ΜΙΚΡΟΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ είναι ο κλάδος της Παλαιοντολογίας που

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΙΚΡΟΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ είναι ο κλάδος της Παλαιοντολογίας που"

Transcript

1 NATIONAL AND KAPODISTRIAN UNIVERSITY OF ATHENS SCHOOL OF SCIENCES FACULTY OF GEOLOGY & GEOENVIRONMENT DEPARTMENT OF HISTORICAL GEOLOGY-PALEONTOLOGY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΙΚΡΟΠΑΛΑIΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ (ΜΕΡΟΣ: ΒΕΝΘΟΝΙΚΑ ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΑ ΜΙΚΡΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ) ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΜΑΡΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

2 ΜΙΚΡΟΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ είναι ο κλάδος της Παλαιοντολογίας που ασχολείται με τη μελέτη μικροσκοπικών απολιθωμάτων, τα οποία μελετώνται με τη βοήθεια μικροσκοπίου. Τα περισσότερα μικροαπολιθώματα είναι πρώτιστα (μονοκύτταροι οργανισμοί), όπως τα τρηματοφόρα, τα κοκκολιθοφόρα/ασβεστολιθικό ναννοπλαγκτόν, τα διάτομα, τα ακτινόζωα, τα δινομαστιγωτά και τα πυριτιομαστιγωτά, άλλα είναι πολυκύτταροι οργανισμοί π.χ. τα οστρακώδη (ασπόνδυλα), ή μικροσκοπικά τμήματα μακροσκοπικών μορφών π.χ. κωνόδοντα (οδοντικά στοιχεία σπονδυλωτών), τα σπόρια και οι γυρεόκοκκοι (αναπαραγωγικοί χαρακτήρες φυτών).

3 Ορυκτολογική σύσταση Βιοστρωματογραφική εξάπλωση Βιότοπος Οικολογία δινομαστιγωτά οργανική Σιλούριο? σήμερα υδρόβιο φωτοσυνθετικοί / ετεροτροφικοί/ σαρκοφάγοι διάτομα άμορφο πυρίτιο Κρητιδικό σήμερα Σε κάθε υδάτινο περιβάλλον φωτοσυνθετικοί πυριτιομαστιγωτά άμορφο πυρίτιο Κρητιδικό σήμερα θαλάσσιο φωτοσυνθετικοί / ετεροτροφικοί ακτινόζωα άμορφο πυρίτιο Κάμβριο σήμερα θαλάσσιο ετεροτροφικοί

4 Ορυκτολογική σύσταση Βιοστρωματογραφική Εξάπλωση Βιότοπος Οικολογία κοκκολιθοφόρα/ ασβεστολιθικό ναννοπλαγκτόν ασβεστολιθική Ιουρασικό σήμερα θαλάσσιο φωτοσυνθετικοί τρηματοφ φόρα βενθονικά πλαγκτ τονικά οργανική, συμφυρματοπαγής, ασβεστολιθική, ή άλλος τύπος ασβεστολιθική Κάμβριο σήμερα Ιουρασικό σήμερα θαλάσσιο θαλάσσιο ετεροτροφικοί, μερικά είδη μαζί με συμβιωτικά φύκη ετεροτροφικοί

5 Τα θαλάσσια μικροαπολιθώματα εμφανίζονται στα ιζήματα από το Προκάμβριο έως σήμερα και ζουν σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες, ή ά ή έ ή έ ά στη νηριτική -παράκτια (εσωτερική, μέση και εξωτερική) μέχρι 200 m βάθος στη βαθύαλη -ωκεάνια (ανώτερη, μέση και κατώτερη) μέχρι 2000 m βάθος και στη αβυσσική -ωκεάνια μέχρι 5000 m βάθος.

6 Πλεονεκτήματα της εφαρμογής των μικροαπολιθωμάτων μικρό μέγεθος, μεγάλη αφθονία (συνήθως είναι πολυάριθμα σε μικρό -μερικά γραμμάρια- δείγμα ιζήματος ή πετρώματος), ευρεία γεωγραφική κατανομή στα ιζήματα κάθε ηλικίας, παρουσία σε όλα σχεδόν τα θαλάσσια περιβάλλοντα, ανταποκρίνονται άμεσα στις περιβαλλοντικές μεταβολές, υψηλή δυνατότητα διατήρησης (φέρουν ανθεκτικό όστρακο ή κέλυφος, που δεν καταστρέφεται εύκολα μετά την απόθεσή τους), η επεξεργασία τους δεν απαιτεί υψηλό κόστος ενώ η η επεξεργασία τους δεν απαιτεί υψηλό κόστος, ενώ η συλλογή τους δεν προκαλεί περιβαλλοντική επιβάρυνση.

7 Με την εφαρμογή μικροπαλαιοντολογικών μεθόδων Εξαιτίας της μεγάλης αφθονίας, της παγκόσμιας κατανομής και της υψηλής δυνατότητας διατήρησης, τα μικροαπολιθώματα αποτελούν χρήσιμο εργαλείο στη βιοστρωματογραφία με τη χρονολόγηση και συσχέτιση των στρωματογραφικών ενοτήτων. Επιπλέον, η ευαισθησία που παρουσιάζουν στις περιβαλλοντικές μεταβολές τα καθιστά ικανούς δείκτες στις παλαιοοικολογικές αναπαραστάσεις και στην παλαιοπεριβαλλοντική ερμηνεία. Δίνονται λύσεις σε προβλήματα που σχετίζονται με: γεωλογία τεκτονική στρωματογραφία παλαιοοικολογία παλαιοκλιματολογία παλαιοωκεανογραφία

8 ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΑ (FORAMINIFERA) Τα τρηματοφόρα είναι οργανισμοί μονοκύτταροι που χαρακτηρίζονται από: 1. Δίκτυο ψευδοποδίων (κοκκιοδικτυωπόδια) 2. Κέλυφος με χαρακτηριστική δομή 3. Ετεροφασικό κύκλο ζωής γένη, είδη, περισσότερα ρ από αρτίγονα Είναι κυρίως θαλάσσιοι, ελεύθεροι (πλαγκτονικοί), γ ή προσκολλημένοι στις ακτές ή στους πυθμένες των θαλασσών (βενθονικοί) Αποτελούν μία από τις σημαντικές ομάδες μικροαπολιθωμάτων κυρίως επειδή: διαθέτουν πολύ μεγάλο αριθμό ειδών χαρακτηρίζονται από αφθονία στα ιζήματα Χ ύ ό δ ό Χρησιμοποιούνται για το σχετικό προσδιορισμό της ηλικίας των στρωμάτων και για την ανασύσταση του περιβάλλοντος ιζηματογενέσεως.

9 Το κέλυφος των τρηματοφόρων Τα τρηματοφόρα χαρακτηρίζονται από κέλυφος που αποτελείται από ένα ή περισσότερους θαλάμους, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με ένα ή περισσότερα ανοίγματα. Το κέλυφος είναι ενδοσκελετικός σχηματισμός εκκρίνεται από τον ίδιο τον οργανισμό, ή κατασκευάζεται από εξωγενή υλικά. Τα περισσότερα τρηματοφόρα φέρουν κελύφη με διάμετρο < 500 μm. Η φύση και η δομή του κελύφους, όπως και η συναρμογή των θαλάμων αποτελούν τα βασικά κριτήρια για την ταξινόμηση τόσο των απολιθωμένων όσο και των σύγχρονων τρηματοφόρων και εξετάζονται με τη βοήθεια μικροσκοπίου.

10 ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ (παράδειγμα) ρ Βασίλειο Protoctista Hogg, 1861 Φύλο Granuloreticulosa de Saedeleer, 1934 Κλάση Foraminifera Lee, 1990 Τάξη Textulariida Delage & Herouard, 1896 Οικογένεια Textulariidae Ehrenberg, 1839 Γένος Textularia Defrance, 1824 Είδος conica d'orbigny, 1839

11 ΦΥΣΗ ΚΕΛΥΦΟΥΣ Ανάλογα με τη σύσταση του τοιχώματος η φύση του κελύφους διακρίνεται σε: ασβεστολιθική συμφυρματοπαγής (συνίσταται από ετερογενή - συχνά δετριτικά- στοιχεία που συνδέονται μεταξύ τους με συγκολλητικό υλικό,, το οποίο είναι εν μέρει ή εξ ολοκλήρου οργανικό χιτινώδης πυριτική αραγωνιτική

12 ΔΟΜΗ ΚΕΛΥΦΟΥΣ Τα περισσότερα απολιθωμένα τρηματοφόρα φέρουν ασβεστολιθικό τοίχωμα κελύφους. Το ασβεστολιθικό τοίχωμα διακρίνεται σε τρεις κύριους τύπους: διάτρητο (υαλώδες) αδιάτρητο (πορσελανώδες) μικροκοκκώδες Το μικροκοκκώδες τοίχωμα αποτελείται από ένα εξωτερικό λεπτό ασβεστολιθικό αδιάτρητο στρώμα. Εσωτερικά εφαρμόζεται μία σειρά λεπτών ελασματοειδών διαφραγμάτων που σχηματίζει μικρούς θαλαμίσκους, δίνοντας στο κέλυφος μορφή κυψέλης. Οι κύριοι τρόποι μικροδομής του τοιχώματος των κελυφών των Τρηματοφόρων, 1. Συμφυρματοπαγές κέλυφος με συμπαγές τοίχωμα συμ.: συμφύρματα, σ.: συνδετικό υλικό, β.σ.: χιτινώδης βάση, 2. συμφυρματοπαγές κέλυφος με τοίχωμα κυψελώδες, κυψ.: κυψέλη διακλαδισμένη ή όχι, ανοικτή προς το εσωτερικό του κελύφους, 3. πορσελανώδες κέλυφος, 4. υαλώδες κέλυφος, ινώδες-ακτινωτό (οι πόροι δεν έχουν απεικονισθεί, 5. υαλώδες κέλυφος, κοκκώδες (οι πόροι δεν έχουν απεικονισθεί). Στις τελευταίες εικόνες, τα βέλη δείχνουν τους οπτικούς άξονες των μικροκρυστάλλων, β.σ.: βασικό στρώμα

13 Σχηματική παράσταση όπου φαίνονται τα εσωτερικά στοιχεία του κελύφους στο γένος Peneroplis.

14 ΕΛΑΣΜΑΤΟΕΙΔΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΚΕΛΥΦΩΝ Ασβεστολιθικά υαλώδη κελύφη Μονοελασματικό τοίχωμα Ροταλιδοειδές τοίχωμα Ελασματοειδής κατασκευή στην οικογένεια Nodosariidae A. Ορθομονοελασματοειδής, Β. Ημι-μονοελασματοειδής, μ μ Γ. Ατελο-μονοελασματοειδής, Δ. πολυελασματοειδής Διελασματικό τοίχωμα τρία στρώματα (ροταλιδοειδής, διελασματικός, σύστημα αγωγών) Δομή ελασματοειδούς τοιχώματος υαλώδους κελύφους, τοίχωμα μονοελασματοειδές και ελασματοειδές

15 ΙΔΙΑΙΤΕΡOI ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ Λαβυρινθώδες τοίχωμα (κοιλότητες, αγωγοί) Εσωτερική κατασκευή λαβυρινθώδης (διαφράγματα, στυλίδια) Πλευρικοί θάλαμοι (πλευρικοί σχηματισμοί σχετικά με το ισημερινό επίπεδο Σύστημα αγωγών γ και διαύλων

16 Διάγραμμα και σχηματικές παραστάσεις όπου φαίνονται τα εσωτερικά στοιχεία των μικροκοκκωδών κελυφών και των τοιχωμάτων τους, καθώς και πώς αυτά τα στοιχεία εξελίχθηκαν κατά τον ανώτερο Παλαιοζωϊκό αιώνα

17 ΣΥΝΑΡΜΟΓΗ ΚΕΛΥΦΟΥΣ 1. ΜΟΝΟΘΑΛΑΜΟ 2b ΠΕΡΙΕΛΙΓΜΕΝΟ επιπεδοσπειροειδές τροχοσπειροειδές αγαθιστεγές 2. ΠΟΛΥΘΑΛΑΜΟ 2a ΕΥΘΥΤΕΝΕΣ μονόσειρο δίσειρο τρίσειρο πολύσειρο συνδυασμός ΣΧΗΜΑ ΚΕΛΥΦΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΜΩΝ ΣΧΗΜΑ ΚΕΛΥΦΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΜΩΝ Το σχήμα του κελύφους παρουσιάζει ιδιαίτερη ποικιλία και καθορίζεται από τη συναρμογή και το σχήμα των θαλάμων.

18 γραμμή της σπείρας γραμμές ραφών μετωπική επιφάνεια στοματικό άνοιγμα γραμμές ραφών ανειλιγμένη (σπειροειδής ή ραχιαία) όψη ισημερινή ή πλάγια όψη ενειλιγμένη (ομφαλική ή κοιλιακή) όψη Διάφορα μορφολογικά γνωρίσματα σε τροχοσπειροειδώς περιελιγμένα κελύφη

19 (α) Σχηματική παράσταση της ανάπτυξης θαλάμων σε περιελιγμένο κέλυφος (α) και ευθυτενές κέλυφος (β) (β)

20 The Foraminifera, CHAPMAN, 1902

21 The Foraminifera, CHAPMAN, 1902

22 The Foraminifera, CHAPMAN, 1902

23 ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΚΕΛΥΦΟΥΣ Πρωτοκόγχη (proloculus) Θάλαμος (loculus) Διάφραγμα (septum) Γραμμές ραφών (sutures) Ανυψωμένες Πεπιεσμένες Πεπαχυσμένες Επίπεδες Ευθείες Καμπύλες Μαιανδρικέςδ έ Σιγμοειδείς Ομφαλός (umbilicus) Ανυψωμένος (κλειστός) Πεπιεσμένος(ανοιχτός) Στοματικό άνοιγμα (aperture) Διακόσμηση η (γραμμώσεις, βελόνες, άκανθες τρόπιδα κ.λ.π.) Κύριοι μορφολογικοί χαρακτήρες των κελυφών των τρηματοφόρων

24 Στοματικό άνοιγμα ως προς το σχήμα: απλό, πολλαπλό ως προς τη θέση: ακραίο ή τελικό, μη ακραίο, συμπληρωματικό

25 Διακρίσεις του στοματικού ανοίγματος των τρηματοφόρων ανάλογα με τη θέση που βρίσκεται στο κέλυφος Διάφορες μορφές στοματικών ανοιγμάτων τρηματοφόρων ανάλογα με το σχήμα που έχουν

26 Ομφαλικοί χαρακτήρες 1. πεπιεσμένος ομφαλός με πεπαχυσμένες γραμμές ραφών 2. ανοικτός ομφαλός με πεπαχυσμένες γραμμές ραφών 3. κλειστός ομφαλός και στις δύο όψεις 4. ομφαλικό κομβίο 5. τομή που φαίνονται διάφορα ομφαλικά κομβία 6. κοιλιακός ομφαλός

27 ΑΡΤΙΓΟΝΟ ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΟ Αρτίγονο τρηματοφόρο που φαίνονται τα ψευδοπόδια 1. τοίχωμα του κελύφους 2. πρωτόπλασμα 3. περίβλημα 4. ψευδοπόδια 5. διάτομο

28 ΨΕΥΔΟΠΟΔΙΑ (PSEUDOPODIA) Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα των τρηματοφόρων αποτελεί το δίκτυο ψευδοποδίων που φέρουν. Πρόκειται για λεπτά, νηματοειδή, αναστομωμένα ψευδοπόδια με κοκκώδη σύσταση (κοκκιοδικτυωπόδια/granular reticulopods) Τα ψευδοπόδια χρησιμοποιούνται από τα τρηματοφόρα για: την προσκόλληση του οργανισμού την πρόσληψη τροφής την κίνηση η και μετακίνηση η την κατασκευή του κελύφους

29 Στάδια ανάπτυξης των θαλάμων σε νεαρό άτομο του γένους Ammonia.

30 ΕΤΕΡΟΦΑΣΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ αγενής αναπαραγωγή εγγενής αναπαραγωγή Κατά την αγενή αναπαραγωγή η μικροσφαιρική μορφή Β δίνει τη μακροσφαιρική μορφή Α Κατά την εγγενή αναπαραγωγή ή γαμογονία η μακροσφαιρική μορφή Α (γαμόντης) με διαίρεση παράγει τους γαμέτες (~1 4 μm), οι οποίοι δίνουν μικροσφαιρικές μορφές Β Αποτέλεσμα: Μακροσφαιρική γενεά, μορφή Α. Ta μακροσφαιρικά κελύφη χαρακτηρίζονται από μεγάλη πρωτοκόγχη και σχετικά μικρή δά διάμετρο κελύφους. Αποτέλεσμα: Μικροσφαιρική γενεά, μορφή Β. Ta μικροσφαιρικά κελύφη χαρακτηρίζονται από μικρή πρωτοκόγχη και σχετικά μεγάλη διάμετρο κελύφους. Άρα, οι όροι μικροσφαιρικός και μακροσφαιρικός αφορούν στο μέγεθος της πρωτοκόγχης και όχι στο μέγεθος του κελύφους.

31 Σχεδιαστική αναπαράσταση της αναπαραγωγής των τρηματοφόρων

32 Διμορφισμός Τριμορφισμός Ο κύκλος αναπαραγωγής των τρηματοφόρων εξαρτάται από: 1. Την εποχή του έτους 2. Τη θερμοκρασία Διμορφισμός στο είδος Amphistegina lobifera

33

34 ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ/ΠΑΛΑΙΟΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Τα τρηματοφόρα παρουσιάζουν παγκόσμια γεωγραφική κατανομή και απαντώνται από τα ρηχά έως τα ωκεάνια περιβάλλοντα. Το βάθος που ζουν τα τρηματοφόρα εξαρτάται από: Φυσικούς παράγοντες 1. θερμοκρασία 2. υδροστατική πίεση 3. φως 4. θολερότητα νερού 5. θαλάσσια ρεύματα Χημικούς παράγοντες 1. αλατότητα 2. αλκαλικότητα 3. ιχνοστοιχεία 4. τροφικές ανάγκες Βιολογικούς παράγοντες συμβίωση-παρασιτισμός Amphistegina lobifera Larsen 1a ventral view, 1b aperture details, 1c dorsal view, Andros site; 2 ventral view, Vravron site; 3a ventral view, 3b dorsal view, Chryssi site; 4 details of internal structure; 5 symbiont diatoms within A. lobifera marginal canal system 6 a pennate symbiont diatom within A. lobifera host, Andros site.

35 CCD (CALCIUM CARBONATE COMPENSATION DEPTH CCD (CALCIUM CARBONATE COMPENSATION DEPTH = Βάθος εξισορροπήσεως ανθρακικού ασβεστίου, ~3.500 m

36 Διασπορά των αρτίγονων τρηματοφόρων ρ Ανθρακικό κρηπίδωμα, ύφαλοι Τα τρηματοφόρα ζουν προσκολλημένα συμβάλλοντας στην κατασκευή αασ του υφάλου, ή σαν επιπρόσθετη πανίδα σε οικολογικές φωλεές Υφάλμυρο περιβάλλον Χαρακτηρίζεται από λεπτομερέστερα ιζήματα που περιέχουν αφθονία φυτικών λειψάνων και χαμηλή αλατότητα. Έλη Έλη Πλούσια σε οργανικό υλικό και θρεπτικά στοιχεία. Κυρίως συμφυρματοπαγή, διάτριτα, και λίγα αδιάτρητα

37 Ηπειρωτική κρηπίδα και ανοιχτή θάλασσα 1. Αβαθής κρηπίδα: βενθονική πανίδα, πλαγκτονικό είδος Globigerina 2. Βαθύτερη εσωτερική κρηπίδα: άμμος, ιλύς, άργιλος, αύξηση των πλαγκτονικών τρηματοφόρων και των συμφυρματοπαγών 3. Μέση κρηπίδα: άργιλος, ιλύς, άφθονα τρηματοφόρα, πλαγκτονικά 15-30%, συμφυρματοπαγή με πολύπλοκη εσωτερική δομή 4. Ανώτερη ηπειρωτική κλιτύς: 50-80% πλαγκτονικά τρηματοφόρα 5. Αβυσσική περιοχή: λεπτόκοκκα ιζήματα, 70-90% πλαγκτονικά τρηματοφόρα

38 ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΒΕΝΘΟΝΙΚΩΝ ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΩΝ Τα βενθονικά τρηματοφόρα αποτελούν σημαντικό στοιχείο των βενθονικών κοινοτήτων στα ρηχά περιβάλλοντα. Η κατανομή των βενθονικών τρηματοφόρων εξαρτάται από μία σειρά περιβαλλοντικών και ιζηματολογικών συνθηκών, όπως το βάθος, η διαθεσιμότητα των ανθρακικών, τα επίπεδα του φωτός, η αλατότητα, το ph, η θερμοκρασία, η συγκέντρωση διαλυμένου οξυγόνου κ.λ. Η υψηλή ποικιλότητα και αφθονία, όπως και η ευαισθησία που επιδεικνύουν στις περιβαλλοντικές μεταβολές και διαταραχές τα καθιστούν σημαντικούς δείκτες για τις περιβαλλοντικές και παλαιοπεριβαλλοντικές μελέτες.

39 Η μελέτη των βενθονικών τρηματοφόρων για την ανασύσταση των παλαιοπεριβαλλόντων βασίζεται: στην ανάλυση των συναθροίσεων, Ο προσδιορισμός της αφθονίας και της ποικιλότητας επιτρέπουν όχι μόνο την αποτύπωση της δομής και σύστασης των συναθροίσεων αλλά πιστοποιεί και ποσοτικοποιεί την επίδραση των περιβαλλοντικών διακυμάνσεων. στην παρουσία ή απουσία τυπικών ειδών, Πολλά είδη καταλαμβάνουν συγκεκριμένες οικολογικές φωλεές, αποτελώντας χρήσιμους δείκτες για το χαρακτηρισμό και την ερμηνεία των παλαιότερων περιβαλλόντων στα οποία έζησαν. και στη μελέτη της μορφολογίας του κελύφους π.χ. μορφολογικές ανωμαλίες στα κελύφη που προκύπτουν ως αποτέλεσμα φυσικών ακραίων περιβαλλοντικών συνθηκών, ή ραγδαίων αλλαγών των οικολογικών παραμέτρων.

40 Τα παραμορφωμένα ρφ μ κελύφη που προκύπτουν κυρίως εξαιτίας φυσικών περιβαλλοντικών διαταραχών, όπως η μηχανική δράση των κυμάτων, παρουσιάζουν μερική καταστροφή και ανάπλαση των κελυφών και δημιουργούν μορφές με ανάπλαση των κελυφών, προεξέχοντες ή ακανόνιστα σχηματοποιημένους θαλάμους κ.λ. Τα δύσμορφα κελύφη που διαμορφώνονται κατά τη διάρκεια της οντογένεσης του τρηματοφόρου, δημιουργούν πολύπλοκες μορφές κελυφών με διπλά κελύφη, ανώμαλα και προεξέχοντα στοματικά ανοίγματα κ.λ. Sorites Quinqueloculina Elphidium Triantaphyllou, M.V., Tsourou, T., Koukousioura, O., Dermitzakis, M.D., Foraminiferal and ostracod ecological patterns in coastal environments of SE Andros Island (Middle Agean Sea, Greece). Revue de Micropaléontologie, 48:

41 Επιπανίδα/Ενδοπανίδα Τα βενθονικά τρηματοφόρα κυριαρχούν στις απολιθωμένες βενθονικές συναθροίσεις των βαθιών θαλάσσιων περιβαλλόντων. Αποτελούν σημαντικό εργαλείο λί για την αναπαράσταση των παλαιών ωκεανών, καθώς είναι δείκτες: της οξείδωσης και της συγκέντρωσης του οργανικού υλικού του πυθμένα και συνεπώς του ρυθμού κυκλοφορίας των υδάτινων μαζών.

42 Τα περισσότερα βενθονικά τρηματοφόρα έχουν επιλέξει επιπανιδικό τρόπο ζωής και προσκολλώνται στο υπόστρωμα,, αλλά υπάρχει σημαντικός αριθμός γενών που προτιμούν τον ενδοπανιδικό τρόπο ζωής και διαβιούν μέσα στο ίζημα, σε αρκετές περιπτώσεις σε βάθος κάτω από 10 cm του ιζήματος. Τα είδη της επιπανίδας και της ρηχής ενδοπανίδας διαβιούν σε θαλάσσια ύδατα με κανονικά επίπεδα οξυγόνου και σχετικά ολιγοτροφικές συνθήκες. Αντίθετα είδη της ενδοπανίδας βάθους είναι γνωστά για την προτίμηση που επιδεικνύουν σε περιβάλλοντα χαμηλού οξυγόνου (ανοξικά) και σχετικά ευτροφικές συνθήκες.

43 Triantaphyllou, M.V., Ziveri, P., Gogou, A., Marino, G., Lykousis, V., Bouloubassi, I., Emeis, K.C., Kouli, K., Dimiza, M., Rosell-Mele, A., Papanikolaou, M., Katsouras G., Nunez, N., Late Glacial- Holocene climate variability at the south-eastern margin of the Aegean Sea. Marine Geology 266(1-4),

44 ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΠΛΑΓΚΤΟΝΙΚΩΝ ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΩΝ Ζουν στην επιφάνεια της θάλασσας μέχρι 1000 m βάθος Η διασπορά τους επηρεάζεται από τη θερμοκρασία και την ωκεάνια κυκλοφορία Η πυκνότητα είναι μικρότερη σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη και η μ ρ ρη μγ γ γρ φ η αυξάνει προς τον ισημερινό

45 ΠΑΛΑΙΟΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΩΝ Οικολογία του παρελθόντος 1. Προσδιορισμός παλαιοβάθους 2. Εκτίμηση παλαιοθερμοκρασίας (ισότοπα δ Ο 18 /δ Ο 16 ) 3. Παλαιοχημισμός του θαλάσσιου νερού 4. Συμβολή στην παλαιογεωγραφία 5. Συμβολή στην περιγραφή του παλαιοκλίματος Έρευνα του χρόνου και της εκτάσεως της προς τους πόλους μεταναστεύσεως της πανίδας μεταβολή του γεωγραφικού πλάτους μεταβολή της θερμοκρασίας, υγρασίας, συστήματος ανέμων κ.λ.π. σε ένα περιστρεφόμενο πλανήτη

46 Γεωγραφική εξάπλωση των τρηματοφόρων Μελέτη της γεωγραφικής εξαπλώσεως των σημερινών μορφών και σύγκρισή τους με τα απολιθωμένα γένη και είδη που βρίσκονται στα διάφορα στρώματα αα της γης συμπεράσματα για την παλαιογεωγραφία των διάφορων γεωλογικών εποχών. Γεωγραφική μετανάστευση πανίδων: η παρακολούθησή της δίνει παλαιογεωγραφικά στοιχεία. Παράγοντες γεωγραφικής εξάπλωσης Θερμοκρασία Βάθος

47

48 ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΤΡΗΜΑΤΟΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΙΖΗΜΑΤΩΝ Τα κελύφη των τρηματοφόρων ρ εναποτίθενται στους πυθμένες των θαλασσών, σχηματίζουν ιζήματα μεγάλης εκτάσεως και δρουν λιθογενετικώς. Παλαιοζωικό Φουσουλινοφόροι ασβεστόλιθοι Μεσοζωικό Ασβεστόλιθοι με Globotruncana Σήμερα Ιλύς με Globigerina, Globorotalia Ποσότητα κελυφών Ρυθμός ιζηματογένεσης Αυξημένη παρουσία κελυφών Χαμηλός ρυθμός ιζηματογένεσης

49 ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΧΡΟΝΟ Οι οργανισμοί εξελίσσονται στην προσπάθεια προσαρμογής τους στα νέα περιβάλλοντα που δημιουργούνται στη διάρκεια του γεωλογικού χρόνου Παλαιοζωικός (? Κάμβριο) Αρχικά γυμνά ή με θήκη από χιτίνη, μονοθάλαμα συμφυρματοπαγή μέχρι το Ιουρασικό, μονόσειρα, δίσειρα κ.λ.π. από το Δεβόνιο. Δεβόνιο ασβεστολιθικό μικροκοκκώδες τοίχωμα Λιθανθρακοφόρο πολύπλοκη εσωτερική δομή στα συμφυρματοπαγή, εμφάνιση τροχοσπειροειδούς περιέλιξης, Fusulina Αν. Λιθανθρακοφόρο-Πέρμιο πρώτα αδιάτρητα Παγκόσμιο συμβάν: ανάπτυξη παγετώνων-> ομαδική εξαφάνιση (π.χ. γ μ μβ ξη γ μ ή ξ φ η ( χ Fusulina)

50 Μεσοζωικόςό Τριαδικό, πρώτα διάτρητα οικογένεια Nodosariidae Ιουρασικό αφθονία συμφυρματοπαγών, πρώτα αραγωνιτικά και πυριτικά κελύφη, πρώτα πλαγκτονικά Τρηματοφόρα! Κρητιδικό πρώτα μεγάλα αδιάτρητα. Στο τέλος του Κρητιδικού απότομη εξαφάνιση, παγκόσμιες επιπτώσεις στα m της υδάτινης στήλης Καινοζωικός Ηώκαινο μεγάλα τρηματοφόρα αβαθών θαλασσών, Nummulites, Alveolina Ολιγόκαινο-Μειόκαινο Τρηματοφόρα μεγαλύτερου μεγέθους Πλειόκαινο ελάχιστα νέα γένη Πλειστόκαινο Hyalinea

51 Ο χρόνος εξέλιξης και η πιθανή προέλευση των βασικών τύπων τοιχωμάτων των τρηματοφόρων καθώς και η συναρμογή των θαλάμων τους στις υπεροικογένειες που ανήκουν

52 Εξελικτικές τάσεις Αποτέλεσμα της εξελικτικής επιβιώσεως Σημαντικός παράγοντας = περιβάλλον ρβ Τα τρηματοφόρα εξελίσσονται για να προσαρμοστούν στη συνεχή μεταβολή της υδρόσφαιρας επαναλαμβανόμενη εξέλιξη ενός μορφολογικού χαρακτήρα συγκλίνουσα εξέλιξη, μελέτη των φυλετικών τάσεων εξέλιξης ξ από τις μικροσφαιρικές και μακροσφαιρικές γενεές πλαστικότητα διακλαδσμένη όψη εξελίξεως ταχύτητα εξελίξεως τάση αυξήσεως του μεγέθους εξελικτική τάση ορθογενετικού τύπου Σχηματική παράσταση συγκλίνουσας εξελίξεως που έχει σαν αποτέλεσμα μονόσειρες ευθυτενείς μορφές κελύφους

53 Εξελικτικές τάσεις των πλαγκτονικών τρηματοφόρων δημιουργία βαρύτερου κελύφους μείωση ειδικού βάρους ανάπτυξη πεπλατυσμένων κελυφών μεγαλύτερη αντίσταση στη βύθιση αύξηση βάρους του κελύφους (προσθήκη περισσότερου υλικού)

54 Βιοστρωματογραφία - Χρονοστρωματογραφία Η Βιοστρωματογραφία ασχολείται με την παγκόσμια και περιφερειακή ή τοπική ανάπτυξη των παλαιοντολογικών συμβάντων και των κατακόρυφων και οριζόντιων εξελικτικών ξλ ορίων τους, τα οποία χρησιμεύουν για τον συσχετισμό των στρωμάτων σε παγκόσμια κλίμακα. Η Χρονοστρωματογραφία οργανώνει τα στρώματα της γης σε ενότητες ανάλογα με την ηλικία τους και τις χρονικές τους σχέσεις. Καθόρισε τη χρήση μιας κοινά αποδεκτής Κλίμακας Βαθμίδων της ιστορίας της γης. Ως μέτρο της σχετικής ηλικίας της ιστορίας της γης, αποτελούν οι τυπικές τομές των διαδοχικών βαθμίδων.

55 Βασικά στοιχεία Βιοστρωματογραφίας Σκοπός της βιοστρωματογραφικής ταξινόμησης είναι να οργανώσει συστηματικά τα στρώματα της γης σε ενότητες χαρακτηριστικές που βασίζονται στο περιεχόμενο και την κατανομή των απολιθωμάτων. Βιοζώνη είναι μια βιοστρωματογραφική ενότητα, δηλ. ένα σύνολο στρωμάτων, που ενοποιούνται από τα περικλειόμενα απολιθώματα. Η βιοζώνη δεν παρουσιάζει χρόνο, μπορεί όμως να συγκριθεί με τον χρόνο. Στρωματογραφική εξάπλωση ενός taxon είναι το σε παγκόσμια ρ μ γρ φ ή ξ η ς γ μ βάση καθορισμένο διάστημα εξάπλωσής του μέσα στο γεωλογικό χρόνο.

56 Βιοστρωματογραφία και Γεωχρονολόγηση Κύριοι βιοστρωματογραφικοί δείκτες Παλαιοζωικό Fusulina Μεσοζωικό Globotruncana Τριτογενές πλαγκτονικά τρηματοφόρα. π.χ. πρώτη εμφάνιση Orbulina

57 ή ά ξ ό ώ ό Βιοστρωματογραφική ανάπτυξη των κυριότερων οικογενειών των τρηματοφόρων, Με βάση τις διάφορες ομάδες τύπων κελυφών στη διάρκεια του γεωλογικού χρόνου

58 ΣΥΜΦΥΡΜΑΤΟΠΑΓΕΣ ΚΕΛΥΦΟΣ ΥΠΟΤΑΞΗ Textulariina Οικογένεια Textulariidae Γένος Textularia Κέλυφος ελεύθερο, συμφυρματοπαγές, ευθυτενές, επίμηκες, δίσειρο, πεπιεσμένο κατά το δίσειρο επίπεδο Στοματικό άνοιγμα τοξοειδής σχισμή στη βάση του τελευταίου θαλάμου Φάση νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο

59

60 ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΙΚΟ ΑΔΙΑΤΡΗΤΟ ΚΕΛΥΦΟΣ ΥΠΟΤΑΞΗ Miliolina Οικογένεια Peneroplidae Γένος Peneroplis Κέλυφος ασβεστολιθικό αδιάτρητο, πεπιεσμένο, επίπεδο, ριπιδοειδές. Κατά το αρχικό στάδιο οι θάλαμοι περιελίσσονται επιπεδοσπειροειδώς δώ και κατόπιν τοποθετούνται χωρίς περιέλιξη. Στοματικό άνοιγμα σειρά πόρων στη μετωπική επιφάνεια του τελευταίου θαλάμου Διακόσμηση: γραμμώσεις, κάθετες στις γραμμές ραφών Φάση νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο

61

62 ΥΠΟΤΑΞΗ Miliolina Οικογένεια Miliolidae Γένος Quinqueloculina Κέλυφος ασβεστολιθικό πορσελανώδες, αγαθιστεγές. Οι θάλαμοι είναι περιελιγμένοι σε 5 επίπεδα που σχηματίζουν 72º. Οι διαδοχικοί θάλαμοι ελίσσονται σε πέντε επίπεδα που σχηματίζουν γωνία 144º. Εξωτερικά φαίνονται 5 θάλαμοι. Στοματικό άνοιγμα τελικό, κυκλικό, με απλό ή διφυή οδόντα. Φά ή β θ ό Φάση νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο.

63

64 ΚΕΛΥΦΟΣ ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΙΚΟ ΔΙΑΤΡΗΤΟ ΥΠΟΤΑΞΗ Rotaliina Οικογένεια Bolivinitidae i itid Γένος Bolivina Κέλυφος επίμηκες, πεπιεσμένο, ευθυτενές, πολυθάλαμο, δίσειρο. Τοίχωμα ασβεστολιθικό διάτρητο. Στοματικό άνοιγμα βασικό, σε σχήμα κόμματος, στην προσοψη του τελευταίου θαλάμου. Φάση νηρητική, βενθονικό τρηματοφόρο ρ

65

66 ΥΠΟΤΑΞΗ Rotaliina Οικογένεια Buliminidae Γένος Bulimina Κέλυφος επίμηκες, ευθυτενές, πολυθάλαμο, με θαλάμους σφαιρικούς και παχείς, τρίσειρο. Τοίχωμα ασβεστολιθικό διάτρητο. Εξωτερικά λείο ή διακοσμείται από άκανθες, ραβδώσεις κλπ. Στοματικό άνοιγμα βασικό, σε σχήμα κόμματος, με εσωτερική οδοντική πλάκα. Γραμμές ραφών πεπιεσμένες. Φά ή β θ ό Φάση νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο.

67

68 ΥΠΟΤΑΞΗ Rotaliina Οικογένεια Cibicididae Γένος Hyalinea Κέλυφος ελεύθερο, ελαφρά τροχοσπειροειδές, έως σχεδόν επιπεδοσπειροειδές (ανειλιγμένο). Περιφέρεια του κελύφους γωνιώδης με πλατειά αδιάτρητη τρόπιδα. Γραμμές ραφών κυρτές, παχιές, ανυψωμένες. Στοματικό άνοιγμα ενδοπεριθωριακό τόξο με λεπτό χείλος, εκτείνεται και στις δύο όψεις του κελύφους. Φάση Νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο. Στρωματογραφική Εξάπλωση: ρ μ γρ φ ή ξ η Πλειστόκαινο-σήμερα (βιοστρωματογραφικός δείκτης Hyalinea balthica).

69

70 ΥΠΟΤΑΞΗ Rotaliina Οικογένεια Elphidiidae Γένος Elphidium Κέλυφος ελεύθερο, αμφιπλευροσυμμετρικό, επιπεδοσπειροειδές, ενειλιγμένο. Γραμμές ραφών συνήθως ανυψωμένες. Χαρακτηριστικό γνώρισμα: οι γραμμές ραφών συνδέονται επιφανειακά με ασβεστολιθικές γέφυρες. Στοματικό άνοιγμα απλό ή σειρά πόρων στη βάση του τελευταίου θαλάμου. Διακόσμηση τρόπιδα στην περιφέρεια του κελύφους. Φάση Νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο, προσαρμόζεται και σε υφάλμυρα και λιμναία νερά.

71

72 ΥΠΟΤΑΞΗ Rotaliina Οικογένεια Cibicididae Γένος Cibicides Κέλυφος προσκολλημένο με τη ραχιαία όψη, τροχοσπειροειδές. Ραχιαία όψη ανειλιγμένη, επίπεδη έως κοίλη. Κοιλιακή όψη ενειλιγμένη, κυρτή. Περιφέρεια του κελύφους γωνιώδης με αδιάτρητη τρόπιδα Στοματικό άνοιγμα λεπτή σχισμή στη βάση του τελευταίου θαλάμου,, ενδοπεριθωριακό, ρ, εκτείνεται από την ομφαλική όψη διά της περιφέρειας έως τη ραχιαία. Φάση Νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο.

73

74 ΥΠΟΤΑΞΗ Roitaliina Οικογένεια Rotaliidae Γένος Ammonia Κέλυφος ελεύθερο, αμφίκυρτο, τροχοσπειροειδές Γραμμές ραφών πεπιεσμένες, καμπύλες Ομφαλός με σχισμές και πώμα ή κομβίο Στοματικό Άνοιγμα σχισμή στη βάση του τελευταίου θαλάμου Φάση Νηριτική, βενθονικό τρηματοφόρο, προσαρμόζεται και σε υφάλμυρα νερά

75 Σχηματικό διάγραμμα του Ammonia beccarii (LINNE). Ο τελικός θάλαμος και τμήμα του προτελευταίου Σχηματικό διάγραμμα του Ammonia beccarii (LINNE). Ο τελικός θάλαμος και τμήμα του προτελευταίου θαλάμου έχουν μετακινηθεί και έτσι φαίνεται η ομφαλική πλάκα, η μετέωρη ενδιαμεσοθαλαμοειδής οπή και το άνοιγμα μεταξύ της θαλαμικής θυρίδας και της διαφραγματικής σχισμής.

76 Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Abu-Zied, R.H., Rohling, E., Jorissen, F.J., Fontanier, C., Casford, J.S.L., Cooke, S., Benthic foraminiferal response to changes in bottom-water oxygenation and organic carbon flux in the eastern Mediterranean during LGM to Recent times. Mar. Micropaleontol. 67, Alve, E. (1991) Foraminifera, climatic change, and pollution: a study of Late Holocene sediments in Drammensfjord, Southeast Norway. The Holocene, 1( 3 ), Ballent, S.C., Carignano, A.P., Morphological abnormalities in Late Cretaceous and early Paleocene foraminifer tests (northern Patagonia, Argentina). Marine Micropaleontology, 67, Blanc-Vernet, L., Contribution à l étude des foraminifères de Méditerranée. Recueil des Travaux de la Station Marine d Endoume, 48: Fontanier, C., Jorissen, F.J., Licari, L., Alexandre, A., Anschutz, P., Carbonel, P., Live benthic foraminiferal faunas from the Bay of Biscay: faunal density, composition, and microhabitats. Deep-Sea Res., Part 1, Oceanogr. Res. Pap. 49 (4), Geslin, E., Debenay, J.P., Duleba, W., Bonetti, C., Morphological abnormalities of foraminiferal tests in Brazilian environments: a comparison between polluted and non-polluted areas. Marine Micropaleontology, 45: Hallock, P., Diversification in algal symbiont-bearing foraminifera: a response to oligotrophy. Revue de Paléobiologie, Volume special, 2: Hottinger, L., Halicz, E., Reiss, Z., Recent foraminiferida from the Gulf of Aqaba, Red Sea. Ljubljana: Slovenska Akademija Znanosti in Umetnosti, 179 pp. Langer, M.R., Epiphytic foraminifera. Marine Micropaleontology, 20: Langer, g M.R., Hottinger, L., Biogeography g of selected "larger" foraminifera, Micropaleontology, Supplement, 46: Murray, J.W., Ecology and Applications of Benthic Foraminifera. Cambridge University Press, Cambridge. Kuhnt, T., Schmiedl, G., Ehrmann,W.,Hamann, Y.,Hemleben, C., Deep-sea ecosystem variability of the Aegean Seaduring thepast 22kyr as revealedby Benthic Foraminifera. Mar. Micropaleontol. 64, Triantaphyllou, M.V., Koukousioura, O., Dimiza, M.D., The presence of Indo-Pacific symbiont-bearing foraminifer Amphistegina lobifera in Greek coastal ecosystems (Aegean Sea, Eastern Mediterranean). Mediterranean Marine Science, 10/2: Triantaphyllou, M.V., Tsourou, T., Koukousioura, O., Dermitzakis, M.D., Foraminiferal and ostracod ecological patterns in coastal environments of SE Andros Island (Middle Agean Sea, Greece). Revue de Micropaléontologie, 48: Triantaphyllou, M.V., Ziveri, P., Gogou, A., Marino, G., Lykousis, V., Bouloubassi, I., Emeis, K.C., Kouli, K., Dimiza, M., Rosell- Mele, A., Papanikolaou, M., Katsouras G., Nunez, N., Late Glacial-Holocene climate variability at the south-eastern margin of the Aegean Sea. Marine Geology 266(1-4), Sen Gupta, B.K., (Ed.), Modern Foraminifera. Kluwer Academic Publishers, Great Britain, 371 pp.

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Ανάλυση πλαγκτονικών τρηματοφόρων και μελέτη παλαιοωκεανογραφικών συνθηκών στο Λιβυκό πέλαγος.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Ανάλυση πλαγκτονικών τρηματοφόρων και μελέτη παλαιοωκεανογραφικών συνθηκών στο Λιβυκό πέλαγος. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΗΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ανάλυση πλαγκτονικών τρηματοφόρων και μελέτη παλαιοωκεανογραφικών συνθηκών στο Λιβυκό πέλαγος.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογική και στρωματογραφική μελέτη του Μεγανησίου, Ιόνια νησιά

Γεωλογική και στρωματογραφική μελέτη του Μεγανησίου, Ιόνια νησιά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ 2013 Γεωλογική και στρωματογραφική μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία»

Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ» Κατεύθυνση:«Τεχνικής Γεωλογία και Περιβαλλοντική Υδρογεωλογία» Βασικά εργαλεία Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας Επικ. Καθηγ. Μαρίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο 2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο Απολιθώματα πολλά και σε όλο το γεωλογικό χρόνο Οικοσυστήματα Μέγεθος Διάρκεια ζωής Θηρευτές χρήσεις από τον άνθρωπο κόσμηματα τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠΡΟΠΗΛΟΥ S1 ΣΤΗ ΒΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟ: ENΔΕΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΙΚΟΥ ΝΑΝΝΟΠΛΑΓΚΤΟΥ

ΠΑΛΑΙΟΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠΡΟΠΗΛΟΥ S1 ΣΤΗ ΒΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟ: ENΔΕΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΙΚΟΥ ΝΑΝΝΟΠΛΑΓΚΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΑΠΡΟΠΗΛΟΥ S1 ΣΤΗ ΒΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟ: ENΔΕΙΞΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΟΛΙΘΙΚΟΥ ΝΑΝΝΟΠΛΑΓΚΤΟΥ Αθανασίου M. 1, Τριανταφύλλου Μ.Β. 1, Δήμιζα M.Δ. 1, Γώγου

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Τσιγκράδο, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Τσιγκράδο, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη

Διαβάστε περισσότερα

«Αποτύπωση των παλαιοωκεανογραφικών συνθηκών στην Μεσόγειο Θάλασσα τα τελευταία 18 ka με χρήση Γ.Σ.Π». ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

«Αποτύπωση των παλαιοωκεανογραφικών συνθηκών στην Μεσόγειο Θάλασσα τα τελευταία 18 ka με χρήση Γ.Σ.Π». ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «Αποτύπωση των παλαιοωκεανογραφικών συνθηκών στην Μεσόγειο Θάλασσα τα τελευταία 18 ka με χρήση Γ.Σ.Π». ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΜΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΡΙΛΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου «γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» έδαφος (soil) είναι ένα φυσικό σύνολο ορυκτών κόκκων που μπορούν να διαχωριστούν με απλές μηχανικές μεθόδους (π.χ. ανακίνηση μέσα στο νερό) όλα τα υπόλοιπα φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ. 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες :

Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ. 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες : 50 Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες : α) Δεκάποδα (αστακοί, γαρίδες, καβούρια) β) Θυσσανόποδα (καρκινοειδή που ζούνε προσκολλημένα σε σκληρές επιφάνειες του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1-4 Ιουνίου 2010 Πρόγραμμα - Δρομολόγιο Σύνταξη Επιμέλεια: Καθηγητής Μιχ. Σταματάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη των πρωτευόντων

Εξέλιξη των πρωτευόντων Π. Πάσχου Εξέλιξη των πρωτευόντων Η ιστορία των σπονδυλωτών στη γη διαιρείται σε τρεις εποχές (αιώνες) -Παλαιοζωικό η εποχή της αρχαίας ζωής µε ψάρια, αµφίβια και πρωτόγονα ερπετά -Μεσοζωικό ενδιάµεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Ο Ελλαδικός χώρος µε την ευρεία γεωγραφική έννοια του όρου, έχει µια σύνθετη γεωλογικοτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ

ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΟΙΧΟΥ TROMBE & ΤΟΙΧΟΥ ΜΑΖΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΩΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΡΜΑΡΟ Α1) ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΗΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΟΥ Ο ηλιακός τοίχος Trombe και ο ηλιακός τοίχος μάζας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σημασία της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας

Σημασία της Θαλάσσιας Βιοποικιλότητας H Βιοποικιλότητα (ή Βιολογική Ποικιλότητα) μας δίνει το μέτρο της ποικιλίας των φυτικών και ζωικών ειδών και είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς εξελικτικής διαδικασίας. Εξέλιξη είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος Καθηγητής «Η Ιχθυοπανίδα των λιμνοθαλασσών» Στις λιμνοθάλασσες

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΔΥΟ (2)

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΔΥΟ (2) AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΔΥΟ (2) ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ: 1. Απεικόνιση του θέματος στον καθορισμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Κατάλογος Προϊόντων / Σκοπός και Δομή Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου

Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου Περιβαλλοντική Διαχείριση Εκβολών & Παράκτιας Ζώνης π. Νέστου Γ. Συλαίος 1, Ν. Καμίδης 1,2, & Β. Τσιχριντζής 1 1 Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής & Τεχνολογίας, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόχειρες Σημειώσεις

Πρόχειρες Σημειώσεις Πρόχειρες Σημειώσεις ΛΕΠΤΟΤΟΙΧΑ ΔΟΧΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ Τα λεπτότοιχα δοχεία πίεσης μπορεί να είναι κυλινδρικά, σφαιρικά ή κωνικά και υπόκεινται σε εσωτερική ή εξωτερική πίεση από αέριο ή υγρό. Θα ασχοληθούμε μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ 1. Κυριότερες ιδιότητες της αργίλου 2. Ποια είναι τα ποιο κοινά ορυκτά της αργίλου. Ποιο θεωρείτε σημαντικότερο. 3. Κατατάξτε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Αλοπηγική Τεχνολογία- Οικοσύστημα Αλυκών

Αλοπηγική Τεχνολογία- Οικοσύστημα Αλυκών ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Αλοπηγική Τεχνολογία- Οικοσύστημα Αλυκών Νικόλαος Α. Κοροβέσης

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ

INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ -6 Τίτλος: ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ NATURA ΚΩΔΙΚΟΣ: Ι31112 Εταίρος 3: ΤΕΙ Μεσολογγίου Τίτλος: ΤΕΙ Μεσολογγίου ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ. 2.2 Τύποι καλουπιών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ. 2.2 Τύποι καλουπιών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ Χύτευση καλείται η έκχυση λειωμένου μετάλλου σε τύπους (καλούπια) καταλλήλου σχήματος. Η χύτευση αν και εμφανίστηκε στους προϊστορικούς χρόνους αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

τη-γη Αρχιτεκτονική µε-τη Σαργέντης & Ν. Συµεωνίδης Γ.-Φοίβος Οκτώβριος 2011

τη-γη Αρχιτεκτονική µε-τη Σαργέντης & Ν. Συµεωνίδης Γ.-Φοίβος Οκτώβριος 2011 Αρχιτεκτονική µε-τη τη-γη Κρίση, περιβαλλοντική εκτίµηση και αποτίµηση της τεχνικής µε γαιόσακους Γ.-Φοίβος Σαργέντης & Ν. Συµεωνίδης Οκτώβριος 2011 Περιεχόµενα παρουσίασης Γιατί αρχιτεκτονική µε-τη-γη?

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486.

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51 Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση της δομής και λειτουργίας εγκατάστασης δευτερογενούς επεξεργασίας λυμάτων. 3. Όμως

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 05-03-08-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 05-03-08-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 05-03-08-00 05 Έργα Οδοποιίας 03 Οδοστρώµατα 08 Κατασκευή στρώσης ερείσµατος από µίγµα αδρανών και φυτικής γης 00 - Έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Λιμναία και Θαλάσσια

Υ ΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Λιμναία και Θαλάσσια Προγράμματα ανοικτών Περιβαλλοντικών τάξεων «ΚΑΛΛΙΣΤΩ» 1 Υ ΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Λιμναία και Θαλάσσια ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΤΡΙΚΑΛΙΤΗ ΜΕΤΡΟ 3.6 «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ GIS Τοπάλογλου Χαράλαμπος 1*, Χρόνης Ιώαννης 1, Αγοργιαννιτης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυκτικές Μηχανές 21/10/2012. Υποπλοίαρχος (Μ) Α.Δένδης ΠΝ 1. Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2)

Ψυκτικές Μηχανές 21/10/2012. Υποπλοίαρχος (Μ) Α.Δένδης ΠΝ 1. Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές Εξατμιστές Επανάληψη - Εισαγωγή 1. Ποιός είναι ο σκοπός λειτουργίας του εξατμιστή; 4 3 1 2 Υποπλοίαρχος (Μ) Α.Δένδης Π.Ν. 1 2 Ρόλος Τύποι Εξατμιστών Ψύξης αέρα ( φυσικής εξαναγκασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Κων/νοςΚουκάρας 1, ΝικόλαοςΚαλογεράκης 2 & ΔημήτριοςΡίζος 3 1. ΤμήμαΈρευνας& Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε. 2. Εργαστήριο Βιοχημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΙΝΑΣ Post Doc Researcher, Chemist Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Email: binasbill@iesl.forth.gr Thl. 1269 Crete Center for Quantum Complexity and Nanotechnology

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Οικολογία: είναι η επιστήμη που μελετά το φάσμα των αμοιβαίων σχέσεων μεταξύ των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -OΣΤΑ -ΔΟΝΤΙΑ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΠΥΡΙΤΙΟΥ -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ Nacre (μαργαρο, σεντεφι) 95% Ανοργανη φαση=ανθρακικο

Διαβάστε περισσότερα

Συμπύκνωση των Εδαφών

Συμπύκνωση των Εδαφών Συμπύκνωση των Εδαφών Costas Sachpazis, (M.Sc., Ph.D.) Διάρκεια = 10 λεπτά 1 Τι είναι Συμπύκνωση των Εδαφών? Μια απλή τεχνική βελτίωσης του εδάφους, όπου το έδαφος γίνεται πυκνότερο μέσω κάποιας εξωτερικής

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 09-05-01-00 09 Λιµενικά έργα και Λοιπά Θαλάσσια Έργα 05 Λιθορριπές 01 Πρίσµατα έδρασης έργων βαρύτητας και εξισωτική στρώση

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα νερού στις Υδατοκαλλιέργειες Μέρος 1 ο

Ποιότητα νερού στις Υδατοκαλλιέργειες Μέρος 1 ο Ποιότητα νερού στις Υδατοκαλλιέργειες Μέρος 1 ο By Leonard Lovshin and Lucas Manomaitis Department of Fisheries and Allied Aquacultures Auburn University, Alabama, 36849 USA (adapted to Greek for teaching

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Χ ΤΥΠΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΟΥΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ Ή ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ 1000 ΤΟΝΩΝ Ή ΑΝΩ 1

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Χ ΤΥΠΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΟΥΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ Ή ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ 1000 ΤΟΝΩΝ Ή ΑΝΩ 1 30.12.2006 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 396/363 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Χ ΓΙΑ ΟΥΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΙ Ή ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ 1000 ΤΟΝΩΝ Ή ΑΝΩ 1 Στο ποσοτικό επίπεδο του παρόντος Παραρτήματος, ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους. Ηθολογικές Μορφολογικές Φυσιολογικές Αποκρίσεις. Προσαρμογές

Οι οργανισμοί προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους. Ηθολογικές Μορφολογικές Φυσιολογικές Αποκρίσεις. Προσαρμογές Οι οργανισμοί προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους Ηθολογικές Μορφολογικές Φυσιολογικές Αποκρίσεις Προσαρμογές Οι οργανισμοί διαφοροποιούν το περιβάλλον τους Παραδείγματα προσαρμογών Αποκρίσεις των τωνοργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης Protofill Το Protofill είναι φώτο-πολυμεριζόμενη μίκρο-υβριδική σύνθετη ρητίνη γενικής χρήσης για αποκαταστάσεις στην πρόσθια και την οπίσθια περιοχή του φραγμού. Η εύπλαστη σύσταση του υλικού και η μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΧΘΥΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Ε. ΠΑΠΟΥΤΣΟΓΛΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΙ ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΧΘΥΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Ε. ΠΑΠΟΥΤΣΟΓΛΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΑΙ ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΧΘΥΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Ε. ΠΑΠΟΥΤΣΟΓΛΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΗΡΜΟΣΜΕΝΗΣ Υ ΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ ΙΧΘΥΩΝ ΚΑΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΠΟΣΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοι ρυθμοι ιζηματογενεσης στον Β. Ευβοϊκο και στον Κολπο των Αλκυονιδων. Συγκριση με τη μεθοδο του Pb-210.

Ενεργοι ρυθμοι ιζηματογενεσης στον Β. Ευβοϊκο και στον Κολπο των Αλκυονιδων. Συγκριση με τη μεθοδο του Pb-210. 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 831 Ενεργοι ρυθμοι ιζηματογενεσης στον Β. Ευβοϊκο και στον Κολπο των Αλκυονιδων. Συγκριση με τη μεθοδο του Pb-2. Ε. Καμπέρη και Δ. Σακελλαρίου Ελληνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 10. Εφαρμογές Τεχνικής Γεωλογίας Διδάσκων: Μπελόκας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση μέθοδων υπόγειας εκμετάλλευσης

Σύγκριση μέθοδων υπόγειας εκμετάλλευσης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Σύγκριση μέθοδων υπόγειας εκμετάλλευσης Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Μέθοδοι Υπόγειας Εκμετάλλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 Αθήνα, 20/5/2013 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ

ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ Το ΥΠΕΚΑ αναλαμβάνει συντονισμένες πρωτοβουλίες ώστε να αξιοποιηθεί σωστά και υπεύθυνα το γεωθερμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ? ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Υδροαπορρόφηση ονομάζουμε την αποθήκευση μορίων νερού μέσα σε ένα υλικό. Η ικανότητα ενός υλικού να αποθηκεύει νερό καθορίζεται κύρια από τη γεωμετρία των πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα To μικροφύκος Σπειρουλίνα (Αρθροσπείρα) : Ένα «πράσινο εργοστάσιο» παραγωγής πολύτιμων ουσιών με δυνητικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και

Διαβάστε περισσότερα