Από µια κορεσµένη κυκλοφοριακά σε µια ελεύθερη Αθήνα. Εικόνες ουτοπίας;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από µια κορεσµένη κυκλοφοριακά σε µια ελεύθερη Αθήνα. Εικόνες ουτοπίας;"

Transcript

1 Bλαστός, Θ., Από µια κορεσµένη κυκλοφοριακά σε µια ελεύθερη Αθήνα. Εικόνες ουτοπίας;, στο βιλίο Ένα µέλλον για την Αθήνα. Σε αναζήτηση πολιτικών αστικής επανοργάνωσης του πολεοδοµικού συγκροτήµατος της πρωτεύουσας, επιµέλεια έκδοσης Στ. Χρ. Τσέτσης σε συνεργασία µε Βούλα Χρ. Τσέτση Schlyter, Αθήνα 2003, εκδόσεις Παπαζήση, ενότητα 12, σελ , ISBN Από µια κορεσµένη κυκλοφοριακά σε µια ελεύθερη Αθήνα. Εικόνες ουτοπίας; Θ. Βλαστός Αρχιτέκτων, συγκοινωνιολόγος Επίκουρος καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή. Προς ένα µακρόπνοο Σχέδιο για µια διαφορετική Αθήνα 2. Κυκλοφοριακό χάος ή η γοητεία της ελεύθερης χρήσης του αυτοκινήτου; 3. Η σηµερινή ταυτότητα της Αθήνας. Τα πλεονεκτήµατά της θεµέλια για το σχεδιασµό της αυριανής πόλης 3.1 Η µοναδικότητα της Αθήνας 3.2 Μια συµπαγής πόλη µε πολλές µετακινήσεις µικρής απόστασης 3.3 Η Αθήνα τόπος επίσκεψης. 3.4 ίκυκλα. Παράδοση και µέλλον 4. Ένα ήπιο περιβάλλον που υποτάσσει τη δυναµική της σύγχρονης µεγαλούπολης 5. Προς µια Αθήνα µε χρώµα στην αρχιτεκτονική και στην κυκλοφορία 6. Προς την πλήρη πεζοδρόµηση του ιστορικού κέντρου 7. Προς ένα ευφυές σύστηµα συνδυασµένων µετακινήσεων για µια δραστήρια Αθήνα 8. ρόµοι γεµάτοι µε ποδηλάτες, πεζούς και καθαρά δίκυκλα. 9. Τα 7 µεγάλα έργα για την ανακατασκευή της Αθήνας 10. Επίλογος 1. Εισαγωγή. Προς ένα µακρόπνοο Σχέδιο για µια διαφορετική Αθήνα Ο κύκλος των Ολυµπιακών Αγώνων τελειώνει. Μπορούµε τώρα να δούµε πιο καθαρά τι θα µείνει στην Αθήνα την επόµενη µέρα. Οι Αγώνες ήταν ένας σηµαντικός σταθµός στην ιστορία της, και µια καταπληκτική ευκαιρία για έργα, που τελικά δεν έγιναν. Το µόνο καινοτόµο για τα ελληνικά δεδοµένα που προωθείται, και που δεν θα γίνονταν αν δεν το είχε υποσχεθεί η Αθήνα στη διεθνή κοινότητα καταθέτοντας την υποψηφιότητά της, είναι το τραµ. Το τραµ παίρνει χώρο από το αυτοκίνητο, αλλάζει ριζικά ότι συµβαίνει στο δρόµο, και για αυτό συγκρούεται µε συνήθειες και νοοτροπίες. Ανοίγει το δρόµο για ένα εκτεταµένο δίκτυο και για µια άλλη Αθήνα. Η κατασκευή τραµ σε µια πόλη εξαρτηµένη από το αυτοκίνητο δεν είναι µικρή υπόθεση. Μετά από µερικά χρόνια, ακόµη και αν ο κόσµος σκέφτονταν αλλιώς, ο κορεσµός δύσκολα θα άφηνε περιθώρια για το ξεκίνηµα τέτοιων λύσεων. Η Αθήνα δεν σχεδιάζεται µε ορίζοντα έξη ετών, όπως αυτός που τέθηκε για τους Αγώνες, και µε το µεγαλύτερο µέρος του προϋπολογισµού να αφορά την κατασκευή σταδίων. Οι στόχοι για µια πόλη του µεγέθους της Αθήνας και των προβληµάτων της, χρειάζονται ορίζοντα τουλάχιστον τριάντα ετών και προϋπολογισµούς πραγµατικά γενναίους για να υλοποιηθούν. Φυσικά ισχύουν 1

2 τα παραπάνω υπό την προϋπόθεση ότι θα αποφασιζόταν η Αθήνα να ξεφύγει από αυτό που είναι, να γίνει µια σύγχρονη µεγαλούπολη, όµορφη, ήπια και ανθρώπινη, συνεπής στις αρχές της βιωσιµότητας. Μεγάλοι στόχοι χαράσσονται όταν υπάρχει κοινωνική συναίνεση. Χωρίς οι κάτοικοι να πειστούν και να ενστερνιστούν ένα φιλόδοξο σχεδιασµό, ελάχιστα θα µπορέσουν να γίνουν. Μια Αθήνα διαφορετική σηµαίνει µια Αθήνα που τη ζεις διαφορετικά. Εποµένως σε αυτό έχουν λόγο οι πολίτες. Το ζήτηµα είναι ότι για να αποδεχτούν και να συµµετάσχουν σε µια τέτοια προοπτική, που περισσότερο θα αφορά τα παιδιά τους, θα πρέπει να ασκηθούν πολιτικές πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης, χρειάζονται θεσµοί και διαδικασίες που να διευκολύνουν την ενεργοποίησή τους. Σήµερα συµβαίνει το ανάποδο. Αποκρύπτονται οι σχεδιασµοί µέχρι και τη στιγµή της µπουλντόζας. Η ανάπλαση της Αθήνας είναι και αυτό τελικά ένα ζήτηµα δηµοκρατίας και από εκεί πρέπει να ξεκινήσουµε. Για να αλλάξει πραγµατικά η εικόνα της Αθήνας θα κοστίσει πολύ ακριβά. Με τη σηµερινή νοοτροπία δεν υπάρχει συµφωνία για µια τέτοια δαπάνη. Ίσως τα επόµενα χρόνια να γίνει αντιληπτό ότι η επένδυση στην Αθήνα θα είναι ιδιαίτερα αποδοτική οικονοµικά, όχι µόνο για την πρωτεύουσα αλλά και για την ελληνική οικονοµία. Ίσως επίσης τα επόµενα χρόνια η δηµόσια συνιστώσα της πόλης, που σήµερα υποτιµάται, να αξιολογηθεί διαφορετικά και να διαµορφωθεί ένα κατάλληλο κοινωνικό κλίµα, που θα συναινέσει στη µεταφορά της επένδυσης από τον ιδιωτικό στο δηµόσιο χώρο. Εδώ θα περιγράψουµε µια άλλη Αθήνα. εν θα είχε το παραµικρό ενδιαφέρον η συζήτηση για µια πόλη που θα συνέχιζε να σέρνεται στους γνωστούς ρυθµούς. Σε µια τέτοια Αθήνα δεν θα υπάρξουν εκπλήξεις. Η δόµηση θα συνεχίσει να επεκτείνεται προς την περιφέρεια και η συνοχή του πολεοδοµικού ιστού να χαλαρώνει. Τα αυτοκίνητα θα αυξάνουν, προβλέπεται να διπλασιαστούν µέχρι το 2020, τα προβλήµατα στάθµευσης θα οξύνονται και θα καταπατηθούν και οι τελευταίοι ανοικτοί χώροι που έχουν αποµείνει. Θα υλοποιούνται κάποια συγκοινωνιακά έργα, όµως δεν θα προλαβαίνουν να αντιµετωπίζουν παρά ένα µέρος των νέων προβληµάτων που θα προστίθενται καθηµερινά. Στην Αθήνα αυτή, το σηµερινό µοντέλο θα επαναληφθεί αναλλοίωτο σε πολλαπλάσια επιφάνεια και η επίπτωσή του στην κυκλοφορία θα είναι κατά πολύ µεγαλύτερη. Σε οριακές συνθήκες, όπως αυτές που επικρατούν, η επίπτωση κάθε νέου αυτοκινήτου είναι µεγαλύτερη αυτής του αυτοκινήτου που προηγήθηκε. Ο κορεσµός θα απλωθεί και στους βασικούς δρόµους των προαστίων, στις δε κεντρικές περιοχές θα καλύψει και τους τριτεύοντες δρόµους που συχνά, πέρα από κάθε λογική σχεδιασµού, συνιστώνται προς τους οδηγούς µε σηµάνσεις του αρµόδιου υπουργείου, ως παρακαµπτήριοι των κορεσµένων αρτηριών. Οι αυξανόµενες ανάγκες χώρου των κατοίκων, χάρη στη βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου, θα τους κάνουν να αναζητούν καλύτερες συνθήκες εγκατάστασης στα προάστια. Τα τελευταία θα συνεχίσουν να αυτονοµούνται αποκτώντας επαρκείς εµπορικές και άλλες δραστηριότητες, και το παραδοσιακό κέντρο θα συνεχίσει να χάνει τη σηµασία που θάπρεπε να έχει, σαν ιστορικό και κοινωνικό κέντρο αναφοράς για ολόκληρη την πόλη. Σε ώρες εκτός αιχµής, κάποιες βασικές αρτηρίες όπως η Αττική οδός, θα επιτρέπουν την ανάπτυξη υψηλών ταχυτήτων και αυτό θα είναι ένα κίνητρο για εντονότερη χρήση του αυτοκινήτου. Το υπόλοιπο δίκτυο θα λειτουργεί υπό δυσµενέστερες συνθήκες από τις σηµερινές. Ως προς τη δηµόσια συγκοινωνία, ο προαστιακός και το µετρό δεν θα έχουν πρόβληµα να συνεχίσουν να επεκτείνονται διότι δεν εµπλέκονται µε την κυκλοφορία και δεν προκαλούνται αντιδράσεις. Σε µια δεκαετία είναι πιθανό να έχει κατασκευαστεί ένα περιορισµένο δίκτυο τραµ και µερικά χιλιόµετρα λεωφορειόδροµων, που θα αστυνοµεύονται αυστηρότερα. Τα δίκτυα αυτά θα καλύπτουν επαρκώς ένα µέρος, όχι το µεγαλύτερο, της επιφάνειας της πόλης και, όσων οι προελεύσεις και οι προορισµοί βρίσκονται στην εµβέλειά τους θα τα χρησιµοποιούν, γιατί οι µετακινήσεις µε αυτά θα γίνονται πιο γρήγορα από ότι µε αυτοκίνητο. Ωστόσο η Αθήνα θα αποκτά, όλο και πιο έντονα, την εικόνα της αυθαίρετης πόλης, όπου η άναρχη κυκλοφορία και η ακόµη πιο άναρχη στάθµευση θα έχουν κατακτήσει τις περισσότερες επιφάνειες, περιλαµβανοµένων πλατειών και πεζοδροµίων. 2

3 2. Κυκλοφοριακό χάος ή η γοητεία της ελεύθερης χρήσης του αυτοκινήτου; Είναι γνωστή η αίγλη του αυτοκινήτου. Είναι µέσο κοινωνικής καταξίωσης, ένα όραµα που περιβάλλεται από µύθους. Πράγµατι είναι ένα εκπληκτικό εργαλείο για δουλειά και για διασκέδαση, ένα πραγµατικό σύµβολο ελευθερίας και δύναµης, προέκταση του ιδιωτικού χώρου του καθένα µας στο δηµόσιο χώρο. Το αυτοκίνητο αξιοποιεί χωρίς καθυστέρηση τις νέες τεχνολογίες και τις φέρνει κοντά ακόµη και στα χαµηλά εισοδήµατα. Με το αυτοκίνητο αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι µπροστά στις εξελίξεις, µε το αυτοκίνητο οι καινοτοµίες είναι στα χέρια σου. Κάθε φορά η εισαγωγή των νέων µοντέλων στο δρόµο είναι µια δοκιµή του αύριο στο αδρανές ιστορικό κέλυφος της πόλης. Τα αυτοκίνητα ανανεώνουν ασταµάτητα την εικόνα τους και τις ανέσεις που προσφέρουν. Γίνονται πιο καθαρά, αθόρυβα, έξυπνα. Μήπως αυτά τα αυτοκίνητα, εξακολουθούν να είναι ελκυστικά και αποδεκτά στην πόλη, παρά την άναρχη κατάσταση που θα δηµιουργούν, παρά τα προβλήµατα που θα τα συνοδεύουν; Μήπως η πληµµυρίδα των αυτοκινήτων, παρουσιάζοντας µια τόσο ισχυρή εικόνα µε τα χρώµατα και τα σχέδιά τους, εξακολουθεί να κάνει την πόλη να φαίνεται ζωντανή και µοντέρνα; Κάτι ακόµη. Μήπως επίσης, και αυτό δεν πρέπει να υποτιµηθεί, η αταξία στο χώρο εισπράττεται θετικά από τους κατοίκους ως η αντανάκλαση του δικαιώµατός τους να βιώνουν ελεύθερα την πόλη; Η πόλη µε την οδήγηση γίνεται ένα παιχνίδι για τους µεγάλους και αυτό το παιχνίδι κανείς δεν θα ήθελε να το στερηθεί. Στην ελληνική νοοτροπία δεν είναι αποδεκτή η πειθάρχηση σε οργανωτικά σχήµατα και αυστηρούς κανόνες. Η ευρωπαϊκή κοινωνία είναι οργανωµένη και συλλογική. Ανάλογα και η ευρωπαϊκή πόλη διέπεται από κανόνες λειτουργίας αυστηρούς. Για να ελέγξει το αυτοκίνητο επέβαλε περιοριστικούς όρους στην κυκλοφορία του και προσδιόρισε πολύ συγκεκριµένα το χώρο και τα ωράρια στάθµευσής του. Όσο αυξάνουν τα αυτοκίνητα, τόσο οι όροι γίνονται πιο απόλυτοι και συµπληρώνονται µε πολιτικές που καθιστούν το χώρο κίνησης και στάθµευσης εµπορεύσιµο αγαθό (ελεγχόµενη στάθµευση, αστικά διόδια κλπ). εν υπάρχει άλλος τρόπος από την ακραία οργάνωση του δρόµου για να διαχειριστείς το αυτοκίνητο και να ελέγξεις τους φόρτους, τις ταχύτητες και τα άλλα σχετικά µεγέθη, ώστε να προστατεύονται οι υπόλοιποι χρήστες. Η παρουσία του πεζού αµβλύνει κάπως αυτή την εικόνα. Ακόµη και στις πιο πειιθαρχηµένες πόλεις είναι µια εγγύηση ζωντάνιας. Στους εµπορικούς πεζόδροµους των ιστορικών κέντρων αυτό είναι έντονο. Αντιπροσωπεύουν όµως ένα ελάχιστο ποσοστό του συνολικού µήκους του δικτύου. Την ίδια θετική συµβολή έχει και το δίκυκλο. Σε αρκετές πόλεις, κυρίως της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας, τα µηχανοκίνητα δίκυκλα κάνουν ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία τους. Κινούνται µαζί µε τα αυτοκίνητα, αλλά ελίσσονται ανάµεσά τους, εκµεταλλευόµενα τα κενά που αφήνουν, κατά ένα αυθαίρετο για τους Κώδικες Οδικής Κυκλοφορίας, όµως ελεύθερο τρόπο. Οι οδηγοί τους ζουν την πόλη χωρίς εµπόδια, παρά τον κορεσµό της. Στις βόρειες χώρες, αντί για δίκυκλα, κυριαρχούν τα ποδήλατα. Σε πολλούς τοπικούς δρόµους κινούνται ελεύθερα µαζί µε τα αυτοκίνητα, προσφέροντας τις πιο ισχυρές εικόνες ανθρώπινης κλίµακας, άνεσης και ελευθερίας που ένας δρόµος µπορεί να αποκτήσει. Σε κάποιους άλλους δρόµους όµως, για λόγους ασφάλειας, τα ποδήλατα χρησιµοποιούν υποχρεωτικά αποκλειστικές λωρίδες, και κινούνται σταθερά και πειθαρχηµένα. Η µηχανιστική λογική, που πρυτάνευσε στην πολεοδοµία του 20 ου αιώνα, απογύµνωσε τη µετακίνηση από εκείνες τις ποιοτικές παραµέτρους που δικαιούται να διαθέτει και τη σχεδίασε ως µια λειτουργία χωρίς εσωτερική αξία. εν είναι όµως έτσι. Ο χρόνος που διατίθεται στις µετακινήσεις είναι µεγάλος και είναι παράδοξο να σχεδιάζεται σαν µια µαύρη τρύπα στην καθηµερινότητά µας. Επίσης η µετακίνηση είναι αυτή που φέρνει σε επαφή τον κάτοικο µε το 3

4 δηµόσιο χώρο, µε την αρχιτεκτονική, µε όσα συµβαίνουν στην πόλη, µε τους ανθρώπους της, γνωστούς ή άγνωστους, ντόπιους ή επισκέπτες. Η µετακίνηση είναι µια αστική επιλογή, µια αστική συµπεριφορά, σε βγάζει από το προστατευτικό κέλυφος του ιδιωτικού χώρου. Η µετακίνηση φέρνει πιο κοντά τον κάτοικο µε το φυσικό περιβάλλον της πόλης, µε τον αέρα, τους ήχους, το ανάγλυφο του εδάφους της. Η υποτίµηση της αξίας της µετακίνησης υποβάθµισε τη σηµασία της έκπτωσης ποιοτήτων του αστικού περιβάλλοντος, όπως ο αέρας, η ησυχία, το πράσινο, η γνησιότητα του τοπίου. Όσο παραβλέπεται η καθεαυτή αξία της µετακίνησης θα είναι µη πειστική και ανίσχυρη η διεκδίκηση βελτιώσεων στις παραµέτρους του περιβάλλοντος της πόλης. Η αίσθηση ελευθερίας που προσφέρει στον οδηγό η Αθήνα δεν πρέπει να χαθεί. Είναι το χαρακτηριστικό της, είναι αυτό που αντανακλά την ιστορία και τη γεωγραφική της θέση, ανάµεσα στη δυτικοευρωπαϊκή και την ανατολική πόλη. Ωστόσο η ελευθερία του οδηγού του αυτοκινήτου αποκτάται σε βάρος της ελευθερίας των υπόλοιπων χρηστών του δρόµου, γιατί η κίνηση του αυτοκινήτου είναι άκαµπτη, απειλητική και δύσκολα µοιράζεται το χώρο του δρόµου µε τα άλλα µέσα. Είναι µια κατάσταση άδικη και καθόλου αποτελεσµατική. εν είναι εύκολο η Αθήνα να στηρίξει τη ζωντάνια της στα αυτοκίνητα. Ο αριθµός τους ξεπέρασε εκείνο το όριο που χωρίζει τη ζωντάνια από την παράλυση. εν µπορεί να υπάρχει ζωντάνια όταν τα αυτοκίνητα έχουν εκδιώξει τους πιο φιλικούς στο αστικό περιβάλλον χρήστες του δρόµου. Πρέπει να αναζητηθούν άλλοι λοιπόν τρόποι και οχήµατα, που θα εγγυώνται τη λειτουργία της πόλης αλλά και θα εξακολουθούν να παρέχουν στο µετακινούµενο τη χαρά και την πρωτοβουλία της µετακίνησης, το παιχνίδι της οδήγησης, την αυτονοµία. Η αυτονοµία µετακίνησης ήταν το πρωταρχικό ζητούµενο σε όλο το µήκος του 20ου αιώνα. Θα εξακολουθεί πάντα να είναι. ικαιολογηµένα, διότι αυτονοµία σηµαίνει ελευθερία στις επιλογές των προορισµών και των χρόνων. Η αυτονοµία ταυτίζεται µε την ελευθερία. Το ιδιωτικό αυτοκίνητο έδωσε την ιδανικότερη απάντηση σε αυτό το αίτηµα µέχρι που εγκλωβίστηκε στην κορεσµένη πόλη και από σύµβολο ελευθερίας µετατράπηκε σε εξάρτηση και ταυτίστηκε µε την ταλαιπωρία και τον εκνευρισµό. εν θα πάψει ποτέ το αυτοκίνητο να αποτελεί το ιδανικό µέσο µετακίνησης. Όµως, στο πλαίσιο της οδικής υποδοµής της Αθήνας, χάνει τα πλεονεκτήµατά του. Η Αθήνα δεν έχει πολύ χώρο για να διαθέτει στα αυτοκίνητα. Οι θεαµατικές βελτιώσεις της τεχνολογίας των αυτοκινήτων είναι τα καλά νέα που έρχονται από το εξωτερικό. Τα κακά νέα παράγονται εδώ. Είναι ότι η Αθήνα δεν θα χωρά τα νέα, έστω και καθαρά, αυτοκίνητα. Οι περιορισµοί στο αυτοκίνητο, ιδίως στις κεντρικές περιοχές και στις γειτονιές, αναγκαστικά θα είναι όλο και πιο αυστηροί. Τα δίκυκλα θα λειτουργήσουν ως υποκατάστατο ή µήπως η έµφαση πρέπει να δοθεί στη δηµόσια συγκοινωνία; Ποια οχήµατα θα υποστηρίξουν τη γοητεία της ελεύθερης και αυτόνοµης κίνησης που δεν πρέπει να χαθεί; Ο οδηγός ταυτίζεται µε το όχηµά του γιατί γίνεται προέκταση του κορµιού. Του δίνει δύναµη και ελευθερία να κερδίσει το χώρο. Είναι µια πολύτιµη ελευθερία που, αν η Αθήνα πάψει να την επιτρέπει στον κάτοικο, θα τον αποξενώσει ή θα τον αποµακρύνει. 3. Η σηµερινή ταυτότητα της Αθήνας. Τα πλεονεκτήµατά της θεµέλια για το σχεδιασµό της αυριανής πόλης 3.1 Η µοναδικότητα της Αθήνας Αφετηρία για τη σύνταξη ενός µακρόπνοου σχεδίου για την Αθήνα είναι να εντοπιστούν τα βασικά της πλεονεκτήµατα πάνω στα οποία θα χτιστεί η αυριανή της ταυτότητα. 4

5 Στο πεδίο του σκληρού ανταγωνισµού ανάµεσα στις πόλεις της Ευρώπης για προσέλκυση κεφαλαίων και επισκεπτών η ελληνική πρωτεύουσα είναι υποχρεωµένη να αναδείξει µια ταυτότητα που να ξεχωρίζει. εν θα δανειστεί στόχους από άλλες πόλεις. Οι στόχοι για την Αθήνα θα είναι δικοί της, µοναδικοί, σε συνάρτηση µε τη δική της φυσιογνωµία και τα δικά της χαρακτηριστικά. Υπάρχουν στοιχεία που αξίζει να κρατηθούν από την Αθήνα του σήµερα; Τι διαφορετικό θα προτείνει η Αθήνα σε σχέση µε τις άλλες ευρωπαϊκές πόλεις; Είναι δύσκολο να συγκρίνεις την Αθήνα µε άλλες πόλεις. Οι καθηµερινές εικόνες επιβάλλονται, κυριαρχούν, αποδιώχνουν όποιες παραστάσεις έχουν εντυπωθεί από επισκέψεις σε διαφορετικούς τόπους. Είναι εξάλλου τόσο αποσπασµατική η εµπειρία από µια πόλη που επισκέπτεσαι, που πάντα υστερεί σε σχέση µε την καθηµερινή τριβή στην πόλη που ζεις. Ταυτόχρονα η επαφή µε το αστικό περιβάλλον είναι µια σύνθετη προσέγγιση του συνόλου των αισθήσεων, όρασης, ακοής, όσφρησης, ακόµη και αφής, που κάνει το κάθε σηµείο, την κάθε γωνιά, στο δρόµο ή στην πλατεία, να είναι µοναδικό, ανεπανάληπτο. Οι µεταµορφώσεις της ίδιας θέσης µέσα στην ηµέρα είναι άπειρες, όπως άπειρες είναι οι αποχρώσεις του φωτός και των ήχων, όπως άπειρα είναι τα χρώµατα, οι κινήσεις, οι φυσιογνωµίες της ανθρώπινης παρουσίας. Άπειρες είναι οι διαφορετικές εντάσεις της κυκλοφορίας και των όσων συµβαίνουν στο δρόµο. Η εµπειρία της πόλης κινητοποιεί αισθήσεις, µνήµες και συναισθήµατα. Είναι µια µικρή, κατά κανόνα ανώδυνη, περιπέτεια συνύπαρξης µε αγνώστους σε ένα κοινό χώρο, το δηµόσιο χώρο της πλατείας, του πεζοδρόµιου, του λεωφορείου, του ταξί. Κάθε πόλη έχει τη µοναδικότητά της. Οι συνήθεις δείκτες των πολεοδοµικών ή κυκλοφοριακών χαρακτηριστικών, κοινοί για όλες τις πόλεις, ελάχιστα περιγράφουν από την πραγµατικότητα των πόλεων. ύσκολο να συγκρίνεις την Αθήνα, ωστόσο υπάρχουν κάποια στοιχεία, πραγµατικά ιδιαίτερα, που κάνουν αυτή την πόλη να ξεχωρίζει. Συγκροτούν µια ταυτότητα γεµάτη αρετές αλλά και προβλήµατα που συνυπάρχουν, και προκαλούν στους κατοίκους ανάµικτα συναισθήµατα. Τους κάνουν να εκνευρίζονται, να θυµώνουν αλλά και να δένονται µε αυτόν τον τόπο, όπου οι καθηµερινές σκηνές ελάχιστα θυµίζουν από την ιστορία του. Πλεονέκτηµα της Αθήνας είναι το τοπίο της που όλο αλλάζει, µε λόφους, βουνά και θάλασσα, το ένα σε επαφή µε το άλλο, πλεονέκτηµα είναι το κλίµα και ο ήλιος της. Πλεονέκτηµα είναι η Ακρόπολη και οι αρχαιολογικοί χώροι. Ταυτόχρονα η Αθήνα είναι το κέντρο µιας σειράς τόπων ξακουστών για τη γεωγραφία και την ιστορία τους. Απέχουν ελάχιστα από την πρωτεύουσα. Το Σούνιο, ο Μαραθώνας, η Επίδαυρος, η αρχαία Κόρινθος, οι Μυκήνες, οι ελφοί, τα νησιά του Αργοσαρωνικού και τόσοι άλλοι. Πώς να εξηγήσεις την Αθήνα; πώς να ερµηνεύσεις το συναισθηµατικό δέσιµο µε µια πόλη παγκοσµίως γνωστή για τα προβλήµατά της; πώς να δικαιολογήσεις τις τόσες αντιφάσεις; Πόσες πόλεις στα 6 χλµ. από το κέντρο τους έχουν µια θάλασσα που µπορείς να κολυµπήσεις, ενώ συγχρόνως οι τιµές ρύπανσης του αέρα είναι από τις πιο υψηλές; Πόσες πόλεις παρουσιάζουν τόσο µεγάλα ποσοστά χρήσης της δηµόσιας συγκοινωνίας, ενώ ταυτόχρονα ο κυκλοφοριακός κορεσµός έχει επεκταθεί και στους τριτεύοντες δρόµους; Πόσες πόλεις προσφέρουν σε τόσο µεγάλο ποσοστό των κατοίκων τους, που χρησιµοποιούν αυτοκίνητο ή δίκυκλο, την απόλυτα ελεύθερη και δωρεάν στάθµευση οπουδήποτε; Πόσες πόλεις έχουν τόση ζωή, µέρα και νύχτα, που περιστρέφεται γύρω από µια απειρία µικροκαταστηµάτων, κινηµατογράφων, θεάτρων και ταβερνών; 3.2 Μια συµπαγής πόλη µε πολλές µετακινήσεις µικρής απόστασης Η Αθήνα δεν είναι από τις πόλεις που σχεδιάστηκαν, αλλά από αυτές που προέκυψαν µέσα από αποσπασµατικές και ασυντόνιστες ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Αν και δόθηκε ένα έναυσµα σχεδιασµού από τους πολεοδόµους του Όθωνα, οι ορίζοντές τους αποδείχτηκαν πολύ στενοί. Η 5

6 πόλη που σχεδίασαν δεν κάλυψε ούτε καν τις ανάγκες του 19ου αιώνα. Θα µείνουν στην ιστορία γνωστοί περισσότερο σαν αυτοί που προσπάθησαν ανεπιτυχώς να απαλλάξουν την πρωτεύουσα από τα ίχνη της τουρκοκρατίας. Του Ψυρρή, το Μοναστηράκι, η Πλάκα απέδειξαν ότι έχουν δικαίωµα όχι µόνο στην ιστορία αλλά και στο παρόν της Αθήνας. Επέζησαν και σήµερα κρατούν τη σηµαία του ιστορικού κέντρου. Η κερδοσκοπία των κτηµατιών έδωσε στην πρωτεύουσα τη δοµή ενός παζλ από αυτόνοµες και εσωστρεφείς χαράξεις. Έπρεπε να συµπληρωθεί από έναν αρτηριακό καµβά που να συνενώνει αυτά τα τµήµατα σε πόλη. Ήταν αρµοδιότητα του κράτους, αλλά την απέφυγε για να µη συγκρουστεί µε τα συµφέροντα των µικροϊδιοκτητών. Η απουσία συγκοινωνιακής υποδοµής υποχρέωσε την πόλη να συγκρατήσει την ανάπτυξή της σε µικρές αποστάσεις από το κέντρο. Η µοναδική λύση ήταν να αυξήσει την πυκνότητά της, θυσιάζοντας την πρόσφατη αρχιτεκτονική της ιστορία. Τα µονόροφα και διόροφα νεοκλασικά αντικαταστάθηκαν έτσι από φτηνές πολυκατοικίες για να χωρέσει ένας πολλαπλάσιος πληθυσµός στην ίδια επιφάνεια. Με τα σηµερινά κριτήρια, αυτό που έγινε στις κεντρικές περιοχές της Αθήνας στο δεύτερο µισό του 20ου αιώνα, ήταν σωτήριο γιατί αποφεύχθηκε προσωρινά η επέκταση της Αθήνας. Η επέκταση αυτή βέβαια τελικά συντελέστηκε. Όµως η αρχικά πυκνή πόλη επέτρεψε τη συγκράτηση του αριθµού των αυτοκινήτων που σήµερα πια εισβάλουν καθηµερινά από την περιφέρεια στο κέντρο. Οι πυκνές περί το κέντρο περιοχές, όπως το Παγκράτι, η Κυψέλη, οι Αµπελόκηποι, τα Πατήσια, η Καλλιθέα υπάρχουν, και οι µετακινήσεις τους, σε αντίθεση µε ότι συµβαίνει στα αραιοκατοικηµένα προάστια, στηρίζονται πολύ περισσότερο στη δηµόσια συγκοινωνία. Σήµερα αναγνωρίζονται τα πλεονεκτήµατα της συµπαγούς πόλης στον τοµέα της κυκλοφορίας και για αυτό, πολλοί είναι εκείνοι που εισηγούνται για τις νέες πολεοδοµήσεις λύσεις υψηλών πυκνοτήτων συγκεντρωµένων στην ακτίνα εµβέλειας σταθµών ισχυρών συγκοινωνιακών µέσων, όπως είναι ο προαστιακός σιδηρόδροµος, το µετρό ή το τραµ. Η Αθήνα των πρώτων µεταπολεµικών δεκαετιών χτίστηκε πυκνά, σαν µια πόλη που θα ζούσε χωρίς αυτοκίνητο. Ούτε το πλάτος των δρόµων θα επέτρεπε την κίνησή του, ούτε για τη στάθµευσή του υπήρξε κάποια πρόβλεψη στο εσωτερικό των κτηρίων. Προφανώς και δεν υπάρχει µια άποψη που να κρύβεται πίσω από την πολεοδοµική πολιτική που εφαρµόστηκε. Πρυτάνευσε το πολιτικό κριτήριο να χτιστεί η πόλη φτηνά, και έτσι η πόλη χτίστηκε λάθος. Αν υπήρχαν πολεοδοµικοί κανόνες που έβαζαν όρια στην ανάπτυξη της Αθήνας και δεν είχαν δηµιουργηθεί τα αραιής δόµησης προάστια στο νότο και στο βορρά, οι πυκνοδοµηµένες κεντρικές περιοχές ίσως είχαν βρει κάποια ισορροπία. Αντίθετα η πόλη επεκτάθηκε πέρα από κάθε έλεγχο και συνεχίζει να απλώνεται ασκώντας ασφυκτικές πιέσεις στο κέντρο, που φιλοξενεί πια µόλις το ένα τέταρτο του πληθυσµού. Οι δρόµοι του κέντρου χρησιµοποιούνται είτε ως πάρκινγκ, είτε για τις διαµπερείς διελεύσεις των αυτοκινήτων της περιφέρειας. Η ιδιοκτησία αυτοκινήτου έχει τεράστια περιθώρια ακόµη να αυξηθεί. Θεωρείται σήµερα αυτονόητο το αυτοκίνητο να σταθµεύει στο δρόµο. Το πρόβληµα δεν είναι µόνο ότι οι δρόµοι δεν θα χωρέσουν τα καινούρια που θα αγοραστούν. Το πρόβληµα είναι ότι οι δρόµοι πρέπει να αδειάσουν και από αυτά που σήµερα σταθµεύουν. Το οδικό δίκτυο της Αθήνας είναι πολύ στενό για να σπαταλιέται ως χώρος στάθµευσης. Η πόλη χρειάζεται πεζοδρόµια, που σήµερα µόνο τυπικά έχει, χρειάζεται ειδικές λωρίδες για το ποδήλατο και για άλλα µελλοντικά φιλικά στην πόλη µέσα, και ειδικές λωρίδες για τη δηµόσια συγκοινωνία. Χρειάζεται επίσης περισσότερο πράσινο. Αν προστεθεί στο κόστος του µετρό και η επένδυση για τα κυκλοφορούντα λεωφορεία και τρόλεϋ, πάλι το συνολικό ύψος που επενδύθηκε για δηµόσια συγκοινωνία είναι πολύ µικρό σε σχέση µε την ιδιωτική επένδυση, πραγµατική ή εκκρεµούσα, που απορροφά το αυτοκίνητο. Η κίνηση έχει προτεραιότητα ως προς τη στάθµευση του αυτοκινήτου. Σήµερα τα πράγµατα συµβαίνουν ανάποδα. Η στάθµευση γίνεται εµπόδιο στην κίνηση, και η στενότητα των δρόµων χρησιµοποιείται ως επιχείρηµα για να δικαιολογηθούν αρνητικές στάσεις απέναντι στη δηµιουργία αποκλειστικών λωρίδων δηµόσιας συγκοινωνίας ή την κατασκευή του τραµ. 6

7 Όµως είναι πια σε όλους φανερό. Αυτή η πόλη δεν θα µπορέσει να συνεχίσει να λειτουργεί στηριγµένη στο ιδιωτικό αυτοκίνητο. εν έχει τον απαραίτητο χώρο. Είναι υποχρεωµένη να αποδεχτεί την πραγµατικότητά της και να δώσει λύσεις που να ταιριάζουν στα δεδοµένα της. Επειδή οι δρόµοι της Αθήνας είναι στενοί, για αυτό ακριβώς πρέπει να στηριχτεί στη δηµόσια συγκοινωνία. Το ανάποδο επιχείρηµα ότι αφού οι δρόµοι είναι στενοί δεν µπορούµε να βάλουµε δηµόσια συγκοινωνία είναι παντελώς παράλογο. Η Αθήνα χωρίς δίκτυα δηµόσιας συγκοινωνίας υψηλής ικανότητας δεν θα µπορέσει να επιβιώσει στον ανταγωνισµό. 3.3 Η Αθήνα τόπος επίσκεψης Η Αθήνα είναι µια πόλη ζωντανή και ταυτόχρονα παράλυτη από την υπερφόρτωση του οδικού της δικτύου. Η κινητικότητα των κατοίκων της είναι πολύ µικρότερη της κινητικότητας των κατοίκων άλλων µεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, εξοπλισµένων µε αποτελεσµατικά δίκτυα µεταφορών. Οι ταχύτητες των κάθε κατηγορίας οχηµάτων είναι ελάχιστες και πολλές επιθυµητές µετακινήσεις ακυρώνονται για την αποφυγή ταλαιπωρίας και σπατάλης χρόνου. Οι δυσκολίες προσπέλασης έχουν υποβαθµίσει τις γειτονιές. Το ίδιο έχει γίνει και µε το κέντρο. εν πρέπει να υποτιµάται όµως ότι η καρδιά και η µνήµη της πόλης είναι το ιστορικό της κέντρο και αυτό το κέντρο στην Αθήνα, παρά τον αρχαιολογικό του πλούτο, λόγω των δυσκολιών πρόσβασης, έχει χάσει το ρόλο που του ανήκει. Έχασε και τους κατοίκους του, που αναζητούν στα νότια και βόρεια προάστια περισσότερη άνεση και καλύτερες συνθήκες, αλλά, πληρώνουν βαρύ το τίµηµα της καθηµερινής µετακίνησης προς το κέντρο. Συνέπεια της περιορισµένης κινητικότητας είναι και η υποβάθµιση της πόλης ως ενιαίου και συνεκτικού πολεοδοµικά τοπίου. Είναι χαρακτηριστική η περιορισµένη επικοινωνία µεταξύ περιοχών της πρωτεύουσας, όπως µεταξύ της ανατολικής και της δυτικής Αθήνας. Σαν να πρόκειται για δυο διαφορετικούς κόσµους, που αναπαράγουν τη διχοτόµησή τους ακόµη και στο διασπασµένο κοινωνικά κέντρο, το οποίο είναι τελείως διαφορετικό στην ανατολική από τη δυτική του πλευρά. Η διχοτόµηση αυτή ενισχύθηκε τα τελευταία χρόνια από την εγκατάσταση δεκάδων χιλιάδων προσφύγων από κάθε γωνιά της γης. Η Αθήνα δεν κατάφερε ακόµη να τους απορροφήσει οµαλά. Η άνιση κοινωνική γεωγραφία είναι από τα µεγάλα στοιχήµατα που θα αντιµετωπίσει η Αθήνα του 21ου αιώνα. Το ιστορικό κέντρο της Αθήνας, παρά το µέγεθός του, δύσκολα θα µπορέσει να γίνει ένας αυτόνοµος προορισµός. Στην ιστορία της Ελλάδας η αρχαία Αθήνα δεν ήταν παρά ένας τόπος, ανάµεσα σε πολλούς άλλους. Οι ξένοι επισκέπτες έρχονται συνήθως από µακριά, γνωρίζουν ιστορία, γνωρίζουν για την ελληνική φύση και σε καµία περίπτωση δεν θα επιθυµούσαν ένα ταξίδι τους στην Ελλάδα να περιοριζόταν µόνο στο κέντρο της Αθήνας, όσο και αν αυτό αναµορφωθεί. Συµφέρει την οικονοµία της χώρας οι ξένοι να είναι όσο γίνεται πιο κινητικοί. Η πρωτεύουσα πολεοδοµικά και αρχιτεκτονικά, µε εξαίρεση το κέντρο της, παρουσιάζει ελάχιστο ενδιαφέρον. Πρόκειται για µια οµοιόµορφη πόλη µε πανόµοιους δρόµους και πολυκατοικίες και µε ελάχιστα δηµόσια κτήρια, που µετά βίας ξεχωρίζουν σαν µορφές από τον υπόλοιπο χτισµένο όγκο. Αντίθετα το ιστορικό κέντρο είναι πολύ πλούσιο. Οι αρχαιολογικοί χώροι, η Πλάκα, το Μοναστηράκι, του Ψυρρή, το Εµπορικό Τρίγωνο, η Πανεπιστηµίου είναι αξιόλογοι χώροι, θραύσµατα όµως µιας ιστορικής πόλης που βεβηλώθηκε από το αυτοκίνητο. Σήµερα το κέντρο της Αθήνας, όπως και η πόλη γενικότερα, δεν διαθέτουν το απαραίτητο δυναµικό για να προσελκύσουν τον επισκέπτη. Το βασικό πρόβληµα που συρρικνώνει σε µεγάλο βαθµό την τουριστική τους προσφορά είναι η προσπελασιµότητα. Ο χρόνος είναι πια ένα αγαθό σε ανεπάρκεια, η διάρκεια των ταξιδιών µικραίνει και αναγκαστικά ο τουρισµός θα γίνεται πιο πυκνός, πιο κινητικός. Σε ένα τέτοιο τουρισµό η Αθήνα υστερεί. Στην Αθήνα δεν αξιοποιείς το χρόνο σου, αντίθετα τον χάνεις. Είναι αναγκασµένη η Αθήνα να δώσει απάντηση σε αυτό που αναζητά ο ξένος επισκέπτης δίνοντας έµφαση στην ενίσχυση της προσπελασιµότητας ανάµεσα στο κέντρο και τη θάλασσα, ανάµεσα στο κέντρο και τα γύρω βουνά, ανάµεσα στην ίδια την πόλη και το δίκτυο των ιστορικών τόπων που την περιβάλλουν. Η Αθήνα και το κέντρο της θάπρεπε 7

8 λοιπόν να αποτελούν τις αφετηρίες δύο δικτύων τόπων, ενός εσωτερικού της πόλης, και ενός εξωτερικού. ίκτυα σηµαίνει επικοινωνία. Σε αυτό το µέτωπο η Αθήνα είναι µια ηττηµένη πόλη. Η Αθήνα πρέπει να βρεθεί στο αντίθετο άκρο από αυτό που βρίσκεται τώρα, να ξεπεράσει τα προβλήµατα και να χτίσει συστήµατα µετακινήσεων που θα την αναδείξουν σε µια σύγχρονη και δυναµική πόλη. Αυτό θα είναι φυσικά και προς όφελος των κατοίκων της. Στην Αθήνα ξεχάσαµε ποια είναι τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήµατα της οικονοµίας της και ποια είναι τα µειονεκτήµατά της. Υποτιµήσαµε τα προσόντα της ως τόπου επίσκεψης. Για όλο τον κόσµο Ελλάδα σηµαίνει διακοπές και η Αθήνα ταυτίζεται µε την Ακρόπολη. Εµείς ως κάτοικοι αυτής της πόλης, µε τον τρόπο που τη ζούµε και τη διαχειριζόµαστε, ακυρώσαµε τα προσόντα της ως τόπου επίσκεψης. εν πρέπει να υποτιµάται ότι η Αθήνα είναι, και θα παραµείνει χάρη στο νέο αεροδρόµιο, ο πρώτος σταθµός στην Ελλάδα για µεγάλο µέρος επισκεπτών που κατευθύνονται στα νησιά. Περνούν, η πόλη τους έχει δίπλα της, αλλά δεν καταφέρνει να τους κρατήσει. Έστω και µόνο αυτοί αν πείθονταν να παρέµεναν για λίγες µέρες, το οικονοµικό όφελος για την πρωτεύουσα θα ήταν τεράστιο. Η Αθήνα δεν βρίσκεται πάνω σε διαδρόµους διεθνών µετακινήσεων. εν αποτελεί υποχρεωτικό πέρασµα για κάπου. Αυτό το βασικό πλεονέκτηµα, που έχουν όλες οι µεγάλες πόλεις στο εσωτερικό της Ευρώπης, ακόµη και η Θεσσαλονίκη, η Αθήνα το στερείται. Βρίσκεται στην άκρη µιας χερσονήσου, που µέχρι πρόσφατα, συνδέονταν µόνο µέσω θαλάσσης µε την Ευρώπη. Το περιβάλλον βόρεια και ανατολικά ήταν περίπου εχθρικό. εν είναι η Αθήνα επίσης ένας ισχυρός βιοµηχανικός πόλος, ούτε σηµαντικό στην κλίµακα της Ευρώπης κέντρο υπηρεσιών, διότι το γενικότερο οικονοµικό τοπίο στην Ελλάδα είναι φτωχό και ο ευρύτερος γεωγραφικός χώρος έχει πολλά προβλήµατα και ανταγωνιστές. Η πρωτεύουσα εκεί που θα µπορούσε να κάνει τη διαφορά είναι στον τοµέα της τουριστικής οικονοµίας. Έχει τα προσόντα, αρκεί να ικανοποιήσει τη βασική προϋπόθεση που είναι να προσφέρει ένα επαρκές προϊόν για τον επισκέπτη. Θα εστιάζεται σε τρία στοιχεία: στο ιστορικό κέντρο, στο δίκτυο µετακινήσεων προς τα χαρακτηριστικά σηµεία της πόλης, στο δίκτυο µετακινήσεων προς την περιφέρειά της και την υπόλοιπη Ελλάδα. 3.4 ίκυκλα. Παράδοση και µέλλον Το δίκυκλο, παρά τα πολλά προβλήµατα που το συνοδεύουν, προσφέρει δυνητικά ένα πλεονέκτηµα για την Αθήνα. Αντιπροσωπεύει µια µορφή κινητικότητας, για την οποία η πόλη έχει µεγάλη εµπειρία. Με άλλης τεχνολογίας δίκυκλα θα µπορούσε η κινητικότητα αυτή να µετεξελιχτεί σε ένα παράγοντα ζωντάνιας και αποτελεσµατικότητας στο κυκλοφοριακό σύστηµα της πρωτεύουσας. Στην Αθήνα ένα σηµαντικό µέρος των µετακινήσεων εκτελείται µε µηχανοκίνητο δίκυκλο. Η αύξηση της κινητικότητας που επιτυγχάνεται χάρη σε αυτό είναι πολύτιµη. Το δίκυκλο σχεδόν διπλασίασε τον πληθυσµό των µηχανοκίνητων χρηστών του δρόµου, κατεβάζοντας σηµαντικά τον µέσο όρο ηλικίας τους και το µέσο εισόδηµά τους. Η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρώπης µε τη µεγαλύτερη χρήση δικύκλου. Το µεταφορικό έργο που εκτελείται µε δίκυκλο αντιστοιχεί στο 10,8% του συνολικού. Ακολουθεί σε απόσταση η Ιταλία µε 7,5%. Ο Ευρωπαϊκός µέσος όρος είναι 2,9%. Η παρουσία του δικύκλου αυξάνει εντυπωσιακά γρήγορα. Στα τελευταία οκτώ χρόνια η αύξηση του µεταφορικού έργου µε δίκυκλο στην Ελλάδα ήταν 126% ενώ στην Ευρώπη µόλις 6%. Το δίκυκλο, για τα χαµηλά εισοδήµατα ή για την κίνηση στα κορεσµένα αστικά κέντρα, υποκαθιστά το αυτοκίνητο. Σε κάθε 2 Ι.Χ. αντιστοιχεί ένα δίκυκλο. Η αντίστοιχη αναλογία στην Ευρώπη είναι µόλις 7:1. 8

9 Σε συνθήκες, όπως οι αθηναϊκές, όπου τη ζήτηση µετακινήσεων είναι ανεπαρκή τα άλλα µέσα να την καλύψουν (κορεσµός του οδικού δικτύου, έλλειψη χώρων στάθµευσης, αναποτελεσµατικά δίκτυα δηµόσιας συγκοινωνίας), το δίκυκλο δίνει λύσεις στη λειτουργία και την οικονοµία της πόλης. Συµβάλλει στην ελάφρυνση του κυκλοφοριακού φόρτου και αυτό είναι ένα µεγάλο κέρδος. Ταυτόχρονα όµως το δίκυκλο είναι συνυφασµένο µε τη ρύπανση, το θόρυβο, τις συνθήκες ασχήµιας και κυκλοφοριακής έντασης, τα ατυχήµατα. Το αυτοκίνητο υποβάθµισε το οδικό περιβάλλον, µε αποτέλεσµα η µεταφορά να έχει απογυµνωθεί από τις ποιότητές της και αυτό που ενδιαφέρει τους µετακινούµενους είναι η ταχύτητα της διέλευσης και τίποτα άλλο. Το δίκυκλο εξυπηρέτησε αυτό το αίτηµα και έκανε το δρόµο ακόµη πιο εχθρικό. Το µηχανοκίνητο δίκυκλο είναι µια απάντηση που δόθηκε από όσους, κυρίως νέους, επέµεναν να διαθέτουν τα πλεονεκτήµατα που προσφέρουν οι δύο τροχοί, χωρίς να είναι τόσο ευάλωτοι στους κινδύνους από το αυτοκίνητο, όπως αν χρησιµοποιούσαν ποδήλατο. Όµως µε το µηχανοκίνητο δίκυκλο ζηµιώνουν και αυτοί, όπως και οι οδηγοί του αυτοκινήτου την πόλη. Με το δίκυκλο παρακάµπτεις την πόλη, όπως και µε το αυτοκίνητο. Θα ήταν εποµένως συµβατό µε την προοπτική ανάπλασης της Αθήνας; Θα είχε θέση στην Αθήνα των επόµενων δεκαετιών; εν υπάρχει αµφιβολία ότι τα σηµερινά δίκυκλα δεν συνάδουν µε την εικόνα της πόλης που επιδιώκεται να οικοδοµηθεί στον 21ο αιώνα. Όµως το δίκυκλο υπάρχει. Το ζήτηµα είναι να βελτιωθεί η τεχνολογία του και να γίνει ένα απόλυτα καθαρό µέσο. Η τεχνολογία θα το επιτρέψει. Τότε κερδισµένοι θα είναι και ο µετακινούµενος, που δεν θα µειωθεί η ταχύτητά του, και η πόλη. Ο σχεδιασµός για το αύριο θα πρέπει να γίνει µε βάση όχι τα δίκυκλα που κυκλοφορούν σήµερα στους δρόµους, αλλά, µε βάση τα δίκυκλα της τεχνολογίας που θα τα αντικαταστήσει. Θα είναι εκ των πραγµάτων αποδεκτά στην πόλη διότι ούτε θα ρυπαίνουν, ούτε ο χώρος που θα καταλαµβάνουν θα είναι µεγάλος. Ενώ λοιπόν το καθαρό αυτοκίνητο η αυριανή πόλη θα είναι αναγκασµένη να το αποµακρύνει ελλείψει χώρου, το καθαρό δίκυκλο θα εξακολουθήσει να είναι παρόν, και µάλιστα σε συνθήκες πιο ελεύθερες για την κίνησή του. Η Αθήνα θα πρέπει να σχεδιαστεί µε στόχο να γίνεται όλο και πιο δραστήρια, να δέχεται όλο και περισσότερους επισκέπτες, οι κάτοικοί της να είναι όλο και πιο κινητικοί. Για να µπορέσει να λειτουργεί αποτελεσµατικά όλη αυτή η αυξανόµενη δραστηριότητα πρέπει να µπουν κανόνες, που θα οργανώσουν τη λειτουργία της πόλης και θα επιβάλουν συµπεριφορές πιο συλλογικές. Αυτό είναι η µια διάσταση. Η άλλη διάσταση, είναι ότι η αυριανή Αθήνα θα πρέπει να είναι σε θέση να δίνει στους κατοίκους περισσότερες ελευθερίες µετακίνησης, ελευθερίες που σήµερα ένα σηµαντικό ποσοστό έχει κατακτήσει µε το δίκυκλο. Η δηµόσια συγκοινωνία, ενώ οργανώνει τις µετακινήσεις στο χώρο και το χρόνο, έχοντας το πλεονέκτηµα ότι καταναλώνει τη µικρότερη σε σχέση µε τα άλλα µέσα επιφάνεια οδοστρώµατος, δεν µπορεί να καλύψει τις περίπλοκες και σύντοµες µετακινήσεις και εποµένως δεν είναι κατάλληλη για την εξυπηρέτηση όσων σήµερα κατέφυγαν στο δίκυκλο. Το δίκυκλο, για αρκετές µετακινήσεις, δεν µπορεί να αντικατασταθεί από κανένα άλλο µέσο. εν θα ήταν λογικό και εφικτό να χαραχτεί µια πολιτική υποκατάστασης του δικύκλου από τη δηµόσια συγκοινωνία, όσο και αν αυτή βελτιωθεί. Θα υπάρχει πάντα, η ζήτηση ενός µέσου ευέλικτου, γρήγορου, φτηνού, που να επιτρέπει να βιώνεις ελεύθερα και αυτόνοµα την πόλη. Η δηµόσια συγκοινωνία είναι µια αναγκαιότητα όµως µε αυτήν δεν έρχεσαι σε επαφή µε τον αστικό χώρο, δεν παίζεις, δεν απολαµβάνεις πραγµατικά τη µετακίνησή σου. Το βασικότερο πλεονέκτηµα του δίκυκλου είναι ότι εξασφαλίζει αυτονοµία µετακίνησης, ιδίως σε εκείνους που η καθηµερινότητά τους δεν δεσµεύεται από ωράρια και οι µετακινήσεις τους είναι πολύ πιο σύνθετες, απρόβλεπτες και ανοργάνωτες. Ανταγωνιστής του µηχανοκίνητου δίκυκλου είναι το ποδήλατο. Σε πολλές από τις βόρειες χώρες το ποδήλατο έχει µια µεγάλη παράδοση, παρόλο που οι κλιµατικές συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές. Το ποδήλατο είχε παράδοση και σε πολλές ελληνικές πόλεις αλλά η οικονοµική ανάπτυξη της 9

10 χώρας συνοδεύτηκε από την εγκατάλειψή του, προς όφελος του µηχανοκίνητου δίκυκλου και του αυτοκίνητου. Σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις το ποδήλατο κερδίζει τη µάχη απέναντι στο δίκυκλο, παρόλο που φαίνεται πιο ευάλωτο σύµφωνα µε τη λογική της εποχής µας. Κερδίζει τη µάχη όχι γιατί είναι φτηνότερο, αλλά, γιατί συνάδει µε µια γενικότερη νοοτροπία ευαισθησίας απέναντι στο περιβάλλον και την ποιότητα ζωής. Καθόλου δεν είναι βέβαιο ότι αυτή η ευαισθησία θα παραµένει πάντα δυνατότερη από τις πιέσεις που προκαλεί η εντατικοποίηση της καθηµερινής ζωής, η συνεπαγόµενη αύξηση της αξίας του χρόνου και η µηχανοποίηση των περισσοτέρων παραµέτρων της ανθρώπινης δραστηριότητας. Το θετικό είναι ότι το µηχανοκίνητο δίκυκλο αρχίζει να µετεξελίσσεται σε ηλεκτρικό, καταλυτικό, καθαρό και αθόρυβο, φιλικό στον µέσο κάτοικο, στις γυναίκες, σε όλες τις ηλικίες. εν είναι πια συνυφασµένο µε την υποβάθµιση αλλά µε τις πολιτικές ανάπλασης. Έτσι προσεγγίζει τα χαρακτηριστικά του ποδηλάτου. Οι δυο διαφορές του από το ποδήλατο µε µπαταρία είναι ότι πρώτον, µε το ηλεκτρικό δίκυκλο δεν χρησιµοποιείται καθόλου η σωµατική ενέργεια, και εποµένως ο χρήστης του δεν εκµεταλλεύεται την µετακίνησή του για να γυµνάζει το σώµα, και δεύτερον, ότι το καθαρό δίκυκλο θα είναι πιο γρήγορο και εποµένως πάντα πιο επικίνδυνο για τον πεζό. Με το ηλεκτρικό δίκυκλο η επαφή του δικυκλιστή µε το χώρο της πόλης θα αποκατασταθεί και η δαφορά του από τον ποδηλάτη, ως προς την άσκηση του κορµιού, θα αφορά µόνο τον ίδιο και όχι την πόλη. Ηλεκτρικό δίκυκλο ή ποδήλατο θα είναι το ίδιο συµβατά µε την Αθήνα του αύριο. Το µηχανοκίνητο δίκυκλο δίνει σήµερα µια πρακτική λύση η οποία όµως δεν προσφέρει την άνεση του αυτοκίνητου και κυρίως την ασφάλεια. Αν το µηχανοκίνητο καθαρό δίκυκλο το χρειάζεται η Αθήνα για λόγους οικονοµίας χώρου, τότε θα πρέπει να αλλάξουν πολλά στις συνθήκες κίνησης που του παρέχει, ώστε να κινείται µε ασφάλεια. Ωστόσο να δηµιουργηθούν ειδικές λωρίδες κίνησης για αυτό φαίνεται ανέφικτο. Μπορεί να αρκεστεί να µοιράζεται τις ειδικές λωρίδες της δηµόσιας συγκοινωνίας, όπως σήµερα συµβαίνει. Ειδικές λωρίδες θα δηµιουργηθούν µόνο για το ποδήλατο, που είναι πιο αργό. 4. Ένα ήπιο περιβάλλον που υποτάσσει τη δυναµική της σύγχρονης µεγαλούπολης Το ζητούµενο για την Αθήνα είναι να αποκτήσει ένα πιο ήπιο και φιλόξενο αστικό περιβάλλον αλλά συγχρόνως να γίνει πιο δραστήρια και πιο δυναµική. Με τις νέες τεχνολογίες µπορεί αυτό να το πετύχει. Αυτές οι δυο κατευθύνσεις, που φαίνονται σε πρώτη µατιά αποκλίνουσες µεταξύ τους, πρέπει να ακολουθηθούν και να δώσουν µια κοινή συνισταµένη πορεία. Θα είναι το µεγάλο στοίχηµα για την Αθήνα. Η ελληνική οικονοµία µόλις τώρα αρχίζει να κάνει τα πρώτα σταθερά βήµατα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό ελάχιστα έχει ακόµη φανεί στη λειτουργία της πρωτεύουσας, στις χρήσεις γης και στις πολεοδοµικές τους επιρροές. Με εξαίρεση τις συνεχείς επεκτάσεις κατοικίας στα προάστια, είναι φυσικό η αδράνεια του κτισµένου περιβάλλοντος να µην έχει επιτρέψει ακόµη στην πόλη να αναπαράγει σε όγκους, µορφές και δίκτυα τα νέα οικονοµικά δεδοµένα της Αθήνας. Η παγκοσµιοποιηµένη οικονοµία τρέχει µε ρυθµούς που η Αθήνα, έτσι όπως είναι σήµερα, δεν µπορεί να παρακολουθήσει. Η απηρχαιωµένη υποδοµή της στις µεταφορές, στις επικοινωνίες και στους εργασιακούς χώρους φρενάρει την υλοποίηση των όσων λίγων αποφασίζονται στο επίπεδο της πολιτικής. Η Αθήνα σέρνεται ενώ έπρεπε να τρέχει για να καλύψει την απόστασή της από την ευρωπαϊκή πόλη. Το έλλειµµα κινητικότητας µε τι δίκτυα θα µπορούσε να καλυφτεί; Θα πρέπει να είναι συµβατά µε το δεύτερο ζητούµενο για την Αθήνα που τη θέλει ανθρώπινη, ευχάριστη, άνετη και φιλόξενη, µε ήπιες συνθήκες περιβάλλοντος. Είναι δυνατόν να συνυπάρξουν στο αστικό τοπίο οι ταχείες και πυκνές ροές ανθρώπων και εµπορευµάτων µε το περπάτηµα, τη βόλτα, το ποδήλατο, τον καθαρό αέρα και την ησυχία; Είναι εφικτό και αποτελεί αντικείµενο µιας ολοκληρωµένης πολεοδοµικής και συγκοινωνιακής πολιτικής, που δεν εφαρµόστηκε ποτέ στην Αθήνα. 10

11 εν χρειάζεται να εφευρεθεί ξανά ο τροχός για να δοθεί απάντηση στο πρόβληµα της συνύπαρξης στο εσωτερικό της Αθήνας, από τη µια δυναµικών ροών και, από την άλλη, περιοχών ήπιας κυκλοφορίας. Μπορούν να εφαρµοστούν ταυτόχρονα δυο λύσεις: α. ιεράρχηση του οδικού δικτύου έτσι ώστε να υποχρεώνονται οι ροές να αναπτύσσονται µόνο στις αρτηρίες, που είναι οι µόνες κατάλληλες λόγω ικανότητας να τις εξυπηρετούν. Παράλληλη θωράκιση των θυλάκων ήπιας κυκλοφορίας που σχηµατίζονται ανάµεσα στο δίκτυο των αρτηριών. Πρόκειται για περιοχές χωρίς διαµπερείς ροές και µε περιορισµένη ταχύτητα αυτοκινήτου. β. ανάθεση σε µέσα φιλικά στο περιβάλλον του ρόλου της κάλυψης της αποµένουσας ζήτησης που το οδικό δίκτυο δεν επαρκεί να καλύψει. Το πιο δύσκολο και κρίσιµο αντικείµενο είναι να ορίσει µια πόλη την αποµένουσα ζήτηση. Πώς να υπολογιστεί το µέγεθος της περιβαλλοντικής της χωρητικότητας, δηλαδή η έκταση των επιπτώσεων που µπορεί να απορροφά, χωρίς να ζηµιώνεται, πέρα από κάποιο ανεκτό όριο, το περιβάλλον της; Με αφετηρία τον προσδιορισµό της περιβαλλοντικής χωρητικότητας ως προς τις επιπτώσεις από το αυτοκίνητο, προσδιορίζεται στη συνέχεια τι µπορεί να καλύψει το οδικό δίκτυο και ποια αποµένουσα ζήτηση θα εξυπηρετείται από άλλα µέσα. Ωστόσο πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι η σειρά σχεδιασµού παραδοσιακά στην Αθήνα δεν ήταν όπως παρουσιάστηκε παραπάνω. Η προτεραιότητα δίνονταν στη µέγιστη εκµετάλλευση του δρόµου για το αυτοκίνητο, κάτι που οδήγησε συστηµατικά στη συρρίκνωση των πεζοδροµίων σε πλάτη ανεπαρκή για τον πεζό και απαγορευτικά για φυτεύσεις. Η δηµόσια συγκοινωνία αντιµετωπίζονταν ως παροχή κοινωνικής πρόνοιας προς όσους ο χρόνος δεν είναι χρήµα και, φυσικά, δεν ετίθετο θέµα προνοµιακής της µεταχείρισης µε δηµιουργία αποκλειστικών λωρίδων ή µε παροχή προτεραιότητας στις διασταυρώσεις µέσω ειδικής φωτεινής σηµατοδότησης. Άλλες κατηγορίες χρηστών, όπως οι ποδηλάτες και τα άτοµα µε κινητικές δυσκολίες, επίσης αποκλείστηκαν από το δρόµο για χάρη του αυτοκινήτου. Η σωστή σειρά σχεδιασµού προς µια βιώσιµη και ανταγωνιστική πόλη είναι η ανάποδη. Προηγείται η απόδοση χώρου στα φιλικά στο περιβάλλον µέσα και ότι περισσεύει από το οδόστρωµα δίνεται τότε στο αυτοκίνητο. Αυτός που έχει την πρώτη προτεραιότητα στο δρόµο είναι ο πεζός. Ακολουθoύν σε προτεραιότητα το ποδήλατο και η δηµόσια συγκοινωνία. Χωρίς άνετη και ευχάριστη µετακίνηση µε ποδήλατο, χωρίς αποτελεσµατική δηµόσια συγκοινωνία η πόλη ασθενεί και µαραζώνει. Κάθε κάτοικος κάνει µετακινήσεις µε τα πόδια. Σε περπάτηµα καταλήγει και µε περπάτηµα αρχίζει κάθε µετακίνηση, όποιο ενδιάµεσο όχηµα και αν χρησιµοποιεί. Μια πόλη που αποθαρρύνει το περπάτηµα, αποθαρρύνει µετακινήσεις και περιορίζει την οικονοµική της δραστηριότητα. Ένα σηµαντικό ποσοστό των µετακινήσεων στην Αθήνα είναι απόστασης που καλύπτεται µε τα πόδια. Και το περπάτηµα χρειάζεται την υποδοµή του. Όταν αυτή αφήνεται να καταπατάται από το αυτοκίνητο, τότε φυσικά ο κάτοικος το αποφεύγει ως τρόπο µετακίνησης, διότι δεν είναι ούτε ασφαλής ούτε άνετος. Εξωθούνται οι κάτοικοι να χρησιµοποιούν περισσότερο αυτοκίνητο και δηµιουργούνται συνθήκες που υποχρεώνουν στη συνέχεια και άλλους να καταφεύγουν σε αυτό. Φαύλος κύκλος. 5. Προς µια Αθήνα µε χρώµα στην αρχιτεκτονική και στην κυκλοφορία Αντικείµενο των όσων ακολουθούν είναι µια διαφορετική Αθήνα. Μπορεί να υπάρξει. Εξαρτάται από τους ανθρώπους της. Ευτυχώς αλλάζουν πολλά από τα τεχνολογικά δεδοµένα, που προκαλούν τα σηµερινά προβλήµατα της Αθήνας. Το πιο σηµαντικό είναι ότι αλλάζουν τα αυτοκίνητα. εν θα είναι πια ρυπογόνα και θορυβώδη. Το ίδιο θα συµβεί και µε τα µοτοποδήλατα και τις µοτοσυκλέτες. Ήδη και µόνο αυτό, χωρίς να κάνει τίποτα η Αθήνα, θα αλλάξει θεαµατικά τις συνθήκες του οδικού περιβάλλοντος. Θα αλλάξει και την αισθητική, µια και οι επιφάνειες των 11

12 κτηρίων θα είναι πιο καθαρές και θα µπορούν να αποκτήσουν χρώµατα, που δεν θα εξαφανίζονται σε ελάχιστο χρόνο από το µαύρο καπνό των καυσαερίων. Αυτό που βλέπει όποιος κινείται στην πόλη είναι τις όψεις των κτηρίων, το αστικό δάπεδο (οδόστρωµα, πεζοδρόµια και πλατείες) και τη δυναµική του δρόµου, ανθρώπους και οχήµατα. Αν αποκτήσουν τα κτήρια χρώµα, αν το αστικό δάπεδο της Αθήνας απελευθερωθεί από το µονοπώλιο της ασφάλτου και της φτηνής γκρίζας τσιµεντόπλακας και ανακατασκευαστεί µε περισσότερα υλικά, έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των χρηστών του δρόµου, αν γεµίσουν αύριο οι δρόµοι µε φτηνά και ευέλικτα µέσα αυτόνοµης µετακίνησης που δεν καταναλώνουν πολύ χώρο, όπως το Segway (απόγονους του σηµερινού δίκυκλου, του ποδηλάτου και των πατινιών), αν βγουν ξανά στην πόλη εκείνοι που εγκλωβίστηκαν στα διαµερίσµατα, τα παιδιά, οι ηλικιωµένοι και όσοι έχουν προβλήµατα κινητικότητας, τότε η Αθήνα θα γίνει διαφορετική. Θα γίνει µια άλλη πόλη. Η Αθήνα µπορεί να γίνει πιο χαρούµενη και πιο ζωντανή αν βάλει χρώµα στα κτήριά της. Χωρίς µεγάλη δαπάνη, οι οµοιόµορφες µπεζ πολυκατοικίες θα διαφοροποιηθούν η µια από την άλλη και θα αποκτήσουν ταυτότητα. Η κυκλοφορία πρέπει και αυτή να αποκτήσει το δικό της χρώµα. Λιγότερο επιθετικά µέσα, πιο απλά και πιο φιλικά προς όλους τους χρήστες του δρόµου, µπορούν να εξυπηρετήσουν πολύ αποτελεσµατικότερα από τα αυτοκίνητα τις ανάγκες µετακίνησης στην Αθήνα. Σε ένα οδικό περιβάλλον πιο ευγενικό και πολιτισµένο χρώµα θα αποκτήσει και η ψυχολογία των µετακινουµένων. Η Αθήνα απέτυχε να προσαρµόσει το παρόν της στις υφιστάµενες τεχνολογίες. Τουλάχιστον ας προετοιµάσει το µέλλον της για την τεχνολογία που θα είναι τρέχουσα στις αµέσως επόµενες δεκαετίες. 6. Προς την πλήρη πεζοδρόµηση του ιστορικού κέντρου Σε ένα ιστορικό κέντρο, µε εµβέλεια ανάλογη αυτής που έχει το κέντρο της Αθήνας, µε χωρητικότητα ικανή να κάνει τον επισκέπτη να ξεχνιέται µέσα του, να απελευθερώνεται από την καθηµερινότητά του και να µεταφέρεται στο τοπίο και την ατµόσφαιρα της αρχαίας Αθήνας, ώστε πραγµατικά να αντιλαµβάνεται τη σηµασία αυτού στο οποίο παραπέµπουν οι λίγες πέτρες που απέµειναν, το αυτοκίνητο και οτιδήποτε αντιπροσωπεύει το σήµερα, δεν έχει θέση. Ένας αρχαιολογικός χώρος πάνω από όλα είναι τοπίο και περιβάλλον. Είναι αυτό που δεν µπορεί ένα µουσείο να εκθέσει. Το ιστορικό κέντρο της Αθήνας δεν είναι τόσο µεγάλο ώστε να µη µπορεί να ζήσει χωρίς αυτοκίνητο. Αντίθετα, µόνο χωρίς αυτοκίνητο θα µπορέσουν να αναπτυχθούν οικονοµικές δραστηριότητες που θα απευθύνονται στους επισκέπτες. Το µετρό το κάνει εύκολα προσπελάσιµο. Οι σταθµοί του είναι πολλοί, τουλάχιστον έξη: Οµόνοια, Πανεπιστήµιο, Σύνταγµα, Μοναστηράκι, Θησείο, Ακρόπολη. Ήδη το Εµπορικό Τρίγωνο είναι θεσµοθετηµένο πεζοδροµηµένη περιοχή, η Πλάκα λειτουργεί υπό ειδικό καθεστώς για το αυτοκίνητο, ένα µικρό τµήµα του Ψυρρή πεζοδροµήθηκε και η πιο σηµαντική αρτηρία της περιοχής, η. Αρεοπαγίτου Απ. Παύλου πεζοδροµείται. Για την οδό Αθηνάς έχουν κατά καιρούς υπάρξει προτάσεις πεζοδρόµησής της, όπως για το Ιστορικό Τρίγωνο, για τις µη πεζοδροµηµένες οδούς του Εµπορικού Τριγώνου (Σοφοκλέους, Ευριπίδου και Μητροπόλεως) και για το δυτικό τµήµα της Ερµού. Για την Πανεπιστηµίου επίσης είναι γνωστή η πρόταση πεζοδρόµησής της από τη δεκαετία του 80. Το πρόβληµα και η λύση του έχουν εντοπιστεί. Κατά καιρούς γενναίες προτάσεις κατατέθηκαν. Ωστόσο κάθε µέρα που περνάει κρίνονται και πιο ανεδαφικές, συγκρινόµενες µε το ρεαλισµό της παθητικής παρακολούθησης της λαίλαπας του αυτοκινήτου. Η πρωτεύουσα µπορεί και τώρα να αποκτήσει ένα πλήρως πεζοδροµηµένο κέντρο, ανάλογο της κλίµακας µιας πόλης µε πληθυσµό που ξεπερνάει τα τέσσερα εκατοµύρια. Θα είναι επίσης ανάλογο του µεγάλου στόχου της 12

13 διαµόρφωσης µιας αρκετά ισχυρής επιφάνειας, που θα κάνει την Αθήνα τουριστικά αυτάρκη, αναβαθµίζοντάς την από απλό συγκοινωνιακό κόµβο µετεπιβίβασης, σε τόπο προορισµού. Ένα ευρύ πεζοδροµηµένο κέντρο µπορεί να λειτουργήσει και για τους κατοίκους του και για τον εµπορικό κόσµο. Ειδικά προνόµια στάθµευσης δίνονται σε τέτοιες περιπτώσεις στους πρώτους, όσο για την τροφοδοσία των καταστηµάτων, δεν θα είναι ενοχλητική αν περιορίζεται σε συγκεκριµένα ωράρια και εφαρµόζονται συγχρόνως συστήµατα παρόµοια άλλων πόλεων, που στηρίζονται στη µεταφόρτωση των εµπορευµάτων σε µικρότερα και µη ρυπογόνα οχήµατα. Η αποστολή των εµπορευµάτων στους αγοραστές από τα καταστήµατα, η δηµιουργία µεγάλων αποθηκών σε θέσεις περιφερειακές ως προς τον ιστορικό πυρήνα, και η προοδευτική αποµάκρυνση κάποιων βιοτεχνιών, που δεν είναι συµβατές µε το χαρακτήρα του χώρου, είναι µερικά από τα µέτρα που επίσης θα ελαφρύνουν το περιβάλλον του κέντρου. Εκτός από το µετρό, το κέντρο σήµερα εξυπηρετείται, συνδεόµενο και µε τις γειτονικές του περιοχές, από γραµµές µικρών λεωφορείων. Αύριο τα συµβατικά οχήµατα θα µπορούσαν να αντικατασταθούν µε ηλεκτρικά, όπως ηλεκτρικά ή υδρογόνου θα είναι όλα τα οχήµατα που θα κυκλοφορούν στην πόλη. Σήµερα θα ήταν αµελητέα η σηµασία καθαρών οχηµάτων στο εσωτερικό µιας κορεσµένης και υπέρµετρα ρυπογόνου ροής. Ανεξάρτητα από αυτό το κέντρο δεν πάσχει από συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση. Θα µπορούσε εύκολα µάλιστα να εξοπλιστεί µε ένα ακόµη πλουσιότερο δίκτυο µικρών λεωφορείων, ακόµη και ηλεκτρικών δικύκλων και τρικύκλων, έτσι ώστε η προσπελασιµότητά του να είναι η βέλτιστη δυνατή. Ως προς την Πανεπιστηµίου, όσο περνάει ο χρόνος και οι άµορφοι όγκοι σκυροδέµατος πληµµυρίζουν την πόλη, συνθλίβοντας την όποια ταυτότητα της είχε µείνει, γίνεται πιο φανερή η µεγάλη πολεοδοµική αξία της και η σηµασία της αρχιτεκτονικής τριλογίας, Ακαδηµία, Πανεπιστήµιο, Βιβλιοθήκη. Η Πανεπιστηµίου είναι ο πολεοδοµικός κορµός της Αθήνας, µε ιστορικό και σύγχρονο ρόλο, και το σύνολο του χώρου που αναπτύσσονται τα παραπάνω κτήρια, µαζί µε το Πνευµατικό Κέντρο στην οδό Ακαδηµίας, συγκροτεί την καρδιά της. Από αυτόν τον τόσο πολύτιµο άξονα διέρχεται υποχρεωτικά ένας από τους πιο µεγάλους κυκλοφοριακούς όγκους, που συνδέει τις νότιες µε τις βόρειες περιοχές της Αθήνας. εν είναι εύκολο να διακοπεί αυτή η ροή. Αυτό όµως που γίνεται εφικτό σήµερα είναι να βυθιστεί ο δρόµος, ώστε η επιφάνεια να πεζοδροµηθεί. 7. Προς ένα ευφυές σύστηµα συνδυασµένων µετακινήσεων για µια δραστήρια Αθήνα Πολύ δύσκολα η δηµόσια συγκοινωνία θα µπορούσε να ικανοποιήσει τις ανάγκες του δραστήριου πολίτη του 21ου αιώνα. Η όλη της οργάνωση δεν µπορεί να προσφέρει παρά άκαµπτες υπηρεσίες προς παθητικούς χρήστες. Αν συνεχίσει έτσι, θα εξακολουθήσει να απευθύνεται µόνο σε όσους δεν έχουν αυτοκίνητο, ή για κάποιους λόγους δεν µπορούν να οδηγούν. Θα παραµείνει λοιπόν στο περιθώριο της πόλης και της δυναµικής του νέου αιώνα. Το στοίχηµα για τη δηµόσια συγκοινωνία είναι να προσελκύει αυτούς που έχουν αυτοκίνητο και να τους κερδίζει, προσφέροντάς τους ανταγωνιστικές υπηρεσίες για κάποιες από τις µετακινήσεις τους. Θα πρέπει να γίνει λοιπόν πιο ευέλικτη, λιγότερο µαζική και να δίνει κάποια απάντηση στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε χρήστη. Με τις νέες τεχνολογίες αυτές οι προϋποθέσεις δεν αποτελούν ουτοπία. Τις επόµενες δεκαετίες η δηµόσια συγκοινωνία θα µπορούσε να γίνει δοµικό στοιχείο της Αθήνας. Να αποτελέσει τον κορµό ενός ολοκληρωµένου δικτύου συνδυασµένων µετακινήσεων, εκείνου δηλαδή του δικτύου που θα είναι οργανωµένο κατά τέτοιο τρόπο ώστε να περιορίζεται η χρήση του αυτοκινήτου στις πραγµατικά αναγκαίες µετακινήσεις. Ένα τέτοιο σύστηµα για να αξιοποιείται σωστά κρίσιµο ρόλο θα παίζει η πληροφόρηση του κάτοικου. Η αµφίδροµη επικοινωνία της πόλης και του µετακινούµενου θα γίνεται µέσω του διαδικτύου, της κινητής τηλεφωνίας, των ηλεκτρονικών πινάκων µεταβλητών µηνυµάτων, των ηλεκτρονικών περίπτερων, των έξυπνων στάσεων. 13

14 Το ολοκληρωµένο σύστηµα συνδυασµένων µετακινήσεων είναι ένα έξυπνο σύστηµα που απευθύνεται σε όλους τους πολίτες και περιλαµβάνει το περπάτηµα, το ποδήλατο, το ταξί, κάθε δίκτυο δηµόσιας συγκοινωνίας, τα µικρά λεωφορεία, τα µεγάλα, το τραµ, το µετρό και συστήµατα που αναπτύσσονται σε Ευρώπη και Αµερική, όπως το car sharing και το car pooling. Σε µια έτσι οργανωµένη Αθήνα οι µετακινήσεις δεν θα είναι µαζικές, αλλά αντίθετα, θα εξατοµικεύονται σε προσωπικούς χειρισµούς και συνδυασµένες επιλογές, που θα απαιτούν ενεργητικότητα και πλούσια γνώση του αστικού χώρου. Η χρήση ενός τέτοιου συστήµατος θα υποκαθιστά τη διασκέδαση της οδήγησης και οι υπηρεσίες του θα είναι ανταγωνιστικές των υπηρεσιών του αυτοκινήτου; Η απάντηση είναι ότι ποτέ δεν θα είναι συγκρίσιµο µε την απόλαυση της οδήγησης. Όµως στη συνδυασµένη µετακίνηση η οδήγηση δεν θα αποκλείεται. Αυτόνοµες µετακινήσεις µε ποδήλατο, δίκυκλο και αυτοκίνητο, όπως είναι φυσικό, θα εξακολουθούν να υπάρχουν και θα διευκολύνονται αν δύσκολα τµήµατα του οδικού δικτύου καλύπτονται από τη δηµόσια συγκοινωνία. Η προοπτική ενίσχυσης της δηµόσιας συγκοινωνίας ως απάντηση στον κορεσµό, δεν πρέπει λοιπόν να ταυτίζεται µε τον κίνδυνο να µετατραπεί η πόλη σε ένα άκαπτο µηχανισµό, στερητικό των ελευθεριών που είχε ο κάτοικος του δεύτερου µισού του 20ου αιώνα. εν θα επιστρέψουµε στη λογική των µαζικών µεταφορών, ούτε η πόλη θα εκπέσει σε ένα πεδίο διαδροµών αποκλειστικά ογκωδών αρθρωτών λεωφορείων ή τραµ, που συνθλίβουν την ανθρώπινη κλίµακα. Τα βαριά συστήµατα θα συνυπάρχουν µε ελαφρότερα, µε µέσου µεγέθους, µικρά και µίνι λεωφορεία και µε συλλογικά ταξί. Μαζί µε αυτά, χάρη στη µείωση των αυτοκινήτων, ο δρόµος θα προσφέρει χώρο και για το ποδήλατο, το καθαρό δίκυκλο και για άλλα φιλικά στο περιβάλλον µέσα αυτόνοµης µετακίνησης, που θα διατίθενται στην αγορά τις επόµενες δεκαετίες. Πράγµατι τα αυτοκίνητα στην Αθήνα θα πρέπει να µειωθούν δραστικά και η δηµόσια συγκοινωνία να αναλάβει πολλαπλάσιο έργο, όµως ο χώρος που θα προκύψει δεν θα µείνει άδειος. Θα γίνει πολύ πιο ζωντανός µε την παρουσία ευέλικτων µέσων, που σήµερα δεν τολµούν να βγουν στο δρόµο. 8. ρόµοι γεµάτοι ποδηλάτες, πεζούς, καθαρά δίκυκλα και άλλα ήπια µέσα Το ποδήλατο αντιπροσωπεύει τον πιο αθώο, µετά το περπάτηµα, τρόπο µετακίνησης. Είναι αθόρυβο, δεν ρυπαίνει, δεν καταναλώνει χώρο και καύσιµα, είναι ελάχιστα επικίνδυνο απέναντι στον πεζό αλλά και στον οδηγό του. Είναι απόλυτα συµβατό µε τις πολιτικές αστικών αναπλάσεων και αποτελεί ένα από τα πιο σηµαντικά όπλα της στρατηγικής προς τη βιώσιµη πόλη. Πρέπει επίσης να υπογραµµιστεί ότι είναι φτηνό, γυµνάζει το κορµί και είναι ένα µέσο που συνδέεται µε τον καθένα από τα πρώτα του παιδικά χρόνια. Ποδήλατο χρησιµοποιεί όποιος έχει µια διαφορετική στάση ζωής, όποιος επιθυµεί να έχει επαφή µε την πόλη και να απολαµβάνει το χώρο. Ποδήλατο χρησιµοποιεί όποιος θέλει να είναι ευέλικτος, όπως ο πεζός, και αυτόνοµος στις µετακινήσεις του, χωρίς να ζηµιώνει το περιβάλλον. Για να κάνουν οι Αθηναίοι και οι Αθηναίες ποδήλατο πρέπει η Αθήνα να το αξίζει. Μια τέτοια Αθήνα αν υπάρξει θα γεµίσει µε ποδηλάτες. Το ποδήλατο αποτελεί κριτήριο και προϋπόθεση ποιότητας. Το ποδήλατο συνδέεται µε την προοπτική ανάπλασης της πόλης στο σύνολό της. εν σηµαίνει τίποτα µια υποδοµή µόλις µερικών εκατοντάδων µέτρων. Θα επιλέγεται το ποδήλατο µόνο αν µε αυτό, στο πλαίσιο µιας συνδυασµένης µετακίνησης, καλύπτεται ολόκληρη η πόλη. Ενώ η βιώσιµη κινητικότητα στην ευρωπαϊκή πόλη προσεγγίζεται µε µια δροµολογηµένη οµαλή εξελικτική πορεία, στην Αθήνα αν υπάρξει, θα επιτευχθεί µε αλλαγή κατεύθυνσης και ουσιαστική ανατροπή στα επίπεδα της υποδοµής και της νοοτροπίας. Πρέπει να πειστεί ο κάτοικος ότι το ποδήλατο δεν είναι ένα µέσο που σέρνεται µετά βίας από το παρελθόν αλλά µια µοντέρνα συνιστώσα της ανθρώπινης πόλης του µέλλοντος. Η πιο σηµαντική προϋπόθεση για να υπάρχουν ποδηλάτες είναι να βρίσκουν τη δυνατότητα µιας ευχάριστης, άνετης και ασφαλούς κίνησης. Το ποδήλατο δεν έχει την ισχύ και την ικανότητα όπως το δίκυκλο να συµµετέχει στις τριβές της κυκλοφορίας µαζί µε τα υπόλοιπα οχήµατα, ούτε 14

15 επιθυµούν κάτι τέτοιο οι ποδηλάτες. Εδώ λοιπόν θα απαιτηθεί µια µεγάλη ανατροπή για τη διαµόρφωση µιας νέας διατοµής στους αθηναϊκούς δρόµους ώστε να περιλαµβάνουν έναν άνετο και σίγουρο αποκλειστικό διάδροµο για τον ποδηλάτη. Ο χώρος αυτός θα αφαιρεθεί αναγκαστικά από το αυτοκίνητο. Είναι φανερό ότι η ένταξη του ποδηλάτου στην Αθήνα θα προκαλέσει ανατροπές στις συνήθειες. Θα χρειαστεί επίσης ένας νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Θα ήταν λογικό και εφικτό στο πλαίσιο της βιώσιµης ανάπτυξης της Αθήνας να σχεδιαστεί µια στρατηγική προοδευτικής αντικατάστασης του µηχανοκίνητου δίκυκλου από το ποδήλατο; Στην Ευρώπη πράγµατι γίνεται µια µεγάλη προσπάθεια µε κατασκευή νέας υποδοµής, έτσι ώστε να αυξάνονται οι ποδηλάτες. Συγχρόνως στην αγορά διατίθενται όλο και σε χαµηλότερες τιµές ποδήλατα µε µπαταρία, η οποία ενεργοποιείται και διευκολύνει τον ποδηλάτη όταν οι κλίσεις του δρόµου είναι έντονες. Τα ποδήλατα µε πολλές ταχύτητες εξυπηρετούν επίσης τον ίδιο σκοπό. Για τις µετακινήσεις στην πόλη η άνεση και η ευκολία είναι ένα ζητούµενο και ως προς αυτό το µηχανοκίνητο δίκυκλο υπερτερεί αλλά και το ποδήλατο βελτιώνεται. Μια Αθήνα µε ποδήλατα θα είναι πιο ήπια σε σχέση µε µια Αθήνα µε καθαρά δίκυκλα. Το ποδήλατο είναι ο τελικός στόχος. Για να επιτευχθεί θα χρειαστεί να σκηθούν πολιτικές προνοµιακής µεταχείρισής του στο χώρο. Οι πεζοδροµηµένες περιοχές θα είναι προσπελάσιµες για παράδειγµα µόνο από ποδηλάτες. 9. Τα 7 µεγάλα έργα για την ανακατασκευή της Αθήνας Για να δοθούν οι δρόµοι της Αθήνας ελεύθεροι από αυτοκίνητα σε εκείνα τα µέσα που θα εξασφαλίσουν, τόσο την αποτελεσµατική λειτουργία της, όσο και ένα ζωντανό περιβάλλον για άνετες και ευχάριστες µετακινήσεις, θα πρέπει η Αθήνα να ανακατασκευαστεί. Θα πρέπει να γίνει όµορφη ώστε να είναι ελκυστική, να τη βλέπεις και όχι να την προσπερνάς. Θα πρέπει επίσης να γίνουν έργα υποδοµής για τα νέα ήπια µέσα που θα θελήσουν να κατακτήσουν τους δρόµους. Εκκρεµούν µια σειρά από µεγάλα έργα: 1ο Έργο: Πεζοδρόµηση του Ιστορικού Κέντρου Το πρόγραµµα ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων είναι αρκετά φιλόδοξο. Ήδη έχει τολµήσει να συγκρουστεί θεαµατικά µε το αυτοκίνητο στη. Αρεοπαγίτου και Απ. Παύλου και αύριο ίσως στη Β. Όλγας. Πρέπει να τολµήσει ακόµη περισσότερα. Ήδη τα τελευταία χρόνια τα αρχαία γλυπτά υπέστησαν από τη ρύπανση φθορές που δεν είχαν υποστεί σε όλους τους προηγούµενους αιώνες. Πρέπει να δηµιουργηθεί γύρω από τους αρχαιολογικούς χώρους µια ζώνη ασφαλείας. Το σηµαντικότερο όµως στοίχηµα είναι να δηµιουργηθεί για τον πεζό ένα ενιαίο τοπίο που θα περιλαµβάνει αρχαιολογικούς χώρους και τµήµατα του ιστορικού κέντρου που στεγάζουν δραστηριότητες της πόλης. 2ο Έργο: Στάθµευση σε υπόγειους χώρους Οι υπόγειες λύσεις κατασκευής χώρων στάθµευσης είναι απαραίτητες και εφικτές. Θα απαιτήσουν βέβαια µια σηµαντική δαπάνη. Η κατασκευή µιας υπόγειας θέσης στάθµευσης στην Αθήνα κοστίζει περίπου 5 εκ., όσο περίπου κοστίζει κατά µέσο όρο ένα αυτοκίνητο. Όσα δίνει ο Αθηναίος για την αγορά ενός αυτοκινήτου άλλα τόσα θα όφειλε να δίνει για την υπόγεια στάθµευσή του. Το κόστος αυτό δεν καταβάλλεται και µετακυλίεται στην κοινωνία. Τα αυτοκίνητα σταθµεύουν στο δηµόσιο χώρο, χώρο σε ανεπάρκεια, που η αξία του ανά τ.µ. είναι πολύ µεγαλύτερη από το κόστος κατασκευής ενός τ.µ. υπόγειου χώρου. Κάθε κάτοικος, πληρώνοντας τα µισά από όσα θα έπρεπε κατά την αγορά ενός αυτοκινήτου, ουσιαστικά αφαιρεί αυτό το ποσόν από την αξία του δηµόσιου χώρου και από την ποιότητα ζωής του κοινωνικού συνόλου. Η Αθήνα είναι µια πόλη που εισήγαγε το αυτοκίνητο χωρίς να επενδύσει ανάλογα για αυτό. Ούτε για την κίνησή του, ούτε για τη στάθµευσή του. 15

16 Για την υπόγεια στάθµευση ενός µεγάλου ποσοστού των αυτοκινήτων υπάρχει λοιπόν η εκκρεµότητα ενός έργου της τάξης µερικών δις ευρώ. Κάνοντας τη σύγκριση του κόστους στάθµευσης, που δεν έχει καταβληθεί, µε το κόστος του µετρό προκύπτει ότι το κόστος που δεν επωµιστήκαµε αντιστοιχεί σε δεκάδες χιλιόµετρα υπόγειων σηράγγων. Αν είχαν αυτά τα χρήµατα δαπανηθεί για χώρους υπόγειας στάθµευσης οι δρόµοι θα ήταν ελεύθεροι για πραγµατικά φιλικές στον άνθρωπο µετακινήσεις. 3ο Έργο: Υπογειοποιήσεις οδικών τµηµάτων Παρόλο που ως τώρα οι Αθηναίοι απέφευγαν τους υπόγειους χώρους (όπως π.χ. τις υπόγειες διαβάσεις) γιατί ήταν βρώµικοι και επικίνδυνοι, το µετρό κατάφερε να δώσει µια άλλη εικόνα στον υπόγειο χώρο. Με την κατασκευή του ξεκίνησε µια υπόγεια εµπειρία για την Αθήνα που δεν θα έχει τέλος. Κάτω από την επιφάνεια της σηµερινής Αθήνας υπάρχουν τα υπόγεια επάλληλα στρώµατα των ιστορικών περιόδων. Με το µετρό η σηµερινή πόλη πήγε ακόµη πιο βαθιά και τα έφερε πιο κοντά της. Ο υπόγειος χώρος γίνεται πιο οικείος και αξίζει να αξιοποιηθεί. Η τεχνολογία είναι πια διαθέσιµη. Στις υπόγειες λύσεις θα καταφεύγει η Αθήνα όλο και περισσότερο για πολλούς λόγους: ο υπόγειος χώρος είναι ανεκµετάλλευτος, η σχετική τεχνολογία γίνεται όλο και πιο φτηνή, η επιφάνεια είναι κορεσµένη, οι υπέργειες λύσεις αποφεύγονται διότι εγγράφονται δύσκολα στην αισθητική της πόλης. Προτάσεις για υπογειοποιήσεις τµηµάτων αρτηριών, µε στόχο τη δηµιουργία µεγάλων ανοικτών χώρων χωρίς αποκοπές από το αυτοκίνητο, έχουν κατατεθεί πολλές: της Β. Κωνσταντίνου, µπροστά από το Παναθηναϊκό Στάδιο, της Αµαλίας, µπροστά από την πύλη του Αδριανού, της Πειραιώς, µπροστά από τον Κεραµεικό, της Ακαδηµίας, για την ενοποίηση του Πνευµατικού Κέντρου του ήµου µε την τριλογία των νεοκλασικών κτηρίων της Πανεπιστηµίου, της Λ. Αλεξάνδρας, µπροστά από τις προσφυγικές πολυκατοικίες και το γήπεδο του Παναθηναϊκού (Κουντουριώτικα), της Λ. Ποσειδώνος, πρώτον, για την ενοποίηση του Μητροπολιτικού Πάρκου του Ελληνικού µε τις εγκαταστάσεις του Αγ. Κοσµά και δεύτερον, για την ενοποίηση του Π. Φαλήρου µε την ακτή στην περιοχή του Έδεµ, της Κατεχάκη, κάτω από τα Τουρκοβούνια, για τη σύνδεσή της µε τη Γαλατσίου (ενδιάµεσος δακτύλιος) της Υµηττού, κάτω από τα νοσοκοµεία Παίδων, για τη σύνδεσή της µε τη Λ. Μεσογείων, της Κηφισίας, από το Ν. Ψυχικό µέχρι και τη Φιλοθέη, για την αποφόρτισή της και την καλύτερη ένταξή της στο αστικό περιβάλλον, της σιδηροδροµικής γραµµής από τον Πειραιά µέχρι το Μενίδι, για την αποφυγή των ισόπεδων διασταυρώσεων µε τους κάθετους δρόµους, της γραµµής του ηλεκτρικού για να πάψει να αποκόπτει τις αστικές περιοχές από τις οποίες διέρχεται. Ηµιυπόγειο έργο είναι και η Αττική οδός, που κατασκευάστηκε σε όρυγµα για να µην αποκόψει τις όµορες περιοχές και να τις προστατέψει από το θόρυβο και τη ρύπανση. Μικρές σήραγγες κατασκευάστηκαν και κατά µήκος της περιφερειακής Υµηττού για να διασωθούν τα πιο ευαίσθητα τµήµατα του ορεινού τοπίου και για να διατηρηθούν διάδροµοι επικοινωνίας µεταξύ της γειτονικής περιοχής κατοικίας και του βουνού. Στο ίδιο έργο θα ανήκει και η σήραγγα της Αργυρούπολης, που θα συνδέσει το νότιο λεκανοπέδιο µε τα Μεσόγεια. 16

17 Οι αναπλάσεις κεντρικών αρτηριών βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στο στόχαστρο πολλών πόλεων στην Ευρώπη. Στην Αθήνα µε την προοπτική του 2004 το αρµόδιο υπουργείο εκπόνησε σχετικές µελέτες για τις Πανεπιστηµίου, Ακαδηµίας, Πειραιώς, Αλεξάνδρας και Πατησίων δίνοντας ιδιαίτερα συντηρητικές κατευθύνσεις στους µελετητές. Οι προτάσεις υπογειοποιήσεων σε αυτούς τους δρόµους ξεχάστηκαν, παρ όλα αυτά το πρόβληµα έχει εντοπιστεί και είναι φανερό ότι οι λύσεις που προωθούνται δεν δίνουν επαρκείς απαντήσεις. Σχετικό µε την αναζήτηση µιας φυσιογνωµίας για το οδικό περιβάλλον του ιστορικού κέντρου είναι το ερευνητικό πρόγραµµα που εκπονεί το Ε.Μ.Π. για λογαριασµό του ΥΠΕΧΩ Ε Αισθητική αναβάθµιση του Ιστορικού Κέντρου των Αθηνών. Προτάσεις σε κλίµακα Πολεοδοµική, Αρχιτεκτονική και Εξοπλισµού. 4ο Έργο. Προώθηση της επιφανειακής δηµόσιας συγκοινωνίας. Κατασκευή δικτύων τραµ. Ποιες λειτουργίες µπορούν να πηγαίνουν στον υπόγειο χώρο και ποιες πρέπει µε κάθε τρόπο να διατηρούν µια θέση στην επιφάνεια; εν έγιναν πάντα οι σωστές επιλογές ως προς αυτό το θέµα. Ως προς τη στάθµευση δεν υπάρχει πρόβληµα. Το πρόβληµα για τα υπόγεια γκαράζ είναι µόνο η χωροθέτησή τους, γιατί προσελκύουν αυτοκίνητα και αυτό δεν είναι πάντα ανεκτό για τους δρόµους της γύρω τους περιοχής. Αντίθετα υπάρχει ένα ζήτηµα ως προς τα µεταφορικά δίκτυα. Παλαιότερα εθεωρείτο αυτονόητο ότι το υπόγειο µετρό είναι η ιδανική λύση. Όταν η προβλεπόµενη ζήτηση το δικαιολογούσε και υπήρχαν τα χρήµατα δεν υπήρχε δισταγµός. Σήµερα οι ευρωπαϊκές πόλεις αποφεύγουν να κατεβάζουν τα πλήθη των επιβατών της δηµόσιας συγκοινωνίας στις υπόγειες σήραγγες. Η προώθηση της δηµόσιας συγκοινωνίας επιτυγχάνεται µε λύσεις που την καθιστούν πιο ελκυστική και αναβαθµίζουν την ποιότητα του προσφερόµενου έργου. Ως κύριο κριτήριο ποιότητας είναι η επιφανειακή µεταφορά, σε αντιδιαστολή µε την υπόγεια. Η έµφαση σε αυτό το κριτήριο εξηγεί την πραγµατική αναγέννηση του τραµ στην ευρωπαϊκή πόλη. Αντιπροσωπεύει τη λύση που όχι µόνο ενισχύει τη µεταφορική ικανότητα της δηµόσιας συγκοινωνίας, αλλά της δίνει τη δυνατότητα να είναι µη ρυπογόνος, άνετη, µοντέρνα, µε υψηλές κινητικές επιδόσεις και κυρίως επιφανειακή. Οι ροές των αυτοκινήτων µεταφέρουν πολύ λιγότερους επιβάτες από µια γραµµή τραµ. Είναι λοιπόν µια δίκαιη επιλογή η υπόγεια λύση για το αυτοκίνητο και η επιφανειακή λύση για τη δηµόσια συγκοινωνία. Αν είναι κάτι για να µεταφερθεί στο υπόγειο είναι τα αυτοκίνητα. Θεωρείται αυτονόητη η στάθµευση των αυτοκινήτων σε υπόγειους χώρους. Πρέπει το ίδιο να γίνεται και για την κίνησή τους. Αν η πόλη δώσει το προβάδισµα στη δηµόσια συγκοινωνία, αν οι µεγάλοι αριθµοί κινούνται µε δηµόσια συγκοινωνία τότε οι προτεραιότητες αλλάζουν. Η πόλη θέλει κοντά της αυτόν τον κόσµο, όχι τα αυτοκίνητα. Επιφανειακή δηµόσια συγκοινωνία σηµαίνει βασικά τραµ. Γραµµές τραµ χρειάζεται πάρα πολλές η Αθήνα. Τις χρειάζεται σε όλες τις αρτηρίες. Συνοδευτικά µε αυτές θα αναπτύσσονται τα ελαφρότερα δίκτυα που θα το τροφοδοτούν. 5ο Έργο. Απελευθέρωση, διαπλάτυνση, φύτευση και θωράκιση πεζοδροµίων Πρόκειται για ένα µεγάλο και δύσκολο έργο, αν ληφθεί υπόψη η κατάσταση που επικρατεί. Πεζοδρόµια που δεν είναι θωρακισµένα στο άκρο τους για να προστατεύονται από αυθαίρετες εισόδους αυτοκινήτων ή δικύκλων, δεν έχουν νόηµα. Είναι σηµαντικό τα δάπεδα των πεζοδροµίων να ανακατασκευαστούν και να αποκτήσουν επίπεδες και οµαλές επιφάνεις. Τους χρειάζεται πολύ µεγαλύτερο πλάτος διότι αύριο δεν θα ανήκουν µόνο στον πεζό αλλά και σε αυτόν που θα φοράει πατίνια ή θα κινείται µε το νέο ηλεκτρικό δίτροχο Segway (γνωστό και µε το κωδικό όνοµα Ginger), που βγαίνει το 2003 στην αγορά. Με το Segway το σώµα στέκεται όρθιο σε µια µικρή επιφάνεια που συνδέει δυο τροχούς, αριστερά και δεξιά του σώµατος, και ισορροπεί χάρη σε ένα υψηλής τεχνολογίας σύστηµα γυροσκοπίων. Το κορµί καταλαµβάνει σχεδόν τον ίδιο 17

18 χώρο που καλύπτει και µόνο του, έχει απόλυτη ευελιξία και κινείται µε ταχύτητα µέχρι 25 χλµ/ώρα. Σε λίγα χρόνια µε αυτό το µέσο οι πεζοί θα αποκτήσουν ταχύτητα, και θα µετακινούνται χωρίς να κουράζονται σε µεγάλες αποστάσεις, απολαµβάνοντας µια οδήγηση παιχνίδι. Είναι φανερό ότι τα πεζοδρόµια της Αθήνας είναι παντελώς άχρηστα για την κίνηση ενός τέτοιου µέσου, που θα εκτοξεύσει την οικονοµική δραστηριότητα των ευρωπαϊκών και αµερικάνικων πόλεων, οι οποίες είναι έτοιµες να το υποδεχτούν. Τα πεζοδρόµια θα αναβαθµιστούν σε βασικούς διαδρόµους κυκλοφορίας της αυριανής πόλης. Η Αθήνα στερούµενη αυτή την υποδοµή, θα βρεθεί σε πολύ άβολη θέση στην προσπάθειά της να καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει από άλλες ανταγωνίστριες πόλεις. 6ο Έργο. ηµιουργία και θωράκιση περιοχών ήπιας κυκλοφορίας Κανονικά τέτοιες περιοχές πρέπει να καλύπτουν το σύνολο των περιοχών κατοικίας. Στο εσωτερικό τους είναι απολύτως αναγκαίο να επικρατούν ήπιες συνθήκες, καθαρός αέρας και ησυχία, τα παιδιά να µπορούν να παίζουν στο δρόµο και τα παράθυρα να µη χρεθιάζεται να είναι ερµητικά κλειστά. Το κρίσιµο σε αυτές τις περιοχές είναι η περίµετρός τους. Αν οι διαµορφώσεις των διασταυρώσεων της περιµέτρου αποθαρρύνουν τις εισόδους διαµπερών κινήσεων τότε το σύνολο της επιφάνειας έχει απαλλαγεί. 7ο Έργο. Κατασκευή αποκλειστικών λωρίδων για ποδήλατο Η δηµιουργία υποδοµής για το ποδήλατο θα είναι ένα δύσκολο κέντηµα στους δρόµους. Θα πρέπει επίσης να συνοδεύεται από µια σοβαρή και συστηµατική πολιτική συντήρησης, κάτι που ποτέ δεν αντιµετωπίστηκε σοβαρά στην Ελλάδα. Η οριζόντια σήµανση για το ποδήλατο είναι η πιο σηµαντική. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις στηρίζεται στο χρώµα. Η συντήρηση της οριζόντιας σήµανσης και η εξασφάλιση µιας σταθερά υψηλής ποιότητας οδοστρώµατος αποτελούν ικανές και αναγκαίες συνθήκες για την κίνηση του ποδηλάτου. Για το ποδήλατο δεν θα είχε νόηµα να κατασκευαστεί υποδοµή σε κάθε δρόµο. Ειδικά στις περιοχές κατοικίας, αν λειτουργούσαν ως κυψέλες ήπιας κυκλοφορίας, το ποδήλατο µπορεί να συνυπάρχει µε το αυτοκίνητο. Ένα πρώτο και πολύ σηµαντικό βήµα για τη χρησιµοποίηση του ποδηλάτου είναι λοιπόν η ιεράρχηση του δικτύου µε διαµορφώσεις και ρυθµίσεις που θα θωρακίσουν τις γειτονιές από διαµπερείς ροές και υψηλές ταχύτητες. Η υποδοµή του ποδηλάτου αποτελείται είτε από συνιστώµενες, είτε από υποχρεωτικές λωρίδες. ηµιουργούνται µε διαγραµµίσεις στο οδόστρωµα. Εκεί όπου οι ταχύτητες του αυτοκινήτου είναι υψηλές η µοναδική λύση για να είναι ασφαλής ο ποδηλάτης είναι να κινείται σε ειδική λωρίδα στο πεζοδρόµιο. Στα αθηναϊκά δεδοµένα, όπου υπάρξουν τέτοιες λωρίδες, θα πρέπει τα πεζοδρόµια να διαπλατυνθούν. Οι λωρίδες για τον ποδηλάτη, δεδοµένων των πιεστικών συνθηκών, του τρόπου οδήγησης από τον Έλληνα οδηγό και της στενότητας των δρόµων είναι σκόπιµο να έχουν τέτοια γεωµετρικά χαρακτηριστικά που να περιορίζουν την ταχύτητά του. Ο ποδηλάτης στην Αθήνα, για λόγους ασφάλειας, αναγκαστικά θα κινείται µε µικρότερη ταχύτητα από ότι ο ποδηλάτης στην ευρωπαϊκή πόλη. Ποιες διαδροµές θα επιλεγούν για την κατασκευή των λωρίδων; Για τη σύνδεση των προαστίων µε το κέντρο υπάρχουν δυο επιλογές: η πρώτη, είναι η αποφυγή των µεγάλων δρόµων και η χρησιµοποίηση του περίπλοκου τοπικού δικτύου δρόµων κατοικίας. Το µοναδικό πλεονέκτηµα αυτής της λύσης είναι ότι οι συνθήκες στους τοπικούς δρόµους είναι ασφαλέστερες. Η δεύτερη επιλογή, είναι το ποδήλατο να κινείται στους δρόµους που επιλέγει και το αυτοκίνητο για την προσπέλαση του κέντρου. Αυτούς τους δρόµους προτιµούν οι ποδηλάτες σε κάθε πόλη. ιότι εκεί η κίνησή τους γίνεται ταχύτερα και διότι επίσης τους επιτρέπουν την άµεση προσπέλαση των 18

19 χρήσεων εµπορίου και αναψυχής, που κατά κανόνα εγκαθίστανται στους δρόµους µε τις µεγαλύτερες ροές αυτοκινήτων. Προτείνεται η δεύτερη λύση που είναι µεν πιο τολµηρή αλλά και πιο ρεαλιστική. Ο εξοπλισµός για την µε τάξη και ασφάλεια στάθµευση είναι συστατικό στοιχείο της υποδοµής για το ποδήλατο. Θα χρειαστεί στην Αθήνα πυκνό δίκτυο σηµείων στάθµευσης µε εξοπλισµό που θα εµπλουτίσει µε την αισθητική του την ποιότητα του οδικού περιβάλλοντος. 10. Επίλογος Η Αθήνα είναι ένα λάθος που διορθώνεται. Με τα δεδοµένα αυτής της πόλης µπορούν να υπάρξουν λύσεις που θα την κάνουν βιώσιµη και ανθρώπινη. Αυτό που πρέπει να αλλάξει δεν είναι τόσο τα κτήριά της, όσο οι δρόµοι της. Εκεί θα παιχτεί το παιχνίδι της µελλοντικής της λειτουργίας, της αισθητικής της, του περιβάλλοντός της, φυσικού και κοινωνικού. Η Αθήνα διορθώνεται, αν όµως συνεχίσει να επεκτείνεται µε τους σηµερινούς ρυθµούς, σε λίγα χρόνια θα υπάρχει µια ακόµη Αθήνα στα Μεσόγεια, άλλη µια στο Θριάσιο, ακόµη µια ανάµεσα στην Πεντέλη και την Πάρνηθα και τέλος µια κατά µήκος της ακτής του Σαρωνικού. Το όλο συγκρότηµα θα είναι πια εκτός ελέγχου. Θα ήταν πολύ σηµαντικό άµεσα να µπουν όρια στην Αθήνα και να πάψουν να οικοδοµούνται αδιάκοπα νέες επιφάνειες πρασίνου, ακόµη και δασών, εξέλιξη που προσθέτει παρά λύνει προβλήµατα. Τις επόµενες δεκαετίες υπάρχουν µεγάλα περιθώρια να αξιοποιηθούν εντατικότερα οι χώροι που σήµερα καλύπτονται από τα αραιοκατοικηµένα προάστια. Η χωρητικότητά τους είναι µεγάλη. Παράλληλα οι νέες συγκοινωνιακές υποδοµές θα συµβάλλουν στην ανάπτυξη των γειτονικών οικισµών και πόλεων που, αποκτώντας µια πιο δορυφορική σχέση µε την Αθήνα, θα απορροφήσουν τη νέα ζήτηση για κατοικία και εργασιακούς χώρους. Η Αθήνα έχει υποχρέωση να συµµετάσχει και αυτή στην παγκόσµια προσπάθεια περιορισµού της ρύπανσης, της κατανάλωσης ενέργειας και κάλυψης του πρασίνου. Πρέπει επίσης να γίνει πιο φιλόξενη για τους επισκέπτες της και τους προσφυγές της και πιο φιλική για τους κατοίκους της. Η Αθήνα δεν είναι ένα πρόβληµα µηχανικού για να αφήνεται στους τεχνικούς. Την πόλη πρέπει να την πάρουν στα χέρια τους οι κάτοικοί της. Η Αθήνα θέτει µια σειρά από ευθύνες για την τύχη της ιστορίας της, του τοπίου της και της δηµοκρατίας σε όλους εκείνους που λίγο αψήφιστα την διάλεξαν για να ζήσουν. Βιβλιογραφία 1. Vlastos, Th., Preparation for the 2004 Olympic Games in Athens The City Pushes the Car back from the Center, CARFREE TIMES, Issue 23, January 2002, http: //www.carfree.com/cft/i023.html, pp Vlastos, Th., Athènes devant la necessité de faire face à la voiture, Magazine of Car Free Cities - Network for a new mobility culture, summer 2001, pp Στην αγγλική έκδοση το άρθρο έχει τίτλο Athens coming to terms with car traffic. 3. Βλαστός, Θ., Μπιρµπίλη Τ., Αθήνα µε λιγότερα αυτοκίνητα. Απαίτηση για το 2004, δοκιµή και στοίχηµα για µετά, αίµων της Οικολογίας, µηνιαίο περιοδικό της εφηµερίδας Κυριακάτικη Αυγή, τεύχος 7, Σεπτέµβριος 2001, σελ Βλαστός, Θ., Μπιρµπίλη, Τ., Φτιάχνοντας πόλεις για ποδήλατο. Στοιχεία αισθητικής και κατασκευής, Ε.Ε. Γ Περιβάλλοντος, Αναπτυξιακή Εταιρεία ήµου Αθηναίων, Οργανισµός Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας, Mbike, Ιανουάριος 2001, σελ Βλαστός, Θ., Το µέλλον των αστικών µετακινήσεων, σελ , συµβολή στο βιβλίο Η βιώσιµη πόλη, εκδόσεις Στοχαστής/ ΙΠΕ, Αθήνα Βλαστός, Θ., Μπιρµπίλη, Τ., Η Αθήνα του Συγκοινωνιακά διλήµµατα, Οικοτοπία, Ιούλιος Αύγουστος 1999, τεύχος 15, σελ

20 7. Βλαστός, Θ., Προς µια διέξοδο Πολιτισµού για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα του 21 ου αιώνα, Πυρφόρος, Αθήνα. Προς το 2004 και Μετά. Προτάσεις για το Σχεδιασµό του Χώρου, τεύχος 1, 1998, σελ Αραβαντινός, Αθ., Βλαστός, Θ., Γιώτης, Απ., Γκόλιας, Ι., Φραντζεσκάκης, Ι., Η πεζοδρόµηση του Εµπορικού Τριγώνου - Ενα µεγάλο ξεκίνηµα για το κέντρο της Αθήνας, Επιµέλεια Εκδοσης Θ. Βλαστός, Αθήνα, Μάϊος 1998, σελ. 165 (Συγγραφή των Κεφ. 1, 3, 11, 14, 18, σύνολο σελ. 58). 9. Αθήνα 2004 και µετά. Προτάσεις για το σχεδιασµό του Χώρου. Αφιέρωµα στην Αθήνα του περιοδικού του Ε.Μ.Π. Πυρφόρος. Επιµελητής έκδοσης Θ. Βλαστός. Τεύχος 1, Βλαστός, Θ., Κυκλοφοριακός σχεδιασµός προς τη βιώσιµη πόλη (Συγγραφή του Μέρους, Κεφ. 17,18,19, 20 σελ ) στο βιβλίο του Α. Αραβαντινού «Πολεοδοµικός σχεδιασµός. Για µια βιώσιµη ανάπτυξη του Αστικού Χώρου», εκδόσεις Συµµετρία, Αθήνα Bλαστός, Θ., «Η αναγκαιότητα λήψης γενναίων αποφάσεων για τις µετακινήσεις στο Λεκανοπέδιο», «Πυρφόρος» - ιµηνιαία έκδοση Ε.Μ.Π., τεύχος Νοεµ.- εκέµ. 1995, σελ 7-10, και στο Ν. Οικολογία µε τίτλο «Το συγκοινωνιακό, η Αθήνα και οι πολιτικοί», τεύχος 139, Μάιος 1996, Βλαστός, Θ. Προς την Αθήνα του Σκέψεις απέναντι στην πολιτική των µεγάλων οδικών έργων, Μανδραγόρας, τεύχος 12-13, Μάϊος - Σεπτέµβριος 1996, σελ Vlastos, Th., Les mesures de restriction à grande échelle à Athènes. Discussion et perspectives, Proceedings of the Car Free Cities Conference 96 in Copenhagen, 6-7 May, Copenhagen, pp Σιόλας, Α., Βλαστός, Θ., «Προτάσεις Πολεοδοµικής και Κυκλοφοριακής Ενοποίησης στην Πόλη. Η υτική Αθήνα.», Ε.Μ.Π., Αθήνα 1994, σελ Mintsis, G., Taxiltaris, Ch., Vlastos, Th., L Organisation des déplacements dans l Athènes de Demain: Solidarité ou Barbarie?, Annales du Congrès International Francophone de l ATEC Quels transports pour nos villes de demain?, 13-15/10/1993, Versailles, p Taxiltaris, Chr., Vlastos, Th., «La zone protegée du centre d Athènes: bilan critique et perspectives d une politique de restriction de la circulation automobile», Transport Environnement - Circulation, Janvier - février 1991, No 104, p

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Χάραξη συνδυασμένης πολεοδομικής και κυκλοφοριακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Πολιτικής για το Αστικό Περιβάλλον. Μεταφορές

Πρόταση Πολιτικής για το Αστικό Περιβάλλον. Μεταφορές Πρόταση Πολιτικής για το Αστικό Περιβάλλον Θ. Βλαστός Καθηγητής Ε.Μ.Π. 2009 Μεταφορές Προς ένα νέο πολιτισµό για τις αστικές µετακινήσεις Α. Η υφιστάµενη κατάσταση Στην ελληνική πόλη όλοι οι δείκτες οι

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα μεθοδολογίας σχεδιασμού συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας στη Ν. Σμύρνη με έμφαση στο ποδήλατο. Δημήτρης Μηλάκης, Δρ. Συγκ.

Έρευνα μεθοδολογίας σχεδιασμού συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας στη Ν. Σμύρνη με έμφαση στο ποδήλατο. Δημήτρης Μηλάκης, Δρ. Συγκ. Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ Ο Ν Α Δ Α Β Ι Ω Σ Ι Μ Η Σ Κ Ι Ν Η Τ Ι Κ Ο Τ Η Τ Α Σ Έρευνα μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια για το Πράσινο Βιβλίο Προς ένα νέο πολιτισµό για τις αστικές µετακινήσεις

Σχόλια για το Πράσινο Βιβλίο Προς ένα νέο πολιτισµό για τις αστικές µετακινήσεις Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Μ Ο Ν Α Α Β Ι Ω Σ Ι Μ Η Σ Κ Ι Ν Η Τ Ι Κ Ο Τ Η Τ Α Σ Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Λευκωσίας Nicosia Municipality

Δήμος Λευκωσίας Nicosia Municipality Nicosia Municipality Για το Έργο: Αναβάθμιση του εμπορικού τριγώνου μεταξύ των Λεωφόρων ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ, ΕΥΑΓΟΡΟΥ και οδού ΣΤΑΣΙΚΡΑΤΟΥΣ Δήμος Λευκωσίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δήμος Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ

ποιότητα ζωής για όλους Mε τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του ΠΕΠ Αττικής ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΕΝΤΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΧΡΗΜ/ΣΗ: ΠΡΟΕΚ/ΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ: «ΜΕΛΕΤΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD]

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD] Βιώσιµη Κινητικότητα : Προς µια περιβαλλοντικά συµβατή µετακίνηση στις αστικές περιοχές µας Η πρώτη Ελληνική εφαρµογή στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη, 24 Μαΐου 2012 Βιώσιµη Κινητικότητα στη Θεσσαλονίκη: Ο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ο θόρυβος που παράγουν οι διάφορες δραστηριότητες αποτελεί αυτό που λέμε περιβαλλοντικό θόρυβο το σύνολο των ανεπιθύμητων αλλά και επιβλαβών θορύβων που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

ΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ Γιώργος Γιαννής Πρόεδρος ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε. Ηµερίδα Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2004

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Πλεονεκτήματα Ποδηλάτου αθόρυβο οικολογικό ελαφρύ γρήγορο γυμνάζειτοσώμα αγαπάτηφύση σέβεται την ανθρώπινη ύπαρξη δεν κοστίζει αποσυμφορεί τις πόλεις δημιουργεί ελεύθερους πολίτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΖΗ Πρωτοβουλία Πολιτών για τα ικαιώµατα των Πεζών

ΠΕΖΗ Πρωτοβουλία Πολιτών για τα ικαιώµατα των Πεζών ΠΕΖΗ Πρωτοβουλία Πολιτών για τα ικαιώµατα των Πεζών www.pezh.gr Τ.Θ. 3188 Αθήνα 10210 τηλ. 2109223905-2106531610 - φαξ: 2109223905 «Ασφάλεια στο δρόµο, ασφάλεια στη ζωή» Ηµερίδα στο Πλαίσιο του Παγκόσµιου

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001)

Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) Υ.Α. Οικ. Β- 54871/4060/2003 (Β 1364). (Κατ εξουσιοδότηση της παραγράφου 1 του άρθρου 7 του Ν. 2963/2001) «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία για το χαρακτηρισμό μιας περιοχής ως αστικής, μιας γραμμής ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2011

Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2011 Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2011 Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας είναι μια εκστρατεία που διοργανώνεται σε εκατοντάδες Ευρωπαϊκές πόλεις κάθε χρόνο το διάστημα από 16 έως 22 Σεπτεμβρίου, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΘΕΑΤΩΝ

Η ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΘΕΑΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2010 1 Η ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΘΕΑΤΩΝ ΘΑΝΟΣ ΒΛΑΣΤΟΣ Καθηγητής ΕΜΠ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΗΝΑ Τοπογράφος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin)

ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin) ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ-ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Θ. ΜΑΥΡΟΓΕΩΡΓΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΜΠ, ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ MSc (Eng), MSc (Fin) ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ EXOIKONOMHΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ Σύµφωνα µε το Εθνικό Σχέδιο ράσης και το σενάριο αναφοράς, αναµένεται για το 2030 αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του ΣΕΣ* για την αντιμετώπιση των κυκλοφοριακών προβλημάτων στις πόλεις Δεκέμβριος 2010

Οι Θέσεις του ΣΕΣ* για την αντιμετώπιση των κυκλοφοριακών προβλημάτων στις πόλεις Δεκέμβριος 2010 Οι Θέσεις του ΣΕΣ* για την αντιμετώπιση των κυκλοφοριακών προβλημάτων στις πόλεις Δεκέμβριος 2010 ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Τα κυκλοφοριακά προβλήματα στις πόλεις της Ελλάδας είναι πολλά και συνεχώς επιδεινώνονται,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος

Κίνηση σε φθηνότερη διαδροµή µε µη γραµµικό κόστος υποδο?ών?εταφράζεταισε?ίαγενικότερηεξοικονό?ησηπαραγωγικώνπόρωνγιατηκοινωνία. τεχνικέςυποδο?ές,όπωςείναιαυτοκινητόδρο?οι,γέφυρεςκ.λ.π.ηκατασκευήτέτοιων Μιααπ τιςβασικέςλειτουργίεςτουκράτουςείναιοεφοδιασ?όςτηςκοινωνίας?εβασικές

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ Αδαμαντία Μπαλαφούτα Προϊσταμένη χειρουργικής κλινικής Γ.Ν. Κορίνθου Τα τελευταία χρόνια η οδήγηση ποδηλάτου έχει αυξηθεί µεταξύ των κατοίκων του αναπτυγµένου κόσµου. Λόγω της συνεχιζόµενης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ. Οκτώβριος 2012

ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ. Οκτώβριος 2012 ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Οκτώβριος 2012 ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΕΡΓΑ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Σήµερα, στην Αθήνα λειτουργούν 29 Σταθµοί Μετρό και 31 χλµ δικτύου των Γραµµών 2 & 3

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΜΕΛΗ Μάγδα Πιτσιάβα Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον Πως οι μετακινήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής; Η εξοικονόμηση πόρων και κυρίως ενέργειας συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τον περιορισμό της σπατάλης ενέργειας για τις μεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα

H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα 1 2 H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα 3 Περιβαλλοντική υποβάθμιση 4 Σε αναζήτηση της σύγχρονης ταυτότητας 5 Ανεργία -

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές

Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές Αυγή μιας νέας εποχής για τις μεταφορές Οι μονάδες ενεργειακής φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων της ΑΒΒ και οι τεχνολογίες ευφυών δικτύων στηρίζουν το όραμα μιας νέας εποχής για τον κλάδο των μετακινήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΚΕΦ. 1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ "ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ" ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ JESSICA ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Τρεις κυρίαρχες

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ενηµερωτικό δελτίο. Αύγουστος 2008. ΟΛΥΜΠΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε. Ριζαρείου 4, Χαλάνδρι 152 33 Tηλ. +30 210 68 43 041 Fax +30 210 68 43 049

Ενηµερωτικό δελτίο. Αύγουστος 2008. ΟΛΥΜΠΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε. Ριζαρείου 4, Χαλάνδρι 152 33 Tηλ. +30 210 68 43 041 Fax +30 210 68 43 049 Ενηµερωτικό δελτίο Αύγουστος 2008 Επισκόπηση του Έργου Η ΟΛΥΜΠΙΑ Ο ΟΣ είναι το µεγαλύτερο και δυσκολότερο έργο του φιλόδοξου προγράµµατος ανάπτυξης υποδοµών «ρόµοι Ανάπτυξης» που το Ελληνικό ηµόσιο έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΟΟΑΠ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Οικονομικά στοιχεία Προβλήματα Οφέλη. Σωτήρης Βλάχος Πολ.Μηχ/κος, τ. Δήμαρχος Παρελίων

ΤΑ ΣΧΟΟΑΠ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Οικονομικά στοιχεία Προβλήματα Οφέλη. Σωτήρης Βλάχος Πολ.Μηχ/κος, τ. Δήμαρχος Παρελίων ΤΑ ΣΧΟΟΑΠ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Οικονομικά στοιχεία Προβλήματα Οφέλη Σωτήρης Βλάχος Πολ.Μηχ/κος, τ. Δήμαρχος Παρελίων Θα μου επιτρέψετε για οικονομία του χρόνου να μην σταθώ στην αναγκαιότητα του χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια

Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Ημερίδα για την Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Παρουσίαση Θέσεων ΣΕΣ για την Οδική Ασφάλεια Γιώργος Γιαννής, Κώστας Αντωνίου, Ματθαίος Καρλαύτης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΝΙΚΟΣ Γ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΝΙΚΟΣ Γ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Κηφισιά 03/ 03/ 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΝΙΚΟΣ Γ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ «Η δική μας διοίκηση απέδειξε

Διαβάστε περισσότερα

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS ΑΘΗΝΑ 2014 2 3 1) να διαπιστώσει τις αλλαγές που υπέστη ο χώρος κατά την κατασκευή και λειτουργία του αεροδρομίου 2) να αξιολογήσει τις προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο C σηµαίνει αναχώρηση οχηµάτων από την αφετηρία µε µεγάλες

Επίπεδο C σηµαίνει αναχώρηση οχηµάτων από την αφετηρία µε µεγάλες ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα πρώτα αποτελέσµατα της έρευνας αξιολόγησης υπηρεσιών και δικτύου του ΟΑΣΘ την οποία διεξάγει το Ινστιτούτο Μεταφορών για λογαριασµό του Συµβουλίου Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΣΑΣΘ),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη. στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό

Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη. στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό Τοποθέτηση του Δημάρχου Αμαρουσίου Γ. Πατούλη στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Σήμερα εισάγεται προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας tτο Τεχνικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 1. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ Συνολική άποψη της πλατείας Σολωμού από ψηλά Απόψεις της πλατείας Σολωμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία Στάδιο Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου Παραλία Λιµανάκι Σφαγείων Καρνάγιο Το Περιγιάλι όπως είναι σήμερα. Η γραμμή περιγράφει τη περιοχή που διαμορφώνεται σε μια νέα, πρότυπη πόλη στα ανατολικά της Καβάλας. Η

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ν Ο Μ Α Ρ Χ Ι Α Κ Ο Ζ Α Ν Η Σ Η Μ Ο Σ Π Τ Ο Λ Ε Μ Α Ϊ Α Σ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΠΤΟΛΕΜΑΪ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ Ελληνική Λέσχη Περιήγησης και Αυτοκινήτου (ΕΛΠΑ) Εταιρεία Υποστήριξης Θυµάτων Τροχαίων Ατυχηµάτων (ΕΥΘΥΤΑ) Συµπόσιο Οδική Ασφάλεια και Τουρισµός 12 Μαΐου 2000 Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ ρ. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΠΕΔΗΣΗ Ένα από τα πλεονεκτήματα της χρήσης των ηλεκτρικών κινητήρων για την κίνηση οχημάτων είναι η εξοικονόμηση ενέργειας κατά τη διάρκεια της πέδησης (φρεναρίσματος) του οχήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου κ. Ν. Ευθυμιάδη, Συνεδριακό Κέντρο Τράπεζας Πειραιώς, Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010

Συνέντευξη Τύπου κ. Ν. Ευθυμιάδη, Συνεδριακό Κέντρο Τράπεζας Πειραιώς, Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010 1 Συνέντευξη Τύπου κ. Ν. Ευθυμιάδη, Συνεδριακό Κέντρο Τράπεζας Πειραιώς, Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010 Κυρίες και Κύριοι, Η διαδρομή μου λίγο πολύ γνωστή. Εκτός από την επιχειρηματική μου δραστηριότητα ανέλαβα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος

Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εφαρµογή τεχνολογιών για την αποτελεσµατική διαχείριση αστικών διανοµών: Τα αποτελέσµατα από το έργο CITY PORTS ρ. Ιωάννης Τυρινόπουλος Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Intersection Control

Intersection Control Κυκλοφοριακή Ικανότητα Σηµατοδοτούµενων κόµβων Intersecton Control Traffc Control Sgnals hgh volume streets Pedestran Sgnals Full Sgnals Warrants nclude volume, peds, accdents, lanes, operatng speeds,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Σερράος. Εφησυχασµός κυκλοφορίας στο τοπικό οδικό δίκτυο. Κατευθυντήριες αρχές για το σχεδιασµό

Κωνσταντίνος Σερράος. Εφησυχασµός κυκλοφορίας στο τοπικό οδικό δίκτυο. Κατευθυντήριες αρχές για το σχεδιασµό Κωνσταντίνος Σερράος Εφησυχασµός κυκλοφορίας στο τοπικό οδικό δίκτυο. Κατευθυντήριες αρχές για το σχεδιασµό 1. Λειτουργία και ρόλος των τοπικών δρόµων Παλιά: Ο δρόµος αποτελούσε χώρο για τη συνύπαρξη ποικίλων

Διαβάστε περισσότερα

To ψηφιακό μέλλον των πόλεων

To ψηφιακό μέλλον των πόλεων To ψηφιακό μέλλον των πόλεων Οι ψηφιακές πόλεις σημαντικότερες του e-government Δρ Γιάννης Λάριος Σύμβουλος του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Η Ψηφιακή Στρατηγική πώς είναι ήδη ορατή στους Δήμους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Τις τελευταίες ημέρες είδαμε παραδείγματα άλλων τόπων που έβαλαν το στοίχημα και το κέρδισαν. Τύχη? Όχι. Άρα: Ικανότητα, όραμα, ρίσκο, συναίνεση.

Τις τελευταίες ημέρες είδαμε παραδείγματα άλλων τόπων που έβαλαν το στοίχημα και το κέρδισαν. Τύχη? Όχι. Άρα: Ικανότητα, όραμα, ρίσκο, συναίνεση. Κυρίες κύριοι καλησπέρα σας, Τις τελευταίες ημέρες είδαμε παραδείγματα άλλων τόπων που έβαλαν το στοίχημα και το κέρδισαν. Τύχη? Όχι. Άρα: Ικανότητα, όραμα, ρίσκο, συναίνεση. Για κάποιους σχεδόν άγνωστες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα

Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα Κοινόχρηστο Αυτοκίνητο Car- Sharing momo Carsharing Πιλοτικό πρόγραμμα Μαρία Ζαρκαδούλα αδούλα Έφη Τριτοπούλου ούλο Τμήμα Περιβάλλοντος και Μεταφορών ΚΑΠΕ mariazar@cres.gr 1 Νέο Μοντέλο Ανάπτυξης Η κλιματική

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Kia Picanto. Συμπαγείς διαστάσεις, χαρισματική προσωπικότητα

Νέο Kia Picanto. Συμπαγείς διαστάσεις, χαρισματική προσωπικότητα Νέο Kia Picanto Συμπαγείς διαστάσεις, χαρισματική προσωπικότητα Τίποτα δεν περιορίζει το στυλ σας στο νέο Kia Picanto. Αυτό το εντυπωσιακό μικρό αυτοκίνητο, παρέχει επίπεδα τεχνολογίας και άνεσης που δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις ως προς την Πράσινη Βίβλο της Ε.Ε. Προς μια νέα κουλτούρα για τις αστικές μετακινήσεις

Θέσεις ως προς την Πράσινη Βίβλο της Ε.Ε. Προς μια νέα κουλτούρα για τις αστικές μετακινήσεις ΕΠΙΒΑΤΗΣ, ΠΕΖΗ και ΠΟΔΗΛΑΤ-ισσ-ΕΣ Θέσεις ως προς την Πράσινη Βίβλο της Ε.Ε. Προς μια νέα κουλτούρα για τις αστικές μετακινήσεις και την απάντηση των ΥΜΕ και ΥΠΕΧΩΔΕ Σεπτέμβρίος 2008 H Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Το νοµοσχέδιο αυτό έρχεται µε εξαιρετικά µεγάλη καθυστέρηση και αφού προηγήθηκε δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΡΕΓΙΑΝΝΗΣ ΕΞΥΠΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ. Παγκόσμιες Προκλήσεις Τοπικές Λύσεις. εκδόσεις ΙΒΙΣΚΟΣ. διορθώσεις - επιμέλεια: Παναγιώτης Αποστολάτος

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΡΕΓΙΑΝΝΗΣ ΕΞΥΠΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ. Παγκόσμιες Προκλήσεις Τοπικές Λύσεις. εκδόσεις ΙΒΙΣΚΟΣ. διορθώσεις - επιμέλεια: Παναγιώτης Αποστολάτος Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC ECOTALE ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC 2 ο Φόρουμ Κινητικότητας ΣΑΣΘ 18 Σεπτεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ Α. Ο συγγραφέας στο απόσπασµα αυτό αναφέρεται στη διαφήµιση. Στην αρχή πιστοποιεί την κυριαρχία της σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΠΕ Δραπετσώνας 25, 26-01-13 Ανθρωπογενές περιβάλλον και αειφόρος διαχείριση

ΚΠΕ Δραπετσώνας 25, 26-01-13 Ανθρωπογενές περιβάλλον και αειφόρος διαχείριση ΚΠΕ Δραπετσώνας 25, 26-01-13 Ανθρωπογενές περιβάλλον και αειφόρος διαχείριση ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ Πετρίδου Βαρβάρα Υπ. Π.Ε. Δ.Δ.Ε Β Αθήνας Πεζοδρόμια στην πόλη μας Πεζοδρόμια στην πόλη μας Στα πεζοδρόμια συναντιόμαστε.

Διαβάστε περισσότερα

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών Οδική σήµανση και σηµατοδότηση Κατακόρυφη σήµανση 1. Φωτεινοί Σηµατοδότες ( Φανάρια) 2. Πινακίδες Σήµανσης Οριζόντια σήµανση Κυκλοφοριακά Βοηθήµατα ιαγραµµίσεις στους δρόµους Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Η έκθεση BIKE+EXTREME SPORT SHOW παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα από 29 έως 31 Μαρτίου και συνεχίζουμε δυναμικά. Ο στόχος της έκθεσης είναι οι εκθέτες να παρουσιάσουν στους επισκέπτες το ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση της πόλης του Βόλου

Αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση της πόλης του Βόλου ΔΗΜΗΤΡΗΣ Μ. ΦΙΛΙΠΠΙΤΖΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ Ε.Μ.Π. ΚΩΝΣΤΑΝΤΑ 149, ΒΟΛΟΣ, ΤΚ. 38221 ΤΗΛ.24210-58850 FAX 24210-78038 www.philippitzis.gr e-mail:info@philippitzis.gr Αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση της πόλης

Διαβάστε περισσότερα

µέχρι την ηλικία που αυτά θα πάνε στο Δηµοτικό άδεια ίδρυσης

µέχρι την ηλικία που αυτά θα πάνε στο Δηµοτικό άδεια ίδρυσης Μετά τα όσα έχουν γραφεί και ειπωθεί σχετικά µε το θέµα των Νηπιαγωγείων εντός Παιδικών Σταθµών -και για να µπουν τα πράγµατα στη θέση τους και να αποκατασταθεί η αλήθεια, ώστε όλοι οι εµπλεκόµενοι να

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Πόλη = χώρος συνάντησης του συνόλου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων

Πόλη = χώρος συνάντησης του συνόλου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων Πόλη = χώρος συνάντησης του συνόλου των ανθρώπινων δραστηριοτήτων ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ μάλιστα δὲ καὶ τοῦ κυριωτάτου πάντων ἡ πασῶν κυριωτάτη καὶ πάσας περιέχουσα τὰς ἄλλας. Αὕτη δ ἐστὶν ἡ καλουμένη πόλις

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων

To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων Οι ψηφιακές πόλεις σημαντικότερες από το e-government Γιάννης Λάριος Δρ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Σύμβουλος του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Πόλεις σε ανταγωνισμό το

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής

Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής Συνάντηση Εργασίας «Πρόληψη και Ετοιμότητα για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης σε Σεισμό» Προδιαγραφές και Προσδιορισμός χώρων καταφυγής Μαρία Πανουτσοπούλου Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΣΕΡΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ 1 ΕΛΑΣΤΙΚΟ

ΤΕΣΣΕΡΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ 1 ΕΛΑΣΤΙΚΟ ΤΕΣΣΕΡΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ 1 ΕΛΑΣΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΟΔΗΓΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Η Pirelli είναι μία μάρκα με παγκόσμια αναγνωρισιμότητα για τις βασικές αξίες της, κυρίως τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα