Η διδασκαλία της παραγωγής γραπτού λόγου στα νέα βιβλία της ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο (τάξεις Γ, Δ, Ε & ΣΗ )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διδασκαλία της παραγωγής γραπτού λόγου στα νέα βιβλία της ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο (τάξεις Γ, Δ, Ε & ΣΗ )"

Transcript

1 Η διδασκαλία της παραγωγής γραπτού λόγου στα νέα βιβλία της ελληνικής γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο (τάξεις Γ, Δ, Ε & ΣΗ ) Ντίνας Κωνσταντίνος, Αναπληρωτής καθηγητής, ΠΤΝ Φλώρινας Ξανθόπουλος Αναστάσιος, Εκπαιδευτικός Α/θμιας Εκπ/σης, Υπ. Δρ. 1. Εισαγωγή Η διδασκαλία του γραπτού λόγου (ως ανάγνωση και γραφή) αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους διδασκαλίας της μητρικής γλώσσας στα πλαίσια του επίσημου εκπαιδευτικού μηχανισμού και εν προκειμένω του Δημοτικού Σχολείου (Καράτζολα Ε., Κυρδή Κ., Σπανέλλη Τ., & Τσιαγάκη Θ., 2006, σ. 7). Μάλιστα τα πιο «ισχυρά» είδη του γραπτού λόγου (π.χ. επιχειρηματολογία, δοκίμιο, πληροφοριακός λόγος κλπ.) που έχουν να κάνουν με την άσκηση κοινωνικο-πολιτιστικής εξουσίας είναι αναγκαίο να διδάσκονται άμεσα στα παιδιά, καθώς για τα περισσότερα είναι έξω από τον κύκλο των άμεσων εμπειριών τους. Η γνωριμία και η εξοικείωση με μια ποικιλία κειμενικών ειδών ή ειδών λόγου όπως τα πραγματολογικά και τα χρηστικά είδη ή η επιστημονική και η νομική γλώσσα, την αξία των οποίων ανέδειξε πρόσφατα η κειμενογλωσσολογία, συμβάλλει αφενός στην επαγγελματική κοινωνικοποίηση του ατόμου και αφετέρου του παρέχει πρόσβαση στην κοινωνική ιεραρχία. Αντίθετα, η αδυναμία χρήσης ορισμένων μορφών λόγου οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό και στην περιθωριοποίηση μεγάλου μέρους του πληθυσμού με πρόσχημα τη γλώσσα (Ματσαγγούρας Η., 2001, σ. 302). Οι συντάκτες του Διαθεματικού Ενιαίου Πλαισίου Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών (ΑΠΣ) της Ελληνικής Γλώσσας έλαβαν ιδιαίτερη πρόνοια για τη διδασκαλία του γραπτού λόγου και ειδικότερα για την παραγωγή του γραπτού λόγου, που μας απασχολεί στην παρούσα έρευνα, στο κεφάλαιο με τίτλο: «Γ. Γραπτός λόγος Γραφή και παραγωγή γραπτού λόγου» (ΦΕΚ 303, 2003, σσ ). Παράλληλα, στο κεφάλαιο της διδακτικής μεθοδολογίας του ΑΠΣ (ΦΕΚ 303, 2003, σ. 3773) δίνουν σαφέστερες οδηγίες για τον τρόπο «σύνθεσης γραπτού κειμένου». Αντίστοιχα, και στα τέσσερα Βιβλία του Δασκάλου των τάξεων που μελετήσαμε (Γ, Δ, Ε & ΣΤ ) υπάρχει ειδικό κεφάλαιο αφιερωμένο στην παραγωγή και αξιολόγηση του γραπτού λόγου, ενώ προβλέπεται ρητά για τους μαθητές και η ύπαρξη τετραδίου παραγωγής γραπτού λόγου (βλ. Γ' ΒΔ, σσ Δ' ΒΔ, σσ Ε' ΒΔ, σσ ΣΤ' ΒΔ, σσ ) 1. Τα προγράμματα αυτά αποτέλεσαν περαιτέρω τη βάση της συγγραφής των νέων εγχειριδίων για τη διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας στο Δημοτικό Σχολείο καθώς τα διδακτικά εγχειρίδια στη χώρα μας πρέπει να γράφονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές των εκάστοτε ΑΠΣ (Ν. 1566/85, παρ.3 & Ν. 2525/97, άρθρ.7). Με άλλα λόγια, τα βιβλία πρέπει να «μεταφράζουν» με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια σε διδακτέα ύλη τους σκοπούς και στόχους που περιγράφονται στα αναλυτικά προγράμματα και, συνεπώς, αυτό πρέπει να είναι και το κυριότερο κριτήριο για την αποτίμηση της αποτελεσματικότητάς τους. Ωστόσο, είναι ερευνητέο το εάν η παραγωγή γραπτού λόγου στα νέα διδακτικά βιβλία ακολούθησε τις προδιαγραφές του ΑΠΣ, ιδιαίτερα αν ανατρέξουμε αφενός στα ευρήματα ερευνών που έγιναν στα παλιά γλωσσικά εγχειρίδια και απέδειξαν ότι μόνο αυτονόητη δεν είναι η συμμόρφωση των βιβλίων προς τα εκάστοτε αναλυτικά προγράμματα που υλοποιούν (πβ. Μήτσης Ν., 1996, σσ ) και, αφετέρου, από τις αντιφατικές κρίσεις που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα για την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά των νέων βιβλίων (πβ. Διαβάζω, 466, σσ Τα Νέα, Η Καθημερινή της Κυριακής, Σύγχρονη Εκπαίδευση, 147, σσ Τσολάκης Χ., 2006). 2. Σκοπός και στόχοι της έρευνας 1 Οι παραπομπές τύπου: Γ ΒΜ1, σημαίνουν την τάξη (π.χ. Γ ), τα κεφαλαία γράμμα του δείκτη το βιβλίο δασκάλου( ΒΔ), μαθητή( ΒΜ), ή το τετράδιο εργασιών( ΤΕ) και ο αριθμός ( 1) το αντίστοιχο τεύχος. 1

2 Ο σκοπός της έρευνάς μας ήταν, λοιπόν, να μελετήσει το πώς και κατά πόσο τα νέα βιβλία γλώσσας συμβάλλουν στην επίτευξη του βασικού σκοπού της διδασκαλίας του γραπτού λόγου στις τέσσερις μεγαλύτερες του δημοτικού σχολείου που είναι: «Η ανάπτυξη της ικανότητας του παιδιού να επικοινωνεί γραπτά με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα χρησιμοποιώντας τη μορφή και το ύφος που αρμόζει σε κάθε περίσταση επικοινωνίας» (ΦΕΚ 303, 2003, σσ ). Επιμέρους στόχοι της έρευνας ήταν να καταγράψουμε: (α) ποια και πόσα κειμενικά είδη καλούνται να παράγουν οι μαθητές σε κάθε τάξη (β) τις περιστάσεις επικοινωνίας (σκοπός, πομπός, δέκτης, δίαυλος) μέσα στις οποίες λαμβάνει η παραγωγή γραπτού λόγου (γ) τη διαδικασία παραγωγής γραπτού λόγου (προσυγγραφικό, συγγραφικό, μετασυγγραφικό στάδιο) (δ) το πώς εργάζονται οι μαθητές (ατομικά, ομαδικά, σε ζεύγη) κατά την παραγωγή και αξιολόγηση του γραπτού τους λόγου και (ε) τις διαφορές στην παραγωγή γραπτού λόγου από τάξη σε τάξη σύμφωνα με τους παραπάνω στόχους, ώστε να διαπιστώσουμε το πόσο «ενιαία» είναι η διδασκαλία της παραγωγής γραπτού λόγου από τάξη σε τάξη. 3. Μεθοδολογία της έρευνας Ως δραστηριότητες παραγωγής γραπτού λόγου (συνέχιση ιστορίας, περίληψη, αφίσες, άρθρα, λεζάντες, αφηγήσεις, περιγραφές, κάρτες, προσκλήσεις, συνταγές, οδηγίες, επιστολές, κλπ.) εννοούνται στην παρούσα έρευνα κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά εκείνες οι δραστηριότητες των Βιβλίων του Μαθητή και των Τετραδίων Εργασιών που σημαίνονται με (ή και με) το εικονίδιο παραγωγής γραπτού λόγου από τις ίδιες τις συγγραφικές ομάδες των νέων βιβλίων για τις τάξεις Ε και ΣΤ (βλ. Ε ΒΔ, σ. 18 ΣΤ ΒΔ, σ. 20) και από το εικονίδιο γράφω για την Δ (βλ. Δ ΒΜ1, σ. 7). Για την Γ τάξη, που δεν υπάρχει εικονίδιο που να σημαίνει τις δραστηριότητες παραγωγής γραπτού λόγου, καθώς και για ανάλογες των τριών άλλων τάξεων που δε σημαίνονται με κανένα εικονίδιο (ή σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις με άλλο εικονίδιο), την επιλογή τους ως δραστηριοτήτων παραγωγής γραπτού λόγου έκανε η ερευνητική ομάδα με κριτήριο το αν ζητούν την παραγωγή γραπτού κειμένου από τους μαθητές σε ειδικό χώρο πάνω στο βιβλίο ή αν παραπέμπουν στο αντίστοιχο τετράδιο άσχετα από το μέγεθός (π.χ. λεζάντα ή τίτλο) ή το είδος του (π.χ. ευχετήρια κάρτα ή άρθρο). Ωστόσο, δεν ενδιαφέρει την παρούσα έρευνα και δε λαμβάνει υπόψη της τις ασκήσεις αντιγραφής ή άλλες δραστηριότητες μετασχηματισμού ή συμπλήρωσης προτάσεων που ασχολούνται μέσω του γραπτού λόγου με την καλλιέργεια της γραμματικής, της κατανόησης κειμένου, της καλλιγραφίας, της ορθογραφίας και του λεξιλογίου από τους μαθητές. Στην παρούσα έρευνα εστιάζουμε στην παραγωγή γραπτού λόγου, στη δόμηση γραπτού κειμένου από το μαθητή ή τη μαθητική ομάδα και όχι στη γραφή ως εκμάθηση των γραμμάτων ή ως δεξιότητα χειρισμού των μέσων γραφής (μολυβιού-πληκτρολογίου). Σε κάθε δραστηριότητα παραγωγής γραπτού λόγου εντοπίσαμε, περαιτέρω, σύμφωνα με τους στόχους τις έρευνας: (α) τι είδους κείμενο καλούνται να παραγάγουν οι μαθητές (π.χ. άρθρο, επιστολή, κλπ.). Επισημαίνουμε εδώ ότι η διάκριση των κειμενικών ειδών δεν είναι απόλυτη καθώς ούτε τα κριτήρια για τον καθορισμό κάθε κειμενικού είδους είναι ακόμα αυστηρά καθορισμένα στη σχετική βιβλιογραφία, και ειδικότερα στην ελληνική, ούτε συναντάμε συχνά κείμενα που ανήκουν αυστηρά σε ένα είδος ή γένος, καθώς συχνά τα κείμενα είναι «πολυγενετικά» συνδυάζουν, δηλαδή, διάφορα κειμενικά είδη και γένη λόγου και «πολυτροπικά» εμπεριέχουν, δηλάδη, και εικόνα, βίντεο, ήχο και υπερσυνδέσεις 2 2 Για μια πιο αναλυτική συζήτηση και πιο πλούσια βιβλιογραφία πάνω στην προβληματική των κειμενικών ειδών και τα γένη του λόγου δες στα: και 2

3 (β) αν τους δίνονται οι απαραίτητες πληροφορίες που συγκροτούν την εκάστοτε περίσταση επικοινωνίας («εξωκειμενικοί περιορισμοί»), η ύπαρξη των οποίων διαφοροποιεί την παραγωγή γραπτού λόγου από την παραδοσιακή Έκθεση (Μπίστα Π. & Ραυτοπούλου Μ., 2001) και προβλέπεται από το ΑΠΣ (ΦΕΚ 303, σ. 3773) να δίνονται από το δάσκαλο «σε κάθε περίπτωση» όταν ζητείται παραγωγή λόγου και - που περαιτέρω - συμβάλλει στη διαμόρφωση του ύφους και άλλων παραμέτρων («περιεχόμενο και μορφή») του κειμένου. Εδώ μας ενδιέφερε και καταγράψαμε ειδικότερα αν δίνεται στους μαθητές και πόσο συχνά: ο σκοπός του κειμένου που παράγουν και ο αποδέκτης του αν γίνεται αναφορά στο μέσο εκπομπής του γραπτού μηνύματός τους (π.χ. εφημερίδα, ηλεκτρονικό μήνυμα) και αν γίνεται αναφορά σε τι ύφος πρέπει να γράψουν. Επίσης, καταγράψαμε ποιους ρόλους αναλαμβάνει ο μαθητής ως πομπός του μηνύματος πέρα από την καθεαυτό μαθητική του ιδιότητα. Παραδείγματος χάριν, παρουσιάζεται ως παραγωγός ενός γραπτού κειμένου πέρα από μαθητής ή συμμαθητής και ως φίλος, συγγενής, πολίτης, γείτονας, δημότης, υπάλληλος, γονέας, καταναλωτής; (γ) αν ακολουθούνται τα τρία στάδια παραγωγής γραπτού λόγου (δηλαδή το προσυγγραφικό, το συγγραφικό και το μετασυγγραφικό). Ειδικότερα, μας απασχόλησε το προσυγγραφικό και το μετασυγγραφικό στάδιο, καθώς είναι δυνατό τα δύο αυτά κρίσιμα στάδια να παραλειφθούν σε αντίθεση με το συγγραφικό που είναι υποχρεωτικό. Έτσι, θεωρήσαμε ότι υπάρχει προσυγγραφικό στάδιο σε όσες δραστηριότητες συναντούσαμε τουλάχιστον μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις: σχεδιάγραμμα με οδηγίες για το τι πρέπει να αναφέρει σε κάθε παράγραφο ερωτήσεις για το τι πρέπει να αναφέρει ο μαθητής στο θέμα του οδηγίες για την έκταση, το ύφος και το λεξιλόγιο του κειμένου του. Παρομοίως, μετασυγγραφικό στάδιο θεωρείται: η παράθεση σαφών κριτηρίων για την αξιολόγηση του γραπτού λόγου των μαθητών αμέσως μετά τη δραστηριότητα η παραπομπή σε ανάλογους πίνακες ή η υπενθύμιση έστω ότι πρέπει να γίνει «έλεγχος της πρώτης εκδοχής του κειμένου για πιθανές διορθώσεις, συμπληρώσεις, βελτιώσεις» (ΦΕΚ, 303, 2003, σ. 3773). Ουσιαστικά κάθε μορφή επεξεργασίας του γραπτού λόγου των μαθητών που προτείνεται σε κάθε δραστηριότητα υπάγεται στο στάδιο αυτό. (δ) πώς ζητείται από τους μαθητές να εργαστούν κατά τη διαδικασία παραγωγής και αξιολόγησης του γραπτού τους λόγου: ατομικά, ομαδικά ή σε ζευγάρια, και με ποια συχνότητα γίνεται αυτό. Ειδικότερα, επισημαίνουμε ότι στην ταξινόμηση των δραστηριοτήτων σε ομαδικές και ατομικές βοηθηθήκαμε στην Γ' τάξη από την ύπαρξη του εικονιδίου Δήμος και Τίμος (Γ ΒΜ1, σ. 7) που σημαίνει αντίστοιχες δραστηριότητες, αλλά και κυρίως από το ότι το πρόσωπο στο οποίο ήταν διατυπωμένες οι ομαδικές ήταν πάντα το β πληθυντικού και οι ατομικές το β ενικού. Σε όλες τις άλλες τάξεις οι δραστηριότητες είναι διατυπωμένες πάντα στο β πληθυντικό πρόσωπο και δε σημαίνονται με ειδικό εικονίδιο, έτσι μόνο όταν ζητείται ρητά να εργαστούν ομαδικά οι μαθητές στις τρεις υπόλοιπες τάξεις θεωρήσαμε ομαδική και την αντίστοιχη δραστηριότητα, αλλιώς καταχωρίστηκε ως ατομική. Τέλος, συγκρίναμε τα αποτελέσματα των παραπάνω στόχων από τάξη σε τάξη για να διαπιστώσουμε τυχόν ομοιότητες και διαφορές, ώστε να δούμε πόσο «ενιαία» είναι η διαδικασία παραγωγής γραπτού λόγου από τάξη σε τάξη. 4. Παρουσίαση των αποτελεσμάτων 4.1 Η διδασκαλία του γραπτού λόγου στην Γ τάξη Στις 400 περίπου σελίδες του γλωσσικού υλικού της τάξης αυτής 3, που προβλέπεται να διδαχτούν σε 146 ώρες (βλ. Γ' ΒΔ, σσ ), σε σύνολο 668 δραστηριοτήτων καταγράψαμε 117 (17,5%) παραγωγής γραπτού λόγου. Τα είδη κειμένου που καλούνται οι μαθητές να παραγάγουν μέσα από τις παραπάνω δραστηριότητες παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Όπως προκύπτει από τον πίνακα αυτόν οι μαθητές καλούνται να παραγάγουν 118 κείμενα που κατατάσσονται σε 41 διαφορετικά 3 Το γλωσσικό υλικό αφορά τα τρία τεύχη του Βιβλίου του Μαθητή και τα δύο του Τετραδίου Εργασιών για κάθε τάξη που μελετούμε. 3

4 κειμενικά είδη. Τα επιχειρηματολογικά κείμενα βρίσκονται στην κορυφή της συχνότητας εμφάνισης 15 (12,7%), πολύ κοντά με τα περιγραφικά, ενώ αξιοσημείωτη είναι η συχνότητα με την οποία καλούνται οι μαθητές να γράψουν τίτλους, αφηγηματικά κείμενα και οδηγίες. Πίνακας 1:Τα είδη κειμένου που παράγονται στη Γ Τάξη 4 Είδος κειμένου n % Επιχειρηματολογία 15 12,7 Περιγραφή 14 11,8 Τίτλος 12 10,1 Αφήγηση 7 5,9 Οδηγίες 6 5 Κάρτα ευχών, Ερωτήσεις, Απάντηση σε ερωτήσεις, (3) 4 3,3 Παραμύθι, Αφίσα, Δελτίο ταυτότητας, Πρόσκληση, Συνταγή, Ποίημα, 3 2,5 Θεατρικό (7) Παρουσίαση συλλογής, Επιστολή, Ημερολογιακό, Σημειώσεις, 2 1,6 Πληροφοριακό (5) Κάλαντα, Βιογραφικό, Άρθρο, Διάλογος, Λίστα, Διαφήμιση, Έντυπο του WWF, Βιβλιοπαρουσίαση, Ημερήσιο πρόγραμμα, Πινακίδα, Σχόλιο, Κάρτα φιλίας, Πίνακας, Πρωτοσέλιδο εφημερίδας, 1 0,8 Συνέντευξη, Σχηματοποίημα, Χαϊκού, Αίνιγμα, Σύντομο μήνυμα, Εξήγηση, Αντιπολεμικά μηνύματα (21) ΣΥΝΟΛΟ Αναφορικά με τις περιστάσεις επικοινωνίας: ο σκοπός της παραγωγής των παραγόμενων κειμένων φαίνεται να περιγράφεται άλλοτε αμεσότερα [π.χ. «με σκοπό να παρακινήσεις τους συμμαθητές σου» (Γ ΤΕ1, σ. 44)] και άλλοτε με πιο έμμεσο τρόπο [π.χ. «να βοηθήσει την παπαρούνα» (Γ ΤΕ2, σ. 20)] σε 58 (49%) κείμενα ο πομπός παντού σχεδόν είναι ο μαθητής ως μαθητής εκτός από 5 περιπτώσεις που τα σενάρια των δραστηριοτήτων τον θέλουν δημοσιογράφο, μικρό ταξιδιώτη, κληρονόμο, παππού και παιδί της γειτονιάς ο αποδέκτης του γραπτού δηλώνεται σε 44 (37%) κείμενα και είναι από το Δήμο, το WWF και τα παιδιά του Μπαγκλαντές έως τους γονείς, φίλους, συμμαθητές, το δάσκαλο και τα παιδιά της γειτονιάς. Ωστόσο, σε 25 περίπου κείμενα ως αποδέκτης αναφέρεται η τάξη, οι συμμαθητές, το σχολείο ή άλλο σχολείο και ο δάσκαλος ο δίαυλος του γραπτού λόγου των μαθητών δε δηλώνεται παρά σε 16 (14%) δραστηριότητες και περιλαμβάνει πίνακα ανακοινώσεων-εργασιών (3 φορές) έκθεση φωτογραφίας ή του σχολείου (3 φορές), αφίσα (3 φορές), σχολική εφημερίδα(2 φορές)επιστολή (2 φορές), ραδιοφωνικό σταθμό, τουριστικό οδηγό, «γωνία διακοπών» για το ύφος των κειμένων, που προκύπτει ως συνέπεια των ανωτέρω συνθηκών, δεν εντοπίσαμε επίσης καμία ρητή αναφορά. Σχετικά με τις διαδικασίες παραγωγής του γραπτού λόγου επισημαίνουμε ότι: σε 44 (37%) δραστηριότητες καταγράψαμε κάποιου είδους καθοδήγηση στο προσυγγραφικό στάδιο της σύνθεσης του γραπτού κειμένου 4 Η συχνότητα εμφάνισης των κειμένων (n) και το ποσοστό επί τοις εκατό (%) αναφέρονται - σε όλους τους ανάλογους πίνακες - για κάθε ένα χωριστά από τα είδη κειμένου που περιγράφονται στην πρώτη στήλη (Είδη κειμένου). 4

5 αντίθετα, το μετασυγγραφικό στάδιο της αξιολόγησης και βελτίωσης του αρχικού κειμένου εντοπίστηκε να ζητείται ρητά σε 8 (7%) δραστηριότητες, ενώ μόνο σε μία ζητιόταν: «να το [το γραπτό του μαθητή] ξαναγράψεις στο τετράδιο για να το δώσεις στη δασκάλα ή στο δάσκαλό σου» (Γ ΤΕ2, σ. 12). Παράλληλα, αναφορικά με τον τρόπο αξιολόγησης και βελτίωσης του γραπτού λόγου των μαθητών εντοπίσαμε δύο φορές μόνο τον πίνακα Βελτιώνω το γραπτό μου (Γ ΤΕ1, σ. 61 & Γ ΤΕ2, σ. 41), που περιέχει κριτήρια αυτοαξιολόγησης, και τέσσερις φορές πίνακες για την αυτοαξιολόγηση κειμένων επιχειρηματολογικών, οδηγιών και «κειμένων που γράφω» γενικά (Γ ΤΕ2, σσ. 12, 14, 34, 67). Τέλος, αναφορικά με τον τρόπο εργασίας των μαθητών κατά τη διαδικασία της παραγωγής γραπτού λόγου οι μαθητές φαίνεται να εργάζονται ομαδικά (και σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις σε ζεύγη κυρίως σε προσυγγραφικό επίπεδο) σε 27 (23%) δραστηριότητες και ατομικά στις υπόλοιπες 91 (77%). Ειδικότερα στο στάδιο της αξιολόγησης του γραπτού λόγου (μετασυγραφικό), δύο φορές οι μαθητές καλούνταν να εργαστούν ομαδικά και έξι ατομικά (αυτοαξιολόγηση). 4.2 Η διδασκαλία του γραπτού λόγου στην Δ τάξη Στην Δ τάξη το διδακτικό υλικό παρατίθεται σε 450 περίπου σελίδες και περιλαμβάνει 567 δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να διδαχτούν μεταξύ 134 και 166 ωρών (Δ' ΒΔ, σσ. 5-10). Από αυτές τις δραστηριότητες οι 81 (14,2%) αφορούν την παραγωγή γραπτού λόγου. Συνολικά οι μαθητές καλούνται να παράγουν στη Δ τάξη 84 κείμενα γραπτού λόγου τα οποία κατατάσσονται σε 33 διαφορετικά κειμενικά είδη. Στον Πίνακα 2 που ακολουθεί παρουσιάζεται η συχνότητα με την οποία εμφανίζεται κάθε κειμενικό είδος. Πίνακας 2: Τα είδη κειμένου που παράγονται στη Δ Τάξη Είδος κειμένου n % Περιγραφή 14 16,6 Αφήγηση 10 11,9 Τίτλος 8 9,5 Επιχειρηματολογία, Περίληψη, Οδηγίες (3) 4 4,7 Αφίσα, Διάλογος, Επιστολή, Πληροφοριακό (4) 3 3,5 Πρόσκληση, Συνέντευξη, Ποίημα, Ηλεκτρονικό μήνυμα, 2 2,3 Ημερολογιακό (5) Άρθρο, Βιογραφικό, Κάρτα ευχών, Κάρτα ταξιδιωτική, Αίτηση μετεγγραφής, Αίτηση εγγραφής προς τη UNISEF, Ανακοίνωση, Ετικέτα λαδιού, Κατάλογος δικαιωμάτων, Θεατρικό, Κόμικς, Μύθος, 1 1,1 Παράκληση, Παραμύθι, Πρόγραμμα θεατρικής παράστασης, Συνταγή, Δελτίο ταυτότητας, Φυλλάδιο οδηγιών (18) ΣΥΝΟΛΟ Αναφορικά με τις περιστάσεις επικοινωνίας: ο σκοπός της παραγωγής των παραγόμενων κειμένων φαίνεται να περιγράφεται, όπως και στην Γ τάξη, άλλοτε αμεσότερα [π.χ. «Γράψτε στο τετράδιό σας δύο λόγους για τους οποίους πιστεύετε ότι η επίσκεψη στα Πάρκα Κυκλοφοριακής Αγωγής είναι χρήσιμη για όλους τους μαθητές» (Δ ΒΜ1, σ. 84)] και άλλοτε με πιο έμμεσο τρόπο [π.χ. «Βοηθήστε τον να γράψει με λίγα λόγια την ιστορία του Ρωμαίου» (Δ ΒΜ2, σ. 59)] σε 40 (48%) κείμενα ο πομπός παντού σχεδόν είναι ο μαθητής ως μαθητής εκτός από 3 περιπτώσεις που τα σενάρια των δραστηριοτήτων τον θέλουν δάσκαλο, ταξιθέτρια και στρατιώτη του 40 5

6 ο αποδέκτης του γραπτού δηλώνεται σε 28 (33,3%) κείμενα και ποικίλλει από το δήμαρχο και μια περιβαλλοντική οργάνωση μέχρι την Ευρωπαϊκή Ένωση, την τοπική εφημερίδα και τους γονείς, φίλους, συμμαθητές, το δάσκαλο και τα παιδιά της γειτονιάς. Σε 9 περίπου από αυτά τα κείμενα ως αποδέκτης αναφέρεται η τάξη, οι συμμαθητές του σχολείου ή οι μαθητές άλλου σχολείου ο δίαυλος του γραπτού λόγου των μαθητών διαφαίνεται σε 14 (17%) δραστηριότητες και αφορά τη χρήση ηλεκτρονικού μηνύματος (2 φορές), την αφίσα (3 φορές) την επιστολή (3 φορές) την «εφημερίδα τοίχου», την σχολική εφημερίδα, την τοπική εφημερίδα, παιδικό περιοδικό, ταξιδιωτική κάρτα και την ιστοσελίδα του σχολείου για το ύφος των κειμένων, εντοπίσαμε δύο ρητές αναφορές όπου απλά επισημαινόταν ότι: «Η πρόσκληση που θα ετοιμάσετε για τους γονείς σας να είναι σε πιο επίσημο ύφος από αυτή που θα ετοιμάσετε για τους συμμαθητές σας» (Δ ΤΕ2, σ. 18) στην πρώτη και «Να είναι το ύφος μας ευχάριστο και φιλικό» (Δ ΤΕ2, σ. 65) στη δεύτερη. Σχετικά με τις διαδικασίες παραγωγής του γραπτού λόγου επισημαίνουμε ότι: σε 48 (57%) δραστηριότητες καταγράψαμε κάποιου είδους καθοδήγηση στο προσυγγραφικό στάδιο της σύνθεσης του γραπτού κειμένου αντίθετα, το μετασυγγραφικό στάδιο της αξιολόγησης και βελτίωσης του αρχικού κειμένου εντοπίστηκε να ζητείται ρητά σε 15 (18%) δραστηριότητες, ενώ μόνο σε 2 ζητιόταν ρητά να ξαναγραφεί το αρχικό κείμενο (Δ ΤΕ1, σ. 12 & 64). Ωστόσο, σε 11 δραστηριότητες εντοπίσαμε παράθεση του πίνακα Αξιολογώ το γραπτό μου και σε μια ακόμη ανάλογο πίνακα κριτηρίων για τη βελτίωση του γραπτού λόγου των μαθητών και μάλιστα ανάλογα με το παραγόμενο κειμενικό είδος της εκάστοτε δραστηριότητας. Με άλλα λόγια, ο πίνακας Αξιολογώ το γραπτό μου (α) διαφοροποιούνταν ανάλογα με το προς αξιολόγηση κειμενικό είδος (π.χ. αφήγηση, περιγραφή, κλπ.) και δεν επαναλαμβανόταν αυτούσιος από δραστηριότητα σε δραστηριότητα ασχέτως κειμενικού είδους και (β) παραθετόταν αμέσως μετά την συγγραφή της πρώτης εκδοχής του κειμένου από τους μαθητές, ώστε να είναι άμεσα προσιτός στους μαθητές. Τέλος, αναφορικά με τον τρόπο εργασίας των μαθητών κατά τη διαδικασία της παραγωγής γραπτού λόγου οι μαθητές φαίνεται να εργάζονται ομαδικά (και σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις σε ζεύγη κυρίως σε προσυγγραφικό επίπεδο) σε 10 (12%) δραστηριότητες και ατομικά στις υπόλοιπες 74 (88%). Ειδικότερα στο στάδιο της αξιολόγησης του γραπτού λόγου (μετασυγραφικό), δύο φορές οι μαθητές καλούνταν να εργαστούν ομαδικά μία σε ζεύγη και 12 ατομικά (αυτοαξιολόγηση). 4.3 Η διδασκαλία του γραπτού λόγου στην Ε τάξη Το διδακτικό υλικό των 420 περίπου σελίδων της Ε' τάξης περιλαμβάνει 357 δραστηριότητες οι οποίες προβλέπεται να διδαχτούν μεταξύ 106 και 154 ωρών (Ε' ΒΔ, σσ. 5-8). Οι δραστηριότητες παραγωγής γραπτού λόγου στην Ε τάξη φτάνουν τις 79 (22%), ενώ τα κείμενα που καλούνται να παράγουν οι μαθητές μέσα από αυτές φτάνουν τα 88 κατανεμημένα σε 31 διαφορετικά κειμενικά είδη. Ο παρακάτω Πίνακας 3 απεικονίζει τη συχνότητα εμφάνισης των κειμενικών ειδών στις δραστηριότητες παραγωγής γραπτού λόγου της Ε τάξης. Πίνακας 3: Τα είδη κειμένου που παράγονται στη Ε Τάξη Είδος κειμένου n % Περιγραφή 12 13,6 Αφήγηση 11 12,5 6

7 Βιογραφικό 7 8 Επιχειρηματολογία, Περίληψη, Τίτλος (3) 5 5,6 Παραμύθι, Οδηγίες (2) 4 4,5 Πληροφοριακό, Βιβλιοπαρουσίαση, Ερωτηματολόγιο, Διάλογος (4) 3 3,4 Επιστολή, Ποίημα, Θεατρικό, Μύθος, (4) 2 2,2 Άρθρο, Αφίσα, Διαφήμιση, Ηλεκτρονική φόρμα, Ημερολογιακό, Κάρτα ευχών, Μαρτυρία, Όρκος, Πρόσκληση, Πρωτοσέλιδο εφημερίδας, Συνέντευξη, Συνθήματα Τηλεοπτικό πρόγραμμα, 1 1,1 Χρονοδιάγραμμα, Κόμικς, (15) ΣΥΝΟΛΟ Αναφορικά με τις περιστάσεις επικοινωνίας: ο σκοπός της παραγωγής των παραγόμενων κειμένων φαίνεται να περιγράφεται και εδώ άλλοτε αμεσότερα [π.χ. «να γράψετε αν συμφωνείτε με τους φίλους μας [..] αναφέροντας τους λόγους για τους οποίους συμφωνείτε ή όχι» (Ε ΤΕ2, σ. 36)] και άλλοτε με πιο έμμεσο τρόπο [π.χ. «Διαλέξτε το αγαπημένο σας βιβλίο και γράψτε ένα κείμενο για την εφημερίδα της τάξης σας» (Ε ΤΕ1, σ. 69)] σε 19 (21,5%) κείμενα ο πομπός παντού σχεδόν είναι ο μαθητής ως μαθητής εκτός από 8 περιπτώσεις που τα σενάρια των δραστηριοτήτων τον θέλουν μεταξύ άλλων δημοσιογράφο (2 φορές), ταξιδιώτη του διαστήματος (2 φορές), αγωνιστή του 21 (2 φορές), διευθυντή σχολείου και έλατο στο χωριό του Αι-Βασίλη ο αποδέκτης του γραπτού δηλώνεται άμεσα ή υπονοείται εύκολα σε 20 (23%) κείμενα και είναι κατά βάση οι συμμαθητές του σχολείου και οι αναγνώστες της σχολικής εφημερίδας, αλλά και φίλοι από ξένη χώρα και κάτοικοι άλλου πλανήτη ο δίαυλος του γραπτού λόγου των μαθητών δηλώνεται σε 10 (11%) δραστηριότητες και περιλαμβάνει 6 φορές τη σχολική εφημερίδα, 2 την επιστολή, την έκθεση μουσικών οργάνων και την αφίσα για το ύφος των κειμένων, όπως και στην Γ τάξη έτσι και εδώ, δεν εντοπίσαμε καμία ρητή αναφορά. Σχετικά με τις διαδικασίες παραγωγής του γραπτού λόγου επισημαίνουμε ότι: σε 42 (48%) δραστηριότητες καταγράψαμε κάποιου είδους καθοδήγηση στο προσυγγραφικό στάδιο της σύνθεσης του γραπτού κειμένου αντίθετα, το μετασυγγραφικό στάδιο της αξιολόγησης και βελτίωσης του αρχικού κειμένου δεν εντοπίστηκε να ζητείται ρητά σε καμία δραστηριότητα. Η μόνη αναφορά για αξιολόγηση ή διόρθωση του γραπτού λόγου των μαθητών που καταγράφεται στα βιβλία του μαθητή είναι η παράθεση του πίνακα Διορθώνω το γραπτό μου τρεις φορές στο τέλος της πρώτης ενότητας του καθενός από τα τρία τεύχη. Εκεί αναφέρεται επί λέξει ότι: «Κάθε φορά που γράφω ένα κείμενο το ξαναδιαβάζω. Προσέχω όλα τα παρακάτω [εννοεί τις 11 ερωτήσεις για την αυτοαξιολόγηση του κειμένου που ακολουθούν] και διορθώνω όσα χρειάζεται. (Μπορεί να χρειαστεί να ξαναγράψω κάποια μέρη του κειμένου μου)» (Ε ΒΜ1, σ. 22). Παρόλα αυτά δεν παραπέμπονται ποτέ ρητά οι μαθητές μετά το τέλος της παραγωγής γραπτού λόγου να ανατρέξουν στα κριτήρια του πίνακα αυτού. Η διαδικασία της αξιολόγησης του γραπτού κειμένου, ωστόσο, δεν απουσιάζει από το Βιβλίο του Δασκάλου στο οποίο παρατίθενται σαφείς οδηγίες για τη χρήση των πινάκων αυτών και όχι μόνο (Ε ΒΔ, σσ ). Τέλος, αναφορικά με τον τρόπο εργασίας των μαθητών κατά τη διαδικασία της παραγωγής γραπτού λόγου οι μαθητές φαίνεται να εργάζονται ομαδικά (και σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις σε ζεύγη κυρίως σε προσυγγραφικό επίπεδο) σε 12 (14%) δραστηριότητες και ατομικά στις υπόλοιπες 76 (86%). Η απουσία οδηγιών για το μετασυγγραφικό στάδιο δε μας επιτρέπει να αποφανθούμε για το πώς οι μαθητές αξιολογούν το γραπτό τους λόγο, αν και από τον τίτλο του 7

8 πίνακα αξιολόγησης των κειμένων τους (Διορθώνω το γραπτό μου) εικάζουμε ότι προκρίνεται η αυτοαξιολόγηση έναντι της ετεροαξιολόγησης ή της αξιολόγησης κατά ομάδες. 4.4 Η διδασκαλία του γραπτού λόγου στην ΣΤ τάξη Στο διδακτικό υλικό της ΣΤ' τάξης, που αποτελείται από 440 περίπου σελίδες, περιλαμβάνονται 410 δραστηριότητες που προβλέπεται να διδαχτούν μεταξύ 106 και 154 ωρών (ΣΤ' ΒΔ, σσ. 5-9). Οι δραστηριότητες παραγωγής γραπτού λόγου που καταγράψαμε στη ΣΤ τάξη είναι 97 (23,6%), αναλογικά οι περισσότερες από κάθε άλλη τάξη που μελετήσαμε. Μέσω των δραστηριοτήτων γραπτού λόγου παράγονται 114 κείμενα που ταξινομούνται σε 26 κειμενικά είδη. Ο Πίνακας 4 εμφανίζει τη συχνότητα εμφάνισης των παραπάνω κειμένων. Πίνακας 4: Τα είδη κειμένου που παράγονται στη ΣΤ Τάξη Είδος κειμένου n % Αφήγηση 22 19,2 Περιγραφή, Άρθρο (2) 12 10,5 Περίληψη, Επιστολή (2) 8 7 Επιχειρηματολογία, Πληροφοριακό (2) 6 5,2 Ανακοίνωση, Διάλογος (2) 4 3,5 Αφίσα, Παραμύθι, Βιογραφικό, Κριτική-παρουσίαση θεάματος, 3 2,6 Συνέντευξη (5) Κόμικς, Θεατρικό, Διαφήμιση, Μικρή αγγελία, Τίτλος (5) 2 1,7 Ημερολογιακό, Κάρτα ευχών, Πρόσκληση, Ενοικιαστήριο, Ερωτηματολόγιο, Οδηγίες, Πρόγραμμα εκδήλωσης (7) 1 0,8 ΣΥΝΟΛΟ Αναφορικά με τις περιστάσεις επικοινωνίας: ο σκοπός της παραγωγής των παραγόμενων κειμένων φαίνεται να περιγράφεται και εδώ άλλοτε αμεσότερα [π.χ. «με σκοπό να πείσετε λογικά αλλά και να συγκινήσετε το δήμαρχο» (ΣΤ ΒΜ1, σ. 84)] και άλλοτε με πιο έμμεσο τρόπο [π.χ. «Γράψτε σύντομα βιογραφικά σημειώματα[ηρώων του 1821]» (ΣΤ ΒΜ2, σ. 104)] σε 62 (54%) κείμενα ο πομπός παντού σχεδόν είναι ο μαθητής ως μαθητής εκτός από 9 περιπτώσεις που τα σενάρια των δραστηριοτήτων τον θέλουν μεταξύ άλλων δημοσιογράφο ή υπάλληλο εφημερίδας (4 φορές), ναυαγό (2 φορές), επισκέπτης ξενώνα, και άλλα πρόσωπα ο αποδέκτης του γραπτού δηλώνεται άμεσα ή υπονοείται εύκολα σε 54 (47%) κείμενα και είναι κατά βάση οι συμμαθητές του σχολείου (20 περίπου φορές) και οι αναγνώστες της σχολικής εφημερίδας, αλλά και ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, ο ΟΗΕ, ο πρόεδρος του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων, μετανάστες, δήμαρχος, συγγραφέας ο δίαυλος του γραπτού λόγου των μαθητών δηλώνεται σε τουλάχιστον 34 (30%) δραστηριότητες και περιλαμβάνει 23 φορές τη σχολική εφημερίδα, 8 την επιστολή, την και 3 την αφίσα για το ύφος των κειμένων εντοπίσαμε τρεις ρητές αναφορές όπου αναφέρεται ότι: «Δεν ξεχνάμε ότι αλλιώς γράφουμε στο δάσκαλο ή στη δασκάλα μας (είμαστε πιο τυπικοί και έχουμε πιο επίσημο ύφος), αλλιώς στον παππού και στη γιαγιά μας (είμαστε πιο φιλικοί, δείχνοντας όμως το σεβασμό μας) και αλλιώς στο φίλο ή στη φίλη μας (έχουμε πιο φιλικό και απλό ύφος) (ΣΤ ΒΜ2, σ. 34) «να φτιάξετε τις προσκλήσεις μια επίσημη για τους δασκάλους και τους γονείς και μια ανεπίσημη για τους μαθητές και τους φίλους σας» (ΣΤ ΒΜ3, σ. 52) 8

9 «Ποια έκφραση θα χρησιμοποιούσατε μιλώντας σε ένα φίλο σας και ποια σε ένα μεγαλύτερο που δε γνωρίζεται καλά» (ΣΤ ΤΕ2, σ. 37). Σχετικά με τις διαδικασίες παραγωγής του γραπτού λόγου επισημαίνουμε ότι: σε 77 (67,5%) δραστηριότητες καταγράψαμε κάποιου είδους καθοδήγηση στο προσυγγραφικό στάδιο της σύνθεσης του γραπτού κειμένου αντίθετα, το μετασυγγραφικό στάδιο της αξιολόγησης και βελτίωσης του αρχικού κειμένου δεν εντοπίστηκε να ζητείται ρητά παρά σε 2 δραστηριότητες (σε μια ως αυτοαξιολόγηση και στην άλλη ως ομαδική αξιολόγηση) (ΣΤ ΒΜ2, σ. 13 & 57). Όμως, στην ΣΤ τάξη υπάρχουν δραστηριότητες αξιολόγησης ή καλύτερα αυτοαξιολόγησης του γραπτού λόγου των μαθητών άσχετα αν δεν παρατίθενται μαζί ή αμέσως μετά την παραγωγή γραπτών κειμένων. Πρόκειται τόσο για τους τρεις πίνακες Διορθώνω το γραπτό μου, που τους συναντήσαμε και στην προηγούμενη τάξη, και οι οποίοι σχεδόν αυτούσιοι παρατίθενται και εδώ στο τέλος της πρώτης ενότητας του καθενός από τα τρία τεύχη, όσο και κυρίως στην ύπαρξη 18 επιμέρους πινάκων στο τέλος κάποιων επιλεγμένων ενοτήτων του βιβλίου του μαθητή. Οι Επαναληπτικοί πίνακες της ενότητας για να διορθώσω το γραπτό μου, όπως ονομάζονται αυτοί οι πίνακες, ακριβώς όπως και στην Δ τάξη, παραθέτουν σαφή κριτήρια αξιολόγησης επιμέρους κειμενικών ειδών (π.χ. αφήγηση, περιγραφή προσώπου και κτιρίου, επιχειρηματολογία, οδηγίες κλπ.) πέρα από τις γενικές οδηγίες του πίνακα Διορθώνω το γραπτό μου. Η χρήση τους περιγράφεται αναλυτικά στο Βιβλίο του δάσκαλου της ΣΤ τάξης (σσ ) για να τους αξιοποιηθούν προφανώς από το δάσκαλο, αφού ποτέ οι μαθητές δεν παραπέμπονται άμεσα σε αυτούς ευθύς μετά την παραγωγή της πρώτης εκδοχής του κειμένου τους. Τέλος, αναφορικά με τον τρόπο εργασίας των μαθητών κατά τη διαδικασία της παραγωγής γραπτού λόγου οι μαθητές φαίνεται να εργάζονται ομαδικά (και σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις σε ζεύγη κυρίως σε προσυγγραφικό επίπεδο) σε 20 (18%) δραστηριότητες και ατομικά στις υπόλοιπες 94 (82%). Όπως και στην Ε τάξη, η απουσία οδηγιών για το μετασυγγραφικό στάδιο δε μας επιτρέπει να αποφανθούμε για το πώς οι μαθητές αξιολογούν το γραπτό τους λόγο, αν και από τους τίτλους των πινάκων αξιολόγησης των κειμένων τους (Διορθώνω το γραπτό μου και Επαναληπτικοί πίνακες της ενότητας για να διορθώσω το γραπτό μου) εικάζουμε ότι προκρίνεται η αυτοαξιολόγηση έναντι της ετεροαξιολόγησης ή της αξιολόγησης κατά ομάδες. 4.5 Συνολικά και συγκριτικά αποτελέσματα τάξεων Στον Πίνακα 5 δίνεται η απόλυτη και σχετική αναλογία των δραστηριοτήτων παραγωγής γραπτού λόγου σχέση με το σύνολο των δραστηριοτήτων κατά τάξη και στο σύνολο των τάξεων. Σύμφωνα με τον πίνακα αυτό μία στις πέντε δραστηριότητες των νέων εγχειριδίων αφορούν την παραγωγή γραπτού λόγου. Πίνακας 5: Η συνολική κατανομή των δραστηριοτήτων γραπτού λόγου ΤΑΞΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ % 17,5 14,2 21,8 23,6 18,6 Στις 374 δραστηριότητες γραπτού λόγου οι μαθητές θα παράγουν για τέσσερις σχολικές χρονιές 404 κείμενα τα οποία όπως παραθέσαμε στους τέσσερις πρώτους πίνακες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα κειμενικών ειδών και ειδών λόγου. Αναφορικά με τις επικοινωνιακές περιστάσεις μέσα στις οποίες καλείται ο μαθητής να παράγει 9

10 γραπτό λόγο διαφωτιστικός είναι ο Πίνακας 6 που δίνει την παράθεση του σκοπού της παραγωγής του κειμένου, του αποδέκτη και του διαύλου στα 404 κείμενα που μελετήσαμε κατά τάξη και συνολικά. Πίνακας 6: Η παράθεση των περιστάσεων επικοινωνίας ΤΑΞΕΙΣ Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ Σύνολο παραγομένων κειμένων Παράθεση σκοπού (48%) 19 (22%) 62 (54%) 179 (44%) (49%) Παράθεση αποδέκτη (33%) 20 (23%) 54 (47%) 146 (36%) (37%) Παράθεση διαύλου 16 (14%) 14 (17%) 10 (11%) 34 (30%) 74 (18%) Δεν παραθέτουμε τον πομπό ξανά στο παραπάνω πίνακα γιατί όπως είδαμε στα επιμέρους αποτελέσματα των τάξεων είναι με συντριπτικά ποσοστά πάντα ο μαθητής. Όσο για το ύφος των κειμένων, θυμίζουμε ότι σε δύο τάξεις δεν συναντήσαμε αναφορές (Γ και Ε ), ενώ στις άλλες δύο τάξεις οι σχετικές αναφορές δεν ξεπερνούν τις πέντε. Σε σχέση με τη διαδικασία που ακολουθείται στην παραγωγή και αξιολόγηση του γραπτού λόγου στις επιμέρους τάξεις και συνολικά παραθέτουμε το Πίνακα 7. Πίνακας 7: Η εμφάνιση των σταδίων της παραγωγής του γραπτού λόγου ΤΑΞΕΙΣ Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ Σύνολο παραγομένων κειμένων Προσυγγραφικό στάδιο (57%) 42 (48%) 77 (68%) 221 (55%) (37%) Μετασυγγραφικό στάδιο 8 (7%) 15 (18%) - 2 (2%) 25 (6%) Αξίζει να αναφέρουμε περαιτέρω ότι (α) μόνο τρεις φορές εντοπίσαμε να ζητείται ρητά να ξαναγραφεί η πρώτη εκδοχή του κειμένου (μία στην Γ και δύο στην Δ τάξη) (β) το μετασυγγραφικό στάδιο υποστηρίζεται μεν από πίνακες αξιολόγησης του γραπτού λόγου σε όλες τις τάξεις, αλλά η ποσότητα (π.χ. 1 στην Ε τάξη - 19 στη ΣΤ ), η ποιότητα (κατά κειμενικό είδος στις Δ και ΣΤ - ένας για το γραπτό λόγο γενικά στις Γ και Ε ) και ο τρόπος παράθεσης τους (στο τέλος των ενοτήτων στις Ε και ΣΤ - μετά τις ασκήσεις παραγωγής γραπτού λόγου στην Δ ) υποδηλώνουν σαφείς διαφορές στην υλοποίηση του σταδίου αυτού από τάξη σε τάξη. Τέλος ο τρόπος που εργάζονται οι μαθητές κατά την παραγωγή του γραπτού λόγου τόσο κατά το προσυγγραφικό και συγγραφικό στάδιο όσο και στο μετασυγγραφικό στάδιο, που κυριαρχεί η αυτοαξιολόγηση, είναι με συντριπτικά ποσοστά αυτός της ατομικής εργασίας. 10

11 Πίνακας 8: Ο τρόπος εργασίας των μαθητών ΤΑΞΕΙΣ Γ Δ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ Σύνολο παραγομένων κειμένων Ατομική εργασία (88%) 76 (86%) 94 (82%) 335 (83%) (77%) Ομαδική ή σε ζεύγη εργασία 27 (23%) 10 (12%) 12 (14%) 20 (18%) 69 (17%) 5. Συζήτηση Τα αποτέλεσμα της έρευνας δείχνουν ότι στα νέα βιβλία υπάρχουν ενσωματωμένες πολλές από τις πρόνοιες του αναλυτικού προγράμματος για τη διδασκαλία του γραπτού λόγου. Να αναφέρουμε ενδεικτικά το πλήθος αφενός και την ποικιλία αφετέρου των κειμενικών ειδών που καλείται ο μαθητής να παράγει στις τέσσερις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού σχολείου και οι οποίες συναντούν την ποικιλία των διδασκόμενων κειμενικών ειδών που διαπιστώσαμε σε προγενέστερη έρευνα μας για τις ίδιες τάξεις (Ντίνας, Κ. & Ξανθόπουλος Α., 2007). Να τονίσουμε, επίσης, ότι υπάρχουν αξιόλογα διδακτικά σενάρια στα οποία περιγράφεται ο σκοπός και ο αποδέκτης του μηνύματος, ο δίαυλος και ο πομπός. Όχι λιγότερη σημαντική αξιολογείται η προσπάθεια και ποσοτική και ποιοτική να βοηθηθεί ποικιλοτρόπως ο μαθητής στο στάδιο του σχεδιασμού της παραγωγής του γραπτού λόγου. Μας προβληματίζει όμως, ότι όλα τα παραπάνω που αποτελούν ασφαλώς προσπάθειες δημιουργίας ενός κατά το δυνατόν αυθεντικού επικοινωνιακού πλαισίου μέσα στη σχολική τάξη, δεν αποτελούν τον κανόνα στο πλήθος των δραστηριοτήτων γραπτού λόγου. Αναντίρρητα ίσως δεν θα περιμέναμε όλες οι δραστηριότητες να ικανοποιούν στο μέγιστο βαθμό όλες τις επικοινωνιακές συνθήκες, τις παιδαγωγικές πρακτικές και τη διδακτική μεθοδολογία που περιγράφει το αναλυτικό πρόγραμμα, περιμέναμε όμως να δούμε να διατυπώνεται με περισσότερη σαφήνεια και συχνότερα ο σκοπός και ο αποδέκτης του μηνύματος, περιμέναμε να συναντούσαμε συχνότερα αναφορές για το ύφος των κειμενικών ειδών και περιμέναμε περισσότερες ομαδικές εργασίες στα πλαίσια της παραγωγής και αξιολόγησης του γραπτού λόγου. Η σημαντικότερη, ωστόσο, ένστασή μας για την περιγραφόμενη διαδικασία παραγωγής του γραπτού λόγου στα νέα βιβλία επικεντρώνεται στο στάδιο της αξιολόγησης του γραπτού λόγου (μετασυγγραφικό). Γνωρίζοντας την παιδαγωγική και διδακτική διάσταση που αναμφισβήτητα έχει η παράμετρος αυτή καθώς διαμέσου αυτής ο μαθητής αποκτά σημαντικές μεταγνωστικές δεξιότητες, «εισάγεται στη διαδικασία συνεχούς αναβάθμισης του γλωσσικού του επιπέδου» (ΦΕΚ 303, 2003, σ. 3777) και, αν εργάζεται ομαδικά, καλλιεργεί ή αποκτά κρίσιμες κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες αποτέλεσε έκπληξη ο τρόπος που αντιμετωπίζουν το στάδιο αυτό τα νέα βιβλία. Άλλωστε είχε ασκηθεί οξεία κριτική στα παλιά βιβλία για την απουσία ή τον τρόπο αξιολόγησης του γραπτού λόγου των μαθητών και έχουν διατυπωθεί διάφορες προτάσεις για μια πιο γόνιμη και αποδοτική και παιδαγωγική αξιοποίηση του «λάθους» στα πλαίσια τόσο της επιστημονικής κοινότητας όσο και στο νέο αναλυτικό πρόγραμμα της γλώσσας (Αθανασίου Λ., 2001 Σαραφίδου Τ., 2001 Χαραλαμπόπουλος Α. & Χατζησαββίδης Σ., 1997 Χατζησαββίδης Σ., 1990 Χοντουλίδου Τ., 1999). Με τα παραπάνω δεδομένα υπόψη, κρίνουμε ότι ο τρόπος ή ορθότερα οι τρόποι με τους οποίους περιγράφεται η αξιολόγηση του γραπτού λόγου στα νέα βιβλία, καθώς υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις όπως τονίσαμε πριν από τάξη σε τάξη, όχι μόνο δεν ο καλύτερος δυνατός αλλά μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση δασκάλους και μαθητές. Τελειώνοντας, αν αποτιμούμε ορθά τα δεδομένα της έρευνάς μας, υποστηρίζουμε ότι τα νέα διδακτικά εγχειρίδια (α) ενώ σε κάποιους τομείς ευθυγραμμίζονται με το αναλυτικό πρόγραμμα, 11

12 υστερούν ποσοτικά και ποιοτικά στο βαθμό υλοποίησης κάποιων άλλων, και (β) είναι «πολλαπλών ταχυτήτων», δηλαδή, δεν υλοποιούν με έναν ενιαίο τρόπο το «ενιαίο πρόγραμμα σπουδών», όπως μαρτυρούν οι διαφορές που καταγράψαμε μεταξύ των τάξεων. Σίγουρα, τα νέα βιβλία εισάγουν καινοτομίες και βελτιώνουν τον τρόπο παραγωγής γραπτού λόγου με την οποία έμφαση δίνουν στη διαδικασία και στις επικοινωνιακές συνθήκες παραγωγής του γραπτού λόγου. Το ερώτημα όμως δεν είναι αυτό δεν συγκρίνουμε τα παλιά με τα νέα βιβλία, το ερώτημα είναι, αν μετά από 34 χρόνια προσμονής της ελληνικής εκπαιδευτικής κοινότητας για τα βιβλία αυτά, αν μετά τις πολυδιαφημιζόμενες νέες διαδικασίες στην συγγραφή τους και την επένδυση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους αν πετύχαμε, αν πέτυχαν οι θεσμικά υπεύθυνοι γι αυτό το έργο να ανταποκριθούν στις υψηλές προσδοκίες που γεννούν οι καιροί μας; 6. Πηγές Ιντζίδης, Ε., Παπαδόπουλος, Α., Σιούτης, Α. & Τικτοπούλου, Α. (2006). Τα απίθανα μολύβια [Βιβλίο του Μαθητή], (τεύχ. 1 ο, 2 ο & 3 ο ), Τετράδιο Εργασιών (τεύχ. 1 ο & 2 ο ), Βιβλίο Δασκάλου. Γλώσσα Γ Δημοτικού. Αθήνα: ΟΕΔΒ Διακογιώργη, Κλ., Μπαρής, Θ., Στεργιόπουλος, Χ. & Τσιλιγκιριάν, Ερμ. (2007). Πετώντας με τις λέξεις [Βιβλίο του Μαθητή], (τεύχ. 1 ο, 2 ο & 3 ο ), Τετράδιο Εργασιών (τεύχ. 1 ο & 2 ο ), Βιβλίο Δασκάλου. Γλώσσα Δ Δημοτικού. Αθήνα: ΟΕΔΒ Ιορδανίδου, Α., Αναστασοπούλου, Α., Γαλανόπουλος, Ι., Δρυς, Ι., Κόττα, Α. & Χαλικιάς Π. (2006). Της γλώσσας ρόδι και ροδάνι [Βιβλίο του Μαθητή], (τεύχ. 1 ο, 2 ο & 3 ο ), Τετράδιο Εργασιών (τεύχ. 1 ο & 2 ο ), Βιβλίο Δασκάλου. Γλώσσα Ε Δημοτικού. Αθήνα: ΟΕΔΒ Ιορδανίδου, Α., Κανελλοπούλου, Ν., Κοσμά, Ε., Κουταβά, Β., Οικονόμου, Π. & Παπαϊωάννου, Κ. (2006). Λέξεις Φράσεις Κείμενα [Βιβλίο του Μαθητή], (τεύχ. 1 ο, 2 ο & 3 ο ), Τετράδιο Εργασιών (τεύχ. 1 ο & 2 ο ), Βιβλίο Δασκάλου. Γλώσσα ΣΤ Δημοτικού. Αθήνα: ΟΕΔΒ 7. Ενδεικτική βιβλιογραφία Αθανασίου, Λ. (2001) Τα λάθη των μαθητών στη γραπτή έκφραση και ο ρόλος τους στη διαδικασία της διδασκαλίας της μάθησης. Νέα Παιδεία, 97, Γεωργακόπουλος, Α. & Γούτσος, Δ. (1999). Κείμενο και επικοινωνία. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Γρόσδος, Στ. & Ντάγιου, Ε. (2003). Γλωσσικές δραστηριότητες για το Δημοτικό Σχολείο σύμφωνα με τη διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Διαβάζω. (2006). Σχολικά βιβλία: Το Διαθεματικό Πλαίσιο Σπουδών και τα νέα βιβλία στην υποχρεωτική εκπαίδευση. 466, Η Καθημερινή. (2006, 15 Οκτωβρίου). Αφιέρωμα: Τα νέα βιβλία αλλάζουν το σχολείο. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου2006 από Καράτζολα, Ε., Κυρδή, Κ., Σπανέλλη, Τ. & Τσιαγκάκη, Θ. (2006). Γλώσσα Α Δημοτικού Γράμματα Λέξεις Ιστορίες, Βιβλίο δασκάλου. Αθήνα: ΟΕΔΒ Κωστούλη, Τ. (2004). Κειμενοκεντρική προσέγγιση και γλωσσικό μάθημα. Ανακτήθηκε το Νοέμβριο του 2004 από Ματσαγγούρας, Η. (2001). Κειμενοκεντρική προσέγγιση του γραπτού λόγου. Αθήνα: Γρηγόρης. 12

13 Μήτσης, N. (1996). Διδακτική του γλωσσικού μαθήματος. Aπό τη Γλωσσική Θεωρία στη Διδακτική Πράξη. Aθήνα: Gutenberg. Μπίστα, Π. & Ραυτοπούλου, Μ. (2001, Μαΐου). Η διδασκαλία της σύνταξης κειμένου σε επικοινωνιακό πλαίσιο. Στο Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 21 ης ετήσιας συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. (σσ ). Θεσσαλονίκη. Ν. 2525/97 (ΦΕΚ 188/τ.Α ). Ενιαίο Λύκειο, πρόσβαση των αποφοίτων του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου και άλλες διατάξεις. Ν. 1566/85 (ΦΕΚ 167/τ.Α, 1985). Δομή και λειτουργία της λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις. Ντίνας, Δ.Κ. & Ξανθόπουλος, Α. (2006). Η υλοποίηση της διαθεματικότητας στα νέα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας του Δημοτικού Σχολείου. Σύγχρονη Εκπαίδευση, 147, Ντίνας, Δ.Κ. & Ξανθόπουλος, Α. (2007, Μαΐου). Η διδασκαλία των κειμενικών ειδών στα νέα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας του Δημοτικού Σχολείου (τάξεις Γ, Ε & ΣΤ ). Στο (υπό δημοσίευση) Η Πρωτοβάθμια εκπαίδευση και οι προκλήσεις της εποχής μας. Πρακτικά συνεδρίου Πανεπιστημίου Ιωαννίνων-Σχολή Επιστημών της Αγωγής. Ιωάννινα. Σαραφίδου, Τ. (Επιμ.). (2001). Η καλλιέργεια της γραπτής έκφρασης στο σχολείο. Αθήνα: Σταμούλης. Σύγχρονη Εκπαίδευση. (2006). Αφιέρωμα. Σχολικά βιβλία: Κριτική θεώρηση. 147, Τα Νέα. (2006, 16 Σεπτεμβρίου). Έρευνα. Σχολικά βιβλία:το μεγάλο στοίχημα. Στο ένθετο Βιβλιοδρόμιο. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2006 από και Τσολάκης, Χ. (2006, 11 Δεκεμβρίου). Οι οχτώ «πληγές» των νέων σχολικών βιβλίων (συνέντευξη). Ο Αγγελιοφόρος. Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2006 από ΦΕΚ 303/τ.Β (2003, 13 Μαρτίου). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών. Χαραλαμπόπουλος, Α. & Χατζησαββίδης, Σ. (1997). Η διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: θεωρία και πρακτική εφαρμογή. Θεσσαλονίκη: Κώδικας. Χατζησαββίδης, Σ. (1990). Πρακτικές οδηγίες για την επεξεργασία του λόγου που παράγουν οι μαθητές. Γλώσσα, 22, Χοντολίδου, Ε. (1999, Απριλίου). Η πορεία προς την εγγραμματοσύνη: η επανατροφοδότηση των μαθητών στα γραπτά τους κείμενα. Στο Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 20 ης ετήσιας συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. (σσ ). Θεσσαλονίκη. Pappas, Ch. & Zecker, L. B. (2006). Αναδομώντας τα κειμενικά είδη του σχολικού Γραμματισμού, μτφρ. Γιώτα Κουρμένταλα (Επιμ. Τ. Κωστούλη). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο Halliday, M.A.K. (1978). Language as a social semiotic: the social interpretation of language and meaning. London: Edward Arnold. Halliday, M.A.K. (1985). Spoken and written language. Geelong, Victoria: Deakin University Press. Kress, G. (1987). Genre social theory of language. In I. Reid (Ed.), The place of genre in learning. 13

14 Victoria: Deakin University Press. Kress, G. (1994). Learning to write. London: Routledge and Kegan Paul. 14

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΤΟ ΝΕΟ Π.Δ.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΤΟ ΝΕΟ Π.Δ. ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΤΟ ΝΕΟ Π.Δ. 1. Για την αξιολόγηση της γλωσσομάθειας των μαθητών κατά τη διάρκεια των τετραμήνων ελέγχονται οι ικανότητες των μαθητών/τριών: α) να κατανοούν γραπτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Μουσική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Μουσική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Μουσική» ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΑΛΚΙΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακές και σύγχρονες διδακτικές πρακτικές διόρθωσης και αξιολόγησης της γραπτής έκφρασης των μαθητών στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας.

Παραδοσιακές και σύγχρονες διδακτικές πρακτικές διόρθωσης και αξιολόγησης της γραπτής έκφρασης των μαθητών στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας. Παραδοσιακές και σύγχρονες διδακτικές πρακτικές διόρθωσης και αξιολόγησης της γραπτής έκφρασης των μαθητών στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας. Αλέξανδρος Νικολαΐδης, Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Περίληψη:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΧΡΟΝΟΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Προβλεπόμενες ώρες: 232 130 για το βιβλίο Κάθε ενότητα: 8 12 ώρες (σύνολο 120 περίπου) Επετειακές: 2 ώρες (σύνολο 10 περίπου) [ενότητα: 16 20 σελίδες] 32 για το ανθολόγιο 70 για τις δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Ηράκλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Αρ. Πρωτ.: 1213 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣ: ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ηράκλειο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Αρ. Πρωτ.: 1213 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣ: ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Αικατερίνη Iωαννίδου Σχολική Σύμβουλος Γαλλικής

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία και Αξιολόγηση στα Μαθηματικά

Διδασκαλία και Αξιολόγηση στα Μαθηματικά ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Διδασκαλία και Αξιολόγηση στα Μαθηματικά ΣΤ Τάξη Αντώνιος Μπούρας Διδακτικό πακέτο των Μαθηματικών της ΣΤ Τάξης Τα νέα Αναλυτικά και ιαθεματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΤΩ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ Κ - ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΝΑΒΑ Μαρίνου Γερουλάνου 1, Κάτω Πολεμίδια 4153 Τηλέφωνο: 25694250, Τηλεομοιότυπο: 25694255 Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: dim-kato-polemidia24-lem@schools.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελευθερία Ζάγκα Σχολική σύμβουλος ΠΕ02 Σεπτέμβριος 2016

Δρ. Ελευθερία Ζάγκα Σχολική σύμβουλος ΠΕ02 Σεπτέμβριος 2016 Δρ. Ελευθερία Ζάγκα Σχολική σύμβουλος ΠΕ02 Σεπτέμβριος 2016 Ε. Βεκρής, Σύμβουλος ΙΕΠ Ε. Ζάγκα, Σχ. Σύμβουλος ΠΕ02 Β. Καραμπέτσου, Σύμβουλος ΙΕΠ Ν. Κουντουρά, Σχ. Σύμβουλος ΠΕ02 Μ. Νέζη, Σχ. Σύμβουλος ΠΕ02

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ : * Paul, Lisa & CO 1 Kursbuch (αναγνωστικό) * Paul, Lisa & CO 1 Arbeitsbuch (βιβλίο ασκήσεων) * Paul, Lisa & CO 1 Glossar (βιβλίο λεξιλογίου + CD) * GRAMMATIKLAND 1 (Βιβλίο γραμματικής)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών 15 Μαΐου 2012 Τι είναι Εμπέδωση; ΠΡΙΝ Εξατομίκευση Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε.

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. Αρχές και πρακτικές Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. «Βίωμα» Η έννοια του βιώματος συνδέεται με το συγκινησιακό φαινόμενο. Βίωμα είναι η προσωπική εμπειρία που συγκινεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Π Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Δ Δημοτικού Τίτλος: «Η παράσταση αρχίζει»

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ο φίλος μας ο άνεμος»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ο φίλος μας ο άνεμος» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ο φίλος μας ο άνεμος» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Μέρος 3 ο

Ερευνητική Εργασία Μέρος 3 ο Ερευνητική Εργασία Μέρος 3 ο Ασημίνα Κοντογεωργίου Λάρισα, Νοέμβριος 2011 Πέμπτη Φάση: Επιλογή Τρόπων Αναπαράστασης των Νέων Γνώσεων Ρόλος εκπαιδευτικού: Στηρίζει μαθητές στην αναζήτηση περισσοτέρων και

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις Γυμνασίου- Γενικού Λυκείου & ΕΠΑΛ στη Γερμανική Γλώσσα

ΘΕΜΑ : Προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις Γυμνασίου- Γενικού Λυκείου & ΕΠΑΛ στη Γερμανική Γλώσσα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννινα: 25 Απριλίου 2017 ANAKOINOΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ

Ιωάννινα: 25 Απριλίου 2017 ANAKOINOΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΠΕΡ/KH Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ.ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση: Λουκή Ακρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές μάθησης και διδακτικές προτάσεις

Στρατηγικές μάθησης και διδακτικές προτάσεις [Διδασκαλία - Εκπαίδευση] Στρατηγικές μάθησης και διδακτικές προτάσεις Ολοκληρωμένες προτάσεις διδασκαλίας των τεσσάρων δεξιοτήτων για την ελληνική ως ξένη/δεύτερη γλώσσα Θεωρητικό Μέρος: Παραγωγή γραπτού

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Προώθησης Θετική Συμπεριφοράς: Η Στρατηγική «Ελέγχω και Αποχωρώ» στη δευτερογενή πρόληψη

Σύστημα Προώθησης Θετική Συμπεριφοράς: Η Στρατηγική «Ελέγχω και Αποχωρώ» στη δευτερογενή πρόληψη Σύστημα Προώθησης Θετική Συμπεριφοράς: Η Στρατηγική «Ελέγχω και Αποχωρώ» στη δευτερογενή πρόληψη Η στρατηγική Ελέγχω και Αποχωρώ επικεντρώνεται στην ανάπτυξη αυτοελέγχου σε μαθητές με δυσκολίες συμπεριφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές:

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές: Δοµή της παρουσίασης Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές: http://www.keda.uoa.gr/ed_material.html http://eppas.web.auth.gr/didaktiko/didaktiko.html

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας.

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Η παρουσίαση σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Συντονιστική Ομάδα Μαρία Χαϊλή Λουίζα Μαππούρα Χρύσω Σιεηττάνη ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Προτεραιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ Κωνσταντίνα Κολλιοπούλου Σχ. Σύμβουλος 43 ης Περιφέρειας ΔΕ Αττικής 22-9- 2016 Ομάδα Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Θέμα: Πρόσκληση συμμετοχής σε σεμινάριο του ΚΠΕ Βιστωνίδας

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Θέμα: Πρόσκληση συμμετοχής σε σεμινάριο του ΚΠΕ Βιστωνίδας ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---------------- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π. & Δ. ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ιωάννινα, 17-20 Μαΐου 2007 Επιμέλεια Γεώργιος Δ. Καψάλης Απόστολος Ν. Κατσίκης ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό

Εκπαιδευτικό λογισμικό Εκπαιδευτικό λογισμικό Παλαιγεωργίου Γιώργος, Λέκτορας gpalege@uwm.gr Στόχοι του μαθήματος: Οι φοιτητές μετά το πέρα τους μαθήματος θα πρέπει να είναι σε θέση: να κατανοήσουν και να γνωρίσουν το εύρος

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ.

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2014-2015) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ονοματεπώνυμο Γεώργιος Γαϊτάνος Μάθημα Μεθοδολογία έρευνας και συγγραφής επιστημονικής μελέτης Κωδικός 1799 Περίοδος Διδασκαλίας Χειμερινό Εξάμηνο Α. Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο. Μαρία Παπαδοπούλου

Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο. Μαρία Παπαδοπούλου Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο Μαρία Παπαδοπούλου ΠΩΣ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ; ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Η διδακτέα ύλη αντιμετωπίζεται με «ακαδημαϊκό» τρόπο. Θεωρητική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφική Αξιολόγηση

Περιγραφική Αξιολόγηση Περιγραφική Αξιολόγηση Κυρατσώ Τσιόπα Σχ. σύµβουλος ΕΑΕ Λάρισα, 25 Νοεµβρίου 2016 Π.Δ 8/1995 Αξιολόγηση Μαθητών Περιγραφική αξιολόγηση Μέθοδος που δεν χρησιµοποιεί βαθµολογικούς ή εγγράµµατους χαρακτηρισµούς,

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη: Το γεγονός ότι από την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

Έχοντας υπόψη: Το γεγονός ότι από την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εφημερίδες! Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική. Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ

Εφημερίδες! Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική. Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ Εφημερίδες! Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ-ΛΙΝΑ ΒΑΛΣΑΜΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.gdimitrakopoulos.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα