ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Α.Μ. 5731

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Α.Μ. 5731"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Α.Μ Σχεδιασμός Ψηφιακού Υποσυστήματος Δέκτη για Σύστημα Υπερευρείας Ζώνης ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΛΥΒΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας : ΠΑΤΡΑ 2009

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αντικείμενο αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός ψηφιακού δέκτη τύπου RAKE για ασύρματη μετάδοση UWB. Η σχεδίαση του κυκλώματος έγινε σε κώδικα VHDL και η υλοποίηση σε επίπεδο καταχωρητή. Η διπλωματική αυτή εργασία αποτελεί συνέχεια σχετικής έρευνας που διεξάγεται στο Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Εφαρμογών υπό την επίβλεψη του Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Γ. Καλύβα. Εξαιρετικής σημασίας ήταν η συμβολή του μεταπτυχιακού φοιτητή Χρήστου Θώμου, με τον οποίο συνεργαζόμασταν στενά σχεδόν σε καθημερινή βάση. Κατά την ανάπτυξη της διπλωματικής αυτής εργασίας απέκτησα πολύτιμες γνώσεις και εμπειρία στην επιστήμη του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Για το λόγο αυτό οφείλω να ευχαριστήσω τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Γ. Καλύβα και το μεταπτυχιακό φοιτητή Χ. Θώμο, με τους οποίους συνεργάστηκα ιδανικά στην πορεία της διπλωματικής αυτής εργασίας. Πατρα 2009, Χαράλαμπος Παπαδόπουλος i

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 : Θεωρητική προσέγγιση 1.1. Εισαγωγή 1.2. Ιστορική Αναδρομή 1.3. Περιγραφή της τεχνολογίας UWB 1.4. Πλεονεκτήματα UWB Φασματική Υπεροχή UWB 1.5. Θέματα Κανονισμών 1.6. Εφαρμογές 1.7. Μορφές UWB Μετάδοσης 1.8. Pulse Shaping 1.9. Μέθοδοι διαμόρφωσης TH-UWB-IR DS-UWB-IR Παραγωγή DS-UWB Παλμών Κώδικες Διεύρυνσης (Pseudo Noise - PN codes) Παραγωγή PN Κωδίκων Το UWB κανάλι Μοντελοποίηση Καναλιών Διακριτοποίηση της κρουστικής απόκρισης του καναλιού Το μοντέλο του UWB καναλιού που πρότεινε η IEEE Το διακριτό μοντέλο καναλιού UWB Κεφάλαιο 2 : Δέκτης Rake Μαθηματική Ανάλυση 2.1. Δέκτης Rake 2.2. Σύγκριση Rake με Ισοσταθμιστή 2.3. Δέκτης RAKE για Σήματα Διασποράς Φάσματος Ευθείας Ακολουθίας (DSSS) 2.4. Εκτιμητής Καναλιού Θεωρία Ο αλγόριθμος Εκτίμησης Καναλιού ii

4 Εφαρμογή 2.5. Δέκτης Rake Θεωρία Μαθηματική Ανάλυση Εφαρμογή Κεφάλαιο 3 : Υλοποίηση 3.1. Εισαγωγή 3.2. Αρχιτεκτονική του Απλού Δέκτη Rake Συνολικό Σύστημα Κύκλωμα Ελέγχου Κύκλωμα Εκτιμητή Καναλιού Καταχωρητής Ολίσθησης PN Ακολουθίας Το tap του Εκτιμητή Καναλιού Ο συσσωρευτής Κύκλωμα Rake Καταχωρητής PN Ακολουθίας Καταχωρητής Σήματος Το tap του κυκλώματος Rake Αθροιστής (adder_15) 3.3. Το δεύτερο κύκλωμα: Selective Rake Receiver Εισαγωγή Αρχιτεκτονική του Selective Rake Receiver Συνολικό Σύστημα Το κύκλωμα επιλογής συντελεστών (selective component) Το κύκλωμα Rake Κύκλωμα best_coefficients Κύκλωμα signal_buffer iii

5 3.4. Το τρίτο κύκλωμα - Τροποποιημένος Απλός Δέκτης Rake Εισαγωγή Το tap του κυκλώματος Rake Το tap του Εκτιμητή Καναλιού Κεφάλαιο 4 : Εξομοιώσεις 4.1. Εισαγωγή 4.2. Λογικές εξομοιώσεις 4.3. Ανάλυση των παραπάνω λογικών εξομοιώσεων 4.4. Σύγκριση των κυκλωμάτων ως προς τη χρήση των πόρων του FPGA 4.5. Σύγκριση των κυκλωμάτων ως προς τη συχνότητα λειτουργίας Βιβλιογραφία iv

6 1.1. Εισαγωγή Κεφάλαιο 1 : Θεωρητική προσέγγιση Τα ασύρματα συστήματα επικοινωνίας έχουν εξελιχθεί σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Η εκρηκτική ανάπτυξη της αγοράς ασύρματων επικοινωνιών αναμένεται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς ολοένα και αυξάνεται η ζήτηση για πάσης φύσεως ασύρματες υπηρεσίες. Οι νέες γενιές κινητών ασύρματων συστημάτων καλούνται να παρέχουν ευέλικτους ρυθμούς μετάδοσης δεδομένων (υψηλούς, μέτριους, χαμηλούς) για μια μεγάλη γκάμα εφαρμογών (όπως video, μετάδοση δεδομένων, ανίχνευση θέσης, κτλ) σε όσο περισσότερους χρήστες γίνεται. Αυτός ο στόχος ωστόσο πρέπει να επιτευχθεί λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς στους πόρους, όπως η ενέργεια και το φάσμα. Καθώς ολοένα και περισσότερες συσκευές εκπέμπουν ασύρματα, οι τεχνολογίες του μέλλοντος θα έρθουν αντιμέτωπες με συνωστισμό στο φάσμα και οι συνύπαρξη των ασύρματων συσκευών θα αποτελεί ένα μεγάλο θέμα. Η τεχνολογία ασύρματης μετάδοσης UWB (Ultra Wide Band) υπόσχεται να δώσει λύση στο παραπάνω πρόβλημα και έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της ερευνητικής κοινότητας τα τελευταία χρόνια καθώς παρέχει τη δυνατότητα για πολύ υψηλούς ρυθμούς μετάδοσης δεδομένων με σχετικά μικρό κόστος. Τα συστήματα UWB συνυπάρχουν με άλλα ασύρματα συστήματα. Η ισχύς εκπομπής των συσκευών UWB ελέγχεται από τις αρμόδιες αρχές, όπως η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (Federal Communications Commission FCC) στις Ηνωμένες Πολιτείες, έτσι ώστε τα συστήματα περιορισμένης ζώνης να μην επηρεάζονται σημαντικά από τα UWB συστήματα Ιστορική Αναδρομή Στην πραγματικότητα η ασύρματη μετάδοση ξεκίνησε με τη μορφή της μετάδοσης ευρείας ζώνης δηλαδή σαν μετάδοση UWB βάση του σημερινού ορισμού. Οι πομποί εκείνης της εποχής ήταν συσκευές εξέπεμπαν είτε παλμό (αντιστοιχούσε στο ένα) είτε κενό (αντιστοιχούσε στο μηδέν). Οι δέκτες της εποχής που λάμβαναν αυτό το απλοϊκό, 1

7 γεμάτο θόρυβο σήμα, ήταν απλοί ανιχνευτές πλάτους, οι οποίοι δεν μπορούσαν να συλλέξουν αποτελεσματικά την ενέργεια του σήματος ευρείας ζώνης. Οι επιδόσεις SNR των συστημάτων αυτών ήταν υποτυπώδεις και συνεπώς απαιτούταν τεράστια ενέργεια μετάδοσης προκειμένου να επιτευχθεί η επιθυμητή επικοινωνία στις ζητούμενες αποστάσεις. Η υψηλές ενέργειες μετάδοσης σε συνδυασμό με το μεγάλο εύρος των φασμάτων εκπομπής όπως είναι φυσικό δεν άφηναν μεγάλα περιθώρια για ταυτόχρονη εκπομπή από πολλούς χρήστες. Κατά συνέπεια, αναγκαστικά η ασύρματη τεχνολογία στράφηκε προς μεταδόσεις ολοένα και μικρότερου φάσματος ανά σήμα. Το ιδανικό ήταν ένα σήμα τόσο στενό όσο το εύρος ζώνης της πληροφορίας. Οι κανονισμοί του 1912 επέβαλαν τα στενότερα δυνατά εύρη μετάδοσης και όριζαν τον διαχωρισμό των ασύρματων υπηρεσιών με βάση τη διαφοροποίηση στη συχνότητα. Το 1933 όμως διαπιστώθηκαν τα πλεονεκτήματα της εσκεμμένης και ελεγχόμενης πλάτυνσης του φάσματος του σήματος σε τιμές πολλαπλάσιες του εύρου ζώνης της πληροφορίας, με τη μορφή του FM ραδιοφώνου. Βάση αυτής της προσέγγισης, το εύρος ζώνης μπορούσε να ανταλλαχθεί με ανοσία στο θόρυβο, ιδιότητα η οποία ήταν ιδιαίτερα επιθυμητή για την εκπομπή FM σημάτων. Από το 1912 χρησιμοποιούνταν η τεχνική ένα κανάλι ανά χρήστη και η εκπομπή γινόταν με το μικρότερο δυνατό εύρο ζώνης. Στη συνέχεια ωστόσο ήλθε στο προσκήνιο η τεχνολογία spread spectrum. Το 1985 η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) επέτρεψε τη χρήση στο εμπόριο της τεχνικής spread spectrum, σύμφωνα με την οποία οι χρήστες διαχωρίζονται με διαφορετικούς κώδικες απευθείας διεύρυνσης φάσματος (DSSS) αντί να χρησιμοποιούν διαφορετικές συχνότητες. Αργότερα, το 1995 η τεχνολογία CDMA (πολλαπλή πρόσβαση με διαίρεση κώδικα) εφαρμόστηκε εμπορικά στην κινητή τηλεφωνία. Το 1999 η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών (International Telecommunications Union) υιοθέτησε ένα βιομηχανικό πρότυπο για ασύρματα συστήματα τρίτης γενιάς το οποίο δύναται να παρέχει μετάδοση δεδομένων με υψηλούς ρυθμούς μετάδοσης, καθώς και άλλες νέες υπηρεσίες. Το 3G αυτό πρότυπο βασίζεται σε τρία modes λειτουργίας βασισμένα στην CDMA τεχνολογία. Συνεπώς, η πολιτική της διαμοίρασης του φάσματος ξέφυγε από τη λογική διαχωρισμός με βάση τη συχνότητα. Βέβαια, οι πολλαπλοί χρήστες σύμφωνα με το πρότυπο αυτό εκπέμπουν σε ένα φάσμα το οποίο έχει προκαθοριστεί για το σκοπό αυτό. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων πενήντα ετών, έχει διεξαχθεί αρκετή έρευνα γύρω από παλμικά ραντάρ ευρείας ζώνης (wideband impulse radars), τα οποία είναι οι 2

8 πρόγονοι του σύγχρονου UWB. Ανεξάρτητα, κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 εμπορικά πειράματα, εφευρέσεις και πατέντες οδήγησαν την FCC στην έκδοση σχετικού προτύπου το 2002, το οποίο επιτρέπει τη χρήση UWB χαμηλής ισχύος για εμπορικές εφαρμογές. Το γεγονός θέτει νέα δεδομένα στην πολιτική της διαχείρισης του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς, πολλαπλοί χρήστες, συχνά μη αδειοδοτημένοι, μπορούν να χρησιμοποιούν το φάσμα το οποίο προηγουμένως είχε ανατεθεί σε άλλους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων και αδειοδοτημένων χρηστών, χωρίς να προκύπτουν παρεμβολές. Συνεπώς η τεχνολογία UWB είναι μια συναρπαστική νέα τεχνολογία καθώς επιτρέπει μια χωρίς προηγούμενο πρόσβαση σε ένα πολύ ευρύ κομμάτι του φάσματος και μάλιστα χωρίς άδεια. Αυτή τη στιγμή δημιουργούνται εμπορικά στάνταρντς και η τεχνολογία βρίσκεται σε φάση διείσδυσης στην αγορά Περιγραφή της τεχνολογίας UWB Στην ασύρματη επικοινωνία υπέρ ευρείας ζώνης (Ultra Wide Band) χρησιμοποιούνται παλμοί πολύ μικρής διάρκειας (της τάξης των nanosecond), οι οποίοι έχουν μεγάλο φασματικό εύρος. Λόγω των πολύ στενών παλμών που χρησιμοποιούνται ονομάζουμε αυτού του είδους την επικοινωνία Impulse radio (IR). Στη συνηθισμένη ασύρματη τεχνολογία η αποστολή πληροφορίας πραγματοποιείται με τη διαμόρφωση ημιτονικών κυμάτων, όπου η αύξηση του εύρους ζώνης πρέπει να συνοδεύεται και με αύξηση της συχνότητας του φέροντος σήματος. Το UWB μπορεί να θεωρηθεί σαν μια τεχνική απλωμένου φάσματος που χρησιμοποιεί πολύ ευρύ φάσμα ακόμη και με την απουσία διαμόρφωσης. Έτσι η ενέργεια του σήματος είναι πολύ απλωμένη και το φάσμα του UWB θυμίζει πολύ αυτό του θορύβου. Τα σήματα UWB μπορούν να οριστούν ως σήματα που έχουν εύρος ζώνης μεγαλύτερο από το 25% της κεντρικής τους συχνότητας ή αλλιώς σήματα που έχουν συνολικό bandwidth μεγαλύτερο από 500 ΜHz. Οι συσκευές UWB συχνά εκπέμπουν σε συχνότητες μεταξύ 1,5 και 4 GHz. Το κλασματικό εύρος φάσματος (Fractional bandwidth) B f ορίζεται ως : (f -f ) h L B f =2 (f h +f L ) 3

9 όπου f h και f L η υψηλότερη και η χαμηλότερη συχνότητα που παρατηρείται στο σύστημα. Σχήμα 1.1 Σύγκριση φάσματος UWB με φάσμα συμβατικών ασύρματων επικοινωνιών 1.4. Πλεονεκτήματα UWB Υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά του UWB που καθιστούν τη χρησιμοποίηση του ευνοϊκότερη σε σύγκριση με τις άλλες τεχνικές ασύρματης επικοινωνίας. Προσφέρει μεγάλο ρυθμό μετάδοσης δεδομένων (Bit Rate) Οι ανάγκες της αγοράς για υπηρεσίες ευρείας ζώνης είναι συνεχώς αυξανόμενες και αναμένεται ότι η ζήτηση για μεγαλύτερο φασματικό εύρος θα αυξάνεται εκθετικά καθώς οι περισσότερες από τις νέες υπηρεσίες απαιτούν υψηλές ταχύτητες δεδομένων. Για την εκπομπή υψηλότερων bit rates είναι απαραίτητο μεγαλύτερο εύρος ζώνης, κάτι που οδηγεί στην χρησιμοποίηση μεγάλης φέρουσας συχνότητας, που έρχεται σε σύγκρουση με το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες φέρουσες συχνότητες υφίστανται σημαντική απορρόφηση στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας αλλά και με το γεγονός ότι τα μέρη ενός πομπού ή δέκτη (κεραίες, ενισχυτές) λειτουργούν σε 4

10 σχετικά χαμηλές συχνότητες. Αυτό συμβαίνει γιατί ανεβαίνει εκθετικά το κόστος των συστημάτων επεξεργασίας (π.χ. ενισχυτών) με την αύξηση της φέρουσας συχνότητας. Έτσι συμφέρει η επεξεργασία σε χαμηλότερες συχνότητες. Μεγάλο εύρος ζώνης υψηλή ανάλυση Η υψηλή ανάλυση είναι μεγάλης σημασίας σε εφαρμογές ραντάρ. Από θεωρία σημάτων είναι γνωστό ότι ένας στενός παλμός στο πεδίο του χρόνου έχει απλωμένο φάσμα στο πεδίο της συχνότητας. Το αντίστροφο του φασματικού εύρους το ανάλογο της ανάλυσης που πετυχαίνουμε. 1 f είναι Μεγάλο εύρος ζώνης υψηλή αντίσταση σε πολυοδική διάδοση (multipath) Εφόσον το UWB σήμα διαθέτει τόσο μεγάλο εύρος ζώνης το κανάλι του είναι αρκετά επιλεκτικό στις συχνότητες και το σήμα που λαμβάνεται έχει έναν σημαντικό αριθμό από πολυοδικές συνιστώσες. Αποτέλεσμα αυτού είναι το UWB σύστημα να παρουσιάζει αρκετά καλή συμπεριφορά για να διαχωρίζει τα σήματα του από αυτά που λαμβάνονται από διαφορετικές διαδρομές αλλά και από τον θόρυβο. Έτσι το UWB λειτουργεί αρκετά καλά για εφαρμογές όπως δικτύωση σπιτιού, ασύρματη πρόσβαση στο internet σε περιβάλλον εσωτερικού χώρου εφόσον είναι απαραίτητο ένα σύστημα να παρουσιάζει έντονη ανοχή στα multipath φαινόμενα, γιατί οι διαφορές ανάμεσα στους χρόνους άφιξης των σημάτων σε έναν κλειστό χώρο είναι λίγα nanoseconds. Χαμηλή πιθανότητα ανίχνευσης και χαμηλή πιθανότητα παρεμπόδισης Το UWB απλώνει την ενέργεια του σε ένα αρκετά μεγάλο φάσμα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη χαμηλή πιθανότητα ανίχνευσης και τη χαμηλή πιθανότητα παρεμπόδισης. Επομένως το UWB καθίσταται ιδιαίτερα ενδιαφέρον για στρατιωτικές εφαρμογές όπως κρυφή επικοινωνία μέσα σε εχθρικό περιβάλλον. Επίσης παρατηρείται ότι το UWB δεν είναι ευαίσθητο σε σκόπιμη παρεμβολή παρασίτων. Διαθέτει ελεύθερο χώρο στο φάσμα του Η χαμηλή πυκνότητα ισχύος του UWB κάνει ενδιαφέρουσα και την άποψη ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιείται χωρίς να έχει πάρει άδεια από την FCC (Federal Communications Commission) καθώς έχει ορισθεί από την FCC το ανώτατο όριο ισχύος 5

11 ακτινοβολίας που επιτρέπεται να εκπέμπουν ηλεκτρονικές συσκευές χωρίς να απαιτείται ειδική άδεια από αυτή. Το εκπεμπόμενο σήμα έχει τη μορφή θορύβου και επομένως μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς να παρεμβάλλει με τα ήδη υπάρχοντα ασύρματα συστήματα. Χαμηλό κόστος υλοποίησης Εφόσον το UWB βασίζεται σε επικοινωνία χωρίς φέρον είναι προφανές ότι οι πομποδέκτες μπορούν να παραχθούν με πολύ χαμηλό κόστος με τεχνολογία CMOS αντί για την ακριβή GaAs MMIC (Monolithic Microwave Integrated Circuit). Επομένως το UWB είναι αρκετά υποσχόμενο για αρκετές εφαρμογές χαμηλού κόστους. Συστήματα αποφυγής πρόσκρουσης, αισθητήρες για αερόσακους και αισθητήρες για επίπεδο ροής υγρών είναι μόνο παραδείγματα τέτοιων εφαρμογών. Μια ήδη υπάρχουσα και ανταγωνιστική προς το UWB τεχνική είναι το Bluetooth. Για να γίνει εμφανής η διαφορά των 2 τεχνολογιών στο κόστος έχουμε ένα απλό παράδειγμα. Για τη δημιουργία ενός κυκλώματος Bluetooth το κόστος είναι 5$ ενώ εκτιμάται ότι για τη δημιουργία αυτού του κυκλώματος με UWB θα απαιτούνται λιγότερα από 1$. 6

12 1.4.1 Φασματική υπεροχή του UWB Μια μέθοδος για να γίνει αντιληπτή η υπεροχή του UWB σε σχέση με τις υπόλοιπες ανταγωνιστικές τεχνολογίες είναι να συγκριθεί η φασματική τους αποτελεσματικότητα. Σχήμα 1.2 Σύγκριση φάσματος UWB με φάσμα συστημάτων Spread Spectrum και NarroBand IEEE b : Aυτή η τεχνολογία έχει εμβέλεια 100 μέτρων σε ελεύθερο χώρο. Σε ένα κύκλο με ακτίνα 100 μέτρων μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα 3 συστήματα IEEE b καθένα από αυτά προσφέροντας μια μέγιστη ταχύτητα 11Mbps. Η συνολική λοιπόν ταχύτητα είναι 33 Mbps που διαιρούμενη με την επιφάνεια του κύκλου δηλώνει 33Mbps μια χωρητικότητα (spatial capacity) 1Kbps/m 2 2. ( = 1.05 Kbps / m 2 ) π (100 m) 7

13 Bluetooth : Με χαμηλή σχετικά ισχύ το Bluetooth έχει εμβέλεια 10 μέτρων σε ελεύθερο χώρο. Μέσα σε έναν κύκλο ακτίνας 10 μέτρων μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα 10 Bluetooth piconets με 5 από αυτά να προσφέρουν συνολική ταχύτητα 10Mbps. Διαιρώντας την ταχύτητα με την επιφάνεια του κύκλου έχουμε χωρητικότητα (spatial capacity) 30Kbps/m 2. 10Mbps ( π (10 m) 2 = 31.8 Kbps / m 2 ) IEEE a : Αυτή η τεχνολογία έχει εμβέλεια 50 μέτρων σε ελεύθερο χώρο. Σε έναν κύκλο ακτίνας 50 μέτρων μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα 10 IEEE802.11a συστήματα καθένα από αυτά να προσφέροντας ταχύτητα 54Mbps. Η συνολική λοιπόν ταχύτητα είναι 648 Mbps που διαιρούμενη με την επιφάνεια του κύκλου δηλώνει μια χωρητικότητα (spatial capacity) περίπου 83Kbps/m Mbps ( 2 π (50 m) 2 = Kbps / m ) UWB : Αυτή η τεχνολογία έχει εμβέλεια 10 μέτρων σε ελεύθερο χώρο. Σε έναν κύκλο ακτίνας 10 μέτρων μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα 6 UWB συστήματα, καθένα από τα οποία μπορεί να προσφέρει ταχύτητα 5Mbps. Η συνολική λοιπόν ταχύτητα είναι 300 Mbps, που διαιρούμενη με την επιφάνεια του κύκλου, δηλώνει μια χωρητικότητα (spatial capacity) περίπου 1000Kbps/m Mbps ( 2 π (10 m) 2 = 1000 Kbps / m ) 8

14 Είναι λοιπόν προφανής η φασματική υπεροχή του UWB που μπορούμε να δούμε και πιο παραστατικά και στο παρακάτω σχήμα 1.3. Σχήμα 1.3 Μέγιστοι ρυθμοί μετάδοσης διάφορων τεχνολογιών 9

15 1.5. Θέματα κανονισμών Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC), ως UWB ορίζεται οποιαδήποτε ασύρματη μετάδοση χαρακτηρίζεται από α) κλασματικό εύρος φάσματος W/fc 20 %, όπου W είναι το εύρος ζώνης μετάδοσης και fc είναι η κεντρική συχνότητα του φάσματος ή β) τουλάχιστον 500 ΜΗz εύρος ζώνης. Η FCC ενέκρινε την λειτουργία UWB συστημάτων στη μπάντα GHz υπό τους περιορισμούς μιας τροποποιημένης έκδοσης των κανονισμών Σύμφωνα με την επιτροπή η φασματική πυκνότητα ισχύος(psd) του εκπεμπόμενου σήματος πρέπει να ικανοποιεί τις σχετικές μάσκες εκπομπής. Η μάσκα μετάδοσης για εφαρμογές εσωτερικού χώρου, όπως αυτή καθορίζεται από την FCC παρατίθεται παρακάτω. Σχήμα 1.4 FCC spectal mask για εφαρμογές εσωτερικού χώρου 10

16 1.6. Εφαρμογές Λόγω των ιδιαίτερα χαμηλών επιτρεπόμενων ισχύων εκπομπής, τα συστήματα UWB είναι κατάλληλα κυρίως για εφαρμογές εσωτερικού χώρου και μικρών αποστάσεων. Ωστόσο, λόγω της μικρής διάρκειας των παλμών UWB, είναι πιο εύκολο να επιτευχθούν πολύ υψηλοί ρυθμοί μετάδοσης. Επιπλέον, είναι δυνατόν να ανταλλάσσεται εύκολα ο ρυθμός μετάδοσης με την εμβέλεια εκπομπής απλώς μεταβάλλοντας την ενέργεια παλμού ανά bit δεδομένων με χρήση είτε τεχνικών spread spectrum ή με χρήση κωδικοποίησης. Ακόμα, οι υψηλοί ρυθμοί μετάδοσης του UWB επιτρέπουν την παραγωγή ασύρματων οθονών, την αποδοτική μετάδοση δεδομένων από ψηφιακές κάμερες, την ασύρματη εκτύπωση, την γρήγορη αποστολή αρχείων μεταξύ κινητών τηλεφώνων. Με άλλα λόγια το UWB υπόσχεται να είναι η ασύρματη εναλλακτική λύση του καλωδίου USB. Μια άλλη εφαρμογή του UWB είναι ο εντοπισμός θέσης. Η εκπληκτική ακρίβεια που υπόσχεται το UWB σε συνδυασμό με τα πολύ χαμηλά επίπεδα ισχύος, το καθιστούν ιδανικό για ασύρματες υπηρεσίες σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα, όπως ένα νοσοκομείο. Ένα άλλο πλεονέκτημα του UWB είναι ο σύντομος χρόνος εκπομπής, ο οποίος επιτρέπει να εγκαθίστανται τάξεις μεγέθους περισσότερες ασύρματες ετικέτες (transmitter tags) σε ένα περιβάλλον από ότι είναι εφικτό με τις συμβατικές τεχνολογίες. Το UWB χρησιμοποιείται ακόμα σε ραντάρ που μπορούν να βλέπουν μέσα από τοίχους, σε εφαρμογές ακριβούς εντοπισμού θέσης με μέτρηση αποστάσεων μεταξύ των πομποδεκτών, καθώς και σε εφαρμογές εντοπισμού θέσης με την τεχνική της ακριβούς μέτρησης του χρόνου άφιξης του σήματος. Επιπλέον, το UWB είχε προταθεί σαν η καταλληλότερη τεχνολογία για τα προσωπικά δίκτυα υπολογιστών (PAN personal area networks) και εμφανίστηκε στο πρότυπο a για PAN της IEEE. Ωστόσο, μετά από πολλά χρόνια στασιμότητας, το group a της IEEE διαλύθηκε το Η αργή πρόοδος στην ανάπτυξη προτύπων UWB, το υψηλό κόστος των αρχικών υλοποιήσεων και οι σημαντικά χαμηλότερες αποδόσεις σε σχέση με τις αρχικά αναμενόμενες είναι μερικοί από τους λόγους που οδήγησαν στη μειωμένη επιτυχία της τεχνολογίας UWB στα εμπορικά προϊόντα, γεγονός που οδήγησε αρκετές εταιρίες να σταματήσουν την σχετική ενασχόλησή τους μέσα στο 2008 και

17 1.7. Μορφές UWB μετάδοσης Το UWB εμφανίζεται σε δύο βασικές μορφές: με φέρουσα και χωρίς φέρουσα. Αρχικά, τα UWB συστήματα βασίζονταν στη μετάδοση εξαιρετικά σύντομων παλμών (το λεγόμενο IR impulse radio ). Στη συνέχεια όμως εκδόθηκε ο κανονισμός του 2002 από την FCC που ορίζει το UWB ως οποιοδήποτε σήμα με κλασματικό εύρος ζώνης μεγαλύτερο του 0.2 ή εύρος ζώνης σήματος μεγαλύτερο από 500 MHZ. Έτσι, πλέον βάση του νέου κανονισμού υπάρχει μια ποικιλία ήδη εδραιωμένων τεχνολογιών ασύρματης μετάδοσης που εντάσσονται στη γενική κατηγορία UWB. Ένα παράδειγμα είναι το πολυζωνικό(multiband) UWB, όπου το συνολικό εύρος ζώνης διαιρείται σε πολλαπλές μικρότερες μπάντες, κάθε μία από τις οποίες ικανοποιεί το κριτήριο της FCC. Ένα άλλο παράδειγμα είναι το OFDM μετάδοσης πολλαπλών φερουσών (multicarrier OFDM) το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί σε UWB συστήματα. Γενικά ισχύει ότι τα συστήματα με φέρουσα πιθανώς εκμεταλλεύονται καλύτερα το διαθέσιμο φάσμα, αλλά τα IR συστήματα απαιτούν μικρότερο κόστος υλοποίησης. Σε αυτή τη διπλωματική θα ασχοληθούμε μόνο με IR UWB Pulse Shaping Εδώ το μεταδιδόμενο σήμα αποτελείται από γκαουσιανούς παλμούς. Είναι ενδιαφέρον ότι στην πράξη είναι πιο εύκολο να παραχθούν γκαουσιανοί παλμοί από ότι ημιτονοειδή σήματα. Η εκπομπή τέτοιου είδους παλμών με χρήση της συμβατικής τεχνολογίας CMOS έγινε δυνατή μετά από την εφεύρεση των κεραιών UWB LCR (Large Current Radiator) από τον Harmuth το Οι κεραίες αυτές όταν διαρρέονται από ένα παλμικό ρεύμα παράγουν έναν παλμό ο οποίος μεταδίδεται στον αέρα. Ο παλμός που παράγεται ευκολότερα έχει γκαουσιανή μορφή. Η μορφή του παλμού αυτού περιγράφεται μαθηματικά ως εξής: 2 t 2 2π t 2 2σ p( t) = ± e = ± e 2 2πσ α α όπου α = 4πσ είναι ο συντελεστής σχήματος και σ η διασπορά. 12

18 Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται η μορφή του παραπάνω παλμού για διάφορες τιμές του α: Σχήμα 1.5 Μορφή του γκαουσιανού παλμού Το διάγραμμα της φασματικής πυκνότητας ισχύος της παραπάνω οικογένειας παλμών φαίνεται παρακάτω: Σχήμα 1.6 Φασματικό περιεχόμενο γκαουσιανού παλμού 13

19 Ωστόσο, προκειμένου ο παλμός UWB να μεταδίδεται αποτελεσματικά, ο παλμός πρέπει απαραιτήτως να χαρακτηρίζεται από μηδενική συνιστώσα dc (direct current). Με άλλα λόγια το παραπάνω διάγραμμα πρέπει να χαρακτηρίζεται από μηδενική τιμή στη συχνότητα μηδέν. Έχουν επινοηθεί αρκετές κυματομορφές που να ικανοποιούν την παραπάνω ιδιότητα, η πιο δημοφιλής από τις οποίες μοντελοποιείται από την δεύτερη παράγωγο της γκαουσιανής συνάρτησης, η οποία περιγράφεται από την εξής σχέση: d p( t) t = 1 4π dt a e 2 2πt 2 a Η δεύτερη παράγωγος του γκαουσιανού παλμού συχνά αναφέρεται ως ο παλμός στο δέκτη, δηλαδή αφού περάσει από την κεραία του πομπού και την κεραία του δέκτη. Ιδανικά, παλμός με αυτή τη μορφή εμφανίζεται μετά την κεραία του πομπού όταν η κεραία του πομπού τροφοδοτείται με έναν παλμό ρεύματος που έχει τη μορφή της πρώτης παραγώγου του γκαουσιανού παλμού (και συνεπώς έχει μηδενική συνιστώσα dc). Με άλλα λόγια, η κεραία εκπομπής μπορεί να μοντελοποιηθεί ως ένας διαφοριστής. Αντίθετα, η απόκριση συχνότητας της κεραίας λήψης είναι σχεδόν επίπεδη. Διάφορες άλλες μορφές παλμού έχουν προταθεί, όπως για παράδειγμα λαπλασιανοί (Laplacian) παλμοί και παράγωγοι μεγαλύτερης τάξης του γκαουσιανού παλμού. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνονται ο γκαουσιανός παλμός και οι πρώτες 15 παράγωγοί του Amplitude [V] x x 10-9 x 10-9 x 10-9 Time[s] Σχήμα 1.7 Γκαουσιανός παλμός και οι 15 πρώτοι παράγωγοί του 14

20 1.9. Μέθοδοι διαμόρφωσης Το εξαιρετικά μεγάλο εύρος ζώνης συχνοτήτων που παρουσιάζει το UWB δημιουργεί νέες προκλήσεις για την ανεύρεση καταλλήλων μεθόδων διαμόρφωσης. Το θέμα αυτό έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτενούς έρευνας τα τελευταία χρόνια. Υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες επιλογές, κάθε μια από τις οποίες παρουσιάζει διαφορετικά πλεονεκτήματα ως προς διαφορετικά κριτήρια, πχ ως προς το είδος της εφαρμογής, τους περιορισμούς που θέτουν οι προδιαγραφές, την εμβέλεια, την ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας, την ικανοποίηση των κανονισμών, το ρυθμό μετάδοσης, την αξιοπιστία του καναλιού, την χωρητικότητα, τις επιδόσεις ανάλογα με τα επίπεδα θορύβου στο κανάλι. Οι περισσότερο μελετημένες διαμορφώσεις για το UWB είναι οι BPSK,QPSK,PAM,OOK,PPM, PIM και PSM. Η BPSK, την οποία χρησιμοποιούμε και εμείς στην παρούσα διπλωματική, είναι ίσως η πιο δημοφιλής διότι παρουσιάζει ομαλό φάσμα συχνοτήτων και χαμηλό BER. Ωστόσο, η ακριβής εκτίμηση φάσης στο BPSK απαιτεί καλή εκτίμηση του καναλιού. Αυτό είναι ένα μειονέκτημά της σε σχέση με την OOK και την PPM όπου το σήμα είτε υπάρχει είτε όχι και συνεπώς δεν απαιτείται εκτίμηση του καναλιού. Μερικές από τις πιο δημοφιλής μεθόδους διαμόρφωσης φαίνονται παρακάτω: Σχήμα 1.8 (a)orthogonal PPM (b) Optimal PPM (c) BPSK (d) OOK (e) PAM (f)psm (g) PIM 15

21 Στην παρούσα διπλωματική χρησιμοποιούμε την BPSK διαμορφωση. Αφού επιλεγεί κάποια από τις παραπάνω διαμορφώσεις, προκειμένου να μπορούν να εκπέμπουν πολλαπλοί χρήστες ταυτόχρονα, εφαρμόζεται είτε η τεχνική μεταπήδησης χρόνου (Time Hopping TH) ή η τεχνική άμεσης ακολουθίας (Direct Sequence DS) οι οποίες αναλύονται παρακάτω TH-UWB-IR Εδώ η κάθε περίοδος συμβόλου διαιρείται σε Ν υποδιαστήματα (στο σχήμα Ν=5). Σε κάθε περίοδο ο πομπός εκπέμπει σε διαφορετικό υποδιάστημα, βάση ενός τυχαίου κώδικα. Σχήμα 1.9 Τεχνική μεταπήδησης χρόνου (Time Hopping TH) 16

22 1.11. DS-UWB-IR Εδώ για κάθε ένα bit πληροφορίας ο πομπός εκπέμπει N παλμούς (στο σχήμα Ν=8), βάση ενός τυχαία παραγόμενου κώδικα (PN κώδικας), ο οποίος βέβαια σχεδιάζεται βάση κάποιων κανόνων προκειμένου να παρουσιάζει τις βέλτιστες δυνατές ιδιότητες. Κατ αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε να έχουμε καλύτερη ανοχή σε παρεμβολές, να επιτυγχάνουμε χρήση του καναλιού από πολλούς χρήστες ταυτόχρονα, να έχουμε ικανοποιητική λειτουργία του συστήματος ακόμα και σε πολύ χαμηλές τιμές SNR (συχνά το σήμα έχει χαμηλότερη ισχύ και από το θόρυβο). Ωστόσο η μέθοδος αυτή παρουσιάζει το μειονέκτημα ότι θυσιάζει το bitrate προκειμένου να επιτύχει τα παραπάνω πλεονεκτήματα. Σχήμα 1.10 Τεχνική άμεσης ακολουθίας (Direct Sequence DS) με BPSK διαμόρφωση Αυτή είναι η τεχνική που χρησιμοποιούμε και στην παρούσα διπλωματική για αυτό παρακάτω θα επεκταθούμε και περαιτέρω παρακάτω. 17

23 Παραγωγή DS-UWB παλμών Ο πομπός εκπομπής DS-UWB (Direct Sequence-Ultra WideBand) μπορεί να μοντελοποιηθεί ως εξής: Σχήμα 1.11 Παραγωγή παλμών DS-UWB Έστω ότι το σήμα εισόδου (η ακολουθία προς μετάδοση) είναι b= (b 0, b 1, b 2,, b k, b k+1, ) το οποίο παράγεται με ρυθμό R b =1/T b bits/s. Το πρώτο block επαναλαμβάνει το κάθε bit Ν s φορές, δημιουργώντας έτσι τη δυαδική ακολουθία a * = (b 0, b 0,, b 0, b 1, b 1,, b 1,, b k, b k,, b k, ), η οποία παράγεται με ρυθμό R cb = Ν s /T b = 1/T s bits/s. Το δεύτερο block μετασχηματίζει την παραπάνω ακολουθία από bits (0 ή 1) σε ακολουθία από +-1. Η νέα ακολουθία είναι η a=(α 0, α 1,, α j, α j+1, ). Ο κωδικοποιητής εκπομπής πολλαπλασιάζει την παραπάνω ακολουθία με τον κώδικα PN, ο οποίος αποτελείται από +-1 και έχει επίσης περίοδο ίση με Ν s. Έτσι παράγεται η νέα ακολουθία d = a c με ρυθμό R c = 1/T s bits/s. Η ακολουθία d εισέρχεται στο διαμορφωτή PAM, ο οποίος μετατρέπει τα +-1 σε παλμούς Dirac με ρυθμό R P = N s /T b = 1/T s pulses/s. Η έξοδος του διαμορφωτή εισέρχεται στο φίλτρο διαμόρφωσης παλμού (pulse shaper filter) το οποίο χαρακτηρίζεται από κρουστική απόκριση p(t). Η κρουστική απόκριση p(t) έχει μορφή γκαουσιανού παλμού με πλάτος αρκετά μικρότερο από το T chip. Το σήμα στην έξοδο του παραπάνω συστήματος μπορεί να εκφραστεί ως εξής: + s( t) = d j p( t jts ), j= 18

24 όπου d j = +-1 και Ts ο χρόνος chip (βλέπε παρακάτω). Ένα τυπικό παράδειγμα μιας κυματομορφής DS-UWB που εκπέμπεται από τον πομπό φαίνεται παρακάτω: Amplitude [V] Time [s] x 10-7 Σχήμα 1.12 : Κυματομορφή DS-UWB Η παραπάνω εικόνα αντιστοιχεί σε σήμα DS-UWB με: Τ chip = 5ns αριθμό μεταδιδόμενων bits ίσο με δυο PN ακολουθία = [ ] πλάτος παλμού 0.5ns N s = 15 19

25 Kώδικες διεύρυνσης (Pseudo Noise - PN codes) Όπως είδαμε παραπάνω, στα Direct Sequence Spread Spectrum συστήματα ο πομπός για κάθε 1 bit πληροφορίας εκπέμπει N s παλμούς, βάση μιας ψευδοτυχαίας ακολουθίας c. Η επιλογή της ακολουθίας αυτής είναι σημαντική υπόθεση, καθώς αυτή επηρεάζει την απόδοση του συστήματος καθώς και το μέγιστο επιτρεπόμενο αριθμό χρηστών στο σύστημα. Για το λόγο αυτό η παραγωγή τέτοιων ακολουθιών αποτελεί ανεξάρτητο ερευνητικό κλάδο. Οι βασικές ιδιότητες που πρέπει να χαρακτηρίζουν μια ακολουθία προκειμένου να είναι κατάλληλη για να χρησιμοποιηθεί σε ένα Spread Spectrum σύστημα είναι οι παρακάτω: Ισορροπία. Ο αριθμός των 1 της ακολουθίας πρέπει να διαφέρει το πολύ κατά ένα από τον αριθμό των -1. Κατ αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η συμπίεση του φορέα κατά τη διαμόρφωσή του με τον PN κώδικα, καθώς η συμπίεση του φορέα επηρεάζεται σημαντικά από τη συμμετρία του σήματος προς διαμόρφωση. Αυτοσυσχέτιση. Η συνάρτηση αυτοσυσχέτισης μιας περιοδικής ακολουθίας ορίζεται ως εξής: N T s chip/2 R ( t) = PN ( t) PN( t + τ ) dt a N T ή αλλιώς ως s chip/2 N s 1 R ( k) = PN ( n) PN( n + k) a n= 0 Το ζητούμενο για την αυτοσυσχέτιση των PN ακολουθιών είναι να προσεγγίζει κατά το δυνατόν την αυτοσυσχέτιση του λευκού θορύβου, η οποία απεικονίζεται στο παρακάτω σχήμα: 20

26 Σχήμα 1.13 Αυτοσυσχέτιση λευκού θορύβου Παρακάτω φαίνεται η αυτοσυσχέτιση της PN ακολουθίας που χρησιμοποιούμε στο σύστημά μας για διάφορα τ: τ=0 R a (τ=0) = 15 τ=1 R a (τ=1) = -1 τ=2 R a (τ=2) = -1 Ισχύει ότι για κάθε τ διάφορο του μηδενός, όπου -15<τ<15 : R a (τ)=-1. Σχηματικά έχουμε: 21

27 Σχήμα 1.14 Αυτοσυσχέτιση πραγματικής PN ακολουθίας Παρατηρούμε ότι η αυτοσυσχέτιση παρουσιάζει ένα μεγάλο μέγιστο, όπως συμβαίνει και στο λευκό θόρυβο. Στην ιδιότητα αυτή της ακολουθίας στηρίζεται η λειτουργία συγχρονισμού του δέκτη. Επίσης, στην ιδιότητα αυτή βασίζεται ο αλγόριθμος εκτίμησης του καναλιού που χρησιμοποιούμε. Ετεροσυσχέτιση. Ο τύπος που δίνει την ετεροσυσχέτιση είναι ο εξής: N c 1 R ( k) = PN ( n) PN ( n + k) c i j n= 0 Στα Spread Spectrum συστήματα η πολύπλεξη των χρηστών επιτυγχάνεται με χρήση διαφορετικού PN κώδικα από κάθε χρήστη. Προκειμένου να μπορούν να εκπέμπουν και να λαμβάνουν ταυτόχρονα περισσότεροι του ενός χρήστες στο κανάλι, απαιτείται οι διαφορετικοί PN κώδικες να είναι κάθετοι μεταξύ τους, δηλαδή να ισχύει Rc ( k ) = 0 για k διάφορο του μηδενός. Ωστόσο, η απαίτηση αυτή στην πράξη έρχεται αντίθετη με την απαίτηση για υψηλή αυτοσυσχέτιση, όπως αναλύθηκε προηγουμένως. Έτσι αναγκαστικά γίνεται ένα trade-off έτσι ώστε τελικά το σύστημα να μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των χρηστών του Παραγωγή PN κωδίκων Μέχρι σήμερα έχουν επινοηθεί αρκετές τεχνικές προκειμένου να παραχθούν κατάλληλοι κώδικες PN που να εξυπηρετούν τις ανάγκες για ασύρματη επικοινωνία πολλών χρηστών στο ίδιο κανάλι. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους κώδικες m-sequence, τους κώδικες gold, τους κώδικες Hadamard-Walsh, τους κώδικες τύπου Orthogonal Variable Spreading Factor. 22

28 1.12. Tο UWB κανάλι Μοντελοποίηση καναλιών Η μετάδοση ενός σήματος μέσα σε ένα κλειστό περιβάλλον (όπως ένα δωμάτιο για παράδειγμα), έχει ως κύριο αποτέλεσμα την εμφάνιση πολλαπλών καθυστερημένων εκδόσεων του παλμού που εκπέμφθηκε, λόγω των πολυοδικών διαδρομών του σήματος μέσα στον κλειστό χώρο. Το ληφθέν σήμα μπορεί να εκφραστεί ως εξής: N ( t) r( t) = a ( t) p( t τ ( t)) + n( t) n= 1 n n όπου an ( t ) και τ n ( t) είναι το κέρδος καναλιού και η καθυστέρηση καναλιού μετρημένα το χρόνο t για τη n διαδρομή. Ν(t) είναι ο αριθμός των πολυοδικών συνιστωσών τη στιγμή t και n(t) είναι ο θόρυβος στο δέκτη. Ισχύει ότι r( t) = s( t) h( t) + n( t) όπου h(t) η κρουστική απόκριση του καναλιού. Συνεπώς για το παραπάνω κανάλι ισχύει: N ( t ) h( t) = a ( t) δ ( t τ ( t)) n= 1 n n Επειδή το κανάλι είναι αργά μεταβαλλόμενο σε σχέση με το ρυθμό μετάδοσης των παλμών μπορούμε να γράψουμε: N h( t) = a δ ( t τ ) n= 1 n n 23

29 Το παραπάνω μοντέλο καναλιού είναι το μοντέλο Turin που προτάθηκε το 1956 από τον Turin. Το παραπάνω μοντέλο ωστόσο παρουσιάζει το σημαντικό μειονέκτημα όταν απευθύνεται σε μετάδοση τύπου IR (Impulse Radio), ότι δεν λαμβάνει υπόψη την αλλοίωση της μορφής των παλμών λόγω ανακλάσεων ή διείσδυσης σε διάφορα υλικά. Κάθε μονοπάτι θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται από τη δική του μορφή παλμού. Το σήμα στο δέκτη τότε είναι: N r( t) = a p ( t τ ) + n( t) n= 1 n n n Ωστόσο στο μοντέλο καναλιού που θα χρησιμοποιήσουμε θεωρούμε ότι η μορφή του παλμού δεν αλλάζει Διακριτοποίηση της κρουστικής απόκρισης του καναλιού Όπως προτάθηκε από τον Hashemi το 1993, για την περιγραφή των ασύρματων καναλιών που επηρεάζονται από το φαινόμενο της πολυόδευσης, θα ήταν βολικότερο να υιοθετηθεί ένα μοντέλο διακριτής κρουστικής απόκρισης του καναλιού. Στο μοντέλο αυτό, ο άξονας του χρόνου χωρίζεται σε μικρά χρονικά διαστήματα, τα οποία ονομάζονται bins, τα οποία είτε περιέχουν μια πολυοδική συνιστώσα ή τίποτα. Με άλλα λόγια, δεν επιτρέπεται σε ένα bin να αντιστοιχούν πάνω από μια πολυοδικές συνιστώσες. Ο χρόνος bin ισούται με το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για το οποίο ο δέκτης δεν μπορεί να αντιληφθεί την ύπαρξη περισσοτέρων της μιας πολυοδικών συνιστωσών, δηλαδή ισούται με την ανάλυση των συσκευών που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση καναλιού. Η εισαγωγή του παραπάνω μοντέλου απλοποιεί σημαντικά τόσο την ανάλυση όσο και την εξομοίωση της συμπεριφοράς των πολυοδικών καναλιών. Η κρουστική απόκριση του καναλιού μοντελοποιείται πλέον ως εξής: N max h( t) = a δ ( t n τ ) n= 1 n 24

30 όπου Ν max είναι ο μέγιστος αριθμός bins που λαμβάνουμε υπόψη και Δτ είναι η χρονική διάρκεια του bin Το μοντέλο του UWB καναλιού που πρότεινε η IEEE Μετά από αρκετές μετρήσεις διαφόρων καναλιών UWB που διεξήχθησαν από διάφορους ερευνητές, διαπιστώθηκε ότι το κανάλι UWB παρουσιάζει μια ιδιομορφία: οι πολυοδικές συνιστώσες εμφανίζονται κατά συστοιχίες (clusters), όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα: Σχήμα 1.15 Κανάλι με συστοιχίες πολυοδικών συνιστωσών Το επίσημο μοντέλο για το κανάλι UWB (IEEE P a UWB channel model) που υιοθετήθηκε από την IEEE ακολουθεί το μοντέλο Saleh-Valenzuela με μερικές μικρές διορθώσεις. Μετά από μετρήσεις διαπιστώθηκε ότι η κατανομή των πλατών των πολυοδικών συνιστωσών μοντελοποιείται καλύτερα από τη λογαριθμοκανονική κανονική από ότι με την Rayleigh κατανομή. Μια δεύτερη σημαντική διόρθωση είναι ότι εδώ οι συντελεστές του καναλιού είναι πραγματικοί αριθμοί. Όπως μπορεί να 25

31 παρατηρήσει κανείς από την παρακάτω σχέση χρησιμοποιείται ξεχωριστός συντελεστής εξασθένησης για κάθε συστοιχία, αλλά και για κάθε ακτίνα που ανήκει στη συστοιχία. Η κρουστική απόκριση του καναλιού μοντελοποιείται ως εξής: L K i i i i = i k, lδ l τ k, l l = 0 k = 0 h ( t) X a ( t T ) Όπου: a i k, l είναι τα πλάτη πολυοδικών συνιστωσών T i l είναι η καθυστέρηση της l συστοιχίας τ i k, είναι η καθυστέρηση της κ ακτίνας σε σχέση με την άφιξη της l συστοιχίας l X i i αναπαριστά την λογαριθμοκανονική σκίαση αναφέρεται στην i εκδοχή του καναλιού Η IEEE μετά από μετρήσεις μοντελοποίησε 4 κανάλια UWB που βασίζονται στις παρακάτω συνθήκες: α) Ύπαρξη οπτικής επαφής (LOS), απόσταση 0-4 μέτρων β) Μη ύπαρξη οπτικής επαφής (NLOS), απόσταση 0-4 μέτρων γ) Μη ύπαρξη οπτικής επαφής (NLOS), απόσταση 4-10 μέτρων δ) RMS εξάπλωση καθυστέρησης (rms delay spread) ίση με 25ns 26

32 Τα κανάλια που προκύπτουν απεικονίζονται στα παρακάτω σχήματα: Σχήμα 1.16 Τα 4 μοντέλα καναλιού UWB από την IEEE Το διακριτό μοντέλο καναλιού UWB Παρακάτω θα υπολογίσουμε τις διακριτή αποκρίση καναλιού που αντιστοιχούν στο πρώτο από τα παραπάνω μοντέλα καναλιού της IEEE (case Α). Ο χρόνος bin που επιλέγουμε ισούται με 5 ns η οποία είναι η περίοδος του ρολογιού με τον οποία λειτουργεί το κύκλωμα του εκτιμητή καναλιού που κατασκευάσαμε. Παρατηρούμε ότι στο παραπάνω σχήμα που απεικονίζει το σχετικό συνεχές μοντέλο καναλιού, σε χρόνο 5 ns αντιστοιχούν πολύ περισσότερες από μια πολυοδικές συνιστώσες. Ωστόσο, όπως αναφέραμε νωρίτερα, σε χρόνο ενός bin πρέπει να αντιστοιχεί μόνο μια συνιστώσα για το διακριτό μοντέλο του καναλιού. Προκειμένου να μοντελοποιηθεί σωστά το συνεχές κανάλι με ένα διακριτό υπάρχουν διάφορες μέθοδοι. Εμείς θα χρησιμοποιήσουμε τη μέθοδο σύμφωνα με την οποία η συνιστώσα 27

33 που θα αντιστοιχεί σε κάθε bin του διακριτού μοντέλου προκύπτει από τον μέσο όρο όλων των συνιστωσών που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του αντίστοιχου χρόνου στο συνεχές μοντέλο. Από το matlab παίρνουμε τα παρακάτω διάγραμμα: Amplitude Gain 1 x Discrete Time Impulse Response Time [s] 3 4 x 10-7 Σχήμα 1.17 Ισοδύναμο διακριτό κανάλι για το Case Α συνεχές κανάλι 28

34 Κεφάλαιο 2 : Δέκτης Rake Μαθηματική Ανάλυση 2.1. Δέκτης RAKE Όπως φάνηκε από την γραφική παράσταση της κρουστικής απόκρισης του καναλιού UWB (και για τα τέσσερα μοντέλα), η ενέργεια του σήματος μοιράζεται σε δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες πολυοδικές συνιστώσες. Συνεπώς, ένας συμβατικός δέκτης που θα λάμβανε μόνο μια συνιστώσα του σήματος θα άφηνε ανεκμετάλλευτο ένα εξαιρετικά σημαντικό ποσοστό της ισχύος του σήματος στο δέκτη. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιείται ο λεγόμενος Δέκτης RAKE, ο οποίος προτάθηκε αρχικά από τους Price και Green το Ο δέκτης RAKE έχει παρόμοια δομή με έναν ισοσταθμιστή καναλιού. Η βασική του όμως διαφορά με τον ισοσταθμιστή είναι ότι ο δέκτης RAKE δεν προσπαθεί να αναιρέσει την παρεμβολή από τις πολυοδικές συνιστώσες, αλλά αντίθετα τις συνδυάζει μαζί με την επιθυμητή συνιστώσα έτσι ώστε να συγκεντρωθεί όσο περισσότερη δυνατή ενέργεια γίνεται στο δέκτη προκειμένου να έχουμε τις βέλτιστες αποδόσεις BER με δεδομένο SNR στο πομπό. Η θέση του κυκλώματος RAKE στον ψηφιακό δέκτη είναι αμέσως πριν το κύκλωμα απόφασης (detector). Έχουν προηγηθεί τα κυκλώματα RF, προσαρμοσμένο φίλτρο, κύκλωμα συχρονισμού, μετατροπέας αναλογικού σε ψηφιακό (ADC). Με άλλα λόγια ο δέκτης RAKE επεξεργάζεται ψηφιακά δείγματα του σήματος εισόδου, τα οποία λαμβάνονται στις χρονικές στιγμές που υποδεικνύει ο συγχρονιστής. Ο δέκτης RAKE που υλοποιούμε εμείς είναι chip spaced, δηλαδή ο ADC λαμβάνει ένα δείγμα κάθε χρόνο Τ, όπου Τ ισούται με το χρόνο chip του σήματος UWB. Με άλλα λόγια λαμβάνουμε ένα δείγμα ανά εκπεμπόμενο Gaussian παλμό. Η βασική φιλοσοφία του κυκλώματος RAKE φαίνεται παρακάτω: 29

35 Σχήμα 2.1 Γενική μορφή Δέκτη Rake Τα δείγματα που λαμβάνονται διοχετεύονται σε μια αλυσίδα από καθυστερητές (παρόμοια με έναν ισοσταθμιστή). Η έξοδος του κάθε καθυστερητή (tap) πολλαπλασιάζεται με τον αντίστοιχο συντελεστή καναλιού που υπολογίζεται από το κύκλωμα του εκτιμητή καναλιού, η δομή του οποίου θα αναλυθεί αργότερα. Τα αποτελέσματα των πολλαπλασιασμών αθροίζονται και το ψηφιακό σήμα που προκύπτει οδηγείται στο κύκλωμα απόφασης. Κατ αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε να συλλέξουμε ενέργεια από τις πολυοδικές συνιστώσες του σήματος. Η λειτουργία του δέκτη RAKE φαίνεται παραστατικά στο παρακάτω διάγραμμα: Σχήμα 2.2 Εκμετάλλευση πολυοδικών συνιστωσών σε απλό δέκτη και σε δέκτη Rake 30

36 2.2. Σύγκριση Rake με ισοσταθμιστή Προκειμένου να κατανοήσουμε βαθύτερα τη λειτουργία του δέκτη RAKE, θα τον συγκρίνουμε με ένα παρόμοιο σύστημα, τον ισοσταθμιστή καναλιού. Παρακάτω παρατίθεται το σχήμα με τη γενική μορφή του ισοσταθμιστή καναλιού και ένα δεύτερο σχήμα με το πιο τυπικό παράδειγμα αυτής της οικογένειας κυκλωμάτων, τον ισοσταθμιστή MSE: Σχήμα 2.3 Γενική μορφή του ισοσταθμιστή καναλιού 31

37 Σχήμα 2.4 Τυπικό παράδειγμα ισοσταθμιστή: Ο ισοσταθμιστής MSE Στο πρώτο σχήμα παρατηρούμε τις εμφανείς ομοιότητες που υπάρχουν μεταξύ της δομής του ισοσταθμιστή και του κυκλώματος RAKE. Στο δεύτερο σχήμα ωστόσο παρατηρούμε τη διαφορά μεταξύ των δύο κυκλωμάτων: ο ισοσταθμιστής προσπαθεί να προσαρμόσει τους συντελεστές του όσο το δυνατόν καλύτερα έτσι ώστε να αναιρέσει την επίδραση των πολυοδικών συνιστωσών, πλην μιας, της επιθυμητής. Αυτό το επιτυγχάνει με ένα σήμα ανατροφοδότησης που προκύπτει από τη διαφορά του σήματος που προκύπτει από την άθροιση των εξόδων των taps με το σύμβολο που τελικά αποφασίζει ότι μεταδόθηκε ο ισοσταθμιστής. Αντίθετα, ο δέκτης RAKE εκμεταλλεύεται τις πολυοδικές συνιστώσες αντί να τις αναιρεί 32

38 2.3. Δέκτης RAKE για σήματα διασποράς φάσματος ευθείας ακολουθίας (DSSS) Εδώ το κύκλωμα απόφασης λειτουργεί κάθε N περιόδους T c, όπου T c ο χρόνος ενός chip. Επίσης πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο κάθε παλμός που εκπέμπεται έχει πολλαπλασιασθεί πρώτα με την αντίστοιχη τιμή της PN ακολουθίας. Το κύκλωμα του δέκτη RAKE τροποποιείται ως εξής: Σχήμα 2.5 Αρχιτεκτονική δέκτη Rake για σήματα DSSS Παρατηρούμε ότι έχουν προστεθεί κάποιοι συσσωρευτές, μια γεννήτρια PN κώδικα (η οποία στην ουσία είναι ένας κυκλικός buffer που περιέχει την PN ακολουθία) και κάποιοι πολλαπλασιαστές. Εδώ οι συσσωρευτές αθροίζουν τα Ν γινόμενα που προκύπτουν από τους PN πολλαπλασιαστές (για PN(n)= PN 1,PN 2,, PN N ) και εξάγουν στην έξοδό τους το άθροισμα των Ν γινομένων. Στη συνέχεια μηδενίζουν την τιμή τους και αρχίζουν να αθροίζουν από την αρχή τα γινόμενα που αντιστοιχούν στη νέα ακολουθία PN, άρα και σε νέο σύμβολο. 33

39 2.4. Εκτιμητής καναλιού Θεωρία Όπως φάνηκε από το block διάγραμμα του δέκτη RAKE που δόθηκε παραπάνω, απαιτείται η κατασκευή ενός εκτιμητή καναλιού, ενός κυκλώματος που είναι σε θέση να τροφοδοτεί το δέκτη RAKE με τους κατάλληλους συντελεστές με τους οποίους πρέπει να πολλαπλασιάσει τα καθυστερημένα δείγματα του ληφθέντος σήματος προκειμένου να πετύχει τη βέλτιστη ανίχνευση συμβόλου. Αποδεικνύεται ότι οι βέλτιστοι συντελεστές, αν ο θόρυβος είναι λευκός (AWGN), ισούνται με τους συντελεστές της κρουστικής απόκρισης του καναλιού. Στην περίπτωση αυτή έχουμε την τεχνική του Συνδυασμού Μεγίστου Λόγου (Maximum Ratio Combining MRC), η οποία σύμφωνα με τη βιβλιογραφία (Proakis 1995) αποδίδει τα βέλτιστα αποτελέσματα. Αυτό είναι λογικό καθώς έτσι δίνουμε περισσότερη βαρύτητα σε σήματα που έρχονται από καλύτερες πολυοδικές διαδρομές, τα οποία επειδή ο θόρυβος είναι λευκός παρουσιάζουν καλύτερο SNR. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι ο εκτιμητής καναλιού πρέπει να είναι σε θέση να εκτιμά την κρουστική απόκριση του καναλιού. Βέβαια εδώ παρουσιάζονται δύο προβλήματα. Πρώτον, το κανάλι δεν είναι σταθερό και δεύτερον, όπως φάνηκε από το μοντέλο καναλιού UWB, η κρουστική απόκριση του καναλιού έχει εκατοντάδες συνιστώσες. Η λύση του πρώτου προβλήματος είναι απλή, αν το κανάλι είναι σχετικά αργά μεταβαλλόμενο: επαναλαμβάνουμε την εκτίμηση του καναλιού σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η λύση για το δεύτερο πρόβλημα είναι η χρήση ενός δέκτη partial ή selective rake αντί για τον δέκτη all-rake. Στα παρακάτω σχήματα φαίνεται η αρχή λειτουργίας αυτών των παραλλαγών του δέκτη all-rake. 34

40 Δέκτης all-rake Εδώ ο δέκτης rake έχει ένα tap για κάθε μια από τις συνιστώσες της κρουστικής απόκρισης του καναλιού (αδύνατο) Σχήμα 2.6 Δέκτης all-rake Δέκτης selective-rake Εδώ ο δέκτης rake χρησιμοποιεί τις Ν sel καλύτερες πολυοδικές συνιστώσες του καναλιού (στο σχήμα Ν sel = 7) Σχήμα 2.7 Δέκτης selective-rake 35

41 Δέκτης parial-rake Εδώ χρησιμοποιούνται μόνο οι N par πρώτες συνιστώσες της κρουστικής απόκρισης του καναλιού, επειδή έχει παρατηρηθεί ότι οι πρώτες συνιστώσες της κρουστικής απόκρισης είναι συχνά οι καλύτερες. Σχήμα 2.8 Δέκτης partial-rake Στην παρούσα διπλωματική θα υλοποιήσουμε έναν απλό rake και έναν selective rake Ο αλγόριθμος εκτίμησης καναλιού Ο αλγόριθμος εκτίμησης καναλιού που υλοποιούμε σε αυτή τη διπλωματική εργασία στηρίζεται στις ιδιότητες των ακολουθιών PN (ακολουθίες από 1 ή -1). Οι ιδιότητες των PN ακολουθιών που μας χρησιμεύουν εδώ είναι οι εξής: Ισορροπία (Balance). Ο αριθμός των 1 και -1 που περιέχονται σε μια ακολουθία είναι ίδιος ή διαφέρει το πολύ κατά ένα bit. Εδώ υποθέτουμε ότι ο αριθμός τον 1 είναι κατά ένα μεγαλύτερος από τον αριθμό τον -1, οπότε T p( n) = 1. n= 1 Το γινόμενο PN(n)*PN(n) ισούται πάντα με 1. Ισχύει PN(n+T)=PN(n), όπου Τ το μήκος της ακολουθίας PN. Η ακολουθία PN έχει πολύ καλές ιδιότητες αυτοσυσχέτισης 36

42 Παρακάτω φαίνεται η αυτοσυσχέτιση μιας ιδανικής και της πραγματικής PN ακολουθίας: Σχήμα 2.9 Αυτοσυσχέτιση ιδανικής PN ακολουθίας Σχήμα 2.10 Αυτοσυσχέτιση πραγματικής PN ακολουθίας Αρχικά θα δώσουμε το block διάγραμμα του εκτιμητή καναλιού που υπολογίζει ορθά τους συντελεστές καναλιού με την προϋπόθεση ότι η PN ακολουθία είναι ιδανική (έχει αυτοσυσχέτιση ίδια με αυτή του λευκού θορύβου). Αργότερα θα δούμε τις τροποποιήσεις που απαιτούνται στην αρχιτεκτονική προκειμένου να υπολογίζονται οι συντελεστές καναλιού ορθά και για μη ιδανική PN ακολουθία. Το block διάγραμμα για ιδανική PN φαίνεται παρακάτω: 37

43 Σχήμα 2.11 Αρχιτεκτονική εκτιμητή καναλιού για ιδανική PN ακολουθία Η είσοδος του κυκλώματος y(t) είναι το σήμα που έχει αλλοιωθεί από το κανάλι, αφού αυτό έχει εξεργαστεί από το RF κομμάτι του δέκτη, ενώ η έξοδος του κυκλώματος είναι οι υπολογισθέντες συντελεστές του καναλιού α 1 α L. Προκειμένου να γίνει η εκτίμηση του καναλιού, το σήμα που εκπέμπει ο πομπός πρέπει να είναι γνωστό στο δέκτη, τουλάχιστον έως ότου να ολοκληρωθεί ο υπολογισμός των συντελεστών. Ως σήμα πιλότο ο πομπός στέλνει δύο φορές την ακολουθία PN, της οποίας η περίοδος είναι N Tc, όπου T c η περίοδος chip και Ν ο αριθμός των chip που περιέχονται σε μια ακολουθία. Έστω h(t) η απόκριση του καναλιού, με μήκος L Th, όπου L οι συνιστώσες της και Th η διάρκεια της κάθε συνιστώσας. Προκειμένου να λειτουργήσει ο δέκτης πρέπει να ισχύει Th Tc. Εδώ θεωρούμε ότι Th = Tc = T και η κρουστική απόκριση του καναλιού γίνεται h(nt)=h(n). 38

44 Ο πομπός εκπέμπει το εξής σήμα: x( n) = PN( n) Το σήμα που λαμβάνει ο δέκτης είναι η συνέλιξη: L 1 L 1 y( n) = x( n) h( n) = h( i) x( n i) = h( i) PN ( n i) i= 0 i= 0 Όπως φαίνεται από το block διάγραμμα του εκτιμητή, το σήμα y(n) πολλαπλασιάζεται σε κάθε tap με ένα διαφορετικό PN(n) και μετά τους συσσωρευτές προκύπτουν: N 1 ak = y( n) PN ( n k) (2.1) n= 0 Ισχυριζόμαστε ότι τα ak που προκύπτουν από τη σχέση αυτή είναι οι συντελεστές της κρουστικής απόκρισης του καναλιού. Αυτό αποδεικνύεται ακολούθως: N 1 L 1 ak = h( i) PN ( n k) PN( n i) (2.2) n= 0 i= 0 Από τις ιδιότητες των (ιδανικών) PN ακολουθιών ισχύει PN( n N) = PN( n) PN( n) PN( n) = 1 N n= 1 PN( n) = 1 PN( t) PN( t τ ) = ω όπου ω διάφορο του μηδενός μόνο για τ=0,τ,2τ, 39

45 Από τα παραπάνω συνάγεται ότι για να είναι η σχέση (2.2) μη μηδενική πρέπει k να ισούται με πολλαπλάσιο του Ν, δηλαδή i = l N + k, l = 0,1,2,3,... i Επειδή τόσο το i όσο και το k παίρνουν τιμές στο διάστημα [0,L-1] η σχέση αυτή μετασχηματίζεται στην i = k Η (2.2) συνεπώς γίνεται: N 1 L 1 a = h( i) PN ( n k) PN( n i) k n= 0 i= 0 N 1 L 1 a = h( k) PN ( n k) PN( n k) a a k k k n= 0 i= 0 N 1 L 1 = h( k) 1 n= 0 i= 0 = h( k) Συνεπώς όντως αποδείξαμε ότι οι έξοδοι του εκτιμητή καναλιού αντιστοιχούν στις συνιστώσες της κρουστικής απόκρισης του καναλιού. Στην παρακάτω εφαρμογή θα δοθεί και η τροποποιημένη δομή του εκτιμητή καναλιού. 40

46 Εφαρμογή Προκειμένου να γίνει καλύτερα αντιληπτή η διαδικασία εκτίμησης του καναλιού θα δώσουμε ένα υποθετικό παράδειγμα. Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα η εκτίμηση του καναλιού γίνεται περιοδικά και κάθε φορά προκειμένου να είναι δυνατή πρέπει ο πομπός να στέλνει δυο γνωστές PN ακολουθίες σαν σήμα πιλότο. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο σε αυτό το παράδειγμα όσο και στις επόμενες εξομοιώσεις που πραγματοποιήσαμε έχουμε υποθέσει μηδενική τιμή θορύβου στο κανάλι. Αν αυτό δεν ισχύει η εκτίμηση των συντελεστών του καναλιού δεν θα είναι ακριβής, αλλά δεν θα διαφέρει σημαντικά από τις πραγματικές τιμές. Έστω τα εξής : N Pni L c k R i ο αριθμός των chips της ακολουθίας τα στοιχεία του κώδικα διεύρυνσης, i = 1, 2,, N ο αριθμός των συνιστωσών της κρουστικής απόκρισης του καναλιού οι συντελεστές της κρουστικής απόκρισης του καναλιού, k = 1, 2,, L το αλλοιωμένο από το κανάλι σήμα που φτάνει στo δέκτη. Η αρίθμηση των i ξεκινά από τη στιγμή που φτάνει στο δέκτη το PN 1 της δεύτερης PN Θεωρούμε για το υποθετικό αυτό παράδειγμα ότι Ν=L. Στη πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει εφόσον το UWB κανάλι έχει εκατοντάδες συνιστώσες. Ωστόσο ακόμα και αν L > N, θα υπολογίζαμε τους συντελεστές των N πρώτων κρουστικών του καναλιού. Όταν θα στείλουμε για δεύτερη φορά το πρώτο bit της PN ακολουθίας θα λάβουμε στο δέκτη: R 1 = PN 1 c 1+ PN N c 2 + PN N-1 c PN 2 cn Στη συνέχεια θα λάβουμε τα εξής σήματα R: R = PN c + PN c + PN c PN c N 3 3 N R = PN c + PN c + PN c PN c N R N = PN N.c 1 + PN N-1.c 2 + PN N-2.c PN 1.cN 41

47 Όταν στο δέκτη ληφθεί το R 1, το πρώτο tap θα το πολλαπλασιάσει με το PN 1, το δεύτερο με PN 2, το τρίτο με PN 3, το Ν tap με PN N. Την επόμενη χρονική στιγμή (μετά από ένα Τ chip ) θα φτάσει το R 2. Tο πρώτο tap θα το πολλαπλασιάσει με το PN 2, το δεύτερο με PN 3, το τρίτο με PN 4, το Ν-1 tap με PN N το Ν tap με PN 1. Συνεπώς θα προκύψουν τα παρακάτω αθροίσματα στις εξόδους των συσσωρευτών: S1 = R1 PN1 + R2 PN2 + + RN-1 PNN-1 + RN PNΝ S2 = R1 PN2 + R2 PN3 + + RN-1 PNΝ + RN PN1.... SΝ = R1 PNΝ + R2 PN1 + + RN 1 PNN 2 + RΝ PNΝ-1 Από κάθε tap προκύπτει το άθροισμα S j. Προκειμένου να βρούμε τους συντελεστές α κ εφαρμόζουμε τη σχέση (2.1). Θα εφαρμόσουμε ένα αριθμητικό παράδειγμα με μια γνωστή PN ακολουθία, την PN = Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται τα σήματα R j : C 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C 10 C 11 C 12 C 13 C 14 C 15 R 1 = R 2 = R 3 = R 4 = R 5 = R 6 = R 7 = R 8 = R 9 = R 10 = R 11 = R 12 = R 13 = R 14 = R 15 = SUM

48 Στην τελευταία γραμμή υπολογίζεται το άθροισμα των Rj. Παρατηρούμε ότι ισχύει : N R = N j j= 1 m= 1 c m Αυτό ήταν αναμενόμενο καθώς όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα ισχύει PN ( i) = 1. Αφού λοιπόν υπολογίσαμε τα στοιχεία R j, θα εφαρμόσουμε τώρα τον τύπο (2.1) για κ=0: Ν ι = 1 N α = = = n+ 1 0 y( n) PN( n k) y( n) PN( n) R PN ( n) n= 0 n= 0 n= 0 Η τελευταία ισότητα ισχύει επειδή έχουμε συμβολίσει το σήμα y(n) στον δέκτη ως R n+1 (η αρίθμηση των R ξεκινά από το ένα αντί από το μηδέν). Συνεπώς σύμφωνα με τη παραπάνω σχέση ισχύει: 14 α = Rn + 1 PN( n) = S1 0 n= 0 = =R R + R + R R R + R R R R + R + R + R + R R

49 Κάνουμε τις αντίστοιχες πράξεις στον πίνακα που δώσαμε παραπάνω και προκύπτει: C 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C 10 C 11 C 12 C 13 C 14 C 15 R 1= R 2= R 3 = R 4 = R 5 = R 6 = R 7 = R 8 = R 9 = R 10 = R 11 = R 12 = R 13 = R 14 = R 15 = S Παρατηρούμε ότι ο τύπος (2.1) μας δίνει α 0 = 16 c 1 (c 1 + c 2 + c 3 + c 4 + c 5 + c 6 + c 7 + c 8 + c 9 + c 10 + c 11 + c 12 + c 13 + c 14 + c 15) = N = ( N + 1) c 1 c m= 1 m Ανάλογα αποτελέσματα παίρνουμε αν υπολογίσουμε και τα υπόλοιπα α k. Προκειμένου λοιπόν να υπολογίσουμε τα ακριβή c k δεν έχουμε παρά να εφαρμόσουμε τον τύπο: a k = S k + N m= 1 N + 1 c m 44

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3: Διαλείψεις

Εργαστήριο 3: Διαλείψεις Εργαστήριο 3: Διαλείψεις Διάλειψη (fading) είναι η παραμόρφωση ενός διαμορφωμένου σήματος λόγω της μετάδοσης του σε ασύρματο περιβάλλον. Η προσομοίωση μίας τέτοιας μετάδοσης γίνεται με την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 8: Τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης στα Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 8: Τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης στα Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Εργαστήριο 8: Τεχνικές πολλαπλής πρόσβασης στα Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Σε ένα σύστημα τηλεπικοινωνιών πολλών χρηστών, όπου περισσότεροι από ένας χρήστες στέλνουν πληροφορίες μέσω ενός κοινού καναλιού,

Διαβάστε περισσότερα

Εξομοίωση Τηλεπικοινωνιακού Συστήματος Βασικής Ζώνης

Εξομοίωση Τηλεπικοινωνιακού Συστήματος Βασικής Ζώνης Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 009-010 Ψ Η Φ Ι Α Κ Ε Σ Τ Η Λ Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι ΕΣ η Εργαστηριακή Άσκηση: Εξομοίωση Τηλεπικοινωνιακού Συστήματος Βασικής Ζώνης Στην άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 6 Τεχνικές πoλυπλεξίας - CDMA 1 Πολυπλεξία Η πολυπλεξία επιτρέπει την παράλληλη μετάδοση δεδομένων από διαφορετικές πηγές χωρίς αλληλοπαρεμβολές. Τρία βασικά είδη TDM/TDMA

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧ/ΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧ. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ασκήσεις για το ασύρματο

Διαβάστε περισσότερα

2 η Εργαστηριακή Άσκηση

2 η Εργαστηριακή Άσκηση Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής Ψ Η Φ Ι Α Κ Ε Σ Τ Η Λ Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι ΕΣ 2 η Εργαστηριακή Άσκηση Σύγκριση Ομόδυνων Ζωνοπερατών Συστημάτων 8-PSK και 8-FSK Στην άσκηση αυτή καλείστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ. Ευάγγελος Παπαπέτρου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ασύρματη Διάδοση ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Ασύρματη διάδοση Εισαγωγή Κεραίες διάγραμμα ακτινοβολίας, κέρδος, κατευθυντικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προχωρημένα Θέματα Τηλεπικοινωνιών. Ανάκτηση Χρονισμού. Τρόποι Συγχρονισμού Συμβόλων. Συγχρονισμός Συμβόλων. t mt

Εισαγωγή. Προχωρημένα Θέματα Τηλεπικοινωνιών. Ανάκτηση Χρονισμού. Τρόποι Συγχρονισμού Συμβόλων. Συγχρονισμός Συμβόλων. t mt Προχωρημένα Θέματα Τηλεπικοινωνιών Συγχρονισμός Συμβόλων Εισαγωγή Σε ένα ψηφιακό τηλεπικοινωνιακό σύστημα, η έξοδος του φίλτρου λήψης είναι μια κυματομορφή συνεχούς χρόνου y( an x( t n ) n( n x( είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ραδιοφωνία Περιέχομενα 1.Ιστορική Αναδρομή 2.Μονοφωνικό Σήμα 3.Στερεοφωνικό Σήμα 4.Σύγκριση Μονοφωνικό και Στερεοφωνικό σήματος 5.Ψηφιακή Μετάδοση Μηνύματος - Radio

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Εργαστήριο 4: Κυψελωτά Δίκτυα Κινητών Επικοινωνιών Τα κυψελωτά συστήματα εξασφαλίζουν ασύρματη κάλυψη σε μια γεωγραφική περιοχή η οποία διαιρείται σε τμήματα τα οποία είναι γνωστά ως κυψέλες (Εικόνα 1).

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπλεξία Ανάλυση σημάτων στο πεδίο χρόνου, συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης χρόνου (1.6 ενότητα σελ 19-20, 29-30 και στοιχεία από 2.1 ενότητα σελ. 52-58). http://diktya-epal-b.ggia.info

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ 1. Ποµπός ΑΜ εκπέµπει σε φέρουσα συχνότητα 1152 ΚΗz, µε ισχύ φέροντος 10KW. Η σύνθετη αντίσταση της κεραίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Επίδοσης Συστημάτων Πολλαπλών Εισόδων Πολλαπλών Εξόδων

Μελέτη Επίδοσης Συστημάτων Πολλαπλών Εισόδων Πολλαπλών Εξόδων Μελέτη Επίδοσης Συστημάτων Πολλαπλών Εισόδων Πολλαπλών Εξόδων Γεώργιος Χ. Αλεξανδρόπουλος Διπλ. Μηχανικός Η/Υ & Πληροφορικής MSc Συστήματα Επεξεργασίας Σημάτων & Εικόνων Εργαστήριο Ασυρμάτων Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 5 Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση Επίγεια τηλεόραση: Η ασύρματη εκπομπή και λήψη του τηλεοπτικού σήματος αποκλειστικά από επίγειους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο Εργαστηριακή Άσκηση 1: Εισαγωγή στη διαμόρφωση πλάτους (ΑΜ) Προσομοίωση σε Η/Υ Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο συστήματος αποδιαμόρφωσης παρουσία θορύβου

Μοντέλο συστήματος αποδιαμόρφωσης παρουσία θορύβου Μοντέλο συστήματος αποδιαμόρφωσης παρουσία θορύβου Επίδοση παρουσία θορύβου Η ανάλυση της επίδοσης των συστημάτων διαμόρφωσης παρουσία θορύβου είναι εξαιρετικά σημαντική για τη σχεδίαση των διαφόρων επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής. Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής. Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Εργαστήριο Επεξεργασίας Σημάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Μέρος Α: Τηλεπικοινωνιακά Θέματα: Πολλαπλές Κεραίες και Επικοινωνίες Χώρου - Χρόνου Μετάδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο 10 Μετάδοση και Αποδιαμόρφωση Ραδιοφωνικών Σημάτων Λευκωσία, 2010 Εργαστήριο 10

Διαβάστε περισσότερα

15/3/2009. Ένα ψηφιακό σήμα είναι η κβαντισμένη εκδοχή ενός σήματος διάκριτου. χρόνου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής

15/3/2009. Ένα ψηφιακό σήμα είναι η κβαντισμένη εκδοχή ενός σήματος διάκριτου. χρόνου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής 15/3/9 Από το προηγούμενο μάθημα... Ένα ψηφιακό σήμα είναι η κβαντισμένη εκδοχή ενός σήματος διάκριτου Μάθημα: «Ψηφιακή Επεξεργασία Ήχου» Δάλ Διάλεξη 3 η : «Επεξεργαστές Ε ξ έ Δυναμικής Περιοχής» Φλώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΓΩΝΙΑΣ. () t. Διαμόρφωση Γωνίας. Περιεχόμενα:

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΓΩΝΙΑΣ. () t. Διαμόρφωση Γωνίας. Περιεχόμενα: ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΓΩΝΙΑΣ Περιεχόμενα: Διαμόρφωση Φάσης (PM) και Συχνότητας (FM) Διαμόρφωση FM από Απλό Τόνο - - Στενής Ζώνης - - Ευρείας Ζώνης - - από Πολλούς Τόνους Εύρος Ζώνης Μετάδοσης Κυματομορφών FM Απόκριση

Διαβάστε περισσότερα

Δέκτες ΑΜ ΘΟΡΥΒΟΣ ΣΕ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ CW

Δέκτες ΑΜ ΘΟΡΥΒΟΣ ΣΕ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ CW ΘΟΡΥΒΟΣ ΣΕ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ Στα συστήματα διαμόρφωσης (otiuou-ve) το κριτήριο της συμπεριφοράς τους ως προς το θόρυβο, είναι ο λόγος σήματος προς θόρυβο στην έξοδο (output igl-tooie rtio). λόγος σήματος προς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ (ΨΗΦΙΑΚΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ) 3 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ (ΨΗΦΙΑΚΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ) 3 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ (ΨΗΦΙΑΚΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ) 3 η ΟΜΑΔΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 1 Στο ανωτέρω Σχήμα η πρώτη κυματομορφή αποτελεί την είσοδο δύο κωδικοποιητών (Line Coders) ενώ οι επόμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1 Ήχος Χαρακτηριστικά του ήχου Ψηφιοποίηση με μετασχηματισμό Ψηφιοποίηση με δειγματοληψία Κβαντοποίηση δειγμάτων Παλμοκωδική διαμόρφωση Συμβολική αναπαράσταση μουσικής Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες

Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ.Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Διάρθρωση μαθήματος Γενικές Πληροφορίες MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου MYE006-ΠΛΕ-065 Ασύρματα Δίκτυα 2 Διάρθρωση μαθήματος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης

Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης Το δυαδικό σύστημα αρίθμησης χρησιμοποιεί δύο ψηφία. Το 0 και το 1. Τα ψηφία ενός αριθμού στο δυαδικό σύστημα αρίθμησης αντιστοιχίζονται σε δυνάμεις του 2. Μονάδες, δυάδες, τετράδες,

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι Λαμίας Τμήμα Ηλεκτρονικής

Τ.Ε.Ι Λαμίας Τμήμα Ηλεκτρονικής Τ.Ε.Ι Λαμίας Τμήμα Ηλεκτρονικής 2 η ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΠΤΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Μπαρμπάκος Δημήτριος Τζούτζης Έλτον-Αντώνιος Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Κώτσος Λαμία 2013 Περιεχόμενα 1. Οπτική πηγή 1.1 Χαρακτηριστικές καμπύλες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ραδιοδίαυλοι Ιδανικός Ραδιοδίαυλος Το λαµβανόµενο σήµα αποτελείται από ένα απευθείας λαµβανόµενο σήµα, από το οποίο ανακατασκευάζεται πλήρως το εκπεµπόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 2: Επίπεδο 1 «φυσικό στρώμα»

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 2: Επίπεδο 1 «φυσικό στρώμα» ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 2: Επίπεδο 1 «φυσικό στρώμα» Φυσικό στρώμα: Προσδιορίζει τις φυσικές διεπαφές των συσκευών Μηχανικό Ηλεκτρικό Λειτουργικό Διαδικαστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακά Φίλτρα. Αναλογικά και ψηφιακά φίλτρα 20/5/2005 1 20/5/2005 2

Ψηφιακά Φίλτρα. Αναλογικά και ψηφιακά φίλτρα 20/5/2005 1 20/5/2005 2 Ψηφιακά Φίλτρα Αναλογικά και ψηφιακά φίλτρα 20/5/2005 1 Αναλογικά και ψηφιακά φίλτρα Στην επεξεργασία σήματος, η λειτουργία ενός φίλτρου είναι να απομακρύνει τα ανεπιθύμητα μέρη ενός σήματος, όπως ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ αναλογικού σήματος FM και αποκωδικοποίηση ψηφιακού σήματος RDS. Τσίρος Γεώργιος, Φυσικός. Πανεπιστήμιο Πατρών, τμήμα Φυσικής 2014 1/37 Δομή παρουσίασης 1) Εισαγωγή 2) Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων ΠΟΜΠΟΣ Στις τηλεπικοινωνίες ένας πομπός είναι μια ηλεκτρονική συσκευή η οποία, με τη βοήθεια μιας κεραίας, παράγει και εκπέμπει ραδιοκύματα, με απώτερο σκοπό την, αργότερα, λήψη τους από κάποιο δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 1: Αρχές Κινητών Επικοινωνιών

Εργαστήριο 1: Αρχές Κινητών Επικοινωνιών 1.1 Βασικές μετατροπές Εργαστήριο 1: Αρχές Κινητών Επικοινωνιών Όταν μας ενδιαφέρει ο υπολογισμός μεγεθών σχετικών με στάθμες ισχύος εκπεμπόμενων σημάτων, γίνεται χρήση και της λογαριθμικής κλίμακας με

Διαβάστε περισσότερα

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων Ελλιπή δεδομένα Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 75 ατόμων Εδώ έχουμε δ 75,0 75 5 Ηλικία Συχνότητες f 5-4 70 5-34 50 35-44 30 45-54 465 55-64 335 Δεν δήλωσαν 5 Σύνολο 75 Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΉΜΑ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Κ 7 Επικοινωνίες ΙΙ Χειμερινό Εξάμηνο Διάλεξη η Νικόλαος Χ. Σαγιάς Επίκουρος Καθηγητής Webpage: hp://ecla.uop.gr/coure/tst25 e-ail:

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟ ΩΝ

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟ ΩΝ ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟ ΩΝ α. Τι ονοµάζουµε διασπορά οπτικού παλµού σε µια οπτική ίνα; Ποια φαινόµενα παρατηρούνται λόγω διασποράς; (Αναφερθείτε σε

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης

Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Επιδόσεις της σύνδεσης για κάλυψη µε κεραία πολλαπλής δέσµης σε σχέση µε κάλυψη µε κεραία απλής δέσµης Η συνολική ποιότητα της σύνδεσης µέσω ραδιοσυχνοτήτων εξαρτάται από την 9000 απολαβή της κεραίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτός Μετασχηματισμός Fourier

Διακριτός Μετασχηματισμός Fourier Διακριτός Μετασχηματισμός Fourier 1 Διακριτός Μετασχηματισμός Fourier Ο μετασχηματισμός Fourier αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της επεξεργασίας σήματος αλλά και συχνή αιτία πονοκεφάλου για όσους πρωτοασχολούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΓΜA - ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ. Περιγράψουµε τον τρόπο ανάπτυξης σε σειρά Fourier ενός περιοδικού αναλογικού σήµατος.

ΑΝΑΠΤΥΓΜA - ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ. Περιγράψουµε τον τρόπο ανάπτυξης σε σειρά Fourier ενός περιοδικού αναλογικού σήµατος. 3. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜA - ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER ΑΝΑΛΟΓΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ Περιγράψουµε τον τρόπο ανάπτυξης σε σειρά Fourier ενός περιοδικού αναλογικού σήµατος. Ορίσουµε το µετασχηµατισµό Fourier ενός µη περιοδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος Άνοιξη 2008 Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ηλεκτρικό ρεύμα Το ρεύμα είναι αποτέλεσμα της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα : ΑΝΑΛΥΣΗ FOURIER (H ΣΕΙΡΑ FOURIER ΚΑΙ Ο ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ FOURIER) Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00 E-mail: tsiftsis@teilam.gr URL: http://users.teilam.gr/~tsiftsis Γραφείο: Κτήριο Βιβλιοθήκης, 1 ος όροφος 1 Πηγές Μαθήματος 1. Βιβλίο: Γ. K. Καραγιαννίδης, Τηλεπικοινωνιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο τελεστικός ενισχυτής είναι ένα προκατασκευασμένο κύκλωμα μικρών διαστάσεων που συμπεριφέρεται ως ενισχυτής τάσης, και έχει πολύ μεγάλο κέρδος, πολλές φορές της τάξης του 10 4 και 10 6. Ο τελεστικός

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα

Ηλεκτρική Ενέργεια. Ηλεκτρικό Ρεύμα Ηλεκτρική Ενέργεια Σημαντικές ιδιότητες: Μετατροπή από/προς προς άλλες μορφές ενέργειας Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις με μικρές απώλειες Σημαντικότερες εφαρμογές: Θέρμανση μέσου διάδοσης Μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

3-Φεβ-2009 ΗΜΥ 429. 4. Σήματα

3-Φεβ-2009 ΗΜΥ 429. 4. Σήματα 3-Φεβ-2009 ΗΜΥ 429 4. Σήματα 1 Σήματα Σήματα είναι: σχήματα αλλαγών που αντιπροσωπεύουν ή κωδικοποιούν πληροφορίες σύνολο πληροφορίας ή δεδομένων σχήματα αλλαγών στο χρόνο, π.χ. ήχος, ηλεκτρικό σήμα εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Παρεμβολή Ενισχυτών μεταξύ γεωφώνων και καταγραφικού

Παρεμβολή Ενισχυτών μεταξύ γεωφώνων και καταγραφικού Ενισχυτές σήματος στη σεισμική διασκόπηση Καλώδιο μεταφοράς των σημάτων απο τα γεώφωνα Σεισμικό σήμα πολύ ασθενές για να καταγραφεί Παρεμβολή Ενισχυτών μεταξύ γεωφώνων και καταγραφικού Ενισχυτής Καταγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση σήματος PCM

Μετάδοση σήματος PCM Μετάδοση σήματος PCM Συγχρονισμός ΌπωςσεόλατασυστήματαTDM, απαιτείται συγχρονισμός μεταξύ πομπού και δέκτη Εάν τα ρολόγια στον πομπό και τον δέκτη διαφέρουν, αυτό θα οδηγήσει σε παραμορφώσεις του σήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ;

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ; Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές Κινητά τηλέφωνα Τηλεπικοινωνίες Δίκτυα Ο κόσμος της Ηλεκτρονικής Ιατρική Ενέργεια Βιομηχανία Διασκέδαση ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Τι περιέχουν οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής

Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Εργαστήριο Επεξεργασίας Σημάτων και Τηλεπικοινωνιών Κινητά Δίκτυα Επικοινωνιών Μέρος Α: Τηλεπικοινωνιακά Θέματα: Τεχνικές Ψηφιακής Διαμόρφωσης και Μετάδοσης Tο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Εισαγωγή Πως λειτουργούν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Ένα βασικό μοντέλο ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται απλά από ένα πόμπο, το δίαυλο μεταδόσεως, και το δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος Φύλλο εργασίας Παραθέτουμε μια ομάδα ερωτήσεων ανασκόπησης του μαθήματος και μια ομάδα ερωτήσεων κρίσης για εμβάθυνση στο αντικείμενο του μαθήματος. Θεωρούμε ότι μέσα στην τάξη είναι δυνατή η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Το σήμα εξόδου ενός διαμορφωτή συμβατικού ΑΜ είναι:

Το σήμα εξόδου ενός διαμορφωτή συμβατικού ΑΜ είναι: Άσκηση 1 Το σήμα εξόδου ενός διαμορφωτή συμβατικού ΑΜ είναι: i. Προσδιορίστε το σήμα πληροφορίας και το φέρον. ii. Βρείτε το δείκτη διαμόρφωσης. iii. Υπολογίστε το λόγο της ισχύος στις πλευρικές ζώνες

Διαβάστε περισσότερα

Pipelining και Παράλληλη Επεξεργασία

Pipelining και Παράλληλη Επεξεργασία Pipelining και Παράλληλη Επεξεργασία Εισαγωγή Σωλήνωση - Pipelining Βασισμένη στην ιδέα σωλήνα που στέλνει νερό χωρίς να περιμένει το νερό που μπαίνει σε ένα σωλήνα να τελειώσει water pipe Μπορεί να οδηγήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα : Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Τεχνολογία ΙΙ Τεχνικών Σχολών, Θεωρητικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Σφάλματα Μετρήσεων Συμβατικά όργανα μετρήσεων Χαρακτηριστικά μεγέθη οργάνων Παλμογράφος Λέκτορας Σοφία Τσεκερίδου 1 Σφάλματα μετρήσεων Επιτυχημένη μέτρηση Σωστή εκλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης

Ενότητα 2. Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Ενότητα 2 Φυσικό Στρώµα: Μέσα & Τεχνικές Μετάδοσης Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική

Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Εφαρμογές της κινητής τηλεφωνίας στην ιατρική Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών Εισαγωγή Τα κινητά τηλέφωνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής ζωής στον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 16/11/2011 10:31 (31) καθ. Τεχνολογίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (ANALOGUE) ΨΗΦΙΑΚΟ (DIGITAL) 16/11/2011 10:38 (38) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Διασποράς Ανάλυση Διασποράς διακύμανση κατά παράγοντες διακύμανση σφάλματος Παράδειγμα 1: Ισομεγέθη δείγματα

Ανάλυση Διασποράς Ανάλυση Διασποράς διακύμανση κατά παράγοντες διακύμανση σφάλματος Παράδειγμα 1: Ισομεγέθη δείγματα Ανάλυση Διασποράς Έστω ότι μας δίνονται δείγματα που προέρχονται από άγνωστους πληθυσμούς. Πόσο διαφέρουν οι μέσες τιμές τους; Με άλλα λόγια: πόσο πιθανό είναι να προέρχονται από πληθυσμούς με την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Προκειμένου να δώσουμε τον ορισμό των μεγεθών που μας ζητούνται θεωρούμε έστω ισχύ P σε Watt ή mwatt και τάση V σε Volt ή mvolt:

Προκειμένου να δώσουμε τον ορισμό των μεγεθών που μας ζητούνται θεωρούμε έστω ισχύ P σε Watt ή mwatt και τάση V σε Volt ή mvolt: 1 η ΣΕΙΡΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Άσκηση 1 Δώστε τον ορισμό των dbw,dbm,dbμv. Υπολογίστε την τιμή του σήματος στην έξοδο αθροιστή, όταν στην είσοδο έχουμε: Α) W + W Β) dbw + W Γ) dbw + dbw Δ) dbw + dbm Προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα: Τεχνολογία Αναλογικών και Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Τεχνολογία Τεχνικών Σχολών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2013. ΘΕΜΑ 1 ο

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2013. ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 01-013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/013 ΘΕΜΑ 1 ο 1) Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. α. τα μήκη κύματος από 100m έως 50m ονομάζονται κύματα νύχτας και τα μήκη κύματος από 50m έως 10m ονομάζονται κύματα ημέρας.

ΘΕΜΑ 1 ο. α. τα μήκη κύματος από 100m έως 50m ονομάζονται κύματα νύχτας και τα μήκη κύματος από 50m έως 10m ονομάζονται κύματα ημέρας. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ 1 ο ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1) Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΨΗΦΙΑΚΟ 5.1 Tο θεώρημα δειγματοληψίας. Χαμηλοπερατά σήματα 5.2 Διαμόρφωση πλάτους παλμού 5.3 Εύρος ζώνης καναλιού για ένα PAM σήμα 5.4 Φυσική δειγματοληψία

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Θεωρητική εισαγωγή

5.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ BCD Σκοπός: Η κατανόηση της µετατροπής ενός τύπου δυαδικής πληροφορίας σε άλλον (κωδικοποίηση/αποκωδικοποίηση) µε τη µελέτη της κωδικοποίησης BCD

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΥΠΕΠΘ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΙΕΚ ΧΑΝΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ : ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ : Α ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

Διαβάστε περισσότερα

27-Ιαν-2009 ΗΜΥ 429. 2. (ι) Βασική στατιστική (ιι) Μετατροπές: αναλογικό-σεψηφιακό και ψηφιακό-σε-αναλογικό

27-Ιαν-2009 ΗΜΥ 429. 2. (ι) Βασική στατιστική (ιι) Μετατροπές: αναλογικό-σεψηφιακό και ψηφιακό-σε-αναλογικό ΗΜΥ 429 2. (ι) Βασική στατιστική (ιι) Μετατροπές: αναλογικό-σεψηφιακό και ψηφιακό-σε-αναλογικό 1 (i) Βασική στατιστική 2 Στατιστική Vs Πιθανότητες Στατιστική: επιτρέπει μέτρηση και αναγνώριση θορύβου και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB... 13

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB... 13 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MATLAB... 13 1.1. Τι είναι το Matlab... 13 1.2. Περιβάλλον εργασίας... 14 1.3. Δουλεύοντας με το Matlab... 16 1.3.1. Απλές αριθμητικές πράξεις... 16 1.3.2. Σχόλια...

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Επικοινωνιών

Συστήματα Επικοινωνιών Συστήματα Επικοινωνιών Ενότητα 9: Παλμοκωδική Διαμόρφωση (PCM) Μιχαήλ Λογοθέτης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Περιγραφή της μεθόδου παλμοκωδικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013. Στόχος: 2 η Γραπτή Εργασία ΠΛΗ 23 Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 (Τόμος Α, Κεφάλαια 1-3) Ημερομηνία Παράδοσης 27/01/2013 Άσκηση 4 Η κατανόηση βασικών εννοιών όσον αφορά τη μετάδοση πολυμεσικής πληροφορίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Αντικείμενο της εργασίας είναι η σχεδίαση και κατασκευή του ηλεκτρονικού τμήματος της διάταξης μέτρησης των θερμοκρασιών σε διάφορα σημεία ενός κινητήρα Ο στόχος είναι η ανάκτηση του

Διαβάστε περισσότερα

Να κόψει κανείς ή να μην κόψει;

Να κόψει κανείς ή να μην κόψει; Να κόψει κανείς ή να μην κόψει; Του Νίκου Παναγιωτίδη, Φυσικού και Ραδιοερασιτέχνη (SV6 DBK) Συντονίζω στους 145,510 MHz με στάσιμα 1,5:1. Να κοντύνω μερικά εκατοστά το καλώδιο μήπως καλυτερέψει; κι αν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Πρόγραμμα Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Πρόγραμμα Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων ΕΝΟΤΗΤΑ Μ1 ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ Εκπαιδευτής: Γ. Π. ΠΑΤΣΗΣ, Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών, ΤΕΙ Αθήνας ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1. Ποια είναι η βάση

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υπολογιστές και Δεδομένα Κεφάλαιο 3ο Αναπαράσταση Αριθμών www.di.uoa.gr/~organosi 1 Δεκαδικό και Δυαδικό Δεκαδικό σύστημα 2 3 Δεκαδικό και Δυαδικό Δυαδικό Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ FOURIER

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ FOURIER ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ FOURIER Ανάλυση σημάτων και συστημάτων Ο μετασχηματισμός Fourier (DTFT και DFT) είναι σημαντικότατος για την ανάλυση σημάτων και συστημάτων Εντοπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Κύριες λειτουργίες ραδιοφωνικών δεκτών

Κύριες λειτουργίες ραδιοφωνικών δεκτών Εμπορικοί δέκτες Κύριες λειτουργίες ραδιοφωνικών δεκτών Αποδιαμόρφωση λήψη του σήματος πληροφορίας Συντονισμός φέροντος επιλογή του σταθμού Φιλτράρισμα απαλοιφή θορύβου και παρεμβολών Ενίσχυση αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εισαγωγή στα Σήµατα Εισαγωγή στα Συστήµατα Ανάπτυγµα - Μετασχηµατισµός Fourier Μετασχηµατισµός Z

ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εισαγωγή στα Σήµατα Εισαγωγή στα Συστήµατα Ανάπτυγµα - Μετασχηµατισµός Fourier Μετασχηµατισµός Z ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στα Σήµατα Εισαγωγή στα Συστήµατα Ανάπτυγµα - Μετασχηµατισµός Fourier Μετασχηµατισµός Laplace Μετασχηµατισµός Z Εφαρµογές Παράδειγµα ενός ηλεκτρικού συστήµατος Σύστηµα Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α )

Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α ) Κατασκευάστε ένα απλό antenna tuner (Μέρος Α ) Του Νίκου Παναγιωτίδη (SV6 DBK) φυσικού και ραδιοερασιτέχνη. Ο σκοπός του άρθρου αυτού είναι να κατευθύνει τον αναγνώστη ραδιοερασιτέχνη να κατασκευάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα

Κινητές επικοινωνίες. Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Κινητές επικοινωνίες Κεφάλαιο 1 Κυψελωτά Συστήματα Ιστορικά στοιχεία 1940 1946 1975 1985 1 ο ασύρματο τηλέφωνο από την Bell System 1 η υπηρεσία παροχής κινητής τηλεφωνίας (Missouri, USA) 1 o κυψελωτό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα