ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΠΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΜΕ ΕΞΑΣΘΕΝΕΣ ΧΡΩΜΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΟΥΣΙΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΠΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΜΕ ΕΞΑΣΘΕΝΕΣ ΧΡΩΜΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΟΥΣΙΕΣ"

Transcript

1 ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΠΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΜΕ ΕΞΑΣΘΕΝΕΣ ΧΡΩΜΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Δ. ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Δικηγόρος, πρόεδρος ΔΣ του ΣΔΑΠΠΕ ΚΥΜΗΣ Χαλκίδα, Φεβρουάριος 2010

2

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή Ιστορικό Γεωγραφία Η περιοχή Τα ύδατα της περιοχής Το πρόβλημα Οι διαστάσεις του Είδη ρύπανσης και η επικινδυνότητα τους Ρυπαντικές ουσίες Το εξασθενές χρώμιο (Cr VI ή Cr 6). Επιδράσεις και τοξικολογικά δεδομένα Οι αιτίες Ως προς το Cr 6 και τα άλλα βαρέα μέταλλα Ο ρόλος της μεταλλευτικής εταιρίας ΛΑΡΚΟ (για τα βαρέα μέταλλα και άλλα είδη ρύπανσης) Ο ρόλος άλλων βιομηχανιών και η μεταφερόμενη ρύπανση Ως προς τα νιτρικά και τους άλλους ρύπους Τα αποτελέσματα Για την υγεία των κατοίκων Για την οικονομία Γεωργική παραγωγή Υπόλοιποι οικονομικοί κλάδοι Το ρυθμιστικό πλαίσιο Έλεγχοι στο νερό Μία προσέγγιση στο νομικό πλαίσιο Η αντιμετώπισή του προβλήματος Πολιτικές μέχρι τώρα Δημόσιες Αυτοδιοικητικές Από τους πολίτες ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 1 2/23/2010

4 8. Η λύση Γενικά Μέτρα Άμεσα Μέτρα Μεσοπρόθεσμα Μέτρα Οργανωτικά Μέτρα Συμπεράσματα Βιβλιογραφία και Δικτυογραφία ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 2 2/23/2010

5 Ρύπανση των Υδάτων της Μεσσαπίας της Εύβοιας με εξασθενές χρώμιο και άλλες ουσίες Περίληψη Η Μεσσαπία καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της βορειοκεντρικής Εύβοιας. Είναι περιοχή κυρίως αγροτική, με περίπου κατοίκους, αρκετά πλούσια σε υδατικά αποθέματα, μεγάλη δασοκάλυψη στα ορεινά και πλουσιότατο μεταλλευτικά υπέδαφος. Στην περιοχή δραστηριοποιείται από το 1969 η μεταλλευτική εταιρεία ΛΑΡΚΟ, εξορύσσοντας σιδηρονικέλιο με την τεχνική των ανοιχτών ορυχείων. To υδατικό διαμέρισμα της περιοχής φέρει τον κωδικό Από υδρολογικές μελέτες του Υπουργείου Ανάπτυξης και από άλλες πηγές έχει από δεκαετίας τουλάχιστον τεκμηριωθεί εκτεταμένη οργανική ρύπανση στην περιοχή. Η ρύπανση αυτή οφείλεται σε λανθασμένες μεθόδους γεωργικής παραγωγής (κατάχρηση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων) και στα απόβλητα επιχειρήσεων παραγωγής κρέατος. Από στοιχεία που αποκαλύφθηκαν το 2009 προέκυψε εκτεταμένη ρύπανση του υπόγειου υδροφορέα από βαρέα μέταλλα και κυρίως εξασθενές χρώμιο (Cr 6). Το πρόβλημα έχει αναχθεί σε μία δεύτερη περίπτωση Ασωπού. Φαίνεται ότι συνδέεται με την υπόθεση του Ασωπού λόγω ενός λαθρεμπορίου ρύπων που από τις βιομηχανίες του Ασωπού καταλήγουν σε δασικές εκτάσεις, πλαϊνά δρόμων και ορυχεία της ΛΑΡΚΟ στην Μεσσαπία. Ως δεύτερη αιτία έχει θεωρηθεί το φαινόμενο της όξινης απορροής εντός των ανοιχτών ορυχείων της ΛΑΡΚΟ. Το Cr 6 είναι ουσία πολύ επικίνδυνη. Δεν έχει καθορισθεί ανώτατο επιτρεπτό ποσοστό ανίχνευσής του στο πόσιμο νερό γιατί κανονικά σε αυτό πρέπει να είναι μη ανιχνεύσιμο. Η πρωτοβάθμια τοπική αυτοδιοίκηση και η Ν.Α. Ευβοίας έχουν αρνηθεί μέχρι σήμερα την ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Το ίδιο και τα αρμόδια κρατικά όργανα. Πίεση και πρωτοβουλίες υπάρχουν μόνο από ενδιαφερόμενους πολίτες και τοπικές ΜΚΟ. Το πρόβλημα χρήζει άμεσης και ουσιαστικής αντιμετώπισής. Τα πρώτα μέτρα από την πολιτεία ανακοινώθηκαν τον Φεβρουαρίου Λέξεις Κλειδιά: ρύπανση των υδάτων, Μεσσαπία, εξασθενές χρώμιο, αιτίες, αντιμετώπιση..σουφλερησ Σελίδα 3 2/23/2010

6 ..ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 4 2/23/2010

7 Εισαγωγή Το πρόβληµα της ρύπανσης των υδάτων, υπέργειων και υπόγειων καθώς και των θαλασσών του πλανήτη, είναι ένα από τα µεγάλα περιβαλλοντικά προβλήµατα πλανητικής κλίµακας, Το πρόβληµα δεν είναι µακρινό για κανέναν πλέον κάτοικο του πλανήτη. Είναι ιδιαίτερα σοβαρό για κοινωνίες και οικονοµίες βιοµηχανικές, αγροτικές (µε χρήση των σύγχρονων µεθόδων της χηµικής λίπανσης και φυτοπροστασίας και της µονοκαλλιέργειας) καθώς και όπου υπάρχουν µεγάλα αστικά σύνολα. Στην Ελλάδα το πρόβληµα έχει πάρει µεγάλες διαστάσεις τα τελευταία έτη. Το µεταπολεµικό µοντέλο ανάπτυξης της χώρας δεν έχει σεβασθεί ούτε τους φυσικούς πόρους, ούτε την φέρουσα ικανότητα του κάθε τόπου και των οικοσυστηµάτων, ούτε έχει προβλέψεις ικανοποιητικές για τα αναγκαία παραπροϊόντα της ανάπτυξης. Έτσι στην σηµερινή Ελλάδα λειτουργούν ακόµη περισσότεροι από 1000 ΧΑ Α, πολλά αστικά συγκροτήµατα δεν έχουν αποχετευτικό δίκτυο και βιολογικούς καθαρισµούς, η γεωργία κάνει κατάχρηση λιπασµάτων και φυτοφαρµάκων και η βιοµηχανία λειτουργεί τόσο ανεξέλεγκτα που είναι άγνωστο το που καταλήγουν τόνοι επικίνδυνων χηµικών ουσιών που παράγονται κατ έτος. Εκ των σοβαρότερων συνεπειών των προηγουµένων είναι η εκτεταµένη ρύπανση των υδάτων σε πολλές περιοχές της χώρας. Από το 2007 και µετά το ενδιαφέρον του κόσµου συγκεντρώνει η υπόθεση του ποταµού Ασωπού, που µοιάζει να είναι η κορωνίδα αυτού του είδους υποθέσεων. Ο Ασωπός ευρισκόµενος σε µια περιοχή µε εντονότατη βιοµηχανική ανάπτυξη, αυτή των Οινοφύτων, λειτουργεί µε απόφαση της πολιτείας από το 1969 ως οχετός λυµάτων. Σήµερα πλέον είναι το βαρύτερα µολυσµένο ελληνικό ποτάµι. Ταυτόχρονα έχει µολυνθεί και ο υδροφόρος ορίζοντας της περιοχής που βρίσκεται ο ποταµός. Ανάµεσα στις επικίνδυνες ουσίες που µολύνουν τα νερά της περιοχής του Ασωπού έχει βρεθεί και το εξασθενές χρώµιο Cr (VI) ή Cr 6, ουσία που θεωρείται τόσο επικίνδυνη που κανονικά δεν πρέπει να ανιχνεύεται καθόλου στο νερό που προορίζεται για ανθρώπινη χρήση ή για την γεωργία. Και ενώ η ελληνική κοινωνία άρχισε να µαθαίνει όλα τα σχετικά µε το εξασθενές χρώµιο και µέσα από αγώνες και φωνές πίστευε ότι γίνονταν προσπάθειες για την λύση του προβλήµατος αυτού (που αφορά την ζωή ενός πληθυσµού πλέον των ανθρώπων) ξαφνικά µια νέα ανάλογη περίπτωση άρχισε να παρουσιάζεται. Στη γειτονική Εύβοια, στην περιοχή της Μεσσαπίας, λίγα χιλιόµετρα µακριά από την πρωτεύουσα του νησιού, την Χαλκίδα, είχε ανιχνευθεί σε πολλά δείγµατα νερού εξασθενές χρώµιο. Στην πορεία των πραγµάτων άρχισε να γίνεται αντιληπτό ότι τα νερά της περιοχής της Μεσσαπίας είναι από τα πιο ρυπασµένα της Ελλάδας. Με ένα κράµα βαρέων µετάλλων, νιτρικών κ.α. ουσιών. Η Μεσσαπία έχει αναχθεί πλέον στο άλλο άκρο του διπόλου των περιπτώσεων κορυφαίας τοξικής ρύπανσης υδάτων της ελληνικής επικράτειας. Οι παράµετροι και τα στοιχεία που συγκροτούν αυτό το πρόβληµα καθώς και οι τρόποι αντιµετώπισης του και λύσης του θα αποτελέσουν το αντικείµενο των εποµένων. Έµφαση θα δοθεί στην επικινδυνότητα του σηµαντικότερου ρυπαντή, του εξασθενούς χρωµίου...σουφλερησ Σελίδα 5 2/23/2010

8 ..ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 6 2/23/2010

9 1. Ιστορικό Το καλοκαίρι του 2009 παρουσιάστηκε ξαφνικά µία δυσάρεστη πληροφορία για τους κατοίκους µιας µεγάλης περιοχής της Εύβοιας, του δήµου Μεσσαπίων, που καταλαµβάνει µεγάλο µέρος της κεντρικής περιοχής του νησιού. Σύµφωνα µε ένα δηµοσίευµα της εφηµερίδας «EΘΝΟΣ» της 27/6/2009, µετά από αναλύσεις του Tµήµατος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστηµίου Aθηνών, είχε ανιχνευθεί εξασθενές χρώµιο, το οποίο είναι µια πολύ επικίνδυνη ουσία (καρκινογόνος, µεταλλαξιογόνος κα). Σύµφωνα µε την εφηµερίδα το πρόβληµα είχε πάρει δραµατικές διαστάσεις, αφού η ποσότητα της τοξικής ουσίας σε κάποια δείγµατα νερού, που είχαν ληφθεί από ιδιωτικές γεωτρήσεις του ήµου Mεσσαπίων και της Nέας Aρτάκης (συνολικά από 14 σηµεία, βλ. εικ. 1) ήταν υπερβολικά υψηλή. Aκόµη και το ολικό χρώµιο ξεπερνούσε κατά πολύ το όριο που προβλέπει η ισχύουσα νοµοθεσία (50 µg/l). εικ. 1. Από το δηµοσίευµα του ΕΘΝΟΥΣ της 27/6/2009 (http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11424&subid=11&pubid= &imgid= ) Στην περιοχή του ήµου Μεσσαπίας κατοικούν περί τους ανθρώπους. Οι κάτοικοι της περιοχής υδρεύονται από το δίκτυο της επιχείρησης ύδρευσης του δήµου Μεσσαπίων. Σε δείγµατα νερού του δικτύου πραγµατοποιήθηκαν µετρήσεις από το Γεωλογικό-Υδρολογικό Τµήµα του Πανεπιστηµίου Αθηνών (την ) και από το Ινστιτούτο Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ, την ). Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα ανιχνεύθηκαν επικίνδυνα για την υγεία του ανθρώπου..σουφλερησ Σελίδα 7 2/23/2010

10 βαρέα µέταλλα. Συγκεκριµένα, ανιχνεύθηκαν συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωµίου που ξεπερνούσαν τα 60 µg/1 καθώς και συγκεντρώσεις νικελίου που ξεπερνούσαν τα 30 µg/1. Οι πληροφορίες όµως αυτές στην αρχή δεν ήταν προσιτές στο κοινό. Μετά το δηµοσίευµα της εφηµερίδας ΕΘΝΟΥΣ άρχισε να παρατηρείται µία κινητικότητα για το θέµα. Έγιναν κάποιες διερευνητικές επισκέψεις στην περιοχή από µέλη περιβαλλοντικών οµάδων και κινήσεων πολιτών. Οι τοπικοί περιβαλλοντικοί σύλλογοι είχαν γνώση του θέµατος και προσπαθούσαν να το προωθήσουν στην κοινή γνώµη και να πιέσουν τις τοπικές αρχές για εξεύρεση λύσης. Με την σύµπραξη ενός άτυπου ευβοϊκού περιβαλλοντικού δικτύου έγιναν κάποιες δηµόσιες συγκεντρώσεις για την ενηµέρωση του κόσµου και την ευαισθητοποίησή του µπροστά στο µεγάλο πρόβληµα που αντιµετώπιζε. Σε αυτές τις προσπάθειες ζητήθηκε η βοήθεια ανθρώπων από την περιοχή του Ασωπού-Οινοφύτων που είχαν µεγάλη εµπειρία στο θέµα. Η βοήθεια τους υπήρξε άµεση, ισχυρή και ουσιαστική. Έτσι άρχισαν ταυτόχρονα δύο πράγµατα να συµβαίνουν. Από τη µια µεριά ο τοπικός πληθυσµός άρχισε να ενηµερώνεται ουσιαστικά για το πρόβληµα. Και από την άλλη µεριά άρχισε να ασκείται πίεση στην τοπική κα ΝΑ αυτοδιοίκηση για αντιµετώπιση του προβλήµατος. Τόσο ο ήµος Μεσσαπίων όσο και η ΝΑ Ευβοίας θέλησαν να παραβλέψουν το πρόβληµα. Ισχυρίστηκαν ανυπαρξία του και στην συνέχεια άγνοια του. Ακολούθησαν στάση παρελκυστική και συνεχώς έκαναν προσπάθειες υποβάθµισής του και εάν ήταν δυνατό και ανεπίλυτης υπέρβασής του. Τα πράγµατα όµως αναπτύσσουν την δική τους δυναµική. Μετά το φθινόπωρο του 2009 κανείς δεν µπορούσε να ισχυρισθεί ότι δεν υπάρχει πρόβληµα εξασθενούς χρωµίου στα ύδατα της Μεσσαπίας. Οι όποιες ενέργειες και πράξεις έχουν γίνει µέχρι σήµερα είναι πρώτα και κύρια καρπός της δράσης των τοπικών ΜΚΟ, λίγων ενδιαφεροµένων πολιτών και κατ ελάχιστον κάποιων οργάνων της ΝΑ αυτοδιοικήσεως (τµήµα Περιβάλλοντος). Μετά τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου 2009 και την δηµιουργία του ΥΠΕΚΑ ως υπουργείου περιβάλλοντος (σε αντικατάσταση του ΥΠΕΧΩ Ε) δηµιουργήθηκε η εντύπωση ότι και αυτό το περιβαλλοντικό πρόβληµα θα δροµολογηθεί στο δρόµο της λύσης του. Μέχρι και σήµερα το πρόβληµα υφίσταται σε όλη του την διάσταση. Εκ µέρους της πολιτείας έχουν δοθεί πλέον υποσχέσεις για την αντιµετώπιση του και έχουν ανακοινωθεί µέτρα (καλύτερα θα ήταν να γίνεται λόγος για προσχέδια µέτρων ) για την αντιµετώπισή του. 2. Γεωγραφία 2.1 Η περιοχή Ο ήµος Μεσσαπίων (πρωτεύουσα τα Ψαχνά, βλ. χάρτης 1) βρίσκεται στο κεντρικό τµήµα της Εύβοιας και αποτελεί το µεγαλύτερο σε έκταση δήµο της, καταλαµβάνοντας το 12,2% της συνολικής έκτασής της. Είναι στρέµµατα, απαρτίζεται από 13 τοπικά διαµερίσµατα και 18 οικισµούς. Στο µέσο περίπου του ήµου, απλώνεται η εύφορη Μεσσαπία πεδιάδα, η οποία διασχίζεται από τον ποταµό Μεσσάπιο, ενώ σηµαντικό µέρος της έκτασής του καταλαµβάνει η καταπράσινη..σουφλερησ Σελίδα 8 2/23/2010

11 οροσειρά της ίρφης µε το όρος "Πυξαριά". Το ποτάµι χωρίζει τη πεδιάδα σε δύο ίσα µέρη και χύνεται στον Βόρειο Ευβοϊκό στα Βρυσάκια, κοντά στην Παραλία Πολιτικών. Χάρτης 1. Της περιοχής της Μεσσαπίας. Φαίνεται η πρωτεύουσα του δήµου, τα Ψαχνά, η πολύ κοντά ευρισκόµενη Χαλκίδα, αλλά και η απέναντι βοιωτική πλευρά µε την περιοχή του Ασωπού Ένα φυσικό πλεονέκτηµα του δήµου είναι ότι βρέχεται από δύο θάλασσες, δυτικά τον Ευβοϊκό κόλπο και Βορειοανατολικά από το Αιγαίο. Η Μεσσαπία πεδιάδα, κατά τους Προϊστορικούς χρόνους, ήταν µια από τις δύο περισσότερο πυκνοκατοικηµένες περιοχές της Εύβοιας. Σύµφωνα µε τον φιλόλογο ηµήτρη Μπαρσάκη, το αρχαιότατο όνοµα "Μεσσάπια" είναι σύνθετο από το επίθετο "µέσ(σ)ος" και την ινδοευρωπαϊκή ρίζα "απ" (=νερό) και σηµαίνει τον τόπο που βρίσκεται ανάµεσα σε νερά ή τον τόπο που έχει στο µέσο του νερά. 2.2 Τα ύδατα της περιοχής Για την Ανατολική Στερεά Ελλάδα και το υδατικό διαµέρισµα της Κεντρικής Εύβοιας, έχει δοθεί ο κωδικός αριθµός Η Κεντρική Εύβοια (κωδικός αριθµός 24), αποτελεί γεωγραφικό διαµέρισµα της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας (κωδικός αριθµός 07) και περιλαµβάνει τους δήµους Χαλκιδαίων, Μεσσαπίων, Ν. Αρτάκης, Ληλαντίων και ιρφύων, ο πληθυσµός των οποίων φτάνει συνολικά τους κατοίκους. Τα υπόγεια νερά της περιοχής αυτής, τα χρόνια ήταν αντικείµενο ειδικής ποιοτικής και ποσοτικής µελέτης, από το κράτος και τις κρατικές υπηρεσίες (ΥΠΕΧΩ Ε και υπουργείο Ανάπτυξης)...ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 9 2/23/2010

12 Η όλη περιοχή, λόγω των υψοµετρικών της διαµορφώσεων, έχει δυο φυσικές απορροές επιφανειακών υδάτων, µία προς τον Ευβοϊκό Κόλπο και µία προς το Αιγαίο Πέλαγος. Οι ποταµοί Μεσσάπιος και Λήλας, καθώς και αρκετοί µικρότεροι χείµαρροι, διαρρέουν την Κεντρική Εύβοια και καταλήγουν, µε µεγάλη κλίση και ύστερα από διαδροµή λίγων χιλιοµέτρων, στο Βόρειο και Νότιο Ευβοϊκό κόλπο. Τα στοιχεία που υπάρχουν (στο Υπουργείο Ανάπτυξης) παρουσιάζουν το υδατικό διαµέρισµα σαν µια υδατική λεκάνη εµβαδού τετρ. χλµ. που δέχεται υψηλές βροχοπτώσεις (966 χιλ. στήλης) και έτσι η Κεντρική Εύβοια θεωρείται µια πλουσιότατη υδατική περιοχή. Από τα νερά «που µπαίνουν» στο υδατικό σύστηµα της περιοχής, ένα 55,5% χάνεται σε εξατµίσεις, ένα 25,8% πηγαίνει στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα εµπλουτίζοντάς τον και µόνο ένα 9,6% απορρέει τελικά στη θάλασσα. Εποµένως: Υπάρχει ένα πλούσιο υδατικό απόθεµα, µε έναν υπόγειο υδατικό φορέα µε πολύ καλό ποσοστό φυσικού εµπλουτισµού του, µιας και µόνο ένα 9% χάνεται µε επιφανειακή απορροή στη θάλασσα. Σύµφωνα µε τις µελέτες του Υπουργείου Ανάπτυξης η περιοχή παρουσιάζει ένα ιδιόµορφο υδρολογικό χαρακτηριστικό. Παρά τις µεγάλες κλίσεις των χειµάρρων και την µικρή απόσταση από την θάλασσα, οι απορροές βρόχινου νερού στη θάλασσα είναι πολύ µικρές ενώ στον υδροφόρο κατεισδύει το 1/4 των βρόχινων υδάτων. Η τοπική αυτή ιδιοµορφία δεν µπορεί να δικαιολογηθεί γιατί δεν υπάρχουν κάποια εµπόδια ή φράγµατα στους χείµαρρους και τα υδρορέµατα, ώστε να προκαλούν λίµνασµα των βρόχινων υδάτων, µε συνέπεια την τόσο αυξηµένη κατείσδυση στον υδροφόρο ορίζοντα.. Το Υπουργείο Ανάπτυξης, στις µελέτες του για τα έργα Ύδρευσης- Αποχέτευσης της περιοχής, έχει διαπιστώσει ότι ο ενιαίος υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας (κωδικός αριθµός 07-24) αξιοποιείται για ύδρευση, άρδευση και άλλες χρήσεις και ως εκ τούτου υπάρχουν πάρα πολλές δηµοτικές, γεωργικές και ιδιωτικές γεωτρήσεις και πηγάδια. Παρ' όλο όµως που σύµφωνα µε τη µελέτη πρόκειται για ένα πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα, παρατηρείται ότι υπάρχει υπερβολική ζήτηση νερού (κυρίως για γεωργική χρήση), και για το λόγο αυτό έχουν υποδειχθεί έργα, όπως η κατασκευή φράγµατος για συγκράτηση επιπλέον βρόχινων υδάτων, καθώς και η ανόρυξη νέων γεωτρήσεων. Τα έργα αυτά έχουν προταθεί να ενταχθούν στο ' Κ.Π.Σ. (Ε.Σ.Π.Α. - Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας). Οι αναπτυχθείσες τοπικές χρήσεις νερού χαρακτηρίζονται υψηλές και υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τις δυνατότητες λήψης υδάτων από τον υπόγειο υδροφορέα. Έτσι για τις µελλοντικές τοπικές ανάγκες, προβλέφθηκε για παραπέρα συγκράτηση βρόχινων υδάτων η κατασκευή ενός φράγµατος, µε σκοπό και τον εµπλουτισµό του υπόγειου υδροφορέα από τα νερά αυτά. Το συγκεκριµένο είναι το φράγµα Ψαχνών στο Ρέµα Μαντάνια. Ακόµη έχουν αναγγελθεί: Βελτίωση, αντικατάσταση και εκσυγχρονισµός του εξωτερικού υδροληπτικού συστήµατος του ήµου Μεσσαπίων, µε διάνοιξη και νέων γεωτρήσεων ύδρευσης, µε υδροµάστευση τοπικών πηγών και µε κατασκευή νέων υδατοδεξαµενών. Στόχος των έργων είναι η κατά 95% κάλυψη των αναγκών από την χρήση των υδάτων του εµπλουτιζόµενου υπόγειου υδροφορέα. Τα σχέδια έργων ύδρευσης - αποχέτευσης στην όλη περιοχή ακολουθούν µία κλασσική αντιµετώπιση και έχουν γίνει παραβλέποντας τα προβλήµατα ρύπανσης που από ετών είναι αποδεδειγµένα. Η τεκµηρίωση των παραπάνω προκύπτει από την ίδια την κρατική µελέτη για τα υδατικά διαθέσιµα της περιοχής (3η φάση µελέτης του ειδικού προγράµµατος του..σουφλερησ Σελίδα 10 2/23/2010

13 υπουργείου Ανάπτυξης «για την ανάπτυξη συστηµάτων και εργαλείων ιαχείρισης Υδατικών Πόρων στις περιοχές της Ελλάδας»). Μελέτη που ακριβώς τώρα «βρίσκεται σε δηµόσια διαβούλευση». Το ότι το πρόγραµµα βρίσκεται στην τρίτη φάση του σηµαίνει ότι οι µελέτες της ποιοτικής και ποσοτικής κατάστασης των υδατικών διαµερισµάτων έχουν πλέον ολοκληρωθεί και µε βάση τα υπάρχοντα στοιχεία γίνεται ο σχεδιασµός έργων διαχείρισής τους». 3. Το πρόβλημα Σήµερα, η περιοχή εµφανίζει σηµαντικότατη υποβάθµιση υδάτων. Υπάρχει τεκµηριωµένη από το παρελθόν υψηλότατη µόλυνση µε νιτρικά και πλέον αποδεικνύεται βαριά, τοξική, επικίνδυνη ρύπανση υπόγειων νερών µε εξασθενές χρώµιο και άλλα βαριά µέταλλα τα οποία περνούν στον ανθρώπινο οργανισµό και δρουν βιοσυσσωρευτικά και καταστρέφουν την υγεία ανθρώπων και ζώων. Επιπλέον οι ρύποι αυτοί υποβαθµίζουν την ποιότητα των παραγόµενων αγροτικών προϊόντων καθιστώντας αυτά επικίνδυνα για τους τελικούς καταναλωτές και ες εκ τούτου και δύσκολα προωθήσιµα στην εγχώρια αγορά, µε συνεπακόλουθο µεγάλη οικονοµική ζηµία των παραγωγών. 3.1 Οι διαστάσεις του Σύµφωνα µε το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), τα δύο από τα τρία πιο ρυπασµένα ποτάµια της Ελλάδας είναι ο Ασωπός στη Βοιωτία και ο Μεσσάπιος στην Εύβοια. Και ενώ ο Ασωπός θεωρείται πλέον η µεγαλύτερη περιβαλλοντική κρίση στην Ελλάδα και θα περιµέναµε η Πολιτεία να έχει προχωρήσει στην επίλυση αυτής της περιβαλλοντικής κρίσης που αφορά την ηµόσια Υγεία, «η τραγωδία του Ασωπού» στην περίπτωση της Μεσσαπίας έχει επαναληφθεί µερικά χιλιόµετρα πιο ανατολικά. Το πρόβληµα της ρύπανσης των υδάτων της περιοχής έχει τρία σκέλη: ρύπανση των επιφανειακών υδάτων, ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και ρύπανση της θάλασσας του Βορείου Ευβοϊκού. Και µπορεί να διακριθεί σε δύο είδη: την ρύπανση από εξασθενές χρώµιο και την ρύπανση από λοιπούς ρυπαντικούς παράγοντες, που στην συγκεκριµένη περίπτωση δεν είναι καθόλου αµελητέοι ή όψιµοι. Απλά σκοπίµως και τεχνηέντως είχαν ξεχασθεί και περιπέσει στην λήθη επί πολλά έτη, τώρα όµως µε αφορµή την ανίχνευση του εξασθενούς χρωµίου στο πόσιµο νερό ήρθαν και αυτοί στο προσκήνιο. Τα επιφανειακά ύδατα της περιοχής φέρουν υψηλά επίπεδα ρυπαντικών φορτίων. Όπως προειπώθηκε ο κύριος και οµώνυµος ποταµός που διαρρέει την περιοχή της Μεσσαπίας είναι ένα από τα πιο µολυσµένα ποτάµια της Ελλάδας, βλ. χάρτης 2 των περιοχών Ασωπίας και Μεσσαπίας όπου φαίνεται η κάκιστη ποιότητα των νερών των δύο ποταµών και η υψηλότατη ρύπανση των πέριξ τους περιοχών (πηγή ΕΛΚΕΘΕ και εφηµερίδα «Ηµερησία»)...ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 11 2/23/2010

14 Χάρτης 2. Των περιοχών Ασωπίας και Μεσσαπίας όπου φαίνεται η κάκιστη ποιότητα των νερών των δύο ποταµών και η υψηλότατη ρύπανση των πέριξ τους περιοχών (http://asopossos.files.wordpress.com/2009/11/mesapia-asopos.jpg) Μετά την αποκάλυψη του προβλήµατος της ύπαρξης εξασθενούς χρωµίου έγιναν και συνεχίζουν να γίνονται αναλύσεις της ποιότητας του νερού. Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα των πιο πρόσφατων αναλύσεων (εφηµερίδα ΤΑ ΝΕΑ, 1/2/2010), σε γεώτρηση του δ. δ. Ψαχνών εντοπίζονται έως και 242 µg/l εξασθενούς χρωµίου, περιεκτικότητα που υπερβαίνει κατά σχεδόν 5 φορές τα όρια που τίθενται για τα πόσιµα ύδατα και µάλιστα για το ολικό χρώµιο. Επιπλέον, από τις µετρήσεις φαίνεται πως µικρές ποσότητες της ουσίας περνούν στα φύλλα και τις ρίζες καλλιεργειών. Από τα 26 δείγµατα νερού που αναλύθηκαν, ένα εµφανίζει περισσότερα από 200 µg/l εξασθενούς χρωµίου, ένα άνω των 100 µg/l και τέσσερα ανάµεσα σε 50 µg/l και 100 µg/l, δηλαδή περίπου 20%- 25% των δειγµάτων βρέθηκε να υπερβαίνει το όριο περιεκτικότητας των 50 µικρογραµµαρίων ολικού χρωµίου ανά λίτρο. Ενδεικτικό της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων στην περιοχή είναι ότι µόνο 3 δείγµατα δεν υπερέβαιναν τα 20 µg/l εξασθενούς χρωµίου...σουφλερησ Σελίδα 12 2/23/2010

15 Σε δείγµα χώµατος που ελήφθη από εγκαταλειµµένο νταµάρι της εταιρίας ΛΑΡΚΟ και αναλύθηκε απ' το Πανεπιστήµιο Αθηνών ανιχνεύθηκε ολικό χρώµιο µέχρι µg/kg και εξασθενές 1700 µg/kg. Ως προς την προέλευση αυτών το Γενικό Χηµείο του Κράτους διαπίστωσε ότι επρόκειτο για επικίνδυνα τοξικά απόβλητα θερµικής επεξεργασίας αλουµινίου που περιέχουν αργίλιο και άλλα βαρέα µέταλλα, όπως κάδµιο, χρώµιο, µόλυβδο και νικέλιο. Σε αναλύσεις που πραγµατοποίησε το Ι.Γ.Μ.Ε. στις για λογαριασµό του Τοπικού Συµβουλίου του.. Νεροτριβιάς σε επτά δείγµατα νερού από ισάριθµες θέσεις (πηγές, γεωτρήσεις, βρύσες) της Νεροτριβιάς Μεσσαπίων (πηγή: ΓΑΙΑ), τα οποία εξετάστηκαν αποκλειστικά ως προς την περιεκτικότητά τους σε εξασθενές χρώµιο ελήφθησαν τα παρακάτω στοιχεία όπως φαίνονται στον πίνακα 1: 1. Πηγή στη θέση "Παλιά Βρύση" 15 µg/l 2. Πηγή στη θέση "Κόπλα" 19 µg/l 3. Γεώτρηση 16 µg/l 4. Πηγή στη θέση "Λουτσίτσα" 28 µg/l 5. Πηγή στη θέση "Πέτρα" 30 µg/l 6. Βρύση Πλατείας 18 µg/l 7. Βρύση Αγίου Ιωάννη 31 µg/l πίν. 1. Περιεκτικότητες σε Cr 6 σε δείγµατα νερού της του δ.δ. Νεροτριβιάς Στον γειτονικό δήµο της Νέας Αρτάκης σε µετρήσεις των µηνών Ιουλίου, Αυγούστου και Σεπτεµβρίου 2009, τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η ρύπανση από νιτρικά ήταν εκτός παραµετρικών ορίων ήτοι mg/lt (παραµετρική αποδεκτή τιµή: 50mg/lt), ενώ όλοι οι άλλοι παράµετροι είναι εντός των φυσιολογικών ορίων. Το εξασθενές χρώµιο ήταν σε τιµές µικρότερες του 1µg/lt. Ως προς την ρύπανση του Ευβοϊκού ισχύουν τα ακόλουθα. Οοφείλεται σε δύο κύριους παράγοντες: τις ρυπογόνες ουσίες που τα ποτάµια της περιοχής µεταφέρουν σε αυτόν και κυρίως στην µεταλλευτική δραστηριότητα της εταιρίας ΛΑΡΚΟ. Η βιοµηχανία ΛΑΡΚΟ (µια από τις µεγαλύτερες ελληνικές εταιρίες, µε ισχυρή διεθνώς θέση στη µεταλλεία νικελίου αλλά και εξαιρετικά βεβαρηµένο παρελθόν όσον αφορά την περιβαλλοντική φροντίδα και εργασιακή ασφάλεια) έχει τις βασικές εγκαταστάσεις της στη Λάρυµνα της Φθιώτιδας. Τα απόβλητα από την επεξεργασία των µεταλλευµάτων της διοχετεύονται στον Ευβοϊκό κόλπο. Σύµφωνα µε έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών, η βιοµηχανία αυτή ρυπαίνει τον κόλπο µε περίπου τόνους σκουριά κάθε έτος (υπάρχουν και αναφορές για τόνους σκουριά κάθε έτος), η οποία περιλαµβάνει τοξικά βαρέα µέταλλα, όπως νικέλιο, χρώµιο, κάδµιο και υδράργυρο. Σύµφωνα µε έρευνα της Greenpeace, η περιεκτικότητα των αλιευµάτων της περιοχής σε τοξικά βαρέα µέταλλα είναι τόσο υψηλή, που η µακροχρόνια κατανάλωσή τους ενέχει σοβαρό κίνδυνο για τη δηµόσια υγεία. Παρά τις πολλαπλές καταγγελίες οργανώσεων και πολιτικών φορέων, κανένα µέτρο δεν έχει ληφθεί...σουφλερησ Σελίδα 13 2/23/2010

16 3.2 Είδη ρύπανσης και η επικινδυνότητα τους Ρυπαντικές ουσίες Από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1980 έχει γενικά παρατηρηθεί ότι τα νιτρικά στα υπόγεια και επιφανειακά νερά σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν τα συνιστώµενα όρια. Η αιτία είναι η εκτεταµένη χρήση των αζωτούχων λιπασµάτων και των στερεών αποβλήτων (ζώων και λάσπης βιολογικών σταθµών κλπ). Στην περιοχή της Μεσσαπίας που είναι µία από τις σηµαντικές γεωργικές περιοχές της Ελλάδας και µάλιστα µε πολύ µεγάλη παραγωγή σε κάποια είδη (πχ κρεµµύδια, καρότα, πατάτες) ήταν αναµενόµενο να υπάρξει εκτεταµένη ρύπανση από νιτρικά. Επιπλέον στην περιοχή υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις (αρκετές από αυτές είναι µεγάλες βιοµηχανίες) παραγωγής και επεξεργασίας κρέατος. Ακόµη όµως και στις γειτονικές περιοχές, στους δήµους ιρφύων (Στενή) και Νέας Αρτάκης υπάρχουν πάρα πολλές βιοµηχανίες παραγωγής κρέατος (µεγάλο µέρος της ελληνικής παραγωγής κρέατος από κοτόπουλα γίνεται σε αυτές τις περιοχές). Ιδιαίτερης σοβαρότητας πρόβληµα ρύπανσης από επιχειρήσεις αυτού του είδους έχει πιστοποιηθεί στην περιοχή του Πισσώνα του δ. ιρφύων. Λογικό είναι η περιοχή της Μεσσαπίας να επιβαρύνεται µε επιπλέον ρύπους από την λειτουργία αυτών των µονάδων, είτε αυτές βρίσκονται εντός των ορίων του δήµου Μεσσαπίας, είτε στους όµορους δήµους. Σε αυτό συντείνει και η γεωγραφία της περιοχής που οδηγεί µεγάλο µέρος των υδάτων των παρακειµένων περιοχών στην λεκάνη απορροής της πεδιάδας της Μεσσαπίας. Ήδη από το 2000 είχε διαπιστωθεί ότι το νερό του δικτύου ύδρευσης Ψαχνών και Καστέλλας ήταν ακατάλληλο προς πόση και άκρως επικίνδυνο για την υγεία των κατοίκων, λόγω του υπερβολικά µεγάλου ποσού νιτρικών ανιόντων (ΝΟ3) που περιείχε. Σύµφωνα µε χηµικές αναλύσεις που είχαν γίνει είχε βρεθεί ότι το νερό περιείχε 67,5 ppm νιτρικών ανιόντων (σύµφωνα µε τις διεθνείς προδιαγραφές το µέγιστο επιτρεπόµενο όριο νιτρικών ανιόντων είναι 45 ppm, ενώ για τα ελληνικά δεδοµένα 50 ppm). Τέτοιες περιεκτικότητες θεωρούνται πολύ µεγάλες και ενοχοποιούνται για πρόκληση καρκίνου (βλ. σχετ. Παρησία). Όταν είχε γίνει γνωστό το πρόβληµα πολλοί κάτοικοι της περιοχής, πανικόβλητοι, είχαν αρχίσει να χρησιµοποιούν εµφιαλωµένο νερό ή να προµηθεύονται νερό από τα γύρω χωριά. Το πρόβληµα όµως και τότε δεν ήταν καινούργιο. Τα νιτρικά ανιόντα του νερού ήταν ήδη πάνω από 60 ppm ήδη από το 1993 (σύµφωνα µε πληροφορίες που είχαν δοθεί από τον ήµαρχο Μεσσαπίων, έχει δηµοσιευθεί στο περιοδικό Παρρησία, τεύχος 3, Άνοιξη 2000). Για την αντιµετώπιση του προβλήµατος είχαν γίνει από τον δήµο ενέργειες και στην συνέχεια το δίκτυο της περιοχής είχε τροφοδοτηθεί και από καινούργιες γεωτρήσεις. Τα επόµενα χρόνια µέχρι και σήµερα δεν έχει βρεθεί λύση για το ζήτηµα των νιτρικών (βλέπε σχετικά στην προηγούµενη ενότητα τα πρόσφατα στοιχεία για την Νέα Αρτάκη). Το πρόβληµα κατ ουσίαν παραµένει το ίδιο οξύ. Τα προαναφερόµενα στοιχεία είχαν γίνει γνωστά στο ευρύ κοινό µέσα από δηµοσιεύµατα του τύπου. Στην πραγµατικότητα όµως απεικόνιζαν µικρό µόνο µέρος της πραγµατικής καταστάσεως η οποία την ίδια χρονική περίοδο διερευνάτο από το ελληνικό κράτος και τεκµηριωνόταν επιστηµονικά. Στην υδατική λεκάνη 07-24, έκαναν σειρά..σουφλερησ Σελίδα 14 2/23/2010

17 ποιοτικών µετρήσεων του νερού, στα χρόνια , οι υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩ Ε και του υπουργείου Ανάπτυξης µε χρηµατοδότηση της ΕΕ. ηµοσιεύτηκαν τα αποτελέσµατα αναλύσεων µόνο για τους δείκτες Βιολογικό Αναγκαίο Οξυγόνο, Ολικό Άζωτο και Ολικός Φώσφορος, µε συνεχιζόµενες χρονοσειρές µετρήσεων, που παρουσιάζουν τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα 07-24, ήδη σχεδόν προ δεκαετίας, να είναι αποδέκτης πάρα πολύ µεγάλης οργανικής µόλυνσης: τόνοι/χρόνο Βιολογικό Αναγκαίο Οξυγόνο, τόνοι/χρόνο Ολικό Άζωτο και τόνοι/χρόνο Ολικός Φώσφορος. Για µέτρο σύγκρισης οι αντίστοιχες µετρήσεις του ιδίου προγράµµατος, στο υδατικό σύστηµα του Κάτω Ασωπού είναι: Βιολογικό Αναγκαίο Οξυγόνο 100 τόνοι/χρόνο, Ολικό Άζωτο 600 τόνοι/χρόνο και Ολικόςς Φώσφορο 300 τόνοι/χρόνο. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα νερά στις περιοχές αυτές υπέφεραν από µόλυνση περισσότερο από κάθε άλλο υδατικό διαµέρισµα στη Στερεά Ελλάδα. Οι αρχές, στηριζόµενες µόνον σε αυτά τα δεδοµένα ποιότητας υδάτων του είχαν βγάλει το συµπέρασµα ότι ο κίνδυνος και οι πιέσεις στον υδροφόρο ορίζοντα προερχόταν από την κτηνοτροφική και αγροτική χρήση του χώρου και είχαν υποδείξει τα κλασικά µέτρα περιβαλλοντικής προστασίας ανάλογων περιπτώσεων. Πρέπει να τονισθεί ότι στην κρίσιµη αυτή πενταετία ( ) παρόλες τις εξετάσεις δεν παρουσιάστηκαν τα αποτελέσµατα των µετρήσεων του χηµικού ρυπαντικού φορτίου του υδροφορέα (πχ βαρέα µέταλλα κλπ). Και να που οδηγούµαστε µετά από λίγα χρόνια. Ενώ όσα έχουν προαναφερθεί έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα όµως δεν είναι ούτε τα µόνα ούτε τα µεγαλύτερα προβλήµατα ρύπανσης της περιοχής. Σηµαντικότερη ακόµη από αυτά είναι η εκτεταµένη ρύπανση µε βαρέα µέταλλα, η οποία εκτείνεται στον υπόγειο υδροφορέα και την θάλασσα του Β. Ευβοϊκού. Σύµφωνα µε δηµοσιεύµατα εφηµερίδων του αθηναϊκού τύπου «µείγµα βαρέων µετάλλων διοχετεύεται στον υδροφόρο ορίζοντα απ' όπου υδρεύονται χιλιάδες ανυποψίαστοι πολίτες και το λαθρεµπόριο υγρών και στερεών αποβλήτων που ανθεί στην περιοχή µολύνει το νερό και το έδαφος µε δηλητηριώδη συστατικά» (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 20/9/2009). Από τις κύριες αιτίες αυτού του προβλήµατος είναι η παραγωγή νικελίου από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ. Το νικέλιο δεν θεωρείται καρκινογόνο, έχει όµως άλλες επιπτώσεις στην υγεία (προοδευτική απώλεια βάρους, βλάβες στο συκώτι και στην καρδιά, δερµατίτιδα κλπ), όταν η συγκέντρωση του στο νερό υπερβαίνει το 0.1 µg/1 και πίνεται για µεγάλο χρονικό διάστηµα. Κατά συνέπεια δεν θα πρέπει να ανιχνεύεται πάνω από το 0.1 µg/1. Και αυτό όµως ήρθε σε δεύτερη µοίρα µετά την παρουσίαση του νέου και οξύτερου προβλήµατος, αυτού περί του εξασθενούς χρωµίου, που σε µεγάλο βαθµό έχει υπερκαλύψει σε ενδιαφέρον όλα τα άλλα (από την άλλη µεριά έγινε η αφορµή για να έρθει στο προσκήνιο το σύνολο του προβλήµατος της ρύπανσης των υδάτων της Μεσσαπίας)...ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 15 2/23/2010

18 3.2.2 Το εξασθενές χρώμιο (Cr VI ή Cr 6). Επιδράσεις και τοξικολογικά δεδομένα Οι πρωταρχικές επιδράσεις από έκθεση στο εξασθενές χρώµιο και τις ενώσεις του είναι στην αναπνευστική οδό και στο γαστρεντερικό σύστηµα. Επίσης είναι αιµατολογικές, ανοσολογικές, αναπαραγωγικές και επιδράσεις στην ανάπτυξη των παιδιών και νέων. Επιπρόσθετα, δερµατικές και οφθαλµολογικές παθήσεις µπορούν να εµφανιστούν σε απ ευθείας επαφή µε ενώσεις χρωµίου. Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία από έρευνες σε ανθρώπους και ζώα, τα πιο ευπαθή σηµεία στον οργανισµό (εξαιρώντας τον πιθανό καρκίνο) είναι: η αναπνευστική οδός (ρινικά και πνευµονικά εξανθήµατα, αύξηση των καρδιακών παλµών, κλπ.), η γαστρεντερική οδός(ερεθισµός στα τοιχώµατα, έλκη, αλλοιώσεις και βλάβες στο στοµάχι και το λεπτό έντερο, κλπ.), το αίµα (µικροκυτταρική αναιµία, υποχρωµική αναιµία, κλπ.) και το αναπαραγωγικό σύστηµα (επίδραση στα ανδρικά γεννητικά όργανα που περιλαµβάνει µειωµένο σπέρµα, αλλοιωµένο σπέρµα και ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις στην επιδιδυµίδα). Όπως θα αναφερθεί και πιο κάτω, το αναπνευστικό και το γαστρεντερικό σύστηµα αποτελούν τις κύριες πύλες εισόδου, µέσω της εισπνοής και της κατάποσης. Η ευαισθητοποίηση στο χρώµιο, η µέγιστη ανοσολογική επίπτωση του εξασθενούς χρωµίου, τυπικά, παρουσιάζει αλλεργικές δερµατίτιδες σαν αποτέλεσµα της επαφής µε αυτό, καθώς µπορεί επίσης να παρουσιάσει και αναπνευστικά προβλήµατα (π.χ. άσθµα). Η τυχαία κατάποση υψηλών δόσεων εξασθενούς χρωµίου από ανθρώπους, έχει οδηγήσει σε πολύ σοβαρές αναπνευστικές, καρδιοαγγειακές, γαστρεντερικές, αιµατολογικές, ηπατικές, ρινικές και νευρολογικές επιδράσεις που οδήγησαν τελικά στο θάνατο ή τουλάχιστον σε σοβαρά ασθενείς που γλύτωσαν το θάνατο µέσω ιατρικής περίθαλψης. Σε ότι αφορά το αιµατολογικό σύστηµα, οι έρευνες σχετικά µε την άµεση, έµµεση και χρόνια έκθεση στο εξασθενές χρώµιο το παρουσιάζουν επίσης σαν ένα αρκετά ευπρόσβλητο σύστηµα του οργανισµού. Μικροκυτταρική και υποχρωµική αναιµία που χαρακτηρίζεται από µείωση του αιµατοκρίτη (Hct), της αιµοσφαιρίνης (Hgb), του µέσου όγκου κυττάρου (MCV) και της µέσης µοριακής αιµοσφαιρίνης (MCH). Τα αποτελέσµατα αναλόγως του µεγέθους των δόσεων παρουσιάζονται στον οργανισµό από την 4η ως την 300η ηµέρα έκθεσης, µε ορατά µάξιµουµ αποτελέσµατα µετά την 3η εβδοµάδα. Οφθαλµολογικές επιδράσεις µπορούν να παρουσιαστούν σαν αποτέλεσµα απ ευθείας επαφής µε τα µάτια, ενώσεων του χρωµίου. Υπάρχει αναφορά για άτοµο του οποίου καταστράφηκε ο κερατοειδής χιτώνας από σταγόνα διχρωµικού ποτάσσιου. Άλλες αναφορές αφορούν πληγές ή διάλυση του βολβού, επιπεφυκίτιδες και εγκαύµατα, σε εργάτες µεταλλουργικών εργοστασίων και εγκαταστάσεων (Έκθεση του Τµήµατος Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών - Τοµέας Τοξικών Ουσιών και Ασθενειών των Ηνωµένων Πολιτειών Αµερικής, 2008/9, µετάφραση Θάνος Κωνσταντάρας, πηγή ΓΑΙΑ). Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά στο εξασθενές χρώµιο, αυτό θεωρείται καρκινογόνο σύµφωνα µε την US Environmental Protection Agency και άλλους επιστηµονικούς οργανισµούς. Ενώ αρχικά η ως άνω ιδιότητα του ως καρκινογόνου εθεωρείτο ότι περιορίζονταν µόνο στην εισπνοή, ωστόσο νεώτερες έρευνες που διεξήχθησαν από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ αποδεικνύουν ότι παραµένει καρκινογόνο και στην κατάποση. Κατά συνέπεια δεν θα πρέπει να ανιχνεύεται..σουφλερησ Σελίδα 16 2/23/2010

19 καθόλου στο πόσιµο νερό (σχετικά US EPA, 1998, 2008 στο Σε έρευνα του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών αναφέρεται ότι «το εξασθενές χρώµιο όταν λαµβάνεται µε τη βοήθεια καθαρού πόσιµου νερού, απορροφάται στο αίµα σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι το τρισθενές (σ.σ. µη καρκινογόνος µορφή του χρωµίου), µε αποτέλεσµα µόνο ορισµένη ποσότητα του εξασθενούς να µειώνεται µε τη βοήθεια των στοµαχικών βιολογικών υγρών και έτσι να παραµένει και µια ποσότητα εξασθενούς χρωµίου αναλλοίωτη, η οποία και δηµιουργεί καρκινογενέσεις». Μάλιστα τονίζεται πως για να µη διατρέχουν κίνδυνο οι κάτοικοι των περιοχών όπου εντοπίζεται η καρκινογόνος ουσία, πρέπει οι συγκεντρώσεις της στην περιεκτικότητα του νερού που πίνουν να είναι πάρα πολύ µικρές. Επισηµαίνεται µάλιστα ότι αυτό δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί στα νερά των γεωτρήσεων που προορίζονται για πόση στη λεκάνη του Ασωπού και του Μεσσάπιου. Σηµειώνεται πως το όριο του ολικού χρωµίου για το πόσιµο νερό ανέρχεται στα 50 µg/l, ενώ ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας κατατάσσει το εξασθενές χρώµιο στις καρκινογόνες ουσίες και δεν πρέπει να ανιχνεύεται καθόλου στο πόσιµο νερό. 4. Οι αιτίες Σύµφωνα µε τα µέχρι τώρα στοιχεία, αλλά και αυτά που στην συνέχεια θα υποστηριχθούν, διαφαίνεται ότι: ως προς την γενικότερη ρύπανση οι κύριες αιτίες βρίσκονται στην γεωργική παραγωγή και την βιοµηχανική παραγωγή κρέατος. Ως προς το Cr 6 και τα άλλα βαρέα µέταλλα προκύπτει µία πολυπαραγοντική ερµηνεία του φαινοµένου εδραζόµενη στη θεώρηση ότι είναι αποτέλεσµα συνδυασµού αυθαίρετης διαχείρισης και λαθραίας απόθεσης τοξικών στερεών ή και υγρών αποβλήτων στις περιοχές αυτές (λαθρεµπόριο), καθώς και παρενέργειες προερχόµενες από την αντιεπιστηµονική και αυθαίρετη διαχείριση των ανοιχτών ορυχείων και την απόρριψη των αδρανών και λοιπών υλικών της ΛΑΡΚΟ καθώς και από βιοµηχανίες επεξεργασίας αλουµινίου. 4.1 Ως προς το Cr 6 και τα άλλα βαρέα μέταλλα Ο ρόλος της μεταλλευτικής εταιρίας ΛΑΡΚΟ (για τα βαρέα μέταλλα και άλλα είδη ρύπανσης) Από το 1969 στην κεντρική Εύβοια βρίσκεται η καρδιά της εξορυκτικής βιοµηχανίας σιδηρονικελιούχου µεταλλεύµατος της ΛΑΡΚΟ (κυβέρνηση 51%, ΕΗ 27%, Εθνική Τράπεζα 22%), η οποία εφαρµόζει την τεχνολογία των ανοιχτών επιφανειακών ορυχείων. Από τη λειτουργία της ΛΑΡΚΟ έχουν δηµιουργηθεί πολλαπλά ανοιχτά ορύγµατα (κρατήρες) πολύ µεγάλου βάθους ( µ.), χωρίς µέχρι σήµερα να έχει γίνει αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Τα ορύγµατα καταλαµβάνουν πολύ µεγάλη έκταση του ήµου Μεσσαπίων, από τον Νέο και Παλαιό Παγώντα ως τις Άκρες, στον Σταυρό, το Κοντοδεσπότι, την Αγία Σοφία, την Πλατάνα, την Ατταλη, τη Μονή Μακρυµάλλης και την Τριάδα. Συνολικά καταλαµβάνουν χιλιάδες στρέµµατα του δήµου Μεσσαπίων...ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ Σελίδα 17 2/23/2010

20 Όλα βρίσκονται µέσα σε δάση πεύκων. Η εταιρεία ποτέ δεν έχει αποκαταστήσει πλήρως ορυχείο. Παρότι τελειώνει την εκµετάλλευση του µεταλλεύµατος, επανεκµισθώνει τις ιδιοκτησίες για να µην προχωρήσει στη δαπανηρή αποκατάσταση. Συγκεκριµένα, η ΛΑΡΚΟ επιβαρύνει ανεπανόρθωτα το περιβάλλον σε κάθε φάση των δραστηριοτήτων της. Κατά πρώτον, σωρεύονται τεράστιες ποσότητες γαιωδών υλικών, τα οποία αναφέρονται ως υλικά αποκάλυψης µεταλλεύµατος. Τα υλικά αυτά, που είναι ειδικά στερεά απόβλητα και πρέπει να αποτίθενται µε αδειοδοτηµένο και ασφαλή τρόπο, απορρίπτονται αυθαίρετα και ασχεδίαστα, µε αποτέλεσµα να έχουν σχηµατιστεί βουνά ολόκληρα και κατ' αυτό τον τρόπο να αποφράσσονται τα υδρορέµατα. Τα νερά των βροχοπτώσεων, µη έχοντας διέξοδο λιµνάζουν µέσα στους κρατήρες των ορυχείων και "εµπλουτίζουν" τον υδροφόρο ορίζοντα µε τα διαλυµένα άλατα όλων των βαρέων µετάλλων που περιέχουν (για το συγκεκριµένο θέµα έχει γίνει γραπτή καταγγελία προς το αρµόδιο ασαρχείο από τον τοπικό περιβαλλοντικό σύλλογο Γαία). Στο επόµενο στάδιο, η εταιρεία ΛΑΡΚΟ µεταφέρει το µετάλλευµα στους σπαστήρες, που βρίσκονται στην περιοχή του τ.δ. Σταυρού, απ' όπου ξεκινάει και ο ιµάντας µεταφοράς του τριµµένου µεταλλεύµατος. Με τον ιµάντα µεταφέρεται στη θέση Βρυσάκια στις ακτές του Ευβοϊκού κόλπου. Τόσο κατά το σπάσιµο όσο και κατά τη µεταφορά του µεταλλεύµατος γίνεται εκτεταµένη αέρια ρύπανση. Ακολούθως, στη θέση Βρυσάκια, πριν το φόρτωσή του, συγκεντρώνεται το µετάλλευµα και γίνεται υδροµεταλλουργικός εµπλουτισµός του µε χρήση αραιών διαλυµάτων θειϊκού οξέος. Τα υγρά απόβλητα του εµπλουτισµού είναι όξινα και πλούσια σε διαλυµένα άλατα βαρέων µετάλλων, επειδή περιέχει και θειούχα άλατα, µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται όξινο περιβάλλον και να ρυπαίνεται ο υδροφόρος ορίζοντας µε βαρέα µέταλλα. Ύστερα από τον εµπλουτισµό και το στέγνωµα, γίνεται η φόρτωση του µεταλλεύµατος σε πλοία, χωρίς τη λήψη των απαραίτητων µέτρων προστασίας για την αποφυγή ρύπανσης της θάλασσας, και µεταφέρεται στο εργοστάσιο της Λάρυµνας, όπου γίνεται πυροµεταλλουργική επεξεργασία για την εξαγωγή προϊόντος σιδηρονικελίου (µε ποσοστό νικελίου %). Στη µονάδα της Λάρυµνας µεταφέρονται τόνοι εµπλουτισµένου µεταλλεύµατος ετησίως και, µετά την επεξεργασία του, η σκουριά αποτίθεται στη θάλασσα του Βόρειου Ευβοϊκού, µε όλες τις γνωστές καταστροφικές συνέπειες για το οικοσύστηµα. Η σκουριά περιλαµβάνει βαρέα µέταλλα όπως νικέλιο, χρώµιο, κάδµιο και υδράργυρο. Υπολογίζεται ότι από τα 2 εκατοµµύρια τόνους σκουριάς που παράγεται κατά έτος, το ένα εκατοµµύριο τουλάχιστον ρίχνεται στο Βόρειο Ευβοϊκό, ενώ το υπόλοιπο πωλείται σε τσιµεντοβιοµηχανίες. Από διάφορες µετρήσεις και αναλύσεις που έχουν γίνει στα αλιεύµατα της περιοχής προκύπτει ότι η περιεκτικότητά τους σε τοξικά βαρέα µέταλλα είναι τόσο υψηλή, που η µακρόχρονη κατανάλωσή τους ενέχει κινδύνους για τη δηµόσια υγεία. Υπάρχουν έρευνες του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών για την ρύπανση του Β. Ευβοϊκού από την ΛΑΡΚΟ (Πηγή: ΣΚΑΪ, Σύµφωνα µε µία άποψη (ανάµεσα στους υποστηρικτές της, ο Αθ. Παντελόγλου, βιοχηµικός µηχανικός και µέλος του ινστιτούτου ΙΤΑΠ, γνωστός από την υπόθεση Ασωπού Οινοφύτων) στα λιµνάζοντα νερά ανοιχτών ορυχείων όπως της ΛΑΡΚΟ, δηµιουργείται το φαινόµενο της όξινης απορροής: νερό, οξυγόνο της ατµόσφαιρας και..σουφλερησ Σελίδα 18 2/23/2010

21 θειάφι από τα µεικτά θειούχα µεταλλεύµατα δηµιουργούν θειικό οξύ το οποίο διαλύει τα άλατα των βαρέων µετάλλων που κατεισδύουν αργά στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα. Σύµφωνα µε αυτή την άποψη αυτός είναι ο κυριότερος µηχανισµός ρύπανσης των υδάτων µε βαρέα µέταλλα σε περιοχές µεικτών θειούχων πετρωµάτων. Για την ακρίβεια, στα ανοιχτά ορυχεία µικτών θειούχων µεταλλευµάτων σιδηροπυρίτη και σε σκληρά πετρώµατα, υλοποιείται το φαινόµενο της "όξινης απορροής"(acid drainage), ονοµαζόµενο επίσης και 'Hard rock acid drainage' (όξινες απορροές σκληρών βράχων). Το φαινόµενο αυτό χαρακτηρίζεται από τη χηµεία της µακρόχρονης επαφής του συσσωρευµένου νερού µε τα θειούχα χώµατα των αποκαλύψεων, παρουσία ατµοσφαιρικού οξυγόνου, όπου προχωρά σε µια σειρά από οξειδαναγωγικές αντιδράσεις, σχηµατίζοντας θειικό οξύ και ελευθερώνοντας διαλυτά ιόντα βαρέων µετάλλων σε όξινο Ρh στη µάζα των λιµναζόντων υδάτων. Το "κοκτέιλ" αυτό στη συνέχεια κατεισδύει αργά στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα. Αυτός είναι ο κυριότερος µηχανισµός ρύπανσης των υδάτων µε βαρέα µέταλλα σε περιοχές ανοικτών ορυχείων µικτών θειούχων πετρωµάτων. Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται εκτενώς σαν η αιτία που έχει δώσει τεκµηριωµένα τα σοβαρότατα επεισόδια τοξικής ρύπανσης, υπόγειων και επιφανειακών υδάτων µε βαρέα µέταλλα. Στη νέα Ευρωπαϊκή νοµοθεσία, για την οργάνωση και λειτουργία «των ανοιχτών ορυχείων», περιλαµβάνονται ειδικές διατάξεις και προφυλάξεις για την αποφυγή του φαινοµένου αυτού. Η άποψη αυτή ενισχύεται και από το γεγονός ότι η ΛΑΡΚΟ εφαρµόζει µια ολοκληρωµένη υδροµεταλλουργική µέθοδο παραγωγής νικελίου για την αξιοποίηση των φτωχών οξειδωµένων νικελιούχων (λατεριτικών) κοιτασµάτων. Η µέθοδος αυτή έχει εφευρεθεί από το Εργαστήριο Μεταλλουργίας της σχολής Μηχανικών Μεταλλείων- Μεταλλουργών και έχει ονοµασθεί HELLAS (HEap Leaching LateriteS, βλ. σχετικά ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΦΤΩΧΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΛΑΤΕΡΙΤΩΝ ΣΕ ΣΩΡΟΥΣ ΜΕ ΑΡΑΙΟ ΘΕΙΙΚΟ ΟΞΥ στο και στο ). Αυτή η αιτία ρύπανσης των υδάτων λειτουργεί για χρόνια στην περιοχή. Όµως αυτό κρύβεται και αποσιωπάται µέχρι σήµερα. Κατ' αυτό τον τρόπο, ερµηνεύεται η συνύπαρξη χρωµίου, νικελίου, και ψευδαργύρου στα νερά της Μεσσαπίας. Ακόµη έχει εκφρασθεί η άποψη ότι, αν γίνουν συστηµατικές δειγµατοληψίες και πιστοποιηµένης ποιότητας αναλύσεις υδάτων σε όλη την περιοχή, θα ανιχνευθεί η παρουσία µετρήσιµων ποσοτήτων µόλυβδου και υδράργυρου στα υπόγεια ύδατα. Ακόµη η εταιρεία ευθύνεται και για ρύπανση στην ακόλουθη περίπτωση. Στο δ.δ. Σταυρού, 150 µέτρα µακριά από την υδρευτική πηγή του χωριού, είναι εγκατεστηµένη η βάση συντήρησης - επισκευής των µηχανηµάτων εκσκαφής και των βαρέων οχηµάτων µεταφοράς µεταλλεύµατος των ορυχείων της ΛΑΡΚΟ. Εκεί αλλάζουν τα λάδια των οχηµάτων και τα καµένα µηχανόλαδα τα πετάνε σε µια τρύπα του συνεργείου, από όπου µε σωλήνα, καταλήγουν σε µια ανοιχτή τσιµεντένια δεξαµενή και από εκεί στη ρεµατιά κοντά στην υδρευτική πηγή. Θεωρητικά τα στέλνουν εκεί για αποθήκευση και από εκεί προωθούνται για την κατάλληλη διαχείρισή τους (ανακύκλωση, αδρανοποίηση και αποθήκευση κλπ). Η ανοιχτή δεξαµενή συγκέντρωσης καµένων µηχανόλαδων της ΛΑΡΚΟ είναι συνήθως υπερχειλισµένη και η γύρω περιοχή διαποτισµένη από τα καµένα µηχανόλαδα., τα οποία τρέχουν µε φυσική ροή προς την υδρευτική γεώτρηση του χωριού (σχετική µαρτυρία του γεγονότος στο Σελίδα 19 2/23/2010

22 Η συµπεριφορά γενικότερα της εταιρείας στην περιοχή θυµίζει όπως λέγεται «νονό», εφαρµόζοντας δια των στελεχών και οργάνων της την τακτική του εκβιασµού και της απειλής στο πλαίσιο της τοπικής κοινωνίας και αυτοδιοίκησης. Είναι απαράδεκτο οι τοπικές εξουσίες να εµφανίζουν επί σειρά ετών µια πρωτοφανή απάθεια και ανοχή, η οποία στην ουσία ευνοεί την τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή, καθιστώντας τους λίγους πλουσιότερους και τους πολλούς δηλητηριασµένους. Και είναι εξωφρενικό το γεγονός ότι επισήµως αποκρύπτεται η εξορυκτική δραστηριότητα της εταιρείας από κάθε σχετική τοπική ανάλυση περιβαλλοντικών πιέσεων. Καταλήγοντας, µπορούµε να πούµε ότι η χάριν του µεταλλεύµατος ληστρική εκµετάλλευση της Μεσσαπίας από την εταιρεία ΛΑΡΚΟ, σε συνδυασµό µε τον καθοριστικό ρόλο της σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, έχει οδηγήσει τον τόπο σε καθεστώς οµηρίας. Η αδιαφορία για την υγεία των κατοίκων, η απαξίωση και σταδιακή καταστροφή του περιβάλλοντος, η ποικιλότροπη ρύπανση και µόλυνση, έχουν πλέον γίνει κανόνας λειτουργίας της εταιρείας. Παρ' όλα αυτά, κανένα µέτρο δεν λαµβάνεται κατά της ΛΑΡΚΟ από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, προκειµένου να περιοριστεί και να παύσει επιτέλους η παραβατική έως εγκληµατική δράση της εις βάρος της δηµόσιας υγείας Ο ρόλος άλλων βιομηχανιών και η μεταφερόμενη ρύπανση Στην αναφερόµενη στην προηγούµενη ενότητα ερµηνεία περί της δηµιουργίας Cr 6 στα ανοιχτά ορυχεία της ΛΑΡΚΟ έχει υπάρξει σηµαντικός αντίλογος και αντιπαράθεση (σχετικά στο «Το Cr(VI) και από που προέρχεται (πάντως όχι από το Cr(III))», στο ). Υποστηρίζεται και η άποψη ότι δεν ανιχνεύεται στο χώµα της περιοχής τρισθενές χρώµιο σε τέτοια ποσότητα ώστε να µετατρέπεται σε εξασθενές και µάλιστα σ' αυτές τις συγκεντρώσεις. Εποµένως σύµφωνα µε αυτή την θέση το εξασθενές χρώµιο οφείλει την ύπαρξη του είτε σε µεταφερόµενους ρύπους είτε σε άλλες µεταλλουργικές µονάδες της περιοχής. Η σηµερινή δραµατική κατάσταση των υπόγειων υδάτων του δήµου Μεσσαπίων δεν αποτελεί ξαφνική ανακάλυψη. Γίνεται αποδεκτό ότι η ύπαρξη αυτών των βαρέων µετάλλων στο νερό συνδέεται µε την ανεξέλεγκτη διάθεση τοξικών και επικινδύνων αποβλήτων βιοµηχανιών της περιοχής. Επιπλέον όµως στα γύρω χωριά εδώ και τέσσερα τουλάχιστον χρόνια είναι διάχυτη η φήµη ότι βυτία και φορτηγά µε τοξικά απόβλητα από εταιρείες επεξεργασίας µετάλλου στη Βοιωτία έρχονται βράδυ σε εγκαταλειµµένα νταµάρια της ΛΑΡΚΟ ή µέσα στο δάσος και «αδειάζουν». Εδώ θα πρέπει να επισηµανθεί ότι και στο λαθρεµπόριο αποβλήτων ο ρόλος της ΛΑΡΚΟ είναι καθοριστικός. Γιατί η εναπόθεση αυτών εντός των ορυχείων της γίνεται προφανέστατα εις γνώσιν της, αφού τα ορυχεία της είναι φυλασσόµενα και κλειστά. Άρα οι µεταφορείς χρειάζονται την άδεια των υπαλλήλων της εταιρίας για να µπορέσουν να αδειάσουν το φορτίο τους (αναλυτικά πληροφορίες και στοιχεία για αυτό στην µηνυτήρια αναφορά του συλλόγου ΤΑΝΑΪΣ στον Εισαγγελέα Πληµµελειοδικών Χαλκίδος, αναδηµοσιευµένη στο Οι τιµές για τη µίσθωση ενός τέτοιου οχήµατος κυµαίνονται από 8 έως 10 χιλιάδες ευρώ, τη στιγµή που για να σταλούν τα φορτία στη Γερµανία, όπου αδρανοποιούνται, χρειάζονται 30 χιλιάδες...σουφλερησ Σελίδα 20 2/23/2010

23 Στις 7 εκεµβρίου 2008 εντοπίστηκαν περίπου 300 τόνοι αποβλήτων σε σακιά στο δάσος Τριάδας τα οποία εµπεριείχαν χρώµιο, κάδµιο, µόλυβδο και άλλα βαρέα µέταλλα και σύµφωνα µε έγγραφο της Περιφέρειας προκαλούσαν έκλυση τοξικών εύφλεκτων αερίων. Από αυτά έχουν αποσυρθεί µόνο 70 τόνοι. Οι υπόλοιποι παραµένουν στη θέση τους, ριγµένοι σε αρκετά σηµεία του δάσους κοντά στο δρόµο εδώ και πάνω από έναν χρόνο. Ακόµη τόνοι έχουν βρεθεί στη θέση Κουτσουρή, προς το διαµέρισµα Σταυρού και στη θέση Καµαρίτσα, όπου είναι θαµµένα (σύµφωνα µε δηλώσεις του Ν.. Χασάνδρα, από την ΓΑΙΑ. Η ύπαρξη αυτών των απορριµάτων εντός των δασών και στο πλάϊ των δρόµων της περιοχής είναι απολύτως τεκµηριωµένη). Οι βιοµηχανίες και βιοτεχνίες που επεξεργάζονται µεταλλουργικά παράγωγα, φέρουν µερίδιο ευθύνης για την ανίχνευση εξασθενούς χρωµίου στον υδροφόρο ορίζοντα. Μέχρι σήµερα έχει προκύψει ευθύνη για τις εταιρείες Χ. ΚΑΙ Π. ΜΕΛΙΓΓΩΝΗ & ΣΙΑ Ο.Ε.Β.Ε και ΒΙΟΜΑΛ ΑΕ (και οι δύο µε έδρα τον Βατώντα Ν. Αρτάκης). Σύµφωνα µε τα στοιχεία των Υπηρεσιών της Νοµαρχιακής Αυτοδιοίκησης, προκύπτει πλήθος βεβαιωµένων παραβάσεων όσον αφορά στην τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και τη διάθεση των αποβλήτων. Η συµµόρφωση των µονάδων αυτών προς τους κανόνες του υφιστάµενου θεσµικού πλαισίου είναι σχεδόν ανύπαρκτη, επειδή οι διαδικασίες επιβολής κυρώσεων και προστίµων είναι χρονοβόρες και πολυδαίδαλες. Οι πολιτικοί προϊστάµενοι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ακυρώνουν στην πράξη κάθε υπηρεσιακό έλεγχο, έτσι που η λειτουργία τούτων των µονάδων καθίσταται ανεξέλεγκτη, µε αποτέλεσµα να απορρίπτονται οπουδήποτε τεράστιες ποσότητες τοξικών στερεών αποβλήτων από µεταλλουργικά εργοστάσια, καθώς και σπογγώδη τοξικά απόβλητα ξαφρίσµατος κραµάτων δευτερογενούς χύτευσης αλουµινίου. Η λειτουργία και άλλων βιοµηχανικών µονάδων επιφανειακής επεξεργασίας µετάλλων, χρωµάτωσης και ηλεκτροστατικής βαφής µε χρώµιο, επιβαρύνει ακόµα περισσότερο την περιβαλλοντική ρύπανση, αφού τόσο η αδειοδότηση όσο και ο έλεγχος λειτουργίας τους τίθενται σε αµφισβήτηση, καθότι δεν τηρούν τους στοιχειώδεις κανόνες διάθεσης των υγρών τοξικών αποβλήτων (βάσει βεβαιωµένων παραβάσεων). Επειδή, µάλιστα, µεγάλες ποσότητες υποπροϊόντων επεξεργασίας αλουµινίου µεταφέρονται από τα Οινόφυτα σε εργοστάσια της Κεντρικής Εύβοιας και δεν πραγµατοποιούνται ουσιαστικοί έλεγχοι από τους αρµοδίους, συµβαίνει να καταλήγουν παράνοµα στα γειτονικά δάση, όπως πρόσφατα αποκαλύφθηκε από τους περιβαλλοντικούς συλλόγους του ήµου Μεσσαπίων. Την τοξικότητα και επικινδυνότητα των συγκεκριµένων αποβλήτων έχει βεβαιώσει το Γενικό Χηµείο του Κράτους (Γ.Χ.Κ.), αλλά παρ' όλα αυτά παραµένουν ακόµα στη θέση τους. Άλλωστε είναι γνωστό ότι δεν υπάρχει στη χώρα µας το απαιτούµενο από την κοινοτική νοµοθεσία δίκτυο για την ασφαλή απόθεση τοξικών και επικινδύνων αποβλήτων µε αποτέλεσµα να απορρίπτονται παράνοµα και ανεξέλεγκτα περί τις τόνοι τέτοιων αποβλήτων κατ' έτος. Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο η Ελλάδα καταδικάστηκε από το ικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 4.2 Ως προς τα νιτρικά και τους άλλους ρύπους Η πρώτη πηγή αυτών των ρύπων είναι η αγροτική παραγωγή που γίνεται µε τις συνήθεις µεθόδους της γεωργίας στην σηµερινή Ελλάδα: υπερκατανάλωση λιπασµάτων και γεωργικών φαρµάκων...σουφλερησ Σελίδα 21 2/23/2010

24 Η δεύτερη όµως πηγή αυτών των ρύπων στην συγκεκριµένη περιοχή και µάλιστα αυτή που προκαλεί την µεγάλη επιπρόσθετη επιβάρυνση είναι οι επιχειρήσεις παραγωγής κρέατος. Μεγάλες χοιροτροφικές και πτηνοτροφικές µονάδες είναι εγκατεστηµένες κυρίως µεταξύ των ποταµών Λήλαντα και Μεσσάπιου. Αυτές ευθύνονται για τη µόλυνση των υδάτων, τόσο λόγω των λυµάτων τους όσο και λόγω της απόθεσης µεγάλων ποσοτήτων χηµικών ουσιών, όπως ολικού και οργανικού άνθρακα (αντιβιοτικά, φάρµακα και COD). Περιέργως, όµως, τα ευρήµατα αυτά δεν αξιολογούνται από τις αρµόδιες υπηρεσίες Α' και Β' βαθµού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία. 5. Τα αποτελέσματα 5.1 Για την υγεία των κατοίκων Μέχρι σήµερα δεν έχουν γίνει έρευνες για τις επιπτώσεις της ρύπανσης στους κατοίκους της περιοχής. Υπάρχει διάχυτη ανησυχία στον τοπικό πληθυσµό, αλλά ανησυχία και στους κατοίκους των γειτονικών περιοχών και ακόµη και στην Χαλκίδα πρωτεύουσα του νοµού και αστικό κέντρο µε και πλέον πληθυσµό. Σύµφωνα µε την Πολ. Νικολοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών, πρόκειται για σοβαρό θέµα δηµόσιας υγείας, όχι µόνο του τωρινού αλλά και του αυριανού πληθυσµού. Η συχνότητα εµφάνισης νεοπλασιών, ιδιαίτερα του λεµφικού συστήµατος, συνδέεται µε έκθεση σε χηµικές τοξικές ουσίες όπως τα βαρέα µέταλλα -κάδµιο, νικέλιο, χρώµιο κ.λπ.- αλλά και εντοµοκτόνα και φυτοφάρµακα. Σύµφωνα µε τον ωτορινολαρυγγολόγο Ν. Αρτάκης Αντ. Χαραλαµπόπουλο παρατηρείται µεγάλη συχνότητα καρκίνων στους λεµφαδένες. Υποστηρίζει ότι τα νεοπλάσµατα λεµφαδένων στην περιοχή της Αρτάκης είναι πολύ συχνότερα απ' ό,τι στην Αθήνα. 5.2 Για την οικονομία Η Μεσσαπία έχει γεωργική παραγωγή, κτηνοτροφία, αλιεία, δασικά προϊόντα, τουρισµό, µεταποιητική βιοµηχανία και υπηρεσίες. Στην περιοχή απασχολούνται περί τους 8500 εργαζόµενους µε πρώτο κλάδο απασχόλησης την γεωργία. Πιθανολογείται ότι οι θέσεις εργασίας τα επόµενα χρόνια θα µπορούσαν να διπλασιαστούν (παρουσιάζεται αύξηση του τοπικού πληθυσµού και δεν υπάρχει αποµάκρυνση πληθυσµού λόγω αστυφιλίας). Οι απασχολούµενοι στο µεταλλευτικό κλάδο είναι µόνο περίπου 150 εργαζόµενοι. Η όλη περιοχή, µε κύρια την γεωργοκτηνοτροφική χρήση της, εκ πρώτης όψεως δεν θα έπρεπε να αντιµετωπίζει το πρόβληµα των βαρέων µετάλλων. Όµως σύµφωνα και µε όσα έχουν µέχρι τώρα παρατεθεί φαίνεται καθαρά ότι έχει υπάρξει µια στρεβλή τοπική οικονοµική ανάπτυξη, µέσα στην οποία βρίσκονται καλά κρυµµένα µυστικά. Η ανάπτυξη αυτή σαφώς υπηρέτησε και υπηρετεί τα βραχυπρόθεσµα αλλά µεγάλα συµφέροντα λίγων ισχυρών και θυσιάζει τους φυσικούς πόρους και τη ζωή και υγεία των πολλών...σουφλερησ Σελίδα 22 2/23/2010

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έκθεση για την αποτίµηση του κινδύνου για την υγεία από την κατανάλωση αγροτικών προϊόντων από την Λεκάνη απορροής του Ασωπού ποταµού. Εισαγωγή-Πλαίσιο Ο Ασωπός ποταµός που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Το Προεδρικό ιάταγµα του 1969, µε το οποίο επετράπη η εγκατάσταση και λειτουργία βιοµηχανιών στην περιοχή των Οινοφύτων, αποτελεί το πρώτο κείµενο το οποίο σχετίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς Η µεταλλευτική δραστηριότητα του Βωξίτη στην Ανατολική Στερεά. Ιστορική διαδροµή Βιωσιµότητα και προοπτικές Κ. Αργύρης- Ζ. Γεωργιάννης- Θ. Μαργωµένος- Ν. Σακελλάρης- Χ. Σιαφάκας-

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Ειδική Γραμματεία Υδάτων Υπουργείο Π.Ε.Κ.Α. Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Κωνσταντίνα

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δημήτρης Μελάς Αν. Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486.

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51 Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση της δομής και λειτουργίας εγκατάστασης δευτερογενούς επεξεργασίας λυμάτων. 3. Όμως

Διαβάστε περισσότερα

Εξασθενές χρώμιο σε εμφιαλωμένα νερά έδειξε έρευνα των Οικολόγων Πρασίνων

Εξασθενές χρώμιο σε εμφιαλωμένα νερά έδειξε έρευνα των Οικολόγων Πρασίνων Εξασθενές χρώμιο σε εμφιαλωμένα νερά έδειξε έρευνα των Οικολόγων Πρασίνων - Τελευταίες Ειδή Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 202 Τρεις μάρκες στο κόκκινο Εξασθενές χρώμιο σε εμφιαλωμένα νερά έδειξε έρευνα των Οικολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία και Στόχοι Προγράμματος

Φιλοσοφία και Στόχοι Προγράμματος LIFE08 ENV/CY/000460 «WATER-Ενδυνάμωση Επιστημονικής Βάσης Προγραμμάτων Ποιότητας Νερών» Φιλοσοφία και Στόχοι Προγράμματος Λευκωσία 20 Απριλίου 2010 Αθηνά Παπαναστασίου Λειτουργός Περιβάλλοντος Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΪ TV. Φεβρουάριος 2009

ΣΚΑΪ TV. Φεβρουάριος 2009 Έρευνα για τον Ασωπό ΣΚΑΪ TV Φεβρουάριος 009 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΤΥΠΙΚΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση Ανδρέας Ευστρατιάδης, υποψήφιος διδάκτορας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών πόρων Ποσοτική και ποιοτική θεώρηση της λειτουργίας του ταµιευτήρα Πλαστήρα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από Υδραυλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 80568/4225/91

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 80568/4225/91 ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 80568/4225/91 Μέθοδοι, όροι και περιορισμοί για την χρησιμοποίηση στη γεωργία της ιλύος που προέρχεται από επεξεργασία οικιακών και αστικών λυμάτων (ΦΕΚ 641/Β/7-08-1991) ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Οι υδατικοί πόροι αποτελούν βασική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας και της

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή της Οδηγίας Πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα νερά στην Ελλάδα

Εφαρµογή της Οδηγίας Πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα νερά στην Ελλάδα ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Υ ΑΤΩΝ Εφαρµογή της Οδηγίας Πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα νερά στην Ελλάδα ρ.. Νεκταρία Μενούνου Γεωχηµικός, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ιεύθυνση Υδάτων ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 09/07/2012 Εισήγηση : ρ. Στυλιανός Παπαδόπουλος Γενικός ιευθυντής INTERGEO Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. φωτο: GreenPeace - SteakEarth

Πρόλογος. φωτο: GreenPeace - SteakEarth Μάρτιος 2009 1 Πρόλογος Η εφημερίδα ξεκίνησε ως ιδέα με την απόφαση συμμετοχής της τάξης στο πρόγραμμα «Πράσινος Πλανήτης» του «Τομέα Περιβαλλοντικής Εκπ/σης» της Δ' Δ/νσης Π.Ε. Αθήνας. Είναι μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ. Ανεξέλεγκτη απόθεση Ζωικών Αποβλήτων στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων

ΥΠΟΜΝΗΜΑ. Ανεξέλεγκτη απόθεση Ζωικών Αποβλήτων στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων Ιωάννινα, 23 Σεπτεµβρίου 2011 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΜΑ: ΣΧΕΤ.: Ανεξέλεγκτη απόθεση Ζωικών Αποβλήτων στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων Η υπ αρ. 545 α /11 κλίση για ανάκριση σχετικά µε δηµοσίευµα στην εφηµερίδα Ελευθερία 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Περίπου εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού υπεραντλήθηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια από τον υδροφορέα μας. Μια ποσότητα δεκατρείς φορές περισσότερη από τη

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 Περιεχόμενα Παρουσίασης Α. Γενικά Στοιχεία Β. Υφιστάμενη κατάσταση υδατικών πόρων Γ. Ανάπτυξη συστημάτων και εργαλείων διαχείρισης Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι θετικές επιδράσεις στην ποιότητα του θαλάσσιου/υπόγειου νερού από τη λειτουργία του δικτύου αποχέτευσης λυμάτων Λεμεσού

Οι θετικές επιδράσεις στην ποιότητα του θαλάσσιου/υπόγειου νερού από τη λειτουργία του δικτύου αποχέτευσης λυμάτων Λεμεσού Οι θετικές επιδράσεις στην ποιότητα του θαλάσσιου/υπόγειου νερού από τη λειτουργία του δικτύου αποχέτευσης λυμάτων Λεμεσού Άγγελος Χρίστου Πολ. Μηχανικός, Τεχνικών Υπηρεσιών ΣΑΛΑ πως ήταν η κατάσταση πριν

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Τα υγρά απόβλητα, αστικά και βιομηχανικά, και η διαχείρισή τους αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς. Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ

Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς. Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ μ ά τ ω ν Α χ α ΐ α ς Επένδυση για ένα υγιές μέλλον... ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΧΑΙΑΣ Χ ώ ρ ο ι Υ γ ε ι ο ν ο μ ι κ ή ς Τ α φ ή ς Α π ο ρ ρ ι μ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΕΥΑΚ κ. Ιωάννη αφνή, Οικονοµολόγου

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΕΥΑΚ κ. Ιωάννη αφνή, Οικονοµολόγου ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΕΥΑΚ κ. Ιωάννη αφνή, Οικονοµολόγου Κυρίες και κύριοι καλησπέρα σας. ράττοµαι της ευκαιρίας από του βήµατος τούτου, σαν Πρόεδρος της ΕΥΑΚ αλλά και σαν κερκυραίος πολίτης που ευαισθητοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες,

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Η Ελλάδα, στα πλαίσια της ορθολογικής εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων με σκοπό την τελική τους διάθεση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και ακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΜΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΡΕΜΑΤΟΣ «ΣΟΥΛΟΥ» ΛΟΓΩ ΔΙΑΡΡΟΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΗΣ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (ΔΕΗ)

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΜΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΡΕΜΑΤΟΣ «ΣΟΥΛΟΥ» ΛΟΓΩ ΔΙΑΡΡΟΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΗΣ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (ΔΕΗ) ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αμιγής Νομαρχιακή Επιχείρηση Ν. Α Κοζάνης 1 ο χιλ. Πτολεμαΐδας-Κοζάνης Τ.Θ. 65 502 00 ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ Τηλ: (24630) 53-571 Τηλ/fax: 53-666, e-mail: info@kepekozani.gr ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΙΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΙΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΙΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Κωνσταντίνος Σιούφτας, Τμήμα Περιβάλλοντος Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος 19.10.2012 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ Δ.Ε.Υ.Α.ΛΑΡΙΣΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ Δ.Ε.Υ.Α.ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΩΝ Δ.Ε.Υ.Α.ΛΑΡΙΣΑΣ Μπέλτσιος Σωτήριος, Χημικός, Τμήμα Περιβάλλοντος, Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης & Αποχέτευσης Λάρισας (Δ.Ε.Υ.Α.Λ.) Τέρμα Τυχερού, 412 22 Λάρισα.

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας;

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; 4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; Όπως είναι γνωστό, το νερό κάνει ένα κύκλο στη φύση και για εκατομμύρια χρόνια καλύπτει τις ανάγκες όλων των οργανισμών στον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2338 Κ.Δ.Π. 269/2005 Αριθμός 269 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο 5(1)((ε) Ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη 25/07/2013 Αρ.πρωτ 12675. Κάθε ενδιαφερόµενο

Θεσσαλονίκη 25/07/2013 Αρ.πρωτ 12675. Κάθε ενδιαφερόµενο ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υ ΡΕΥΣΗΣ & ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε. Θεσσαλονίκη 25/07/2013 Αρ.πρωτ 12675 ΙΕΥΘΥΝΣΗ: Οικονοµικού ΤΜΗΜΑ: Προµηθειών, ιαχείρισης Υλικού & Αποθηκών ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Ε. Παχατουρίδου ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2310

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΑΞΗ Υ.Σ. 144 ΤΗΣ 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1987 Προστασία του υδάτινου περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλείται από ορισµένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται σ αυτό και ειδικότερα καθορισµός οριακών τιµών ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Tο µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» στην Χαλκιδική

Tο µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» στην Χαλκιδική Tο µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» στην Χαλκιδική Μεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» Το µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» ανήκει στα µεταλλεία Κασσάνδρας που εκτείνονται στο βορειοανατολικό τµήµα της Χαλκιδικής Κοίτασµα µικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΗΛΜ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αγγελάκη 13, 546 21 Πληροφορίες: Ε. Μάμμος Τηλέφωνο:2313318447 Fax: 2310233532 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α3Υ0-4 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ.

ΑΔΑ: 4Α3Υ0-4 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ. - 1 - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ.145447 Ταχ. Δ/νση: Ιατρίδου 2 & Κηφισίας 124 Ταχ. Κωδ.: 11526 Αθήνα Πληρ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin Διαχείριση των υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Δ Η Μ Ο Σ ΣΗΤΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ. «Προμήθεια υλικών για εφαρμογή ιχνηθετικών μεθόδων για υδρογεωλογική έρευνα στην καρστική λεκάνη της Τ.Κ. Κατσιδωνίου».

Δ Η Μ Ο Σ ΣΗΤΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ. «Προμήθεια υλικών για εφαρμογή ιχνηθετικών μεθόδων για υδρογεωλογική έρευνα στην καρστική λεκάνη της Τ.Κ. Κατσιδωνίου». Δ Η Μ Ο Σ ΣΗΤΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ «Προμήθεια υλικών για εφαρμογή ιχνηθετικών μεθόδων για υδρογεωλογική έρευνα στην καρστική λεκάνη της Τ.Κ. Κατσιδωνίου». ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο C σηµαίνει αναχώρηση οχηµάτων από την αφετηρία µε µεγάλες

Επίπεδο C σηµαίνει αναχώρηση οχηµάτων από την αφετηρία µε µεγάλες ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα πρώτα αποτελέσµατα της έρευνας αξιολόγησης υπηρεσιών και δικτύου του ΟΑΣΘ την οποία διεξάγει το Ινστιτούτο Μεταφορών για λογαριασµό του Συµβουλίου Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΣΑΣΘ),

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Κώστας Νικολάου Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος Καθηγητής-Σύμβουλος Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Πόλεων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 ΑΣΑ: Κυρίαρχο πρόβλημα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Γεώργιος Αγγέλου Διευθυντής Εγκαταστάσεων της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχ. Υπολογιστών, MSc, MBA Κύρια Εταιρική Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 6 1. Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης Στοιχεία τής ουσίας ή τού παρασκευάσµατος Καθορισμός του ασκούντος την επιχείρηση Εταιρεία: Οδός: Τόπος: LH1132 / LH1134 FINO

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ι Κ Τ Υ Ο Α Ε Ι Φ Ο Ρ Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν Δ Α Φ Ν Η

Δ Ι Κ Τ Υ Ο Α Ε Ι Φ Ο Ρ Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν Δ Α Φ Ν Η ΔΙΚΤΥΟ ΑΕΙΦΟΡΩΝ ΝΗΣΩΝ ΔΑΦΝΗ ΜΥΚΟΝΟΣ 1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΑΦΝΗ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο σχεδιασμός των δράσεων και η διαμόρφωση των

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Νάξος, 28-6-13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑ ΩΝ ΗΜΟΣ ΝΑΞΟΥ & ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8450 Ταχ. ιεύθυνση : Χώρα Νάξος Ταχ. Κώδικας : 84 300 Τηλέφωνο : 2285360100 Fax : 2285023570 ΠΡΟΣ: ΚΑΘΕ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ρ.κυριάκος Κύρου Ανώτερος Υδραυλικός Μηχανικός Τµήµα Αναπτύξεως Υδάτων Νήσος Κύπρος 3 ο µεγαλύτερο νησί της Μεσογείου έκταση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον.

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον. ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ορισμοί Περιβάλλον φυσικό τεχνητό πολιτιστικό Τα στοιχεία που Τα παραγωγικά στοι- Τα δημιουργήματα της μας δίνει η φύση, χεία που δημιουργεί πνευματικής εργασίας όπως ο αέρας, ο άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός υδρολογικών χαρακτηριστικών λίμνης Ορόκλινης στα πλαίσια του έργου LIFE OROKLINI (LIFE10 NAT/CY/716)

Καθορισμός υδρολογικών χαρακτηριστικών λίμνης Ορόκλινης στα πλαίσια του έργου LIFE OROKLINI (LIFE10 NAT/CY/716) Καθορισμός υδρολογικών χαρακτηριστικών λίμνης Ορόκλινης στα πλαίσια του έργου LIFE OROKLINI (LIFE10 NAT/CY/716) Συνοπτική παρουσίαση υδρολογικής μελέτης στα ελληνικά Λευκωσία, 2012 Το έργο LIFE OROKLINI

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Εγκρ. ΥΠΕΧΩΔΕ 106158 ΦΕΚ 1124Β/23-7-04. Δελτίο Τύπου

Αρ. Εγκρ. ΥΠΕΧΩΔΕ 106158 ΦΕΚ 1124Β/23-7-04. Δελτίο Τύπου Δελτίο Τύπου Με φόντο τις σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και τη δημόσια υγεία που προκαλούν τα απόβλητα των συσσωρευτών αυτοκινήτων και βιομηχανίας, ως επικίνδυνα απόβλητα, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αθήνα 5/ 08 /2009 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αρ. Πρωτ: Δ.ΥΓ2/ 105452 ΠΡΟΣ : Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

«Αποστολή Πρακτικού σύσκεψης για την συζήτηση επί των αποτελεσμάτων του Επίσημου Προγράμματος Ελέγχου Βαρέων Μετάλλων σε λαχανικά»

«Αποστολή Πρακτικού σύσκεψης για την συζήτηση επί των αποτελεσμάτων του Επίσημου Προγράμματος Ελέγχου Βαρέων Μετάλλων σε λαχανικά» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 01/02/2012 Αριθμ. Πρωτ.: 2103 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ Ταχ. Δ/νση : Λ. Κηφισίας 124 ΠΡΟΣ: ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ & Ιατρίδου 2 Ταχ. Κώδικας : 115 26 Αθήνα Πληροφορίες : Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. (Αρ. 106(1)/2002) Ελέγχου της Ρύπανσης -των Νερών Νόμου του 20021

2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. (Αρ. 106(1)/2002) Ελέγχου της Ρύπανσης -των Νερών Νόμου του 20021 Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Αριθμός 271 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο S(l)(t) Ο Υπουργός, Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ

Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: ΠΡΟΫΠ/ΣΜΟΣ: Υποχλωριώδους νατρίου14,5% σε ενεργό χλώριο α) για τη χλωρίωση του πόσιµου νερού, β) για τη χλωρίωση του επεξεργασµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο φάκελος θα περιλαμβάνει τα κάτωθι δικαιολογητικά: 1.Δημοτικό Κατάστημα Ερέτριας, Ευδήμου Κραταιμένους

Ο φάκελος θα περιλαμβάνει τα κάτωθι δικαιολογητικά: 1.Δημοτικό Κατάστημα Ερέτριας, Ευδήμου Κραταιμένους ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ Ερέτρια:16-03-2015 Παρακαλούνται όλοι όσοι έχουν υποβάλλει Αίτηση Δήλωση για Εγγραφή Σημείου Υδροληψίας (Ε.Μ.Σ.Υ.), όπως καταθέσουν φάκελο για άδεια χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλεία Χρυσού και Γεωργικές και δραστηριότητες:

Μεταλλεία Χρυσού και Γεωργικές και δραστηριότητες: Eισήγηση Παναγιωτόπουλος Κυριάκος Εργαστήριο Εδαφολογίας Σχολή Γεωπονίας ΑΠΘ Μεταλλεία Χρυσού και Γεωργικές και δραστηριότητες: Μπορούν να συνυπάρξουν; φάσεις της μεταλλευτικής δραστηριότητας α) υποέργο

Διαβάστε περισσότερα

Κανονιστική απόφαση για την προστασία του υδατικού δυναµικού Ν. Άρτας (86/99)

Κανονιστική απόφαση για την προστασία του υδατικού δυναµικού Ν. Άρτας (86/99) Κανονιστική απόφαση για την προστασία του υδατικού δυναµικού Ν. Άρτας (86/99) Ι. Απαγορευτικά µέτρα Απαγορεύεται η εκτέλεση έργων υδροληψίας νερού στις παρακάτω περιοχές του νοµού: a. Στην περιοχή που

Διαβάστε περισσότερα

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS Ανάπτυξη οικονομικά βιώσιμης διαδικασίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση, μέσω χρησιμοποίησης, των οινοποιητικών αποβλήτων: Παραγωγή φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Ε.Δ.Σ.Ν.Α Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα και Αξιολόγηση Παραγωγικής Λειτουργίας Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης (Ε.Μ.Α.), Άνω Λιοσίων ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

Κλωθώ : έκλωθε τη µοίρα των ανθρώπων. Μούσες-Μοίρες

Κλωθώ : έκλωθε τη µοίρα των ανθρώπων. Μούσες-Μοίρες Κλωθώ : έκλωθε τη µοίρα των ανθρώπων Μούσες-Μοίρες Μοίρες Λάχεσις : τραβούσε το λαχνό Άτροπος : έκοβε το νήµα της ζωής ευτέρα 1 Μαρτίου 2004. Βρισκόµαστε στη ΕΥΑΛ ( ηµοτική Επιχείρηση Ύδρευσης, Αποχέτευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 18.09.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 18.09.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 19.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 19.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεχνική Έκθεση Ενδεικτικός Προϋπολογισµός Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων -Τεχνικές Προδιαγραφές Σχέδιο ιακήρυξης Έντυπο Οικονοµικής Προσφοράς ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα