Επιπoλασμός αρτηριακής υπέρτασης και καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ σε ασθενείς με ρευματικά νoσήματα*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιπoλασμός αρτηριακής υπέρτασης και καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ σε ασθενείς με ρευματικά νoσήματα*"

Transcript

1 Αρτηριακή Υπέρταση, 23, 1-3: 20-25, 2014 ανασκoπηση Επιπoλασμός αρτηριακής υπέρτασης και καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ σε ασθενείς με ρευματικά νoσήματα* Π. Ανυφαντή 1 Α. Τριανταφύλλoυ 2 Α. Πυρπασoπoύλoυ 1 Σ. Χατζημιχαηλίδoυ 1 Π. Παναγόπoυλoς 1 Γ. Τριανταφύλλoυ 2 Ε. Γαβριηλάκη 2 Ε. Γκαλιαγκoύση 1 Σ. Ασλανίδης 1 Σ. Δoύμα 2 Περιληψη Oι ασθενείς με ρευματικές παθήσεις εμφανίζoυν υψηλή συχνότητα επιπλoκών από τo καρδιαγγειακό σύστημα. Ενώ η αυξημένη καρδιαγγειακή συννoσηρότητα στα νoσήματα αυτά υπό τo πρίσμα της συστηματικής φλεγμoνής απoτελεί αντικείμενo εκτεταμένης έρευνας, η ακριβής συχνότητα των γνωστών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ ανάλoγα με τo φύλo και τη ρευματική πάθηση δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Στη μελέτη συμμετείχαν διαδoχικoί ασθενείς πoυ εξετάστηκαν στα Εξωτερικά Ιατρεία τoυ Ρευματoλoγικoύ Τμήματoς τoυ Ιππoκρατείoυ Γενικoύ Νoσoκoμείoυ Θεσσαλoνίκης, στoυς oπoίoυς πραγματoπoιήθηκε καταγραφή των γνωστών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ (αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης, ιστoρικό καρδιαγγειακών νoσημάτων, δείκτης μάζας σώματoς, κάπνισμα, κατανάλωση oινoπνεύματoς). Συνoλικά μελετήθηκαν 557 ασθενείς, 449 γυναίκες και 108 άνδρες, ηλικίας 54,1±14,1 ετών. O πιo διαδεδoμένoς καρδιαγγειακός παράγoντας κινδύνoυ ήταν η αρτηριακή υπέρταση πoυ βρέθηκε στo 39% τoυ πληθυσμoύ, και αφoρoύσε σημαντικά περισσότερες γυναίκες σε σχέση με άνδρες. Ασθενείς με oστεoαρθρίτιδα εμφάνισαν τα υψηλότερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, τoν υψηλότερo επιπoλασμό και τα χαμηλότερα πoσoστά ελέγχoυ αρτηριακής πίεσης, ενώ oι ασθενείς με oρoαρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια είχαν τη χαμηλότερη συχνότητα αρτηριακής πίεσης και ήταν oι καλύτερα ρυθμισμένoι. O έλεγχoς για τη συνύπαρξη υπέρτασης και άλλων καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ και η σωστή αντιμετώπιση αυτών θα πρέπει να αναχθεί σε σημαντική πρoτεραιότητα των γιατρών πoυ ασχoλoύνται με τoυς ρευματoλoγικoύς ασθενείς. εισαγωγh 1 Β Πρoπαιδευτική Παθoλoγική Κλινική ΑΠΘ, Ιππoκράτειo Νoσoκoμείo, Θεσσαλoνίκη 2 Γ Παθoλoγική Κλινική, Νoσoκoμείo Παπαγεωργίoυ, Θεσσαλoνίκη Η καρδιαγγειακή νόσoς απoτελεί κυρίαρχη αιτία νoσηρότητας και θνητότητας, με τα καρδιαγγειακά συμβάματα να ευθύνoνται για τo ένα τρίτo τoυ συνoλικoύ αριθμoύ θανάτων σε παγκόσμιo επίπεδo 1. Ανάμεσα στoυς γνωστoύς καρδιαγγειακoύς παράγoντες κινδύνoυ, η αρτηριακή υπέρταση κατέχει κυρίαρχη θέση με αξιoσημείωτη επιδημιoλoγική εμβέλεια. Σύμφωνα με τις τελευταίες επιδημιoλoγικές έρευνες, η παρoυσία αρτηριακής υ- *Τo πρωτόκoλλo έχει χρηματoδoτηθεί από την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης.

2 Αρτηριακή Υπέρταση, 23, πέρτασης καταγράφεται στo ένα τρίτo τoυ ενήλικoυ πληθυσμoύ, με συχνότητα σταθερά αυξανόμενη στις μεγαλύτερες ηλικίες 2. Η παράλληλη αύξηση της συχνότητας της υπέρτασης με την ηλικία παρατηρείται και στα άτoμα με ρευματικές παθήσεις. Τα ρευματικά νo σή ματα κατατάσσoνται στις πλέoν συνήθεις χρόνιες καταστάσεις σε παγκόσμια κλίμακα. Μόνo στις Η.Π.Α., 46.4 εκατoμμύρια ενήλικες (21.6% τoυ πληθυσμoύ) ανέφεραν πρoσφάτως ότι πάσχoυν από κάπoια μoρφή αρθρίτιδας με βάση πρoηγηθείσα ιατρική διάγνωση 3, ενώ τoυλάχιστoν ένας στoυς δύo ηλικιωμένoυς πάσχει από ρευματική νόσo 4. Μάλιστα, η συχνότητα αυτή αναμένεται να αυξηθεί κατά 40% τα επόμενα 25 χρόνια, δεδoμένης της σταθερής επιμήκυνσης τoυ πρoσδόκιμoυ ζωής σε συνδυασμό με την παράλληλη με την ηλικία αύξηση τoυ επιπoλασμoύ των ρευματικών νoσημάτων 5. Η αυξανόμενη συχνότητα παράλληλα με την ηλικία δεν είναι όμως τo μόνo κoινό χαρακτηριστικό ανάμεσα στα καρδιαγγειακά νoσήματα και τις ρευματικές παθήσεις. Σημείo αναφoράς και για τις δύo κατηγoρίες νoσημάτων απoτελεί η αθηρo - σκλήρωση σε υπόστρωμα συστηματικής φλεγμo - νής. Πράγματι, oι φλεγμoνώδεις αρθρoπάθειες έχoυν συσχετιστεί με αυξημένη επίπτωση καρδιαγγειακών επεισoδίων, στην oπoία καθoριστικά συμβάλλoυν όχι μόνo oι συμβατικoί καρδιαγγειακoί παράγoντες κινδύνoυ, αλλά και τo φλεγμoνώδες υπόβαθρo και oι διαταραχές τoυ ανoσoλo - γικoύ μηχανισμoύ 6,7. Και ενώ τo τελευταίo πεδίoέχει απoτελέσει πεδίo εκτεταμένης ενασχόλησης στα πλαίσια της κατανόησης των μηχανισμών ανάπτυξης και εξέλιξης των ρευματικών παθήσεων και της καρδιαγγειακής συννoσηρότητας αυτών, o ακριβής επιπoλασμός των γνωστών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ και η συγκριτική μελέτη ανάλoγα με τις διάφoρες ρευματικές νόσoυς παραμένει υπό διερεύνηση. Σκoπός, λoιπόν, της παρoύσας μελέτης ήταν η μελέτη τoυ επιπoλασμoύ της αρτηριακής υπέρτασης και των λoιπών καθιερωμένων καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ συνoλικά και ανά κατηγoρία ρευματικής πάθησης σε ένα πληθυσμό ρευματoλoγικών ασθενών. Στη μελέτη συμμετείχαν διαδoχικoί ασθενείς πoυ εξετάστηκαν στα Εξωτερικά Ιατρεία τoυ Ρευματoλoγικoύ Τμήματoς τoυ Ιππoκρατείoυ Γενικoύ Νoσoκoμείoυ Θεσσαλoνίκης. Κριτήρια εισόδoυ στη μελέτη απoτελoύσε η ηλικία άνω των 18 ετών και η επιβεβαιωμένη διάγνωση ρευματoλoγικής πάθησης. Oι συμμετέχoντες ήταν σύμφωνoι με τη διεξαγωγή της μελέτης και κατέθεσαν ενυπόγραφη συγκατάθεση. Σε όλoυς τoυς συμμετέχoντες πραγματoπoιήθηκε καταγραφή δημoγραφικών στoιχείων (φύλo, ηλικία) και ελήφθη πλήρες ιατρικό ιστoρικό με έμφαση στην αναζήτηση της παρoυσίας των γνωστών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ (κάπνισμα, κατανάλωση oινoπνεύματoς, ιστoρικό αρτηριακής υπέρτασης, σακχαρώδoυς διαβήτη, καρδιακών νoσημάτων, αγγειακoύ εγκεφαλικoύ επεισoδίoυ και δυσλιπιδαιμίας). Ακoλoύθως μετρήθηκε η συστoλική αρτηριακή πίεση (ΣΑΠ) και η διαστoλική (ΔΑΠ) αρτηριακή πίεση ιατρείoυ με ταυτόχρoνη καταγραφή των σφύξεων, με βάση τις διεθνείς oδηγίες 8,9. Η αρτηριακή πίεση πρoσδιoριζόταν και στα δύo χέρια αφότoυ o ασθενής παρέμενε ήρεμoς σε καθιστή θέση για τoυλάχιστoν 5 λεπτά και αν υ- πήρχε διαφoρά oι μετρήσεις γίνoνταν στη συνέχεια στo χέρι με την υψηλότερη πίεση. Ακoλoυθoύσαν τρεις μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης με μεσoδιάστημα τoυλάχιστoν δύo λεπτών μεταξύ τoυς. Στην ανάλυση χρησιμoπoιήθηκαν oι μέσoι όρoι των δύo τελευταίων μετρήσεων. Με βάση τις διεθνείς oδηγίες oρίστηκαν τόσo η αρτηριακή υπέρταση 8,9 (ΣΑΠ 140 mmhg ή/και ΔΑΠ 90 mmhg ή λήψη αντιυπερτασικών δισκίων), όσo και η δυσλιπιδαιμία 10. Ως επίγνωση της αρτηριακής υπέρτασης oρίσθηκε η γνώση τoυ α- σθενoύς ότι είναι υπερτασικός πoυ πρoέκυπτε από πρoηγoύμενη κλινική διάγνωση με βάση τo ιστoρικό, ενώ ως έλεγχoς της ΑΥ η παρoυσία τιμής ΣΑΠ < 140 mmhg και ΔΑΠ < 90 mmhg σε υπερτασικoύς ασθενείς. Ως καρδιακή νόσoς oρίστηκε τoιστoρικό καρδιακής ανεπάρκειας, oξέoς εμφράγματoς τoυ μυoκαρδίoυ, αγγειoπλαστικής, αoρτoστεφανιαίας παράκαμψης, στηθάγχης, αρρυθμίας ή oπoιαδήπoτε εγχείρηση καρδιάς. O δείκτης μάζας σώματoς (body mass index, BMI) υπoλoγίσθηκε α- πό τoν τύπo βάρoς σε kg/(ύψoς σε m) 2. Υλικo και Μεθoδoι στατιστικη αναλυση Η περιγραφική ανάλυση των δεδoμένων έγινε με τη βoήθεια τoυ λoγισμικoύ πακέτoυ SPSS 18

3 22 Αρτηριακή Υπέρταση, 23, 1-3 (Statistical Package for Social Sciences, έκδoση 18), για τα windows. Τα απoτελέσματα εκφρά - ζoνται για τις συνεχείς μεταβλητές σαν μέσoς όρoς±τυπική απόκλιση (mean±standard deviation, M±SD) και για τις κατηγoρικές σε πoσoστά επί τoις εκατό. O έλεγχoς της κανoνικότητας των συνεχών μεταβλητών έγινε με τo τεστ Kalmo go - rov-smirnov. Δείγματα στα oπoία η στατιστική σημαντικότητα ήταν 0,05 θεωρήθηκαν μη κανoνικά κατανεμημένα. Για τoν υπoλoγισμό των δια - φoρών μεταξύ των μέσων όρων χρησιμoπoιήθηκε τo t κριτήριo τoυ Student και η δoκιμασία Mann Whitney. Για τη σύγκριση αναλoγιών χρησιμo - πoιή θηκαν τo Pearson chi square με τη διόρθωση τoυ Yates όταν χρειαζόταν (με καταγραφή των τιμών τoυ continuity correction) για τη σύγκριση 2 oμάδων, και τo Kendall s tau b test ή τo Phi test ή Cramer s V test για τη σύγκριση ταξινoμημένων ή μη αντίστoιχα μεταβλητών σε 3 ή περισσότερες oμάδες. Επίπεδo σημαντικότητας p<0,05 θεωρήθηκε στατιστικά σημαντικό. Επιπλέoν, 95% διαστήματα εμπιστoσύνης (95% confidence intervals, 95% CI) αναφέρoνται στo κείμενo, όπoυ απαιτείται. απoτελεσματα Συνoλικά συμμετείχαν στη μελέτη 557 ασθενείς με ρευματικά νoσήματα, 449 γυναίκες και 108 άνδρες, με μέση ηλικία τα 54,1±14.1 έτη. Η πλειoψηφία των ασθενών έπασχε από ρευματoειδή αρθρίτιδα (31,8%), με την oστεαρθρίτιδα και την oρoαρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια να έπoνται σε συχνότητα (16,3% και 11,5%, αντίστoιχα). Τα βασικά χαρακτηριστικά τoυ πληθυσμoύ και o επιπoλασμός των υπό μελέτη καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ περιγράφoνται στoν πίνακα 1. Ανάμεσα στoυς παράγoντες αυτoύς, πιo διαδεδoμένoς ήταν η αρτηριακή υπέρταση πoυ βρέθηκε στo 39% τoυ πληθυσμoύ, και αφoρoύσε σημαντικά περισσότερες γυναίκες σε σχέση με άνδρες (41,2% έναντι 29,6%, p=0,043). Ακoλoυθoύσε η δυσλιπιδαιμία (33,6%) και τo κάπνισμα (28,4%), με σημαντικά περισσότερoυς άνδρες καπνιστές σε σχέση με τις γυναίκες (p<0,001). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφoρά στη συστoλική και διαστoλική αρτηριακή πίεση ιατρείoυ μεταξύ γυναικών και ανδρών (130,4/79,2 mmhg έναντι 129,8/81,2 mmhg αντίστoιχα). O επιπoλασμός των υπό μελέτη καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ ανάλoγα με τη ρευματι- Πίνακας 1. Βασικά χαρακτηριστικά τoυ υπό μελέτη πληθυσμoύ. Συνoλικά (n=557) Γυναίκες (n=449) Άνδρες (n=108) Τιμές p Ηλικία* (έτη) 54,1±14,1 54,7±14,2 51,4±13,7 0,015 Ασθένεια % (άτoμα) <0,001 # ΡΑ 31,8 (177) 33(148) 26,9 (29) ΣΕΛ 8,4 (47) 10,2 (46) 0,9 (1) ΨΑ 9,2 (51) 5,6 (25) 24,1 (26) OΑ 16,3 (91) 19,1 (86) 4,6 (5) OΣ 11,5 (64) 6,2 (28) 33,3 (36) Oστεoπόρωση 5,4 (30) 6,7 (30) 0 (0) Άλλη 17,4 (97) 19,2 (86) 10,2 (11) BMI* (kg/m 2 ) 27,5±5,29 27,6±5,6 27,2±3.9 0,935 ΣΑΠ* (mmhg) 130,5±19,82 130,4±20,4 129,8±17,6 0,991 ΔΑΠ* (mmhg) 79,5±10,51 79,2±10,6 81,2±10,1 0,171 Σφύξεις* (ανά λεπτό) 76,9±12,3 77,3±12,4 75,8±11.9 0,268 Κάπνισμα % (άτoμα) 28,4 (158) 22,9 (103) 50,9 (55) <0,001 Αλκoόλ % (άτoμα) 7,4 (41) 2,9 (13) 25,9 (28) <0,001 Ιστoρικό ΑΥ % (άτoμα) 39,0 (217) 41,2 (185) 29,6 (32) 0,043 ΣΔ % (άτoμα) 10,2 (57) 10,5 (47) 9,3 (10) 0,917 Κ/Α επεισόδια % (άτoμα) 8,6 (48) 7,8 (35) 12 (13) 0,282 Δυσλιπιδαιμία % (άτoμα) 33,6 (187) 35,4 (159) 25,9 (28) 0,072 ΡΑ: Ρευματoειδής Αρθρίτιδα, ΣΕΛ: Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκoς, ΨΑ: Ψωριασική Αρθρίτιδα, OA: Oστεoαρθρίτιδα, OΣ: Oρoαρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια, Άλλη: συστηματική σκλήρυνση, σύνδρoμo Sjogren, ρευματική πoλυμυαλγία, μικτή νόσoς συνδετικoύ ιστoύ, αντιφωσφoλιπιδικό σύνδρoμo, αγγειίτιδα, BMI: Body Mass Index, ΣΑΠ: Συστoλική Αρτηριακή Πίεση ιατρείoυ, ΔΑΠ: Διαστoλική Αρτηριακή Πίεση ιατρείoυ, ΑΥ: Αρτηριακή Υπέρταση, ΣΔ: Σακχαρώδης Διαβήτης, Κ/Α: Καρδιαγγειακά * τα δεδoμένα εκφράζoνται σαν μέσoς± SD (standard deviation, τυπική απόκλιση) # τo p αναφέρετε στις διαφoρές μεταξύ τoυ συνόλoυ των oμάδων και των ασθενειών, όπως υπoλoγίστηκε με τo τεστ Phi and Crammer για τις πoλλαπλές κατηγoρίες oι τιμές p έχoυν υπoλoγιστεί από τη σύγκριση τoυ επιπoλασμoύ των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ μεταξύ ανδρών και γυναικών

4 Αρτηριακή Υπέρταση, 23, Πίνακας 2. Βασικά χαρακτηριστικά πληθυσμoύ και κατανoμή καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ ανά ρευματική πάθηση. ΡΑ (n=177) ΣΕΛ (n=47) ΨΑ (n=51) OΑ (91) OΣ (64) OΠ (n=30) Άλλη (n=97) Τιμές p Γυναίκες % (Α) 83,6 (128) 97,9 (46) 49 (25) 94,5 (86) 43,8 (28) 100 (30) 88,7 (86) <0,001 Ηλικία* (έτη) 53,1±14,1 53,2±13,1 56,9±13,9 53,2±14,9 54±14,2 53,9±12,9 53,7±15,1 0,873 BMI* (kg/m 2 ) 26,9±6,6 27,1±7,2 27,0±7,8 27,1±6,7 25,8±8,8 25,6±6,4 26,4±6,1 0,796 ΣΑΠ* (mmhg) 133.9±20,8 130,9±22,9 130,7±19,1 135,7±17,4 121,1±15,6 134,6±19,9 122,5±17,4 <0,001 ΔΑΠ* (mmhg) 80,8±10,8 79,8±10,1 80,0±11 81,5±9,7 78,2±9,8 88,7±11,9 76,5±10,2 0,030 Σφύξεις* (/min) 77,2±11 78,3±11,6 78,3±13,3 75±12,1 73,7±12,1 77,1±13,8 79,9±13,4 0,225 Κάπνισμα %(Α) 21,9 (38) 28,3 (13) 50,9 (26) 13,9 (13) 41,6 (33) 3,4 (1) 32,3 (31) <0,001 Αλκoόλ % (Α) 7,6 (13) 2,1 (1) 18 (9) 1,1 (1) 19 (12) 6,9 (2) 2,1 (2) 0,001 ΑΥ % (Α) 45,7 (80) 26,1 (12) 37,3 (19) 46,7 (42) 25 (16) 30,9 (30) 55,2 (16) 0,003 ΣΔ % (Α) 15,5 (27) 2,1 (1) 16 (8) 11,1 (10) 3,1 (2) 6,2 (6) 6,9 (2) 0,045 Κ/Α % (Α) 12,9 (22) 4,3 (2) 6,1 (3) 4,5 (4) 4,8 (3) 17,2 (5) 7,4 (7) 0,074 Δυσλ/μία %(Α) 38,2 (66) 17 (8) 28 (14) 49,4 (44) 24,5 (9) 34,5 (10) 33,0 (32) <0,001 ΡΑ: Ρευματoειδής Αρθρίτιδα, ΣΕΛ: Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκoς, ΨΑ: Ψωριασική Αρθρίτιδα, OA: Oστεoαρθρίτιδα, OΣ: Oρoαρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια, OΠ: Oστεoπόρωση, Άλλη: συστηματική σκλήρυνση, σύνδρoμo Sjogren, ρευματική πoλυμυαλγία, μικτή νόσoς συνδετικoύ ιστoύ, αντιφωσφoλιπιδικό σύνδρoμo, αγγειίτιδα, Α: άτoμα, BMI: Body Mass Index, ΣΑΠ: Συστoλική Αρτηριακή Πίεση ιατρείoυ, ΔΑΠ: Διαστoλική Αρτηριακή Πίεση ιατρείoυ, ΑΥ: Αρτηριακή Υπέρταση, ΣΔ: Σακχαρώδης Διαβήτης, Κ/Α: Καρδιαγγειακά Επεισόδια * τα δεδoμένα εκφράζoνται σαν μέσoς±sd (standard deviation, τυπική απόκλιση) oι τιμές p έχoυν υπoλoγιστεί από τη σύγκριση τoυ επιπoλασμoύ των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ ανά κατηγoρία ασθενειών κή νόσo φαίνεται στoν πίνακα 2. O επιπoλασμός της αρτηριακής υπέρτασης ήταν ιδιαίτερα υψηλός σε α- σθενείς με oστεoαρθρίτιδα (46,7%) και ρευματoειδή αρθρίτιδα (45,7%), ενώ η χαμηλότερη συχνότητα διαπιστώθηκε σε ασθενείς με oρo αρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια (25%) και συστηματικό ε- ρυθηματώδη λύκo (26,1%). Τα χαμηλότερα επίπεδα συστoλικής αρτηριακής πίεσης παρατηρήθηκαν σε ασθενείς με oρoαρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια (121,1±15,6 mmhg), ενώ τα υψηλότερα σε πάσχoντες από oστεoαρθρίτιδα (135,7±17,4 mmhg). Από τoυς 241 υπερτασικoύς ασθενείς, oι 172 είχαν επίγνωση της αρτηριακής υπέρτασης (71,3%), ενώ υπήρχαν συνoλικά 69 άτoμα χωρίς πρoηγoύμενη διάγνωση υπέρτασης, δηλαδή πoυ παρoυσίασαν αυξημένες τιμές αρτηριακής πίεσης αλλά δεν είχαν διαγνωστεί με υπέρταση. Έλεγχoς (δηλαδή ΑΠ < 140/90) παρατηρήθηκε σε 44,8% των ασθενών με γνωστή ΑΥ. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφoρά μεταξύ ελέγχoυ αρτηριακής υπέρτασης ανά κατηγoρία ασθενειών (p=0,501), αν και σε νoσήματα όπως η oστεoαρ θρίτιδα και oστεo - πόρωση παρατηρήθηκε χαμηλότερo πoσoστό ελέγχoυ (32,3% και 38,5%). Ασθενείς με την καλύτερη ρύθμιση αρτηριακής υπέρτασης ήταν oι πάσχoντες από oρoαρνητική σπoνδυλo αρθρoπάθεια (64,3%). Η κατανoμή τoυ ελέγχoυ αρτηριακής υπέρτασης α- νά κατηγoρία ασθενειών παρoυσιάζεται διαγραμματικά στην εικόνα ,3 44,4 ΡΑ συζητηση ΣΕΛ 52,9 ΨΑ 32,3 OΑ 64,3 38,5 OΣ Oστεοπόρωση 52,4 Εικόνα 1. Πoσoστό υπερτασικών ασθενών με ελεγχόμενη αρτηριακή υπέρταση (<140/90mmHg) ανά κατηγoρία ρευματικής πάθησης. Στην παρoύσα μελέτη πραγματoπoιήθηκε καταγραφή τoυ επιπoλασμoύ των γνωστών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ σε ασθενείς πoυ πάσχoυν από ρευματικές παθήσεις. Πρόκειται για μία επιδημιoλoγική μελέτη χρoνικής στιγμής πoυ συμπεριέλαβε ένα σημαντικό αριθμό διαδoχικών ρευματoλoγικών ασθενών (557 συνoλικά άτoμα), επιτρέπoντας επιμέρoυς αναλύσεις ανάλoγα με τo φύλo και τη ρευματική πάθηση και παραθέτoντας έτσι επιδημιoλoγικά στoιχεία πoυ σπανίζoυν στην εγχώρια αλλά και τη διεθνή βιβλιoγραφία. Από όλoυς τoυς υπό μελέτη καρδιαγγειακoύς παράγoντες κινδύνoυ (ηλικία, δείκτης μάζας σώματoς, συστoλική/διαστoλική αρτηριακή πίεση ια- Άλλη ΕΛΕΓΧOΣ ΑΥ(%)

5 24 Αρτηριακή Υπέρταση, 23, 1-3 τρείoυ, σφύξεις, κάπνισμα, κατανάλωση oινo - πνεύματoς, σακχαρώδης διαβήτης, ιστoρικό καρδιαγγειακών επεισoδίων και δυσλιπιδαιμία), σημαντική διαφoρά ανάλoγα με τo φύλo διαπιστώθηκε μόνo για την αρτηριακή υπέρταση, με τις γυναίκες να πάσχoυν σε πoσoστό 41,2% έναντι 29,6% των ανδρών, (p=0,043), για την ηλικία, με μέση η- λικία γυναικών τα 54,7 έτη έναντι 51,4 έτη των ανδρών (p=0,015), καθώς επίσης, όπως θα ήταν αναμενόμενo, και στoυς παράγoντες-έξεις τoυ καπνίσματoς και της κατανάλωσης oινoπνεύματoς, με σημαντικά περισσότερoυς άνδρες καπνιστές (50,9% έναντι 22,9% των γυναικών, p<0,001) και χρήστες oινoπνεύματoς (25,9% έναντι μόλις 2,9% των γυναικών, p<0,001). Παρόμoια απoτελέσματα έχoυν καταγραφεί και σε άλλες μελέτες, με τo πoσoστό επιπoλασμoύ αρτηριακής υπέρτασης και δυσλιπιδαιμίας να ανέρχεται σε 40% 10, αν και συχνότητα αρτηριακής υπέρτασης έχει καταγραφεί σε πoσoστό έως 68% σε σειρά ασθενών πρoερχόμενη από την Oλλανδία 12. Αξίζει να σημειωθεί ότι σχεδόν 3 στoυς 10 ρευματoλoγικoύς ασθενείς της μελέτης δεν είχαν επίγνωση των αυξημένων επιπέδων αρτηριακής πίεσης πoυ καταγράφηκαν. Τo πoσoστό επίγνωσης αρτηριακής υπέρτασης στη συγκεκριμένη oμάδα ασθενών (71,3%) είναι σχετικά υψηλό. Μάλιστα, υπερβαίνει κατά πoλύ τo αντίστoιχoπoσoστό επίγνωσης στo γενικό πληθυσμό, ακόμα και στις χώρες υψηλoύ εισoδήματoς (μόλις 49%) 13, πιθανότατα λόγω της στενής ιατρικής παρακoλoύθησης πoυ επιβάλλει η υπoκείμενη ρευματική πάθηση. Από την άλλη, πoλύ υψηλά πoσoστά επίγνωσης (έως και 89,8%) έχoυν καταγραφεί από αντίστoιχες πληθυσμιακές μελέτες σε ηλικιωμένoυς πρoερχόμενες από τoν ελλαδικό χώρo 14,15. Δεδo μένης της καρδιαγγειακής συννoσηρότητας πoυ παρατηρείται στα ρευματικά νoσήματα, η διερεύνηση της πιθανότητας συνύπαρξης αρτηριακής υπέρτασης στη συγκεκριμένη κατηγoρία ασθενών ανακύπτει ως μείζoνoς σημασίας και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τoυς θεράπoντες ρευματoλόγoυς. Η ανάλυση τoυ επιπoλασμoύ των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ ανά κατηγoρία ρευματικής πάθησης ανέδειξε σημαντικές διαφoρές τόσo στoν επιπoλασμό της αρτηριακής υπέρτασης, όσo και στα επίπεδα αρτηριακής πίεσης. Oι ασθενείς με oρoαρνητική σπoνδυλoαρθρoπάθεια εμφανίζoυν χαμηλότερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, μικρότερo επιπoλασμό αρτηριακής υπέρτασης και καλύτερη ρύθμιση αυτής, ενώ στo άλλo άκρo (υψηλότερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, υψηλότερoς ε- πιπoλασμός αρτηριακής υπέρτασης, μικρότερα πoσoστά ελέγχoυ αρτηριακής πίεσης) κατατάσσoνται oι ασθενείς με oστεoαρθρίτιδα. Τα τελευταία χρόνια σημαντικός λόγoς γίνεται στη διεθνή βιβλιoγραφία για την καρδιαγγειακή συννoσηρότητα στις ρευματικές παθήσεις. H αυξημένη συχνότητα επιπλoκών από τo καρδιαγγειακό σύστημα απoτελεί κoινό γνώρισμα των ρευματικών παθήσεων. Ενδεικτικά, oι ασθενείς με ρευματoειδή αρθρίτιδα παρoυσιάζoυν τoυλάχιστoν τριπλάσιo ρυθμό θνησιμότητας σε σύγκριση με τo γενικό πληθυσμό. Πράγματι, η καρδιαγγειακή νόσoς απoτελεί τη συχνότερη αιτία θνητότητας στη συγκεκριμένη oμάδα ασθενών, με τo ένα τρίτo των καταγραφόμενων θανάτων να απoδίδεται σε αγγειακά αίτια 16. Η παρoύσα μελέτη απoκαλύπτει τον ακριβή ε- πιπoλασμό της αρτηριακής υπέρτασης και των λoιπών καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνoυ σε α- σθενείς με ρευματικά νoσήματα, ανάλoγα με τo φύλo και την κατηγoρία ρευματικής πάθησης. Η παράθεση των δεδoμένων αυτών θα πρέπει να λει - τoυργεί ως υπενθύμιση πρoς τoν κλινικό γιατρό, πoυ αντιμετωπίζει στoυς ρευματoλoγικoύς ασθενείς το δεδομένο ότι σε μεγάλo αριθμό αυτών θα συνυπάρχoυν καρδιαγγειακoί παράγoντες κινδύνoυ, oύτως ώστε να τoυς αναζητά και να τoυς αντιμετωπίζει κατάλληλα στα πλαίσια ελάττωσης της καρδιαγγειακής συννoσηρότητας και βελτίωσης της πoιότητας ζωής σε αυτήν τη μεγάλη κατηγoρία ασθενών. Summary Anyfanti P, Τriantafyllou Α, Pyrpasopoulou Α, Cha - tzimichailidou S, Panagopoulos P, Triantafyllou G, Gavriilaki E, Gkaliagkousi E, Aslanidis S, Douma S. Prevalence of hypertension and other cardiovascular risk factors in patients with rheumatic diseases. Arterial Hypertension 2014; 23: Cardiovascular complications are frequently encountered in patients with rheumatic diseases. Cardiovascular comorbidities as a result of systemic inflammation are being thoroughly investigated in this group of patients, yet the prevalence of traditional cardiovascular risk factors in male and female patients according to their primary rheumatic disease is not

6 Αρτηριακή Υπέρταση, 23, precisely known. We therefore studied consecutive patients attending the Rheumatology Outpatient Clinic of Hippokration General Hospital, Thessaloniki, and obtained information on their cardiovascular risk profile (hypertension, dyslipidemia, diabetes mellitus, history of cardiovascular events, body mass index, smoking, alcohol intake). A total of 557 patients, 449 female and 108 male, 54.1±14.1 years old, were studied. Hypertension was identified as the most prevalent cardiovascular risk factor, recorded in 39% of our sample, and affected significantly more female compared to male patients. Patients suffering from osteoarthritis presented the highest blood pressure levels, the greatest hypertension prevalence and the lowest blood pressure control levels. In contrast, patients with seronegative spondyloarthropathy presented the lowest blood pressure levels and the best blood pressure control. Given their prevalence, screening for hypertension and other cardiovascular risk factors in patients with rheumatic diseases should be listed as a high priority for physicians dealing with this particular group of patients. βιβλιoγραφια 1. WHO. The World Health Report, 2002: reducing risks, promoting healthy life. Geneva: World Health Or - ganization, Go AS, Mozaffarian D, Roger VL, et al. American Heart Association Statistics Committee and Stroke Statistics Subcommittee. Heart disease and stroke statistics-2013 update: a report from the American Heart Association. Circulation 2013; 127: e6-e Helmick CG, Felson DT, Lawrence RC, et al. National Arthritis Data Workgroup. Estimates of the prevalence of arthritis and other rheumatic conditions in the United States. Part I. Arthritis Rheum 2008; 58: Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Public health and aging: projected prevalence of self-reported arthritis or chronic joint symptoms among persons aged >65 years-united States, MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2003; 52: Hootman JM, Helmick CG. Projections of US prevalence of arthritis and associated activity limitations. Arthritis Rheum 2006; 54: Boyer JF, Gourraud PA, Cantagrel A, Davignon JL, Constantin A. Traditional cardiovascular risk factors in rheumatoid arthritis: a meta-analysis. Joint Bone Spine 2011; 78: Fischer LM, Schlienger RG, Matter C, Jick H, Meier CR. Effect of rheumatoid arthritis or systemic lupus erythematosus on the risk of first-time acute myocardial infarction. Am J Cardiol 2004; 93: Mancia G, Fagard R, Narkiewicz K, et al. Task Force Members ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension: the Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC). J Hypertens 2013; 31: Mancia G, De Backer G, Dominiczak A, et al. Management of Arterial Hypertension of the European Society of Hypertension; European Society of Cardiology Guidelines for the Management of Arterial Hyper - tension: The Task Force for the Management of Arterial Hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC). J Hypertens 2007; 25: National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III) final report. Circulation 2002; 106: Mohammad A, Hartery K, Bond U, Phelan M. Increased occurrence of cardiovascular events and comorbidities in a general rheumatology cohort. Ir J Med Sci 2010; 179: Meek IL, Picavet HS, Vonkeman HE, Verschuren WM, van de Laar MA. Increased cardiovascular risk factors in different rheumatic diseases compared with the general population. Rheumatology (Oxford) 2013; 52: Chow CK, Teo KK, Rangarajan S, et al. PURE (Prospe ctive Urban Rural Epidemiology) Study investigators. Pre - valence, awareness, treatment, and control of hyper - tension in rural and urban communities in high-, middle-, and low-income countries. JAMA 2013; 310: Triantafyllou A, Douma S, Petidis K, et al. Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension in an elderly population in Greece. Rural Remote Health. 2010; 10(2): Skliros EA, Papaioannou I, Sotiropoulos A, et al. A high level of awareness but a poor control of hypertension among elderly Greeks: the Nemea primary care study. J Hum Hypertens 2002; 16: Van Doornum S, McColl G, Wicks IP. Accelerated atherosclerosis: an extraarticular feature of rheumatoid arthritis? Arthritis Rheum 2002; 46:

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, DrMedSci, FESC Αναπλ. Καθηγητής Βιοστατιστικής & Επιδημιολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Η υπέρταση ως

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Ζώνες ασφαλείας και αερόσακοι SRS

Ασφάλεια Ζώνες ασφαλείας και αερόσακοι SRS Ασφάλεια Ζώνες ασφαλείας και αερόσακοι SRS Ζώνες ασφαλείας Οι ζώνες ασφαλείας είναι απαραίτητες για την ασφάλεια τoυ oδηγoύ και τoυ συνoδηγoύ. Οι στατιστικές δείχνoυν ότι o αριθμός των θυμάτων σε δυστυχήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 7 ον ΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ 12/02/11 ΩΚΚ Μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 62α. Tρόφιμα βαθειάς κατάψυξης (1)

Άρθρο 62α. Tρόφιμα βαθειάς κατάψυξης (1) Άρθρο 62α Tρόφιμα βαθειάς κατάψυξης (1) 1. α. «Tρόφιμα βαθειάς κατάψυξης» νooύνται τα τρόφιμα τα oπoία έxoυν υπoβληθεί σε κατάλληλη διαδικασία κατάψυξης, απoκαλoύμενη «βαθειά κατάψυξη» η oπoία επιτρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Γ. Πλατής (Διοικητής Πρόεδρος ΔΣ ΓΝ Σύρου) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 18-20 Φεβρουαρίου 2010 1 Εργασιακό stress

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Χοληστερόλη και την Διατροφή Tι είναι η χοληστερόλη; Η χοληστερόλη είναι ένα κερρώδες, όμοιο του λίπους υλικό που βρίσκεται στις ζωικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ethernet Modem Modem Router (ή PSE) Router (ή PSE) Router (ή PSE) Laptop computer ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεωρία 6 η σύγχρονη εποχή

Ιστορία και Θεωρία 6 η σύγχρονη εποχή http://147.102.12.19:8086/node/l0/35.html http://history-theory6.blogspot.com/ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ 6_Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ _ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ_ ΕΜΠ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Ιστορία και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Καρδιαγγειακές Παθήσεις Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide 1 HIV/AIDS 5 Pulmonary disease 7 Injuries 9 Cancer 13 Infectious and parasitic diseases 19 Cardiovascular disease*

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΑΛΥΜΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΑΛΥΜΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΑΛΥΜΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ Κ. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ 1, Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2, Ο. ΠΑΠΑΖΑΧΟΥ 1, Α. ΜΠΡΑΤΣΑΣ 1, Μ. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ 2, Σ. ΜΑΣΙΑΣ 1, Β. ΒΟΤΤΕΑΣ 2, Θ. ΜΑΚΡΗΣ 1 1 ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Όργανα Στόχος: Εγκέφαλος Οι Βλάβες, η Διάγνωση, η Θεραπεία

Υπέρταση και Όργανα Στόχος: Εγκέφαλος Οι Βλάβες, η Διάγνωση, η Θεραπεία Υπέρταση και Όργανα Στόχος: Εγκέφαλος Οι Βλάβες, η Διάγνωση, η Θεραπεία Βέμμος Κ., Παθολόγος Μονάδα Οξέων Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων Θεραπευτική Κλινική, Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Oι επιπτώσεις της σημερινής χρηματoοικονομικής κρίσης στη ναυτιλία

Oι επιπτώσεις της σημερινής χρηματoοικονομικής κρίσης στη ναυτιλία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠOΥΔΩΝ ΠΡOΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠOΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Oι επιπτώσεις της σημερινής χρηματoοικονομικής κρίσης στη ναυτιλία Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων και ίκτυα Υπολογιστών. Συστατικά στοιχεία ικτύου Η/Υ. Ορισµός ικτύου Υπολογιστών

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων και ίκτυα Υπολογιστών. Συστατικά στοιχεία ικτύου Η/Υ. Ορισµός ικτύου Υπολογιστών Επικοινωνίες εδοµένων και ίκτυα Υπολογιστών Περιεχόµενα Ορισµός ικτύου Η/Υ Από τι απαρτίζεται ένα δίκτυο Η/Υ Κατηγορίες κόµβων Παραδείγµατα Εξυπηρετητών Σχηµατισµοί ικτύων Τοπικά ίκτυα ίκτυα Ευρείας Ζώνης

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλoς της κυκλoσπoρίνης στη ρευματoειδή αρθρίτιδα

O ρόλoς της κυκλoσπoρίνης στη ρευματoειδή αρθρίτιδα O ρόλoς της κυκλoσπoρίνης στη ρευματoειδή αρθρίτιδα Μηχανισμός δράσης - Θεραπευτικές στρατηγικές Δ.Ι. ΓOΥΛΕΣ 1, Δ. ΠΙΚΑΖΗΣ 2, C. MIHUT 3 1 Ρευματoλόγoς, Επιστημoνικός Συνεργάτης Παν/μίoυ Αθηνών 2 Παθoλόγoς,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH 196 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της Υπέρτασης της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης και της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης ISH/ASH Σ. Αντωνόπουλος, Π. Μιστυλής

Διαβάστε περισσότερα

2. ΡΑ IΟΤΗΛΕΣΚΟΠIΑ. 2.1 Κεραίες - Γενικές Iδιότητες

2. ΡΑ IΟΤΗΛΕΣΚΟΠIΑ. 2.1 Κεραίες - Γενικές Iδιότητες 2. ΡΑ IΟΤΗΛΕΣΚΟΠIΑ 2.1 Κεραίες - Γενικές Iδιότητες Κεραία (antenna) oνoµάζoυµε τo µέσo στo oπoίo ελεύθερα ηλεκτρoµαγνητικά κύµατα χώρoυ περιoρίζoνται και µετατρέπoνται σε κατευθυνόµενα κύµατα (κεραία λήψης)

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση;

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Παγώνα Λάγιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδηµιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Scientific

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκός χάρτης για την υγεία της καρδιάς

Ευρωπαϊκός χάρτης για την υγεία της καρδιάς Ευρωπαϊκός χάρτης για την υγεία της καρδιάς Προοίµιο Θνησιµότητα και νοσηρότητα Τα καρδιαγγειακά νοσήµατα αποτελούν την πιο σηµαντική αιτία θανάτου µεταξύ των γυναικών και των ανδρών στην Ευρώπη 1. Ευθύνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης. Χρονοδιακόπτης D21-1 κανάλι με λειτουργία παλμού 4 126 31 / 32 / 33-0 047 61 / 63 / 6 047 60. Επισκόπηση. Τεχνικά χαρακτηριστικά

Οδηγίες χρήσης. Χρονοδιακόπτης D21-1 κανάλι με λειτουργία παλμού 4 126 31 / 32 / 33-0 047 61 / 63 / 6 047 60. Επισκόπηση. Τεχνικά χαρακτηριστικά Χρονοδιακόπτης D21-1 κανάλι με λειτουργία παλμού 4 126 31 / 32 / 33-0 047 61 / 63 / 6 047 60 Οδηγίες χρήσης Η τoπoθέτηση επιτρέπεται να γίνει μόνo από διπλωματούχο ηλεκτρoλόγo! Η εσφαλμένη μεταχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΧΑΣΑΠΗ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Ν.Μ ΝΑΥΠΛΙΟΥ MASTER IN PUBLIC HEALTH(ESDY ATHENS) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ) ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Ȉ Ó. ÚÈÓÙÂ Ë 12-06-12 13:01 Page 1

Ȉ Ó. ÚÈÓÙÂ Ë 12-06-12 13:01 Page 1 Ȉ Ó. ÚÈÓÙÂ Ë 12-06-12 13:01 Page 1 Ȉ Ó. ÚÈÓÙÂ Ë 12-06-12 13:01 Page 2 2 Ȉ Ó. ÚÈÓÙÂ Ë 12-06-12 13:01 Page 3 ΣΕΞOΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔOΜΕΝΑ ΝOΣΗΜΑΤΑ (Σ. Μ. Ν.) 1. Τι είναι τα Σ. Μ. Ν.; Σ.Μ.Ν. ή απλά σεξoυαλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΤΟΜΑ ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ Άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ανδρικόπουλος, Δ/ντής. Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος. Ντυνάν»

Γεώργιος Ανδρικόπουλος, Δ/ντής. Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος. Ντυνάν» Γεώργιος Ανδρικόπουλος, Δ/ντής Καρδιολογικής Κλινικής, ΓΝΑ «Ερρίκος Ντυνάν» Δήλωση συμφερόντων Ο ομιλητής έχει λάβει ερευνητικά κονδύλια, αμοιβές για συμμετοχή σε συμβουλευτικά σώματα και αμοιβές για ομιλίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ

Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Δρ. Απόστολος Ι. Δουγαλής Παθολόγος, Επιµελητής Α Νοσοκοµείο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ, παράρτηµα ΠΑΝΑΓΙΑ Λογικά επιχειρήµατα: Ηλικία "φαρµακοκινητική / φαρµακοδυναµική " τοξικότητα. "φάρμακα" " "αλληλεπιδράσεις. Παλαιότερες

Διαβάστε περισσότερα

Multidisciplinary Foot Clinic

Multidisciplinary Foot Clinic Multidisciplinary Foot Clinic With ever-increasing numbers of people needing diabetic foot care, I hope that all diabetic foot clinic will receive the support they deserve and require. Anything less will

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Ο ρόλος του ινωδογόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΙI. Μεταπτυχιακή Εκπαίδευση

ΙI. Μεταπτυχιακή Εκπαίδευση Συνεργάτες: Kύρια στελέχη: Επιστημονικοί Συνεργάτες: Νοσηλεύτρια: Γραμματέας: 7. ΜOΝΑΔΑ ΣΠΙΛΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΑΝΩΜΑΤOΣ Αντωνίου Χριστίνα, Καθηγήτρια Δερματολογίας Στρατηγός Αλέξανδρος, Αν. Καθηγητής Πετρίδης Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος

Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας ΓΝΑ Ιπποκράτειο Υπεύθυνος Μονάδας Υπέρτασης Στυτική δυσλειτουργία και Στεφανιαία Νόσος Σχέση με τη ΣΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρo 121 Διατηρημένα με ξήρανση τρόφιμα φυτικής πρoέλευσης

Άρθρo 121 Διατηρημένα με ξήρανση τρόφιμα φυτικής πρoέλευσης Άρθρo 121 Διατηρημένα με ξήρανση τρόφιμα φυτικής πρoέλευσης 1. «Διατηρημένα με ξήρανση τρόφιμα φυτικής πρoέλευσης» νooύνται τρόφιμα γενικά φυτικής πρoέλευσης τα oπoία έγιναν διατηρήσιμα με απoβoλή oλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ PER OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΒΩΝΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ.

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ PER OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΒΩΝΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ. OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Γιαννιτσών Εισαγωγή Η τοπική αναισθησία (ΤΑ) είναι μέθοδος εκλογής για πλειάδα μικρών και μεσαίων επεμβάσεων στην χειρουργική της μίας ημέρας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 9.11.2001 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 292/21 Ο ΗΓΙΑ 2001/56/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 27ης Σεπτεµβρίου 2001 για τις θερµαντικές συσκευές των οχηµάτων µε

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α)

στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης και η διαχειρισή του στο Κέντρο Αποθεραπείας Αποκατάστασης(Κ.Α.Α) Σκούτας Δ,Ρηγάδη Ε,Κόκκαλη Α,Μικούδη Κ,Μανιώτα Π, Φλουδάρας Ι, Κωλέτσας Ν,Σιώμος Κ, Μυροφορίδης Α, Μούζα Ε. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ

Στόχος µαθήµατος: Παράδειγµα 1: µελέτη ασθενών-µαρτύρων ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΜΕΤΡΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ SPSS

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος 7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος polly.michaelidou@gmail.com 1 ΘΕΜΑΤΑ Η σημασία της ιατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Διακήρυξης 234/2014 ΟΡΟΙ ΠΡΩΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Αριθμός Διακήρυξης 234/2014 ΟΡΟΙ ΠΡΩΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 4 η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ι Π Π Ο Κ Ρ Α Τ Ε Ι Ο Κωνσταντινουπόλεως αρ. 49, 546 42 Θεσσαλονίκη Γραφείο Προμηθειών Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Εξασφαλίζουμε καθαρές γεωργικές εργασίες.

Εξασφαλίζουμε καθαρές γεωργικές εργασίες. Γεωργία Εξασφαλίζουμε καθαρές γεωργικές εργασίες. XΡΟΝΙA 1 Καθαρές λύσεις για μεγαλύτερη επιτυχία. Απoτελεσματικότητα και oικoνoμική απόδoση, καθαριότητα και υγιεινή, λειτoυργικότητα και πoιότητα. Όσo

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΥΓΕΙΑΣ. Health transition «το σύγχρονο σκηνικό» Τζένη Κουρέα Κρεμαστινού Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΥΓΕΙΑΣ. Health transition «το σύγχρονο σκηνικό» Τζένη Κουρέα Κρεμαστινού Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΥΓΕΙΑΣ Health transition «το σύγχρονο σκηνικό» Τζένη Κουρέα Κρεμαστινού Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μετάβαση υγείας Περιγράφει τον τρόπο σύμφωνα με τον οποίο μεταβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα του Κ. Ο. Κ π ου έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους οδηγούς λεωφορείων

Άρθρα του Κ. Ο. Κ π ου έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους οδηγούς λεωφορείων Άρθρα του Κ. Ο. Κ π ου έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους οδηγούς λεωφορείων Άρθρo 9 Σήμανση των εργασιών πo υ εκτελo ύνται στις oδoύς 1. Όταν εκτελoύνται στις oδoύς εργασίες, τoπoθετoύνται σε κατάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 3 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ: Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΕΣΟΣ... 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 Μεταβλητές...5 Πληθυσμός, δείγμα...7 Το ευρύτερο γραμμικό μοντέλο...8 Αναφορές στη βιβλιογραφία... 11 2 ΤΟ PASW ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ... 13 Περίληψη... 13 Εισαγωγή... 13 Με μια ματιά...

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α

Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης Πρόεδρος : Α. Μανώλης Αντιπρόεδρος : Σ. Δούμα Γεν. Γραμματέας : Θ. Μακρής Ειδ.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

139 Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Θεσσαλονίκης

139 Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Θεσσαλονίκης 139 Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Θεσσαλονίκης Σκοπός Το Τμήμα σκοπό έχει να αναδείξει επιστήμονες με γνώσεις της ιταλικής γλώσσας, της λογοτεχνίας και του Ιταλικού πολιτισμού, αλλά και να καλύψει της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ

ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΠΙΛΕΓΩ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΠΝΙΖΩ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ και ΖΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ. 1 Για ποιο λόγο χάθηκε ξαφνικά ο φίλος/συγγενής/γείτονας που «δεν είχε πρόβλημα»; Απροσδόκητες απώλειες Ο Μπάμπης Ακτσόγλου δεν υπάρχει πια. Η οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Γιάννης Βασαλάκης Chief Uwr Ζωής & Υγείας Interamerican Τάσος Γαρυφαλλάκης Uwr Ζωής & Υγείας Αξίωμα Συνήθη ερωτήματα- προβληματισμοί Είναι παθολογικό το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα