ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ &ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ &ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ &ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας Οικονομοτεχνική Αξιολόγηση Επένδυσης Εγκατάστασης Φωτοβολταικών Συστημάτων Μικρής ή Μεσαίας Ισχύος ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΝΤΙΓΡΙΝΤΑΚΗ Α.Μ:231/08072 Επιβλέποντες: Παπαγεωργίου Κων/νος Γκιάλας Ιωάννης Ανδρικόπουλος Ανδρέας 1

2 Χίος, Ιούνιος 2015 Στην οικογένεια και τους φίλους μου. 2

3 Ευχαριστίες Οφείλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε όλους τους ανθρώπους που μου αφιέρωσαν κάποιες ώρες από το χρόνο τους για να με βοηθήσουν να πάρω το επιθυμητό αποτέλεσμα της εργασίας μου. Συγκεκριμένα θέλω να ευχαριστήσω: Τον Κύριο Παπαγεωργίου Αναπληρωτή Καθηγητή του τμήματος Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης, Σχολή Επιστημών της Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, και Επιβλέποντα Καθηγητή της διπλωματικής μουεργασίας,για την άριστη συνεργασία, τον πολύτιμο χρόνο που μου διέθεσε παρόλο το πιεστικό πρόγραμμα του, για την καθοδήγηση που χωρίς αυτή θα ήταν αδύνατη η εκπόνηση της παρούσας εργασίας. Τον ΚύριοΑνδρικόπουλο Ανδρέα, Επίκουρος καθηγητής του τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων,Σχολή Επιστημών της Διοίκησης του Πανεπιστημίου για την επίβλεψη, καθοδήγηση και τις προτάσεις του για πιο σωστή ανάλυση και προσέγγιση της οικονομοτεχνικής μελέτης καθώς και για τη συμμετοχή του στην εξεταστική επιτροπή. Τον κ. Γκιάλα Ιωάννη, Καθηγητή στο τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης, Σχολή Επιστημών της Διοίκησης του Πανεπιστημίου, για τον χρόνο που διέθεσε και την αποδοχή της πρόσκλησης να αποτελέσει μέλος της τριμελούς επιτροπής. Δεν θα μπορούσα να μην ευχαριστήσω την οικογένεια μου και τους φίλους μου για την συμπαράσταση όχι μόνο κατά την διάρκεια της εκπόνησης της εργασίας αλλά και κατά τη διάρκεια των χρόνων της φοιτητικής μου πορείας. 3

4 Περίληψη Η παρούσα διπλωματική έχει ως αντικείμενο την αξιολόγηση επένδυσης εγκατάστασης φωτοβολταικού συστήματος το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες μιας συστοιχίας θερμοκηπίων για την παραγωγή μανιταριών. Συλλέγοντας τα κατάλληλα στοιχεία σχετικά με τις ανάγκες των θερμοκηπίων σε ρεύμα και μελετώντας την οικονομοτεχνική μελέτη με βάση τις μεταβλητές μας θα ελέγξω τη βιωσιμότητα της εγκατάστασης. Λόγω της υψηλής απαίτησης της επιχείρησης σε ρεύμα θα μελετήσουμε μόνο το 1\10 αυτής. Αυτό θα το επιτύχουμε μέσω ενός αυτόνομου φωτοβολταικού συστήματος ονομαστικής ισχύς 5 kw. Αρχικά αναφέρονται κάποια στοιχεία σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργεια και αναλυτικότερα την ηλιακή, στη συνέχεια περιγράφεται το φωτοβολταικό φαινόμενο και η τεχνολογία των φωτοβολταικών αλλά και η εξέλιξη αυτής της ανακάλυψης κατά την πάροδο του χρόνου. Έπειτα περιγράφονται πιο λεπτομερώς τα είδη φωτοβολταικών στοιχείων αλλά και άλλα στοιχεία και απαραίτητα εξαρτήματα που έχουν να κάνουν με την εγκατάσταση τους. Στο επόμενο και πιο σημαντικό κεφάλαιο γίνεται η διαστασιολόγηση του προβλήματος και αναλυτική περιγραφή της μελέτης περίπτωσης και κοστολόγηση του προβλήματος. Τέλος γίνεται η οικονομοτεχνική μελέτη του προβλήματος, μελέτη των δεικτών IRR και MPV και ανάλυση ευαισθησίας ως προς τις περισσότερες από τις παραμέτρους αυτές και εξάγονται τα τελικά συμπεράσματα για την ανθεκτικότητα και την οικονομική βιωσιμότητα της επένδυσης, σε περιπτώσεις αβεβαιότητας. 4

5 Abstract Present diplomatic has as object the evaluation of investment of installation of photovoltaic system which will cover the needs of a greenhouses for the production of mushrooms. Collecting the suitable elements for the needs of greenhouses in electricity and studying the financial assessment based on our variables, we will check the viability of installation. Because we have high requirement of electricity, we will only study 1\10 percent of the greenhouse needs. This we will achieve it by a autonomous solar system of low force which is 5kW. Initially are reported certain elements with regard to the renewable sources energy and more analytically solar energy, afterwards are described not only the photovoltaic phenomenon and the technology of solar panels system but also the development of this discovery at the byway of time. Then are described more at greater length the goods of photovoltaic elements and other essential elements that they have to do with the installation of the system. In the next and more important capital become the technical and energy analysis of our problem. Finally becomes the financial study of problem, with the use of indicators IRR and MPV and analysis of sensitivity as for most from this parameters and is exported the final conclusions on the resistibility and the economic viability of investment, in cases of uncertainty. 5

6 Εισαγωγή Είναι γνωστό ότι η κατοικούμε σε μια χώρα η οποία έχει κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες για την ανάπτυξη της αγοράς των φωτοβολταικών. Παρόλα αυτά η αγορά μέχρι και το 2008 βρισκόταν σε πολύ πρώιμο στάδιο. Από το 2009 και μετά όμως άρχισαν να εγκαθίστανται όλο και περισσότερα συστήματα φωτοβολταικών φτάνοντας στο αποκορύφωμα τους το προς το τέλος του 2012 πλησιάζοντας την συνολική ισχύ των 2,5 GW.Βέβαια από το 2013 και μετά υπάρχει μια στασιμότητα αφού δεν δίνονται πλέον άδειες εγκατάστασης και αυτό γιατί η Ελλάδα έχει φτάσει την επιθυμητή ποσότητα ισχύος βάση την ευρωπαϊκή ένωση. Φυσικά βάση για αυτή την θεαματική πρόοδο ήταν το ευνοϊκό νομοθετικό πλαίσιο αλλά και οι ανάπτυξη πολλών επιχειρήσεων γύρω από την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών. Αρχικά έγιναν ευρέως γνωστά τα αγροτικά φωτοβολταικά,εγκαταστάσεις δηλαδή οι οποίες στόχος τους είναι να καλύψουν την ανάγκες ηλεκτρισμούθερμοκηπίων, κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων κλπ.αργότερα αναπτύχθηκαν και τα λεγόμενα οικιακά φωτοβολταικά τα οποία καλύπτουν τις ανάγκες των σπιτιών σε ρεύμα αλλά η ενέργεια που παράγεται πωλείται από των ιδιώτη στην ΔΕΗ. Ωστόσο η εγκατάσταση φωτοβολταικών δεν έχει να κάνει μόνο με την τεχνογνωσία γύρω από την εγκατάσταση αλλά και κατά πόσο μας ωφελεί σαν επένδυση. Όπως είναι λοιπόν κατανοητό για την εγκατάσταση τους είναι απαραίτητοι όχι μόνο μελετητές οι οποίοι έχουν να κάνουν με την εγκατάσταση τους αλλά και οικονομικοί σύμβουλοι οι οποίοι θα ελέγξουν τους κατάλληλους δείκτες επένδυσης ώστε να μας ενημερώσουν για τα οφέλη της. Στόχος λοιπόντης παρούσας διπλωματικής είναι η σύνδεση ανάμεσα στην πρακτική γνώση της αγοράς και της ακαδημαϊκής μεθόδου διερεύνησης και ανάλυσης. Στην συγκεκριμένη μελέτη περίπτωσης θα μελετηθεί εγκατάσταση φωτοβολταικών που θα πρέπει να καλύπτει της ετήσιες ανάγκες θερμοκηπίου. Έπειτα βάση κατάλληλων οικονομικών δεικτών θα γίνει η οικονομική ανάλυση για να ελέχθη η βιωσιμότητα μιας τέτοιας επένδυσης. 6

7 Περιεχόμενα Ευχαριστίες...3 Περίληψη..4 Εισαγωγή..6 Περιεχόμενα...7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ :Εισαγωγή : Ορισμός ενέργειας :Αναλυτικότερα οι μορφές ενέργειας :Άλλες πηγές ενέργειας..13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ :Εισαγωγή :Χαρακτηριστικά Α.Π.Ε :Τύποι Α.Π.Ε :Ρυθμός ανάπτυξης Α.Π.Ε :Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα Α.Π.Ε 20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3:ΗΛΙΑΚΗΕΝΕΡΓΕΙΑ :Εισαγωγή :Ηλιακή απόκλιση :Προσανατολισμός επιφάνειας :Ηλιακή ενέργεια και κύκλος ζωής :Χρήσεις ηλιακής ενέργειας :Ηλιακή ενέργεια και άλλες πηγές της.29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4:ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΩΝ :Εισαγωγή :Ιστορικήαναδρομή.30 7

8 4.3:Φωτοηλεκτρικό φαινόμενο :Ημιαγωγοί Κρύσταλλοι :Ημιαγωγοί p-n :Φωτοβολταικόφαινόμενο..34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5:ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ :Εισαγωγή :Είδη φωτοβολταικών συστημάτων :Πλεονεκτήματα-Μειονεκτήματα φωτοβολταικής τεχνολογίας :Φωτοβολταική τεχνολογία στην Ελλάδα :Είδη φωτοβολταικών στοιχείων :Εξοπλισμός φωτοβολταικού συστήματος :Βάσεις στήριξης :Μπαταρίες :Ρυθμιστές φόρτισης :Αντιστροφείς.49 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6:ΔΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΙΚΡΗΣ ΙΣΧΥΟΣ :Εισαγωγή :Εύρεση απαιτούμενης απόστασης μεταξύ συλλεκτών :Βαθμός απόδοσης φωτοβολταικού πλαισίου :Υπολογισμός ηλεκτρικής ενέργειας φωτοβολταικού πλαισίου :Μέγιστη αποδιδόμενη ηλεκτρική ενέργεια του φωτοβολταικού συστήματος : Διαστασιολόγηση της μελέτης περίπτωσης :Εισαγωγή :Επιλογή φωτοβολταικού πλαισίου :Ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας του φωτοβολταικού συστήματος :Μεθοδολογία υπολογισμού με Pvest :Ανάλυση καταναλώσεων και αυτονομία συστήματος

9 6.3.1:Εισαγωγή :Συνολικές ανάγκες κατανάλωσης θερμοκηπίου :Χαρακτηριστικά και πλήθος μπαταριών..65 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7:ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ :Βασικές έννοιες :Χρηματοροές :Πληθωρισμός :Μελέτη βιωσιμότητας της επένδυσης :Οικονομικά χαρακτηριστικά της υπό μελέτη φωτοβολταικής εγκατάστασης :Εκτίμηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας :Κόστος Αρχικής εγκατάστασης :Λειτουργικά έξοδα :Κόστος ηλεκτρικής ενέργειας :Διαμόρφωση χρηµατοροών επιχείρησης μετά την εγκατάσταση :Χρηματοδότηση :Μορφές ανατοκισμού :Χαρακτηριστικά δανείου :Τρόποι αποπληρωμής δανείου :Πηγές χρηματοδότησης για υλοποίηση εγκατάστασης :Χρηματοδοτικό σχήμα :Ένταξη στο πρόγραμμα :Βιωσιμότητα επένδυσης :Εισαγωγή :Υπολογισμός καθαρών ταμειακών ροών :Οικονομικοί δείκτες :Ανάλυση ευαισθησίας :Προσδιορισμός Οικονομικών Δεικτών..81 9

10 7.9.1:Αξιολόγηση οικονομικών περίπτωση 1 η (Απόδοση ίδιων κεφαλαίων) :Ανάλυση ευαισθησίας επενδυτικού σχεδίου :Αξιολόγηση οικονομικών δεικτών περίπτωση 2 η (Απόδοση του συνόλου των κεφαλαίων) 89 Συμπεράσματα

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ 1.1 Εισαγωγή Η ιστορία για το πώς η ενέργεια χρησιμοποιούνταν αλλά και χρησιμοποιείται μας αποδεικνύει την πολύτιμη σημασία της σε βασικές ανάγκες του ανθρώπου εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Παίρνοντας ως αφετηρία τον ξυλάνθρακα ο οποίος χρησίμευε όπως ακόμα και σήμερα στο μαγείρεμα του φαγητού, προχωρώντας στην παραγωγή χαλκού και στην πυρίτιδα τον 13ºαιώνα, φτάνουμε στον πρώτο και δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο που ο κόσμος έρχεται αντιμέτωπος με την πυρηνική ενέργεια. Ας δούμε όμως αναλυτικά τον ορισμό της ενέργειας, πώς αυτή μετράται αλλά και τις διάφορες μορφές της. 1.2 Ορισμός Ενέργειας Η ενέργεια είναι μία έννοια με την οποία είμαστε εξοικειωμένοι στην καθημερινότητα μας. Στη φυσική η ενέργεια είναι ένα μέγεθος που μετρά ποσοτικά την κίνηση της ύλης και με το οποίο μπορούμε να περιγράψουμε τα φυσικά φαινόμενα. Οι νόμοι της βασίζονται στους νόμους του Newton [1] και αναφέρεται πάντα σε μια φυσική οντότητα όπως σωματίδιο, σύστημα σωμάτων, ηλεκτρομαγνητικό πεδίο κ.λπ.. Αποτελεί μία ιδιότητα του συστήματος το οποίοβάση του νόμου διατήρησης ενέργειας εάν χάσει ενέργεια θα κερδίσει ίση ποσότητα σε άλλες μορφές. Στην περίπτωση τώρα που ένα τέτοιο σύστημα ανταλλάξει ενέργειά με το περιβάλλον έχουμε μεταφορά κίνησης σε αυτό και αντίστροφα και συνεπώς μεταβολή της ενέργειας του συστήματος. Για αυτή την μεταβολή από σύστημα σε σύστημα δηλαδή χρησιμοποιούμε τον όρο έργο το οποίο πρόκειται για ένα μακροσκοπικό μηχανισμό διακίνησης ενέργειας, δεν αποτελεί ιδιότητα του συστήματος και απλά χαρακτηρίζει την κατάσταση του. Η ενέργεια με την οποία τροφοδοτείται ο πλανήτης μας προέρχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τον Ήλιο με τη μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Βασικά χαρακτηριστικά της ενέργειας είναι: 11 Ότι οποιαδήποτε αλλαγή κατάστασης σε φυσικό, χημικό ή ακόμη και βιολογικό επίπεδο συνοδεύεται από αντίστοιχη ενεργειακή μεταβολή η ικανότητά της να παραμένει ποσοτικά αναλλοίωτη, μέσα από τους μετασχηματισμούς της κατά την εξέλιξη των διαφόρων φαινομένων οι 2 νόμοι θερμοδυναμικής που την διέπουν που κατά τον πρώτο νόμο θερμοδυναμικής η ενέργεια δεν μπορεί να δημιουργηθεί από το μηδέν και δεν μπορεί να καταστραφεί. Μπορεί να αλλάζει μόνο μορφή, αλλά το σύνολο της ενέργειας σε ένα κλειστό σύστημα είναι σταθερό και κατά τον δεύτερο νόμο θερμοδυναμικής δεν μπορούμε να εξοικονομήσουμε ενέργεια ανακυκλώνοντας

12 την ίδια την ενέργεια αφού η ενέργεια κατά τις μετατροπές της υποβαθμίζεται και η εντροπία αυξάνεται. Και τέλος η πολυμορφία της,ανάλογα δηλαδή με τον τρόπο που έχει αποκτηθεί, ανταλλαχθεί ή αποθηκευτεί, μπορούμε να μιλήσουμε για πολλές μορφές ενέργειας όπως: i. Μηχανική ενέργεια, που συνδυάζει την κινητική και τη δυναμική. ii. Ηλεκτρομαγνητική ενέργεια, που συνδυάζει την ηλεκτρική και τη φωτεινή ή ενέργεια ακτινοβολίας, iii. Πυρηνική ενέργεια iv. Θερμική ενέργεια v. Χημική ενέργεια Κύρια μονάδα μέτρησης της Ενέργειας, Θερμότητας, Έργου στο SI είναι το joule (J), ΙσχύειJ = Ν * mδηλ 1 Joule = 1 Newton * 1 Meter[2]. 1.3 Αναλυτικότερα οι μορφές ενέργειας: Κινητική ενέργεια Είναι η ενέργεια που έχει ένα σώμα όταν κινείται και αναφέρεται στην ικανότητά του να παράγει έργο και εξαρτάται από τους παρακάτω παράγοντες: τη μάζα και την ταχύτητα ενός κινούμενου σώματος. Δυναμική ενέργεια Ως δυναμική ενέργεια ορίζεται η ενέργεια που κατέχει ένα σώμα λόγω της θέσεως ή της κατάστασής του, είναι δηλαδή η δυνατότητα του σώματος να παράγει έργο επειδή βρίσκεται μέσα σε κάποιο πεδίο δυνάμεων. Συγκεκριμένα, η δυναμική ενέργεια διακρίνεται σε ενέργεια θέσεως (π.χ. ένα σώμα σε πεδίο βαρύτητας που έχει τη δυνατότητα να κινηθεί σε χαμηλότερη θέση παράγοντας έργο) και ενέργεια μορφής η αλλιώς παραμόρφωσης, που εμφανίζεται όταν συστρέφουμε, συμπιέζουμε, τεντώνουμε ή λυγίζουμε ένα υλικό αλλάζοντας τη φυσική του μορφή (π.χ. το παραμορφωμένο ελατήριο ή λάστιχο). Στην περίπτωση αυτή, το σώμα μπορεί να παράγει έργο επανερχόμενο στη "φυσική" του μορφή.. Στην περίπτωση ενός ομογενούς δυναμικού πεδίου, δηλαδή ενός πεδίου όπου η δύναμη είναι σταθερή σε όλη την έκτασή του, η δυναμική ενέργεια ενός σώματος ορίζεται ως το γινόμενο της δύναμης που ασκείται επάνω του επί την απόστασή του από την περιοχή του πεδίου, όπου θεωρούμε συμβατικά ότι η δυναμική ενέργεια έχει μηδενική τιμή [2]: 12

13 F dr όπου F = δύναμη του πεδίου που ασκείται στο σώμα,dr = απόσταση από το σημείο με μηδενική δυναμική ενέργεια. Εάν το πεδίο δεν είναι ομογενές, δηλαδή η δύναμη μεταβάλλεται κατά μέτρο και φορά από σημείο σε σημείο, ο παραπάνω ορισμός γίνεται: Για να έχει νόημα η δυναμική ενέργεια, πρέπει ο παραπάνω υπολογισμός να μην εξαρτάται από τη διαδρομή που ακολουθήσαμε μεταξύ των δύο σημείων. Ένα δυναμικό πεδίο με την ιδιότητα αυτή ονομάζεται στατικό. Μηχανική ενέργεια Η Κινητική και η Δυναμική ενέργεια θεωρούνται ως οι δύο μορφές της Μηχανικής ενέργειας. Κατά την κίνηση ενός σώματος ή φορτίου σε συντηρητικό πεδίο δυνάμεων, και εφόσον δεν υπάρχουν τριβές, η δυναμική ενέργεια μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια και το αντίστροφο, το άθροισμά τους όμως είναι πάντα σταθερό και ίσο με τη μηχανική ενέργεια που αρχικά είχε το σώμα. Πυρηνική ενέργεια ή Ατομική ενέργεια Ονομάζεται η ενέργεια που απελευθερώνεται όταν μετασχηματίζονται ατομικοί πυρήνες. Είναι δηλαδή η δυναμική ενέργεια που είναι εγκλεισμένη στους πυρήνες των ατόμων λόγω της αλληλεπίδρασης των σωματιδίων που τα συνιστούν. Η πυρηνική ενέργεια απελευθερώνεται κατά τη σχάση ή σύντηξη των πυρήνων και εφόσον οι πυρηνικές αντιδράσεις είναι ελεγχόμενες (όπως συμβαίνει στην καρδιά ενός πυρηνικού αντιδραστήρα) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει ενεργειακές ανάγκες. Θερμική ενέργεια Η θερμική ενέργεια, το σύνολο δηλαδή της κινητικής ενέργειας των σωματιδίων που συγκροτούν τα υλικά σώματα, καθώς αυτά κινούνται στο εσωτερικό τους. Με τον όρο θερμότητα εννοούμε ειδικά την ενέργεια που μεταφέρεται από ένα σώμα υψηλής θερμοκρασίας σε άλλο με χαμηλότερη θερμοκρασία, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η κινητική ενέργεια των σωματιδίων του.η θερμική ενέργεια μπορεί να είναι αποτέλεσμα της ηλιακής ενέργειας. 13

14 Ηλεκτρική ενέργεια Η ηλεκτρική ενέργεια, που αναφέρεται στην κινητική ενέργεια των κινούμενων ηλεκτρονίων (ηλεκτρικό ρεύμα), λόγω της ύπαρξης διαφοράς δυναμικού στα άκρα ενός αγωγού. Χημική ενέργεια Η χημική ενέργεια, το σύνολο της δυναμικής ενέργειας που απαιτήθηκε για τη συγκρότηση μορίων χημικών ουσιών από διάφορα άτομα, κάτω από την αλληλεπίδραση ηλεκτρομαγνητικών δυνάμεων. Η χημική ενέργεια αποδίδεται συνήθως ως θερμική ή ηλεκτρική, όταν τα μόρια διασπώνται και πάλι σε άτομα ή μετασχηματίζεται στους οργανισμούς σε θερμική και κινητική, με βιολογικούς μηχανισμούς, και ονομάζεται ζωική ενέργεια. 1.4 Άλλες πήγες ενέργειας Όσον αφορά στους φυσικούς πόρους - πηγές που χρησιμοποιούμε για να την αποκτήσουμε, η ενέργεια διακρίνεται σε ανανεώσιμη και μη ανανεώσιμη ή συμβατική. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι[18]: Ηλιακή ενέργεια Αιολική ενέργεια Γεωθερμική ενέργεια Υδροηλεκτρική ενέργεια Βιομάζα Ηλεκτρομαγνητική Οι μη ανανεώσιμες ή Συμβατικές προέρχονται από ορυκτά καύσιμα τα οποία διακρίνονται σε: Στερεά (άνθρακας) Υγρά (πετρέλαιο) Αέρια (φυσικό αέριο) Στις μη ανανεώσιμες ανήκει και η Πυρηνική ενέργεια, καθότι για την παραγωγή της καίμε το ορυκτό καύσιμο Ουράνιο 235 ή το τεχνητό Πλουτώνιο 238 ή άλλα ασταθή στοιχεία, τα οποία μετατρέπονται σε ελαφρύτερα στοιχεία. 14

15 Αναλυτικά στοιχεία για τα ποσοστά ενέργειας δίνονται στo παρακάτω διάγραμμα. Σχήμα 1.1:Ποσοστά πηγών ενέργειας 15

16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2.1 Εισαγωγή Λόγω των επικίνδυνων κλιματικών αλλαγών που οφείλονται στη καύση των ορυκτών πόρων η ανάγκη για στροφή στις καθαρές πηγές ενέργειας είναι αναγκαία. Οι ανανεώσιμες μορφές ενέργειας (ΑΠΕ) ή ήπιες μορφές ενέργειας, είναι μορφές εκμεταλλεύσιμης ενέργειας που προέρχονται από διάφορες φυσικές διαδικασίες, όπως ο άνεμος, η γεωθερμία, η κυκλοφορία του νερού και άλλες. Συγκεκριμένα ως ενέργεια από ανανεώσιμες μη ορυκτές πηγές θεωρείται η αιολική, ηλιακή, αεροθερμική, γεωθερμική, υδροθερμική και ενέργεια των ωκεανών, υδροηλεκτρική, από βιομάζα, από τα εκλυόμενα στους χώρους υγειονομικής ταφής αέρια, από αέρια μονάδων επεξεργασίας λυμάτων και από βιοαέριο. 2.2 Χαρακτηριστικά ΑΠΕ Ο όρος «ήπιες» αναφέρεται σε 3 βασικά χαρακτηριστικά τους. Αρχικά, για την εκμετάλλευσή τους δεν απαιτείται κάποια ενεργητική παρέμβαση, όπως εξόρυξη, άντληση ή καύση, όπως με τις μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενες πηγές ενέργειας, αλλά απλώς η εκμετάλλευση της ήδη υπάρχουσας ροής ενέργειας στη φύση. Δεύτερον, πρόκειται για «καθαρές» μορφές ενέργειας, πολύ «φιλικές» που δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον και δεν αποδεσμεύουν υδρογονάνθρακες, διοξείδιο του άνθρακα ή τοξικά και ραδιενεργά απόβλητα, όπως οι υπόλοιπες πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούνται σε μεγάλη κλίμακα και γι αυτό θεωρούνται η αφετηρία για την επίλυση των οικολογικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η γη. Τρίτον, οι ΑΠΕ χαρακτηρίζονται ως η λύση του προβλήματος της αναμενόμενης εξάντλησης των (μη ανανεώσιμων) αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων αφού πρακτικά είναι ανεξάντλητες και η αξιοποίησή τους περιορίζεται μόνον από την ανάπτυξη αξιόπιστων και οικονομικά αποδεκτών τεχνολογιών που θα έχουν σαν σκοπό την δέσμευση του δυναμικού τους. 2.3 Τύποι ΑΠΕ Γενικά οι ήπιες μορφές ενέργειας βασίζονται κατ' ουσίαν στην ηλιακή ακτινοβολία, με εξαίρεση τη γεωθερμική ενέργεια, η οποία είναι ροή ενέργειας από το εσωτερικό του φλοιού της γης, και την ενέργεια απ' τις παλίρροιες που εκμεταλλεύεται τη βαρύτητα. Οι βασιζόμενες στην ηλιακή ακτινοβολία ήπιες πηγές ενέργειας είναι ανανεώσιμες, μιας και δεν πρόκειται να εξαντληθούν όσο υπάρχει ο ήλιος, δηλαδή για μερικά ακόμα δισεκατομμύρια χρόνια. Ιδιαίτερα στη χώρα μας έχουμε προνομιακή θέση στον τομέα αυτό αφού τα ποσοστά ηλιοφάνειας είναι μεγάλα και πρέπει να εκμεταλλευτούμε αυτό το τεράστιο δυναμικό το οποίο μένει ακόμα αναξιοποίητο[1] [4]. 16

17 ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Χρησιμοποιείται περισσότερο για θερμικές εφαρμογές (ηλιακοί θερμοσίφωνες και φούρνοι) ενώ η χρήση της για την παραγωγή ηλεκτρισμού έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος, με την βοήθεια της πολιτικής προώθησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από το ελληνικό κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εικόνα 2.1:Αξιοποίηση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταικών γεννητριών ΒΙΟΜΑΖΑ Βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς, όπως τα φυτά, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο για παραγωγή ενέργειας. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της φωτοσύνθεσης κατά την οποία τα φυτά έχουν δεσμεύσει ηλιακή ενέργεια στους ιστούς τους και μέσα από αυτά η από σπόρους τους μπορούν να παραχθούν υγρά καύσιμα. Τέτοια καύσιμα είναι η βιοαιθανόλη και το βιοντίζελ. Εικόνα 2.2:Καύση βιομάζας για θέρμανση οικίας ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 17

18 Η αιολική εκμεταλλεύεται τους ανέμους που προκαλούνται απ' τη θέρμανση του αέρα ενώ αυτές που βασίζονται στο νερό εκμεταλλεύονται τον κύκλο εξάτμισης-συμπύκνωσης του νερού και την κυκλοφορία του. Παλαιότερα χρησιμοποιούσαμε ανεμόμυλους για την άλεση σιταριού, πλέον χρησιμοποιούνται ανεμογεννήτριες οι οποίες ανάλογα με την ταχύτητα του αέρα μετατρέπουν την αντίστοιχη ενέργεια του σε ηλεκτρική. Εικόνα 2.3:Αιολικό πάρκο ΥΔΡΑΥΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Είναι τα γνωστά υδροηλεκτρικά έργα, που στο πεδίο των ήπιων μορφών ενέργειας εξειδικεύονται περισσότερο στα μικρά υδροηλεκτρικά. Είναι η πιο διαδεδομένη μορφή ανανεώσιμης ενέργειας. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ i. Ενέργεια από παλίρροιες: Εκμεταλλεύεται τη βαρύτητα του Ήλιου και της Σελήνης, που προκαλεί ανύψωση της στάθμης του νερού. Το νερό αποθηκεύεται καθώς ανεβαίνει και για να ξανακατέβει αναγκάζεται να περάσει μέσα από μια τουρμπίνα, παράγοντας ηλεκτρισμό. Έχει εφαρμοστεί στην Αγγλία, τη Γαλλία, τη Ρωσία και αλλού. ii. Ενέργεια από κύματα: Εκμεταλλεύεται την κινητική ενέργεια των κυμάτων της θάλασσας. iii. Ενέργεια από τους ωκεανούς: Εκμεταλλεύεται τη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στα στρώματα του ωκεανού, κάνοντας χρήση θερμικών κύκλων. Βρίσκεται στο στάδιο της έρευνας. 18

19 Εικόνα 2.6:Διαδικασία παραγωγής ενέργειας μέσω γεννήτρια από την θάλασσα 2.4 Ρυθμός ανάπτυξης ΑΠΕ Η πρώτη επαφή με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έγινε από τους προγόνους μας οι οποίοι διαπίστωσαν ότι μπορούν να εκμεταλλευτούν τον άνεμο, τη φωτιά και το νερό. Φτιάχνοντας έτσι εργαλεία και μηχανήματα που μείωσαν την δίκη τους χειρονακτική εργασία. Έτσι προετοιμάζεται το έδαφος για την εμφάνιση χρόνια μετά των θερμικών μηχανών και των ατμομηχανών. Τα επόμενα χρόνια περνάμε πλέον στην εκμετάλλευση καύσιμων υλών, του αργού πετρελαίου και των προϊόντων του δηλαδή, τα οποία είναι στις μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Βλέποντας όμως τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που κάποιες από τις βασικές είναι η κλιματική αλλαγή, οι υψηλότερες ακραίες θερμοκρασίες, οι ξηρασίες καθώς και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, ο άνθρωπος αρχίζει να αναζητά εναλλακτικές πηγές ενέργειας[3]. Μετά λοιπόν την πρώτη πετρελαϊκή κρίση του 1974 [5] αρχίζει η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και παγιώθηκε μετά τη συνειδητοποίηση των παγκόσμιων σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων την τελευταία δεκαετία. Για πολλές χώρες, οι ΑΠΕ αποτελούν μια εγχώρια πηγή ενέργειας με ευνοϊκές προοπτικές συνεισφοράς στο ενεργειακό τους ισοζύγιο, συμβάλλοντας στη μείωση της εξάρτησης από το ακριβό εισαγόμενο πετρέλαιο και στην ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού τους εφοδιασμού. Παρολ αυτά όμως λόγω του υψηλού κόστους τους ξεκίνησαν σαν πειραματικές εφαρμογές. Σήμερα όμως υιοθετούνται νέες τεχνολογίες και πολιτικές για την χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οι οποίες παίζουν σημαντικό ρόλο στους επίσημους σχεδιασμούς των ανεπτυγμένων κρατών και αποτελούν τη βάση του μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης της πράσινης οικονομίας. Παγκοσμίως συνεισφέρουν σε επίπεδο περίπου 18% της παραγωγής ενέργειας. Το 15% προέρχεται από μεγάλους υδροηλεκτρικούς σταθμούς και το 3,4% από τις νέες 19

20 ΑΠΕ οι οποίες είναι η μικρή υδροηλεκτρική, η βιομάζα, η ηλιακή, αιολική, γεωθερμική και τα βιοκαύσιμα [30]. Η Ελλάδα η συνολική εγκατεστημένη ισχύ είναι 4.160,8 MW. Από τα οποία 2.312,5MW είναι σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, ακολουθούν τα αιολικά με συνολική καθαρή ισχύ 1.494,7 MW, τα μικρά υδροηλεκτρικά με 217,9 MW, η βιομάζα με 45,6 MW και η συμπαραγωγή με 90,1 MW [19]. Στην παρακάτω εικόνα εμφανίζεται σχηματικά η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά την πάροδο των χρόνων στην Ελλάδα. Σχήμα 2.1:Ρυθμός ανάπτυξης ΑΠΕ στην Ελλάδα 2.5 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα Πλεονεκτήματα: 1. Είναι πολύ φιλικές προς το περιβάλλον, έχοντας ουσιαστικά μηδενικά κατάλοιπα και απόβλητα. 2. Δεν πρόκειται να εξαντληθούν ποτέ, σε αντίθεση με τα ορυκτά καύσιμα. 3. Μπορούν να βοηθήσουν την ενεργειακή αυτάρκεια μικρών και αναπτυσσόμενων χωρών, καθώς και να αποτελέσουν την εναλλακτική πρόταση σε σχέση με την οικονομία του πετρελαίου[3]. 4. Είναι ευέλικτες εφαρμογές, που μπορούν να παράγουν ενέργεια ανάλογη με τις ανάγκες του επί τόπου πληθυσμού, καταργώντας την ανάγκη για τεράστιες μονάδες παραγωγής ενέργειας (καταρχήν για την ύπαιθρο) αλλά και για μεταφορά της ενέργειας σε μεγάλες αποστάσεις[4]. 20

21 5. Ο εξοπλισμός είναι απλός στην κατασκευή και τη συντήρηση και έχει πολύ μεγάλο χρόνο ζωής[4]. 6. Επιδοτούνται από τις περισσότερες κυβερνήσεις. Μειονεκτήματα: 1. Έχουν αρκετά μικρό συντελεστή απόδοσης, της τάξης του 30% και χαμηλή πυκνότητα ισχύος και ενέργειας. Συνεπώς για μεγάλες ποσότητες ισχύος απαιτείται αρκετά μεγάλο αρχικό κόστος εφαρμογής σε μεγάλη επιφάνεια της γης. Γι' αυτό το λόγο μέχρι τώρα χρησιμοποιούνται ως συμπληρωματικές πηγές ενέργειας[4]. 2. Για τον παραπάνω λόγο προς το παρόν δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των αναγκών μεγάλων αστικών κέντρων[3]. 3. Παρουσιάζουν διακυμάνσεις στη διαθεσιμότητά τους που μπορεί να είναι μεγάλης διάρκειας, απαιτώντας την εφεδρεία άλλων ενεργειακών πηγών ή διαφορετικά την ύπαρξη δαπανηρών συστημάτων αποθήκευσης. Η χαμηλή διαθεσιμότητά τους οδηγεί σε χαμηλό συντελεστή χρησιμοποίησης των εγκαταστάσεών τους[4]. 4. Η παροχή και απόδοση της αιολικής, υδροηλεκτρικής και ηλιακής ενέργειας εξαρτάται από την εποχή του έτους, αλλά και από το γεωγραφικό πλάτος και το κλίμα της περιοχής στην οποία εγκαθίστανται. 5. Για τις αιολικές μηχανές υπάρχει η άποψη ότι δεν είναι κομψές από αισθητική άποψη κι ότι προκαλούν θόρυβο και θανάτους πουλιών. Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας τους και την προσεκτικότερη επιλογή χώρων εγκατάστασης (π.χ. σε πλατφόρμες στην ανοιχτή θάλασσα) αυτά τα προβλήματα έχουν σχεδόν λυθεί. 6. Για τα υδροηλεκτρικά έργα λέγεται ότι προκαλούν έκλυση μεθανίου από την αποσύνθεση των φυτών που βρίσκονται κάτω από το νερό κι έτσι συντελούν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. 21 KEΦΑΛΑΙΟ 3: ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 3.1 Εισαγωγή Ο ήλιος είναι η βασική πηγή ζωής στον πλανήτη. Περιστρέφεται στον άξονα του κάθε 4 εβδομάδες, ο ισημερινός διαρκεί περίπου 27 ημέρες και οι πολικές περιοχές χρειάζονται περίπου 30 ημέρες για κάθε περιστροφή. Είναι απλανής αστέρας [5] μεμάζα διάμετρο 1, και μέσω όρο απόστασης από την γη 1, που λόγω των μεγάλων θερμοκρασιών των στοιχείων που τον συνθέτουν, μεταξύ των οποίων είναι και το υδρογόνο, τα μόρια αλλά και τα άτομα τού βρίσκονται σε μία κατάσταση νέφους. Η επιφανειακή θερμοκρασία του υπολογίζεται στα 5777K, ενώ η εσωτερική Κ και η πυκνότητα του υπολογίζεται περίπου 100 φορές μεγαλύτερη από αυτή του νερού. Ο ήλιος είναι στην πραγματικότητα ένας συνεχής

22 αντιδραστήρας μέσα στον οποίο οι πυρήνες υδρογόνου (Η) νικώντας τις μεταξύ τους απωστικές ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις ενώνονται και σχηματίζουν πυρήνες ηλίου (Ηe). Η παραπάνω αντίδραση είναι εξώθερμη και οφείλεται για τις τεράστιες ποσότητες ηλιακής ενέργειας που εκπέμπονται σε όλο το διάστημα. Η ηλιακή ενέργεια που δέχεται επιφάνεια ίση προς 1cm² όταν εκτεθεί κάθετα σε ηλιακές ακτίνες 1min ονομάζεται ηλιακή σταθερά και σύμφωνα με το παγκόσμιο κέντρο ακτινοβολίας (WRC) υπολογίζεται 1367W/m² [5]. Η ενέργεια αυτή εισέρχεται στα οικοσυστήματα ως μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Από το ποσό της ηλιακής ενέργειας που εισρέει στο οικοσύστημα μόνο μια μικρή ποσότητα απορροφάται από τους φωτοσυνθετικούς μηχανισμούς των φυτών και των βακτηρίων για την φωτοσύνθεση, ενώ το υπόλοιπο μέρος χάνεται στο περιβάλλον ως θερμότητα. Συγκεκριμένα στη στον πλανήτη μας την γη μόνο το 15% της ηλιακής ενέργειας που φτάνει στην επιφάνεια της απορροφάται ενώ το υπόλοιπο ανακλάται και επιστρέφει στο διάστημα. Παρολ αυτά αυτό το ποσοστό είναι αρκετό για να δημιουργηθεί και να διατηρηθεί ο κύκλος ζωής πάνω στη γη. Εικόνα 3.1:Διάσπαση ηλιακής ακτινοβολίας 3.2 Ηλιακή απόκλιση Η εκκεντρικότητα της τροχιάς της γης είναι τέτοια ώστε η απόσταση μεταξύ του ήλιου και της γης να ποικίλει κατά 17%.Η τροχιά που διαγράφει η γη γύρω από τον ήλιο είναι ελλειπτική, η οποία ονομάζεται εκλειπτική. Ο άξονας της γης μετατοπίζεται περίπου παράλληλα προς τον εαυτό του σχηματίζοντας σχεδόν σταθερή γωνία με την εκλειπτική. Το επίπεδου ισημερινού της γης, που είναι κάθετο στον άξονα της, σχηματίζει με το επίπεδο της εκλειπτικής γωνία ίση με 23,45º. Έτσι καθώς η γη αλλάζει θέση στην ετήσια τροχιά της περί τον ήλιο, αλλάζει το ύψος μεσουράνησης 22

23 του ήλιου σε κάθε τόπο στην επιφάνεια της. Η μέση απόσταση τώρα ήλιου και γης, υποτείνει κατά γωνία 32 προς τη γη και ακτινοβολεί με σχεδόν σταθερή ένταση έξω από την γήινη ατμόσφαιρα. Η θέση του ήλιου στον ουράνιο θόλο, μια δεδομένη, μπορεί να καθοριστεί με βάση δύο συντεταγμένες γωνίες οι οποίες είναι [12]: Το ύψος του ήλιου, (το οποίο συμβολίζεται με E ) είναι η γωνία μεταξύ L της ευθείας από το κέντρο της γης, προς τον ήλιο, με το οριζόντιο επίπεδο. Ισούται με τη συμπληρωματική γωνία της ζενιθίας απόστασης του ήλιου,z, δηλαδή της γωνίας μεταξύ της ευθείας από το κέντρο της γης-ήλιου και της κατακόρυφου από το κέντρο της, ( E L =90º-z). Ζενίθείναι η κατακόρυφη από το κέντρο της γης με κατεύθυνση προς τα επάνω, ενώ Ναδίρ είναι η κατακόρυφη από το κέντρο της αλλά προς τα κάτω. Το αζιμούθιο ή αζιμουθιακή γωνία του ήλιο, που αφορά στην αντίστοιχη γωνία μεταξύ του κατακόρυφου επιπέδου, που περιέχει τον ήλιο και του γεωγραφικού μεσημβρινού, συμβολίζεται συνήθως με Α. Μετρείται κατά τη φορά κίνησης των δεικτών του ρολογιού, με αναφορά την κατεύθυνση του βορρά, από 0 έως 360º. Στα φωτοβολταικά συστήματα, συνηθίζεται η αναφορά του αζιμούθιου του ήλιου, ως προς την κατεύθυνση του νότου, ανατολικά, από 0 έως 180º και δυτικά από 0 έως -180º. Όπως εύκολα μπορούμε να συμπεράνουμε, το άθροισμα των αζιμουθιακών γωνιών, ως προς τις κατευθύνσεις αναφοράς βορρά και νότου, αντιστοίχως, έχουν άθροισμα 180º. Αυτό εξηγεί τη προσήμανση της αζιμουθιακής γωνίας ως προς τον νότο. Το ύψος και το αζιμούθιο του ήλιου προσδιορίζονται από τις επόμενες σχέσεις: ημel= ημλ ημδ+συνλ συνδ συνω και ημα=- E L 23 Όπου: λ:τογ.π. του τόπου δ:η απόκλιση του ήλιου τη δεδομένη μέρα και ω:η ωριαία γωνία του ήλιου τη χρονική στιγμή ta (ηλιακός χρόνος), όταν το ύψος και το αζιμούθιο του είναι και Α. Ηωριαία γωνία προσδιορίζεται από τη σχέση: 12 t Ω= A

24 Η γωνία που σχηματίζουν οι ακτίνες του ήλιου κατά τη μεσουράνηση του κάθε μέρα, με το επίπεδο του ισημερινού, δηλαδή, με την ευθεία από το κέντρο της γηςονομάζεται απόκλιση του ήλιου και συμβολίζεται με δ. Μεταβάλλεται ημιτονικά μεταξύ των τιμών -23,5º και 23,5º, με το χρόνο εκφρασμένο σε αριθμό ημερών, κατά τη διάρκεια του έτους. Εικόνα 3,2:H τροχιά της γης γύρω από τον ήλιο και η κλίση του άξονα της Προσανατολισμός επιφάνειας Ένα από τα βασικότερα στοιχεία ενός συστήματος το οποίο χρησιμοποιείται για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του ήλιο, είναι ο προσανατολισμός της επιφάνειας σε σχέση με την κατεύθυνση της ηλιακής ακτινοβολίας. Για νε έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα θα πρέπει να μελετήσουμε κάποια βασικά στοιχεία που έχουν να κάνουν με τον τρόπο εγκατάστασης του συστήματος ανάλογα την περιοχή που θα την εγκαταστήσουμε. Γεωγραφικό πλάτος (latitude, φ) ενός τόπου στην επιφάνεια της γης ονομάζεταιη γωνία που σχηματίζεται από τον Ισημερινό έως το ζητούμενο σημείο.τογεωγραφικό πλάτος χαρακτηρίζεται Βόρειο Β (North N) ή Νότιο Ν (South S)ανάλογα σε ποιό ημισφαίριο βρίσκεται ο τόπος. Τόποι του ίδιου ημισφαιρίου έχουνομώνυμα πλάτη σε αντίθεση με τόπους διαφορετικού ημισφαιρίου πουέχουν ετερώνυμα πλάτη. Το γεωγραφικό πλάτος παίρνει τιμές από -90º έως 90º με θετικές τιμές προς το βορρά και αρνητικές προς το νότο.

25 Κλίση του συλλέκτη (β ), είναι δίεδρη γωνία που σχηματίζεται ανάμεσα στον συλλέκτη και στον ορίζοντα. Δείχνει πόσο γέρνει ο συλλέκτης και μπορεί να πάρει τιμές από 0 έως 180º. Για γωνίες β 90º το επίπεδο του συλλέκτη είναι στραμμένο προς τα κάτω. Η αζιμούθια γωνία του συλλέκτη (θ ), είναι η γωνία που σχηματίζεται πάνω στον οριζόντιο επίπεδοανάμεσα στη προβολή της κατακόρυφου του συλλέκτη και στο τοπικό μεσημβρινό βορρά-νότου. Παίρνει τιμές από -180º μέχρι και +180º. Η γωνία -180º(που συμπίπτει με την +180) αντιστοιχεί σε τοποθέτηση του συλλέκτη προς το βορρά, η γωνία -90º προς την ανατολή, η γωνία 0 προς τον νότο και η γωνία +90º προς τη δύση. Προφανώς η πυκνότερη ισχύς μίας δέσμης ηλιακής ακτινοβολίας πάνω σε ένα επίπεδο συλλέκτη θα πραγματοποιείται όταν η επιφάνεια του είναι κάθετη προς την κατεύθυνση της ακτινοβολίας, δηλαδή όταν η γωνία πρόσπτωσής (θ) είναι 0. Επειδή όμως αυτό δεν είναι εύκολο να εξασφαλιστεί αφού ο ήλιος μετακινείται κατά τη διάρκεια της ημέρας, έχουν κατασκευαστεί μηχανές διάταξης που επαναπροσανατολίζουν συνεχώς τους συλλέκτες ώστε αυτοί να είναι πάντα κάθετοι στον ήλιο. Γωνία πρόσπτωσής (θ) ορίζουμε την γωνία μεταξύ της άμεσης ακτινοβολίας και της καθέτου στην επιφάνεια που μας ενδιαφέρει. Στις συνηθισμένες περιπτώσεις οι συλλέκτες τοποθετούνται με σταθερή κλίση και αζιμούθια γωνία, που επιλέγεται ώστε η γωνία της πρόσπτωσης της ηλιακής ακτινοβολίας να είναι όσο το δυνατό μικρότερη, κατά τη διάρκεια του έτους. Η γωνία πρόσπτωσης συνδέεται με τις άλλες γωνίες που προαναφέρθηκαν με την παρακάτω σχέση: συνθ= συνβ ημβ συν(θ -θ) + ημβ ημβ Στο βόρειο ημισφαίριο η βέλτιστη κλίση του συλλέκτη για τη διάρκεια ολόκληρου του έτους, είναι ίση με το γεωγραφικό παράλληλο του τόπου, και η αζιμούθια γωνία είναι 0(προς το νότο). Αλλά λόγω της μεταβολής της απόκλισης του ήλιου στη διάρκεια του έτους, η βέλτιστη κλίση του συλλέκτη είναι διαφορετική για κάθε εποχή. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού η κλίση του συλλέκτη επιλέγεται περίπου 10º με 15º μικρότερη από το παράλληλο του τόπου, ενώ για τον χειμώνα περίπου 10º με 15º μεγαλύτερη. 25

26 Εικόνα 3,3:Σχηματική αναπαράσταση της προσπίπτουσας γωνίας (θ), της κλίσης (β) και της αζιμουθιακής γωνίας του συλλέκτη (γ). Εικόνα 3,4:Αλλαγή κλίσης του συλλέκτη ανάλογα την εποχή Ηλιακή ενέργεια και κύκλος ζωής στη γη Η σημασία λοιπόν αυτής της ενέργειας που φτάνει στη γη είναι όπως είπαμε όχι απλά σημαντική αλλά αναγκαία για την ύπαρξη ζωής πάνω στη γη. Η τροφική αλυσίδα η οποία δίνει ζωή στα ζώα και τον άνθρωπο αρχίζει από τα φυτά (οι παραγωγοί) τα οποία αποτελούν το πρώτο τροφικό επίπεδο ενός οικοσυστήματος. Τα φυτά αναπτύσσονται με τη βοήθεια του ήλιου (ηλιακή ενέργεια) μέσα από τη διεργασία της φωτοσύνθεσης. Κατά τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης παράγονται οι υδατάνθρακες (χημική ενέργεια). Οι υδατάνθρακες χρησιμεύουν ως ενεργειακές πηγές και δομικά συστατικά των οργανισμών στο δεύτερο και τρίτο τροφικό επίπεδο, στα

27 οποία κατατάσσονται τα φυτοφάγα και σαρκοφάγα ζώα αντίστοιχα (οι καταναλωτές). Οι καταναλωτές προμηθεύονται την ενέργεια που χρειάζονται για όλες τις λειτουργίες τους από την αποθηκευμένη χημική ενέργεια της φυτικής ύλης. Η ενέργεια που χρησιμοποιούν οι οργανισμοί (παραγωγοί, καταναλωτές και αποικοδομητές) για να διεξάγουν τις βιολογικές τους λειτουργίες είναι η χημική ενέργεια που περιέχεται στη γλυκόζη και απελευθερώνεται στα κύτταρα των οργανισμών μέσα από μια χημική διαδικασία, την αερόβια αναπνοή. Όλη αυτή η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται φαινόμενο του θερμοκηπίου η οποία είναι μια φυσική διαδικασία. Δίχως αυτό, η Γη θα ήταν κρύα (περίπου στους -20ºC) και δεν θα μπορούσε να υπάρχει ζωή. Αντιθέτως λόγω του φαινομένου αυτού, η μέση θερμοκρασία της γης διατηρείται στο επίπεδο των 15ºC. Σε απόσταση 25 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης υπάρχει ένα λεπτό στρώμα αποτελούμενο κυρίως από CO² και υδρατμούς, το οποίο δρα όπως το γυαλί ενός θερμοκηπίου. Δηλαδή, ενώ επιτρέπει την είσοδο της θερμότητας που μεταφέρει η υπεριώδης ακτίνα του ηλίου, εμποδίζει την έξοδο της θερμότητας προς το διάστημα. Έτσι η επιφάνεια της Γης συγκρατεί ένα ποσό θερμότητας και διατηρεί σταθερή τη μέση θερμοκρασία της [21]. 3.5 Χρήσεις ηλιακής ενέργειας Τα οφέλη που έχουμε λόγω της ηλιακής ενέργειας δεν είναι μόνο ζωτικά και οικονομικά. Μέσω της ηλιακής ενέργεια μπορούμε να κάνουμε τομείς της ζωής μας πιο εύκολους. Κάποιες χρήσεις τις ηλιακής ενέργειας που συμβάλουν σε όλα τα παραπάνω είναι οι εξής [20] : 1. Τα ενεργητικά ή θερμικά ηλιακά συστήματα όπου συλλέγουν ηλιακή ακτινοβολία και τη μετατρέπουν σε θερμότητα σε κάποια θερμομονωμέμη δεξαμενή. Η απορρόφηση της ηλιακής ενέργειας γίνεται μέσω ηλιακών συλλεκτών, σκουρόχρωμων δηλαδή επιφανειών καλά προσανατολισμένων στον ήλιο, οι οποίες βρίσκονται σε επαφή με νερό και του μεταδίδουν μέρος της θερμότητας που παρέλαβαν. Το παραγόμενο ζεστό νερό χρησιμοποιείται για απλή οικιακή ή πιο σύνθετη βιομηχανική χρήση, τελευταία δε ακόμη και για τη θέρμανση και ψύξη χώρων μέσω κατάλληλων διατάξεων. Οι γνωστοί δηλαδή σε όλους μας θερμοσίφωνες. Εικόνα 3.5: Ηλιακοί θερμοσίφωνες 27

28 2. Παθητικά ηλιακά συστήματα δηλαδή δομικά στοιχεία κτιρίων με τα οποία εκμεταλλευόμαστε την ηλιακή ενέργεια για κάλυψη αναγκών τους όπως για τον φυσικό φωτισμό των κτιρίων ή για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας μέσα σε αυτά. Τα παθητικά ηλιακά συστήματα αποτελούν την αρχή της Βιοκλιματικής Αρχιτεκτονικής και μπορούν να εφαρμοσθούν σε όλους σχεδόν τους τύπους κτιρίων 3. Φωτοβολταικά συστήματα τα οποία μετατρέπουν κατευθείαν την ηλιακή ενέργεια σε ηλεκτρική και που, εδώ και πολλά χρόνια, χρησιμοποιούνται για την ηλεκτροδότηση μη διασυνδεδεμένων στο ηλεκτρικό δίκτυο καταναλώσεων. Δορυφόροι, φάροι και απομονωμένα σπίτια χρησιμοποιούν παραδοσιακά τα φωτοβολταϊκά για την ηλεκτροδότησή τους. Στην Ελλάδα, η προοπτική ανάπτυξης και εφαρμογής των φωτοβολταικών συστημάτων είναι τεράστια, λόγω του ιδιαίτερα υψηλού δυναμικού ηλιακής ενέργειας. Εικόνα 3.6: Φωτοβολταικά συστήματα 3.5 Ηλιακή ενέργεια και άλλες πηγές της Με το όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φώς και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται από στοιχεία και ενώσεις στη Γη και μετατρέπονται σε άλλες μορφές ενέργειας. Αυτές οι μορφές ενέργειας κατατάσσονται σε πρωτογενείς, δευτερογενείς, μη ανανεώσιμες (συμβατικές) και ανανεώσιμες. Πρωτογενείς πηγές ενέργειας είναι αυτές που συναντώνται άμεσα στη φύση, ενώ δευτερογενείς ενεργειακές μορφές είναι αυτές που λαμβάνονται από τη μετατροπή πρωτογενών πηγών. Τέτοιες πρωτογενείς μορφές ενέργειας δημιουργήθηκαν κατά την πάροδο των χρόνων μέσω της ηλιακής ενέργειας. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω της ενέργειας που 28

29 δεσμεύουν τα φυτά για την φωτοσύνθεση τους αφού πριν εκατοντάδες χρόνια πεθαίνοντας κάποια φυτά δημιουργήθηκε το κάρβουνο. Με τη σειρά του δημιουργήθηκε και το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αφού ψάρια που έτρωγαν αυτά τα φυτά πεθαίνοντας δημιούργησαν τα παραπάνω στοιχεία. Κατά την μετατροπή βέβαια μιας διαθέσιμης πρωτογενούς μορφής ενέργειας σε μιαν άλλη, δεν προκύπτουν μόνο οι επιθυμητές μορφές ενέργειας αλλά πιθανά και άλλες μορφές ενέργειας. Αυτές οι ανεπιθύμητες μορφές ονομάζονται απώλειες ενέργειας και αυτό συμβαίνει γιατί στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν μηχανές και ιδανικά συστήματα μετατροπής. Αυτές οι απώλειες διακρίνονται σε : Τελική Ενέργεια: Είναι το ενεργειακό περιεχόμενο, το οποίο αναφέρεται στην ενέργεια που χρησιμοποιείται από τον τελικό χρήστη, μειωμένο κατά τις απώλειες από τις διάφορες χρήσεις και μετατροπές ενέργειας. Ωφέλιμη ενέργεια: Είναι η ενέργεια η οποία είναι διαθέσιμη για χρήση μετά τις τελευταίες μετατροπές στα μηχανήματα και στις διεργασίες τελικής χρήσης, π.χ. η τεχνική μορφή ενέργειας η οποία θα χρησιμοποιηθεί τελικά από τον καταναλωτή (θερμότητα, μηχανική ενέργεια, φως) προέρχεται από την τελική μορφή ενέργειας μειωμένη κατά τις απώλειες των τελευταίων μετατροπών. 29

30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4:ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΩΝ 4.1 Εισαγωγή Η τεχνολογία των φωτοβολταικών άργησε να αναπτυχθεί σχετικά με άλλες τεχνολογίες. Αυτή η καθυστέρηση οφείλεται κυρίως στις τεχνικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές στην παραγωγική διαδικασία κατά την προσπάθεια τους να δημιουργήσουν καθαρά ημιαγωγά υλικά (κρυσταλλικό πυρίτιο) αφού η τεχνογνωσία εμφύτευσης ιόντων άργησε να αναπτυχθεί. Επίσης υπήρχαν και οικονομικές δυσκολίες αφού η κατασκευή αλλά και εγκατάσταση τέτοιου είδους συστημάτων είναι δαπανηρή. Οι προβλέψεις για το άμεσο μέλλον όσον αφορά την αγορά των φωτοβολταικών είναι ιδιαίτερα ευοίωνες, τόσο για την καθολική εξάπλωση της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας παγκοσμίως. Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά πώς τέθηκαν οι βάσεις για να είναι εφικτή η εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας αλλά και την πορεία της Ιστορική αναδρομή Αφετηρία αυτής της ανακάλυψης ήταν το 1839όταν ο Γάλλος EdmondBecquerel( ) κατά τη διάρκεια πειραμάτων με μια ηλεκτρολυτική επαφή φτιαγμένη με 2 μεταλλικά ηλεκτρόδια παρατηρεί το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Με τη σειρά του ένας από τους φοιτητές του Becquerel το 1876 παρατηρεί ότι το σελήνιο εκτεθειμένο στο φώς παράγει μια ποσότητα ηλεκτρικού ρεύματος. Το 1918 με σχετική έρευνα που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα ο Πολωνός Czochralski( ) προσθέτει τη μέθοδο παραγωγής ημιαγωγού μονοκρυσταλλικού πυριτίου(si).έπειτα το 1949 οι MottandScotty αναπτύσσουν τη θεωρία διόδου σταθερής κατάστασης την ίδια χρονική στιγμή που η μελέτη και κατανόηση της κβαντικής θεωρίας είναι σε πρώιμα στάδια. Έχοντας λοιπόν πειραματιστεί, κατανοήσει και θεμελιώσει όλες τις παραπάνω θεωρίες το πρώτο κελί είναι πλέον γεγονός το 1954 στα εργαστήρια της Bell από τους Chapin,Fuller και Pearson. Η απόδοση αυτού του κελίου ήταν 6% αφού όπως καταλαβαίνουμε η έρευνα ήταν ακόμα σε πολύ αρχικά στάδια. Με την πάροδο των χρόνων όμως και συνεχίζοντας εκτενώς τις έρευνες ξεκίνησαν από το 1958 κιόλας οι εφαρμογές των πρώτων αυτόνομων συστημάτων. Πρώτη εφαρμογή έγινε στο δορυφόρο vanguard 1 και ακολούθησαν εγκαταστάσεις στην Ιαπωνία το 1962 από την Sharp ισχύος 242 Wp. Λόγω του υψηλού κόστους εγκατάστασης αλλά και των υψηλών τιμών των φωτοβολταικών η αποδοχή αρχικά δεν ήταν τόσο μεγάλη και γι αυτό κύριος πελάτης ήταν η NASA. Στη συνέχεια όμως και μετά από έρευνες που είχαν βελτιώσει σημαντικά την απόδοση των φωτοβολταικών,η τεχνολογία και εγκατάσταση τους άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως. Εκτός από την τεχνογνωσία και τεχνολογία των φωτοβολταικών που είχε συνεχείς αλλαγές και βελτιώσεις, οι τιμές τους ήταν επίσης αυτές που κατά τη διάρκεια των χρόνων μειωνόταν ώστε να γίνονται προσιτά προς όλους. Οι τιμή το 1956 ήταν 500$ ανά εγκατεστημένο Watt πέφτοντας στα 100$/Watt το 1970 και

31 φτάνοντας στα 50$/Watt το Η μείωση της τιμής τους κάνει πλέον και δυνατή την πρώτη εγκατάσταση PV η οποία γίνεται το 1980 στην Καλιφόρνια από την ArcoSolar και είναι ισχύος 1 MW. Στην συγκεκριμένη εγκατάσταση χρησιμοποιήθηκαν και συστήματα παρακολούθησης της τροχιάς του ηλίου 2 αξόνων(dual-axistrackers). Μέσα σε τρία χρόνια φτάνοντας στο 1983 η συνολική παγκόσμια παραγωγή πλέον έχει φτάσει στα 22MW. Αποκορύφωμα για την φωτοβολταϊκή τεχνολογία εκείνης της εποχής και συγκεκριμένα το 1999 είναι η δημιουργία φωτοβολταικού στοιχείου με απόδοση 32,3% που προκύπτει από την συνεργασία των Soectrolab και Nrel. Το στοιχείο αυτό είναι συνδυασμός 3 υλικών και ειδικό για εφαρμογές σε συγκεντρωτικά συστήματα CPV. Την ίδια χρονιά η συνολική παραγωγή έχει ανέβει στα 200MW. Έχοντας λοιπόν θεμελιωθεί σωστά οι παραπάνω βάσεις για την τεχνολογία των φωτοβολταικών έχουμε πλέον το 2004 μαζική είσοδο μεγάλων εταιρειών και όπως είναι επόμενο και μαζική παραγωγή φτάνοντας την τιμή των διασυνδεδεμένων συστημάτων στα 6,5 /WP. Κύριοι κατασκευαστές είναι η Ιαπωνία και η Γερμανία αλλά παράλληλα έχουν αρχίσει και άλλες ανεπτυγμένες χώρες να κατασκευάζουν είτε να παράγουν εξοπλισμό για την εγκατάσταση φωτοβολταικών ε αποτέλεσμα η παραγωγή να έχει φτάσει στα 1200 MW και ο συνολικός τζίρος στα $. σήμερα πλέον κυρίως σε Γερμανία και Ιαπωνία έχουν επενδυθεί τεράστια κονδύλια και αυτό απορρέει από το γεγονός ότι έχουν επιτευχθεί μεγάλες αποδόσεις και η εγκατάσταση φωτοβολταικών είναι πλέον μια επικερδής επένδυση [21]. 4.3 Φωτοηλεκτρικό φαινόμενο Όπως αναφέρθηκε και στην προηγούμενη ενότητα η πρώτη παρατήρηση του φωτοηλεκτρικού φαινομένου έγινε αρχικά από τον Becquerel( ) [11] ο οποίος έπειτα από σειρά πειραμάτων πρόσεξε ότι ρίχνοντας ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία κατάλληλης συχνότητας πάνω σε ένα μέταλλο από αυτό βγαίνουν ηλεκτρόνια (e ) τα οποία ονομάζονται φωτοηλεκτρόνια. Αυτή η ακτινοβολία ονομάζεται φωτόνιο και χαρακτηρίζεται από το γινόμενο h v, όπου h η σταθερά του Plank και v η συχνότητα ακτινοβολίας. Αργότερα την αναλυτική ερμηνεία του φαινομένου έδωσε ο Albert Ainstein ο οποίος έκανε τρείς βασικές παρατηρήσεις απαραίτητες για την δημιουργία του : 1. Για να φύγει ένα ηλεκτρόνιο από το μέταλλο χρειάζεται να του δώσουμε τόση ενέργεια όση η ενέργεια του έργου εξαγωγής b που εξαρτάται από το υλικό που έχουμε σε κάθε περίπτωση. 2. Ένα φωτόνιο συγκρούεται μόνο με ένα ηλεκτρόνιο και δίνει σε αυτό όλη την ενέργεια του. 3. Όταν η συχνότητα v είναι τέτοια ώστε to γινόμενο h v να είναι ίσο με b, το ηλεκτρόνιο θα βγει αλλά δεν θα κινηθεί. Δεν θα αποκτήσει επομένως κινητική ενέργεια. Επομένων συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω καταλήγουμε στον παρακάτω τύπο: 31

32 Για να είναι δυνατή όμως η επίτευξη του φαινομένου αυτού εκτός από την θεμελίωση του παραπάνω τύπου,απαραίτητο κομμάτι της διαδικασίας είναι οι ημιαγωγοί αφού χωρίς αυτούς το φαινόμενο δεν μπορεί να λειτουργήσει. Στην παρακάτω ενότητα λοιπόν θα δούμε αναλυτικά την δομή και λειτουργία τους. Εικόνα 4.1: Διαδικασία φωτοηλεκτρικού φαινομένου Ημιαγωγοί κρύσταλλοι Απαραίτητο λοιπόν κομμάτι για την δημιουργία του φωτοβολταικού φαινομένου όπως είπαμε είναι οι ημιαγωγοί ή αλλιώς ημιαγωγοί κρύσταλλοι τα οποία είναι στοιχεία με ενδιάμεση ηλεκτρική αγωγιμότητα και είναι ανάμεσα στους αγωγούς (δηλαδή τα μέταλλα) και στους μονωτές (δηλ τα πολυμερή ). Οι κυριότεροι ημιαγωγοί είναι τετρασθενή στοιχεία όπως το πυρίτιο ή χημικές ενώσεις όπως το αρσενιούχο γάλλιο με τετραεδρική κρυσταλλική δομή. Βασικό τους χαρακτηριστικό είναι ότι πραγματοποιώντας κατάλληλες τεχνικές με αγωγούς μεγαλύτερου ή μικρότερου σθένους, ή απορροφώντας κάποια αξιόλογη ενέργεια με την μορφή ακτινοβολίας η θερμότητας μπορούν να άγουν μερικώς το ηλεκτρικό ρεύμα. Κάποιες από τις τεχνικές είναι πρόσμιξη αρσενικού(as)το οποίο είναι σθένους 5 σε πυρίτιο(si) που είναι σθένους 4 και η πρόσμιξη πυριτίου με μόλυβδο(pb) που είναι σθένους 3. Με τις προσμίξεις αυτές τα στοιχεία μας δημιουργούν ομοιοπολικούς δεσμούς αφήνοντας ένα ηλεκτρόνιο ελεύθερο και δημιουργούν ημιαγωγούς τύπου n ή μια θέση ηλεκτρονίου κενή που ονομάζονται ημιαγωγοί τύπου p. Αντίστοιχα με την μεταβολή της θερμότητας όπως προαναφέρθηκε έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα και αυτό γιατί η μεταβολή της θερμοκρασίας προκαλεί την ελευθέρωση πολλών ηλεκτρόνιων από τους δεσμούς. Τα ελεύθερα αυτά ηλεκτρόνια τα οποία έχουν απομακρυνθεί από την περιοχή του δεσμού γίνονται λόγω της κινητικής ενέργειας που έχουν αποκτήσει ευκίνητοι φορείς ηλεκτρισμού [11] [12].

33 Εικόνα 4.2: Διαφορές δομής μετάλλων,ημιαγωγών και μονωτές 4.5 Ημιαγωγοί τύπου p-n Ας εξετάσουμε τώρα την περίπτωση που ένας ημιαγωγός τύπου n και ένας ημιαγωγός τύπου p έρχονται σε επαφή. Κατά την επαφή αυτή λοιπόν ηλεκτρόνια μεταβαίνουν από τον ημιαγωγό n-si στον ημιαγωγό p-si με διάχυση. Συνεπώς στο τμήμα n-si από εκεί δηλαδή που έφυγαν τα ηλεκτρόνια παραμένουν θετικά φορτισμένα ιόντα. Ομοίως οπές του χώρου p περνούν στην απέναντι μεριά αφήνοντας ακάλυπτα αρνητικά ιόντα στο χώρο τους. Οπότε έχοντας αρνητικά ιόντα στη περιοχή του ημιαγωγού p και θετικά ιόντα στη περιοχή n δημιουργείται μια περιοχή ανάμεσα στους 2 ημιαγωγούς που ονομάζεται περιοχή απογύμνωσης. Επίσης έχοντας αυτή την προσανατολισμένη κίνηση ηλεκτρονίων όπως είναι επόμενο στη περιοχή επαφής έχουμε ηλεκτρικό πεδίο [12]. 4.3: Επαφή p-n Εικόνα 4.6 Φωτοβολταικό φαινόμενο 33

34 Έχοντας κατανοήσει λοιπόν την διαδικασία του φωτοηλεκτρικού φαινομένου από το οποίο προέρχεται το φωτοβολταικό και ξέροντας πλέον την λειτουργία των ημιαγωγών p-n θα αναλύσουμε εκτενέστερα το φωτοβολταικό φαινόμενο. Όπως προαναφέρθηκε στην ενότητα του φωτοηλεκτρικού όταν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία πέσει πάνω σε μέταλλο δημιουργούνται πρόσθετοι φορείς, δηλαδή ηλεκτρόνια και στις 2 περιοχές p και n. Αυτά με τη σειρά τους θα απωθηθούν από την περιοχή p αφού θα έχει δημιουργηθεί στη περιοχή απογύμνωσης αρνητικό φορτίο και θα πάνε στον ημιαγωγό n. Έτσι καθώς ο ημιαγωγός μας με την πάροδο του χρόνου εκτίθεται στον ήλιο θα δημιουργηθεί περίσσεια αρνητικών στην n και θετικών την p. Συνδέοντας τώρα με δύο ηλεκτρόδια την μπροστινή μεριά του n και την πίσω μεριά του p θα έχω προσανατολισμένη κίνηση ηλεκτρονίων που ισοδυναμεί με ηλεκτρικό ρεύμα και αυτή η διαδικασία αντιπροσωπεύει το φωτοβολταικό φαινόμενο. Επιπρόσθετα για τα ηλεκτρόνια του ημιαγωγού p που θα περάσουν στην περιοχή n δεν υπάρχει επιστροφή λόγω του θα πρέπει η ενέργεια των φωτονίων που προσπίπτουν στην επιφάνεια μας να είναι μεγαλύτερη από αύτη του ενεργειακού διάκενου στη περιοχή απογύμνωσης. Δηλαδή μόνο τα φωτόνια εκείνα που η τιμή της συχνότητας τους θα είναι μεγαλύτερη από την τιμή της ενέργειας του ενεργειακού διακένου θα είναι ικανά να βγάλουν ηλεκτρόνια από μία περιοχή. Τα υπόλοιπα φωτόνια που δεν έχουν την κατάλληλη συχνότητα είτε θα ανακλώνται είτε θα απορροφώνται από τον ημιαγωγό Ρ, με αποτέλεσμα θέρμανση του ηλεκτροδίου που είναι συνδεδεμένο στην πίσω μεριά του. Το οποίο είναι κάτι που όπως έχει παρατηρηθεί μειώνει την απόδοση των πλαισίων και γι αυτό ίσως χρειαστεί σε τέτοιες περιπτώσεις να πάρουμε μέτρα ψύξης [11] [12]. Εικόνα 4.4: διαδικασία φωτοβολταικού φαινομένου 34

35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5:ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ,ΕΙΔΗ ΠΛΑΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 5.1 Εισαγωγή Με τον όρο φωτοβολταϊκή τεχνολογία χαρακτηρίζουμε την τεχνική μετατροπή ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρικό ρεύμα δηλαδή ηλεκτρική ενέργεια Ο όρος φωτοβολταικό προέρχεται από την ελληνική λέξη φώς και την μονάδα μέτρησης SI για την ηλεκτρική τάση Volt. Ο άνθρωπος λοιπόν δύναται να εκμεταλλεύεται την ηλιακή ενέργεια αξιοποιώντας τη φωτοβολταϊκή τεχνολογία χρησιμοποιώντας ηλιακά ηλεκτρικά στοιχεία, πλαίσια ηλιακών κυψελίδων και γιγαντιαία κάτοπτρα ώστε να παράγει ηλεκτρική ενέργεια καλύπτοντας μέρος των ενεργειακών του αναγκών. Όλα τα παραπάνω χρησιμοποιώντας βέβαια τον κατάλληλο εξοπλισμό ώστε να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα της εγκατάστασης μας. Στη χώρα μας συγκεκριμένα η εξέλιξη αυτής της τεχνολογίας είναι ραγδαία τα τελευταία χρόνια μιας και μας ευνοεί η θέση μας στο γεωγραφικό χάρτη. 5.2 Είδη φωτοβολταικών συστημάτων Τα φωτοβολταϊκά συστήματα μπορούν να αξιοποιηθούν ως [13]: Αυτόνομα, όπου η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια χρησιμοποιείται μόνο για κάλυψη των αναγκών του χρήστη. Εφαρμόζονται για τη δημιουργία μικρών τοπικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, εξοικονομώντας σημαντικό κόστος από την εγκατάσταση νέων δικτύων και γραμμών μεταφοράς ηλεκτρισμού σε περιοχές που δεν καλύπτει το υφιστάμενο δίκτυο. Απαραίτητο κομμάτι αυτών των συστημάτων είναι το σύστημα αποθήκευσης ενέργεια που γίνεται μέσω συσσωρευτών. Εκτός από τους συσσωρευτές βασικά κομμάτια της εγκατάστασης μας είναι τα εξής : Πίνακας ελέγχου Αντιστροφέας (inverter) Ρυθμιστής φόρτισης 35

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 1: Εισαγωγή Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ http://biostore-aloa.blogspot.com/2007/06/2007.html Ιστορική αναδρομή Γενικά στοιχεία Οι πρόγονοί μας στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πάνω στη γη, δε γνώριζαν πολλά πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΜΕΣ & ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Λάζαρος Λαφτσής Παναγιώτης Μιχαηλίδης

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΜΕΣ & ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Λάζαρος Λαφτσής Παναγιώτης Μιχαηλίδης ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΜΕΣ & ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Λάζαρος Λαφτσής Παναγιώτης Μιχαηλίδης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ηλιακή ονομάζουμε την ενέργεια που μας δίνει ο ήλιος. Μερικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH TZΕΜΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Α.Μ. 3507 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH Όλοι γνωρίζουμε ότι η εναλλαγή των 4 εποχών οφείλεται στην κλίση που παρουσιάζει ο άξονας περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Έργο-Ισχύς-Ενέργεια

Κεφάλαιο 1: Έργο-Ισχύς-Ενέργεια Κεφάλαιο 1: Έργο-Ισχύς-Ενέργεια Έργο «Έργο δύναμης ονομάζουμε το γινόμενο της δύναμης F επί τη μετατόπιση Δχ του σημείου εφαρμογής της, κατά τη διεύθυνση της. Αυτό εκφράζει την ενέργεια που μεταφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Στοιχεία ομάδας: Ονοματεπώνυμο Α.Μ. Ημερομηνία: Τμήμα: Απαραίτητες Θεωρητικές Γνώσεις: Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη που μετατρέπει τη φωτεινή ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη!

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη! Η ιαδραστική Τηλεδιάσκεψη στην Υπηρεσία του Σύγχρονου Σχολείου Πρόγραµµα Οδυσσέας 1 ος Κύκλος 2009 «Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιακήενέργεια. Ηλιακή γεωµετρία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης

Ηλιακήενέργεια. Ηλιακή γεωµετρία. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Ηλιακήενέργεια Ηλιακή γεωµετρία Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Ηλιακήγεωµετρία Ηλιακήγεωµετρία Η Ηλιακή Γεωµετρία αναφέρεται στη µελέτη της θέσης του ήλιου σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακήΓεωµετρία Γιάννης Κατσίγιαννης ΗηλιακήενέργειαστηΓη Φασµατικήκατανοµήτηςηλιακής ακτινοβολίας ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιο ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιοµπορεί να αναλυθεί σε δύο κύριες συνιστώσες: Περιφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE

ΝEODΟΜI CONSTRUCTION ENERGY REAL ESTATE ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΓΙΑ ΚΑΛΥΨΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Π. Γκουλιάρας, Ηλεκτρολόγος μηχανικός Δ. Γκουλιάρας, Υδραυλικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Αδαλόγλου Βαγγέλης Μαρκούδης Ευαγγελία Σκρέκα Γιώργος Στρακίδης Σωτήρης Τσολακίδης

Χριστίνα Αδαλόγλου Βαγγέλης Μαρκούδης Ευαγγελία Σκρέκα Γιώργος Στρακίδης Σωτήρης Τσολακίδης Χριστίνα Αδαλόγλου Βαγγέλης Μαρκούδης Ευαγγελία Σκρέκα Γιώργος Στρακίδης Σωτήρης Τσολακίδης Οι ανεπανόρθωτες καταστροφές που έχουν πλήξει τον πλανήτη μας, έχουν δημιουργήσει την καθυστερημένη άλλα αδιαμφισβήτητα

Διαβάστε περισσότερα

Στεφάνου Μ. 1 Φυσικός

Στεφάνου Μ. 1 Φυσικός 1 ΕΡΓΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Βιομηχανική επανάσταση ατμομηχανές καύσιμα μηχανές απόδοση μιας μηχανής φως θερμότητα ηλεκτρισμός κ.τ.λ Οι δυνάμεις δεν επαρκούν πάντα στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων Ανεπαρκείς

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτηρίων Αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πηγών και τους νόμους ανταλλαγής ενέργειας κατά τον αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Νόμος του Coulomb Έστω δύο ακίνητα σημειακά φορτία, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Τα φορτία αυτά αλληλεπιδρούν μέσω δύναμης F, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις ΦωτοβολταΙκών συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας Απευθείας κατανάλωση Εφεδρική λειτουργία Αυτόνομο Σύστημα 10ΚWp, Αίγινα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΛΗ Οτιδήποτε έχει μάζα και καταλαμβάνει χώρο Μάζα είναι η ποσότητα αδράνειας ενός σώματος, μονάδα kilogram (kg) (σύνδεση( δύναμης & επιτάχυνσης) F=m*γ Καταστάσεις της ύλης Στερεά,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΕΡΑ Χρήσεις: Ξήρανση γεωργικών προϊόντων Θέρµανση χώρων dm Ωφέλιµη ροή θερµότητας: Q = c Τ= ρ qc( T2 T1) dt ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ ΗΛΙΑΚΗ ΨΥΧΡΟΣ ΑΕΡΑΣ ΘΕΡΜΟΣ ΑΕΡΑΣ Τ 1 Τ 2 ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝ ΑΛΕΞΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι ; Ηλεκτρικό ρεύμα ονομάζεται η προσανατολισμένη κίνηση των ηλεκτρονίων ή γενικότερα των φορτισμένων σωματιδίων Που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ 6/12/2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κολιπέτρη Φανή Μαθητής Α3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά Συστήματα

Φωτοβολταϊκά Συστήματα Φωτοβολταϊκά Συστήματα 2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Ερευνητική Εργασία(Project) 1 ου τετραμήνου Υπεύθυνοι Καθηγητές : Κριαράς Νικόλαος Ιωάννου Μαρία 26/01/2012 Φωτοβολταϊκά Συστήματα Ο όρος φωτοβολταϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ Μοντέλο ατόμου m p m n =1,7x10-27 Kg m e =9,1x10-31 Kg Πυρήνας: πρωτόνια (p + ) και νετρόνια (n) Γύρω από τον πυρήνα νέφος ηλεκτρονίων (e -

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 Γενικά αιολική ενέργεια ονομάζεται ηενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Ηενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε Δρ. Γρηγόρης Οικονομίδης Υπεύθυνος Τεχνικής Yποστήριξης ΚΑΠΕ Η χρηματοδότηση Το ΠΕΝΑ υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός Περιεχόµενα Κεφαλαίου 27 Μαγνήτες και Μαγνητικά πεδία Τα ηλεκτρικά ρεύµατα παράγουν µαγνητικά πεδία Μαγνητικές Δυνάµεις πάνω σε φορτισµένα σωµατίδια. Η ροπή ενός βρόχου ρεύµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ»

«ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) No 4 Θέμα: «ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» Συντονιστές καθηγητές: Μ. ΒΟΥΡΔΑΛΟΣ Μ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΟΥ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ οργάνωση των γνώσεων των μαθητών αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2006 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Γ. ΖΗΔΙΑΝΑΚΗΣ, Μ. ΛΑΤΟΣ, Ι. ΜΕΘΥΜΑΚΗ, Θ. ΤΣΟΥΤΣΟΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα