετοχής της στους δυτικούς οργανισµούς για να προωθήσει την οικονοµική της ανάπτυξη. Πράγµατι, το τελευταίο αυτό πεδίο έτεινε να αποτελεί βασικό µέληµα για τη νέα κυβέρνηση. Καθώς υπήρχε σχεδόν γενική συµφωνία ότι η οικονοµική ανάπτυξη, και ειδικότερα η εκβιοµηχάνιση, θα αποτελούσε την προϋπόθεση εµπέδωσης πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας, η αναζήτηση κεφαλαίων εξελισσόταν σε βασικό θέµα στην ατζέντα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα, όµως, µπορούσε να διακριθεί και η επιβίωση του αλυτρωτισµού στις νοοτροπίες της ελληνικής κοινής γνώµης και των ελίτ και η επιβίωση αυτή συνυφαινόταν στη συγκεκριµένη περίοδο µε το Κυπριακό. Επίσης, αν και η ένταξη της Ελλάδας στο δυτικό πλέγµα συµµαχιών είχε ολοκληρωθεί, η εξέλιξη αυτή δεν σήµαινε ότι οι εξελίξεις στο βαλκανικό περιφερειακό επίπεδο είχαν παγώσει. Αντίθετα, µια σειρά από ενδιαφέρουσες διεργασίες µεταξύ της Ελλάδας, της Γιουγκοσλαβίας και της Τουρκίας προσέδιδαν κινητικότητα στην περιοχή. Τέλος, η ένταξη στο ΝΑΤΟ και η µείωση της αµερικανικής βοήθειας δεν σήµαινε ότι οι ελληνοαµερικανικές σχέσεις δεν θα «εµβαθύνονταν» περισσότερο στο πλαίσιο των επιχειρησιακών αναγκών του Ψυχρού Πολέµου. Από τις τέσσερις αυτές διαστάσεις η οικονοµική φάνηκε προς στιγµήν ότι θα αποτελούσε το σηµαντικότερο τµήµα της ατζέντας. Το πρόβληµα εξεύρεσης κεφαλαίων αποκτούσε ιδιαίτερη οξύτητα, συνυπολογιζοµένου του γεγονότος της δραστικής περικοπής της αµερικανικής βοήθειας το Η τάση διακοπής της βοήθειας ήταν εµφανής από το οικονοµικό έτος και ιδιαίτερα αισθητή το διάστηµα Η περι- Η κυβέρνηση του Ελληνικού Συναγερµού, υπό τον Αλέξαν-

16 κοπή αυτή είχε εξαναγκάσει την κυβέρνηση του Κέντρου να περικόψει το πρόγραµµα δηµοσίων επενδύσεων και η µείωση της βοήθειας έπρεπε να είναι κατανοητή από την ελληνική πολιτική τάξη έως αναπόφευκτη µετά το τέλος του εµφυλίου πολέµου το φθινόπωρο του Παρ όλα αυτά ήταν ευδιάκριτη στην κυβέρνηση Παπάγου κάποια δυσκολία προσαρµογής στις νέες συνθήκες, δυσκολία που προκάλεσε περιπλοκές κατά την επίσκεψη του υπουργού Συντονισµού και ισχυρού παράγοντα της κυβέρνησης, Σπύρου Μαρκεζίνη, στις Ηνωµένες Πολιτείες τον Μάιο του Ο Μαρκεζίνης υπέβαλε αίτηµα για βοήθεια ύψους 200 εκατοµµυρίων δολαρίων προκειµένου να θέσει τα θεµέλια ενός προγράµµατος έργων υποδοµής και βιοµηχανικής ανάπτυξης. Οι Αµερικανοί πίστευαν ότι η οικονοµική σταθεροποίηση και ο ισοσκελισµός του προϋπολογισµού που είχε επιτευχθεί όχι µόνο επέτρεπαν αλλά και επέβαλλαν τη µείωση της βοήθειας στο πλαίσιο άλλωστε των περικοπών που αναπόφευκτα ακολουθούσαν το τέλος του σχεδίου Μάρσαλ. Η αρνητική αµερικανική ανταπόκριση, καθώς η προσφερόµενη βοήθεια δεν υπερέβαινε πλέον τα 80 εκατοµµύρια δολάρια, θα καθιστούσε εντονότερη την ανάγκη αναζήτησης κεφαλαίων, κατά προτεραιότητα στον δυτικό κόσµο. Το 1953 ο Μαρκεζίνης θα επισκεπτόταν τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Δυτική Γερµανία. Από τις επαφές του αναδεικνυόταν η τάση που χαρακτήριζε τις οικονοµικές εξελίξεις στη Δυτική Ευρώπη: η Βρετανία αδυνατούσε να παίξει ηγετικό ρόλο, προσπαθώντας να διαχειριστεί τις πιέσεις ενός γενναιόδωρου κράτους-πρόνοιας στο εσωτερικό και εκτεταµένων στρατιωτικών δεσµεύσεων στο εξωτερικό. Αντίθετα, µεγαλύτερο δυναµισµό έδειχναν οι χώρες της ηπειρωτικής δυτικής Ευρώπης, µε σηµαντικότερη τη Δυτική Γερµανία η οποία αναδείχθηκε σε προνοµιακό εµπορικό εταίρο και δανειστή της Ελλάδας τα επόµενα χρόνια. Το έλλειµµα κεφαλαίων θα παρέµενε όµως βασικό πρόβληµα για την αναπτυξιακή προοπτική της ελληνικής οικονοµίας, ενώ παράλληλα το χρόνιο εµπορικό έλλειµµα εξακολουθούσε να εµφανίζεται µε οξύτητα. Η Ελλάδα ήταν χώρα γεωργική που εξαρτάτο σε µεγάλο βαθµό για την εισαγωγή συναλλάγµατος από τη δυνατότητά της να εξάγει δύο παραδοσιακά προϊόντα της, τη σταφίδα και τον καπνό. Επειδή οι αγορές της δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αµερικής παρέµεναν κλειστές σε µεγάλο βαθµό, εναλλακτική λύση απέµενε το ανατολικό µπλοκ. Όµως, στις συνθήκες των αρχών και των µέσων της δεκαετίας του 1950 ισχυροί πολιτικοί λόγοι, τόσο εξωτερικοί όσο και εσωτερικοί, απέκλειαν την ταχεία αύξηση του όγκου των εµπορικών

17 ανταλλαγών µε τον ανατολικό συνασπισµό. Μεγάλη αύξηση του ανατολικού εµπορίου δηµιουργούσε ανησυχίες στους κυβερνητικούς κύκλους για εξάρτηση της Ελλάδας από τη Μόσχα, ενώ δεν έλειπαν οι σχετικές επιφυλάξεις του αµερικανικού παράγοντα. Στο πλαίσιο αυτό οι εµπορικές σχέσεις αναπτύχθηκαν αργά, ενώ δεν επρόκειτο να υλοποιηθεί η σκέψη του Μαρκεζίνη για άνοιγµα στη Σοβιετική Ένωση µε στόχο την προσέλκυση βοήθειας που θα έδινε ώθηση στο πρόγραµµα βιοµηχανικής ανάπτυξης της χώρας. Ως προς τη διάσταση ασφαλείας, σηµαντικότερη εξέλιξη αποτέλεσε το διάστηµα η τριγωνική διαπραγµάτευση Ελλάδας-Γιουγκοσλαβίας-Τουρκίας για τη σύναψη Βαλκανικού Συµφώνου. Η κίνηση ήταν ενταγµένη στο κλίµα του Ψυχρού Πολέµου και των συνακόλουθων υπολογισµών συσχετισµού ισχύος στο περιφερειακό επίπεδο. Η Γιουγκοσλαβία, έχοντας αποχωρήσει αναγκαστικά από τον ανατολικό συνασπισµό το 1948, µετά τη ρήξη Τίτο-Στάλιν, επιδίωκε την εξασφάλιση κάποιας µορφής συµµαχίας µε τις ενταγµένες στο ΝΑΤΟ Ελλάδα και Τουρκία έναντι του ενδεχοµένου στρατιωτικής πίεσης από τον ανατολικό συνασπισµό. Η Ελλάδα και η Τουρκία, από την άλλη πλευρά, και ιδιαίτερα η πρώτη, αισθάνονταν ότι η σύνδεση µε τη Γιουγκοσλαβία «ελάττωνε» το βάρος της από Βορρά γεωπολιτικής και ενδεχόµενης στρατιωτικής πίεσης που ασκούσε το ανατολικό µπλοκ. Τη σύναψη του πολιτικού συµφώνου τον Φεβρουάριο του 1953 ακολούθησε η σύναψη στρατιωτικής συµµαχίας τον Αύγουστο του Η τελευταία αυτή εξέλιξη δεν ήταν κατ ανάγκη επιθυµητή από τον αµερικανικό παράγοντα. Η στρατιωτική συµφωνία µπορούσε να παρασύρει το ΝΑΤΟ και τις Ηνωµένες Πολιτείες σε πολεµική αναµέτρηση σε περίπτωση που η Μόσχα αποφάσιζε να προσβάλει τη Γιουγκοσλαβία και, παρά το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον τασσόταν υπέρ της διατήρησης της ανεξαρτησίας της χώρας, δεν ήταν καθόλου βέβαιο ότι θα ήθελε να εµπλακεί σε πόλεµο γι αυτήν. Παράλληλα, η Ιταλία εξέφραζε έντονες επιφυλάξεις για το Βαλκανικό Σύµφωνο µε δεδοµένη τη διαφωνία της µε τη Γιουγκοσλαβία για την περιοχή της Τεργέστης. Η σύναψη πάντως του στρατιωτικού σκέλους του Βαλκανικού Συµφώνου, όσο εντυπωσιακή και αν ήταν, δεν επρόκειτο να είναι αφετηρία µιας µακροχρόνιας συµµαχίας. Το 1955 η υπόθεση επρόκειτο στην ουσία να λάβει τέλος ως συνέπεια δύο παράλληλων και άσχετων µεταξύ τους εξελίξεων. Τον Μάιο ο Τίτο επρόκειτο να πετύχει καταρχήν την αποκατάσταση οµαλών σχέσεων µε τη νέα σοβιετική ηγεσία που διαδέχτηκε τον Στάλιν. Έτσι το Βαλκανικό Σύµφωνο δεν είχε χρησιµότητα για το Βελιγράδι ως ενεργός Η ένταξη της Ελλάδας -και της Τουρκίας- στο ΝΑΤΟ συνοδεύ- Η επίσκεψη του Τίτο στην Ελλάδα και η συνάντησή του

18 δέσµευση αλλά, ει δυνατόν, ως εξασφάλιση κατά περίπτωση, σε περίπτωση νέας χειροτέρευσης των γιουγκοσλαβοσοβιετικών σχέσεων. Ταυτόχρονα, η διεθνοποίηση του Κυπριακού και η ρήξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων τον Σεπτέµβριο του 1955 καθιστούσε αδύνατη την ελληνοτουρκική συνεργασία σε οποιοδήποτε πλαίσιο µε προφανείς συνέπειες για το Βαλκανικό Σύµφωνο. Το τελευταίο στοιχείο που επρόκειτο να συµπληρώσει την ελληνοαµερικανική σχέση ασφαλείας αποτέλεσε η συµφωνία του Οκτωβρίου του 1953 µεταξύ των δύο χωρών για την παραχώρηση «ευκολιών» για τις αµερικανικές ένοπλες δυνάµεις στο ελληνικό έδαφος. Οι ευκολίες αυτές έµειναν γνωστές ως βάσεις και αποτέλεσαν αντικείµενο πολιτικής διαµάχης στο εσωτερικό, κυρίως τη δεκαετία του Η συµφωνία αυτή πρέπει να κατανοηθεί στο πλαίσιο της ανάπτυξης της αµερικανικής στρατηγικής ανάσχεσης της Σοβιετικής Ένωσης µέσω και της συγκρότησης στρατιωτικών βάσεων και της κατάληψης στρατηγικών σηµείων στην περίµετρο του ανατολικού συνασπισµού. Η ανάπτυξη αυτή των αµερικανικών δυνάµεων συνιστούσε τη φυσική παρουσία των αµερικανικών δυνάµεων στις περιοχές όπου προηγουµένως είχαν συναφθεί σύµφωνα συλλογικής ασφάλειας, όπως το ΝΑΤΟ στην Ευρώπη ή το CENTO και το SEATO που επρόκειτο να συναφθούν στην Ασία. Οι βάσεις θα συµβόλιζαν για την κεντροαριστερά και την αριστερά την εξάρτηση της Ελλάδας από τις Ηνωµένες Πολιτείες. Τη στιγµή όµως που συνάφθηκε η συµφωνία, η αντίληψη της µεγάλης πλειοψηφίας του πολιτικού φάσµατος ήταν διαφορετική. Η κυβέρνηση του Ελληνικού Συναγερµού θεωρούσε τη συµφωνία σηµαντική για την επιβεβαίωση της αµερικανικής εγγύησης της ελληνικής ασφάλειας και εδαφικής ακεραιότητας έναντι του ανατολικού µπλοκ. Χαρακτηριστικό ήταν ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε προσφερθεί να παραχωρήσει αυτές τις ευκολίες αµέσως µετά την άνοδο του Παπάγου στην πρωθυπουργία τον Νοέµβριο του Θετική άποψη για τις βάσεις που παραχωρούνταν είχαν και οι Φιλελεύθεροι, ενώ διαφωνίες, όχι ως προς τη σκοπιµότητα αλλά ως προς τις ειδικές ρυθµίσεις που έκριναν ότι ήταν υπερβολικά γενναιόδωρες προς τους Αµερικανούς και περιοριστικές της ελληνικής κυριαρχίας, εξέφρασαν η Εθνική Προοδευτική Ένωση Κέντρου και το Δηµοκρατικό Κόµµα, δηλαδή οι σχηµατισµοί της κεντροαριστεράς. Επί της αρχής αντιρρήσεις εξέφρασε µόνο η Ενιαία Δηµοκρατική Αριστερά που λειτουργούσε ως νόµιµο υποκατάστατο του ευρισκόµενου στην παρανοµία

19 Κοµµουνιστικού Κόµµατος. Οι βάσεις εξελίχτηκαν σε ένα σύµπλεγµα εγκαταστάσεων στον ελληνικό χώρο και η αρχική συµφωνία συνοδεύτηκε από άλλες που το 1983, τριάντα χρόνια αργότερα, έφθαναν τον αριθµό των 108. Αναπτύχθηκαν γύρω από τέσσερις κύριες εγκαταστάσεις, την αεροπορική του Ελληνικού, την αεροναυτική της Σούδας και τις βάσεις επικοινωνιών της Νέας Μάκρης και του Ηρακλείου Κρήτης. Πέραν αυτών αναπτύχθηκαν και άλλα συγκροτήµατα και εγκαταστάσεις ποικίλων λειτουργιών που ανήκαν είτε στις αµερικανικές ένοπλες δυνάµεις είτε στο ΝΑΤΟ. Μεταξύ αυτών επρόκειτο να είναι και συστή- µατα τακτικών ατοµικών όπλων από το 1960 και µετά. Το καθεστώς ετεροδικίας για το προσωπικό αλλά και η επέκταση των βάσεων και το επιχειρησιακό τους βεληνεκές επρόκειτο από τα επόµενα χρόνια να αποτελέσουν αντικείµενο οξείας κριτικής από ευρύτατα τµήµατα της κοινής γνώµης και των πολιτικών δυνάµεων. Με άλλα λόγια η ευµενής υποδοχή της συµφωνίας το φθινόπωρο του 1953 δεν επρόκειτο να διαρκέσει πολύ, αλλά αντίθετα οι βάσεις θα αποτελούσαν αντικείµενο αντιδικίας στο πλαίσιο των ελληνοαµερικανικών σχέσεων και ταυτόχρονα θα υφίσταντο τις συνέπειες των διακυ- µάνσεων των σχέσεων αυτών σε άλλους τοµείς. Την εικόνα αυτή της πλήρους και αδιατάρακτης ενσωµάτωσης της Ελλάδας στο βορειοατλαντικό συλλογικό σύστηµα υπό την αιγίδα των Ηνωµένων Πολιτειών επρόκειτο να διαταράξει η ανάδυση του Κυπριακού ως κυρίαρχου θέµατος στην ελληνική εξωτερική πολιτική από το 1954 και µετά. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου είχε θέσει µε έµφαση το θέµα οργανώνοντας το δηµοψήφισµα του Ιανουαρίου του 1950 όταν, µέσω µαζικής συλλογής υπογραφών, η συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων εκδήλωσε τη θέλησή της για ένωση. Οι κυβερνήσεις συνασπισµού του Κέντρου είχαν αποφύγει να θέσουν το ζήτηµα της ένωσης στη Βρετανία, την αποικιακή δύναµη στο νησί, και το υπόβαθρο της στάσης τους συνόψιζε επιγραµµατικά ο Γεώργιος Παπανδρέου: Η Ελλάδα ανέπνεε µε «δύο πνεύµονες», ένα «αµερικανικό» και ένα «βρετανικό» και αν έθετε το Κυπριακό θα κινδύνευε µε «ασφυξία». Από το 1952 και µετά, όταν ο Παπάγος επικεφαλής του Ελληνικού Συναγερµού εξασφάλισε συντριπτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, το πλαίσιο είχε µεταβληθεί. Υπήρχε πλέον ισχυρή κυβέρνηση αντί για τις ασταθείς κυβερνήσεις συνασπισµού, η Ελλάδα είχε ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, η βρετανική επιρροή είχε µειωθεί σχεδόν στο ελάχιστο προς όφελος της αµερικανικής. Στο εσωτερικό η ελληνική Στιγµιότυπο από την ελληνοαµερικανική συνάντηση, τον

20 κοινή γνώµη ήταν πιο πρόθυµη να στρέψει την προσοχή της στους Ελληνοκυπρίους, οι οποίοι υπό τον νέο και δυναµικό αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ ήταν δραστήριοι απόστολοι του µηνύµατος της ένωσης και πίεζαν σκληρά την Αθήνα για να θέσει το ζήτηµα, υπενθυµίζοντάς της ότι θα κατέφευγαν εν ανάγκη και σε ουδέτερες ή και ανατολικές χώρες για να εξασφαλίσουν υποστήριξη. Η προσπάθεια του Παπάγου να επιτύχει διαπραγµατεύσεις σε διµερές ελληνοβρετανικό πλαίσιο και η αδυναµία του να εξασφαλίσει την αµερικανική υποστήριξη αποτελούσαν τα στάδια από τα οποία διήλθε σε πολύ γενικές γραµµές η ελληνική πολιτική στο Κυπριακό πριν καταλήξει στην προσφυγή στα Ηνωµένα Έθνη τον Αύγουστο του Η προσφυγή αυτή, εκτός από την αυτονόητη σηµασία που είχε στην ιστορία του Κυπριακού, η οποία αναπτύσσεται στον 15ο τόµο, είχε τη σηµασία της και για την ελληνική εξωτερική πολιτική καθαυτή, αφού έδειχνε τις αποσταθεροποιητικές επιδράσεις που είχε το Κυπριακό στις σχέσεις της Ελλάδας µε τις Ηνωµένες Πολιτείες και τον ατλαντικό προσανατολισµό της χώρας. Στις εξελίξεις του Κυπριακού το και στην άρνηση των Ηνωµένων Πολιτειών να υποστηρίξουν την αυτοδιάθεση ενόψει της αντίθεσης της Βρετανίας και της Τουρκίας, σηµαντικών συµµάχων τους σε παγκόσµια και περιφερειακή κλίµακα αντίστοιχα, µπορεί να αναζητηθεί η επέκταση και η εδραίωση του αντιαµερικανισµού, ο οποίος στο χρονικό αυτό σηµείο έπαψε να είναι περιορισµένος στην Αριστερά και επεκτάθηκε ακόµα και σε τµήµατα του συντηρητικού χώρου. Το κρίσιµο σηµείο στη διαδικασία αυτή πιθανότατα αποτέλεσε η αµερικανική αντίδραση στις επιθέσεις κατά των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης τον Σεπτέµβριο του Η αµερικανική ανταπόκριση φάνηκε στα µάτια της κοινής γνώµης ως εξίσωση του θύµατος µε τον θύτη και δεν θα έλειπαν πλέον δηµόσιοι προβληµατισµοί και από τον Τύπο που πρόσκειτο στη συντηρητική παράταξη για την ανάγκη επανεξέτασης των σχέσεων της Ελλάδας µε το ΝΑΤΟ και τις Ηνωµένες Πολιτείες. Στο κλίµα αυτό επρόκειτο, διαδεχόµενος τον αποθανόντα στρατάρχη Παπάγο, να αναλάβει την πρωθυπουργία ο Κωνσταντίνος Καραµανλής τον Οκτώβριο του Στιγµιότυπο από τη συνάντηση Μακαρίου Παπάγου τον Ιού- Οι υπουργοί Εξωτερικών Στεφανόπουλος, Κιοπρουλού και

21 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Η γενική εικόνα Η περίοδος που µεσολάβησε από τις εκλογές της 16ης Νοεµβρίου 1952 µέχρι τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου έχει ιδιαίτερη σηµασία για την ελληνική οικονοµία, διότι στη διάρκειά της τέθηκαν οι βάσεις για την οικονοµική σταθεροποίηση. Χωρίζεται σε δύο φάσεις: Η πρώτη φάση διήρκεσε από τον σχηµατισµό της κυβέρνησης Παπάγου µέχρι τον Απρίλιο του Στη διάρκειά της, την ευθύνη της οικονοµίας είχε ο Σπύρος Μαρκεζίνης, µε τη διπλή ιδιότητα του υπουργού Συντονισµού, αλλά και του εποπτεύοντος τα οικονοµικά υπουργεία. Είναι, ίσως, η πρώτη φορά που στη µεταπολεµική Ελλάδα η δραστηριότητα ενός πολιτικού προσώπου είχε άµεσες επιδράσεις στο µακροοικονο- µικό περιβάλλον. Στον Μαρκεζίνη αποδίδεται η πατρότητα της νοµισµατικής µεταρρύθµισης µε επίκεντρο την υποτίµηση του νοµίσµατος η οποία αποτέλεσε τοµή για τη σύγχρονη οικονοµική ιστορία της Ελλάδας. Ο ίδιος ανέλαβε την ευθύνη για τη συγχώνευση των δύο µεγάλων τραπεζών, η οποία προκάλεσε ριζικές αλλαγές στο ελληνικό πιστωτικό σύστηµα. Η δεύτερη φάση καλύπτει το χρονικό διάστηµα από την παραίτηση του Μαρκεζίνη, τον Απρίλιο του 1954, µέχρι τον θάνατο του Παπάγου, τον Οκτώβριο του Στην περίοδο αυτή λήφθηκαν µέτρα ήπιου προστατευτισµού, που επέφεραν ορισµένες τροποποιήσεις στην πολιτική που χάραξε ο Σπ. Μαρκεζίνης, χωρίς όµως να επέλθει ανατροπή των κεντρικών αρχών της. Το 1955 µπορεί να θεωρηθεί έτος νοµισµατικής σταθεροποίησης. Οι κατώτατοι µισθοί, που διαφοροποιήθηκαν οριακά στην πρώτη φάση αυτής της περιόδου, παρουσίασαν αξιόλογη αύξηση κατά τη δεύτερη φάση, ειδικά οι αµοιβές των γυναικών στη βιοµηχανία. Βασικό χαρακτηριστικό της περιόδου που εξετάζουµε, σε ό,τι αφορά την οικονοµία της χώρας επί κυβέρνησης του Ελληνικού Συναγερµού, υπήρξε η περαιτέρω µείωση της αµερικανικής βοήθειας και η σταδιακή απεξάρτηση της ελληνικής οικονοµίας από αυτή. Χωρίς να πάψει να υφίσταται έντονο αµερικανικό ενδιαφέρον για τις εσωτερικές οικονοµικές εξελίξεις, οι παρεµβάσεις των αµερικανικών αποστολών κινήθηκαν σε

22 ηπιότερους τόνους, σε σύγκριση µε την αµέσως προηγούµενη περίοδο των κυβερνήσεων του Κέντρου. Η υποτίµηση Στις 9 Απριλίου του 1953 η κυβέρνηση ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά (είναι γεγονός ότι τηρήθηκε απόλυτη µυστικότητα) την υποτίµηση της δραχµής κατά 50%. Η ισοτιµία µε το δολάριο µεταβλήθηκε από δραχµές σε δραχµές. Ταυτόχρονα καταργήθηκαν οι περισσότεροι ποσοτικοί περιορισµοί στις εισαγωγές, οι ειδικοί εισαγωγικοί φόροι και οι άµεσες επιδοτήσεις των εξαγωγών. Προκειµένου να αποφευχθεί η κερδοσκοπία, επιβλήθηκαν αυστηροί αγορανοµικοί έλεγχοι και προσωρινά επιβλήθηκε πάγωµα των τιµών. Η υποτίµηση του 1953 δεν ήταν η πρώτη που γινόταν στη µεταπολεµική Ελλάδα. Όσες, όµως, είχαν προηγηθεί απλώς προσάρµοζαν την ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία της δραχµής στα δεδοµένα της αγοράς. Αντίθετα, η υποτίµηση της αποτελούσε ένα επιθετικό µέτρο. Η αναγκαιότητα της υποτίµησης αναγνωριζόταν από τους οικονοµικούς παράγοντες της εποχής, ήδη την επαύριο των εκλογών του Νοεµβρίου του Ο καθηγητής Βαρβαρέσσος είχε προτείνει ισοτιµία δραχµών ανά δολάριο. Ο σύµβουλος της αµερικανικής αποστολής Ε. Tenenbaum είχε προτείνει την εγκατάλειψη της δραχµής και την εισαγωγή νέου νοµίσµατος, σύµφωνα µε το πρότυπο που είχε εφαρµοστεί µε επιτυχία στη Γερµανία. Το σχέδιο Μαρκεζίνη αποτέλεσε αντικείµενο επεξεργασίας µιας µικρής οµάδας συνεργατών του. Την αποτελούσαν ο υπουργός Εµπορίου Θ. Καψάλης και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γ. Μαντζαβίνος, µε την οποία συνέπραξαν ο Αµερικανός διπλωµάτης Charles Yost και ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ στη Νοµισµατική Επιτροπή Al. Constanzo. Η οµάδα αυτή ήρθε σε σύγκρουση µε τον Tenenbaum. Όπως αποκάλυψε ο ίδιος ο Μαρκεζίνης σε συνέντευξη που παραχώρησε το 1970 στον Theodore A. Wilson, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ Jack Peurifoy και ο αρχηγός της αµερικανικής αποστολής Leland Barrows τάχθηκαν µε το µέρος του Μαρκεζίνη στη διένεξή του µε τον Tenenbaum και αποφάσισαν την αποµάκρυνση του τελευταίου από την Ελλάδα. Το σχέδιο Μαρκεζίνη, πριν από την εφαρµογή του, υποβλήθηκε στο Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο, από το οποίο εγκρίθηκε. Στιγµιότυπο από την ηµέρα εφαρµογής της υποτίµησης Η αναγγελία της υποτίµησης της δραχµής από την πρώτη

23 Όπως παρατηρεί εύστοχα ο ερευνητής Γ. Κ. Κόττης, αν και η αµερικανική κυβέρνηση ενέκρινε το σχέδιο, δεν υπάρχει καµία ένδειξη ότι το υπαγόρευσε ή ότι πίεσε την ελληνική κυβέρνηση να φιλελευθεροποιήσει την εµπορική πολιτική της. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης πολλά µέλη της οποίας δεν πρέπει καν να ενηµερώθηκαν για ουσιαστικές πτυχές του σχεδίου ήταν µάλλον το αποτέλεσµα των συνθηκών πολιτικής σταθερότητας που είχαν δηµιουργηθεί µετά τη συντριβή της Αριστεράς, τον εξοβελισµό των ηγετών του Κέντρου και την επικράτηση του Αλ. Παπάγου στην πολιτική σκηνή. Σε ό,τι αφορά τη µεταρρύθµιση, δεν υπήρξε συζήτηση στο κοινοβούλιο ή διαβούλευση µε την αντιπολίτευση. Η κοινοβουλευτική παντοδυναµία του Ελληνικού Συναγερµού του παρείχε την πολυτέλεια να εφαρµόσει την πολιτική του, χωρίς να λάβει υπόψη του τυχόν αντίθετες γνώµες, όπως σηµειώνει ο Γ. Κ. Κόττης. Η Αριστερά επέκρινε την υποτίµηση ως υπερβολική, µε κύριο επιχείρηµα ότι ανέβαζε το κόστος ζωής και ευνοούσε τους κατόχους χρυσών λιρών. Η κριτική του Κέντρου ήταν ηπιότερη. Οι παραγωγικοί φορείς δέχτηκαν µάλλον µε ικανοποίηση τα νέα µέτρα. Ήταν, συνεπώς, πολιτικοί οι λόγοι που επέτρεψαν την εφαρµογή της µεταρρύθµισης Μαρκεζίνη. Η υποτίµηση συµπληρώθηκε µε ένα άλλο µέτρο, που είχε κυρίως ψυχολογική σηµασία, απηχώντας σε κάποιον βαθµό και την απορριφθείσα πρόταση Tenenbaum. Καθιερώθηκε η νέα δραχµή, που ήταν ίση προς παλαιές δραχµές. Η εξάλειψη των µηδενικών ενίσχυσε την εµπιστοσύνη στο νέο νόµισµα. Με ηµεροµίσθια που κυµαίνονταν από 30 έως 70 δραχµές, η δραχµή είχε πλέον υψηλή αγοραστική δύναµη. Ο υπουργός Εµπορίου Θάνος Καψάλης ήταν µέλος της ολι- Ο οικονοµολόγος, καθηγητής Κυριάκος Βαρβαρέσσος είχε ΑΕΠ Η υποτίµηση και η µεγάλη γεωργική εσοδεία οδήγησαν σε αύξηση του ΑΕΠ σε ποσοστό 13% εντός του έτους Το 1954 το ακαθάριστο εθνικό προϊόν αυξήθηκε κατά 3,5%. Η αύξηση προήλθε κυρίως από τη µεταποίηση. Μόνο εντός του 1954 καταγράφτηκαν νέες µεταποιητικές µονάδες και επεκτάσεις 850 υφισταµένων µονάδων, εξέλιξη που οφείλεται στη µεγαλύτερη προστασία, έναντι των εισαγόµενων οµοειδών προϊόντων, την οποία απολάµβαναν οι ελληνικές επιχειρήσεις µετά την υποτίµηση. Στη µεταποίηση, και πάλι, οφείλεται η αύξηση του ΑΕΠ κατά 6% κατά το έτος 1955.

24 Το ισοζύγιο πληρωµών Η φιλελευθεροποίηση του εξωτερικού εµπορίου άνοιξε περισσότερο την οικονοµία της Ελλάδας στο διεθνές εµπόριο. Η κατάργηση των ποσοτικών περιορισµών, στους οποίους βασίστηκε η µεταπολεµική οικονοµική πολιτική, µε ταυτόχρονη διατήρηση των δασµών, είχε στόχο την αποφυγή περιττών ή πολυτελών εισαγωγών, όπως και την προστασία της ελληνικής βιοµηχανικής παραγωγής. Ταυτόχρονα, επέτρεψε την αύξηση των εξαγωγών. Προκειµένου να αποφευχθεί η αύξηση των εσωτερικών τιµών σε βασικά εξαγωγικά προϊόντα, όπως το λάδι, λόγω της εξίσωσής τους µε τις διεθνείς τιµές, επιβλήθηκαν προσωρινοί εξαγωγικοί φόροι. Στη δέσµη των µέτρων περιλήφθηκε η µείωση των δασµών στον εισαγόµενο µηχανολογικό εξοπλισµό, για να διευκολυνθούν οι επενδύσεις στη βιοµηχανία. Το 1953 η αξία των εισαγωγών σε δολάρια µειώθηκε περίπου κατά 11%, ενώ αντίθετα ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΩΝ (1952=100) ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ Πηγή. Εκθέσεις ιοικητή Τραπέζης της Ελλάδος Πηγή: Εκθέσεις Διοικητή Τραπέζης της Ελλάδος

25 η αξία των εξαγωγών (πάντοτε σε δολάρια) αυξήθηκε κατά 17%, επειδή µετά την υποτίµηση οι τιµές σε δολάρια διαµορφώθηκαν ευνοϊκά για τους αγοραστές, συντελώντας έτσι στην αύξηση του όγκου των εξαγωγών και στη µείωση του ελλείµµατος του εµπορικού ισοζυγίου. Η αύξηση των εξαγωγών συνεχίστηκε και την επόµενη διετία, µε ταχύτερους ρυθµούς έναντι της πορείας των εισαγωγών. Μόλις το 1956 ο δυναµισµός στην ανάπτυξη των εξαγωγών ανασχέθηκε, λόγω της µεταβολής της πολιτικής. Όπως και στα προηγούµενα χρόνια, οι εξαγωγές περιλάµβαναν κατά 80% αγροτικά προϊόντα, µε κυρίαρχο τον καπνό, και εν συνεχεία το βαµβάκι και τη σταφίδα. Η υποτίµηση αύξησε σηµαντικά τη διεθνή ανταγωνιστικότητά τους. Στην περίοδο που εξετάζουµε οι εξαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα από τις εισαγωγές, αν και σε απόλυτους αριθµούς το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου αυξήθηκε. Βραχυχρόνια, το άνοιγµα αυτό καλύφθηκε από τους πόρους της αµερικανικής βοήθειας. Όµως, η διεύρυνσή του ώθησε την κυβέρνηση να εισαγάγει έµµεσα εξαγωγικά κίνητρα το έτος Οι επενδύσεις Το 1954 οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν σε ποσοστό 11% έναντι του Ποσοστό 42% των επενδύσεων κατευθύνθηκαν στην κατασκευή κατοικιών, όπως και τα προηγούµενα χρόνια. Το 1955 οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 13%. Το 1953 θεσπίστηκε ο νόµος 2687, ο οποίος παρείχε προστασία στις επενδύσεις κεφαλαίων εξωτερικού. Στην πρώτη διετία από την εφαρµογή του προσελκύστηκαν κυρίως ελληνόκτητα πλοία, τα οποία ενεγράφησαν στα ελληνικά νηολόγια. Η διόγκωση των διεθνών εξαγωγών πετρελαίου και το γεγονός ότι οι µεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες απέφευγαν να σχηµατίσουν ιδιόκτητους στόλους, ευνόησαν την ελληνική ναυτιλία, η οποία έφτασε σε χωρητικότητα τα 9 εκατοµµύρια τόνους το 1955, έναντι 5,5 εκατοµ- µυρίων το Έτσι, η εγγραφή των ελληνικών πλοίων στα ελληνικά νηολόγια (αντί στα νηολόγια χωρών που παρείχαν ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς, όπως ο Παναµάς και η Λιβερία) απέκτησε µεγάλη σηµασία για την ελληνική οικονοµία. Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις σε άλλους τοµείς, τα πρώτα δύο χρόνια από την εφαρµογή του νόµου 2687/53 εισήχθησαν κεφάλαια περιορισµένου ύψους (σηµαντικά όµως για το ελλειµ- µατικό ισοζύγιο πληρωµών της χώρας), τα οποία παρέµειναν σε τραπεζικούς λογαρια- Ο Ξενοφών Ζολώτας, σε έκθεση που συνέταξε το 1954 ως διοι-

26 σµούς, σε αναµονή υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων. Τον Μάρτιο του 1954 η κυβέρνηση µείωσε τα ονοµαστικά επιτόκια των βιοµηχανικών δανείων και αύξησε τα ανώτατα χρηµατοδοτικά όρια για ορισµένες κατηγορίες. Τον Ιανουάριο του 1955 πραγµατοποιήθηκε νέα µείωση των ονοµαστικών επιτοκίων των δανείων προς τη βιοµηχανία, τις εξαγωγές και το εσωτερικό εµπόριο. Τα δηµόσια οικονοµικά Οι δηµόσιες δαπάνες αυξήθηκαν στη διετία , κυρίως διότι η υποτίµηση είχε ως αποτέλεσµα την αύξηση των τιµών των δηµόσιων προµηθειών δεδοµένων και των έκτακτων αναγκών που προξένησαν οι σεισµοί εκείνης της περιόδου αλλά και των στρατιωτικών δαπανών που είχαν αυξηθεί µετά την είσοδο της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ το Όπως επισήµανε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Ξ. Ζολώτας, στην έκθεσή του για το έτος 1954, ο κρατικός προϋπολογισµός βαρυνόταν µε αµυντικές δαπάνες, οι οποίες παρά την ουσιώδη συνεισφορά των ΗΠΑ εξακολουθούσαν να είναι υπέρµετρα υψηλές σε σύγκριση µε τις οικονοµικές δυνάµεις της Ελλάδας. Επιπλέον, η φορολογική επιβάρυνση ήταν ήδη δυσβάστακτη. Λαµβάνοντας υπόψη τις πάσης φύσεως εισφορές υπέρ τρίτων, οι φόροι απορροφούσαν το ένα τέταρτο του καθαρού εθνικού εισοδήµατος. Ωστόσο, δεν επαρκούσαν για να καλυφθούν ουσιώδεις κρατικές και κοινωνικές ανάγκες. Ακόµη και αν τα έσοδα αυξάνονταν, δεν υπήρχε περιθώριο για την κάλυψη µεγαλύτερων αµυντικών δαπανών. Έτσι, η διατήρηση της υψηλής αναλογίας δαπανών για άµυνα και ασφάλεια (που απορροφούσαν ποσοστό 34% επί των συνολικών δαπανών του κράτους) µπορούσε να επιτευχθεί µόνο µε την αύξηση της αµερικανικής βοήθειας, ενδεχόµενο για το οποίο οι ΗΠΑ δεν έδειχναν καµία προθυµία. Μοναδική διέξοδος για τη µείωση του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος, που ανερχόταν περίπου στο 20% του προϋπολογισµού, ήταν η σύλληψη των υψηλότερων εισοδηµάτων µέσω της άµεσης φορολογίας, δεδοµένου ότι η έµµεση είχε προσεγγίσει τα όριά της. Ποσοστό 75% των δηµοσίων εσόδων προέρχονταν από έµµεσους φόρους. Το 1954 πραγµατοποιήθηκε µερικός εκσυγχρονισµός του συστήµατος άµεσης φορολογίας, µε την κατάργηση του τέλους επιτηδεύµατος για επαγγελµατίες. Το 1955 η άµεση φορολογία αναδιοργανώθηκε σε νέα βάση.

27 Ο δηµόσιος δανεισµός θα µπορούσε να αποτελέσει πηγή εσόδων. Αλλά οι εσωτερικοί πόροι ήταν περιορισµένοι και υπήρχε κίνδυνος η έκδοση βραχυπρόθεσµων έντοκων γραµµατίων να προσελκύσει τις περιορισµένες διαθέσιµες αποταµιεύσεις, προς βλάβη του ιδιωτικού τοµέα. Πάντως, το 1954 πραγµατοποιήθηκε η πρώτη έκδοση εντόκων γραµµατίων, η οποία απορροφήθηκε πλήρως από το κοινό. Ο εξωτερικός δανεισµός ήταν για την ώρα αδύνατος, δεδοµένου ότι η αναβίωση της πίστης του ελληνικού κράτους στο εξωτερικό είχε ως προϋπόθεση τον διακανονισµό του προπολεµικού εξωτερικού χρέους, τον οποίο απέκλειε η αµερικανική κυβέρνηση, επί ποινή διακοπής της περιορισµένης πλέον βοήθειας. Μόλις το 1955 άρχισαν οι Πίνακας 1: Προϊόν και απασχόληση στη βιοµηχανία ΠΡΟΪΟΝ ΑΝΑ ΕΡΓΑΖΟ- ΜΕΝΟ (1952=100) ΜΕΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Στιγµιότυπο από την επίσκεψη του βασιλιά Παύλου και του ΚΛΑΔΟΣ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΧΗΜΙΚΑ ,5 47,2 47,2 ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΞΥΛΟΥ ,2 47,2 46,4 ΜΗΧΑΝΟΥΡΓΙΚΑ

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Αθήνα 27/11/2014 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. της Κ.Ε.Δ.Ε. για δυναμική διεκδίκηση των πόρων που δικαιούται η Αυτοδιοίκηση από την Πολιτεία. Με τη δημιουργία κοινού

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ Η ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου 122 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής)

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Χρονολόγιο 1893 Πτώχευση 1897 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1909 (15 Αυγούστου) Κίνημα στο Γουδί 1910 Ο Βενιζέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σεπτέμβριος 15 Ιανουάριος 15 ΣΥΡΙΖΑ 35,46 36,34 ΝΔ 28,10 27,81 ΧΑ 6,99 6,28 ΠΑΣΟΚ 6,28 4,68 ΚΚΕ 5,55 5,45 ΠΟΤΑΜΙ 4,09 6,05 ΑΝΕΛ 3,69 4,75 ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: «Το κόμμα του Γ. Θεοτόκη πυρήνα των Αντιβενιζελικών.», σελ. 92-93 β. Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2014: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ

ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2014: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2014: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ 1 ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2014 Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΚΡΙΝΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΝΟΣ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Παράγοντας που κρίνει την επιτυχία ενός κόμματος Ποσοστιαία Κατανομή Παράγοντας που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 19 Νοεμβρίου Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 19 Νοεμβρίου Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 19 Νοεμβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Το Σεπτέμβριο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 1.311

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΕΝΑ «ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ» ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ «Το ευρωπαϊκό big-bang, η απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Οκτωβρίου 2014

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Οκτωβρίου 2014 Ταυτότητα Έρευνας Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 11 έως και 13 Μαρτίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. 9 Απριλίου 2013

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. 9 Απριλίου 2013 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ 9 Απριλίου 2013 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ» ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Page 1 of 5 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Του Θάνου Κατσάμπα Σε λιγότερο από δύο μήνες συμπληρώνονται έξι χρόνια αφότου η Ελλάδα περιέπεσε στη δίνη των προγραμμάτων στήριξης από

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές εκλογές 1996

Βουλευτικές εκλογές 1996 Βουλευτικές εκλογές 1996 Στην ενεργό πολιτική μπήκε την Άνοιξη του 1996. Ήταν τότε που συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο του Δημοκρατικού Συναγερμού, ως κατ επιλογήν ( αριστίνδην ) υποψήφιος. Οι εκλογές εκείνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ I. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.12.2016 COM(2016) 816 final ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Tρέχουσα κατάσταση και πιθανή μελλοντική πορεία όσον αφορά την κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Επικαιρότητα. της ημέρας. (Για περισσότερες πληροφορίες στον ημερήσιο οικονομικό. τύπο ή στο Τμήμα Τύπου - Εκδόσεων & Δημοσίων Σχέσεων του ΒΕΑ,

Επικαιρότητα. της ημέρας. (Για περισσότερες πληροφορίες στον ημερήσιο οικονομικό. τύπο ή στο Τμήμα Τύπου - Εκδόσεων & Δημοσίων Σχέσεων του ΒΕΑ, Επικαιρότητα Αθήνα 27-9-2013 Παραθέτουμε πιο κάτω τις σύντομες ειδήσεις από την επικαιρότητα της ημέρας. (Για περισσότερες πληροφορίες στον ημερήσιο οικονομικό τύπο ή στο Τμήμα Τύπου - Εκδόσεων & Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 245 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο {SWD(2015)

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Θεσμοί, Όργανα και Δομή της Δημόσιας Διοίκησης Χαρίτα Βλάχου Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας Στέλεχος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ Σήμερα Ποιό είναι το πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Παναγιώτης Θεοδωρικάκος Διδάσκων Πανεπιστήμιου Πελοποννήσου Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών Πρόεδρος της GPO ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΚΗΝΙΚΟΥ Το πολιτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 1. Κατά τα φαινόμενα, οι δανειστές θα τραβήξουν στα άκρα τον χρηματοδοτικό στραγγαλισμό της χώρας, με μη καταβολή της δανειακής δόσης. Δημιουργείται ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 3 Η δεύτερη φάση και το

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την κατάργηση της απόφασης 2009/416/ΕΚ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Ιρλανδία

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την κατάργηση της απόφασης 2009/416/ΕΚ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Ιρλανδία ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.5.2016 COM(2016) 297 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την κατάργηση της απόφασης 2009/416/ΕΚ σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Ιρλανδία Σύσταση

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Προσωρινή επιτροπή για τις πολιτικές προκλήσεις και τα δηµοσιονοµικά µέσα της διευρυµένης Ένωσης 2007-201 ηµοσιονοµικές προοπτικές 2007-2013 23 Νοεµβρίου 2004 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό;

Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό; ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΟ ΙΡΑΚ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ Ο πόλεµος στο Ιράκ, για εµάς τους Έλληνες, είναι ένα θέµα πολύ σηµαντικό, αρκετά σηµαντικό, όχι και τόσο σηµαντικό, ή καθόλου σηµαντικό; 47 34 12 6 2 Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

11554/16 ROD/alf,ech DGG 1A

11554/16 ROD/alf,ech DGG 1A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 5 Αυγούστου 2016 (OR. en) 11554/16 ECOFIN 744 UEM 284 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την επιβολή προστίμου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Απρίλιος Απρίλ 200 ιος 2008 Έρευνα 1-3/4

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Απρίλιος Απρίλ 200 ιος 2008 Έρευνα 1-3/4 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Απρίλιος 2008 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 1 έως και 3 Απριλίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 244 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχει αναληφθεί αποτελεσματική δράση από το Ηνωμένο Βασίλειο σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία της Εμπορικής Πολιτικής

Η Θεωρία της Εμπορικής Πολιτικής Η Θεωρία της Εμπορικής Πολιτικής Περιεχόμενα Κεφαλαίου Α. Το Περιεχόμενο της Εμπορικής Πολιτικής Οι Δασμοί στις Εισαγωγές Τα μη Δασμολογικά Μέσα Προστασίας Β. Προστατευτισμός ή Ελεύθερο Εμπόριο Τα βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα κοινής γνώμης για τις πολιτικές εξελίξεις άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Νοεμβρίου 2015

Έρευνα κοινής γνώμης για τις πολιτικές εξελίξεις άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Νοεμβρίου 2015 Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα ΤΟ ΒΗΜΑ Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 ! " Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 Α1.2. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης Β. # Α. Σύνταγµα του 1844

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 13 Ιουνίου 2016 (OR. en)

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 13 Ιουνίου 2016 (OR. en) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 3 Ιουνίου 206 (OR. en) 9329/6 ECOFIN 489 UEM 23 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέμα: ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την κατάργηση της απόφασης 2009/46/ΕΚ σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΘΕΜΑ Α1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ

Διαβάστε περισσότερα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας της Κρητικής Κυβέρνησης από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που έλεγχε τα ελληνικά πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

Κατατέθηκε στη Βουλή ο νόμος για τις στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις

Κατατέθηκε στη Βουλή ο νόμος για τις στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις 22 Φεβρουαρίου 2013 Κατατέθηκε στη Βουλή ο νόμος για τις στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για τη «Διαμόρφωση Φιλικού Αναπτυξιακού Περιβάλλοντος για τις Στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 17 Νοεµβρίου 2010 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προτάσεις του ΣΕΒ σε σχέση µε την οικονοµική κατάσταση και την ανάγκη να επανέλθει η χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά Α. Η κατάσταση της οικονοµίας σήµερα 1. Η χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.7.2016 COM(2016) 293 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από την Πορτογαλία σε εφαρμογή της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Καταστατικό Προοίμιο Το φοβερό μεταπολιτευτικό αδιέξοδο, εθνικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό, βύθισε την ελληνική κοινωνία σε μια βαθύτατη κρίση αξιών. Οι πολιτικές δυνάμεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 2 Αρ. Φακ. 04.02.022.01 ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Οικονομική Συνεισφορά Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης για Έργα που Συγχρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής της ΕΕ στην Προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση µέλους Σ Αναπτυξιακής Εταιρίας Β. Θεσσαλονίκης. Ε. Λαφαζανίδη, ηµάρχου Ελευθερίου-Κορδελιού.

Εισήγηση µέλους Σ Αναπτυξιακής Εταιρίας Β. Θεσσαλονίκης. Ε. Λαφαζανίδη, ηµάρχου Ελευθερίου-Κορδελιού. Εισήγηση µέλους Σ Αναπτυξιακής Εταιρίας Β. Θεσσαλονίκης Ε. Λαφαζανίδη, ηµάρχου Ελευθερίου-Κορδελιού. ΣΤΡΑΤΟΠΕ Α ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ Β. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Οι δυτικές συνοικίες µε τα γνωστά σε όλους µας προβλήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Κοινότητα έχει σημάνει συναγερμό για την αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης κοινωνικής μάστιγας. Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του

Η Διεθνής Κοινότητα έχει σημάνει συναγερμό για την αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης κοινωνικής μάστιγας. Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Χαιρετισμός της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Δημήτρη Χριστόφια στο συνέδριο με θέμα H ενεργός εμπλοκή των νέων στην οδική ασφάλεια για την 4 η Ευρωπαϊκή Ημέρα Οδικής Ασφάλειας. Συνεδριακό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 27.7.2016 COM(2016) 519 final Σύσταση για ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την επιβολή προστίμου στην Πορτογαλία λόγω μη ανάληψης αποτελεσματικής δράσης για την

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ

Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη από τον 17 ο αιώνα ίδρυσε 13 αποικίες στη βόρεια Αμερική. Ήταν ο προορ Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής Γνωρίζετε τι είναι οι Η.Π.Α σήμερα; Θα δούμε πώς δημιουργήθηκαν και ποια είναι τα θεμέλια της ισχύος τους. Οι 13 βρετανικές αποικίες Η Αγγλία ήταν η θαλασσοκράτειρα δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 Πίνακας περιεχοµένων Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 1. Ανθρωπογεωγραφία 19 2. Οι εξελίξεις στην οικονοµία 37 2.1. Ο πρωτογενής τοµέας της οικονοµίας 37 Tεχνογνωσία, συνέχειες, τοµές 55 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 2016 (OR. en) 14475/16 SOC 712 EMPL 486 ECOFIN 1052 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική Πανελλαδική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Ιανου Ιαν άριος 200 ουάριος 2008 Έρευνα 7-10/1

Πανελλαδική πολιτική Πανελλαδική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Ιανου Ιαν άριος 200 ουάριος 2008 Έρευνα 7-10/1 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Ιανουάριος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 7 έως και 10 Ιανουαρίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τη διερεύνηση της υπόθεσης των τροποποιημένων δημοσιονομικών στοιχείων

Θέμα: Πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τη διερεύνηση της υπόθεσης των τροποποιημένων δημοσιονομικών στοιχείων Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2010 Προς Τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Φίλιππο Πετσάλνικο Θέμα: Πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τη διερεύνηση της υπόθεσης των τροποποιημένων δημοσιονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 213 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 213 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών»

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» ΟΜΙΛΙΑ Βουλευτή β Αθηνών, πρώην Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη Στο συνέδριο του ΚΕΠΠ με θέμα: «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΙΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΙΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΙΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ Βασικά oικονοµικά στοιχεία 2005 Μεταβολή 2005 Σύνολο καθαρών εσόδων 103.850 84.742

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, καθώς και σε διάφορους άλλους τομείς, όπως είναι η ενισχυμένη συνεργασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα