ΣΧΟΛΗ: Σ.Τ.Ε.Φ. ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ. ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΠΟ 600MHz ΕΩΣ 4GHz

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΟΛΗ: Σ.Τ.Ε.Φ. ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ. ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΠΟ 600MHz ΕΩΣ 4GHz"

Transcript

1 ΣΧΟΛΗ: Σ.Τ.Ε.Φ. ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΠΟ 600MHz ΕΩΣ 4GHz Επιβλέπων καθηγητής: Λυκούργος Μαγκαφάς Ονοματεπώνυμο: ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ Α.Ε.Μ.: 4228 ΚΑΒΑΛΑ

2 Αφιερώνεται στη φίλη μου Ιω άννα μου γ ια την αγάπη και την στήριξη που μου προσέφερε και μου προσφέρει. Ευχαριστώ ιδιαιτέρως τον καθηγητή μου κ. Λυκούργο Μ αγκαφά, ο οποίος με εμπιστεύτηκε αναθέτοντάς μου την παρούσα πτυχιακή εργασία. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. 12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ. 18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2. ΜΗ - ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΠΗΓΕΣ ΜΗ - ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΗ - ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ 34 ΜΗ - ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 2.5 ΈΚΘΕΣΗ ΣΕ ΠΕΔΙΑ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΠΟΥ 36 ΕΚΠΕΜΠΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. 2.6 ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΤΟ 39 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 2.7 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΟΜΟΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. 40 3

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣ. Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣ CSA. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ AGILENT CSA SPECTRUM ANALYZER N1996A. Η ΟΘΟΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣ AGILENT CSA ANALYZER N1996A. ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣ. Η ΑΝΤΕΝΑ HYPER LOG ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ. ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΟ ΣΥΧΝΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. ΕΠΙΠΕΔΑ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ. ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΚΛΗΣΗΣ ΚΙΝΗΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΩΝ. ΜΕΤΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΙΚΑ ΤΟΥ Υ/Σ 132/66/11KV

5 4.6 ΜΕΤΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ ΣΕ Υ/Σ 71 ΔΙΑΝΟΜΗΣ 11000/240V. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 5 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ 72 ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ. 5.1 ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ COSMOTE ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ 72 ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ. 5.2 ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ Q ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ WIND ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ 76 ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΗΨΗ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ 79 ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. 80 5

6 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ, ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΩΝ. Οι κεραίες κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την κατευθυντικότητά τους. 13 Ο Hans Christian Oersted ανακαλύπτει τυχαία τον ηλεκτρομαγνητισμό. 15 Μήκη κύματος. 16 Διαμήκη κύματα στο νερό. 16 Ο James Clerk Maxwell. 16 Πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και σταθμός παραγωγής ηλεκτρισμού. 17 Μέσω της τεχνολογίας Bluetooth ο χρήστης έχει την ευκαιρία να μοιράζεται και να αξιοποιεί ήχους, εικόνες, βίντεο και μουσική χωρίς καλώδια. 18 Δέσμη ακτίνων γάμα στο διάστημα. 19 Η συσκευή παραγωγής τεχνητών ακτίνων Χ. 20 Ο εκτοπισμός ηλεκτρονίου από τις κατώτερες στοιβάδες αναγκάζει ένα άλλο ηλεκτρόνιο να αναπληρώσει τη θέση αυτή με αποτέλεσμα την παραγωγή φωτονίων μεγάλης ενέργειας. 20 Ιονισμός ουδέτερου ατόμου από ακτίνες Χ. Προσεγγιστικά μήκη κύματος, συχνότητες και ενέργειες των διάφορων περιοχών του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος

7 Σχήμα 1.13 Η ποσότητα κοσμικής ακτινοβολίας που βρίσκεται στο 23 περιβάλλον σε σχέση με το υψόμετρο. Εικόνα 1.14 Από το πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνομπίλ της Ουκρανίας η 24 ραδιενέργεια και η θερμότητα σκότωσαν ή επηρέασαν αρνητικά την υγεία εκατοντάδων ανθρώπων στην Ευρώπη. Εικόνα 1.15 Μέτρηση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε περιοχή σταθμού 25 βάσης τηλεπικοινωνιών. Εικόνα 2.1 Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. 27 Εικόνα 2.2 Το ορατό φως: η θέση του στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και τα 28 χρώματά του. Εικόνα 2.3 Σταθμός διαβίβασης μικροκυμάτων στην Αυστραλία. Τα 29 μικροκύματα μεταφέρουν πάρα πολλές πληροφορίες. Μικρά κάτοπτρα εστιάζουν τα κύματα αυτά συγκεντρώνοντας τα σε δέσμες, με την βοήθεια των οποίων συνδέονται τηλέφωνα, τηλεοράσεις και ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Εικόνα 2.4 Ακτίνες λέιζερ και μικροσυσκευές παραγωγής ακτίνων λέιζερ. 30 Τα λέιζερ εκπέμπουν UV, ορατές και IR ακτινοβολίες γι αυτό πρώτιστα κινδυνεύουν τα μάτια και το δέρμα. Εικόνα 2.5 Το ραδιοτηλεσκόπιο των 64 μέτρων στο Αστεροσκοπείο 31 Παρκς, στην Αυστραλία. Τα ραδιοτηλεσκόπια χρησιμοποιούνται στη ραδιοαστρονομία και στην παρακολούθηση τεχνητών δορυφόρων. Τα ραδιοτηλεσκόπια διαφέρουν από τα συνηθισμένα τηλεσκόπια στο γεγονός ότι ανιχνεύουν ραδιοκύματα και όχι φως. 7

8 Εικόνα 2.6 Ο ρωσικός διαστημικός σταθμός ΜΙΡ που κάποτε αποτελούσε 32 τον πιο λαμπρό δορυφόρο (αριστερά). Ραντάρ παρακολούθησης διαστήματος (δεξιά). Εικόνα 2.7 Εικόνα 2.8 Το SOFIA, ένα ειδικά διαμορφωμένο ΒOEING 747 το οποίο με 33 τη χρήση ενός τηλεσκοπίου θα πραγματοποιεί παρατηρήσεις στο υπέρυθρο. Η εικόνα του ουρανού στο υπέρυθρο όπως έχει παρατηρηθεί 33 από τον δορυφόρο IRAS. Οι μπλε πηγές είναι αστέρια χαμηλής θερμοκρασίας. Οι κίτρινο-πράσινες πηγές είναι γαλαξίες οι οποίοι είναι ομοιόμορφα κατανεμημένοι στον ουρανό. Τέλος οι κόκκινες περιοχές είναι νέφη αερίου και σκόνης. Εικόνα 2.9 Το ισχύον σύστημα κινητής τηλεφωνίας στηρίζεται στην 36 ύπαρξη κεραιών-σταθμών βάσης εγκατεστημένων με μορφή κυψέλης. O! κεραίες βάσης επικοινωνούν μεταξύ τους δημιουργώντας δίκτυο επικοινωνίας, ενώ παράλληλα μπορούν και διαχειρίζονται τις κλήσεις που λαμβάνουν από τα κινητά τηλέφωνα Εικόνα 2.10 Κεραίες από τις οποίες αποτελείται ένας σταθμός βάσης 37 τηλεπικοινωνιών. Εικόνα 2.11 Κατά τη διάρκεια εξερχόμενης κλήσης τα ραδιοκύματα 38 εκπέμπονται προς όλες τις κατευθύνσεις. Πίνακας 2.12 Τα όρια ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας όπως έχουν ψηφιστεί 40 από χώρες σε όλο τον κόσμο. Πίνακας 2.13 Ενδεικτικές μετρήσεις και αντίστοιχες κανονικοποιημένες τιμές 41 πυκνότητας ισχύος (S), έντασης ηλεκτρικού πεδίου (Ε) και έντασης μαγνητικού πεδίου (Η) σε διάφορες περιοχές της ανατολικής Κρήτης. 8

9 Γραφική παράσταση Α. 43 Γραφική παράσταση Β. 44 Συσκευή εντοπισμού πηγών ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, μέτρησης της ισχύς της ακτινοβολίας καθώς και ανάλυσης του ραδιοφάσματος. Η συγκεκριμένη συσκευή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από μη εξειδικευμένους χρήστες. 45 Γραμμική αναπαράσταση ραδιοφάσματος. 46 Agilent CSA Spectrum Analyzer. 47 Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική ενός αναλυτή φάσματος. Στο σχήμα διακρίνεται η σύνδεση με την αντένα και τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Περιλαμβάνει επίσης, πηνία, πυκνωτές και αντιστάσεις. 49 Η σύγχρονη αρχιτεκτονική αναλυτή φάσματος που αξιοποιεί την τεχνολογία SDR. 50 Η εσωτερική αρχιτεκτονική του αναλυτή φάσματος CSA 51 Συσκευή ανάλυση φάσματος Agilest CSA Spectrum Analyzer N1996A. 52 Η οθόνη του αναλυτή φάσματος Agilest CSA Spectrum Analyzer N1996A. 54 Παράδειγμα σύγκρισης δύο σημάτων στην ίδια οθόνη. 55 Μέτρηση σήματος χαμηλής συχνότητας με τη χρήση απόσβεσης 0 db. 56

10 Εικόνες 3.10α β Η αντένα Hyper log 4060 είναι επικαλυμμένη με χρυσό και έχει 57 τριγωνικό σχήμα. Για την άνετη χρησιμοποίησή της στηρίζεται σε τριπόδι. Σχήμα 4.1 Γεωμετρικοί τόποι στρεφόμενων ανυσμάτων μαγνητικής 59 επαγωγής γραμμής 400 KV διπλού κυκλώματος με φορτίο 1000 Α ανά κύκλωμα και φάση. Σχήμα 4.2 Άνθρωπος σε ομογενές ηλεκτρι κό πεδίο. 60 Σχήμα 4.3 Άνθρωπος σε ομογενές μαγνητικό πεδίο. 61 Σχήμα 4.4α - 4.4β Εντάσεις πεδίων διαφόρων πηγών ως συνάρτηση της 63 απόστασης x από τον άξονα των πηγών. Γ ια εναέριες γραμμές και σιδηροδρόμους τα πεδία αναφέρονται σε ύψος 1 από το έδαφος και σε απόσταση x από τον άξονα της εναέριας γραμμήςm. Πίνακας 4.5 Μαγνητική επαγωγή στο περιβάλλον οικιακών συσκευών και 64 εργαλείων. Πίνακας 4.6 Η λογαριθμική μονάδα Decibel εκφράζει την ποσότητα 67 μαγνητισμού ενός φυσικού μεγέθους (ένταση ή ενέργεια). Πίνακας 4.7 Αντιστοιχία dbm σε Watt. 68 Πίνακας 4.8 Μετρήσεις που λήφθηκαν από κινητά τηλέφωνα διαφόρων 70 εταιριών. Πίνακας 4.9 Μέτρηση ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων περιμετρικά του 70 Υ/Σ 132/66/11 kv. 10

11 Πίνακας 4.10 Μέτρηση ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων σε Υ/Σ διανομής /240v. Εικόνα 5.1 Η μέτρηση 1.785GHz που λήφθηκε από κινητό τηλέφωνο της 73 εταιρίας COSMOTE. Εικόνα 5.2 Η μέτρηση 900MHz που λήφθηκε από κινητό τηλέφωνο 75 της εταιρίας Q. Εικόνα 5.3 Η μέτρηση 885MHz που λήφθηκε από κινητό τηλέφωνο της 77 εταιρίας WIND. 11

12 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με ποιο τρόπο εκπέμπει μια ραδιοφωνική συχνότητα; Από πού παίρνει «σήμα» ένα κινητό τηλέφωνο; Τι είναι οι υπεριώδεις ακτίνες, οι υπέρυθρες ακτίνες, οι ακτίνες Χ και οι ακτίνες γ; Αναμφισβήτητα τα παραπάνω είναι φαινόμενα διαφορετικής υπόστασης τα οποία έχουν διαφορετικά αποτελέσματα και εφαρμογές. Όλα όμως έχουν ένα κοινό:αποτελούν μέσα διάδοσης ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Κατά κύριο λόγο, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία εντοπίζεται εκεί όπου ρέει ηλεκτρικό ρεύμα. Έγινε ευρέως γνωστή μετά τις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών, όταν ο άνθρωπος εκμεταλλεύτηκε την ακτινοβολία αυτή στην κινητή τηλεφωνία και στην δορυφορική επικοινωνία. Από τότε πολλά ερωτήματα σχετικά κυρίως με την ανθρώπινη υγεία απασχολούν την κοινή γνώμη: Γιατί τα κινητά τηλέφωνα, οι ηλεκτρικοί λαμπτήρες και τα ηλεκτρονικά συστήματα θεωρούνται επιβλαβή; Πόση ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία εκπέμπει μια κεραία κινητής τηλεφωνίας; Τι είναι η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία; Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία οφείλεται στη διάδοση ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ορισμένης συχνότητας, έντασης και μήκους. Παραδείγματα μετάδοσης υπό μορφή κυμάτων αποτελούν επίσης ο ήχος, το φως, η θερμότητα, τα οποία δε διαδίδονται παρά μόνο με αυτή τη μορφή. Η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια ταξιδεύει στο περιβάλλον και επηρεάζει τους ανθρώπινους ιστούς. Αφού η μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας καθορίζεται με τη μέτρηση των χαρακτηριστικών της, τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα διακρίνονται σε κύματα με μεγάλο και μικρό μήκος, σε κύματα υψηλής και χαμηλής συχνότητας και μικρής ή μεγάλης έντασης. Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει και αναλύει μετρήσεις χαμηλής συχνότητας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που πάρθηκαν κατά τη διάρκεια κλήσης κινητών τηλεφώνων και από υποσταθμό μετασχηματισμού υψηλής τάσης και υποσταθμό διανομής στην πόλη της Πάφου στην Κύπρο καθώς και σε διάφορες περιοχές στην πόλη της Καβάλας. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση του Agilent CSA Spectrum Analyzer. 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πλειοψηφία των φυσικών φαινομένων ερμηνεύεται με βάση τη σχέση και τις δυνάμεις που υπάρχουν μεταξύ των δομικών στοιχείων του ατόμου. Τα ηλεκτρόνια, τα πρωτόνια και τα νετρόνια συνδέονται με δυνάμεις βαρύτητας, ηλεκτρομαγνητικές και πυρηνικές. Ανάλογα με τη μορφή της δύναμης που προκαλεί ένα φαινόμενο, ορίζεται και ο ειδικός τομέας της φυσικής που μελετάται. Όσο αφορά τις ηλεκτρομαγνητικές δυνάμεις, αυτές πρωταρχικά εφαρμόστηκαν στην κατασκευή της πυξίδας με βελόνα ενώ σήμερα θεωρούνται βασικές στην ερμηνεία της δομής του σύμπαντος. Ωστόσο, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία απασχολεί όλο και περισσότερο την κοινή γνώμη αλλά και την επιστημονική κοινότητα λόγω των σοβαρών συνεπειών που μπορεί να έχει στον ανθρώπινο οργανισμό. Ως αποτέλεσμα, πολλοί είναι αυτοί που αποφεύγουν να κατοικήσουν σε περιοχές όπου υπάρχουν εγκατεστημένες πηγές τέτοιας ακτινοβολίας ή καταφεύγουν σε απεργίες και διαδηλώσεις μετά την εγκατάσταση κεραιών στη γειτονιά τους (Βλ. Εικόνα 1.1). εμπρός Απο αριστερά οτα δεξιά. Κατευθυντική, Ημι-κατευθυντική, Παγκατευθυντική Εικόνα 1.1: Οι κεραίες κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την κατευθυντικότητά τους. Σε όλους τους τύπους η κεραία εκπέμπει ή και λαμβάνει ραδιοκύματα με βάση το φαινόμενο της ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής. Είναι όμως πρακτικά αδύνατο να μειωθεί η χρήση του κινητού τηλεφώνου καθώς και των υπηρεσιών Bluetooth που παρέχει, του διαδικτύου και του wireless στο χώρο εργασίας και των ακτίνων Χ στην ιατρική, αφού πλέον όλα αυτά και πολλά άλλα έχουν ήδη γίνει καθημερινός τρόπος ζωής για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της γης και επιπλέον έχουν βρει ανταπόκριση από ένα μεγάλο εύρος ηλικιών. Είναι επίσης αδύνατο ο άνθρωπος να καταφέρει να σταματήσει τις εκπομπές φυσικής ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας αφού έτσι θα καταστρεφόταν το σύμπαν. Συνεπώς, μια από τις σημαντικότερες και δυσκολότερες προκλήσεις σήμερα για τους σχεδιαστές και κατασκευαστές τέτοιων συσκευών είναι ο 13

14 σχεδιασμός κυκλωμάτων που θα παράγουν μειωμένης συχνότητας και επομένως ακίνδυνη ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Στο παρόν στάδιο, η γνώση και η ενημέρωση σχετικά με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και τις συνέπειές της καθίσταται αναγκαία. Στα δύο πρώτα κεφάλαια και υπό κεφάλαια, αναφέρεται ο ορισμός της «ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας» και αναλύονται οι δυο μορφές της: «ιοντίζουσα» και «μη - ιοντίζουσα», με βάση τη βιβλιογραφία. Στο τρίτο κεφάλαιο, αναφέρεται η μεθοδολογία με την οποία λήφθηκαν οι μετρήσεις ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και παρουσιάζεται η συσκευή Agilent CSA Spectrum Analyzer. Στο τέταρτο κεφάλαιο, παρουσιάζονται οι μετρήσεις οι οποίες αναλύονται εκτενέστερα στο πέμπτο κεφάλαιο. Τα συμπεράσματα από την ανάλυση των αποτελεσμάτων παρουσιάζονται στο έκτο και τελευταίο κεφάλαιο Σκοπός της έρευνας. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία θεωρείται τεράστιας σημασίας στη σημερινή εποχή αφού χωρίς την ύπαρξή της, σχεδόν, ολόκληρος ο νέος τεχνολογικός κόσμος θα κατέρρεε. Ωστόσο, η ορθολογιστική εφαρμογή της στην καθημερινή ζωή θα έχει μακροχρόνια θετικές συνέπειες. Γι αυτό η ανάγκη λήψης μετρήσεων καθίσταται απολύτως αναγκαία. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση συγκεκριμένων ποσοτήτων μη - ιοντίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και επιπλέον, η εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την ύπαρξη ηλεκτρομαγνητικού πεδίου στο καθημερινό περιβάλλον του ανθρώπου Ορισμός ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία ορίζεται ως ένα είδος ακτινοβολίας που μεταδίδεται στην ύλη ή στο κενό υπό μορφή κυμάτων ακτινοβολίας. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα ή ραδιοηλεκτρικά ή ερτζιανά κύματα είναι αόρατα και βρίσκονται σε ένα ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Το πεδίο αυτό συνιστά τη σύζευξη του ηλεκτρικού πεδίου και του μαγνητικού πεδίου. Πρώτος ο Oersted ανακάλυψε ότι ο μαγνητισμός συνυπάρχει με τον ηλεκτρισμό. Σύμφωνα με αυτόν, γύρω από ένα αγωγό που διαρρέετε από ρεύμα και επομένως, υπάρχει κίνηση ηλεκτρικού φορτίου, δημιουργείται μαγνητικό πεδίο (Βλ. Εικόνα 1.2). Μέσω των ταλαντώσεων που προκαλούν τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα μεταδίδεται ηλεκτρομαγνητική ενέργεια. 14

15 Χαμηλότερης συχνότητας ηλεκτρομαγνητική ενέργεια μεταφέρουν τα ραδιοκύματα ενώ τη μεγαλύτερη ενέργεια εσωκλείουν οι ακτίνες γ. Εικόνα 1.2: Ο Hans Christian Oersted ανακαλύπτει τυχαία τον ηλεκτρομαγνητισμό: Κατά τη διάρκεια ενός πειράματος παρατήρησε ότι η μαγνητική βελόνα μιας πυξίδας μετακινήθηκε όταν βρέθηκε κοντά σε αγωγό ο οποίος διερχόταν από ηλεκτρικό ρεύμα. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τα φωτεινά κύματα. Συγκεκριμένα, η μόνη διαφορά τους έγκειται στο μήκος κύματός τους δηλαδή στην σταθερή απόσταση που διαχωρίζει δύο διαδοχικές κορυφές ενός κύματος. Τη θεωρία αυτή απέδειξε πειραματικά ο Hertz προς τιμή του οποίου δόθηκε ως μονάδα μέτρησης της συχνότητας το όνομά του. Με τη συχνότητα ορίζεται ο αριθμός των επαναλήψεων ενός κύματος στη μονάδα του χρόνου. Επομένως, η συχνότητα είναι ανάλογη της ταχύτητας του κύματος και αντιστρόφως ανάλογη του μήκους κύματος. Στην περίπτωση μετάδοσης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στο κενό, η ταχύτητα μετάδοσης ισούται με την ταχύτητα φωτός. Επίσης, τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα είναι εγκάρσια και όχι διαμήκη. Στα εγκάρσια κύματα η διεύθυνση διάδοσής τους είναι κάθετη στη διεύθυνση της ταλάντωσής τους (Βλ. Σχήμα 1.3). Δηλαδή, καθώς ένα κύμα ταξιδεύει σε ένα σώμα τότε αυτό πάλλεται με αποτέλεσμα να δημιουργούνται όρη και κοιλάδες. Αντιθέτως, στα διαμήκη κύματα η διεύθυνση διάδοσής τους συμπίπτει με τη διεύθυνση της ταλάντωσης. Με την κίνηση αυτή δημιουργούνται πυκνώσεις και αραιώσεις μεταξύ των μορίων που έχουν ως αποτέλεσμα υψηλές και χαμηλές πιέσεις στα σώματα τα οποία πάλλονται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα διαμήκους κύματος είναι τα κύματα που προκαλούνται στο νερό μετά την πτώση μιας πέτρας σε αυτό (Βλ. Σχήμα 1.4) και τα ηχητικά κύματα. 15

16 Σχήμα 1.3 Σχήμα 1.4 Αναλυτικότερα, ο ηλεκτρομαγνητισμός παρατηρείται όταν αναπτύσσονται δυνάμεις μεταξύ των ηλεκτρονίων που βρίσκονται σε κίνηση γύρω από τον πυρήνα του ατόμου. Από την κίνηση αυτή δημιουργείται το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο μέσα στο οποίο αλληλεπιδρούν τα ηλεκτρόνια. Το 1864 ο Maxwell διαπίστωσε πως το μαγνητικό πεδίο προκαλείται με την πάροδο του χρόνου γύρω από ένα μεταβαλλόμενο ηλεκτρικό πεδίο και το αντίστροφο. Μέσα από τις έρευνές του μπόρεσε να υπολογίσει την ταχύτητα διάδοσης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων και να περιγράψει την αντανάκλαση και διάθλαση που παθαίνουν όταν στην πορεία τους συναντούν κάποια επιφάνεια. Εικόνα 1.5: Ο James Clerk Maxwell Παρόλ αυτά, μόλις στις αρχές του εικοστού αιώνα κατασκευάστηκαν ολοκληρωμένοι πομποί και δέκτες ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας. Παράλληλα, η ανθρωπότητα δεν ήταν ακόμα σε θέση να αντιληφθεί το θεωρητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτυσσόταν η καινούρια αυτή έννοια, ενώ ακόμα και για τους χρήστες ο εξοπλισμός μεταφοράς και αποδοχής τέτοιων σημάτων φαινόταν αρκετά πολύπλοκος. Έτσι, εκτός από τη φυσική ηλεκτρομαγνητική ενέργεια που υπήρχε ανέκαθεν στη γη, παράγεται και τεχνητή ηλεκτρομαγνητική ενέργεια ποικίλων συχνοτήτων από ηλεκτρονικές συσκευές, καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και 16

17 κεραίες. Η δημιουργία τεχνητής ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας βασίζεται στη μεγάλη συχνότητα που χαρακτηρίζει τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Εικόνα 1.6: Πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και σταθμός παραγωγής ηλεκτρισμού. Στον τομέα της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας η παρουσία ηλεκτρομαγνητικού πεδίου είναι έντονη λόγω της μεγάλης τάσης του ρεύματος. Όπως προαναφέρθηκε, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι δυνατό να προκαλέσει την εμφάνιση ηλεκτρικού ρεύματος. Η διαπίστωση αυτή βρίσκει εφαρμογή στα δίκτυα μεταφοράς ρεύματος, όπου η παραγωγή ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου είναι χρονικά ανεξάρτητη. Έτσι, τα δύο πεδία αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται. Κατά συνέπεια, το νέο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που παράγεται μπορεί να μεταφέρει την ενέργεια σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις παρά εάν λειτουργούσαν τα δυο πεδία αυτόνομα. Τα κύματα που ταξιδεύουν μέσα σ αυτό το πεδίο ονομάζονται ηλεκτρομαγνητικά. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που εκπέμπονται από ένα καλώδιο επηρεάζουν την τάση και προκαλούν την παραγωγή ρεύματος σε άλλα καλώδια. Έτσι, δεν είναι απαραίτητη η εγκατάσταση επιπλέον καλώδιου επικοινωνίας ανάμεσα στα δύο υπάρχοντα καλώδια με στόχο τη ροή ρεύματος από το ένα καλώδιο στο άλλο. Μάλιστα, το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ακόμα και όταν η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια ταξιδεύει μίλια μακριά για να συναντήσει κάποιο δίκτυο. Επιπλέον, στις μέρες μας η επικοινωνία μέσω Wireless και Bluetooth θεωρείται κάτι συνηθισμένο και δεδομένο (Εικόνα 1.7). Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία έχει πλέον κατακτήσει τη ζωή μας και δεν είναι καθόλου παράξενο φαινόμενο. Παρόλ αυτά, διατηρείται ακόμα η άγνοια σχετικά με τη σύσταση και την προέλευσή της. Πολύ λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν πώς λειτουργεί το wireless και το Bluetooth στο κινητό τους τηλέφωνο ενώ το έχουν χρησιμοποιήσει άπειρες φορές. Αυτό που είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη είναι το γεγονός 17

18 ότι όλα τα ηλεκτρονικά κυκλώματα ακτινοβολούν αλλά και δέχονται κάποια ποσότητα ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Επομένως, δεν χρειάζεται να γίνει σύνδεση κάποιας αντένας σε κύκλωμα για να ακτινοβολήσει αυτό, αφού η δομή και η τοποθεσία σχεδόν όλων των κυκλωμάτων επιτρέπει στα κυκλώματα να λειτουργούν τα ίδια σαν αντένα ή να χρησιμοποιούν τα πλησιέστερα σε αυτά αντικείμενα ως αντένες. Εικόνα 1.7: Μέσω της τεχνολογίας Bluetooth ο χρήστης έχει την ευκαιρία να μοιράζεται και να αξιοποιεί ήχους, εικόνες, βίντεο και μουσική χωρίς καλώδια. Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενη παράγραφο, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία επηρεάζει αρνητικά κάθε ζωντανό οργανισμό ο οποίος βρίσκεται στο περιβάλλον εμβέλειάς της. Είναι όμως σημαντικό να λεχθεί πως τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που εκπέμπονται από τα κινητά και ασύρματα τηλέφωνα, τα τηλεκατευθυνόμενα αυτοκινητάκια και από άλλες μικροσυσκευές έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα κύματα των ακτίνων Χ και των ακτίνων γ. Για το λόγο αυτό διακρίνονται δύο μορφές ακτινοβολίας ανάλογα με τη δυνατότητα ιοντισμού του ατόμου ή όχι. 1.3 Ιοντίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία διακρίνεται σε μη - ιοντίζουσα και ιοντίζουσα ακτινοβολία. Η μη - ιοντίζουσα ή μη - ιονίζουσα ακτινοβολία έχει χαμηλή συχνότητα και μεγάλο μήκος κύματος. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την πρώτη μορφή ακτινοβολίας αναφέρονται στο επόμενο κεφάλαιο. Η ιοντίζουσα ή ιονίζουσα είναι ακτινοβολία με συχνότητα μεγαλύτερη από το ορατό φως δηλαδή, συχνότητα της τάξεως του 1018 έως 1020, έχει 18

19 μικρότερο μήκος κύματος συγκριτικά με τα φωτεινά κύματα και μεταφέρει μεγάλη ποσότητα ενέργειας. Η ακτινοβολία αυτή εκπέμπεται από τον πυρήνα των ατόμων. Η ιοντίζουσα ακτινοβολία περιλαμβάνει τις ακτίνες Χ που χρησιμοποιούνται στην ιατρική π.χ. στον αξονικό τομογράφο και στις ακτινογραφίες, τις ακτίνες γ που εκπέμπονται από τον πυρήνα του ατόμου καθώς και ένα μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV - A). Οι ακτίνες γ έχουν φωτεινή υφή (Βλ. Εικόνα 1.8). Είναι μια μορφή ακτινοβολίας που εκπέμπεται σε περιοχή πέρα των ορατών χρωμάτων και της υπεριώδους περιοχής. Ταξιδεύει σχεδόν με ταχύτητα φωτός ( km/sec) και μπορεί να διαπεράσει τις μολύβδινες και αλουμινένιες επιφάνειες. Εικόνα 1.8: Δέσμη ακτίνων γάμα στο διάστημα. Η εκπομπή τεχνητών ακτίνων Χ πραγματοποιείται μέσω της συσκευής ακτίνων Χ (Βλ. Εικόνα 1.9) που αξιοποιείται στην ιατρική. Η συσκευή αυτή περιλαμβάνει ένα ζεύγος ηλεκτροδίων. Το ηλεκτρόδιο της καθόδου θερμαίνεται όταν το διαπερνά ηλεκτρικό ρεύμα με αποτέλεσμα την απομάκρυνση των ηλεκτρονίων από την κάθοδο. Η θετικά φορτισμένη άνοδος, που είναι ένας δίσκος από βολφράμιο, σπρώχνει τα ηλεκτρόνια μέσα σε ένα σωλήνα. 19

20 Εικόνα 1.9: Η συσκευή παραγωγής τεχνητών ακτίνων Χ. Εικόνα 1.10: Ο εκτοπισμός ηλεκτρονίου από τις κατώτερες στοιβάδες αναγκάζει ένα άλλο ηλεκτρόνιο να αναπληρώσει τη θέση αυτή με αποτέλεσμα την παραγωγή φωτονίων μεγάλης ενέργειας. Η τεράστια διαφορά τάσης ανάμεσα στην κάθοδο και την άνοδο αναγκάζει τα ηλεκτρόνια να κινηθούν μέσα στο σωλήνα έχοντας μεγάλη δύναμη. Μόλις ένα ηλεκτρόνιο κτυπήσει σε ένα άτομο βολφραμίου χάνει ένα ηλεκτρόνιο από τις κατώτερες στοιβάδες. Τότε ένα ηλεκτρόνιο από τις ανώτερες στοιβάδες μετακινείται στις κατώτερες για να αναπληρώσει την κενή θέση. Παράλληλα, το ηλεκτρόνιο αυτό απελευθερώνει την επιπλέον ενέργεια, αφού μετακινείται σε 20

21 κατώτερη στοιβάδα, σε μορφή φωτονίου. Το φωτόνιο αυτό μεταφέρει μεγάλη ποσότητα ενέργειας και γι αυτό ονομάζεται φωτόνιο ακτίνων Χ. Ένα μικρό παράθυρο επιτρέπει στις ακτίνες Χ να κατευθυνθούν προς τον πάσχοντα. Μια κάμερα που βρίσκεται εγκατεστημένη πίσω από τον πάσχοντα καταγράφει την εικόνα που στέλνουν οι ακτίνες Χ καθώς διαπερνούν το σώμα του πάσχοντα. Με αυτό τον τρόπο οι ακτίνες Χ δίνουν μια εικόνα για την εσωτερική κατάσταση του σώματος του ανθρώπου χωρίς να απαιτείται χειρουργική επέμβαση. Εικόνα 1.11: Ιονισμός ουδέτερου ατόμου από ακτίνες Χ. Ο ιονισμός είναι φυσικό φαινόμενο (Βλ. Εικόνα 1.11). Επιτυγχάνεται με τη βίαιη μετακίνηση των ηλεκτρονίων από το άτομο και έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ζεύγους ιόντων αντίθετα φορτισμένων. Ως αποτέλεσμα του ιονισμού, τα αρνητικά ηλεκτρόνια απομακρύνονται από το άτομο το οποίο λόγω της έλλειψης ηλεκτρονίων καταλήγει να είναι θετικά φορτισμένο. Αυτό το φαινόμενο οφείλεται στη μεταφορά ενέργειας στην ύλη μέσω ακτινοβολίας. Η ενέργεια που απαιτείται κατά τον ιονισμό πρέπει να είναι ισόποση με την ενέργεια σύνδεσης των ηλεκτρονίων με το άτομο και σαφώς εξαρτάται από το είδος του ατόμου και τη θέση της ηλεκτρονικής στοιβάδας στην οποία βρίσκεται το ηλεκτρόνιο. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις ξεπερνά τα 10 ev (electron volt). Στη χημεία ο ιονισμός είναι η διάσπαση χημικών δεσμών, δηλαδή η καταστροφή ενός μορίου με αποτέλεσμα τη δημιουργία δύο δραστικών χημικών ριζών. Εργαστηριακά η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται μέσω ακτινοβολίας λέιζερ. 21

22 Τα αποτελέσματα του ιονισμού θεωρούνται άκρως επικίνδυνα για τη συνέχιση και εξέλιξη των οργανισμών. Η ρήξη των μοριακών δεσμών έχει αρνητικές βιολογικές συνέπειες γιατί με αυτό τον τρόπο καταστρέφεται ένα πολύ σημαντικό για τη ζωή του κυττάρου μόριο. Οι δραστικές χημικές ρίζες που παράγονται επιτίθενται και καταστρέφουν ωφέλιμα μόρια και στη συνέχεια παράγουν άχρηστες χημικές ενώσεις που βλάπτουν τα μόρια. Οι ενώσεις αυτές προκαλούν αλλοιώσεις στο γενετικό υλικό με αποτέλεσμα τη μεταβίβαση κληρονομικών ανωμαλιών στους απογόνους. Επιπλέον, με τη διάσπαση των ατομικών δεσμών παρατηρούνται: ανώμαλη απορρόφηση της ακτινοβολίας, δημιουργία ακτίνων Χ και διαφορετικά φορτισμένων ιόντων. Όταν το πλάσμα (αέριο όπου κινούνται τα ιόντα και τα ηλεκτρόνια) λόγω της ακτινοβολίας, γίνει υπέρθερμο είναι δυνατό να επηρεάσει το πλάτος του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου, την ποσότητα ενέργειας που απορροφάται και να αυξήσει τον όγκο του πλάσματος (Βλ. Πίνακα 1.12). Από τα πιο πάνω συμπεραίνουμε πως η ακτινοβολία είναι διεισδυτική και συνεπώς ραδιενεργός. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο ιονισμός είναι δυνατό να προκαλέσει βιολογικές βλάβες στο DNA των οργανισμών και καρκίνο. Το μέγεθος της βλάβης που προκαλείται εξαρτάται από τη δόση ακτινοβολίας που απορροφάται από τον οργανισμό. Η δόση ακτινοβολίας ορίζεται ως η ποσότητα της ενέργειας που μεταφέρεται από την ακτινοβολία στην ύλη ανά χιλιόγραμμο μάζας. Μήκος κύματος Συχνότητα (Hz) Ενέργεια Ραδιοκύματα > 10 cm < 3 x 109 < 2 x 10-24J Μικροκύματα 10 cm - 1 mm 3 x x x x 10-22J Υπέρυθρο 1 mm nm 3 x x x x 10-19J Οπτικό 750 nm nm 4 x x ev - 3 ev Υπεριώδες 450 nm -10 nm 7.5 x x x x Ακτίνες-Χ 10 nm nm 3 x x x x Ακτίνες-γ < 0.01 nm > 3 x 1019 > 2 x Πίνακας 1.12: Προσεγγιστικά μήκη κύματος, συχνότητες και ενέργειες των διάφορων περιοχών του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. 22

23 Η ιοντίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία προέρχεται είτε από φυσικές πηγές από το γήινο και το διαστημικό περιβάλλον είτε από τεχνητά μέσα τα οποία κατασκεύασε ο άνθρωπος. Στην κατηγορία των φυσικών πηγών περιλαμβάνονται ο φλοιός της γης, δηλαδή το έδαφος, το νερό και ο αέρας τα οποία περιέχουν ραδιενεργά στοιχεία, καθώς και η ηλιακή και αστρική ακτινοβολία. Το φυσικό αέριο, το ράδιο, το ουράνιο και το θόριο που βρίσκονται στα πετρώματα της γης, στο νερό, στον αέρα, στους ζωντανούς οργανισμούς, στις τροφές και στα οικοδομικά υλικά, θεωρούνται σημαντικές πηγές φυσικής ραδιενέργειας. Είναι προφανές ότι η φυσική ακτινοβολία που εντοπίζεται σε υπόγειους χώρους είναι αρκετές φορές μεγαλύτερη από την ακτινοβολία σε αντίστοιχους υπέργειους χώρους. Γι αυτό επιβάλλεται η μέτρησή της όταν σε παρόμοιους χώρους εργάζονται ή διακινούνται άνθρωποι. Επίσης, η ποσότητα των ραδιενεργών στοιχείων στο έδαφος εξαρτάται από τη γεωλογική σύσταση των πετρωμάτων του εδάφους. Μάλιστα, το μεγαλύτερο ποσοστό ραδιενεργών στοιχείων βρίσκεται στα γρανιτικά πετρώματα. Σχήμα 1.13: Η ποσότητα κοσμικής ακτινοβολίας που βρίσκεται στο περιβάλλον σε σχέση με το υψόμετρο. Όσο αφορά την κοσμική ακτινοβολία, αυτή προέρχεται από τον ήλιο και άλλες άγνωστες αστρικές πηγές. Σύμφωνα με τους ειδικούς, κατά την είσοδο της ακτινοβολίας αυτής στη γήινη ατμόσφαιρας αλληλεπιδρά με τα άτομα του αέρα. Από την αλληλεπίδραση αυτή προκύπτουν δευτερογενή υποατομικά σωματίδια, τα οποία μαζί με την ιοντίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία αλληλεπιδρούν με τα άτομα στην επιφάνεια της γης. Από την 23

24 αλληλεπίδραση αυτή προκαλούνται πυρηνικές αντιδράσεις κατά τις οποίες παράγονται ραδιενεργά στοιχεία, όπως ήλιο, βήρυλλο, άνθρακας και νάτριο. Σημαντικό είναι το γεγονός το μεγαλύτερο μέρος της κοσμικής ακτινοβολίας απορροφάται από τη γήινη ατμόσφαιρα κι έτσι μόλις ένα μικρό ποσοστό καταλήγει στο έδαφος. Επομένως οι πόλεις που είναι κτισμένες σε μεγάλο υψόμετρο δέχονται μεγαλύτερη κοσμική ακτινοβολία συγκριτικά με τις πόλεις με χαμηλότερο υψόμετρο (Βλ. Σχήμα 1.13). Ένα αεροπλάνο σε συνηθισμένο υψόμετρο (10 Km) δέχεται ακτινοβολία 5 μβν ανά ώρα. Ένας επιβάτης που ταξιδεύει από την Αμερική στην Ευρώπη δέχεται ακτινοβολία ίση με 30 μ8ν περίπου. Εικόνα 1.14: Από το πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνομπίλ της Ουκρανίας η ραδιενέργεια και η θερμότητα σκότωσαν ή επηρέασαν αρνητικά την υγεία εκατοντάδων ανθρώπων στην Ευρώπη. Όσον αφορά τις τεχνητές πηγές ιοντίζουσας ακτινοβολίας, αυτές χρησιμοποιούνται ευρέως στην ιατρική για διαγνωστικούς και θεραπευτικούς σκοπούς, στη βιομηχανία για ραδιογραφήσεις, σε ακτινοβολητές συσπείρωσης υλικών και σε συσκευές ελέγχου ποιοτικών παραμέτρων, στην παραγωγή ενέργειας όπως η ηλεκτρική, στη γεωργία, σε ερευνητικά προγράμματα καθώς και στην εκπαίδευση. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι τέτοιες προσπάθειες είναι πολύ επικίνδυνες για το περιβάλλον και για τον άνθρωπο αφού οι πυρηνικές δοκιμές και τα πυρηνικά ατυχήματα όπως αυτό που συνέβη στο Τσερνομπίλ (1986) 24

25 προκάλεσαν αλλοιώσεις στο DNA των απογόνων αλλά και στο φυσικό περιβάλλον (Εικόνα 1.14). Οι πρώτες μετρήσεις ραδιενεργών κυμάτων που ταξίδευαν στην ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκαν το 1986 στην περιοχή του πυρηνικού εργοστασίου στο Τσερνομπίλ. Η παρουσία κυμάτων επιβεβαιώθηκε από διάφορες και ανεξάρτητες επιστημονικές ομάδες με τη χρήση ποικίλων τύπων εργοστασιακών ραντάρ, αποδεικνύοντας έτσι, τον ιονισμό που επήλθε στον ατμοσφαιρικό αέρα που βρισκόταν μέσα στο ραδιενεργό πεδίο. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν εκρήξεις φωτιάς σε ακτίνα χιλιομέτρων από το κέντρο του ατυχήματος. Έρευνα σχετική με το σχηματισμό του πλάσματος έδειξε ότι έπειτα από πρόσκρουση ραδιοκυμάτων στο άτομο φωταερίου, οι φυσικοί δεσμοί μεταξύ των ηλεκτρονίων και οι δεσμοί μεταξύ των ελεύθερων ιόντων είναι δυνατό να ποικίλουν ως προς την ένταση και τη σταθερότητά τους. Με βάση τις πιο πάνω έρευνες αποδεικνύεται και η μεγάλη απόσταση στην οποία φτάνει ένα ιοντίζουν ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Εικόνα 1.15: Μέτρηση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε περιοχή σταθμού βάσης τηλεπικοινωνιών. Οι ανησυχίες σχετικά με τις επιβλαβείς επιπτώσεις της ιοντίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας φαίνεται να είναι βάσιμες αφού αποδεικνύονται από επιστημονικές μετρήσεις και αναλύσεις. Αρκετοί από τους επιστήμονες που ασχολήθηκαν με πειράματα ραδιενέργειας (π.χ. ακτίνες γ) πέθαναν, όπως η Μαρία Κιουρί που προσβλήθηκε από λευχαιμία. Αναμφίβολα, η υψηλής συχνότητας ακτινοβολία είναι δυνατό να προκαλέσει 25

26 την καταστροφή των κυττάρων και να οδηγήσει ακόμα και στο θάνατο σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος. Η έκθεση σε χαμηλή ακτινοβολία ενδέχεται να προκαλέσει τη δημιουργία καρκίνου και γενετική βλάβη στα κύτταρα με κίνδυνο μετάδοσης ανωμαλιών στους απογόνους. Θανάσιμο κίνδυνο αποτελεί για το φυσικό περιβάλλον η ραδιενέργεια αφού τα ραδιενεργά κατάλοιπα των ατομικών βομβών και των πυρηνικών εκρήξεων μολύνουν τις φυσικές πηγές, παραμορφώνουν και θανατώνουν όλα τα έμβια όντα. Τα αποτελέσματα αυτά μπορεί να είναι άμεσα ή μακροχρόνια. Για τους πιο πάνω λόγους, ο τρόπος ανίχνευσης και μέτρησης επιζήμιων ακτινοβολιών είναι σημαντικός (Βλ. Εικ. 1.15). 26

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Μη - ιοντίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια είναι ένα σημαντικό συστατικό του σύμπαντος. Πηγάζει από τον ήλιο και τα άλλα αστέρια και σ αυτήν εκτίθενται συνεχώς άνθρωπος και περιβάλλον. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας ο άνθρωπος κατάφερε παράλληλα να κατασκευάσει τεχνητές πηγές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας μικρότερης όμως έντασης από τη φυσική ακτινοβολία. Πρωταρχική πηγή θεωρείται η φωτιά, ενώ πιο σύγχρονες πηγές είναι οι ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί, οι ακτίνες Χ και άλλες. Επίσης, η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια μπορεί να εμφανίζεται παράλληλα με την παραγωγή άλλων προϊόντων, όπως συμβαίνει στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος. Συνολικά η φυσική και η τεχνητή ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία συνθέτουν το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα διακρίνεται σε χαμηλής συχνότητας ηλεκτρομαγνητικά πεδία και υψηλής συχνότητας ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Μη Ιονιζουσα Ακτινοβολία Ιονιζουσο Ακτινοβολία Πεδία Χαμηλών Ραδιοκύματα Ακτίνες χ και γ Συχνοτήτω ν Υπέρυθρες Υπεριώδεις Συχνότητα σε hertz (Hz) Εικόνα 2.1: Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η χαμηλής συχνότητας ακτινοβολία ονομάζεται μη - ιοντίζουσα και χαρακτηρίζεται από συχνότητα χαμηλότερη από 3*1015Hz, μήκος κύματος που ξεπερνά τα 100nm και ενέργεια ανά φωτόνιο λιγότερη από 12eV. Σε αντίθεση με την 27

28 ιοντίζουσα ακτινοβολία, η μη - ιοντίζουσα ακτινοβολία δεν μεταφέρει μεγάλη ποσότητα ενέργειας και έτσι δεν μπορεί να διασπάσει τους χημικούς δεσμούς μέσα στο πλάσμα του ατόμου και να δημιουργήσει ιόντα στην ύλη. Σημαντικό όμως είναι το γεγονός ότι η μη - ιοντίζουσα ακτινοβολία είναι δυνατό να προκαλέσει χημικές, θερμικές και ηλεκτρικές αλλαγές στον οργανισμό που εκτίθεται σε αυτήν με αρνητικά συνήθως αποτελέσματα. Αναλυτικότερα, τα χαμηλότερης συχνότητας ηλεκτρομαγνητικά πεδία είναι δυνατό να προκαλέσουν τη δημιουργία πεδίων και ρευμάτων στο εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος ενώ, τα ραδιοκύματα και τα μικροκύματα μπορούν να θερμάνουν τα κύτταρα και τους ιστούς Πηγές μη - ιοντίζουσας ακτινοβολίας. Η πιο σημαντική πηγή μη - ιοντίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας είναι το φυσικό μαγνητικό πεδίο της γης, όμως είναι στατικό και έτσι δεν παράγει ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Οι υπόλοιπες πηγές μη - ιοντίζουσας ακτινοβολίας είναι μετρήσιμες. Εικόνα 2.2: Το ορατό φως: Η θέση του στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και τα χρώματά του. Η πιο συνηθισμένη μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας είναι το ορατό φως (Βλ. Εικόνα 2.2). Η ορατή ακτινοβολία περιλαμβάνει τις ορατές συχνότητες της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, δηλαδή αυτές που μπορεί να δει και να αναγνωρίσει το ανθρώπινο μάτι. Το ορατό φως μπορεί να αναλυθεί σε διαφορετικά χρώματα, από κόκκινο μέχρι βιολετί, των οποίων το μήκος κύματος κυμαίνεται από 7*10-7m μέχρι 4*10-7m. Προέρχεται από τις ανακατατάξεις των ηλεκτρονίων μέσα στο άτομο. Η πιο αδύναμη ακτινοβολία είναι η 28

29 ακτινοβολία εξαιρετικά χαμηλής συχνότητας (ELF). Έχει συχνότητα της τάξης των 60 Hz και παράγεται από τα ηλεκτροφόρα καλώδια, την ηλεκτρική καλωδίωση και τον ηλεκτρικό εξοπλισμό. Ανάμεσα στο ορατό φως και στα ραδιοκύματα βρίσκεται η υπέρυθρη ακτινοβολία (IR), η οποία προέρχεται από διάφορα αστρονομικά σώματα. Σε αντίθεση με το ορατό φως, όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενο κεφάλαιο, η ακτινοβολία αυτή δεν μπορεί να διαπεράσει την ατμόσφαιρα της γης, καθώς απορροφάται από τους υδρατμούς και το διοξείδιο του άνθρακα. Μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό καταφέρνει να φτάσει στη γήινη επιφάνεια. Το φάσμα της υπέρυθρης ακτινοβολίας διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: το κοντινό υπέρυθρο, το μέσο υπέρυθρο και το μακρινό υπέρυθρο. Το πρώτο τοποθετείται αμέσως μετά το ορατό φως και έχει μήκος κύματος 0,7-5 nm. Το μέσο υπέρυθρο φάσμα έχει μήκος κύματος 5-40 nm βρίσκεται ανάμεσα στο κοντινό και το μακρινό υπέρυθρο. Το μακρινό υπέρυθρο έχει μήκος κύματος nm και ακολουθείται από τα μικροκύματα. Εικόνα 2.3: Σταθμός διαβίβασης μικροκυμάτων στην Αυστραλία. Τα μικροκύματα μεταφέρουν πάρα πολλές πληροφορίες. Μικρά κάτοπτρα εστιάζουν τα κύματα αυτά συγκεντρώνοντας τα σε δέσμες, με την βοήθεια των οποίων συνδέονται τηλέφωνα, τηλεοράσεις και ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Εντονότερες είναι η ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων και η ακτινοβολία μικροκυμάτων (Βλ. Εικόνα 2.3). Τα ραδιοκύματα παράγονται από τις ηλεκτρικές συσκευές και αξιοποιούνται στα συστήματα επικοινωνίας των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών, των οποίων η συχνότητα φτάνει τα 900MHz. Περισσότερες λεπτομέρειες αναφέρονται στην επόμενη υπό 29

30 ενότητα. Επικίνδυνη για τον ανθρώπινο οργανισμό θεωρείται η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), πηγές της οποίας είναι ο ήλιος, τα μαύρα φώτα, η οξυγονοκόλληση και τα UV λέιζερ. Στη μη - ιοντίζουσα ακτινοβολία ανήκει η μαλακή υπεριώδης ακτινοβολία. Το μήκος κύματός της κυμαίνεται από 1 μέχρι 400 nm. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η εκτεταμένη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία είναι δυνατό να προκαλέσει ζημιά στα κύτταρα του δέρματος. Για το λόγο αυτό οι ειδικοί δερματολόγοι συστήνουν την αποφυγή της αχρείαστης έκθεσης στον ήλιο. Ευτυχώς, μεγάλο μέρος της ηλιακής υπεριώδους ακτινοβολίας απορροφάτε από το όζον. Τα λέιζερ θεωρούνται επίσης επικίνδυνα για ανθρώπινη υγεία αφού προκαλούν βλάβες στα μάτια και στο δέρμα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι συσκευές λέιζερ εκπέμπουν υπεριώδη και υπέρυθρη ακτινοβολία συγχρόνως με την ορατή. Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα περιλαμβάνει ποικίλης συχνότητας, έντασης και μήκους κύματος ακτινοβολίες, διευκολύνοντας έτσι την αξιοποίησή τους σε διάφορους τομείς. Εικόνα 2.4: Ακτίνες λέιζερ και μικροσυσκευές παραγωγής ακτίνων λέιζερ. Τα λέιζερ εκπέμπουν UV, ορατές και IR ακτινοβολίες γι αυτό πρώτιστα κινδυνεύουν τα μάτια και το δέρμα Εφαρμογές μη - ιοντίζουσας ακτινοβολίας. Μια κεραία ραδιοσυχνοτήτων στέλνει και λαμβάνει ραδιοκύματα συχνοτήτων (RF). Ονομάζονται και κύματα ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας ραδιοσυχνοτήτων. Τα ραδιοκύματα εκπέμπουν με συχνότητα από 3KHz μέχρι 300GHz και έχουν μήκος κύματος από 1mm μέχρι 10 Km. Τα ραδιοκύματα δημιουργούνται από τις κεραίες επικοινωνίας λόγω της παρουσίας ηλεκτρικού φορτίου σε αυτές. Αναλυτικότερα, η ένταση του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου γύρω από την κεραία εξαρτάται: ανάλογα από τη συνολική ισχύ της ακτινοβολίας, αντιστρόφως ανάλογα από την απόσταση του πεδίου από την κεραία και αντιστρόφως ανάλογα από το πλάτος της δέσμης των ακτίνων που εκπέμπονται. Μια άλλη κοινή ιδιότητα των κυμάτων, είναι η πιθανότητα αντανάκλασης, διάθλασης ή απορρόφησης σε περίπτωση που μια ακτίνα συναντήσει υλική επιφάνεια. Λόγω των ιδιοτήτων τους, τα ραδιοκύματα χρησιμοποιούνται 30

31 ευρέως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Η εκπομπή, η μετάδοση και η λήψη σημάτων παρατηρούνται στις κεραίες ραδιοφωνικών σταθμών, κινητών και ασύρματων τηλεφώνων και στους δορυφόρους. Μολονότι, τα ραδιοκύματα είναι δυνατό, σε συνδυασμό με άλλες συνθήκες, να προκαλέσουν την αύξηση της θερμοκρασίας των ιστών, εντούτοις δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί επιστημονικά η επιβλαβής επίδρασή τους στο γενετικό υλικό των οργανισμών. Η ακτινοβολία μικροκυμάτων απορροφάται κοντά στο δέρμα, ενώ η ακτινοβολία RF μπορεί να απορροφηθεί από όλο το σώμα. Οι ραδιοσυχνότητες στην περιοχή AM (106 Hz), αλληλεπιδρούν πολύ ασθενώς με τους ανθρώπινους ιστούς και έτσι δεν προκαλούν θερμικά φαινόμενα (Βλ. Επίσης Εικόνα 2.5). Εικόνα 2.5: Το ραδιοτηλεσκόπιο των 64 μέτρων στο Αστεροσκοπείο Παρκς, στην Αυστραλία. Τα ραδιοτηλεσκόπια χρησιμοποιούνται στη ραδιοαστρονομία και στην παρακολούθηση τεχνητών δορυφόρων. Τα ραδιοτηλεσκόπια διαφέρουν από τα συνηθισμένα τηλεσκόπια στο γεγονός ότι ανιχνεύουν ραδιοκύματα και όχι φως. Εκτός από τις πιο πάνω ιδιότητες, τα ραδιοκύματα μεταφέρουν μεγάλα ποσά ενέργειας. Η ενέργεια αυτή αξιοποιείται σημαντικά σε ποικίλους τομείς. Όσο αφορά τον οικιακό εξοπλισμό, ανάλογο παράδειγμα αποτελεί ο φούρνος μικροκυμάτων, ο οποίος ζεσταίνει την τροφή εκπέμποντας χαμηλής συχνότητας ακτινοβολία (MW). Τα κύματα που παράγει ο φούρνος μικροκυμάτων έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τα ραδιοκύματα και ονομάζονται μικροκύματα. Η ακτινοβολία των μικροκυμάτων έχει την ικανότητα να θερμαίνει τα μόρια του νερού και έτσι, να τα αναγκάζει να ταλαντώνονται ή να περιστρέφονται με τη συχνότητα της ακτινοβολίας. Τα μικροκύματα έχουν μήκος κύματος 3mm μέχρι 10-4 m και συχνότητα της τάξης του 2,54*109Hz. Στην ουσία οι ιστοί των τροφών θερμαίνονται επειδή αποτελούνται κατά 70% από νερό το οποίο λειτουργεί σαν διηλεκτρικό δίπολο. Έτσι, 31

32 επιτυγχάνεται το γρήγορο ζέσταμα των τροφών. Όταν η RF ακτινοβολία θερμαίνει τους ιστούς, τότε αν ο θερμορρυθμιστικός μηχανισμός του σώματος δεν μπορεί να επαναφέρει την κανονική θερμοκρασία τους και γι' αυτό προξενούνται βλάβες. Όμως για να έχουμε παρατηρήσιμη αύξηση της θερμοκρασίας, πρέπει η πυκνότητα ισχύος να είναι πολύ μεγάλη (1mW/cm2) ή όταν η μέση τιμή ενέργειας που απορροφάται από όλο το σώμα (SAR) να είναι πάνω από 5 W/kg. Εικόνα 2.6: Ο ρωσικός διαστημικός σταθμός ΜΙΡ που κάποτε αποτελούσε τον πιο λαμπρό δορυφόρο (αριστερά). Ραντάρ παρακολούθησης διαστήματος (δεξιά). Επίσης, τα ραντάρ παρακολούθησης καθώς και οι δορυφόροι, εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία για να εντοπίσουν ένα στόχο, όπως ένα κινούμενο αυτοκίνητο, ένα καταζητούμενο πρόσωπο, ένα χαμένο αεροπλάνο, ένα αντίπαλο στρατόπεδο και πολλά άλλα (Βλ. Εικόνα 2.6). Συγκεκριμένα, οι δορυφόροι επικοινωνούν με το γήινο περιβάλλον μέσω κεραίας, η οποία λαμβάνει εντολές από τη γη, διαβιβάζει στη γη τις πληροφορίες που συλλέγει από το διάστημα και αν χρειαστεί τις αναμεταδίδει σε άλλη περιοχή της γης. Αυτή η επικοινωνία επιτυγχάνεται με τη λήψη ή την αποστολή ραδιοκυμάτων, τα οποία όπως προαναφέρθηκε ταξιδεύουν σχεδόν με ταχύτητα φωτός. Με αυτό τον τρόπο είναι εφικτή η γρήγορη και σχεδόν άμεση επικοινωνία γης και δορυφόρου. Συγχρόνως, τα ραδιοκύματα συμβάλλουν σημαντικά στη διάγνωση και τη θεραπεία σοβαρών νόσων. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία χρησιμοποιείται σε μηχανήματα μαγνητικής τομογραφίας και βηματοδοτών και για την αντιμετώπιση όλων των μορφών καρκίνου. Στον τομέα της θεραπείας αξιοποιείται και 32

33 η υπέρυθρη ακτινοβολία (Βλ. Εικόνες 2.7 και 2.8). Παράλληλα, η υπέρυθρη ακτινοβολία έχει πρακτικές και επιστημονικές εφαρμογές στους τομείς της φωτογραφίας και φασματοσκοπίας. Εικόνα 2.7: Το SOFIA, ένα ειδικά διαμορφωμένο ΒOEING 747 το οποίο με τη χρήση ενός τηλεσκοπίου θα πραγματοποιεί παρατηρήσεις στο υπέρυθρο. Εικόνα 2.8: Η εικόνα του ουρανού στο υπέρυθρο όπως έχει παρατηρηθεί από τον δορυφόρο IRAS. Οι μπλε πηγές είναι αστέρια χαμηλής θερμοκρασίας. Οι κίτρινο-πράσινες πηγές είναι γαλαξίες οι οποίοι είναι ομοιόμορφα κατανεμημένοι στον ουρανό. Τέλος οι κόκκινες περιοχές είναι νέφη αερίου και σκόνης. 2.3 Μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Η μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας πραγματοποιείται με τη μέτρηση των συνιστωσών των κυμάτων ακτινοβολίας. Η συχνότητα εκφράζεται με μονάδες Hz (Hertz). Ένα Hertz ισούται με ένα κύμα ανά δευτερόλεπτο. Με άλλα λόγια, η συχνότητα περιγράφει τον αριθμό ταλαντώσεων που υφίσταται ένα κύμα στη μονάδα του χρόνου. Πολλαπλάσια των Hz είναι τα khz, τα MHz και τα GHz. Άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κυμάτων είναι το μήκος και η ένταση. Το μήκος κύματος δηλαδή, η απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών κυμάτων, μετριέται σε μονάδες μήκους, όπως nm, mm, m και Km. Η ένταση είναι η ποσότητα ηλεκτρικού φορτίου που περικλείεται σε ένα άτομο της ύλης. Η ένταση της ακτινοβολίας ορίζεται ξεχωριστά από τρία φυσικά μεγέθη: από την ένταση του μαγνητικού πεδίου που μετριέται σε A/m, από την ένταση του ηλεκτρικού πεδίου με μονάδα μέτρησης V/m και από την πυκνότητα ισχύος που μετριέται σε W/m2. Η πυκνότητα ισχύος ορίζεται δηλαδή, ως η ισχύς ανά μονάδα εμβαδού. Πολλαπλάσια και υποδιαιρέσεις είναι τα mw/cm2 και μw/cm2. Μάλιστα, όταν οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε κοντινή απόσταση από την πηγή ακτινοβολίας, τότε τα τρία πιο πάνω μεγέθη που περιγράφουν την ένταση, συνδέονται με μαθηματικές σχέσεις. Στην 33

34 αντίθετη περίπτωση, δηλαδή όταν οι μετρήσεις πραγματοποιούνται πολύ κοντά στην πηγή, η ένταση του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου δεν αλληλοεπηρεάζονται ενώ, η ένταση της πυκνότητας ισχύος δεν ορίζεται. Άλλες μονάδες μέτρησης της έντασης είναι το Tesla και το Gauss (1 Gauss - 1 Tesla = Gauss). Από τα τρία μεγέθη, αυτό που αποδεδειγμένα προκαλεί σοβαρές βλάβες στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών, είναι η ένταση. Η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια που απορροφά το σώμα μας εκφράζεται ως SAR (Specific Absorption Rate) και δείχνει το μέτρο της ισχύος που απορροφάτε ανά μονάδα βάρους του σώματος W/Kg, δηλαδή το ρυθμό απορρόφησης ενέργειας στη μονάδα του χρόνου. Το μέτρο SAR εξαρτάται από τα επιμέρους χαρακτηριστικά του πεδίου - τη συχνότητα της ακτινοβολίας, την ένταση του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου-, από τα χαρακτηριστικά του εκτιθέμενου σώματος - την αγωγιμότητα των ιστών του σώματος, τον προσανατολισμό του σώματος σε σχέση με την κατεύθυνση του κύματος, τον όγκο του σώματος - και τις συνθήκες υπό τις οποίες εκτίθεται το άτομο - αντικείμενα που αντανακλούν την ακτινοβολία. Για παράδειγμα, εάν SAR = 4 W/Kg, αυτό σημαίνει πως η πυκνότητα ισχύος ανέρχεται στα 10mW/cm2. Ακόμα, όταν αυτός που εκτίθεται έχει αρκετό ύψος τότε η ενέργεια που απορροφάτε είναι χαμηλότερη από κάποιον που είναι κοντύτερος ή κάθεται ή είναι παιδί. 2.4 Επιστημονικά αποτελέσματα για τις επιπτώσεις της μη - ιοντίζουσας ακτινοβολίας στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Αρκετές έρευνες διαπίστωσαν τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να έχει στην ανθρώπινη υγεία η έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία, ακόμα κι όταν αυτά εκπέμπουν κύματα χαμηλής συχνότητας και έντασης. Γενικά η ακτινοβολία επιδρά θετικά ή αρνητικά στον ανθρώπινο οργανισμό ανάλογα με το είδος της, την ένταση και την ενέργεια που εσωκλείει. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) αναφέρει ότι η έκθεση σε στατικά και εξαιρετικά χαμηλής συχνότητας ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία είναι δυνατό να έχει βιολογικές επιπτώσεις. Παρόλο που οι έρευνες καταδεικνύουν την πιο πάνω τεκμηρίωση, εντούτοις κάποιες βιολογικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό μπορεί να μην εκδηλωθούν άμεσα και να μην φανερώσουν ξεκάθαρα την προέλευσή τους. Η έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο χαμηλής συχνότητας έχει ως αποτέλεσμα την απορρόφηση ασήμαντης ποσότητας από τον οργανισμό και επομένως τη μηδενική σχεδόν 34

35 αύξηση της θερμοκρασίας των ιστών του σώματος. Το δέρμα και τα μάτια απορροφούν την υπέρυθρη ακτινοβολία ως θερμότητα. Τα άτομα, που εκτίθενται σε αυτήν, καταλαβαίνουν την υπερβολική έκθεση σε αυτήν όταν ζεσταίνονται ή και πονάνε ακόμα. Τέτοιες πηγές ακτινοβολίας IR περιλαμβάνουν τους φούρνους, τους λαμπτήρες θερμότητας, και τα λέιζερ IR. Αντίθετα, όταν η συχνότητα των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων ξεπερνά τα 100kHz τότε η έκθεση σε ένα τέτοιο πεδίο οδηγεί στην απορρόφηση σημαντικής ποσότητας ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας και αξιοσημείωτη αύξηση της θερμοκρασίας των ιστών. Αναλυτικότερα, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο διακρίνεται σε τέσσερις περιοχές ανάλογα με την ποσότητα που απορροφά το σώμα. Η πρώτη περιοχή περιλαμβάνει τις συχνότητες από 20 MHz μέχρι 100 MHz όπου ανάμεσα στην απορρόφηση ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας και στην αύξηση της θερμοκρασίας των ιστών υπάρχει μια ανάλογη σχέση. Μάλιστα στην περίπτωση αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρείται κατά κύριο λόγο στο λαιμό και στα πόδια. Η δεύτερη περιοχή κυμαίνεται από συχνότητες των 100 MHz μέχρι 300 MHz και προκαλεί την αύξηση της θερμοκρασίας σε ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα. Η τρίτη περιοχή εκπέμπει κύματα μεγάλης συχνότητας, από 300 MHz μέχρι μερικά GHz που έχουν ως αποτέλεσμα την απορρόφηση σημαντικής ποσότητας ενέργειας από αρκετά μέρη του σώματος. Η τέταρτη και τελευταία περιοχή περιλαμβάνει συχνότητες μεγαλύτερες από 10 GHz. Στην περίπτωση αυτή η μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρείται στην επιφάνεια του σώματος, δηλαδή στο δέρμα. Όσο αφορά την ακτινοβολία με συχνότητα μέχρι 100 MHz, οι έρευνες δεν κατέδειξαν σημαντικά βιολογικά αποτελέσματα και αρνητικές συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία. Οι περισσότερες επιδημιολογικές μελέτες αναφέρουν μόνο κάποιες ενδείξεις για καρκινογένεση από τις οποίες παίρνουν επιφυλάξεις. Συγκεκριμένα, η ηλεκτρική ακτινοβολία και η μαγνητική ακτινοβολία που παράγονται από τις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι πιθανό να προκαλέσουν στα παιδιά τη δημιουργία καρκίνου, με συνηθέστερη μορφή τη λευχαιμία. Οι έρευνες αυτές είχαν ως παραμέτρους την απόσταση της κατοικίας από την περιοχή των γραμμών μεταφοράς, το σχεδιασμό των γραμμών μεταφοράς και το ηλεκτρικό φορτίο που μεταφέρει κάθε γραμμή. Αντικείμενο μελέτης άλλων ερευνών ήταν η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που μπορεί να έχει η έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στους εργάτες που χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο το ηλεκτρικό ρεύμα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης λευχαιμίας χωρίς όμως καμιά βεβαιότητα. Τα αποτελέσματα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας συχνότητας από 100 MHz μέχρι

36 MHz, φανερώνουν ότι η 30λεπτη έκθεση σε ένα τέτοιο πεδίο δημιουργεί σε όλο το σώμα 1-4 Wkg-1 που προκαλεί κατά 1 C αύξηση της θερμοκρασίας όλου του σώματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ακτινοβολία που εκπέμπεται από τις γραμμές μεταφοράς και τις ηλεκτρικές συσκευές έχει χαμηλή συχνότητα και για το λόγο αυτό τα ηλεκτρικά και μαγνητικά κύματα είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Αντίθετα, η ακτινοβολία που εκπέμπεται από τα κινητά τηλέφωνα είναι ηλεκτρομαγνητική γιατί χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη συχνότητα. Με άλλα λόγια, τα κύματα που εκπέμπονται από τα κινητά μεταβάλλονται δισεκατομμύρια φορές το δευτερόλεπτο και γι αυτό η μέτρησή τους γίνεται με διαφορετικά όργανα. Έχουν μάλιστα και διαφορετικές βιολογικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Σχετικά με την έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία των κινητών τηλεφώνων γίνεται λόγος στην επόμενη παράγραφο. Εικόνα 2.9: Το ισχύον σύστημα κινητής τηλεφωνίας στηρίζεται στην ύπαρξη κεραιώνσταθμών βάσης εγκατεστημένων με μορφή κυψέλης. Οι κεραίες βάσης επικοινωνούν μεταξύ τους δημιουργώντας δίκτυο επικοινωνίας, ενώ παράλληλα μπορούν και διαχειρίζονται τις κλήσεις που λαμβάνουν από τα κινητά τηλέφωνα. 2.5 Έκθεση σε πεδία ραδιοσυχνοτήτων που εκπέμπονται από τα κινητά τηλέφωνα. Η κινητή τηλεφωνία βασίζεται σε ένα σύστημα μετατροπής των φωνητικών κυμάτων και των ψηφιακών δεδομένων σε ραδιοκύματα και το αντίστροφο. Η μετατροπή αυτή επιτυγχάνεται μέσω κεραιών και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που βρίσκονται εγκατεστημένοι στους διάφορους σταθμούς βάσης της κινητής τηλεφωνίας. Έτσι, μια εξερχόμενη κλήση από ένα κινητό τηλέφωνο πραγματοποιείται μέσω της επικοινωνίας του τηλεφώνου με τους σταθμούς βάσης οι οποίοι μεταφέρουν σταδιακά την κλήση στο ζητούμενο δέκτη (Βλ. Εικόνα 36

37 2.9). Πρόκειται απλά για μια σύγχρονη διαδικασία επικοινωνίας πομπού και δέκτη στην οποία το κανάλι επικοινωνίας είναι το σύστημα κινητής τηλεφωνίας. Συγκεκριμένα, όταν κάποιος καλεί από το κινητό του τηλέφωνο ένα αριθμό τότε τα ραδιοκύματα που εκπέμπονται από την αντένα του κινητού τηλεφώνου φτάνουν στον πλησιέστερο σταθμό βάσης ο οποίος προωθεί την κλήση σε άλλο σταθμό βάσης και ούτω καθεξής μέχρι τα ραδιοκύματα να καταλήξουν στο ζητούμενο σταθμό βάσης και απ εκεί στον καλούμενο χρήστη. Με την αποδοχή της κλήσης τα ραδιοκύματα μετατρέπονται και πάλι σε φωνητικά κύματα. Εικόνα 2.10: Κεραίες από τις οποίες αποτελείται ένας σταθμός βάσης τηλεπικοινωνιών. Τα ραδιοκύματα που εκπέμπουν τα κινητά τηλέφωνα έχουν καθορισμένα επίπεδα ισχύος, περίπου 0,5W ή και χαμηλότερη. Τα κινητά τεχνολογίας GSM και GPRS λειτουργούν με μέγιστη τιμή 2 W. Όταν ακόμη ένα κινητό τηλέφωνο βρίσκεται κοντά σε κάποιο σταθμό βάσης τότε τα επίπεδα ισχύος είναι πιο μικρά. Επομένως, όσο πιο πολλούς σταθμούς βάσης έχει κάποια τηλεφωνική εταιρεία τόσο πιο μικρή είναι η ισχύς που εκπέμπεται από τα τηλέφωνα. Η ισχύς μειώνεται επίσης όταν ο ομιλητής μένει σιωπηλός και όταν η κλήση τεθεί σε αναμονή με στόχο τη διατήρηση της επικοινωνίας με το δίκτυο, ενώ όταν το κινητό τηλέφωνο είναι κλειστό η ισχύς των ραδιοκυμάτων είναι μηδενική. Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ραδιοκύματα προς όλες τις κατευθύνσεις ώστε να εντοπίσουν τον πλησιέστερο σταθμό βάσης (Βλ. Εικόνα 2.11). Συνεπώς μέρος της ακτινοβολίας διαπερνά το σώμα του χρήστη. Όσο αφορά τα επίπεδα SAR, δηλαδή το μέτρο της ισχύος που 37

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο Ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτινοβολίες που μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων της, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Oι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την συχνότητα μετάδοσης τους:

Oι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την συχνότητα μετάδοσης τους: Οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες είναι ενεργειακά πεδία που δημιουργούνται από ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια. Υπάρχουν φυσικές ακτινοβολίες (η ηλιακή και άλλες κοσμικές ακτινοβολίες, το μαγνητικό πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ MAΘΑΙΝ ΥΜΕ για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Περί ακτινοβολίας Τι είναι η ακτινοβολία; Η ακτινοβολία είναι ενέργεια σε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Εισαγωγή Πως λειτουργούν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Ένα βασικό μοντέλο ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται απλά από ένα πόμπο, το δίαυλο μεταδόσεως, και το δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής στο φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής στο φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής στο φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις που ακολουθούν. Μπορείτε να αξιοποιήσετε το παραπάνω σχήμα που αναφέρεται στο φάσμα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάγκη των ανθρώπων για ασύρματη επικοινωνία από απόσταση έδωσε το έναυσμα στους επιστήμονες της εποχής, πριν περίπου 116 χρόνια, να ασχοληθούν περαιτέρω με την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία: κινητά τηλέφωνα

Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία: κινητά τηλέφωνα Ηλεκτρομαγνητικά πεδία και δημόσια υγεία: κινητά τηλέφωνα Ενημερωτικό δελτίο υπ. αρ. 193 Ιούνιος 2011 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κύρια στοιχεία Η χρήση κινητών τηλεφώνων είναι ευρύτατα διαδεδομένη, καθώς υπολογίζεται ότι

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

49 ο Λύκειο Αθηνών Project ( ηλεκτρομαγνητικά κύματα) Ομάδα 1:

49 ο Λύκειο Αθηνών Project ( ηλεκτρομαγνητικά κύματα) Ομάδα 1: 49 ο Λύκειο Αθηνών Project ( ηλεκτρομαγνητικά κύματα) Ομάδα 1: Δημήτρης Φίλος Α3 Γιώργος Τιγκιρόπουλος Α3 Ηρακλής Σπυρόπουλος Α3 Χρήστος Τσάκαλης Α3 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κ. ΡΑΟΥΖΕΟΣ Θέμα εργασίας :Ημέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6 60 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τηλεόραση είναι σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά επικοινωνιακά συστήματα Δεν υπάρχει άνθρωπος, στις ανεπτυγμένες χώρες, που να μην αφιερώνει ορισμένες ώρες την ημέρα μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ημιτελείς προτάσεις 1.1 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ»

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό &Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Μ.Δ.Ε. «Εφαρμογές της Βιολογίας στην Ιατρική» Διευθυντής: Καθηγητής Σταύρος Χαμόδρακας Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 14 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 13 Ιουνίου 14 8:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ. Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα επαναλαμβανόμενο περιοδικά φαινόμενο, έχει μία συχνότητα επανάληψης μέσα στο χρόνο και μία περίοδο. Επειδή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι:

Al + He X + n, ο πυρήνας Χ είναι: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 IOYNIOY 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα;

ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ. Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ Πότε ακτινοβολούν τα κινητά τηλέφωνα; Τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μόνο κατά την διάρκεια της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας. Επίσης, όταν ένα κινητό βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Οι μη ιονίζουσες ακτινοβολίες των κινητών και οι αρνητικές τους επιδράσεις

Οι μη ιονίζουσες ακτινοβολίες των κινητών και οι αρνητικές τους επιδράσεις Οι μη ιονίζουσες ακτινοβολίες των κινητών και οι αρνητικές τους επιδράσεις Αθανασίου Έκτορας, Γούλα Μαρία, Κλαδάς Αθανάσιος, Κοτσαβασίλογλου Λήδα, Μαρκούδης Βαγγέλης Ερευνητική εργασία, Α τετραμήνου Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΚΥΜΑΤΑ Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασµένες; α Η υπέρυθρη ακτινοβολία έχει µήκη κύµατος µεγαλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α) Για κάθε μία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Νόμος του Coulomb Έστω δύο ακίνητα σημειακά φορτία, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Τα φορτία αυτά αλληλεπιδρούν μέσω δύναμης F, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις έντασης ακτινοβολίας από κεραίες κινητής τηλεφωνίας

Μετρήσεις έντασης ακτινοβολίας από κεραίες κινητής τηλεφωνίας Μετρήσεις έντασης ακτινοβολίας από κεραίες κινητής τηλεφωνίας Φίλιππος Κωνσταντίνου Καθηγητής ΕΜΠ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κινητών Ραδιοεπικοινωνιών Έκθεση στην Η/Μ

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Στοιχεία ομάδας: Ονοματεπώνυμο Α.Μ. Ημερομηνία: Τμήμα: Απαραίτητες Θεωρητικές Γνώσεις: Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη που μετατρέπει τη φωτεινή ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Διακριτά Φάσματα Εκπομπής. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές

Κβαντοφυσική. 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ. Διακριτά Φάσματα Εκπομπής. Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές Κβαντοφυσική Η φυσική των πολύ μικρών στοιχείων με τις μεγάλες εφαρμογές 3 ο Μέρος : ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΡΙΟΤΗΤΕΣ Διακριτά Φάσματα Εκπομπής Το Quantum Spin-Off χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Ε ν η μ ε ρ ω τ ι κό Π ρ όγρ α μ μ α γ ι α τ η ν Η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ή Α κ τ ι νο β ολ ί α

Ε ν η μ ε ρ ω τ ι κό Π ρ όγρ α μ μ α γ ι α τ η ν Η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ή Α κ τ ι νο β ολ ί α ΕΝΗΓΜΑ Ε ν η μ ε ρ ω τ ι κό Π ρ όγρ α μ μ α γ ι α τ η ν Η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ή Α κ τ ι νο β ολ ί α Ιατρική σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Κέντρο Έρευνας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. β. ανιχνεύεται με τους φωρατές υπερύθρου.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. β. ανιχνεύεται με τους φωρατές υπερύθρου. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1ο Στις ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 Φασματοσκοπία

Κεφάλαιο 13 Φασματοσκοπία Κεφάλαιο 13 Φασματοσκοπία Φασματοσκοπία υπερύθρου Φασματοσκοπία ορατού-υπεριώδους Φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού Φασματοσκοπία μάζας 13.1 Οι αρχές της μοριακής φασματοσκοπίας: Ηλεκτρομαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014

Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014 Αγ. Παρασκευή, 12.01.2007 Α.Π. : Π/105/014 Εγκύκλιος Θέμα : Καθορισμός ορίων ασφαλούς έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στο περιβάλλον σταθμών κεραιών σε εφαρμογή του Ν. 3431/2006 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Αν ένα οπτικό µέσο Α µε δείκτη διάθλασης n Α είναι οπτικά πυκνότερο από ένα άλλο οπτικό µέσο Β µε δείκτη διάθλασης n Β και τα µήκη κύµατος του φωτός στα δυο µέσα είναι λ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. Α2. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα

Μονάδες 5. Α2. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 26 ΜΑÏΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι ; Ηλεκτρικό ρεύμα ονομάζεται η προσανατολισμένη κίνηση των ηλεκτρονίων ή γενικότερα των φορτισμένων σωματιδίων Που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα.

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα. Η φύση του φωτός Το ρήµα οράω ορώ ( βλέπω ) είναι ενεργητικής φωνής. Η όραση θεωρείτο ενεργητική λειτουργία. Το µάτι δηλαδή εκπέµπει φωτεινές ακτίνες( ρίχνει µια µατιά ) οι οποίες σαρώνουν τα αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός Περιεχόµενα Κεφαλαίου 27 Μαγνήτες και Μαγνητικά πεδία Τα ηλεκτρικά ρεύµατα παράγουν µαγνητικά πεδία Μαγνητικές Δυνάµεις πάνω σε φορτισµένα σωµατίδια. Η ροπή ενός βρόχου ρεύµατος.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του ΑΡΧΗ ης ΣΕΛΙΔΑΣ Προτεινόμενο Τελικό Διαγώνισμα Στη Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυσης Γ Λυκείου Διάρκεια: 3ώρες ΘΕΜΑ A Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πεδία δυνάμεων. Ηλεκτρισμός και μαγνητισμός διαφορετικές όψεις του ίδιου φαινομένου του ηλεκτρομαγνητισμού. Ενοποίηση των δύο πεδίων μετά το 1819.

Πεδία δυνάμεων. Ηλεκτρισμός και μαγνητισμός διαφορετικές όψεις του ίδιου φαινομένου του ηλεκτρομαγνητισμού. Ενοποίηση των δύο πεδίων μετά το 1819. Πεδία δυνάμεων Πεδίο βαρύτητας, ηλεκτρικό πεδίο, μαγνητικό πεδίο: χώροι που ασκούνται δυνάμεις σε κατάλληλους φορείς. Κατάλληλος φορέας για το πεδίο βαρύτητας: μάζα Για το ηλεκτρικό πεδίο: ηλεκτρικό φορτίο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ο πυκνωτής Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. Η απλούστερη μορφή πυκνωτή είναι ο επίπεδος πυκνωτής, ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno. Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου Κβάντωση ηλεκτρικού φορτίου ( q ) Q=Ne Ολικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων. Όταν η διαθλώµενη ακτίνα κινείται παράλληλα προς τη διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλέφωνο ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Β 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Τηλέφωνο ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Β 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τηλέφωνο Β 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 1.ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συµπεριφοράς που προσδίδει στον άνθρωπο µια ξεχωριστή θέση σε σχέση µε τα υπόλοιπα έµβια όντα, είναι η οµιλία, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 MAΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 Στις ημιτελείς προτάσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Αφού επαναληφθεί το τυπολόγιο, να γίνει επανάληψη στα εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ερωτήσεις: (Από σελ. 7 και μετά)

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΦΥΣΗ» ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ

Η «ΦΥΣΗ» ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ 1 Η «ΦΥΣΗ» ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Θα αποδεχτούµε ότι το παν αποτελείται από το κενό και τα άτοµα, όπως υποστήριξε ο ηµόκριτος; Αν δεχτούµε σαν αξίωµα αυτή την υπόθεση, τι είναι το κενό και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 MAΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

- Πίεση. V θ Άνοδος. Κάθοδος

- Πίεση. V θ Άνοδος. Κάθοδος - Πίεση + V θ Άνοδος 10-7 atm Κάθοδος Η θερμαινόμενη κάθοδος εκπέμπει ηλεκτρόνια. Όσο πιο θερμή είναι η κάθοδος τόσα περισσότερα ηλεκτρόνια εκπέμπονται Το ηλεκτρικό πεδίο τα επιταχύνει και βομβαρδίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα