Σ.Δ.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΙΑ ΣΟΜΔΑ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σ.Δ.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΙΑ ΣΟΜΔΑ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ"

Transcript

1 Σ.Δ.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΙΑ ΣΟΜΔΑ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΜΔ ΣΗ ΒΟΗΘΔΙΑ ΤΒΡΙΓΙΚΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΠΟΤΓΑΣΔ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΑΔΜ: 4595 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΑΔΜ: 4657 ΔΠΙΒΛΔΠΩΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΚΩΣΗ Ι. ΓΔΩΡΓΙΟ ΚΑΒΑΛΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011

2 ΠΡΟΛΟΓΟ Ο ζθνπόο ηεο ζπγθεθξηκέλεο εξγαζίαο είλαη ε παξνπζίαζε ηεο εμέιημεο ησλ θπξηόηεξσλ νηθνλνκνηερληθώλ ζηνηρείσλ πνπ αθνξνύλ ηηο Αλαλεώζηκεο Πεγέο Ελέξγεηαο (Α.Π.Ε.) θαη θπξίσο ηηο αλεκνγελλήηξηεο θαη ηα θσηνβνιηατθά πιαίζηα πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη γηα ειεθηξνδόηεζε, παξάιιεια κε ηελ επέθηαζε ηεο ρξήζεο ηνπο κέζα από Υβξηδηθά Σπζηήκαηα Ηιεθηξνπαξαγσγήο (Υ.Σ.Η.Ε.). Μέζα από ηα ζηνηρεία πνπ δίλνληαη είλαη ζαθήο ε εμέιημε πνπ έρεη παξνπζηάζεη ν ζπγθεθξηκέλνο ηνκέαο, θπξίσο ησλ ηειεπηαίσλ 20 ρξόλσλ, όζνλ αθνξά ηα θόζηε παξαγσγήο θαη εθκεηάιιεπζεο. Έηζη ζήκεξα ζε ζπγθεθξηκέλεο ζπλζήθεο ε ειεθηξνδόηεζε νηθηώλ ή θαη νιόθιεξσλ νηθηζκώλ κε ηε ρξήζε Α.Π.Ε., είλαη επζέσο αληαγσληζηηθή ζε ζρέζε κε ηελ αλάπηπμε ελόο ζπκβαηηθνύ δηθηύνπ ειεθηξνδόηεζεο. Η εμέιημε απηή πνπ έρνπλ παξνπζηάζεη νη Α.Π.Ε. θαη ε ρξήζε ησλ Υβξηδηθώλ Σπζηεκάησλ παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, γίλεηαη θαλεξή ζην ηέινο ηεο εξγαζίαο όπνπ παξνπζηάδεηαη κηα κειέηε πεξίπησζεο ειεθηξνδόηεζεο θαηνηθίαο. Η ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε αθνξά θαηνηθία, ε νπνία ζα θαηνηθείηαη κεγάιν δηάζηεκα κέζα ζην ρξόλν, κε απαηηήζεηο γηα ζπλερή ειεθηξνδόηεζε, κε δεδνκέλν όηη ε θαηνηθία βξίζθεηαη ζρεηηθά απνκαθξπζκέλε από ην δίθηπν (αιιά όρη απνκνλσκέλε). Η επηινγή ηνπ ζέκαηνο ηεο παξνύζαο πηπρηαθήο εξγαζίαο πξαγκαηνπνηήζεθε κε βαζηθό γλώκνλα ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ γλώζεσλ πνπ απνθηήζεθαλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο θνίηεζεο καο. Με ηελ παξαθνινύζεζε καζεκάησλ όπσο Οηθνλνκνηερληθή Αλάιπζε-Κνζηνιόγεζε, Ελεξγεηαθή Δηαρείξηζε Αλαλεώζηκσλ Πόξσλ, Αληηξξππαληηθέο Τερλνινγίεο θαη Ήπηεο Μνξθέο Ελέξγεηαο γελλήζεθε ε ηδέα ηεο κειέηεο, ελόο Υβξηδηθνύ Σπζηήκαηνο Ηιεθηξηθήο Ελέξγεηαο, ην νπνίν ρξεζηκνπνηεί ηηο Α.Π.Ε. ζαλ βαζηθή πεγή ελεξγείαο γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθώλ καο. Ο ζπλδπαζκόο ησλ γλώζεσλ καο, ηεο πξνζσπηθήο ελαζρόιεζεο ζε ζέκαηα ησλ ΑΠΕ, ηεο παξαθνινύζεζε ζεκηλαξίσλ αιιά θαη κηα εθηελήο έξεπλα ζρεηηθά κε ζέκαηα ησλ ΑΠΕ, ζπγθεληξώζαλ όια ηα ζηνηρεία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηελ νινθιήξσζε απηήο ηεο εξγαζίαο.

3 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΧΝ ΠΔΡΙΛΗΦΗ ΔΛ.. ΔΙΑΓΧΓΗ Δ.1 Ηλεκηπική Δνέπγεια...13 Δ.1.1 Γενικά...13 Δ.1.2 Παπαγωγή Ηλεκηπικήρ Δνέπγειαρ ζηην Δλλάδα...14 Δ.1.3 Ο Λιγνίηηρ ζηην Δλλάδα και οι Δκπομπέρ Co Δ.1.4 Σο Φαινόμενο ηος Θεπμοκηπίος...17 Δ.1.5 Η ςνθήκη ηος Κιόηο...19 Δ.2 Ανανεώζιμερ Πηγέρ Δνέπγειαρ (Α.Π.Δ.)...20 Δ.2.1 Έννοια και Πεπιεσόμενο ηων Α.Π.Δ Δ.2.2 Πποϋποθέζειρ Λειηοςπγίαρ Α.Π.Δ Δ.2.3 Δίδη Α.Π.Δ Δ.2.4 Πλεονεκηήμαηα και Μειονεκηήμαηα...26 Δ.3 Τβπιδικά ςζηήμαηα Παπαγωγήρ Ηλεκηπικήρ Δνέπγειαρ (Τ..Η.Δ.)...27 Δ.3.1 Ο Όπορ Τβπιδικό ύζηημα Ηλεκηπικήρ Δνέπγειαρ...27 Δ.3.2 Δθαπμογέρ Τβπιδικών ςζηημάηων...29 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ 1.1 Άνεμορ Αιολική Δνέπγεια Απσή Λειηοςπγίαρ Ανεμογεννηηπιών Γενικά Μεηαηποπή ηηρ Αιολικήρ Δνέπγειαρ ζε Ηλεκηπική Μεηαδιδόμενη Ιζσύρ από ηην ΑΓ ζηην Η/Γ Σύποι Ανεμογεννηηπιών Πεπιβαλλονηικά οθέλη ζηη σπήζη ηος Αέπα...45 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ελίδα 1

4 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Πποβλήμαηα ζηη σπήζη αέπα ωρ Δνεπγειακού Πόπος Αιολική Δνέπγεια ζηην Δλλάδα...47 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΨΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ 2.1 Ηλιακή Δνέπγεια Η Αθθονία ηηρ Ηλιακή Δνέπγειαρ Φωηοβοληαϊκή Δνέπγεια Γενικά Πλεονεκηήμαηα Ηλεκηποπαπαγωγήρ από ΦΒ ζςζηήμαηα Φωηοβοληαϊκό Φαινόμενο Φωηοβοληαϊκά ηοισεία Πςπιηίος Σύποι ΦΒ ςζηημάηων πςπιηίος μεγάλος πάσοςρ ΦΒ ζηοισεία λεπηών επιζηπώζεων άμοπθος πςπιηίος και άλλων.. ςλικών( thin film) Άλλερ ηεσνολογίερ ΦΒ ζηοισείων Φωηοβοληαϊκή Μεηαηποπή Ηλεκηπικά Υαπακηηπιζηικά ηος ΦΒ ηοισείος Υαπακηηπιζηική Καμπύλη ΦΒ ηοισείος ημείο Λειηοςπγίαρ ΦΒ ηοισείος Βαθμόρ απόδοζηρ ΦΒ ζηοισείος Ιζσύρ Αισμήρ ΦΒ ηοισείος Φωηοβοληαϊκό ύζηημα Βαζική Μοπθή Δνόρ ΦΒ ςζηήμαηορ Δγκαηάζηαζη ΦΒ ςζηημάηων Απόδοζη ΦΒ ζςζηημάηων Πλεονεκηήμαηα και Μειονεκηήμαηα ηων Φωηοβοληαϊκών ηοισείων Οθέλη από ηην σπήζη ηων ΦΒ ζηην παπαγωγή Ηλεκηπικήρ. Δνέπγειαρ...76 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ελίδα 2

5 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 3.1 Γενικά ζηοισεία Υαπακηηπιζηικά ενόρ Τ..Η.Δ Γεννήηπια DIESEL Γενικά Πποοπηικέρ σπήζηρ γεννηηπιών με εναλλακηικά καύζιμα Κπιηήπια Δπιλογήρ Γεννήηπιαρ Diesel (Η/Γ) Ηλεκηπικόρ ςζζωπεςηήρ Γενικά Γιαδικαζία Φόπηιζηρ-Δκθόπηιζηρ ζηοςρ Η/ Pb/H 2 SO Ηλεκηπικά Υαπακηηπιζηικά Βαθμόρ Απόδοζηρ ςζζωπεςηή Ονομαζηική Υωπηηικόηηηα ςζζωπεςηή Ηλεκηπονικέρ Γιαηάξειρ Γενικά Δλεγκηήρ Φόπηιζηρ Μεηαηποπείρ Σάζηρ Ηλεκηπικοί Αγωγοί και Γειώζειρ Δπιλογή Ηλεκηπικών Αγωγών ζε Αςηόνομο ύζηημα Γειώζειρ και Ανηικεπαςνικέρ Πποζηαζίερ Ηλεκηπικέρ καηαναλώζειρ Άλλερ Γιαηάξειρ ηος Δξοπλιζμού ενόρ Τ..Η.Δ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΑΝΑΛΤΗ ΜΔΛΔΣΗ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΟ Τ..Η.Δ 4.1 Γεδομένα Φοπηία Καηοικίαρ Δπιλογή Μεγέθοςρ Δξοπλιζμού ηος Τ..Η.Δ Δπιλογή Μεγέθοςρ Ανεμογεννήηπιαρ..110 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ελίδα 3

6 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Δπιλογή μεγέθοςρ Φωηοβοληαϊκήρ ςζηοισίαρ Δπιλογή Μεγέθοςρ ςζζωπεςηών Δπιλογή Μεγέθοςρ Γεννήηπιαρ Diesel Τπόλοιπορ Ηλεκηπομησανολογικόρ Δξοπλιζμόρ Απσικά Οικονομοηεσνικά ηοισεία εγκαηάζηαζηρ Τβπιδικού ςζηήμαηορ Δηήζιο Κέπδορ Λόγω Υπήζηρ ηος Τβπιδικού ςζηήμαηορ Δθαπμογή Hybrid Optimization Model for Electric Renewables HOMER Πποζομοίωζη (SIMULATION) Βεληιζηοποίηζη (OPTIMIZATION) Ανάλςζη εςαιζθηζίαρ (SENSITIVITY ANALYSIS) Οικονομική ανάλςζη Ανάλςζη ηος Τ..Η.Δ. με ηη βοήθεια ηος λογιζμικού HOMER Διζαγωγή Γεδομένων Αποηελέζμαηα Ανάλςζηρ ςμπεπάζμαηα Ανάλςζηρ ΔΠΙΛΟΓΟ ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ ΣΔΥΝΙΚΧΝ ΣΟΙΥΔΙΧΝ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑΓΙΚΣΤΟ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ελίδα 4

7 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΙΚΟΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΩΝ ΔΙΚΟΝΩΝ ΔΙΑΓΩΓΗ Δηθόλα Δ.1: Θεξκνδπλακηθό εξγνζηάζην παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο...ζηελ Διιάδα...14 Δηθόλα Δ.2: Ληγλίηεο...15 Δηθόλα Δ.3: Δίδε Αλαλεώζηκσλ Πεγώλ Δλέξγεηαο(ΑΠΔ)...25 Δηθόλα Δ.4: Τβξηδηθό ύζηεκα Παξαγσγήο Ηιεθηξηθήο Δλέξγεηαο...27 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Δηθόλα 1.1: Αηνιηθό Πάξθν ζην Elisenhof ηεο Γεξκαλίαο...33 Δηθόλα 1.2: Αλεκνγελλήηξηα νξηδόληηνπ άμνλα κε ηξία πηεξύγηα...35 Δηθόλα 1.3: Γηάηαμε παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο από ηνλ αέξα...36 Δηθόλα 1.4: πληειεζηήο απόδνζεο θαη ειεθηξηθή ηζρύο, ζπλαξηήζεη ηεο.ηαρύηεηαο αλέκνπ...37 Δηθόλα 1.5: Αλεκνγελλήηξηεο Οξηδνληίνπ Άμνλα...40 Δηθόλα 1.6: Μέξε κηαο Αλεκνγελλήηξηαο Οξηδνληίνπ Άμνλα...41 Δηθόλα 1.7: Αλεκνγελλήηξηεο Καηαθόξπθνπ Άμνλα...42 Δηθόλα 1.8: Μέξε κηαο Αλεκνγελλήηξηαο Καηαθόξπθνπ Άμνλα...43 Δηθόλα 1.9: Αηνιηθόο Υάξηεο ηεο Διιάδνο...48 Δηθόλα 1.10: Δμέιημε Αηνιηθώλ Πάξθσλ ζηελ Διιάδα κέρξη ην έηνο ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Δηθόλα 2.1: Μεραληζκόο εθδήισζεο ΦΒ θαηλνκέλνπ ζε ΦΒ ζηνηρείν...55 Δηθόλα 2.2: Γηάγξακκα ζπληειεζηή απνξξόθεζεο δηαθόξσλ πιηθώλ...56 Δηθόλα 2.3: ΦΒ ζηνηρεία κνλνθξπζηαιηθνύ ππξηηίνπ...58 Δηθόλα 2.4: ΦΒ ζηνηρεία πνιπθξπζηαιιηθνύ ππξηηίνπ..58 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 5

8 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΙΚΟΝΩΝ Δηθόλα 2.5: ΦΒ ζηνηρεία ηαηλίαο ππξηηίνπ...59 Δηθόλα 2.6: Γηζειελντλδηνύρνο ραιθόο...60 Δηθόλα 2.7: ΦΒ ζηνηρεία άκνξθνπ ππξηηίνπ...61 Δηθόλα 2.8: Σεινπξηνύρν Kάδκην (CdTe)...62 Δηθόλα 2.9: Αξζεληθνύρν Γάιιην (GaAs)...62 Δηθόλα 2.10: Απινπνηεκέλν ηζνδύλακν ειεθηξηθό θύθισκα ΦΒ ζηνηρείνπ..63 Δηθόλα 2.11: Ιζνδύλακν ειεθηξηθό θύθισκα ΦΒ ζηνηρείνπ...64 Δηθόλα 2.12: Υαξαθηεξηζηηθή θακπύιε I - V ελόο ΦΒ ζηνηρείνπ...65 Δηθόλα 2.13: Υαξαθηεξηζηηθή θακπύιε I - V, κεηαβνιή ηεο ειεθηξηθήο ηζρύνο. P σο πξνο ηελ ηάζε V θαη θακπύιε θνξηίνπ ΚΦ. 66 Δηθόλα 2.14: Μεηαηόπηζε ησλ ραξαθηεξηζη. θακππιώλ I - V ΦΒ ζηνηρείνπ. όηαλ κεηαβάιιεηαη ε ηζρύο P HA ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο...67 Δηθόλα 2.15: Μεηαβνιή ηάζεο αλνηρηνύ θπθιώκαηνο θαη ξεύκαηνο.βξαρπθύθισζεο σο πξνο ηελ ηζρύ ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο.67 Δηθόλα 2.16: Μεηαβνιή ηεο ραξαθηεξηζηηθήο θακπύιεο I - V ελόο ΦΒ.ζηνηρείνπ κε ηελ αύμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ...68 Δηθόλα 2.17: Βαζηθή κνξθή ελόο ΦΒ ζπζηήκαηνο...71 Δηθόλα 2.18: Απηόλνκν Φσηνβνιηατθό ύζηεκα...72 Δηθόλα 2.19: Γηαζπλδεδεκέλν Φσηνβνιηατθό ύζηεκα...73 Δηθόλα 2.20: Υάξηεο εηήζηαο παξαγσγήο ελέξγεηαο (kwh/kw)...75 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Δηθόλα 3.1: Ππθλόκεηξν γηα ηε κέηξεζε ηεο ππθλόηεηαο ηνπ ειεθηξνιύηε...86 Δηθόλα 3.2: Μεηαβνιή ππθλόηεηαο ειεθηξνιύηε θαη πνιηθήο ηάζεο ζε.ζηνηρείν Η/ Pb/H 2 SO 4, θαηά ηηο θάζεηο θόξηηζεο - εθθόξηηζεο.87 Δηθόλα 3.3: Μείσζε ρσξεηηθόηεηαο Η/ Pb/H 2 SO 4 κε ζηαζεξό βάζνο.εθθόξηηζεο...89 Δηθόλα 3.4: Μείσζε ρξόλνπ δσήο Η/ ζε ζπλάξηεζε κε ηε ζεξκνθξαζία...ιεηηνπξγίαο ηνπ...89 Δηθνλα 3.5: Μείσζε ρσξεηηθόηεηαο ειεθηξηθνύ ζπζζσξεπηή ζε ζπλάξηεζε. κε ηε ζεξκνθξαζία ιεηηνπξγίαο ηνπ...90 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 6

9 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΙΚΟΝΩΝ Δηθόλα 3.6: Ηιεθηξνληθέο δηαηάμεηο ζπλδεδεκέλεο κε κνλάδα Τ..Η.Δ. 93 Δηθόλα 3.7: Παξάιιεινο ειεγθηήο θόξηηζεο...95 Δηθόλα 3.8: Διεγθηήο θόξηηζεο ζεηξάο...95 Δηθόλα 3.9: Μεηαηξνπέαο ζπλερνύο ηάζεο ζε ζπλερή...97 Δηθόλα 3.10: Μεηαηξνπέαο ζπλερνύο ηάζεο ζε ελαιιαζζόκελε...97 Δηθόλα 3.11: Γξάθεκα γηα ηνλ ππνινγηζκό ηεο δηαηνκήο ηνπ ειεθηξηθνύ.. αγσγνύ Δηθόλα 3.12: Γεηώζεηο θαη ειεθηξνλ. δηαηάμεηο αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο ζπλδεδεκέλνπ ΦΒ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΑΝΑΛΤΗ ΜΔΛΔΣΗ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΟ Τ..Η.Δ Δηθόλα 4.1: Γηάγξακκα ειεθηξηθήο δήηεζεο ζην 24σξν Δηθόλα 4.2: Υάξηεο αηνιηθνύ δπλακηθνύ Δηθόλα 4.3: Σερληθά ραξαθηεξηζηηθά Αλεκνγελλήηξηαο SW Whisper 500 ησλ 3kW Δηθόλα 4.4: Δλλνηνινγηθή ζρέζε κεηαμύ πξνζνκνίσζεο, βειηηζηνπνίεζεο θαη.αλάιπζεο επαηζζεζίαο Δηθόλα 4.5: Παξαδείγκαηα κεξηθώλ δηαγξακκάησλ ησλ ζπζηεκάησλ πνπ.πξνζνκνηώλεη ην HOMER Δηθόλα 4.6: Γηάγξακκα κέζσλ κεληαίσλ ηηκώλ ηνπ δείθηε θαζαξόηεηαο θαη ηεο.θαζεκεξηλήο αθηηλνβνιίαο.124 Δηθόλα 4.7: Γηάγξακκα κέζσλ κεληαίσλ ηηκώλ ηαρύηεηαο αλέκνπ ηεο.νάμνπ 125 Δηθόλα 4.8: Φνξηίν γηα ην δηάζηεκα πνπ ζα θαηνηθείηαη.126 Δηθόλα 4.9: Φνξηίν γηα ην δηάζηεκα πνπ δελ ζα θαηνηθείηαη Δηθόλα 4.10: Δπνρηαθό πξνθίι θνξηίνπ Δηθόλα 4.11: Κακπύιε δύλακεο ηεο Αλεκνγελλήηξηαο SW Whisper Δηθόλα 4.12: Κακπύιε ηθαλόηεηαο ηεο γελλήηξηαο diesel Δηθόλα 4.13: Πεξίιεςε ηακεηαθώλ ξνώλ Δηθόλα 4.14: Μεληαίνο κέζνο όξνο παξαγσγήο ειεθηξηθή ελέξγεηαο.134 Δηθόλα 4.15: Έμνδνο Φσηνβνιηατθήο ζπζηνηρίαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 7

10 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΙΚΟΝΩΝ Δηθόλα 4.16: Έμνδνο ΑΓ (SW Whisper 500) Δηθόλα 4.17: Έμνδνο γελλήηξηα diesel Δηθόλα 4.18: Μεληαία ζηαηηζηηθά ζηνηρεία γηα ηε ιεηηνπξγία ζπζζσξεπηώλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 8

11 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΙΝΑΚΩΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΔΙΑΓΩΓΗ Πίνακαρ Δ.1: Δκπομπέρ CO 2 ζύμθωνα με ζηοισεία ηηρ ΓΔΗ...17 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Πίνακαρ 2.1: H ποζόηηηα ηων πύπων ζε gr...53 Πίνακαρ 2.2: Απόδοζη ΦΒ ζε διάθοπερ κλίζειρ και πποζαναηολιζμούρ...74 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Πίνακαρ 3.1: Γιάθοποι ηύποι Τ..Η.Δ Πίνακαρ 3.2: Σεσνικά σαπακηηπιζηικά διαθόπων ηύπων γεννηηπιών diesel...84 Πίνακαρ 3.3: Ανηιζηοισία μεηαξύ καηάζηαζηρ θόπηιζηρ και ζημείος πήξηρ.ηλεκηπολύηη ενόρ Η/ Pb/H 2 SO Πίνακαρ 3.4 Πηώζη ηάζεωρ ζε ηλεκηπικούρ αγωγούρ από σαλκό..101 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΑΝΑΛΤΗ ΜΔΛΔΣΗ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΟ Τ..Η.Δ Πίνακαρ 4.1: Ανάλςζη θοπηίων καηοικίαρ 107 Πίνακαρ 4.2: Κλιμαηολογικά ζηοισεία πεπιοσήρ ηηρ ςπό εξέηαζηρ καηοικίαρ..109 Πίνακαρ 4.3: Παπαγωγή ενέπγειαρ ΦΒ για ηα επόμενα 25 σπόνια Πίνακαρ 4.4: Σιμολογιακή σπέωζη ηηρ ΓΔΗ Πίνακαρ 4.5: Ηλιακά δεδομένα ηηρ Νάξος 124 Πίνακαρ 4.6: Αιολικά δεδομένα ηηρ Νάξος. 125 Πίνακαρ 4.7: Φοπηίο για ηο διάζηημα πος θα καηοικείηαι. 126 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ελίδα 9

12 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακαρ 4.8: Φοπηίο για ηο διάζηημα πος δεν θα καηοικείηαι Πίνακαρ 4.9: Μέγεθορ, κόζηορ και ανηικαηάζηαζη ΦΒ ζςζηοισίαρ..128 Πίνακαρ 4.10: Ποζόηηηα, κόζηορ και ανηικαηάζηαζη ΑΓ 128 Πίνακαρ 4.11: Ποζόηηηα, κόζηορ και ανηικαηάζηαζη ζςζζωπεςηών..129 Πίνακαρ 4.12: Μέγεθορ, κόζηορ και ανηικαηάζηαζη ανηιζηποθέα Πίνακαρ 4.13: Μέγεθορ, κόζηορ και ανηικαηάζηαζη γεννήηπιαρ diesel 130 Πίνακαρ 4.14: Αποηελέζμαηα ανάλςζηρ Πίνακαρ 4.15: Ανάλςζη κόζηοςρ Πίνακαρ 4.16: Δηήζια παπαγωγή ηλεκηπικήρ ενέπγειαρ 134 Πίνακαρ 4.17: Δηήζια καηανάλωζη ηλεκηπικήρ ενέπγειαρ..135 Πίνακαρ 4.18: ηοισεία παπαγωγήρ Φωηοβοληαϊκήρ ζςζηοισίαρ..135 Πίνακαρ 4.19: ηοισεία παπαγωγήρ ανεμογεννήηπιαρ 136 Πίνακαρ 4.20: ηοισεία παπαγωγήρ Η/Γ 137 Πίνακαρ 4.21: ηοισεία ζςζζωπεςηών..137 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ελίδα 10

13 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Απηή ε εξγαζία αλαθέξεηαη ζηηο θπξηόηεξεο κνξθέο Αλαλεώζηκωλ Πεγώλ Ελέξγεηαο (Φωηνβνιηαϊθά ζηνηρεία, Αλεκνγελλήηξηεο), όπνπ ζε ζπλδπαζκό κε ζπκβαηηθή ειεθηξηθή γελλήηξηα diesel (Η/Γ) θαη ζπζηνηρία ζπζζωξεπηώλ (Η/) δεκηνπξγνύλ έλα Υβξηδηθό ύζηεκα Ηιεθηξνπαξαγωγήο (Υ..Η.Ε.). ην πόλεκα απηό γίλεηαη ε παξνπζίαζε ηωλ ζπζηεκάηωλ απηώλ θαζώο θαη ηα πιενλεθηήκαηα θαη ηα κεηνλεθηήκαηα πνπ παξνπζηάδεη ε ρξήζε ηνπο. Πεξηιακβάλεη ηηο βαζηθέο αξρέο ζρεδηαζκνύ θαη ιεηηνπξγίαο ηνπο, ηελ έθηαζε ηεο εθαξκνγήο ηνπο θαη ηνπο ξπζκνύο εμάπιωζεο ηεο ρξήζεο ηνπο. ην ηειηθό ζηάδην ηεο εξγαζίαο αθνινπζεί κηα νηθνλνκνηερληθή κειέηε εθαξκνγήο ελόο ηέηνηνπ ζπζηήκαηνο ζε απνκνλωκέλε από ην δίθηπν ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαηνηθία, όπνπ γίλεηαη νηθνλνκηθή ζύγθξηζε κεηαμύ ελόο Υ..Η.Ε. πξνζαξκνζκέλνπ ζηηο απαηηήζεηο ηεο θαηνηθίαο, ζε ζρέζε κε ηελ πξννπηηθή ζύλδεζεο ηεο θαηνηθίαο κε ην δίθηπν. Η νηθνλνκηθή αλάιπζε πξαγκαηνπνηείηαη κε ηε κέζνδν ηεο Καζαξήο Παξνύζαο Αμίαο (Net Present Value). Επίζεο γίλεηαη θαη αλάιπζε ηνπ ζπζηήκαηνο κε ρξήζε ηνπ ινγηζκηθνύ HOMER όπνπ θαη γίλεηαη ζύγθξηζε ηωλ απνηειεζκάηωλ. Abstract This thesis is about the major forms of Renewable Energy Sources (Photovoltaic panels, Wind generators), where in combination with a conventional generator (diesel) and a battery bank they create a Hybrid System for generation of electricity. The thesis includes presentation of these systems as well as the advantages and the disadvantages that their use presents. It includes also the principles for the basic design and their operation, their extent of application and the rhythms of spread of their use. ΠΑΡΑΚΕΥΟΠΟΥΛΟ ΔΙΟΝΥΙΟ ΘΥΜΙΟΥΔΗ ΠΑΧΑΛΗ ειίδα 11

14 ΠΕΡΙΛΗΨΗ In the final stage of the thesis, there is a technical and economic study of an application of such system in a residence which is isolated from the conventional grid, there is also an economic comparison between a Hybrid System to suit the requirements of the residence and the perspective of connection of the residence with the electrical grid. The economic analysis became with the method of Net Present Value. The system was also analyzed with the use of HOMER software program and there was a comparison of results. ΠΑΡΑΚΕΥΟΠΟΥΛΟ ΔΙΟΝΥΙΟ ΘΥΜΙΟΥΔΗ ΠΑΧΑΛΗ ειίδα 12

15 ΔΙΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ε.1 Ηλεκηπική Ενέπγεια Ε.1.1 Γενικά Η ελέξγεηα ζε φιεο ηηο κνξθέο ηεο είλαη ζεκαληηθφο παξάγνληαο ζηελ αλζξψπηλε δσή, έλαο δείθηεο ην επίπεδν ηεο νπνίαο κεηξάηαη κε ηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο αλά άηνκν. Η παξαγσγή θαη ε νξζνινγηθή θαηαλνκή ελέξγεηαο είλαη, επνκέλσο, έλα απφ ηα ζεκαληηθφηεξα πξνβιήκαηα πνπ αληηκεησπίδεη θάζε ρψξα φζνλ αθνξά ηελ νηθνλνκηθή ηεο αλάπηπμε θαη ηε βειηίσζε ηνπ επηπέδνπ δσήο ησλ θαηνίθσλ ηεο, κε απνηέιεζκα ε ελεξγεηαθή πνιηηηθή (πνπ πεξηιακβάλεη ζπλνπηηθά ηελ εμαζθάιηζε, ηελ εμνηθνλφκεζε θαη ηε δηάζεζε ηεο ελέξγεηαο), λα απνηειεί ην πξψηηζην κέιεκα ησλ θπβεξλήζεσλ. Η θπξίαξρε ηάζε ηεο ηειεπηαίαο εηθνζαεηίαο είλαη ε επηλφεζε ηερληθψλ βειηηψζεσλ, φζνλ αθνξά ηελ εμνηθνλφκεζε ελέξγεηαο θαη ηελ παξαγσγή ηεο κε ιηγφηεξν πεξηβαιινληηθφ θφζηνο Η ελέξγεηα, θαη εηδηθφηεξα ε ειεθηξηθή, απνηειεί ηε βάζε ηεο ζχγρξνλεο δηαβίσζεο. ' απηήλ ζηεξίδνληαη ε βηνκεραλία, ε επηζηεκνληθή έξεπλα, νη ηειεπηθνηλσλίεο, ν ηνκέαο ησλ ππεξεζηψλ, ε ζέξκαλζε θαη ν θιηκαηηζκφο ησλ θαηνηθηψλ θαη άιισλ ρψξσλ. Η ειεθηξηθή ελέξγεηα δελ είλαη πξσηνγελήο, δειαδή δελ βξίζθεηαη κε ηε κνξθή ηεο απηνχζηα ζηε θχζε, αιιά παξάγσγε θαη ην βαζηθό ηεο κεηνλέθηεκα είλαη φηη δελ κπνξεί λα απνζεθεπζεί αιιά πξέπεη λα θαηαλαισζεί ηε ζηηγκή ηεο παξαγσγήο ηεο. Τα βαζηθά πιενλεθηήκαηα ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο κνξθέο είλαη ε επθνιία ζηε ρξεζηκνπνίεζε θαη ζηνλ έιεγρφ ηεο, ε δπλαηφηεηα κεηαθνξάο ηεο παληνχ θαη ε επθνιία παξαγσγήο ηεο. Όπσο θαη θάζε ηη έρεη θαη ε ειεθηξηθή ελέξγεηα ηελ ηηκή ηεο θαη ην θφζηνο ηεο, κεγέζε πνπ εμαξηψληαη απφ αξθεηνχο παξάγνληεο, φπσο ν ηξφπνο παξαγσγήο θαη κεηαθνξάο αιιά θαη ρξήζεο. Σα ελεξγεηαθά απνζέκαηα ηνπ πιαλήηε καο είλαη πεξηνξηζκέλα εθφζνλ αλαθέξνληαη ζηα ζπκβαηηθά θαχζηκα (άλζξαθαο, πεηξέιαην, θπζηθφ αέξην) θαη ηελ ππξεληθή ελέξγεηα πνπ απνηεινχλ ηηο κε αλαλεψζηκεο πεγέο ελέξγεηαο. Η ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 13

16 ΔΙΑΓΩΓΗ ειηαθή αθηηλνβνιία, εθφζνλ θαηαζηεί δπλαηφ λα αμηνπνηεζεί κε ηελ αλάπηπμε ηεο ζρεηηθήο ηερλνινγίαο, κπνξεί λα εμαζθαιίζεη ηελ ελεξγεηαθή απηάξθεηα ηνπ πιαλήηε γηα απξνζδηφξηζην ρξνληθφ δηάζηεκα. Δηθφλα Δ.1: Θεξκνδπλακηθφ εξγνζηάζην παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηελ Διιάδα. Ε.1.2 Παπαγωγή Ηλεκηπικήρ Ενέπγειαρ ζηην Ελλάδα ηελ Διιάδα ε ελεξγεηαθή θαηαλάισζε βαζίδεηαη ζηηο παξαδνζηαθέο πεγέο (ιηγλίηεο θαη πεηξέιαην) θαη κφλν κηθξή πξνζπάζεηα έρεη γίλεη πξνο ηηο αλαλεψζηκεο πεγέο ελέξγεηαο. Δθηφο ησλ κεηαθνξψλ θαη ηεο αλακελφκελεο κειινληηθήο επξχηεξεο εηζαγσγήο ηνπ θπζηθνχ αεξίνπ ζηε βηνκεραληθή θαη νηθηαθή ρξήζε, ην κεγαιχηεξν πνζφ ηεο θαηαλαιψκελεο ελέξγεηαο έρεη ηε κνξθή ηεο ειεθηξηθήο θαη επνκέλσο ε παξαγσγή ηεο θαη ε κεηαθνξά ηεο ζε κεγάιε θιίκαθα είλαη πνιχ ζεκαληηθά δεηήκαηα. Η ειεθηξηθή ελέξγεηα πνπ θαηαλαιψλεηαη ζηελ Διιάδα έρεη απμεζεί ζεκαληηθά ηα ηειεπηαία ρξφληα θαη ε αχμεζε απηή ζπκβαδίδεη κε ηε γεληθφηεξε βειηίσζε ηνπ βηνηηθνχ επηπέδνπ πνπ απαηηεί πεξηζζφηεξεο ελεξγνβφξεο ειεθηξηθέο νηθηαθέο ζπζθεπέο πρ θιηκαηηζηηθά, θνχξλνη κηθξνθπκάησλ, ειεθηξηθέο θνπδίλεο. Δπηπρψο ε παηξίδα καο εθκεηαιιεχεηαη ζε ζεκαληηθφ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 14

17 ΔΙΑΓΩΓΗ πνζφ ηελ ειηαθή ελέξγεηα γηα ηελ ζέξκαλζε λεξνχ. Γπζηπρψο δελ γίλεηαη αθφκα ζε ζεκαληηθφ βαζκφ εθκεηάιεπζε ηεο αηνιηθήο θαη ειηαθήο ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο. Η ρψξα καο δελ είρε, δελ έρεη θαη δελ θαίλεηαη φηη ζα απνθηήζεη ππξεληθά εξγνζηάζηα παξά ηα θάπνηα θνηηάζκαηα νπξαλίνπ πνπ δηαζέηεη ιφγσ ησλ θηλδχλσλ ππξεληθψλ αηπρεκάησλ πνπ έγηλαλ ηδηαίηεξα εκθαλείο κεηά ην θαηαζηξνθηθφ αηχρεκα ηνπ Σζέξλνκπηι ην Η Υψξα καο δηαζέηεη ζεκαληηθέο πνζφηεηεο ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ πνπ ε κέρξη ζήκεξα αμηνπνίεζή ηνπο ζπκβάιιεη απνθαζηζηηθά ζηελ ελεξγεηαθή αλάπηπμε ηεο. Η ζπζηεκαηηθή εθκεηάιιεπζε ηνπ ιηγλίηε (εηθφλα Δ.2) γηα παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο μεθίλεζε ηε 10εηία ηνπ ήκεξα αλαπηχζζεηαη ζηα Ληγληηηθά Κέληξα Γπηηθήο Μαθεδνλίαο ηεο Μεγαιφπνιεο. Δηθφλα Δ.2: Ληγλίηεο Ο εμνξπζζφκελνο ιηγλίηεο ρξεζηκνπνηείηαη ζρεδφλ απνθιεηζηηθά γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαιχπηνληαο πεξίπνπ 63% ησλ αλαγθψλ ηεο ρψξαο. Γηα ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ εθαξκφδεηαη ε κέζνδνο ζπλερνχο ιεηηνπξγίαο, ε νπνία ζπλδπάδεη ειεθηξνθίλεην εμνπιηζκφ κε κεγάιε δπλακηθφηεηα φπσο είλαη νη θαδνθφξνη εθζθαθείο, νη ηαηληφδξνκνη θαη νη απνζέηεο. Ο κέζνο εηήζηνο ξπζκφο παξαγσγήο ιηγλίηε απφ ηα νξπρεία ηεο ΓΔΗ αλέξρεηαη ζε 70 εθη.ηφλνπο κε αληίζηνηρεο εθζθαθέο ηεο ηάμεο ησλ 336 εθ m 3 θαηά ην ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 15

18 ΔΙΑΓΩΓΗ Η εθκεηαιιεπζηκφηεηα ησλ ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ εθθξάδεηαη θαηά βάζε κε νηθνλνκηθά θξηηήξηα, επεξεάδεηαη φκσο θαη απφ άιιεο παξακέηξνπο νη νπνίεο ιακβάλνληαη ππφςε ζηε ιήςε αλάινγσλ απνθάζεσλ. ην πιαίζην ησλ πξνηεξαηνηήησλ πνπ ηίζεληαη δηεζλψο ζηνλ ελεξγεηαθφ ηνκέα ζρεηηθά κε ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο, ην πεξηβαιινληηθφ θξηηήξην ιακβάλεηαη ζνβαξά ππφςε θαηά ην ζρεδηαζκφ ηεο εθκεηάιιεπζεο ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ θαη θαηά ηελ αμηνιφγεζε αλάινγσλ επελδχζεσλ. Ε.1.3 Ο Λιγνίηηρ ηηρ Ελλάδαρ και οι Εκπομπέρ CΟ 2 Ο ιηγλίηεο βξίζθεηαη ζε αθζνλία ζην ππέδαθνο ηεο Διιάδαο. Η ρψξα καο θαηέρεη ηε δεχηεξε ζέζε ζε παξαγσγή ιηγλίηε ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε θαη ηελ έθηε ζέζε παγθφζκηα. Με βάζε ηα ζπλνιηθά απνζέκαηα θαη ηνλ πξνγξακκαηηδφκελν ξπζκφ θαηαλάισζεο ζην κέιινλ, ππνινγίδεηαη φηη ζηελ Διιάδα νη ππάξρνπζεο πνζφηεηεο ιηγλίηε επαξθνχλ γηα ηα επφκελα 45 ρξφληα. Μέρξη ζήκεξα έρνπλ εμνξπρζεί ζπλνιηθά 1,3 δηζ. ηφλνη ιηγλίηε, ελψ ηα εθκεηαιιεχζηκα απνζέκαηα αλέξρνληαη ζε 3,1 δηζ. ηφλνπο πεξίπνπ. Tν 2005 εμνξχρηεθαλ ζπλνιηθά 67,3 εθ. ηφλνη. Η ρξήζε ηνπ άλζξαθα γηα ειεθηξνπαξαγσγή μεθίλεζε ζηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα. Οη πξψηνη ζηαζκνί είραλ έλα πεληρξφ βαζκφ απφδνζεο 1%, πξάγκα πνπ ζήκαηλε φηη ρξεηαδφηαλ 12,3 θηιά άλζξαθα γηα ηελ παξαγσγή κηαο κφλν θηινβαηψξαο. Σελ ίδηα ψξα εθιχνληαλ ζηελ αηκφζθαηξα 37 θηιά δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα (CO 2 ). Πνιιά άιιαμαλ βέβαηα απφ ηφηε. Η απνδνηηθφηεηα ησλ ζηαζκψλ βειηηψζεθε, γηα λα θηάζεη έλα αηψλα κεηά θαηά κέζν φξν ζην 31% ζε δηεζλέο επίπεδν. Οη πην εμειηγκέλεο κνλάδεο θαηάθεξαλ κάιηζηα λα θηάζνπλ θαη ην 47%. ηελ πεξίπησζε ηνπ ιηγλίηε (κνξθή άλζξαθα θαηψηεξεο φκσο πνηφηεηαο), ε κέγηζηε απφδνζε πνπ επηηεχρζεθε είλαη 45,3%. ηελ Διιάδα, έλαο ηππηθφο βαζκφο απφδνζεο ησλ ιηγληηηθψλ κνλάδσλ είλαη πεξί ην 33%. Η εμαηξεηηθά ρακειή ζεξκνγόλνο δύλακε ηνπ ειιεληθνύ ιηγλίηε (ηδίσο απηνχ ηεο Μεγαιφπνιεο) ζπλεπάγεηαη πνιχ ρακεινχο βαζκνχο απφδνζεο (πνπ πέθηνπλ θαη ζην 28% ζε θάπνηεο πεξηπηψζεηο). Απνηέιεζκα απηνχ ηνπ ρακεινχ βαζκνχ απφδνζεο είλαη νη πςειέο εθπνκπέο CO 2 από ηηο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 16

19 ΔΙΑΓΩΓΗ ιηγληηηθέο κνλάδεο ειεθηξνπαξαγσγήο. Ο παξαθάησ πίλαθαο Δ.1 (κε ζηνηρεία ηεο ΓΔΗ) είλαη απνθαιππηηθφο Εκπομπέρ διοξειδίος ηος άνθπακα (γπαμμάπια ανά κιλοβαηώπα, g CO 2 /kwh)από ηην καύζη οπςκηών καςζίμων για ηλεκηποπαπαγωγή ζηην Ελλάδα Ληγλίηεο Βνξξά 1310 Ληγλίηεο Νφηνπ 1490 Ληγλίηεο - κέζνο φξνο ρψξαο 1346 Πεηξέιαην 750 Φπζηθφ αέξην Πίλαθαο Δ.1: Δθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζχκθσλα κε ζηνηρεία ηεο ΓΔΗ Ε.1.4 Το Φαινόμενο ηος Θεπμοκηπίος Φαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ είλαη ε θπζηθή δηαδηθαζία θαηά ηελ νπνία νη αθηίλεο ηνπ ήιηνπ παγηδεχνληαη θαη αληαλαθιψληαη ζηε Γε κε ηε βνήζεηα θάπνησλ ζπγθεθξηκέλσλ αεξίσλ. ηε ζεκεξηλή επνρή ην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ απνηειεί κηα παξεμεγεκέλε έλλνηα, θαζψο νη πεξηζζφηεξνη ην ζπλδένπλ κε ηελ αχμεζε ηεο κέζεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ πιαλήηε θαη ηελ θιηκαηηθή αιιαγή. ηελ πξαγκαηηθφηεηα ην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ είλαη κηα επεξγεηηθή θπζηθή δηαδηθαζία ε νπνία δηαηεξεί ηε ζεξκνθξαζία ηνπ πιαλήηε ζε αλεθηά επίπεδα γηα ηελ επηβίσζε θαη ηελ αλάπηπμε ηνπ αλζξψπνπ, θαζψο θαη ησλ έκβησλ φλησλ γεληθφηεξα. Τπεχζπλε γηα ηελ παγθφζκηα ζέξκαλζε είλαη ε αλζξψπηλε δξαζηεξηφηεηα, εμαηηίαο ηεο νπνίαο απμάλνληαη νη ζπγθεληξψζεηο ησλ ζεξκνθεπηθψλ αεξίσλ θαη ηδηαίηεξα ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα εληζρχνληαο θαη επέθηαζε ζεκαληηθά ην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Η ελίζρπζε ηνπ θαηλνκέλνπ απφ ηνλ άλζξσπν νλνκάδεηαη αλζξσπνγελέο θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 17

20 ΔΙΑΓΩΓΗ Α. Τα Αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ είλαη: δηνμείδην ηνπ άλζξαθα (CO 2 ), φδνλ (O 3 ) ρισξνθζνξάλζξαθεο (CFC) κεζάλην (CH 4 ). B. Σπλέπεηεο ηνπ θαηλόκελνπ ηνπ ζεξκνθεπίνπ Μείσζε απνξξφθεζεο άλζξαθα απφ σθεαλνχο Μείσζε απνξξφθεζεο άλζξαθα απφ δάζε ηαδηαθφ ιηψζηκν πάγσλ Αχμεζε ηεο ζηάζκεο ησλ ζαιαζζψλ απφ εθαηνζηά. Αχμεζε ηεο ζεξκφηεηαο ησλ ζαιαζζψλ Αχμεζε ηνπ πιήζνπο ησλ εληφκσλ Δμαθάληζε πνιιψλ ζαιάζζησλ εηδψλ Αχμεζε βξνρψλ θαη ρηνλνπηψζεσλ, ζε θάπνηεο πεξηνρέο θαη επηθίλδπλε κείσζε ζε άιιεο. Λεηςπδξία Πιεκκχξεο πνιιψλ δέιηα πνηακψλ πξξίθλσζε πνηακψλ Φνληθνί ηπθψλεο Γ. Δλδείμεηο όηη ν θίλδπλνο απμάλεη Αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ζηε ηβεξία πεξηζζφηεξν απφ πνηέ. ηαδηαθφ ιηψζηκν ησλ παγεηψλσλ ησλ Άιπεσλ. Αχμεζε ζεξκνθξαζίαο ζηελ Αληαξθηηθή. Αχμεζε θαηαζηξνθηθψλ βξνρψλ ζηε Ρσζία. Αχμεζε θαηαζηξνθηθψλ ρηνλνπηψζεσλ ζηηο ΗΠΑ. Αχμεζε ζεξκνθξαζίαο ζηελ Διιάδα απφ 1-5 βαζκνχο Κειζίνπ, θίλδπλνο ιεηςπδξίαο, μεξαζίαο, θαπζψλσλ θαη θαηαζηξνθηθψλ πιεκκχξσλ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 18

21 ΔΙΑΓΩΓΗ Ε.1.5 Η Σςνθήκη ηος Κιόηο Η παγθφζκηα ζπλζήθε ηνπ Κηφην πνπ ζηνρεχεη ζηελ θαηαπνιέκεζε ηνπ θαηλνκέλνπ ηνπ ζεξκνθεπίνπ, ηέζεθε ζε ηζρχ, ζέηνληαο πεξηνξηζκνχο ζηελ έθιπζε βιαβεξψλ αεξίσλ, πνπ ζεσξνχληαη ππεχζπλα γηα ηηο θιηκαηνινγηθέο αιιαγέο ηνπ πιαλήηε. Αλ θαη είρε ππνγξαθεί απφ ην 1997, ε ζπλζήθε ηνπ Κηφην ηέζεθε ζε εθαξκνγή επίζεκα ζηηο 16/02/2005. Πξφθεηηαη γηα ηελ πξψηε ζπλζήθε πνπ έρεη λνκηθή δέζκεπζε γηα ηνλ πεξηνξηζκφ ησλ αεξίσλ πνπ πξνέξρνληαη απφ 35 βηνκεραληθέο ρψξεο, ηα νπνία δεκηνπξγνχλ ην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Η παγθφζκηα παξαγσγή άλζξαθα άγγημε ηα 2,73 δηο ηφλνπο ηζνδχλακνπ πεηξειαίνπ (ΣΙΠ) ην 2004, κηα αχμεζε ζρεδφλ 20% ζε ζρέζε κε ην 1997, ρξνληά πνπ ζπκθσλήζεθε ην Πξσηφθνιιν ηνπ Κηφην. Η αχμεζε απηή ηεο παξαγσγήο νθείιεηαη ζηελ πιεηνςεθία ησλ αζηαηηθψλ ρσξψλ, αθνχ ε παξαγσγή κεηψζεθε ηφζν ζηελ Δπξψπε φζν θαη ζηηο ΗΠΑ ην ίδην ρξνληθφ δηάζηεκα. Η παγθφζκηα θαηαλάισζε άλζξαθα απμήζεθε επίζεο θαηά 20% ηελ ίδηα πεξίνδν, κε ηελ Αζία λα θαηαγξάθεη κηα εληππσζηαθή αχμεζε θνληά ζην 40%, ηηο ΗΠΑ 5,3% θαη κφλν ηελ Δπξσπατθή Έλσζε λα κεηψλεη ηελ θαηαλάισζε θαηά 3,5% πεξίπνπ ηελ πεξίνδν Δλψ φκσο ε Δπξσπατθή Έλσζε θαίλεηαη λ απαγθηζηξψλεηαη έζησ θαη δεηιά απφ ηνλ άλζξαθα, δελ ζπκβαίλεη ην ίδην κε ηελ Διιάδα. Καηά ηελ κεηα- Κηφην πεξίνδν, ε Διιάδα αχμεζε ηελ εηήζηα παξαγσγή ιηγλίηε θαηά 20% (ζήκεξα είλαη θνληά ζηνπο 70 εθαη. ηφλνπο εηήζηα), ελψ ε αχμεζε απηή αγγίδεη ην 35% ηελ ηειεπηαία δεθαπεληαεηία. Σν γεγνλφο απηφ εμεγεί θαη ην γηαηί ε Διιάδα έρεη απνηχρεη παηαγσδψο λα ηηζαζεχζεη ηηο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα θαη λα ζηαζεί ζπλεπήο πξνο ηηο δηεζλείο ππνρξεψζεηο ηεο. εκεησηέν φηη ε Διιάδα είλαη ε 2ε κεγαιχηεξε ιηγληηνπαξαγσγφο ρψξα ζηελ Δπξψπε (κεηά ηε Γεξκαλία) θαη 5ε ζε φιν ηνλ θφζκν. Σ απνδεδεηγκέλα θνηηάζκαηα άλζξαθα αγγίδνπλ ην 1 ηξηο ηφλνπο (909 δηο ηφλνπο ην 1994 ζχκθσλα κε ηα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία ηεο ΒΡ). Σα κηζά ζρεδφλ γλσζηά απνζέκαηα αθνξνχλ ζε ιηγλίηε θαη ρακειήο πνηφηεηαο άλζξαθα. Σ απνζέκαηα απηά αξθνχλ ζεσξεηηθά γηα πεξίπνπ 170 ρξφληα κε ην ζεκεξηλφ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 19

22 ΔΙΑΓΩΓΗ ξπζκφ θαηαλάισζεο. Αλ ζπλππνινγίζεη φκσο θαλείο θαη ηηο απμεηηθέο ηάζεηο ζηελ θαηαλάισζε ζε νξηζκέλεο αζηαηηθέο ρψξεο (π.ρ. Κίλα, Ιλδία, Ιαπσλία, Κνξέα, Σατβάλ, Ιλδνλεζία), η απνζέκαηα ζα εμαληιεζνχλ ζην κηζφ ρξφλν, δειαδή ζε πεξίπνπ 85 ρξφληα. Απηφ βέβαηα είλαη κηα ζεσξεηηθή εθηίκεζε, γηαηί δπζηπρψο δελ έρνπκε ηελ πνιπηέιεηα λα θάςνπκε ηφζν κεγάιεο πνζφηεηεο άλζξαθα σο ηα ηέιε ηνπ αηψλα, αθνχ ε θαηαλάισζε θαη κηθξνχ κφλν ηκήκαηνο ησλ απνζεκάησλ κπνξεί λα επηθέξεη κε αληηζηξεπηέο θιηκαηηθέο αιιαγέο, αλ ππεξβνχκε ηα φξηα αληνρήο ησλ νηθνζπζηεκάησλ. εκεησηένλ φηη ε θαχζε ηνπ άλζξαθα επζχλεηαη γηα ηελ έθιπζε 10 δηο ηφλσλ CO 2 εηεζίσο πεξίπνπ, δειαδή γηα ην 40% ησλ ζπλνιηθψλ αλζξσπνγελψλ εθπνκπψλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα. Ε.2 Ανανεώζιμερ Πηγέρ Ενέπγειαρ Ε.2.1 Έννοια και Πεπιεσόμενο ηων Ανανεώζιμων Πηγών Ενέπγειαρ (Α.Π.Ε.) Η παγθνζκία επηηξνπή γηα ην πεξηβάιινλ θαη ηελ αλάπηπμε δηαηχπσζαλ ηελ εμήο έλλνηα ηεο βηψζηκεο ή αεηθφξνπ αλάπηπμεο: Βηώζηκε είλαη ε αλάπηπμε ε νπνία ηθαλνπνηεί ηηο αλάγθεο ηεο ζεκεξηλήο γεληάο ρσξίο λα ρεηξνηεξεύεη ηελ ηθαλόηεηα ησλ κειινληηθώλ γελεώλ λα ηθαλνπνηήζνπλ ηηο δίθεο ηνπο αλάγθεο. Η δπλαηφηεηα ηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο είλαη ππαξθηή φζν ππάξρνπλ αλαλεψζηκνη πφξνη ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ θαη ησλ αλαλεψζηκσλ ελεξγεηαθψλ πεγψλ θαη αμηνπνηνχληαη ζην κέγηζην δπλαηφ βαζκφ. Η επξχηεξε έλλνηα ησλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο αλαθέξεηαη ζε θάζε πεγή πνπ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη αλαλεψλεηαη κέζσ θπζηθψλ θαηλνκέλσλ κφληκνπ θχθινπ. Πξφθεηηαη γηα θαζαξέο κνξθέο ελέξγεηαο, πνιχ θηιηθέο ζην πεξηβάιινλ, πνπ δελ απνδεζκεχνπλ πδξνγνλάλζξαθεο, δηνμείδην ηνπ άλζξαθα ή ηνμηθά θαη ξαδηελεξγά απφβιεηα φπσο νη ππφινηπεο πεγέο ελέξγεηαο, πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζε κεγάιε θιίκαθα. Δλψ γηα ηελ εθκεηάιιεπζή ηνπο δελ απαηηείηαη θάπνηα ελεξγεηηθή παξέκβαζε φπσο εμφξπμε, άληιεζε θαχζε αιιά απιψο ε εθκεηάιιεπζε ηεο ήδε ππάξρνπζαο ξνήο ελέξγεηαο ζηε θχζε. Απηφ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 20

23 ΔΙΑΓΩΓΗ ζεκαίλεη πσο πξφθεηηαη γηα αλεμάληιεηεο πεγέο ελέξγεηαο πνπ βαζίδνληαη ζε δηάθνξεο θπζηθέο δηαδηθαζίεο φπσο: Ο ήιηνο, ν άλεκνο, νη πδαηνπηψζεηο, ε ελέξγεηα ησλ θπκάησλ, ξεπκάησλ, σθεαλψλ, ε βηνκάδα, ε γεσζεξκία. Οη Α.Π.Δ. κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ είηε άκεζα (θπξίσο γηα ζέξκαλζε), είηε έκκεζα, κεηαηξεπφκελεο ζε άιιεο κνξθέο ελέξγεηαο (θπξίσο ειεθηξηζκφ ή κεραληθή ελέξγεηα). Τπνινγίδεηαη φηη ην ηερληθά εθκεηαιιεχζηκν ελεξγεηαθφ δπλακηθφ απ' ηηο Α.Π.Δ. είλαη πνιιαπιάζην ηεο παγθφζκηαο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο ελέξγεηαο. Η πςειή φκσο κέρξη πξφζθαηα, ηηκή ησλ λέσλ ελεξγεηαθψλ εθαξκνγψλ, ηα ηερληθά πξνβιήκαηα εθαξκνγήο, θαζψο θαη νη πνιηηηθέο θαη νηθνλνκηθέο ζθνπηκφηεηεο πνπ ζπλδένληαη κε ηε δηαηήξεζε ηνπ παξφληνο επηπέδνπ αλάπηπμεο ζηνλ ελεξγεηαθφ ηνκέα, εκπφδηζαλ ηελ εθκεηάιιεπζε έζησ θαη κέξνπο απηνχ ηνπ δπλακηθνχ. Σν ελδηαθέξνλ γηα ηελ επξχηεξε αμηνπνίεζε ησλ Α.Π.Δ., θαζψο θαη γηα ηελ αλάπηπμε αμηφπηζησλ θαη νηθνλνκηθά απνδνηηθψλ ηερλνινγηψλ πνπ δεζκεχνπλ ην δπλακηθφ ηνπο, παξνπζηάζζεθε αξρηθά κεηά ηελ πξψηε πεηξειατθή θξίζε ηνπ 1979 σο απνηέιεζκα θπξίσο ησλ απαλσηψλ πεηξειατθψλ θξίζεσλ ηεο επνρήο, θαη παγηψζεθε ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, κεηά ηε ζπλεηδεηνπνίεζε ησλ παγθφζκησλ πεξηβαιινληηθψλ πξνβιεκάησλ απφ ηελ ρξήζε θιαζηθψλ πεγψλ ελέξγεηαο. ήκεξα φκσο ιακβάλνληαη ππφςε ζηνπο επίζεκνπο ζρεδηαζκνχο ησλ αλεπηπγκέλσλ θξαηψλ γηα ηελ ελέξγεηα, ιφγσ ηεο εμέιημεο ησλ ηερλνινγηψλ ηνπο θαη ηεο δηεχξπλζεο ηεο παξαγσγηθήο βάζεο ηερλνινγίαο ζε αλαπηπζζφκελεο ρψξεο, κε αληίζηνηρε κείσζε ηνπ θφζηνπο επέλδπζεο θαη παξαγσγήο. Απνηεινχλ επίζεο γηα ηα θξάηε ζηξαηεγηθή επηινγή, αθνχ έρνπλ σξηκάζεη θαη είλαη αζθαιείο, αληαγσληζηηθέο θη ειθπζηηθέο ζε ηδηψηεο θαη επελδπηέο. Δλψ ε εθαξκνγή ηνπο ζπκβάιιεη ζηε βειηίσζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ δεηθηψλ θαη εηδηθφηεξα ζηε κείσζε ησλ εθπνκπψλ CO2 θαη ζηελ απεμάξηεζε απφ ην εηζαγφκελν πεηξέιαην. Μπνξνχλ δειαδή λα απαληήζνπλ απνηειεζκαηηθά ζην ηξίπηπρν ησλ πξνβιεκάησλ πνπ απαζρνινχλ ηνλ ηνκέα ηεο ελέξγεηαο: Δπάξθεηα Απνζεκάησλ Αζθάιεηα Αλεθνδηαζκνχ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 21

24 ΔΙΑΓΩΓΗ Πξνζηαζία ηνπ Πεξηβάιινληνο ηελ πξνψζεζε ησλ Α.Π.Δ. ζηελ παγθφζκηα ελεξγεηαθή αγνξά, ζπλέβαιε ην γεγνλφο φηη κπνξνχλ λα ζπκβάιινπλ ζηελ ελεξγεηαθή απηάξθεηα κηθξψλ θαη αλαπηπζζφκελσλ ρσξψλ, απνηειψληαο ηελ ελαιιαθηηθή πξφηαζε ζε ζρέζε κε ηελ νηθνλνκία ηνπ πεηξειαίνπ. Δίλαη πξνθαλέο φηη ρψξεο κε κεγάια απνζέκαηα ζηηο πξσηαξρηθέο κνξθέο ελέξγεηαο έρνπλ ζπλήζσο ηελ ηάζε λα ρξεζηκνπνηνχλ απηφ ην πιενλέθηεκα ζαλ κέζν γηα πνιηηηθφ θαη νηθνλνκηθφ έιεγρν ησλ ππνινίπσλ. Σν πην ζεκαληηθφ φθεινο πνπ κπνξνχλ λα πξνζθέξνπλ ζε κηα νηθνλνκία ζρεηίδεηαη κε ηε βειηίσζε ηεο απαζρφιεζεο. Οη αλαλεψζηκεο πεγέο ελέξγεηαο παξνπζηάδνπλ θαηαπιεθηηθφ δπλακηθφ σο πξνο ηε δεκηνπξγία θαη δηαθχιαμε ζέζεσλ εξγαζίαο. Μειέηε ηνπ WWF γηα ηε Βηνκάδα «Biomass Study» εληνπίδεη έλα δπλακηθφ απαζρφιεζεο ηεο ηάμεο ησλ ζέζεσλ εξγαζίαο πιήξνπο απαζρφιεζεο ζηηο ρψξεο ηνπ ΟΟΑ, κφλν θαη κφλν απφ απηή ηελ ζπγθεθξηκέλε αλαλεψζηκε πεγή ελέξγεηαο. Οη ελ ιφγσ ζέζεηο εξγαζίαο ππνινγίδεηαη φηη ζα δεκηνπξγεζνχλ θπξίσο ζε αγξνηηθέο, αδχλακεο απφ πιεπξάο ππνδνκψλ, πεξηνρέο θαη ζα είλαη σο εθ ηνχηνπ εμαηξεηηθά ζεκαληηθέο. Έλα επηπξφζζεην πιενλέθηεκα είλαη ν απιφο ζηελ θαηαζθεπή θαη ηε ζπληήξεζε εμνπιηζκφο ηνπο. Δμάιινπ, ην κεδεληθφ θφζηνο πξψηεο χιεο, ζε ζπλδπαζκφ κε ηηο κηθξέο έσο ειάρηζηεο απαηηήζεηο ζπληήξεζεο πνπ εκθαλίδνπλ, ζπλεπάγεηαη πεξηνξηζκέλν θφζηνο ιεηηνπξγίαο. Έηζη, αληηζηαζκίδεηαη ζε κεγάιν βαζκφ ην κέρξη ζήκεξα κεηνλέθηεκα ηνπ απμεκέλνπ θφζηνπο πνπ απαηηείηαη γηα ηελ εγθαηάζηαζε ησλ κνλάδσλ εθκεηάιιεπζήο ηνπο. Δπηπξφζζεηα, ζηα ηερληθά πιενλεθηήκαηα ησλ Α.Π.Δ. πεξηιακβάλνληαη: Η δπλαηφηεηα δηαθνξνπνίεζεο ησλ ελεξγεηαθψλ θνξέσλ, ηερλνινγηψλ θαη ππνδνκψλ παξαγσγήο ζεξκφηεηαο, θαπζίκσλ θαη ειεθηξηζκνχ Η αχμεζε ηεο επειημίαο ησλ ζπζηεκάησλ ειεθηξνπαξαγσγήο, ψζηε λα αληαπνθξίλνληαη ζηε κεηαβαιιφκελε δήηεζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Γηα θάζε ρψξα ε επηινγή κεηαμχ ησλ δηάθνξσλ δηαζέζηκσλ ελεξγεηαθψλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 22

25 ΔΙΑΓΩΓΗ πφξσλ εμαξηάηαη έληνλα απφ ηνπο θπζηθνχο πεξηνξηζκνχο πνπ ηίζεληαη γηα θάζε ηχπν πφξνπ (πδαηηθφ δπλακηθφ, αηνιηθφ δπλακηθφ αλά πεξηνρή, κέγηζηε κέζε ειηαθή έθζεζε αλά κνλάδα επηθάλεηαο θιπ). Γηα θάζε πφξν ινηπφλ ππάξρεη έλα θαηψθιη ηεο βέιηηζηεο απφδνζεο. Παξαθάησ αλαθέξνληαη επηγξακκαηηθά ηα νηθνλνκηθά θαη θνηλσληθά θξηηήξηα ηα νπνία είλαη αλαγθαία πξνθείκελνπ λα πξαγκαηνπνηεζνχλ ηερληθά νη αλαλεψζηκεο πήγεο ζε κηα ρψξα: Οηθνλνκηθφο αληαγσληζκφο (θφζηνο KWh).. Δπηπηψζεηο ζηελ απαζρφιεζε Δπαηζζεζία ζηηο ηηκέο ησλ πξψησλ πιψλ ( πεηξέιαην, θαη άιια νξπθηά) Πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο. Κνηλσληθή απνδνρή Ε.2.2 Πποϋποθέζειρ Λειηοςπγίαρ Ανανεώζιμων Πηγών Ενέπγειαρ Η ελέξγεηα ζε φιεο ηηο κνξθέο ηεο, ηνπ αλέκνπ, ηνπ λεξνχ, ηεο γεσζεξκίαο θαη ηεο βηνκάδαο, πνπ απνηεινχλ πήγεο ελέξγεηαο θηιηθέο πξνο ην πεξηβάιινλ, κπνξνχλ θαη πξέπεη λα γίλνπλ νηθνλνκηθά εθκεηαιιεχζηκεο ψζηε λα ζπκβάινπλ ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε, εθφζνλ είλαη αλαλεψζηκεο θαη ξππαίλνπλ ειάρηζηα ή θαζφινπ. ηε ρψξα καο ππάξρεη ε δπλαηφηεηα αμηνπνίεζεο απηψλ ησλ πεγψλ ελέξγεηαο γηαηί έρνπκε ζεκαληηθή ειηνθάλεηα θαη αηνιηθφ δπλακηθφ, ηδηαίηεξα ζηα λεζηά, αιιά θαη πδάηηλν δπλακηθφ ζηηο νξεηλέο πεξηνρέο. Γηα λα είλαη ρξήζηκε κηα πεγή ελέξγεηαο είλαη αλαγθαίεο νξηζκέλεο πξνυπνζέζεηο: Η ελέξγεηα απηή λα είλαη άθζνλε θαη ε πξφζβαζε ζηελ ελεξγεηαθή πεγή εχθνιε. Να κεηαηξέπεηαη ρσξίο δπζθνιία ζε κνξθή πνπ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί. Να κεηαθέξεηαη εχθνια. Να απνζεθεχεηαη εχθνια. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 23

26 ΔΙΑΓΩΓΗ Η ρξήζε ησλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ή ελαιιαθηηθψλ πεγψλ είλαη αθφκε πνιχ πεξηνξηζκέλε ζε παγθφζκηα θιίκαθα, εμππεξεηεί φκσο ην ζηφρν ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο, γηαηί είλαη «θαζαξέο» θαη θηιηθέο πξνο ην πεξηβάιινλ. Έηζη ην κεγάιν ζηνίρεκα είλαη λα θαζηεξσζνχλ δεκηνπξγψληαο κεγαιχηεξε νηθνλνκηθή επζηάζεηα ζε θξάηε εμαξηεκέλα ελεξγεηαθά θαη λα κεηψζνπλ ηηο θιηκαηνινγηθέο δηαηαξαρέο πνπ παξαηεξνχκε πιένλ ζε παγθφζκηα θιίκαθα φιν θαη πην έληνλα. Η απηνλνκία απφ ην δίθηπν εγθαζηζηψληαο ζχζηεκα παξαγσγήο πνπ βαζίδεηαη ζηηο ΑΠΔ είλαη ε ζσζηή ιχζε αλ ηζρχνπλ ηα αθφινπζα: Η ηνπνζεζία πνπ βξίζθεηαη ε εγθαηάζηαζε πξέπεη λα έρεη επαξθέο δπλακηθφ ΑΠΔ. Γελ ππάξρεη πθηζηάκελε ζχλδεζε κε ην δίθηπν ή γηα λα πινπνηεζεί απαηηείηαη επέθηαζε γξακκψλ πνπ επηθέξεη κεγάιν θφζηνο. Τπάξρεη επηζπκία γηα ελεξγεηαθή αλεμαξηεζία απφ ηνλ πάξνρν ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Τπάξρεη επηζπκία θαη νηθνλνκηθή δπλαηφηεηα λα επελδπζνχλ ζε ΑΠΔ γηα πεξηβαιινληηθνχο ιφγνπο. Τπάξρεη κειινληηθφο ζρεδηαζκφο γηα επέθηαζε ηνπ δηθηχνπ θαη αγνξά απφ ην δίθηπν ηεο πιενλάδνπζαο. Ε.2.3 Είδη Ανανεώζιμων Πηγών Ενέπγειαρ (εηθφλα Δ.3) Αηνιηθή Δλέξγεηα: Υξεζηκνπνηήζεθε παιηφηεξα γηα ηελ άληιεζε λεξνχ απφ πεγάδηα θαζψο θαη γηα κεραληθέο εθαξκνγέο (π.ρ. ηελ άιεζε ζηνπο αλεκφκπινπο). Έρεη αξρίζεη λα ρξεζηκνπνηείηαη πιαηηά γηα ειεθηξνπαξαγσγή. Ηιηαθή Δλέξγεηα: Υξεζηκνπνηείηαη πεξηζζφηεξν γηα ζεξκηθέο εθαξκνγέο (ειηαθνί ζεξκνζίθσλεο), ελψ ε ρξήζε ηεο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνχ έρεη αξρίζεη λα θεξδίδεη έδαθνο, κε ηε βνήζεηα ηεο πνιηηηθήο πξνψζεζεο ησλ Α.Π.Δ. απφ ην ειιεληθφ θξάηνο θαη ηελ Δπξσπατθή Έλσζε. Υδαηνπηώζεηο: Αλαθέξεηαη ζηα γλσζηά πδξνειεθηξηθά έξγα, πνπ ζην πεδίν ησλ ήπησλ κνξθψλ ελέξγεηαο εμεηδηθεχνληαη πεξηζζφηεξν ζηα κηθξά πδξνειεθηξηθά. Δίλαη ε πην δηαδεδνκέλε κνξθή αλαλεψζηκεο ελέξγεηαο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 24

27 ΔΙΑΓΩΓΗ Βηνκάδα: Υξεζηκνπνηεί ηνπο πδαηάλζξαθεο ησλ θπηψλ (θπξίσο απνβιήησλ ηεο βηνκεραλίαο μχινπ, ηξνθίκσλ θαη δσνηξνθψλ θαη ηεο βηνκεραλίαο δάραξεο) κε ζθνπφ ηελ απνδέζκεπζε ηεο ελέξγεηαο πνπ δεζκεχηεθε απ' ην θπηφ κε ηε θσηνζχλζεζε. Αθφκα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ αζηηθά απφβιεηα θαη απνξξίκκαηα. Μπνξεί λα δψζεη βηναηζαλφιε θαη βηναέξην, πνπ είλαη θαχζηκα πην θηιηθά πξνο ην πεξηβάιινλ απφ ηα παξαδνζηαθά. Δίλαη κηα πεγή ελέξγεηαο κε πνιιέο δπλαηφηεηεο θαη εθαξκνγέο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί πιαηηά ζην κέιινλ. Δηθφλα Δ.3: Δίδε Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο(ΑΠΔ) Γεσζεξκηθή Δλέξγεηα: Πξνέξρεηαη απφ ηε ζεξκφηεηα πνπ παξάγεηαη απ' ηε ξαδηελεξγφ απνζχλζεζε ησλ πεηξσκάησλ ηεο γεο. Δίλαη εθκεηαιιεχζηκε εθεί φπνπ ε ζεξκφηεηα απηή αλεβαίλεη κε θπζηθφ ηξφπν ζηελ επηθάλεηα, π.ρ. ζηνπο ζεξκνπίδαθεο ή ζηηο πεγέο δεζηνχ λεξνχ. Μπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί είηε απεπζείαο γηα ζεξκηθέο εθαξκνγέο είηε γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνχ. Η Ιζιαλδία θαιχπηεη ην 80-90% ησλ ελεξγεηαθψλ ηεο αλαγθψλ κε γεσζεξκηθή ελέξγεηα. Δλέξγεηα από Παιίξξνηεο: Δθκεηαιιεχεηαη ηε βαξχηεηα ηνπ Ήιηνπ θαη ηεο ειήλεο, πνπ πξνθαιεί αλχςσζε ηεο ζηάζκεο ηνπ λεξνχ. Σν λεξφ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 25

28 ΔΙΑΓΩΓΗ απνζεθεχεηαη θαζψο αλεβαίλεη θαη γηα λα μαλαθαηέβεη αλαγθάδεηαη λα πεξάζεη κέζα απφ κηα ηνπξκπίλα, παξάγνληαο ειεθηξηζκφ. Έρεη εθαξκνζηεί ζηελ Αγγιία, ηε Γαιιία, ηε Ρσζία θαη αιινχ. Δλέξγεηα από Κύκαηα: Δθκεηαιιεχεηαη ηελ θηλεηηθή ελέξγεηα ησλ θπκάησλ ηεο ζάιαζζαο. Δλέξγεηα από ηνπο Ωθεαλνύο: Δθκεηαιιεχεηαη ηε δηαθνξά ζεξκνθξαζίαο αλάκεζα ζηα ζηξψκαηα ηνπ σθεαλνχ, θάλνληαο ρξήζε ζεξκηθψλ θχθισλ. Βξίζθεηαη ζην ζηάδην ηεο έξεπλαο. Ε.2.4 Πλεονεκηήμαηα και Μειονεκηήμαηα ηων Α.Π.Ε. Α. Πιενλεθηήκαηα Δίλαη πνιχ θηιηθέο πξνο ην πεξηβάιινλ, έρνληαο νπζηαζηηθά κεδεληθά θαηάινηπα θαη απφβιεηα. Γελ πξφθεηηαη λα εμαληιεζνχλ πνηέ, ζε αληίζεζε κε ηα νξπθηά θαχζηκα. Μπνξνχλ λα βνεζήζνπλ ηελ ελεξγεηαθή απηάξθεηα κηθξψλ θαη αλαπηπζζφκελσλ ρσξψλ, θαζψο θαη λα απνηειέζνπλ ηελ ελαιιαθηηθή πξφηαζε ζε ζρέζε κε ηελ νηθνλνκία ηνπ πεηξειαίνπ. Δίλαη επέιηθηεο εθαξκνγέο πνπ κπνξνχλ λα παξάγνπλ ελέξγεηα αλάινγε κε ηηο αλάγθεο ηνπ επί ηφπνπ πιεζπζκνχ, θαηαξγψληαο ηελ αλάγθε γηα ηεξάζηηεο κνλάδεο παξαγσγήο ελέξγεηαο (θαηαξρήλ γηα ηελ χπαηζξν) αιιά θαη γηα κεηαθνξά ηεο ελέξγεηαο ζε κεγάιεο απνζηάζεηο. Ο εμνπιηζκφο είλαη απιφο ζηελ θαηαζθεπή θαη ηε ζπληήξεζε θαη έρεη κεγάιν ρξφλν δσήο. Δπηδνηνχληαη απφ ηηο πεξηζζφηεξεο θπβεξλήζεηο. Β. Μεηνλεθηήκαηα o Έρνπλ αξθεηά κηθξφ ζπληειεζηή απφδνζεο, ηεο ηάμεο ηνπ 30% ή θαη ρακειφηεξν. πλεπψο απαηηείηαη αξθεηά κεγάιν αξρηθφ θφζηνο εθαξκνγήο ζε κεγάιε επηθάλεηα γεο. Γη απηφ ην ιφγν κέρξη ηψξα ρξεζηκνπνηνχληαη ζαλ ζπκπιεξσκαηηθέο πεγέο ελέξγεηαο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 26

29 ΔΙΑΓΩΓΗ o Γηα ηνλ παξαπάλσ ιφγν πξνο ην παξφλ δελ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ κεγάισλ αζηηθψλ θέληξσλ o Η παξνρή θαη απφδνζε ηεο αηνιηθήο, πδξνειεθηξηθήο θαη ειηαθήο ελέξγεηαο εμαξηάηαη απφ ηελ επνρή ηνπ έηνπο αιιά θαη απφ ην γεσγξαθηθφ πιάηνο θαη ην θιίκα ηεο πεξηνρήο ζηελ νπνία εγθαζίζηαληαη. o Γηα ηηο αηνιηθέο κεραλέο ππάξρεη ε άπνςε φηη δελ είλαη θνκςέο απφ αηζζεηηθή άπνςε θη φηη πξνθαινχλ ζφξπβν θαη ζαλάηνπο πνπιηψλ. Με ηελ εμέιημε φκσο ηεο ηερλνινγίαο ηνπο θαη ηελ πξνζεθηηθφηεξε επηινγή ρψξσλ εγθαηάζηαζεο (π.ρ. ζε πιαηθφξκεο ζηελ αλνηρηή ζάιαζζα) απηά ηα πξνβιήκαηα έρνπλ ζρεδφλ ιπζεί. o Γηα ηα πδξνειεθηξηθά έξγα ιέγεηαη φηη πξνθαινχλ έθιπζε κεζαλίνπ απφ ηελ απνζχλζεζε ησλ θπηψλ πνπ βξίζθνληαη θάησ απ' ην λεξφ θη έηζη ζπληεινχλ ζην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Ε.3 Υβπιδικά Σςζηήμαηα Παπαγωγήρ Ηλεκηπικήρ Ενέπγειαρ (Υ.Σ.Η.Ε.) Ε.3.1 Ο Όπορ Υβπιδικό Σύζηημα Ηλεκηπικήρ Ενέπγειαρ Δηθφλα Δ.4: Τβξηδηθφ χζηεκα Παξαγσγήο Ηιεθηξηθήο Δλέξγεηαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 27

30 ΔΙΑΓΩΓΗ Με ηνλ φξν Τβξηδηθά πζηήκαηα Δλέξγεηαο, αλαθεξφκαζηε ζε ζπζηήκαηα φπνπ ρξεζηκνπνηνχληαη πνιιαπιέο δηαηάμεηο ελεξγεηαθήο κεηαηξνπήο ή πεξηζζφηεξα ηνπ ελφο θαχζηκα γηα ηελ ίδηα δηάηαμε, κε ζθνπφ ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο. Έλα πβξηδηθφ ζχζηεκα (εηθφλα Δ.4) κπνξεί λα πεξηιακβάλεη κία ζπκβαηηθή κνλάδα παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζε ζπλδπαζκφ κε κία ηνπιάρηζηνλ κνξθή αλαλεψζηκεο πεγήο ελέξγεηαο, δηαηάμεηο απνζήθεπζεο, ζπζηήκαηα επνπηείαο θαη ειέγρνπ, θαζψο θαη ζχζηεκα δηαρείξηζεο θνξηίνπ. Μ απηήλ ηελ έλλνηα, ηα πβξηδηθά ζπζηήκαηα απνηεινχλ κία ελαιιαθηηθή επηινγή αληί ησλ ζπκβαηηθψλ ζπζηεκάησλ, ηα νπνία ηππηθά βαζίδνληαη ζηελ παξαγσγή ελέξγεηαο απφ νξπθηά θαχζηκα. χκθσλα κε ην λφκν 3468/2006, ζαλ πβξηδηθφ ζχζηεκα ή αιιηψο πβξηδηθφο ζηαζκφο νξίδεηαη θάζε ζηαζκφο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο πνπ: Υξεζηκνπνηεί κία, ηνπιάρηζηνλ, κνξθή ΑΠΔ. Η ζπλνιηθή ελέξγεηα πνπ απνξξνθά απφ ην δίθηπν, ζε εηήζηα βάζε, δελ ππεξβαίλεη ην 30% ηεο ζπλνιηθήο ελέξγεηαο πνπ θαηαλαιψλεηαη γηα ηελ πιήξσζε ηνπ ζπζηήκαηνο απνζήθεπζεο ηνπ ζηαζκνχ απηνχ. αλ ελέξγεηα πνπ απνξξνθά ν πβξηδηθφο ζηαζκφο απφ ην δίθηπν νξίδεηαη ε δηαθνξά κεηαμχ ηεο ελέξγεηαο πνπ κεηξάηαη θαηά ηελ είζνδφ ηεο ζην ζηαζκφ θαη ηεο ελέξγεηαο πνπ απνδίδεηαη απεπζείαο ζην δίθηπν απφ ηηο κνλάδεο Α.Π.Δ. ηνπ πβξηδηθνχ ζηαζκνχ. Η δηαθνξά απηή ππνινγίδεηαη, γηα ηα κε δηαζπλδεδεκέλα λεζηά, ζε σξηαία βάζε. Αλ γηα ηελ αμηνπνίεζε ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο εθαξκφδεηαη ηερλνινγία δηαθνξεηηθή απφ απηή ησλ θσηνβνιηατθψλ, κπνξεί λα ρξεζηκνπνηείηαη θαη ζπκβαηηθή ελέξγεηα πνπ δελ απνξξνθάηαη ζην δίθηπν, εθφζνλ ε ρξήζε ηεο ελέξγεηαο απηήο θξίλεηαη αλαγθαία γηα ηελ αμηνπνίεζε ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο. Η ρξεζηκνπνηνχκελε ζπκβαηηθή ελέξγεηα δελ κπνξεί λα ππεξβαίλεη ην 10% ηεο ζπλνιηθήο ελέξγεηαο πνπ παξάγεηαη, ζε εηήζηα βάζε, απφ ηηο κνλάδεο αμηνπνίεζεο ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο. Η κέγηζηε ηζρχο παξαγσγήο ησλ κνλάδσλ ΑΠΔ ηνπ ζηαζκνχ δε κπνξεί λα ππεξβαίλεη ηελ εγθαηεζηεκέλε ηζρχ ησλ κνλάδσλ απνζήθεπζεο ηνπ ζηαζκνχ απηνχ, πξνζαπμεκέλε θαηά πνζνζηφ κέρξη 20%. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 28

31 ΔΙΑΓΩΓΗ Ε.3.2 Εθαπμογέρ Υβπιδικών Σςζηημάηων Α. Σπζηήκαηα Γηεζπαξκέλεο Παξαγσγήο ζε Κεληξηθό Γίθηπν Ηιεθηξηθήο Δλέξγεηαο Σα θεληξηθά ειεθηξηθά δίθηπα απαξηίδνληαη απφ ηα ζπζηήκαηα παξαγσγήο, κεηαθνξάο θαη δηαλνκήο ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Υαξαθηεξηζηηθφ ησλ δηθηχσλ απηψλ είλαη φηη δηαξξένληαη απφ ελαιιαζζφκελν ξεχκα θαη φηη ε ηάζε θαη ε ζπρλφηεηα δελ επεξεάδνληαη απφ ηελ παξνπζία επηπξφζζεησλ γελλεηξηψλ ή θνξηίσλ. Δίλαη δειαδή δίθηπα άπεηξνπ δπγνχ. Αλ έλαο πβξηδηθφο ζηαζκφο ζπλδεζεί ζ ελα ηέηνην δίθηπν, ηφηε γίλεηαη ιφγνο γηα δηεζπαξκέλε παξαγσγή. Γεδνκέλνπ φηη ην θεληξηθφ δίθηπν έρεη ηελ επζχλε γηα ηνλ έιεγρν ηεο ηάζεο θαη ηεο ζπρλφηεηαο, αιιά θαη γηα ηελ παξαγσγή άεξγνπ ηζρχνο, ν ζρεδηαζκφο ηνπ πβξηδηθνχ ζπζηήκαηνο απινπνηείηαη θαζψο δελ απαηηνχληαη ζπζηήκαηα ειέγρνπ. Όηαλ δεηείηαη πεξηζζφηεξε ελέξγεηα απ απηήλ πνπ κπνξεί λα παξάγεη ν ζηαζκφο, ην έιιεηκκα ελέξγεηαο παξέρεηαη απφ ην θεληξηθφ ειεθηξηθφ δίθηπν. Παξνκνίσο, ηπρνχζα πεξίζζεηα ελέξγεηαο πνπ παξάγεηαη απφ ην πβξηδηθφ ζχζηεκα κπνξεί λα απνξξνθεζεί απφ ην ειεθηξηθφ δίθηπν, σζηφζν πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ηίζεληαη πεξηνξηζκνί ζρεηηθά κε ηε ζπκκεηνρή ηνπ πβξηδηθνχ ζηαζκνχ ζηε ζηηγκηαία παξαγσγή ηζρχνο. ε κεξηθέο πεξηπηψζεηο ε παξνπζία ηνπ πβξηδηθνχ ζηαζκνχ επεξεάδεη ηελ ηθαλφηεηα ηνπ θεληξηθνχ δηθηχνπ λα δηαηεξεί ζηαζεξή ηάζε θαη ζπρλφηεηα, νπφηε γίλεηαη ιφγνο γηα αζζελέο δίθηπν θαη ζπλήζσο απαηηείηαη επηπιένλ εμνπιηζκφο θαη δηαηάμεηο ειέγρνπ. Β. Απηόλνκα Υβξηδηθά Σπζηήκαηα Σα απηφλνκα πβξηδηθά ζπζηήκαηα ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ ειεθηξνδφηεζε απνκνλσκέλσλ πεξηνρψλ πνπ δελ είλαη ζπλδεδεκέλεο κε ην θεληξηθφ ειεθηξηθφ δίθηπν, νπφηε δελ ππάξρεη ζχζηεκα κεηαθνξάο παξά κφλν ζχζηεκα δηαλνκήο. Η κεηαηξνπή ελφο ζπκβαηηθνχ απηφλνκνπ ζηαζκνχ ζε πβξηδηθφ απνζθνπεί θαηά θχξην ιφγν ζηελ ειάηησζε ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκνπ θαη ησλ σξψλ ιεηηνπξγίαο ησλ ζπκβαηηθψλ γελλεηξηψλ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 29

32 ΔΙΑΓΩΓΗ Η ζεκαληηθφηεξε δηαθνξά ηνπ απηφλνκνπ ζε ζρέζε κε έλα δηαζπλδεδεκέλν πβξηδηθφ ζχζηεκα είλαη φηη πξέπεη λα κπνξεί λα παξέρεη φιε ηελ ελέξγεηα πνπ δεηείηαη νπνηαδήπνηε ρξνληθή ζηηγκή ή λα θάλεη απνθνπή θνξηίνπ φηαλ απηφ δελ είλαη εθηθηφ. Δπηπιένλ, πξέπεη λα έρεη ηελ ηθαλφηεηα ξχζκηζεο ζπρλφηεηαο θαη παξαγσγήο άεξγνπ ηζρχνο ψζηε λα ξπζκίδεη ηελ ηάζε ηνπ δηθηχνπ. Όηαλ ε ειεθηξηθή παξαγσγή απφ ηηο κνλάδεο ΑΠΔ ηνπ ζπζηήκαηνο μεπεξλά ην θνξηίν, ε πεξίζζεηα ελέξγεηαο πξέπεη λα απνζεθεπηεί ή θαη λα απνξξηθζεί κε θάπνηνλ ηξφπν ψζηε λα κελ πξνθαιέζεη αζηάζεηα ζην ζχζηεκα. Σα απηφλνκα δίθηπα δελ έρνπλ άπεηξν δπγφ, νπφηε επεξεάδνληαη έληνλα απφ ηε ζχλδεζε επηπξφζζεηνπ θνξηίνπ ή γελλήηξηαο. Γηα ηνπο παξαπάλσ ιφγνπο, ηα πεξηζζφηεξα απηφλνκα ζπζηήκαηα πεξηιακβάλνπλ δηαηάμεηο απνζήθεπζεο ελέξγεηαο θαη ζπζηήκαηα ειέγρνπ θαη δηαρείξηζεο θνξηίνπ. Γ. Τξνθνδόηεζε Απνκνλσκέλσλ Φνξηίσλ ή Φνξηίσλ Δηδηθνύ Σθνπνύ Τβξηδηθά ζπζηήκαηα ρσξίο δίθηπν δηαλνκήο κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα ηελ ηξνθνδφηεζε απνκνλσκέλσλ θνξηίσλ ή θνξηίσλ εηδηθνχ ζθνπνχ, ηα νπνία κπνξεί λα είλαη ζπλερνχο ή ελαιιαζζφκελνπ ξεχκαηνο, ή αθφκα θαη κεηαβιεηήο ηάζεο θαη ζπρλφηεηαο. Παξαδείγκαηα ηέηνησλ θνξηίσλ απνηεινχλ νη ειεθηξηθνί θάξνη, ν θσηηζκφο ηεο ζήκαλζεο ζηνπο απηνθηλεηφδξνκνπο, ε άληιεζε λεξνχ, ηα ζπζηήκαηα αθαιάησζεο θαζψο θαη νη ειεθηξηθνί κχινη. Μία εθαξκνγή ελφο ηέηνηνπ ζπζηήκαηνο ζα κπνξνχζε λα πεξηιακβάλεη θσηνβνιηατθά πάλει ζε ζπλδπαζκφ κε κπαηαξίεο θαη ειεθηξνληθά ηζρχνο. απηά ηα ζπζηήκαηα ν έιεγρνο ζπρλφηεηαο θαη ηάζεο θαζψο θαη ε δηαρείξηζε ηεο πεξίζζεηαο ηζρχνο δελ απνηεινχλ ηηο θχξηεο παξακέηξνπο ζρεδίαζεο. Τπάξρεη επίζεο ε δπλαηφηεηα ρξεζηκνπνίεζεο θαη ζπκβαηηθήο γελλήηξηαο πνπ ιεηηνπξγεί φπνηε ε παξαγσγή ΑΠΔ δελ επαξθεί, αιιά ζπλήζσο δελ ιεηηνπξγεί παξάιιεια κε ηηο γελλήηξηεο ΑΠΔ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤIO ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 30

33 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΣΡΙΕ 1.1 Άνεμος Άλεκνο νλνκάδεηαη ν αηκνζθαηξηθόο αέξαο ζε θαηάζηαζε θίλεζεο. Όπσο γηα νπνηνδήπνηε ξεπζηό επξηζθόκελν ζε θίλεζε, έηζη θαη ζηελ πεξίπησζε ηνπ αλέκνπ, γηα ηνλ θαζνξηζκό ηνπ δηαλύζκαηνο ηεο ηαρύηεηάο ηνπ απαηηείηαη ε γλώζε ηνπ κέηξνπ (έληαζε ηνπ αλέκνπ) θαη ηεο δηεύζπλζεο. Η δηεύζπλζε θαη ε έληαζε ηνπ αλέκνπ εμαξηώληαη ηόζν από εηδηθνύο παξάγνληεο (γεληθή αηκνζθαηξηθή θπθινθνξία, πεδίν πίεζεο) όζν θαη από ηνπο ηνπηθνύο παξάγνληεο (δει. αλάγιπθν ηεο πεξηνρήο, ύπαξμε ζάιαζζαο θιπ.). Η γεληθή αηκνζθαηξηθή θπθινθνξία νθείιεηαη θπξίσο ζηελ ειηαθή αθηηλνβνιία θαη ζηελ πεξηζηξνθή ηεο γεο. Πξάγκαηη ε δηαθνξά ζεξκνθξαζία κεηαμύ ηζεκεξηλνύ θαη πόιωλ, απνηέιεζκα ηεο δηαθνξεηηθήο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο πνπ δέρνληαη ηα δηαθνξεηηθά ζεκεία ηνπ πιαλήηε καο, έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηε ζπλερή θίλεζε αεξίσλ καδώλ από ηνπο πόινπο πξνο ηνλ ηζεκεξηλό θαη αληηζέησο. Πην ζπγθεθξηκέλα, ςπρξνί επηθαλεηαθνί άλεκνη πλένπλ από ηνπο πόινπο πξνο ηνλ ηζεκεξηλό γηα λα αληηθαηαζηήζνπλ ην ζεξκό αέξα, πνπ αλπςώλεηαη ιόγσ κείσζεο ηεο ππθλόηεηάο ηνπ θαη ν νπνίνο θηλείηαη δηα κέζνπ ηεο αλώηεξεο αηκόζθαηξαο πξνο ηνπο πόινπο. Παξάιιεια, ε πεξηζηξνθή ηεο γεο γύξω από ηνλ άμνλά ηεο έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ θίλεζε ςπρξώλ αέξησλ επηθαλεηαθώλ καδώλ πξνο ηα δπηηθά, ελώ ν ζεξκόο αέξαο κεηαθηλείηαη ζε κεγαιύηεξα ύςε θαη πξνο ηα αλαηνιηθά. Σέινο πξέπεη λα ιεθζεί ππόςε θαη ε αλνκνηνκνξθία ηεο ζεξκηθήο ζπκπεξηθνξάο ζάιαζζαο θαη μεξάο, κε απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία δσλώλ δηαθνξεηηθήο ζεξκνθξαζίαο, πνπ νδεγνύλ ζε αληίζηνηρα πεδία ζηαηηθήο πίεζεο. Απνηέιεζκα ηνπ ζπλδπαζκνύ ησλ αλσηέξσ παξαγόλησλ είλαη ε ζπλερήο κεηαβνιή ηεο θαηάζηαζεο ηεο αηκόζθαηξαο θαη ε δεκηνπξγία πεξηνρώλ πςειώλ πηέζεσλ (αληηθπθιώλεο), όπσο θαη πεξηνρώλ ρακειώλ πηέζεσλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 31

34 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ (θπθιώλεο). Γεληθά ν άλεκνο έρεη κεγαιύηεξε έληαζε επάλσ από ηνπο σθεαλνύο παξά επάλσ από ηελ μεξά, ελώ ζηελ Δπξώπε πεξηνρέο κε πςειή κέζε ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ είλαη ε Ιξιαλδία, ε Αγγιία, ην Βέιγην, ε Οιιαλδία, ε Γαιιία, ε Πνξηνγαιία θαζώο θαη νη πεξηνρέο ηεο αλαηνιηθήο Μεζνγείνπ αλάκεζα ζηηο νπνίεο ζπκπεξηιακβάλεηαη θαη ε ρώξα καο. Από ην ζύλνιν ησλ θηλήζεσλ ηνπ αλέκνπ ε ζπνπδαηόηεξε ζε ζρέζε κε ηνλ πξνζδηνξηζκό ηνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ κηαο πεξηνρήο είλαη ε νξηδόληηα ζπληζηώζα ηεο ηαρύηεηαο ηνπ αλέκνπ. Βέβαηα γηα ηελ επηινγή ηεο θαηάιιειεο ζέζεο εγθαηάζηαζεο κηαο αλεκνγελλήηξηαο απαηηείηαη επηπιένλ ηεο γλώζεο γηα ηελ ηαρύηεηα θαη ηε δηεύζπλζε ηνπ αλέκνπ, λα έρνπλ θαηαγξαθεί: νη επηθξαηνύζεο ζηελ πεξηνρή αλαηαξάμεηο ν ζηξνβηιηζκόο θαη ε ηύξβε ηνπ αλέκνπ ε κεηαβνιή ηεο ηαρύηεηαο ηνπ αλέκνπ ζπλαξηήζεη ηνπ ύςνπο από ην έδαθνο. 1.2 Αιολική Ενέργεια Η θηλεηηθή ελέξγεηα ηνπ αλέκνπ απνηειεί κηα ελδηαθέξνπζα πεγή ελέξγεηαο, ε νπνία νλνκάδεηαη αηνιηθή ελέξγεηα. Αλήθεη ζηηο ήπηεο ή αλαλεώζηκεο κνξθέο ελέξγεηαο, δεδνκέλνπ όηη αθ ελόο δελ ξππαίλεη ην πεξηβάιινλ θαη αθ εηέξνπ είλαη ζεσξεηηθά αλεμάληιεηε. Η αηνιηθή ελέξγεηα πξνέξρεηαη από κεηαηξνπή ελόο κηθξνύ πνζνζηνύ (πεξίπνπ 2%) ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο πνπ θζάλεη ζην έδαθνο ηνπ πιαλήηε καο ζε θηλεηηθή ελέξγεηα ηνπ αλέκνπ. Η ηζρύο ηνπ αλέκνπ ζε νιόθιεξν ην πιαλήηε καο εθηηκάηαη ζε 3,6*109 MW, ελώ ζύκθσλα κε εθηηκήζεηο ηνπ Παγθόζκηνπ Οξγαληζκνύ Μεηεσξνινγίαο, πνζνζηό πεξίπνπ 1% ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο, πνπ αλέξρεηαη ζε 175*1012 kwh είλαη δηαζέζηκν γηα ελεξγεηαθή αμηνπνίεζε ζε δηάθνξα κέξε ηνπ θόζκνπ. Σα ηειεπηαία είθνζη ρξόληα, ηδηαίηεξα κεηά ηηο δηαδνρηθέο ελεξγεηαθέο θξίζεηο θαη ζε ζπλδπαζκό κε ηα νμπκέλα πεξηβαιινληηθά πξνβιήκαηα, νη άλζξσπνη έδεημαλ ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ γηα ηελ αμηνπνίεζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο. Αμίδεη λα ζεκεησζεί ζην ζεκείν απηό όηη από ηερληθννηθνλνκηθήο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 32

35 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ άπνςεο ε αηνιηθή ελέξγεηα απνηειεί ζήκεξα ηελ πιένλ ζπκθέξνπζα αλαλεώζηκε πεγή ελέξγεηαο, δεδνκέλνπ όηη ήδε ην θόζηνο ηεο παξαγόκελεο αηνιηθήο ελέξγεηαο ζπλαγσλίδεηαη ην θόζηνο ηεο ζπκβαηηθήο kwh, ρσξίο κάιηζηα λα ζπκπεξηιεθζεί ην θνηλσληθό θαη πεξηβαιινληηθό θόζηνο από ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο. Γηα ην ιόγν απηό ηα ηειεπηαία ρξόληα γίλνληαη ζνβαξέο επελδύζεηο ζηνλ ηνκέα ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο ηόζν από δεκόζηνπο όζν θαη από ηδησηηθνύο θνξείο, θπξίσο ζηηο πην αλεπηπγκέλεο ρώξεο ηνπ πιαλήηε καο. Δηθόλα 1.1: Αηνιηθό Πάξθν ζην Elisenhof ηεο Γεξκαλίαο Βέβαηα από ηελ άιιε πιεπξά αληηπαξαηίζεηαη ην γεγνλόο όηη ε αηνιηθή ελέξγεηα δελ είλαη αθξηβώο πξνβιέςηκε νύηε θαη ζπλερήο, ελώ παξάιιεια είλαη κηα κνξθή ελέξγεηαο ρακειήο ππθλόηεηαο, γεγνλόο πνπ καο ππνρξεώλεη ζε κεγάιεο θαηαζθεπέο (Α/Γ κεγάινπ κεγέζνπο). Οινθιεξώλνληαο, πξέπεη λα επηζεκάλνπκε όηη αξθεηνί επηζηήκνλεο (θπξίσο νηθνλνκνιόγνη) έρνπλ ππνζηεξίμεη όηη ε θαηάιιειε αμηνπνίεζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο κπνξεί λα ιύζεη ην παγθόζκην ελεξγεηαθό πξόβιεκα. Έλα ραξαθηεξηζηηθό παξάδεηγκα πνπ ρξεζηκνπνηείηαη αξθεηά ζπρλά είλαη ην γεγνλόο όηη νη ελεξγεηαθέο αλάγθεο ησλ Η.Π.Α. απνηεινύλ κόιηο ην έλα δέθαην ηνπ αληίζηνηρνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ ηεο ρώξαο απηήο. Οπσζδήπνηε νη παξαπάλσ ηζρπξηζκνί, όηη ε αηνιηθή ελέξγεηα κπνξεί λα επηιύζεη ηα ελεξγεηαθά πξνβιήκαηα κηαο ρώξαο, είλαη ππεξβνιηθνί, ηνπιάρηζηνλ κε ηηο ζεκεξηλέο ηερλνινγηθέο δπλαηόηεηεο, δεδνκέλνπ όηη έλα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 33

36 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ πνιύ κηθξό ηκήκα ηνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ κηαο πεξηνρήο είλαη δπλαηόλ λα αμηνπνηεζεί ηειηθά. Δίλαη όκσο ηειείσο ξεαιηζηηθή ε εθηίκεζε όηη ε ζσζηή αμηνπνίεζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο ζα βειηηώζεη ην παγθόζκην ελεξγεηαθό ηζνδύγην, ελώ ζηελ πεξίπησζε ηεο ρώξαο καο ζα αλαθνπθίζεη ζεκαληηθά ην πιήξσο εμαξηώκελν από εηζαγόκελα θαύζηκα ελεξγεηαθό ηζνδύγηό ηεο, ρσξίο ηαπηόρξνλα λα επηβαξύλεη κε πξόζζεηνπο ξύπνπο ην ήδε βεβαξεκέλν πεξηβάιινλ καο. Σέινο, αλ θαη είλαη επξύηεξα απνδεθηό όηη ε αηνιηθή ελέξγεηα κπνξεί λα απνηειέζεη κηα θαζαξή θαη νηθνλνκηθά ελδηαθέξνπζα πεγή ελέξγεηαο, ηδηαίηεξα γηα ηε ρώξα καο, πξνηνύ δηαηππσζνύλ ηειηθά ζπκπεξάζκαηα, πξέπεη λα ιάβνπκε ππόςε καο ηα βαζηθά ζεηηθά θαη αξλεηηθά ζηνηρεία, πνπ ζπλνδεύνπλ ηελ εγθαηάζηαζε αλεκνγελλεηξηώλ θαη ηελ αμηνπνίεζε ηνπ δηαζέζηκνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ κηαο πεξηνρήο. 1.3 Αρτή Λειηοσργίας Ανεμογεννηηριών Γενικά Ο άλεκνο πεξηζηξέθεη ηα πηεξύγηα κηαο αλεκνγελλήηξηαο (εηθόλα 1.2), ηα νπνία είλαη ζπλδεδεκέλα κε έλαλ πεξηζηξεθόκελν άμνλα. Ο άμνλαο πεξλάεη κέζα ζε έλα θηβώηην κεηάδνζεο ηεο θίλεζεο, όπνπ απμάλεηαη ε ηαρύηεηα πεξηζηξνθήο. Σν θηβώηην ζπλδέεηαη κε έλαλ άιιν άμνλα κεγάιεο ηαρύηεηαο πεξηζηξνθήο ν νπνίνο θηλεί κηα γελλήηξηα παξαγσγήο ειεθηξηθνύ ξεύκαηνο. Οη αλεκνγελλήηξηεο κπνξνύλ λα ιεηηνπξγνύλ απηόλνκα ηξνθνδνηώληαο απεπζείαο ηελ θαηαλάισζε, ή λα ζπλδένληαη θαη λα δηνρεηεύνπλ ηελ ειεθηξηθή ελέξγεηα ζε ππάξρνλ δίθηπν. ηελ πξώηε πεξίπησζε (ζε κηθξέο εγθαηαζηάζεηο), επεηδή ν άλεκνο δελ είλαη ζπλερώο δηαζέζηκνο, είλαη δπλαηόλ λα γίλεηαη ρξήζε κηαο ή πεξηζζνηέξσλ ληεδεινγελλεηξηώλ νη νπνίεο ιεηηνπξγνύλ παξάιιεια κε ηηο αλεκνγελλήηξηεο. Η δεύηεξε πεξίπησζε αθνξά ηε καδηθή εθκεηάιιεπζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο όπνπ ζπζηνηρία πνιιώλ αλεκνγελλεηξηώλ (αηνιηθό πάξθν) εγθαζίζηαηαη θαη ιεηηνπξγεί ζε κηα ζπγθεθξηκέλε ζέζε, δηνρεηεύνληαο ην ζύλνιν ηεο παξαγσγήο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 34

37 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Δηθόλα 1.2: Αλεκνγελλήηξηα νξηδόληηνπ άμνλα κε ηξία πηεξύγηα Μεηαηροπή ηης Αιολικής Ενέργειας ζε Ηλεκηρική Η παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο από αλεκνγελλήηξηεο δηαθνξνπνηείηαη ζεκαληηθά από ηηο ζπκβαηηθέο κεζόδνπο παξαγσγήο. ην ζεκείν απηό είλαη ζεκαληηθό λα αλαθέξνπκε ηα βαζηθά κέξε από ηα νπνία απνηειείηαη έλα ζύζηεκα παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο από ηνλ άλεκν. Η θηλεηηθή ελέξγεηα ησλ αεξίσλ καδώλ κεηαηξέπεηαη ζε κεραληθό έξγν κε ηε βνήζεηα κηαο αεξνδπλακηθήο δηάηαμεο (εηθόλα 1.3), ηνπ αλεκνθηλεηήξα (Α/Κ). Μεηαμύ ηνπ αλεκνθηλεηήξα θαη ηεο γελλήηξηαο, ε νπνία κεηαηξέπεη ην κεραληθό έξγν ζε ειεθηξηθή ελέξγεηα, παξεκβάιιεηαη έλα κεραληθό ζύζηεκα πξνζαξκνγήο. ηε ζπλέρεηα, ε ειεθηξηθή ελέξγεηα πνπ παξάγεηαη ζηελ έμνδν ηεο γελλήηξηαο, ηξνθνδνηείηαη ζην δίθηπν, κέζσ ηεο ρξεζηκνπνηνύκελεο ζπζθεπήο ζπλδέζεώο ηεο κε απηό. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 35

38 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Δηθόλα 1.3: Γηάηαμε παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο από ηνλ αέξα Οη κεγάιεο δηαθπκάλζεηο ηεο ηαρύηεηαο ηνπ αλέκνπ κε ην ρξόλν, νδεγνύλ ζε αζπκθσλία κεηαμύ δήηεζεο θαη παξαγσγήο ελέξγεηαο. Λύζε ζην πξόβιεκα απηό κπνξεί λα δνζεί κε ηε ρξήζε ζπζθεπώλ απνζήθεπζεο ελέξγεηαο. Η απνζεθεπκέλε ελέξγεηα θαιύπηεη ην ελεξγεηαθό έιιεηκκα, όηαλ ε ηζρύο ηεο αλεκνγελλήηξηαο πέθηεη θάησ από έλα ζπγθεθξηκέλν επίπεδν. ηα αηνιηθά ζπζηήκαηα παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ε κεηαβιεηόηεηα ηνπ αλέκνπ πξνθαιεί ζεκαληηθέο δηαθπκάλζεηο ζηελ ηζρύ πνπ απνκαζηεύεηαη από ηνλ αλεκνθηλεηήξα, νη νπνίεο κεηαθέξνληαη κέζσ ηνπ κεραληθνύ ζπζηήκαηνο κεηάδνζεο ζηελ έμνδν ηεο γελλήηξηαο Απηό έρεη ζαλ απνηέιεζκα αθελόο κελ λα εκθαλίδνληαη έληνλεο κεραληθέο θαη ειεθηξηθέο θαηαπνλήζεηο θαη αθεηέξνπ λα έρνπκε κεγάιεο ηαιαληώζεηο ηεο ειεθηξηθήο ηζρύνο ζηελ έμνδν ηεο αλεκνγελλήηξηαο. Οη ηαιαληώζεηο απηέο αιινηώλνπλ ηελ πνηόηεηα ηεο ηζρύνο, ελώ είλαη δπλαηό λα επεξεάζνπλ ηελ επζηάζεηα ηνπ δηθηύνπ ζην νπνίν είλαη ζπλδεδεκέλε ε αλεκνγελλήηξηα. ηε δπλακηθή απηώλ ησλ θαηλνκέλσλ ζπκκεηέρνπλ εμίζνπ ν αλεκνθηλεηήξαο, ην κεραληθό ζύζηεκα κεηάδνζεο ηεο ηζρύνο, ε γελλήηξηα, ηα ζπζηήκαηα απηνκάηνπ ειέγρνπ θαη ην ειεθηξηθό δίθηπν. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 36

39 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Μεηαδιδόμενη Ιζτύς από ηην Ανεμογεννήηρια ζηην..ηλεκηρογεννήηρια ηελ πηεξσηή, ε θηλεηηθή ελέξγεηα ηνπ αλέκνπ κεηαηξέπεηαη, κε νξηζκέλν ξπζκό, ζε πεξηζηξνθηθή ελέξγεηα. Η ηζρύο P M, κε ηελ νπνία απνδίδεηαη έξγν ζηελ αηνιηθή κεραλή, ραξαθηεξίδεη ηε δπλαηόηεηά ηεο γηα παξαγσγή πεξαηηέξσ κεραληθνύ έξγνπ. Δπεηδή, όκσο, έλα ηκήκα ηεο κάδαο ηνπ αέξα πνπ πξνζπίπηεη ζηε πηεξσηή, ηε δηαπεξλά ρσξίο λα απνδίδεη ζε απηήλ, θαη αλάγθε, όιε ηελ ελέξγεηά ηνπ, ε κέγηζηε κεραληθή ηζρύο, P M,max, πνπ ζα κπνξνύζε λα απνδώζεη ζεσξεηηθά ν άλεκνο ζηελ πηεξσηή ηεο αηνιηθήο κεραλήο, είλαη κηθξόηεξε ηεο P a, θαη είλαη ίζε κε: P M,max C p, max Όπνπ, C p,max, ν ηδαληθόο ζπληειεζηήο (κεραληθήο) απόδνζεο ηεο πηεξσηήο. Η ηηκή ηνπ, όπσο απνδεηθλύεηαη, ηζνύηαη κε 0,593 θαη νλνκάδεηαη όξην Betz. P a Δηθόλα 1.4: πληειεζηήο απόδνζεο θαη ειεθηξηθή ηζρύο, ζπλαξηήζεη ηεο.ηαρύηεηαο αλέκνπ Γειαδή, ηδαληθά, κόλν ην 59,3% ηεο P a, ζα κπνξνύζε λα αμηνπνηεζεί από κηα πηεξσηή. ηελ πξάμε, ν ζπληειεζηήο απόδνζεο πηέξπγαο ή αηνιηθήο κεραλήο, C p = P M / P a, είλαη κηθξόηεξνο ηνπ νξίνπ Betz θαη εμαξηάηαη από ηελ ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ (εηθόλα 1.4α) θαη ηε δηακόξθσζε ησλ πηεξπγίσλ ηεο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 37

40 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ αηνιηθήο κεραλήο. ηελ νλνκαζηηθή ηαρύηεηα αλέκνπ u R, αληηζηνηρεί ε νλνκαζηηθή ηζρύο P R ηεο ΑΓ. Η ηαρύηεηα έλαξμεο ιεηηνπξγίαο ηεο αλεκνγελλήηξηαο, είλαη u ci, ελώ ε ηαρύηεηα αλέκνπ ζηελ νπνία ηίζεηαη εθηόο ιεηηνπξγίαο ζπκβνιίδεηαη u cν. ηελ εηθόλα 1.4β, ε θακπύιε απνδίδεη ηε ζεσξεηηθή ζπκπεξηθνξά ηεο αλεκνγελλήηξηαο, θαηά ηελ νπνία, ε απνδηδόκελε ειεθηξηθή ηζρύο ζηηο πςειέο ηαρύηεηεο δηαηεξείηαη ζηαζεξή κέρξη ηελ ηαρύηεηα απνθνπήο u cν. Αλ ε πηεξσηή ζπλδπάδεηαη κε ειεθηξνγελλήηξηα, ηόηε έρνπκε κηα αλεκνγελλήηξηα (ΑΓ). πλεπώο, ε απνδηδόκελε ειεθηξηθή ηζρύο, από κηα ΑΓ δίλεηαη από ηε ζρέζε: P P M C p P P a 1 S C 2 p u 3 όπνπ, C p : ν ζπληειεζηήο απόδνζεο ηεο αηνιηθήο κεραλήο θαη αθνξά ζην πνζνζηό κεηαηξνπήο ηεο, αλά κνλάδα ρξόλνπ, θηλεηηθήο ελέξγεηαο ηεο πνζόηεηαο ηνπ αλέκνπ, πνπ πξνζπίπηεη ζηα πηεξύγηα ηεο αλεκνγελλήηξηαο, ζε πεξηζηξνθηθή ελέξγεηα. n κερ : ν ζπληειεζηήο απόδνζεο κεραληθώλ κεξώλ ηεο ΑΓ ζηελ είζνδν ηεο ειεθηξνγελλήηξηαο. Η κεηαβηβαδόκελε ελέξγεηα πξνο ηελ ειεθηξνγελλήηξηα κεηώλεηαη εμ αηηίαο ησλ ηξηβώλ ζηα ζεκεία έδξαζεο ηνπ άμνλα πεξηζηξνθήο ησλ πηεξπγίσλ θαη ζηα γξαλάδηα ηνπ θηβσηίνπ κεηαηξνπήο ζηξνθώλ, κέρξη 95%. n ει : ν ζπληειεζηήο απόδνζεο ηεο ειεθηξνγελλήηξηαο, κέρξη 80%. Δίλαη ινηπόλ ζεκαληηθό, λα επηιέγνληαη ζέζεηο εγθαηάζηαζεο ησλ αλεκνγελλεηξηώλ, κε θύξην θξηηήξην ην πςειό αηνιηθό δπλακηθό θαζ όιε ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο. Απηό ζεκαίλεη όηη νη ζέζεηο πνπ παξνπζηάδνπλ ην κεγαιύηεξν ελδηαθέξνλ γηα εγθαηάζηαζε αλεκνγελλεηξηώλ είλαη ζέζεηο κε πςειή κέζε κεληαία ηαρύηεηα αλέκνπ θαη κηθξέο δηαθπκάλζεηο ηεο ηαρύηεηάο ηνπ, γηα όινπο ηνπο κήλεο ηνπ έηνπο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 38

41 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Σύποι Ανεμογεννηηριών Οη πθηζηάκελεο αηνιηθέο κεραλέο θαηαηάζζνληαη ζε πνιύζηξνθεο θαη ζε αξγόζηξνθεο, αλάινγα κε ηελ ηαρύηεηα πεξηζηξνθήο ηνπο ή, αθξηβέζηεξα, αλάινγα κε ηελ ηηκή ηεο παξακέηξνπ πεξηζηξνθήο ι. Η παξάκεηξνο πεξηζηξνθήο (tip-speed ratio) ηεο κεραλήο ι, νξίδεηαη σο Όπνπ, σν: ε γσληαθή ηαρύηεηα ηνπ δξνκέα R: είλαη ε αθηίλα ηεο πηεξσηήο Vw: ε ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ. Οη Α/Γ δηαθξίλνληαη επίζεο αλάινγα κε ηνλ ηξόπν πεξηζηξνθήο ηνπ δξνκέα ησλ πηεξπγίσλ ζε Α/Γ θαηαθόξπθνπ θαη νξηδνληίνπ άμνλα, πνπ είλαη θαη νη πιένλ δηαδεδνκέλεο, θαζώο επηηπγράλεηαη βειηηζηνπνίεζε ηεο παξαγόκελεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ηόζν σο πξνο ην βαζκό απόδνζεο, όζν θαη σο πξνο ην θόζηνο παξαγσγήο. Χο εθ ηνύηνπ νη πιένλ δηαδεδνκέλνη ηύπνη αλεκνθηλεηήξσλ είλαη νη εμήο αλεκνγελλήηξηεο : Α. Αλεκνγελλήηξηεο κε Οξηδόληην Άμνλα (εηθόλα 1.5) απηόλ ην ηύπν κεραλήο, ν άμνλαο γηα λα κπνξεί λα πεξηζηξέθεηαη, πξέπεη λα βξίζθεηαη παξάιιεια πξνο ηνλ άλεκν. Μηα ηππηθή αλεκνγελλήηξηα νξηδνληίνπ άμνλα απνηειείηαη από ηα εμήο κέξε (εηθόλα 1.6): Tν δξνκέα, πνπ απνηειείηαη από δύν ή ηξία πηεξύγηα από εληζρπκέλν πνιπεζηέξα. Σα πηεξύγηα πξνζδέλνληαη πάλσ ζε κηα πιήκλε είηε ζηαζεξά, είηε κε ηε δπλαηόηεηα λα πεξηζηξέθνληαη γύξσ από ην δηακήθε άμνλα ηνπο κεηαβάιινληαο ην βήκα. Η πεξηζηξνθή ησλ πηεξπγίσλ ελόο δξνκέα νξηδόληηνπ άμνλα νθείιεηαη ζηε ζπλδπαζκέλε δύλακε ηεο άλσζεο θαη ηεο πίεζεο πνπ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 39

42 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ αζθείηαη, όηαλ νη κάδεο ηνπ αέξα πξνζπίπηνπλ ζηα πηεξύγηα. Δηθόλα 1.5: Αλεκνγελλήηξηεο Οξηδνληίνπ Άμνλα Τν ζύζηεκα κεηάδνζεο ηεο θίλεζεο, απνηεινύκελν από ηνλ θύξην άμνλα, ηα έδξαλα ηνπ θαη ην θηβώηην πνιιαπιαζηαζκνύ ζηξνθώλ ην νπνίν πξνζαξκόδεη ηελ ηαρύηεηα πεξηζηξνθήο ηνπ δξνκέα ζηε ζύγρξνλε ηαρύηεηα ηεο ειεθηξνγελλήηξηαο. Η ηαρύηεηα πεξηζηξνθήο παξακέλεη ζηαζεξή θαηά ηελ θαλνληθή ιεηηνπξγία ηεο κεραλήο. Τελ ειεθηξηθή γελλήηξηα, ζύγρξνλε ή επαγσγηθή, κε 4 ή 6 πόινπο, ε νπνία ζπλδέεηαη κε ηελ έμνδν ηνπ πνιιαπιαζηαζηή κέζσ ελόο ειαζηηθνύ ή πδξαπιηθνύ ζπλδέζκνπ θαη κεηαηξέπεη ηε κεραληθή ελέξγεηα ζε ειεθηξηθή θαη βξίζθεηαη ζπλήζσο πάλσ ζηνλ πύξγν ηεο αλεκνγελλήηξηαο. Τπάξρεη θαη ην ζύζηεκα πέδεο ην νπνίν είλαη έλα ζπλεζηζκέλν δηζθόθξελν πνπ ηνπνζεηείηαη ζηνλ θύξην άμνλα ή ζηνλ άμνλα ηεο γελλήηξηαο. Τν ζύζηεκα πξνζαλαηνιηζκνύ αλαγθάδεη ζπλερώο ηνλ άμνλα πεξηζηξνθήο ηνπ δξνκέα λα βξίζθεηαη παξάιιεια κε ηε δηεύζπλζε ηνπ αλέκνπ. Βξίζθεηαη ηνπνζεηεκέλν κεηαμύ ηεο αηξάθηνπ θαη ηνπ πύξγνπ ζηεξέσζεο. Τνλ πύξγν, ν νπνίνο ζηεξίδεη όιε ηελ παξαπάλσ ειεθηξνκεραλνινγηθή ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 40

43 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ εγθαηάζηαζε. Ο πύξγνο είλαη ζπλήζσο ζσιελσηόο ή δηθηπσηόο θαη ζπαλίσο από νπιηζκέλν ζθπξόδεκα. Τνλ ειεθηξνληθό πίλαθα θαη ηνλ πίλαθα ειέγρνπ, νη νπνίνη είλαη ηνπνζεηεκέλνη ζηε βάζε ηνπ πύξγνπ. Σν ζύζηεκα ειέγρνπ παξαθνινπζεί, ζπληνλίδεη θαη ειέγρεη όιεο ηηο ιεηηνπξγίεο ηεο αλεκνγελλήηξηαο, θξνληίδνληαο γηα ηελ απξόζθνπηε ιεηηνπξγία ηεο. Δηθόλα 1.6: Μέξε κηαο Aλεκνγελλήηξηαο Οξηδνληίνπ Άμνλα Τα πιενλεθηήκαηα ησλ Α/Γ νξηδνληίνπ άμνλα ζπλνςίδνληαη ζηα: Μεηαβιεηνύ βήκαηνο πηεξύγηα κε βέιηηζην έιεγρν ηεο γσλίαο πξνζβνιήο κε απνηέιεζκα ηελ κέγηζηε δπλαηή εθκεηάιιεπζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο. Ο ςειόο ηζηόο ζηήξημεο επηηξέπεη κεγαιύηεξεο ηαρύηεηεο αλέκνπ. Τςειή απόδνζε ιόγσ ησλ πηεξπγίσλ ηα νπνία θηλνύληαη πάληα θάζεηα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 41

44 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ ζηνλ άλεκν θαη ιακβάλνπλ ελέξγεηα θαζ όιε ηελ πεξηζηξνθή. Τα κεηνλεθηήκαηα ησλ Α/Γ νξηδνληίνπ άμνλα είλαη: o Σν κεγάιν κήθνο ησλ ηζηώλ θαη ησλ πηεξπγίσλ δπζθνιεύεη ηελ κεηαθνξά πνπ κπνξεί λα θνζηίζεη θαη ην 20% ηνπ ζπλνιηθνύ θόζηνπο ηνπ εμνπιηζκνύ. o Η καδηθή παξαγσγή ηζηώλ γηα ηελ ππνζηήξημε ησλ κεραληζκώλ (πηεξύγηα, θηβώηην ηαρπηήησλ, ειεθηξνγελλήηξηα). o Απαηηνύληαη γεξαλνί θαη εηδηθά κεραλήκαηα γηα ηελ εγθαηάζηαζε. o Α/Γ κε δξνκέα θαηάληε πζηεξνύλ ζε αληνρή ιόγν ηεο αλαηάξαμεο πνπ δεκηνπξγεί ην πηεξύγην πεξλώληαο πίζσ από ηνλ ηζηό. o Σν κεγάιν ηνπο ύςνο πξνθαιεί νπηηθή όριεζε από κεγάιε απόζηαζε. Β. Αλεκνγελλήηξηεο κε Καηαθόξπθν Άμνλα Απηέο εκθαλίδνπλ ην ζεκαληηθό πιενλέθηεκα ηεο απηόκαηεο πξνζαξκνγήο ζηε δηεύζπλζε ηνπ αλέκνπ, δεδνκέλνπ όηη ν άμνλάο ησλ είλαη θάζεηνο ζε απηή θαζώο θαη ζηελ επηθάλεηα ηεο γεο. (Δηθόλα 1.7) Δηθόλα 1.7: Αλεκνγελλήηξηεο Καηαθόξπθνπ Άμνλα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 42

45 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ (εηθόλα 1.8): Σα κέξε ηεο αλεκνγελλήηξηαο θαηαθόξπθνπ άμνλα εηλαη ηα παξαθαησ Άλω θαη θάηω έδξαλν ζηήξημεο, βξίζθνληαη ζηα άθξα ηνπ θεληξηθνύ άμνλα. Γπν ζεκαληηθά ζεκεία ζε απηνύ ηνπ ηύπνπ ηηο αλεκνγελλήηξηεο, θαζώο είλαη ηα ζεκεία ζπγθξάηεζεο ηνπ θεληξηθνύ άμνλα πεξηζηξνθήο. Ο θεληξηθόο άμνλαο πεξηζηξνθήο είλαη ζπλήζσο ζσιελσηόο θαη επάλσ ηνπ είλαη ηνπνζεηεκέλα ηα πηεξύγηα. Πέξα από ηα δπν πξναλαθεξζέληα ζεκεία ζηήξημεο ππάξρνπλ θαη άιια ζεκεία, ηα νπνία εληζρύνπλ ηελ ζηήξημε κεηαμύ ησλ πηεξπγίσλ θαη ηνπ άμνλα, αλάινγα ην κέγεζνο ηεο αλεκνγελλήηξηαο. Η θαηαζθεπή ησλ πηεξπγίσλ είλαη από εληζρπκέλν πνιπεζηέξα. Τν ζύζηεκα κεηάδνζεο ηεο θίλεζεο, απνηεινύκελν από ηνλ θεληξηθό άμνλα πεξηζηξνθήο θαη ην θηβώηην πνιιαπιαζηαζκνύ ζηξνθώλ, ην νπνίν πξνζαξκόδεη ηελ ηαρύηεηα πεξηζηξνθήο ηνπ θεληξηθνύ άμνλα ζηελ ηαρύηεηα ηεο ειεθηξνγελλήηξηαο. Η ηαρύηεηα πεξηζηξνθήο παξακέλεη ζηαζεξή θαηά ηελ θαλνληθή ιεηηνπξγία ηεο κεραλήο. Δηθόλα 1.8: Μέξε κηαο Αλεκνγελλήηξηαο Καηαθόξπθνπ Άμνλα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 43

46 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Τελ ειεθηξηθή γελλήηξηα, ζύγρξνλε ή επαγσγηθή, κε 4 ή 6 πόινπο, ε νπνία ζπλδέεηαη κε ηελ έμνδν ηνπ πνιιαπιαζηαζηή κέζσ ελόο ειαζηηθνύ ή πδξαπιηθνύ ζπλδέζκνπ θαη κεηαηξέπεη ηε κεραληθή ελέξγεηα ζε ειεθηξηθή θαη βξίζθεηαη ζπλήζσο πάλσ ζηνλ πύξγν ηεο αλεκνγελλήηξηαο. Τπάξρεη θαη ην ζύζηεκα πέδεο ην νπνίν είλαη έλα ζπλεζηζκέλν δηζθόθξελν πνπ ηνπνζεηείηαη ζηνλ θύξην άμνλα ή ζηνλ άμνλα ηεο γελλήηξηαο. Τνλ ειεθηξνληθό πίλαθα θαη ηνλ πίλαθα ειέγρνπ, νη νπνίνη είλαη ηνπνζεηεκέλνη ζηε βάζε ηεο. Ο πίλαθαο ειέγρνπ παξαθνινπζεί, ζπληνλίδεη θαη ειέγρεη όιεο ηηο ιεηηνπξγίεο ηεο αλεκνγελλήηξηαο, θξνληίδνληαο γηα ηελ απξόζθνπηε ιεηηνπξγία ηεο. Σν βαζηθόηεξν πιενλέθηεκα ηεο θαηεγνξίαο είλαη όηη δελ ρξεηάδεηαη λα αλαθεξζεί ζηελ θαηεύζπλζε ηνπ αλέκνπ, έηζη ρξεζηκνπνηείηαη επξέσο ζε πεξηνρέο κε έληνλνπο κεηαβαιιόκελνπο ή ηαξαρώδεηο αλέκνπο. Οη κεραληζκνί ηνπνζεηνύληαη ζε κηθξόηεξε απόζηαζε από ην έδαθνο ιόγσ ηεο δπζθνιίαο ηνπνζέηεζήο ηνπο ζε ηζηνύο, νπόηε είλαη επθνιόηεξε θαη ε ζπληήξεζή ηνπο. Η ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ όκσο θνληά ζηελ επηθάλεηα ηνπ εδάθνπο είλαη ρακειόηεξε, νπόηε ηζρύεη ην ίδην θαη γηα ηελ παξαγόκελε αηνιηθή ελέξγεηα. Δπίζεο, θνληά ζηελ επηθάλεηα ηνπ εδάθνπο, ε ξνή ηνπ αέξα δεκηνπξγεί ηπξβώδεηο ξνέο πνπ κπνξνύλ λα πξνθαιέζνπλ θξαδαζκνύο θαη ζόξπβν κε απνηέιεζκα ηε κείσζε ηεο δηάξθεηαο δσήο ηεο Α/Γ. Σέινο, απαηηείηαη θάπνηα εμσηεξηθή πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ εθθίλεζε, δηόηη ε ξνπή εθθίλεζεο ηνπο είλαη πνιύ ρακειή. Οη αηρκέο ξνπήο κεηώλνληαη κε ηε ρξήζε ηξηώλ ή πεξηζζνηέξσλ πηεξπγίσλ θαη έρεη σο απνηέιεζκα ηελ θαιύηεξε ζηαζεξόηεηα ηνπ θεληξηθνύ άμνλα. Τα πιενλεθηήκαηα ησλ Α/Γ θαηαθόξπθνπ άμνλα είλαη: Γελ ρξεηάδνληαη κεραληζκνί πξνζαλαηνιηζκνύ πξνο ηνλ άλεκν. Δγθαζίζηαληαη θνληά ζηελ επηθάλεηα ηνπ εδάθνπο πξνζδίδνληαο εύθνιε πξόζβαζε θαη ζπληήξεζε. Έρνπλ ρακειόηεξεο ηαρύηεηεο έλαξμεο ιεηηνπξγίαο ζε ζρέζε κε ηηο Α/Γ νξηδνληίνπ άμνλα. Μπνξνύλ λα εγθαηαζηαζνύλ ζε πεξηνρέο όπνπ απαγνξεύεηαη ε δόκεζε ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 44

47 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ πςειώλ θηεξίσλ. Τν κεηνλέθηεκα ησλ Α/Γ θαηαθόξπθνπ άμνλα: o Μεησκέλε απόδνζε ιόγσ ηνπ ζρεδηαζκνύ ησλ πηεξπγίσλ ζε ζρέζε κε Α/Γ νξηδνληίνπ άμνλα θαη ηνπ ρακεινύ ύςνπο εγθαηάζηαζεο, άξα θαη ηεο ρακειόηεξεο παξαγσγηθόηεηαο. 1.4 Περιβαλλονηικά οθέλη ζηη τρήζη ηοσ Αέρα Σα πεξηβαιινληηθά νθέιε ηεο ρξήζεο αέξα γηα ειεθηξνπαξαγσγή είλαη ηνπηθά, πεξηθεξεηαθά θαη ζπλνιηθά. Η ελέξγεηα από ηνλ αέξα κπνξεί λα αληηθαηαζηήζεη ελέξγεηα πνπ παξάγεηαη από ζεξκνειεθηξηθνύο ζηαζκνύο θαη κε απηόλ ηνλ ηξόπν λα βνεζήζεη ζηε βειηίσζε ηεο ηνπηθήο αηκνζθαηξηθήο πνηόηεηαο, λα κεηξηάζεη ηα πεξηθεξεηαθά απνηειέζκαηα όπσο ε όμηλε βξνρή θαη λα κεηώζεη ηηο εθπνκπέο αεξίσλ πνπ επηδεηλώλνπλ ην θαηλόκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Οη εγθαηαζηάζεηο παξαγσγήο ελέξγεηαο εθπέκπνπλ ηνπο ξύπνπο σο ππνπξντόλ ηεο ειεθηξηθήο παξαγσγήο, αιιά απνηεινύλ αηηίεο θαη γηα πεξαηηέξσ εθπνκπέο πνπ νθείινληαη ζηελ θαηαζθεπή εγθαηαζηάζεσλ, ηε ιεηηνπξγία θαη ηνλ αθνπιηζκό κνλάδσλ. Παξαδείγκαηνο ράξηλ, ε εμόξπμε θαη ε κεηαθνξά ησλ θαπζίκσλ είλαη νη ίδηεο ελεξγνβόξεο δξαζηεξηόηεηεο θαη έρνπλ ην κεξίδηό ηνπο ζηηο ζρεηηθέο εθπνκπέο θαη ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηώζεηο. Οη ζπγθξίζεηο κε άιιεο ζπκβαηηθέο κεζόδνπο παξαγσγήο ελέξγεηαο είλαη επίζεο πνιύ ραξαθηεξηζηηθέο. Σν CO2 αλά κνλάδα ελέξγεηαο πνπ παξάγεηαη από έλα αηνιηθό πάξθν θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ θύθινπ ηεο δσήο ηνπ, είλαη πεξίπνπ 1% ζε ζρέζε κε απηό κηαο κνλάδαο πνπ ρξεζηκνπνηεί άλζξαθα θαη πεξίπνπ 2% απηό κηαο αληίζηνηρεο εγθαηάζηαζεο παξαγσγήο κε θπζηθό αέξην. Η παξαδνζηαθή ειεθηξνπαξαγσγή ρξεζηκνπνηεί κεγάια πνζά ύδαηνο γηα ηελ ςύμε ησλ ζπκππθλσηώλ θαη ησλ αληηδξαζηήξσλ αιιά θαη ζηηο δηαδηθαζίεο εμόξπμεο. πλνιηθά, ν ηνκέαο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο επηζηξέθεη πεξίπνπ 98% ηνπ λεξνύ πνπ ρξεζηκνπνηεί πίζσ ζηελ πεγή ηνπ. Δληνύηνηο έλα κεγάιν κέξνο απηνύ ηνπ λεξνύ πνπ επηζηξέθεη ζε ιίκλεο ή ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 45

48 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ ξέκαηα πεξηέρεη βαξέα κέηαιια (από εμνξύμεηο) ή έρεη ζεκαληηθά πςειόηεξεο ζεξκνθξαζίεο, πξνθαιώληαο δεκηά ζηα ηνπηθά νηθνζπζηήκαηα. Αληίζεηα, ε ελέξγεηα από αέξα ρξεζηκνπνηεί κηθξά πνζά ύδαηνο, θπξίσο γηα ηνλ θαζαξηζκό ησλ ειίθσλ Προβλήμαηα ζηη τρήζη αέρα ως Ενεργειακού Πόροσ Οη αξρηθέο πεξηβαιινληηθέο αλεζπρίεο σο πξνο ηελ ηνπνζεζία ησλ αλεκνγελλεηξηώλ θαη ησλ αηνιηθώλ πάξθσλ αθνξνύζαλ ζέκαηα αθνπζηηθήο (ζόξπβνο από ηνπο ζηξνβίινπο θαη ηα πηεξύγηα) θαη επηδξάζεηο ζηελ άγξηα θύζε (ζε κεηαλαζηεπηηθά είδε πνπιηώλ θ.ιπ.) ησλ εγθαηαζηάζεσλ. Δληνύηνηο, απηέο νη αλεζπρίεο κπνξνύλ λα εμεηαζηνύλ θαη λα δηεπζεηεζνύλ κέζσ ησλ θαηάιιεισλ κειεηώλ, δεκόζηαο ζπδήηεζεο/εθπαίδεπζεο θαη εθαξκνγήο θαηάιιεισλ ηερλνινγηώλ. Πάξαπηα, ηα πξνηεηλόκελα αηνιηθά πάξθα κεξηθέο θνξέο αληηκεησπίδνπλ ηελ ηνπηθή αληίζεζε, εηδηθά ζηηο πην ππθλνθαηνηθεκέλεο πεξηνρέο. Δθηόο από ηνπο νηθνλνκηθνύο θαη πνιηηηθνύο παξάγνληεο, άιια πξνβιήκαηα έρνπλ απνδνζεί ζηελ αλεπαξθή ηθαλόηεηα ησλ ππνζηαζκώλ, ησλ αδύλαησλ ζπλδέζεσλ δηαλνκήο, ηεο θησρήο ζπληήξεζεο, ησλ αλεπαξθώλ εγθαηαζηάζεσλ γηα ηελ επηζθεπή, ηεο αζηνρίαο ειίθσλ δξνκέσλ ιόγσ ησλ αηειεηώλ θαηαζθεπήο, ησλ δηαθνπώλ ηνπ ζπζηήκαηνο ειέγρνπ ιόγσ ηεο ακέιεηαο εθαξκνγήο θαλνληζκώλ αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο θαη πξνζηαζίαο από βξαρπθπθιώκαηα θαη ησλ αλεπαξθώλ ζηνηρείσλ ηαρύηεηαο αέξα, κε ζπλέπεηα ηηο δηαθνξέο ζηελ πξαγκαηηθή θαη αλακελόκελε ελεξγεηαθή παξαγσγή. Η εκπεηξία έρεη δείμεη επίζεο όηη πξέπεη λα βξεζεί θάπνηνο ηξόπνο θάιπςεο ηεο δηαθνξάο θόζηνπο κεηαμύ απηνύ πνπ ρξεηάδεηαη ε παξαγσγή ελέξγεηαο από αέξα θαη ηνπ κέζνπ θόζηνπο ησλ επηρεηξήζεσλ ελέξγεηαο, κέρξη ε παξερόκελε ελέξγεηα από ηνλ αέξα λα γίλεη αληαγσληζηηθή ζε ζύγθξηζε κε ηηο ζπκβαηηθέο κνξθέο. Απηό ην δήηεκα είλαη έλα επαλαιακβαλόκελν πξόβιεκα νπνπδήπνηε έρνπλ γίλεη επελδύζεηο ζε παξαγσγή ελέξγεηαο από ηνλ αέξα, ζηηο αλαπηπγκέλεο ή αλαπηπζζόκελεο ρώξεο. Απηή ε απόθιηζε δαπαλώλ έρεη θαιπθζεί είηε κέζσ εμεηδηθεπκέλσλ πνιηηηθώλ (π.ρ. εηδηθόο λόκνο ζηε Γεξκαλία) ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 46

49 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ ή από ηηο πςειόηεξεο πιεξσκέο από ηνπο ηειηθνύο θαηαλαισηέο πνπ επηιέγνπλ λα αγνξάζνπλ ηελ πξάζηλε δύλακε (Η.Π.Α) ή θαιπςε απόθιηζεο ηνπ θόζηνπο κέζσ δεκνζίσλ δαπαλώλ (Ιλδία). 1.5 Αιολική Ενέργεια ζηην Ελλάδα Η Διιάδα βξίζθεηαη ζηελ εύθξαηε δώλε, όπνπ επηθξαηεί άξηζηε αλεκνινγηθή θαηάζηαζε, ελώ ε δηακόξθσζε ηνπ εδάθνπο είλαη επλντθή γηα ηε δηακόξθσζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο. Βξίζθεηαη ζηελ ηδηαίηεξε πξνλνκηνύρα ζέζε λα δηαζέηεη έλα από ηα πςειόηεξα αηνιηθά δπλακηθά αλάκεζα ζηηο ρώξεο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο. ύκθσλα κε ηηο κεηξήζεηο ηνπ Κέληξνπ Αλαλεώζηκσλ Πεγώλ Δλέξγεηαο (K.A.Π.Δ.) ην αηνιηθό δπλακηθό ηεο Διιάδαο απνηππώλεηαη ζηελ παξαθάησ εηθόλα 1.9. Φαίλεηαη όηη από ηηο πιένλ πξόζθνξεο πεξηνρέο γηα ηελ εγθαηάζηαζε αλεκνγελλεηξηώλ είλαη ε Νόηηα Πεινπόλλεζνο, ε Αλαηνιηθή ηεξεά Διιάδα κε επίθεληξν ηελ Δύβνηα, ε Κξήηε θαη ηα λεζηά ηνπ Αηγαίνπ, ζηα νπνία πλένπλ ζπρλά ηζρπξνί άλεκνη, κέζεο ηαρύηεηαο πνπ μεπεξλά ηα 10m/s. Καηά ζπλέπεηα ε αηνιηθή ελέξγεηα κπνξεί λα απνηειέζεη ζεκαληηθό κνριό γηα ηελ αλάπηπμε ηεο ελεξγεηαθήο αγνξάο. Σν αηνιηθό δπλακηθό ηεο Διιάδαο κπνξεί λα θαιύςεη έλα κεγάιν κέξνο ησλ ειεθηξηθώλ αλαγθώλ ηεο θαη ηδηαίηεξα απηώλ ησλ λεζηώλ. Η αλάπηπμε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο ζηελ Διιάδα μεθίλεζε πξηλ από 25 ρξόληα πεξίπνπ, ζαλ κηα πξνζπάζεηα θαηαγξαθήο ηνπ αλέκνπ θαη εθηίκεζεο ηνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ από ηε Γ.Δ.Η./ΓΔΜΔ (Γηεύζπλζε Δλαιιαθηηθώλ Μνξθώλ Δλέξγεηαο). Σα απνηειέζκαηα ζρεηηθήο κειέηεο ηεο Γ.Δ.Η. δείρλνπλ ηε δπλαηόηεηα θάιπςεο 6,46 TWh/έηνο από αηνιηθή ελέξγεηα πνπ αληηπξνζσπεύεη ην 15 % ησλ ειεθηξηθώλ αλαγθώλ ηεο ρώξαο. Σν πνζό απηό θαηαλέκεηαη ζηηο Κπθιάδεο κε 3,15 TWh/έηνο, ηελ Δύβνηα κε 0,96 TWh/έηνο, ηελ επεηξσηηθή ρώξα κε 1,61 TWh/έηνο θαη ηελ Κξήηε κε 0,74 TWh/έηνο. Δπίζεο, έρεη απνδεηρηεί από ηε Γ.Δ.Η., όηη ε εθκεηάιιεπζε κόλν ηνπ 10 % ηνπ γλσζηνύ αηνιηθνύ δπλακηθνύ, πεξίπνπ 1200 MW αηνιηθήο ηζρύνο, είλαη νηθνλνκηθά βηώζηκε, ελώ νπνηαδήπνηε κηθξόηεξε δηείζδπζε είλαη νηθνλνκηθά επηθεξδήο. Από ην 1982 έσο ην 1991 εγθαηαζηάζεθαλ αλεκνγελλήηξηεο ζηελ Άλδξν, ηα Φαξά, ηε άκν, ηε Υίν, ηελ Κξήηε, ηελ Δύβνηα, ηε ακνζξάθε, ηελ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 47

50 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Ιθαξία, ηελ Κάξπαζν, ηε Λήκλν, ηελ Κύζλν θαη ηε θύξν, νη νπνίεο παξάγνπλ ζπλνιηθά ηζρύ 27 MW. Σν πξώην αηνιηθό πάξθν θαηαζθεπάζηεθε ζηελ Κύζλν θαη άξρηζε λα ιεηηνπξγεί ην 1982 πεξηιακβάλνληαο 5 αλεκνγελλήηξηεο, ζπλνιηθήο ηζρύνο αξρηθά 20 KW θαη αξγόηεξα 33 KW. Μέρξη ην 1994 είραλ εγθαηαζηαζεί 13 αηνιηθά πάξθα ζε λεζηά ηνπ Αηγαίνπ. Δηθόλα 1.9: Αηνιηθόο Υάξηεο ηεο Διιάδνο Σν 1991 ζην πιαίζην ελόο δεθαεηνύο αλαπηπμηαθνύ πξνγξάκκαηνο πνπ εμήγγεηιε ε Γ.Δ.Η., ππνγξάθηεθαλ ζπκβάζεηο γηα ηελ θαηαζθεπή αηνιηθώλ πάξθσλ ζηε άκν (2 MW), ηε Υίν (2 MW), ηελ Άλδξν (1,5 MW), ηε Λέζβν (2 MW), ηα Φαξά (2 MW), ηελ Δύβνηα (5 MW), θαη ηελ Κξήηε (5 MW) κε 50 % ρξεκαηνδόηεζε από ηα θνηλνηηθά πξνγξάκκαηα ΜΟΠ (Μεζνγεηαθά Οινθιεξσκέλα Πξνγξάκκαηα) θαη VALOREN. Σν αηνιηθό πάξθν ηεο Δύβνηαο πνπ ηέζεθε ζε ιεηηνπξγία ην 1993 κε 17 αλεκνγελλήηξηεο θαη ην αηνιηθό πάξθν ζηε εηεία ηεο Κξήηεο είλαη ηα 2 κεγαιύηεξα ηεο Μεζνγείνπ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 48

51 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ν ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΔ Δηθόλα 1.10: Δμέιημε Αηνιηθώλ Πάξθσλ ζηελ Διιάδα κέρξη ην έηνο 2001 Με ηελ αιιαγή ηνπ λνκηθνύ θαζεζηώηνο, ζηα ηέιε ηνπ 1994 θαη νπζηαζηηθά ζηα κέζα ηνπ 1995 (εθδόζεθαλ ηα ζρεηηθά πξνεδξηθά δηαηάγκαηα), εθδειώζεθε δσεξόηαην ελδηαθέξνλ, θπξίσο από ηδηώηεο αιιά θαη νξγαληζκνύο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο νη νπνίνη απέθηεζαλ δηθαίσκα θαηαζθεπήο θαη ιεηηνπξγίαο αηνιηθώλ κνλάδσλ (όπσο θαη κνλάδσλ άιισλ αλαλεώζηκσλ πεγώλ ελέξγεηαο). Σν πξώην εμάκελν ηνπ 1998, 5 έξγα ζπλνιηθήο ηζρύνο 26,5 MW έρνπλ ιάβεη ηελ απαηηνύκελε άδεηα εγθαηάζηαζεο, ελώ ην 1997, 8 έξγα αηνιηθήο ελέξγεηαο ζπλνιηθήο ηζρύνο 40 MW νινθιήξσζαλ ηε δηαδηθαζία αδεηνδόηεζεο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ΔΛΙΓΑ 49

52 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 ο ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ 2.1 Ζλιακή Δνέργεια Η εθκεηάιιεπζε ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο γηα θάιπςε ησλ θαζεκεξηλώλ αλαγθώλ ηνπ αλζξώπνπ δελ είλαη θάηη ην θαηλνθαλέο. Από αξραηνηάησλ ρξόλσλ ε ειηαθή ελέξγεηα αμηνπνηήζεθε από ηνλ άλζξσπν ζηε γεσξγία, ηελ θαηνηθία θαη αξγόηεξα ζηε βηνκεραλία. Η ειηαθή ελέξγεηα είλαη θαζαξή, αλεμάληιεηε, ήπηα θαη αλαλεώζηκε. Η ειηαθή αθηηλνβνιία δελ ειέγρεηαη από θαλέλαλ θαη απνηειεί έλα αλεμάληιεην εγρώξην ελεξγεηαθό πόξν, πνπ παξέρεη αλεμαξηεζία, πξνβιεπηηθόηεηα θαη αζθάιεηα ζηελ ελεξγεηαθή ηξνθνδνζία. Σα Φσηνβνιηατθά (ΦΒ), ηα νπνία κεηαηξέπνπλ ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία ζε ειεθηξηθό ξεύκα, ζεσξνύληαη ηα ηδαληθά ζπζηήκαηα ελεξγεηαθήο κεηαηξνπήο, θαζώο ρξεζηκνπνηνύλ ηελ πιένλ δηαζέζηκε πεγή ελέξγεηαο ζηνλ πιαλήηε θαη παξάγνπλ ειεθηξηζκό, πνπ απνηειεί ηελ πην ρξήζηκε κνξθή ελέξγεηαο. Σα ΦΒ πζηήκαηα (ΦΒ) ρξεζηκνπνηνύληαη γηα έλα επξύηαην θάζκα εθαξκνγώλ, όπσο παξαγσγή ειεθηξηζκνύ από κεγάιεο κνλάδεο θαη απεπζείαο ζύλδεζε κε ην δίθηπν ειεθηξνπαξαγσγήο ζε νηθηαθό θαη εκπνξηθό επίπεδν γηα θάιπςε βαζηθώλ αλαγθώλ(π.ρ. θσηηζκόο, ςπγείν, ηειεόξαζε θ.ιπ.), ηειεπηθνηλσλίεο, άληιεζε λεξνύ, ζεκαηνδόηεζε θ.ιπ. ηελ Διιάδα ππάξρνπλ πνιιέο εθαξκνγέο πνπ ηηο ζπλαληάκε θπξίσο ζε απνκαθξπζκέλεο πεξηνρέο, όπνπ ππάξρεη πξόβιεκα ειεθηξνδόηεζεο από ην δίθηπν ηεο ΓΔΗ, θαζώο θαη ζε επελδύζεηο πνπιώληαο ην παξαγόκελν ειεθηξηθό ξεύκα ζηε ΓΔΗ. Δπίζεο αμηόινγεο είλαη νη εθαξκνγέο ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο ζηε ζέξκαλζε θαη ην δξνζηζκό (ςύμε) θηηξίσλ, κε ηε ρξήζε ελεξγεηηθώλ θαη παζεηηθώλ (βηνθιηκαηηθώλ) ζπζηεκάησλ Ζ αθθονία ηης Ζλιακή Δνέργειας Οη εξεπλεηέο ηνπ ππνπξγείνπ ελέξγεηαο ησλ ΗΠΑ έρνπλ θαηαγξάςεη ηελ πνζόηεηα δηαζέζηκεο ειηαθήο ελέξγεηαο. ε παγθόζκηα θιίκαθα, ε πνζόηεηα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 50

53 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο πνπ θαηαθζάλεη ζηε γε κέζα ζε κηα πεξίνδν δύν εβδνκάδσλ, είλαη ηζνδύλακε κε ηελ ελέξγεηα όισλ ησλ απνζεκάησλ θπζηθώλ θαπζίκσλ πδξνγνλαλζξάθσλ(γαηάλζξαθα, πεηξειαίνπ θαη θπζηθνύ αεξίνπ). Σν ζπλνιηθό πνζό ειηαθήο ελέξγεηαο πνπ πξνζπίπηεη ζηε γήηλε αηκόζθαηξα κέζα ζε έλα ρξόλν ηζνύηαη πεξίπνπ κε θνξέο ηελ ελέξγεηα πνπ ρξεζηκνπνηεί ε αλζξσπόηεηα εηεζίσο. ηα εμσηεξηθά όξηα ηεο αηκόζθαηξαο, η μέζη ένηαζη ηης ηλιακής ενέργειας είναι 1,36kW ανά ηεηραγωνικό μέηρο (κεηξνύκελε θάζεηα πξνο απηήλ επίπεδν). Ο αξηζκόο απηόο είλαη γλσζηόο σο ηλιακή ζηαθερά θαη ιακβάλεη ηε κέγηζηε απηή ηηκή όηαλ ν ήιηνο είλαη θαηαθόξπθνο ζηνλ νπξαλό. ηηο άιιεο πεξηόδνπο ηεο εκέξαο, ε ιακβαλόκελε ελέξγεηα εμαξηάηαη από ηε γσλία πξόζπησζεο ησλ ειηαθώλ αθηηλώλ πάλσ ζηελ επηθάλεηα ηεο αηκόζθαηξαο. Άιιεο παξάκεηξνη πνπ επεξεάδνπλ ηε ιακβαλόκελε ειηαθή ελέξγεηα είλαη ην γεσγξαθηθό πιάηνο, ε ρξνληθή ζηηγκή ηεο εκέξαο θαη ε επνρή. Να ζεκεησζεί επίζεο, όηη γηα ην κηζό πεξίπνπ ρξνληθό δηάζηεκα, ε γε δελ ιακβάλεη απεπζείαο ειηαθή ελέξγεηα. Φαληαζηείηε, όηη ε ζεκεξηλή ηερλνινγία αλ κπνξνύζε λα ζπιιάβεη ηελ πνζόηεηα ηεο δηαζέζηκεο ειηαθήο ελέξγεηαο ζηα εμσηεξηθά όξηα ηεο αηκόζθαηξαο, ηόηε δελ ζα ππήξρε πξόβιεκα εμάληιεζεο ησλ ελεξγεηαθώλ πεγώλ. Απηή ε αθζνλία ελέξγεηαο ζα κπνξνύζε λα επηηξέςεη ηνλ πεξηζζόηεξν ηζόηηκν αληαγσληζκό ησλ αλαπηπζζόκελσλ θαη βηνκεραληθώλ ρσξώλ ζηελ παγθόζκηα αγνξά. Τπελζπκίδεηαη, όηη ρξήζε θζελώλ ελεξγεηαθώλ πεγώλ, απνηειεί ηελ απαίηεζε ηεο παξαγσγήο αγαζώλ θαη ππεξεζηώλ. Η κεγάιε απηή πνζόηεηα ελέξγεηαο δελ κπνξεί βέβαηα λα θαηαλνεζεί εύθνια, αιιά εληζρύεη ηελ έλλνηα όηη ε ειηαθή ελέξγεηα απνηειεί κηα πξαγκαηηθά αλεμάληιεηε πεγή. Σν κεγαιύηεξν πνζό ηεο ελέξγεηα απηήο, δελ κπνξεί λα ζπιιερζεί. Καζώο δηαρέεηαη κέζα ζηελ αηκόζθαηξα, αλαθιάηαη πίζσ ζην δηάζηεκα ή απνξξνθάηαη από ηα θπηά θαη ηηο πδάηηλεο κάδεο. Λακβάλνληαο ππόςε ηηο απώιεηεο απηέο ν ήιηνο εμαθνινπζεί λα παξέρεη ηεξάζηηα απνζέκαηα ελέξγεηαο. Γηα παξάδεηγκα, πεξίπνπ ην 13% ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο ζηα εμσηεξηθά όξηα ηεο αηκόζθαηξαο, θζάλεη ζην έδαθνο. Τπνζέηνληαο όηη ε ελέξγεηα απηή κεηαηξέπεηαη ζε ειεθηξηζκό ζε βαζκό απόδνζεο 20%, ηόηε ζα ήηαλ δπλαηό λα ηξνθνδνηεζνύλ όιεο νη ειεθηξηθέο αλάγθεο κηαο ρώξαο. Πξαθηηθά, εάλ κπνξνύζε λα ρξεζηκνπνηεζεί νιόθιεξε ε ειηαθή ελέξγεηα πνπ πξνζπίπηεη ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 51

54 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ζηελ νξνθή θάπνηαο θαηνηθίαο, ηόηε ζα ηξνθνδνηνύληαλ όιεο νη ειεθηξηθέο αλάγθεο ηνπ ζπηηηνύ. 2.2 Φωηοβοληαϊκή Δνέργεια Γενικά Σα ΦΒ ζήκεξα πξνζθέξνπλ κηα ειθπζηηθή ιύζε γηα έλαλ δηαξθώο απμαλόκελν αξηζκό εθαξκνγώλ πνπ απαηηνύλ νηθνλνκηθή θαη αμηόπηζηε παξνρή ελέξγεηαο, αθόκε θαη θάησ από εμαηξεηηθά δύζθνιεο πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο. Με ηε ηερλνινγία απηή κπνξνύκε λα παξάγνπκε ειεθηξηθή ελέξγεηα, ρσξίο λα θαηαλαιώλνπκε ζπκβαηηθά θαύζηκα. Δθκεηαιιεπόκαζηε κόλν ηελ αλαλεώζηκε, ειηαθή αθηηλνβνιία πνπ άθζνλα θαη δσξεάλ καο παξέρεηαη. Σν βαζηθό ραξαθηεξηζηηθό ησλ ΦΒ, είλαη ε απηόλνκε ιεηηνπξγία ηνπο ρσξίο ηε ρξήζε νπνηαζδήπνηε θαύζηκε ύιεο, ε πςειή αλζεθηηθόηεηα θαη αμηνπηζηία, θαζώο θαη ε ηθαλόηεηα λα ιεηηνπξγνύλ γηα κεγάιν ρξνληθό δηάζηεκα ρσξίο ζπληήξεζε. Σα θαζηζηά ελδεδεηγκέλε νηθνλνκηθά ιύζε γηα όινπο ηνπο ηύπνπο εθαξκνγώλ, πνπ είλαη απνκαθξπζκέλεο από ην δίθηπν. Κάζε θηινβαηώξα, πνπ παξάγεηαη από ηα ΦΒ θαη όρη από ζπκβαηηθά θαύζηκα, ζπλεπάγεηαη ηελ απνθπγή έθιπζεο ελόο πεξίπνπ θηινύ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηελ αηκόζθαηξα (κε βάζε ην ζεκεξηλό ελεξγεηαθό κείγκα ζηελ Διιάδα θαη ηηο κέζεο απώιεηεο ηνπ δηθηύνπ). Έλα ηππηθό ΦΒ ηνπ ελόο θηινβάη απνηξέπεη θάζε ρξόλν ηελ έθιπζε 1,3-1,4 ηόλσλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, όζν δειαδή ζα απνξξνθνύζαλ δύν ζηξέκκαηα δάζνπο. Δπηπιένλ, ζπλεπάγεηαη ιηγόηεξεο εθπνκπέο άιισλ επηθίλδπλσλ ξύπσλ (όπσο ηα αησξνύκελα κηθξνζσκαηίδηα, ηα νμείδηα ηνπ αδώηνπ, νη ελώζεηο ηνπ ζείνπ, θιπ). Οη εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ππξνδνηνύλ ην θαηλόκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ θαη αιιάδνπλ ην θιίκα ηεο Γεο, ελώ ε αηκνζθαηξηθή ξύπαλζε έρεη ζνβαξέο επηπηώζεηο ζηελ πγεία θαη ην πεξηβάιινλ Πλεονεκηήμαηα Ζλεκηροπαραγωγής από ΦΒ ζσζηήμαηα Η βαζκηαία αύμεζε ησλ κηθξώλ ειεθηξνπαξαγσγώλ κπνξεί λα θαιύςεη απνηειεζκαηηθά ηε δηαξθή αύμεζε ηεο δήηεζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, ε νπνία ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 52

55 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ζε δηαθνξεηηθή πεξίπησζε ζα έπξεπε λα θαιπθζεί κε κεγάιεο επελδύζεηο γηα ζηαζκνύο ειεθηξνπαξαγσγήο. Η παξαγσγή ειεθηξηζκνύ από κηθξνύο παξαγσγνύο κπνξεί λα πεξηνξίζεη επίζεο ηελ αλάγθε επελδύζεσλ ζε λέεο γξακκέο κεηαθνξάο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Απνθπγή εθιπόκελσλ ξύπσλ (ζε gr) αλά ειηαθή θηινβαηώξα (ιακβάλνληαο ππ όςε θαη ηηο απώιεηεο ηνπ δηθηύνπ) Τπνθαηάζηαζε CO 2 SO 2 NO X ΡΜ 10 Ληγλίηε ,8 Πεηξειαίνπ (ρακεινύ ζείνπ) 1,17-1,23 1, ,5 1,5 0,34 Φπζηθνύ αεξίνπ 475 0,017 0,6 - Μέζνπ ελεξγεηαθνύ κείγκαηνο ρώξαο CO 2 : δηνμείδην ηνπ άλζξαθα, SO 2 : δηνμείδην ηνπ ζείνπ NOx: νμείδηα ηνπ αδώηνπ, ΡΜ10: κηθξνζσκαηίδηα Πίλαθαο 2.1: H πνζόηεηα ησλ ξύπσλ ζε gr, ε έθιπζε ησλ νπνίσλ απνθεύγεηαη γηα θάζε ειηαθή kwh πνπ παξάγεηαη από έλα ΦΒ Σν θόζηνο κηαο λέαο γξακκήο κεηαθνξάο είλαη πνιύ πςειό, αλ ιάβνπκε ππόςε καο πέξα από ηνλ ηερλνινγηθό εμνπιηζκό θαη ζέκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εμάληιεζε ησλ θπζηθώλ πόξσλ θαη ηηο αιιαγέο ζηηο ρξήζεηο γεο. Οη δηάθνξνη παξαγσγνί πξάζηλεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απνηεινύλ ηδαληθή ιύζε γηα ηε κειινληηθή παξνρή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηηο πεξηπηώζεηο όπνπ ακθηζβεηείηαη ε αζθάιεηα ηεο παξνρήο. Η ηνπηθή παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δελ δνθηκάδεηαη από δαπαλεξέο ελεξγεηαθέο απώιεηεο πνπ αληηκεησπίδεη ην ειεθηξηθό δίθηπν, απώιεηεο, νη νπνίεο ζηελ Διιάδα αλέξρνληαη ζε 10,6% θαηά κέζν όξν (3,8% πςειή-ππεξπςειή ηάζε, 6,8% κέζε-ρακειή ηάζε). Από ηελ άιιε, ε κέγηζηε παξαγσγή ειηαθνύ ειεθηξηζκνύ ζπκπίπηεη ρξνληθά κε ηηο εκεξήζηεο αηρκέο ηεο δήηεζεο (ηδίσο ηνπο θαινθαηξηλνύο κήλεο), βνεζώληαο έηζη ζηελ εμνκάιπλζε ησλ αηρκώλ θνξηίνπ, ζηελ απνθπγή black ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 53

56 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ -out θαη ζηε κείσζε ηνπ ζπλνιηθνύ θόζηνπο ηεο ειεθηξνπαξαγσγήο, δεδνκέλνπ όηη ε θάιπςε απηώλ ησλ αηρκώλ είλαη ηδηαίηεξα δαπαλεξή. Σα ΦΒ κπνξνύλ λα ζπκβάιινπλ ζεκαληηθά ζηελ αληηκεηώπηζε ησλ αηρκώλ δήηεζεο θαη ζηελ απνηξνπή black-out. Κάηη ηέηνην εληζρύεηαη θαη από πξόζθαηεο κειέηεο ζηηο ΗΠΑ θαη ηελ Απζηξαιία, όπνπ απνδείρηεθε όηη ε δηάζπαξηε εγθαηάζηαζε ΦΒ ζα βνεζνύζε ζηελ απνηξνπή ησλ κεγάισλ black-out όπσο απηό πνπ ηαιαηπώξεζε ηε βόξεηα Ακεξηθή ηνλ Αύγνπζην ηνπ Δπηπξόζζεηα, ε δηαζεζηκόηεηα ησλ ΦΒ είλαη πςειή θαη ζπλεπώο απνηεινύλ αμηόπηζηα ελεξγεηαθά ζπζηήκαηα. ε 80 δηο δνιάξηα εηεζίσο εθηηκάηαη ην θόζηνο από ηηο δηαθνπέο ξεύκαηνο ζηηο ΗΠΑ, ζύκθσλα κε πξόζθαηε κειέηε ηνπ Lawrence Berkeley National Laboratory. Έλα πνζνζηό 2% απηνύ ηνπ πνζνύ αθνξά ηνλ νηθηαθό ηνκέα, ελώ ην ππόινηπν ηε βηνκεραλία θαη ηηο ππεξεζίεο. Η απνθεληξσκέλε παξαγσγή θαη ε δηάδνζε ησλ ΦΒ ζα κπνξνύζε λα απνηξέςεη πνιιέο από ηηο ζεκεξηλέο δηαθνπέο θαη λα ζπκβάιιεη ζηελ επζηάζεηα ησλ δηθηύσλ θαη ηελ εμνηθνλόκεζε δηζεθαηνκκπξίσλ δνιαξίσλ. Κάηη ηέηνην θπζηθά ηζρύεη θαη γηα ηελ Διιάδα θαη ηδίσο γηα ηα αδύλακα λεζησηηθά δίθηπα. ηελ Διιάδα, εθηηκάηαη όηη θάζε ώξα black-out θνζηίδεη ζηελ εζληθή νηθνλνκία εθαη. επξώ. 2.3 Φωηοβοληαϊκό Φαινόμενο Σα ΦΒ απνηεινύλ κία από ηηο εθαξκνγέο ησλ Αλαλεώζηκσλ Πεγώλ Δλέξγεηαο. Δθκεηαιιεπόκελν ην θσηνβνιηατθό θαηλόκελν, ην ΦΒ παξάγεη ειεθηξηθή ελέξγεηα από ηελ ειηαθή. Όηαλ κηα δίνδνο επαθήο δέρεηαη ειηαθή αθηηλνβνιία, θάζε θσηόλην ηεο αθηηλνβνιίαο κε ελέξγεηα h λ κεγαιύηεξε ή ίζε από ην ελεξγεηαθό ράζκα Eg ηνπ εκηαγσγνύ, έρεη ηε δπλαηόηεηα λα απνξξνθεζεί ζε έλα ρεκηθό δεζκό θαη λα ειεπζεξώζεη έλα ειεθηξόλην. Όζν, ινηπόλ, δηαξθεί ε αθηηλνβνιία δεκηνπξγείηαη κηα πεξίζζεηα από δεύγε ειεύζεξσλ ειεθηξνλίσλ θαη νπώλ. Όηαλ ηα δεύγε απηά βξεζνύλ ζηελ πεξηνρή ηεο επαθήο ησλ εκηαγσγώλ, έρνπκε εθηξνπή ησλ ειεθηξνλίσλ πξνο ηνλ εκηαγσγό ή θαη εθηξνπή ησλ νπώλ πξνο ηνλ εκηαγσγό p (εηθόλα 2.1). Γεκηνπξγείηαη δειαδή κηα δηαθνξά δπλακηθνύ κεηαμύ αθξνδεθηώλ ησλ δύν ηκεκάησλ ηεο δηόδνπ, ε νπνία δηαηεξείηαη όζν δηαξθεί ε πξόζπησζε ηεο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 54

57 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ειηαθήο αθηηλνβνιίαο ζε απηήλ θαη ην γεγνλόο απηό νλνκάδεηαη ΦΒ θαηλόκελν. Η δηάηαμε απηή, ε νπνία απνηειεί πεγή ειεθηξηθνύ ξεύκαηνο, νλνκάδεηαη θωηοβοληαϊκό ζηοιτείο (PV cell) θαη γηα ιόγνπο επθνιίαο γξάθεηαη ΦΒ ζηνηρείν. Σέινο, ην παξαγόκελν ειεθηξηθό ξεύκα ιέγεηαη θωηόρεσμα. Δηθόλα 2.1: Μεραληζκόο εθδήισζεο ΦΒ θαηλνκέλνπ ζε ΦΒ ζηνηρείν Σν θσηόξεπκα είλαη επζέσο αλάινγν ηεο ηζρύνο ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο P HA [W/m 2 ], πνπ πξνζπίπηεη ην ΦΒ ζηνηρείν θαη ηνπ εκβαδνύ ηεο επαθήο ησλ δύν εκηαγσγώλ. Δίλαη πξνθαλέο όηη είλαη αδύλαηε ε κεηαηξνπή όιεο ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, πνπ δέρεηαη ην ΦΒ ζηνηρείν, ζε ειεθηξηθή ελέξγεηα. Έλα κέξνο ηεο αθηηλνβνιίαο αλαθιάηαη πάλσ ζηελ επηθάλεηα ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ θαη δηαρέεηαη πξνο ηελ αηκόζθαηξα. Από ηελ αθηηλνβνιία πνπ δηεηζδύεη ζην ΦΒ ζηνηρείν δελ κπνξεί λα απνξξνθεζεί ην κέξνο εθείλν ην νπνίν απνηειείηαη από θσηόληα, έρνπλ ελέξγεηα κηθξόηεξε από ην ελεξγεηαθό ράζκα ηνπ εκηαγσγνύ. Γηα ηα θσηόληα απηά, ην ΦΒ ζη, ζπκπεξηθέξεηαη ζαλ δηαθαλέο ζώκα, δειαδή, ε αληίζηνηρε αθηηλνβνιία ην δηαπεξλά θαη απιά ζεξκαίλεη ην κεηαιιηθό ειεθηξόδην, πνπ θαιύπηεη ηελ πίζσ όςε ηνπ. Ούηε όκσο θαη ην κέξνο ηεο αθηηλνβνιίαο, πνπ απνηειείηαη από θσηόληα κε ελέξγεηα κεγαιύηεξε από ην ελεξγεηαθό ράζκα ηνπ εκηαγσγνύ αμηνπνηείηαη, γηαηί κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκόηεηα. Σειηθά, κόλν ην κέξνο ηεο αθηηλνβνιίαο ηεο νπνίαο ηα θσηόληα έρνπλ ελέξγεηα h λ = Eg αμηνπνηείηαη γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Απηό ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 55

58 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ζπκβαίλεη, γηαηί ηα θσηόληα απηά απνξξνθώληαη θαη αλαγθάδνπλ ηα ειεθηξόληα ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ λα κεηαθηλεζνύλ ζε άιιε ζέζε. Καη σο γλσζηόλ, ειεθηξηζκόο ζεκαίλεη θίλεζε ειεθηξνλίσλ. Κάζε πιηθό ραξαθηεξίδεηαη από έλα ζσνηελεζηή απορρόθηζης α λ, ν νπνίνο εμαξηάηαη από ην κήθνο θύκαηνο ι ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο θαη ην πιηθό (εηθόλα 2.2). Δίλαη πξνθαλέο όηη ν ζπληειεζηήο απνξξόθεζεο κεδελίδεηαη γηα κηα θξίζηκε ηηκή ιg ηνπ κήθνπο θύκαηνο (ιg=h c/eg), πάλσ από ηελ νπνία ην πιηθό γίλεηαη δηαπεξαηό (δηαθαλέο), δειαδή, ηα θσηόληα δελ απνξξνθώληαη από ηα ειεθηξόληα ηεο δώλεο ζζέλνπο. Δηθόλα 2.2: Γηάγξακκα ζπληειεζηή απνξξόθεζεο δηαθόξσλ πιηθώλ 2.4 Φωηοβοληαϊκά ηοιτεία Πσριηίοσ Σν ππξίηην (Si) είλαη από ην πην δηαδεδνκέλα ζηνηρεία ζηε θύζε, αθνύ απνηειεί ην 25% ηνπ γήηλνπ θινηνύ. Σν θαζαξό ππξίηην παξάγεηαη από ηελ άκκν, ηεο νπνίαο ην θύξην ζπζηαηηθό είλαη ην νμείδην ηνπ ππξηηίνπ (SiO 2 ). Η πρώηη θάζη ηνπ θαζαξηζκνύ γίλεηαη κε ηελ αλάηεμε από ηελ νπνία πξνθύπηεη ππξίηην κεηαιινπξγηθήο πνηόηεηαο. SiO 2 + 2C SiHCI 3 Η δεύηερη θάζη πεξηιακβάλεη ηε κεηαηξνπή ηνπ κεηαιινπξγηθνύ ππξηηίνπ, κε ηε βνήζεηα πδξνρισξηθνύ νμένο, ζε αέξην ηξηρισξνζηιάλην. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 56

59 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Si + 3HCI SiHCI 3 + Η 2 Σηην ηρίηη θάζη γίλεηαη θαζαξηζκόο ηνπ ηξηρισξνζηιαλίνπ κε θιαζκαηηθή απόζηαμε θαη ε αλαγσγή ηνπ κε πδξνγόλν, νπόηε παξάγεηαη ππξίηην ειεθηξνληθήο πνηόηεηαο. ηελ ηειεπηαία θάζε ην ειεθηξνληθό ππξίηην ηήθεηαη θαη αλαθξπζηαιιώλεηαη κε αθόκε κεγαιύηεξε θαζαξόηεηα ζε θπιηλδξηθή κνλνθξπζηαιιηθή κνξθή δηακέηξνπ 10cm πεξίπνπ. Μεηά από ηνλ θύιηλδξν θόβνληαη δίζθνη πάρνπο 0,5mm, νη νπνίνη, αθνύ ιεηαλζνύλ, δηακνξθώλνληαη ζε δηόδνπο επαθήο p-n κε δηάρπζε ή εκθύηεπζε ησλ θαηάιιεισλ πξνζκείμεσλ. Σν ΦΒ ζηνηρείν απνθηά ηελ ηειηθή ηνπ κνξθή κε ηε ζπγθόιιεζε ησλ ειεθηξνδίσλ ζηηο δύν όςεηο ηνπ δίζθνπ, ηελ θάιπςε ηεο εκπξόο επηθάλεηαο κε αληηαλαθιαζηηθό επίζηξσκα θαη ηε ζηεγαλνπνίεζε. Σν ππξίηην είλαη ν εκηαγσγόο, πνπ θπξηάξρεζε κέρξη ζήκεξα ζαλ πιηθό θαηαζθεπήο ησλ ΦΒ ζη. Αλάινγα κε ηε δνκή ηνπ βαζηθνύ πιηθνύ ή ηνλ ηδηαίηεξν ηξόπν θαηαζθεπήο, ηα ΦΒ ζη. ππξηηίνπ δηαθξίλνληαη ζηνπο παξαθάησ ηύπνπο Σύποι ΦΒ σζηημάηων πσριηίοσ μεγάλοσ πάτοσς ΦΒ ζηοιτεία μονοκρσζηαλλικού πσριηίοσ (Single Crystalline Silicon, sc- Si) (εηθόλα 2.3) Σν πάρνο ηνπο είλαη γύξσ ζηα 0,3 ρηιηνζηά. Η απόδνζή ηνπο ζηε βηνκεραλία θπκαίλεηαη από 15-18% γηα ην πιαίζην. ην εξγαζηήξην έρνπλ επηηεπρζεί αθόκα κεγαιύηεξεο απνδόζεηο έσο θαη 24,7%. Σα κνλνθξπζηαιιηθά ΦΒ ζηνηρεία ραξαθηεξίδνληαη από ην πιενλέθηεκα ηεο θαιύηεξεο ζρέζεο απόδνζεο/επηθάλεηαο ή "ελεξγεηαθήο ππθλόηεηαο". Έλα άιιν ραξαθηεξηζηηθό είλαη ην πςειό θόζηνο θαηαζθεπήο ζε ζρέζε κε ηα πνιπθξπζηαιιηθά. Βαζηθέο ηερλνινγίεο παξαγσγήο κνλνθξπζηαιιηθώλ ΦΒ είλαη ε κέζνδνο CZ (Czochralski) θαη ε κέζνδνο FZ (float zone). Ακθόηεξεο βαζίδνληαη ζηελ αλάπηπμε ξάβδνπ ππξηηίνπ. Σν κνλνθξπζηαιιηθό ΦΒ κε ηελ πςειόηεξε απόδνζε ζην εκπόξην ζήκεξα, είλαη ηεο SunPower κε απόδνζε πιαηζίνπ 18,5%. Δίλαη κάιηζηα ην κνλαδηθό πνπ έρεη ηηο κεηαιιηθέο επαθέο ζην πίζσ κέξνο ηνπ πάλει απνθνκίδνληαο έηζη κεγαιύηεξε επηθάλεηα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 57

60 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ αιιειεπίδξαζεο κε ηελ ειηαθή αθηηλνβνιία. Δηθόλα 2.3: ΦΒ ζηνηρεία κνλνθξπζηαιηθνύ ππξηηίνπ ΦΒ κελιά πολσκρσζηαλλικού πσριηίοσ (Multi Crystalline Silicon, mc-si ) (εηθόλα 2.4) Σν πάρνο ηνπο είλαη επίζεο πεξίπνπ 0,3 ρηιηνζηά. Η κέζνδνο παξαγσγήο ηνπο είλαη θζελόηεξε από απηήλ ησλ κνλνθξπζηαιιηθώλ γη' απηό θαη ε ηηκή ηνπο είλαη ζπλήζσο ιίγν ρακειόηεξε. Δηθόλα 2.4: ΦΒ ζηνηρεία πνιπθξπζηαιιηθνύ ππξηηίνπ Οπηηθά κπνξεί θαλείο λα παξαηεξήζεη ηηο επηκέξνπο κνλνθξπζηαιιηθέο πεξηνρέο. Όζν κεγαιύηεξεο είλαη ζε έθηαζε νη κνλνθξπζηαιιηθέο πεξηνρέο, ηόζν κεγαιύηεξε είλαη θαη ε απόδνζε γηα ηα πνιπθξπζηαιιηθά ΦΒ θειηά. ε εξγαζηεξηαθέο εθαξκνγέο έρνπλ επηηεπρζεί απνδόζεηο έσο θαη 20% ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 58

61 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ελώ ζην εκπόξην ηα πνιπθξπζηαιιηθά ζηνηρεία δηαηίζεληαη κε απνδόζεηο από 13 έσο θαη 15% γηα ηα ΦΒ πιαίζηα (πάλει). Βαζηθόηεξεο ηερλνινγίεο παξαγσγήο είλαη: ε κέζνδνο απ' εσθείας ζηερεοποίηζης DS (directional solidification), ε αλάπηπμε ιησκέλνπ ππξηηίνπ ("ρύηεπζε"), θαη ε ειεθηξνκαγλεηηθή ρύηεπζε EMC. ΦΒ ζηοιτεία ηαινίας πσριηίοσ (Ribbon Silicon) (Δηθόλα 2.5) Πξόθεηηαη γηα κηα ζρεηηθά λέα ηερλνινγία θσηνβνιηατθώλ ζηνηρείσλ. Αλαπηύζζεηαη από ηελ Evergreen Solar. Πξνζθέξεη έσο θαη 50% κείσζε ζηελ ρξήζε ηνπ ππξηηίνπ ζε ζρέζε κε ηηο "παξαδνζηαθέο ηερληθέο" θαηαζθεπήο κνλνθξπζηαιιηθώλ θαη πνιπθξπζηαιιηθώλ ΦΒ θπςέισλ ππξηηίνπ. Η απόδνζε γηα ηα θσηνβνιηατθά ζηνηρεία ηνπ έρεη θηάζεη πιένλ γύξσ ζην 12-13% ελώ ην πάρνο ηνπ είλαη πεξίπνπ 0,3 ρηιηνζηά. ην εξγαζηήξην έρνπλ επηηεπρζεί απνδόζεηο ηεο ηάμεο ηνπ 18%. Δηθόλα 2.5: ΦΒ ζηνηρεία ηαηλίαο ππξηηίνπ ΦΒ ζηοιτεία λεπηών επιζηρώζεων άμορθοσ πσριηίοσ και άλλων σλικών( thin film) Γιζεληνοϊνδιούτος ταλκός (CuInSe2 ή CIS, με προζθήκη γάλλιοσ CIGS) (Δηθόλα 2.6) Ο Γηζειελντλδηνύρνο Υαιθόο έρεη εμαηξεηηθή απνξξνθεηηθόηεηα ζην πξνζπίπησλ θσο, αιιά παξόια απηά ε απόδνζή ηνπ κε ηηο ζύγρξνλεο ηερληθέο θπκαίλεηαη ζην 11% (πιαίζην).. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 59

62 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Δξγαζηεξηαθά έγηλε εθηθηή απόδνζε ζην επίπεδν ηνπ 18,8%, πνπ είλαη θαη ε κεγαιύηεξε πνπ έρεη επηηεπρζεί κεηαμύ ησλ ΦΒ ηερλνινγηώλ ιεπηήο επίζηξσζεο. Με ηελ πξόζκημε γάιιηνπ ε απόδνζή ηνπ κπνξεί λα απμεζεί αθόκα πεξηζζόηεξν. Σν πξόβιεκα πνπ ππάξρεη είλαη όηη ην ίλδην ππάξρεη ζε πεξηνξηζκέλεο πνζόηεηεο ζηε θύζε. ηα επόκελα ρξόληα πάλησο αλακέλεηαη ην θόζηνο ηνπ λα είλαη αξθεηά ρακειόηεξν. Δηθόλα 2.6: Γηζειελντλδηνύρνο ραιθόο Άμορθο πσρίηιο (Thin film Silicon, a-si) (εηθόλα 2.7) Απηά ηα ΦΒ ζηνηρεία έρνπλ αηζζεηά ρακειόηεξεο απνδόζεηο ζε ζρέζε κε ηηο δύν πξνεγνύκελεο θαηεγνξίεο. Πξόθεηηαη γηα ηαηλίεο ιεπηώλ επηζηξώζεσλ, νη νπνίεο παξάγνληαη κε ηελ ελαπόζεζε εκηαγσγνύ πιηθνύ (ππξίηην ζηελ πεξίπησζε καο) πάλσ ζε ππόζηξσκα ππνζηήξημεο ρακεινύ, θόζηνπο όπσο γπαιί ή αινπκίλην. Έηζη θαη ιόγσ ηεο κηθξόηεξεο πνζόηεηαο ππξηηίνπ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ε ηηκή ηνπο είλαη γεληθόηεξα αξθεηά ρακειόηεξε. Ο ραξαθηεξηζκόο άκνξθν ΦΒ πξνέξρεηαη από ηνλ ηπραίν ηξόπν κε ηνλ νπνίν είλαη δηαηεηαγκέλα ηα άηνκα ηνπ ππξηηίνπ. Οη επηδόζεηο πνπ επηηπγράλνληαη κε ρξεζηκνπνηώληαο θσηνβνιηατθά thin films ππξηηίνπ θπκαίλνληαη γηα ην πιαίζην από 6 έσο 8%, ελώ ζην εξγαζηήξην έρνπλ επηηεπρζεί απνδόζεηο αθόκα θαη 14%. Σν ζημανηικόηερο πλεονέκηημα γηα ην ΦΒ ζηνηρείν a-si είλαη ην γεγνλόο όηη δελ επεξεάδεηαη πνιύ από ηηο πςειέο ζεξκνθξαζίεο. Δπίζεο, πιενλεθηεί ζηελ αμηνπνίεζε ηεο απόδνζήο ηνπ ζε ζρέζε κε ηα θξπζηαιιηθά ΦΒ, όηαλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 60

63 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ππάξρεη δηάρπηε αθηηλνβνιία (ζπλλεθηά). Σν μειονέκηημα ησλ άκνξθσλ πιαηζίσλ είλαη ε ρακειή ηνπο ελεξγεηαθή ππθλόηεηα, θάηη πνπ ζεκαίλεη όηη γηα λα παξάγνπκε ηελ ίδηα ελέξγεηα, ρξεηαδόκαζηε ζρεδόλ δηπιάζηα επηθάλεηα ζε ζρέζε κε ηα θξπζηαιιηθά ΦΒ ζηνηρεία. Δπίζεο ππάξρνπλ ακθηβνιίεο όζσλ αθνξά ηε δηάξθεηα δσήο ησλ άκνξθσλ πιαηζίσλ, κηαο θαη δελ ππάξρνπλ ζηνηρεία από παιηέο εγθαηαζηάζεηο, αθνύ ε ηερλνινγία είλαη ζρεηηθά θαηλνύξηα. Παξόια απηά νη θαηαζθεπαζηέο πιένλ δίλνπλ εγγπήζεηο απόδνζεο 20 εηώλ. Σν πάρνο ηνπ ππξηηίνπ είλαη πεξίπνπ 0,0001 ρηιηνζηά ελώ ην ππόζηξσκα κπνξεί λα είλαη από 1 έσο 3 ρηιηνζηά. Δηθόλα 2.7: ΦΒ ζηνηρεία άκνξθνπ ππξηηίνπ Τελοσριούτο Kάδμιο (CdTe) (εηθόλα 2.8) Σν Σεινπξηνύρν Κάδκην έρεη ελεξγεηαθό δηάθελν γύξσ ζην 1eV, πνπ είλαη πνιύ θνληά ζην ειηαθό θάζκα, θάηη πνπ ηνπ δίλεη ζνβαξά πιενλεθηήκαηα, όπσο ηε δπλαηόηεηα λα απνξξνθά ην 99% ηεο πξνζπίπηνπζαο αθηηλνβνιίαο. Οη ζύγρξνλεο ηερληθέο όκσο καο πξνζθέξνπλ απνδόζεηο πιαηζίνπ γύξσ ζην 6-8%. ην εξγαζηήξην ε απόδνζε ζηα ΦΒ ζηνηρεία έρεη θζάζεη ην 16%. Μειινληηθά αλακέλεηαη ην θόζηνο ηνπ λα πέζεη αξθεηά. εκαληηθόηεξνο θαηαζθεπαζηήο γηα ΦΒ ζηνηρεία CdTe είλαη ε First Solar. Σξνρνπέδε απνηειεί όηη ην θάδκην ζύκθσλα κε θάπνηεο έξεπλεο είλαη θαξθηλνγόλν κε απνηέιεζκα λα πξνβιεκαηίδεη ην ελδερόκελν ηεο εθηεηακέλεο ρξήζεο ηνπ. Ήδε ε Greenpeace έρεη ελαληησζεί ζηε ρξήζε ηνπ. Δπίζεο πξνβιεκαηίδεη ή έιιεηςε ηνπ Σειινπξίνπ. εκαληηθόηεξε ρξήζε ηνπ είλαη ή ελζπιάθσζε ηνπ ζην γπαιί σο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 61

64 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ δνκηθό πιηθό (BIPV) Building Integrated Photovoltaic). Δηθόλα 2.8: Σεινπξηνύρν Kάδκην (CdTe) Αρζενικούτο Γάλλιο (GaAs) (εηθόλα 2.9) Σν Γάιιην είλαη έλα παξαπξντόλ ηεο ξεπζηνπνίεζεο άιισλ κεηάιισλ όπσο ην αινπκίλην θαη ν ςεπδάξγπξνο. Δίλαη πην ζπάλην αθόκα θαη από ην ρξπζό. Σν Αξζέλην δελ είλαη ζπάλην, άιια έρεη ην κεηνλέθηεκα όηη είλαη δειεηεξηώδεο. Σν αξζεληθνύρν γάιιην έρεη ελεξγεηαθό δηάθελν 1,43eV, πνπ είλαη ηδαληθό γηα ηελ απνξξόθεζε ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. Δηθόλα 2.9: Αξζεληθνύρν Γάιιην (GaAs) Η απόδνζή ηνπ ζηε κνξθή πνιιαπιώλ ζπλελώζεσλ (multijunction) είλαη ε πςειόηεξε πνπ έρεη επηηεπρζεί θαη αγγίδεη ην 29%. Δπίζεο ηα θσηνβνιηατθά ζη. GaAs είλαη εμαηξεηηθά αλζεθηηθά ζηηο πςειέο ζεξκνθξαζίεο, γεγνλόο πνπ επηβάιιεη ζρεδόλ ηε ρξήζε ηνπο ζε εθαξκνγέο ειηαθώλ ζπγθεληξσηηθώλ ζπζηεκάησλ. Σα ΦΒ ζηνηρεία GaAs έρνπλ ην πιενλέθηεκα όηη ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 62

65 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ αληέρνπλ ζε πνιύ πςειέο πνζόηεηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. Γη απηό αιιά θαη ιόγσ ηεο πνιύ πςειήο απόδνζήο ηνπ ελδείθλπηαη γηα δηαζηεκηθέο εθαξκνγέο. Σν κεγαιύηεξν κεηνλέθηεκα απηήο ηεο ηερλνινγίαο είλαη ην ππεξβνιηθό θόζηνο ηνπ κνλνθξπζηαιιηθνύ GaAs ππνζηξώκαηνο Άλλες ηετνολογίες ΦΒ ζηοιτείων Η ηερλνινγία ησλ ΦΒ εμειίζζεηαη κε ξαγδαίνπο ξπζκνύο θαη δηάθνξα εξγαζηήξηα ζηνλ θόζκν παξνπζηάδνπλ λέεο παηέληεο. Κάπνηεο από ηηο ηερλνινγίεο ζηα ΦΒ ζηνηρεία, πνπ θαίλεηαη λα μερσξίδνπλ θαη κειινληηθά πηζαλώο λα γίλεη επξεία ε ρξήζε ηνπο είλαη: Ναλνθξπζηαιιηθά ΦΒ ζηνηρεία ππξηηίνπ (nc-si) Οξγαληθά/Πνιπκεξή ζηνηρεία 2.5 Φωηοβοληαϊκή Μεηαηροπή Ζλεκηρικά ταρακηηριζηικά ηοσ ΦΒ ζηοιτείοσ Πξνθεηκέλνπ λα κειεηήζνπκε ηα ειεθηξηθά ραξαθηεξηζηηθά ελόο ΦΒ ζηνηρείνπ, πνπ δέρεηαη ζηαζεξή ειηαθή αθηηλνβνιία, ζεσξνύκε όηη απνηειεί κηα πεγή ξεύκαηνο ειεγρόκελε από κηα δίνδν επαθήο (εηθόλα 2.10). Δηθόλα 2.10: Απινπνηεκέλν ηζνδύλακν ειεθηξηθό θύθισκα ΦΒ ζηνηρείνπ Αλ ζην απινπνηεκέλν ηζνδύλακν ειεθηξηθό θύθισκα ηα άθξα ηεο επαθήο ζπλδεζνύλ κε ράιθηλν ζύξκα κεγάιεο δηαηνκήο, άξα πξαθηηθά ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 63

66 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ κεδεληθήο αληίζηαζεο, ην θύθισκα είλαη βξαρπθπθισκέλν θαη δηαξξέεηαη από ξεύκα ίζν κε ην θσηόξεπκα, πνπ νλνκάδεηαη ξεύκα βξαρπθύθισζεο I SC ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ (short-circuit current). Αλ ζηα άθξα ηεο επαθήο δελ ζπλδένληαη κεηαμύ ηνπο, δειαδή, έρνπκε αλνηρηό θύθισκα, ε ηάζε ζηα άθξα νλνκάδεηαη ηάζε αλνηρηνύ θπθιώκαηνο V OC ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ (open circuit voltage). Δηθόλα 2.11: Ιζνδύλακν ειεθηξηθό θύθισκα ΦΒ ζηνηρείνπ ηελ πξαγκαηηθόηεηα ην ηζνδύλακν ειεθηξηθό θύθισκα ελόο ΦΒ ζηνηρείνπ (Δηθόλα 2.11) πεξηιακβάλεη αθόκα δύν αληηζηάζεηο : Τη ζειριακή ανηίζηαζη R s, ε νπνία ζπλδέεηαη ζε ζεηξά κε ηε δίνδν επαθήο θαη αθνξά ζηηο αληηζηάζεηο θαηά ην πέξαζκα ηνπ ξεύκαηνο κέζα από ηε δίνδν θαη ζηηο επαθέο κε ηα ειεθηξόδηα. Την ανηίζηαζη διαρροής R sh, ε νπνία ζπλδέεηαη παξάιιεια κε ηε δίνδν επαθήο θαη αθνξά ζηε δηαξξνή ξεύκαηνο κεηαμύ ησλ άθξσλ ηεο επαθήο. Σα ΦΒ ζηνηρεία ηνπ εκπνξίνπ έρνπλ ζπλήζσο R s <5Ω θαη R sh >500Ω Υαρακηηριζηική Καμπύλη ΦΒ ηοιτείοσ ύκθσλα κε ηα όζα αλαπηύμακε ζηελ πξνεγνύκελε παξάγξαθν, ε ηάζε ησλ ΦΒ ζηνηρείσλ κεηαβάιιεηαη ζε ζπλάξηεζε κε ηελ έληαζε ηνπ ξεύκαηνο πνπ δίλνπλ ζην θύθισκα, έζησ θαη αλ παξακέλεη ζηαζεξή ε ειηαθή αθηηλνβνιία πνπ δέρνληαη. Όηαλ ην θύθισκα είλαη βξαρπθπθισκέλν, ε έληαζε ηνπ ειεθηξηθνύ ξεύκαηνο παίξλεη ηε κέγηζηε ηηκή I SC θαη ε ειεθηξηθή ηάζε κεδελίδεηαη (V=0). Αληίζεηα, όηαλ ην θύθισκα είλαη αλνηρηό, ε έληαζε ηνπ ξεύκαηνο κεδελίδεηαη ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 64

67 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ (I=0) θαη ε ηάζε παίξλεη ηε κέγηζηε ηηκή V OC. Οη κεηαβνιέο έληαζεο θαη ηάζεσο θαίλνληαη ζην δηάγξακκα ηεο εηθόλαο 2.12 κε κηα θακπύιε γξακκή, πνπ απνηειεί ηε ραξαθηεξηζηηθή θακπύιε ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ. Η θακπύιε απηή ηζρύεη ζε ζπλζήθεο ζηαζεξήο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο θαη ζεξκνθξαζίαο θαη γηα κεηαβαιιόκελε αληίζηαζε ηνπ θπθιώκαηνο από κεδέλ (βξαρπθύθισκα) κέρξη άπεηξε (αλνηρηό θύθισκα). Δίλαη πξνθαλέο, όηη αλάκεζα ζηηο παξαπάλσ αθξαίεο θαηαζηάζεηο, ε ηάζε θαη ε έληαζε ηνπ ξεύκαηνο παίξλνπλ ελδηάκεζεο ηηκέο. Δηθόλα 2.12: Υαξαθηεξηζηηθή θακπύιε έληαζεο I - ηάζεο V ελόο ΦΒ ζηνηρείνπ Όπσο είλαη γλσζηό, ε ειεθηξηθή ηζρύο P νξίδεηαη σο ην γηλόκελν ηεο έληαζεο I επί ηελ ηάζε U ηνπ ξεύκαηνο (P=I U). Σν κέγηζην νξζνγώλην παξαιιειόγξακκν κέζα ζηελ θακπύιε I-V κε πιεπξέο I m θαη U M, έρεη εκβαδόλ ίζν κε ηε κέγηζηε απνδηδόκελε ηζρύ P m από ην ΦΒ ζηνηρείν (εηθόλα 2.12). Άξα, εθηόο από ηελ ηάζε θαη ηελ έληαζε ηνπ ξεύκαηνο κεηαβάιιεηαη νκαιά θαη ε ειεθηξηθή ηζρύο P πνπ παξάγεη ην ΦΒ ζηνηρείν, κε κέγηζηε ηηκή ηελ P m γηα έλα νξηζκέλν δεύγνο ηηκώλ έληαζεο I m θαη ηάζεσο U M. Σν νξζνγώλην παξαιιειόγξακκν κε πιεπξέο I SC (ξεύκα βξαρπθύθισζεο) θαη V OC (ηάζε αλνηρηνύ θπθιώκαηνο), πνπ βξίζθεηαη εμσηεξηθά ηεο θακπύιεο I-V ζηελ παξαπάλσ εηθόλα, πεξηγξάθεη ηελ ηδαληθή ζπκπεξηθνξά ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ σο πεγή ζηαζεξνύ ξεύκαηνο. FF I I m SC V V m OC I m, I SC [A] V m, V OC [V] ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 65

68 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Σν πειίθν ησλ εκβαδώλ ησλ δύν παξαιιειόγξακκσλ νλνκάδεηαη ζπληειεζηήο πιήξσζεο FF ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ (fill factor) θαη δίλεη ην κέηξν πξνζέγγηζεο ηεο ιεηηνπξγίαο ελόο ζηνηρείνπ πξνο ηελ ηδαληθή ζπκπεξηθνξά. Η ηηκή FF θπκαίλεηαη από 0 έσο 1. Μηα ηηκή 0,7-0,9 ραξαθηεξίδεη έλα ΦB ζηνηρείν κε απνδεθηή έσο πνιύ θαιή ελεξγεηαθή απόδνζε ημείο Λειηοσργίας ΦΒ ηοιτείοσ ηηο αθξαίεο θαηαζηάζεηο ηνπ βξαρπθπθισκέλνπ θαη αλνηρηνύ θπθιώκαηνο, όπνπ V=0 θαη I=0 αληίζηνηρα, ε παξερόκελε ειεθηξηθή ηζρύο από ην ΦΒ ζηνηρείν είλαη κεδεληθή (P=0). Άξα, ε κεηαβνιή ηεο ηζρύνο κε ηελ ηάζε, πνπ θαίλεηαη ζην δηάγξακκα ηεο εηθόλαο 2.13, παξνπζηάδεη κηα κέγηζηε ηηκή θνληά ζην ζεκείν όπνπ αξρίδεη ε έληνλε πηώζε ηεο ηηκήο ηνπ ξεύκαηνο. πλεπώο, ε αληίζηαζε ηνπ θπθιώκαηνο, πνπ ηξνθνδνηείηαη από έλα ΦΒ ζηνηρείν, πξέπεη λα έρεη θαηάιιειε ηηκή γηα λα παξάγεηαη ε κεγαιύηεξε δπλαηή ειεθηξηθή ηζρύο από απηό. Γειαδή, ε ηάζε θαη ην ξεύκα ηεο αληίζηαζεο πξέπεη λα αληηζηνηρνύλ ζην ζεκείν κέγηζηεο ηζρύνο (ΜΙ). Δηθόλα 2.13: Υαξαθηεξηζηηθή θακπύιε I- V, κεηαβνιή ηεο ειεθηξηθήο ηζρύνο P σο πξνο ηελ ηάζε V θαη θακπύιε θνξηίνπ ΚΦ, ΦΒ ζηνηρείνπ Θεσξώληαο όηη έλα ΦΒ ζηνηρείν ηξνθνδνηεί κηα σκηθή αληίζηαζε, κπνξνύκε λα απεηθνλίζνπκε ζην δηάγξακκα I-V ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ ηελ θακπύιε θνξηίνπ ΚΦ ηεο αληίζηαζεο (επζεία γξακκή), ε νπνία δείρλεη ηε κεηαβνιή ηνπ ξεύκαηνο I πνπ ηε δηαξξέεη, ζε ζπλάξηεζε κε ηελ εθαξκνζκέλε ζηα άθξα ηεο ειεθηξηθή ηάζε V (εηθόλα 2.13). Σν ζεκείν ηεο ηνκήο ηεο ραξαθηεξηζηηθήο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 66

69 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ θακπύιεο θαη ηεο θακπύιεο θνξηίνπ νλνκάδεηαη ζεκείν ιεηηνπξγίαο (Λ) ηνπ ζπζηήκαηνο θαη θαζνξίδεη ην ξεύκα θαη ηελ ηάζε ζηελ αληίζηαζε. Δηθόλα 2.14: Μεηαηόπηζε ησλ ραξαθηεξηζηηθώλ θακππιώλ I - V ΦΒ ζηνηρείνπ όηαλ κεηαβάιιεηαη ε ηζρύο P HA ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο Με ηε ρξήζε εηδηθώλ ειεθηξνληθώλ δηαηάμεσλ παξαθνινύζεζεο ηνπ ΜΙ όηαλ νη ζπλζήθεο αιιάδνπλ, επηδηώθνπκε ηε ζπλερή ζύκπησζε ηνπ Λ ηνπ ζπζηήκαηνο κε ην εθάζηνηε ΜΙ, ώζηε λα απνδίδεηαη ε κέγηζηε δπλαηή ειεθηξηθή ηζρύο από ην ΦΒ ζηνηρείν (εηθόλα 2.14). Η πξνζπάζεηα απηή είλαη απαξαίηεηε γηαηί ε ηζρύο ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο δελ παξακέλεη ζηαζεξή θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εκέξαο. Δηθόλα 2.15: Μεηαβνιή ηάζεο αλνηρηνύ θπθιώκαηνο θαη ξεύκαηνο βξαρπθύθισζεο σο πξνο ηελ ηζρύ ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. ην δηάγξακκα ηεο εηθόλαο 2.15 θαίλεηαη ε κεηαβνιή ηνπ ξεύκαηνο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 67

70 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ βξαρπθύθισζεο I SC θαη ηεο ηάζεο ηνπ αλνηρηνύ θπθιώκαηνο V OC ζε ζπλάξηεζε κε ηελ ηζρύ ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. Σν ξεύκα I SC κεηαβάιιεηαη αλάινγα κε ηελ πξνζπίπηνπζα αθηηλνβνιία, ελώ ε ηάζε V OC απμάλεηαη απόηνκα ζηελ αξρή (αλαηνιή ηνπ ήιηνπ) θαη κεηά παξακέλεη ζρεδόλ ζηαζεξή γηα ην ππόινηπν δηάζηεκα κηαο αίζξηαο εκέξαο. Σέινο, ε ζεξκνθξαζία ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ απμάλεηαη θαηά ην θσηηζκό ηνπ, γηαηί έλα κέξνο ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκόηεηα κέζα ζην ζηνηρείν. Απηό έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηε κηθξή αύμεζε ηνπ ξεύκαηνο βξαρπθύθισζεο I SC θαηά ηε κεγάιε ειάηησζε ηεο ηάζεσο αλνηρηνύ θπθιώκαηνο V OC ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ (εηθόλα 2.16). Δηθόλα 2.16: Μεηαβνιή ηεο ραξαθηεξηζηηθήο θακπύιεο I - V ελόο ΦΒ ζηνηρείνπ κε ηελ αύμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ. Δίλαη, ινηπόλ, πξνθαλέο όηη ε αύμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ πξνθαιεί κείσζε ηεο κέγηζηεο απνδηδόκελεο ηζρύνο ηνπ P m. Η κείσζε απηή είλαη πεξίπνπ 0,4% γηα θάζε βαζκό Κειζίνπ πάλσ από ηνπο 25 o. Γεδνκέλνπ όηη ε κέζε ζεξκνθξαζία ησλ ΦΒ ζηνηρείσλ είλαη 30 o C κεγαιύηεξε από ηε κέζε ζεξκνθξαζία t α ηνπ αέξα, νξίδνπκε ηνλ παρακάηω ζσνηελεζηή θερμοκραζίας ζ θ, ν νπνίνο ρξεζηκνπνηείηαη ζηνλ ππνινγηζκό ηνπ βαζκνύ απόδνζεο ησλ ΦΒ πιαηζίσλ , t όπνπ, t α [ o C] κέζε κεληαία ζεξκνθξαζία ηνπ αέξα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 68

71 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Βαθμός απόδοζης ΦΒ ζηοιτείοσ Έλα ΦΒ ζηνηρείν απνδίδεη κέγηζηε ειεθηξηθή ηζρύ P m θαη δέρεηαη ειηαθή αθηηλνβνιία ηζρύνο P ΗΑ. Σν πειίθν ηεο κέγηζηεο απνδηδόκελεο ειεθηξηθήο ηζρύνο πξνο ηελ πξνζπίπηνπζα ηζρύ ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο νλνκάδεηαη βαθμός απόδοζης η ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ. P m m V P HA m FF I P SC HA V OC όπνπ, P m [W] κέγηζηε απνδηδόκελε ειεθηξηθή ηζρύο ΦΒ ζηνηρείνπ P HA [W] ηζρύο πξνζπίπηνπζαο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο I m V m FF I sc [A] έληαζε ξεύκαηνο ζην ΜΙ [V] ηάζε ξεύκαηνο ζην ΜΙ [-] ζπληειεζηήο πιήξσζεο [A] ξεύκα βξαρπθύθισζεο V oc [V] ηάζε αλνηρηνύ θπθιώκαηνο Ηζτύς Αιτμής ΦΒ ηοιτείοσ ε έλα ΦΒ ζηνηρείν ειέγρνληαη ηέζζεξα βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά: ν βαζκόο απόδνζεο ε ν ζπληειεζηήο πιήξσζεο FF ην ξεύκα βξαρπθύθισζεο I sc ε ηάζε αλνηρηνύ θπθιώκαηνο V oc Οη πξόηππεο ζπλζήθεο ειέγρνπ STC (Standard Test Conditions), πνπ έρνπλ θαζνξηζηεί δηεζλώο, είλαη νη αθόινπζεο : o Θεξκνθξαζία ΦΒ ζηνηρείνπ ίζε κε 25 o C± 2 o C o Ηιεθηξνκαγλεηηθή αθηηλνβνιία ηζρύνο P STC =1kW/m 2 θαη θάζκαηνο αληίζηνηρνπ ηνπ ειηαθνύ κε κάδα αέξα ΑΜ=1,5. o Κάζεηε πξόζπησζε ειεθηξνκαγλεηηθήο αθηηλνβνιίαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 69

72 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Με βάζε ηηο πξόηππεο ζπλζήθεο εηζάγεηαη ε έλλνηα ηεο ηζρύνο αηρκήο σο ραξαθηεξηζηηθό ηνπ ΦΒ ζηνηρείνπ. Ιζρύο αηρκήο P p (Pick Power), νλνκάδεηαη ε κέγηζηε ειεθηξηθή ηζρύο, πνπ απνδίδεηαη από ην ΦΒ ζηνηρείν θάησ από ηηο πξόηππεο ζπλζήθεο ειέγρνπ STC θαη έρεη κνλάδα κέηξεζεο ην W p. 2.6 Φωηοβοληαϊκό ύζηημα Βαζική μορθή ενός ΦΒ σζηήμαηος Η ΦΒ ζπζηνηρία παξάγεη ζπλερή ηάζε θαη άξα κπνξεί λα ηξνθνδνηήζεη απεπζείαο κόλν ειεθηξηθέο ζπζθεπέο πνπ ιεηηνπξγνύλ κε ζπλερέο ξεύκα. ε απηέο ζπγθαηαιέγνληαη: νη αληηζηάζεηο ζέξκαλζεο, νη θηλεηήξεο ζπλερνύο ξεύκαηνο, νη ειεθηξηθνί ιακπηήξεο, ηα ειεθηξηθά ςπγεία ζπλερνύο, κε ηάζεηο ηξνθνδνζίαο 12 ή 24 V DC θ.α. Δηδηθέο δηαηάμεηο κεηαηξέπνπλ ην ζπλερέο ζε ελαιιαζζόκελν (Inverters), πξνθεηκέλνπ λα ηξνθνδνηεζνύλ ζπζθεπέο νηθηαθήο ή άιιεο ρξήζεο, νη νπνίεο νπζηαζηηθά ιεηηνπξγνύλ ζαλ λα έρνπλ ζπλδεζεί ζην θεληξηθό δίθηπν (220V AC, ΓΔΗ). Η επηινγή ηεο απ επζείαο ρξήζεο ηεο ζπλερνύο ηάζεο από έλα ΦΒ ή ε κεηαηξνπή ηεο ζε ελαιιαζζόκελε εμεηάδεηαη θαηά πεξίπησζε. ε πεξηνξηζκέλεο πεξηπηώζεηο, όπσο π.ρ. ζε κηθξά απηόλνκα αληιεηηθά ζπζηήκαηα ή ζπζηήκαηα ηξνθνδνζίαο ζηαζκώλ ηειεκεηάδνζεο, θσηηζκνύ δξόκσλ ή πάξθσλ θ.ιπ., ε αμηνπνίεζε απεπζείαο ηεο ΦΒ ειεθηξηθήο ελέξγεηαο είλαη πξνηηκεηέα. ηε πιεηνλόηεηα όκσο ησλ πεξηπηώζεσλ επηιέγεηαη ε κεηαηξνπή ηεο ζπλερνύο ζε ελαιιαζζόκελε ηάζε θαη ν ιόγνο είλαη όηη πνιύ πεξηζζόηεξεο ζπζθεπέο θαη εξγαιεία θαζεκεξηλήο ρξήζεο ηξνθνδνηνύληαη κε ελαιιαζζόκελε ηάζε. Παξαδείγκαηνο ράξε, όηαλ ε ΦΒ ειεθηξηθή ελέξγεηα πξννξίδεηαη γηα νηθηαθή ρξήζε είλαη πξνηηκόηεξν λα πξνζαξκόζνπκε ην ζύζηεκα ηξνθνδνζίαο ζηηο ήδε ρξεζηκνπνηνύκελεο νηθηαθέο ζπζθεπέο καο πνπ ιεηηνπξγνύλ κε ελαιιαζζόκελε ηάζε 220 V. Οη ηειεπηαίεο ραξαθηεξίδνληαη, ιόγσ κεγαιύηεξεο εκπνξηθήο θαηαλάισζεο από ρακειό θόζηνο παξαγσγήο. Δμάιινπ, ε ειεθηξηθή εγθαηάζηαζε δηαλνκήο ελαιιαζζνκέλνπ ξεύκαηνο, ηάζεσο 220 V, είλαη ζαθώο θζελόηεξε ηεο αληίζηνηρεο κε ζπλερέο ξεύκα ρακειήο ειεθηξηθήο ηάζεο, επεηδή ζηελ πεξίπησζε απηή απαηηνύληαη ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 70

73 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ κεγαιύηεξεο δηαηνκήο θαιώδηα γηα κείσζε ησλ απσιεηώλ ζηε γξακκή κεηαθνξάο. Π.ρ. ζε κηα εγθαηάζηαζε αγξνηθίαο ή παξαζεξηζηηθήο θαηνηθίαο κε απαηηήζεηο θσηηζκνύ, ςύμεο, ρξήζε ειεθηξηθώλ εξγαιείσλ, άληιεζε θαη ΣV, απνδεηθλύεηαη πξνζθνξόηεξε ε ρξήζε ελαιιαζζνκέλνπ ξεύκαηνο. Δηθόλα 2.17: Βαζηθή κνξθή ελόο ΦΒ ζπζηήκαηνο Έλα ηππηθό ζύζηεκα ΦΒ ηξνθνδνζίαο κε κεηαηξνπή ηεο ζπλερνύο ηάζεσο ζε ελαιιαζζόκελε 220 V (εηθόλα 2.17), απνηειείηαη από ηα εμήο θύξηα ηκήκαηα : ην ΦΒ πάλει, ηελ απνζήθε κπαηαξηώλ, ην ξπζκηζηή θόξηηζεο θαη ηνπο δηάθνξνπο ηύπνπο κεηαηξνπέσλ ηεο ειεθηξηθήο ηάζεο, ζπλερνύο ζε ζπλερή, ζπλερνύο ζε ελαιιαζζόκελε θαη ελαιιαζζόκελεο ζε ζπλερή, αλάινγα κε ηηο αληίζηνηρεο απαηηήζεηο Δγκαηάζηαζη ΦΒ σζηημάηων Σα ΦΒ ζπζηήκαηα κπνξνύλ λα ρσξηζηνύλ ζε δύν θαηεγνξίεο : Σα απηόλνκα ζπζηήκαηα Σα δηαζπλδεδεκέλα ζην δίθηπν ζπζηήκαηα Καη ζηηο δύν πεξηπηώζεηο έρνπκε πνιιέο νκνηόηεηεο κεηαμύ ηνπο. Η θύξηα δηαθνξά ηνπο είλαη όηη ζηα πξώηα ππάξρεη ζύλδεζε κε ην δίθηπν ηεο ΓΔΗ θαη ε ελέξγεηα πνπ παξάγεηαη πεξλάεη ζ απηό, ελώ ζην δεύηεξν δελ ππάξρεη ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 71

74 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ηέηνηα ζύλδεζε θαη ε ελέξγεηα πνπ παξάγεηαη ρξεζηκνπνηείηαη θαηεπζείαλ ζηελ θαηαλάισζε. Ασηόνομο ΦΒ Σύζηημα (ΦΒΣ) Σν απηόλνκα ζύζηεκα (ή ζύζηεκα εθηόο δηθηύνπ) (εηθόλα 2.18) απνζθνπεί ζην λα πξνζθέξεη ελεξγεηαθή απηνλνκία ζε κηα εγθαηάζηαζε. Τπάξρνπλ δηάθνξεο θαηεγνξίεο απνκνλσκέλσλ από ην δίθηπν ζπζηεκάησλ. Δηθόλα 2.18: Απηόλνκν Φσηνβνιηατθό ύζηεκα Κάπνηεο θαηεγνξίεο από απηέο είλαη: Οηθίεο απνκαθξπζκέλεο από ην δίθηπν ηεο ΓΔΗ ζε ηέηνηα απόζηαζε πνπ ην θόζηνο δηαζύλδεζεο είλαη πςειό. Οηθίεο πνπ γηα θάπνηνπο ιόγνπο δελ γίλεηαη λα ειεθηξνδνηεζνύλ. Κηελνηξνθηθέο ή γεσξγηθέο κνλάδεο απνκαθξπζκέλεο από ην δίθηπν ηεο ΓΔΗ. Σειεπηθνηλσληαθέο εγθαηαζηάζεηο. Αληιεηηθά ζπζηήκαηα πδξνδόηεζεο. Κηλεηέο εγθαηαζηάζεηο (ηξνρόζπηηα, πισηά θ.ιπ.) Δγθαηαζηάζεηο πνπ απαηηνύλ πςειή δηαζεζηκόηεηα (ακπληηθέο εθαξκνγέο, δηαζηεκηθέο εθαξκνγέο). ε απηό ην ΦΒ ε παξαγόκελε ειεθηξηθή ελέξγεηα απνζεθεύεηαη ζε ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 72

75 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ κπαηαξίεο. Σν ζύζηεκα κπνξεί λα ιεηηνπξγεί αλεμάξηεηα από ην θεληξηθό δίθηπν. Σν ειεθηξηθό ξεύκα (DC) πνπ παξάγεηαη από ην ΦΒ πιαίζην, θνξηίδεη ηηο κπαηαξίεο, κε ηε βνήζεηα ηνπ ξπζκηζηή θόξηηζεο. Ο κεηαηξνπέαο αιιάδεη ην ξεύκα ησλ ζπζζσξεπηώλ από ζπλερέο (DC) ζε ελαιιαζζόκελν (AC). Γιαζσνδεδεμένο ΦΒ Σύζηημα (ΦΒΣ) Σν ζύζηεκα κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί ζε ζπλδπαζκό κε ην δίθηπν ηεο ΓΔΗ (εηθόλα 2.19). ηελ πεξίπησζε απηή, πνπιάεη θαλείο ην ειηαθό ξεύκα ζηε ΓΔΗ έλαληη κηαο νξηζκέλεο από ην λόκν ηηκήο θαη ζπλερίδεη λα αγνξάδεη ξεύκα από ηε ΓΔΗ όπσο θαη ζήκεξα. Έρεη δειαδή έλα δηπιό κεηξεηή γηα ηελ θαηακέηξεζε ηεο εηζεξρόκελεο θαη εμεξρόκελεο ελέξγεηαο. Δηθόλα 2.19: Γηαζπλδεδεκέλν Φσηνβνιηατθό ύζηεκα ε νξηζκέλεο πεξηπηώζεηο, ηα ΦΒ ρξεζηκνπνηνύληαη γηα παξνρή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο εθεδξείαο (δειαδή σο ζύζηεκα αδηάιεηπηεο παξνρήο- UPS). ηελ πεξίπησζε απηή, ην ζύζηεκα είλαη κελ δηαζπλδεδεκέλν ζηε ΓΔΗ, αιιά δηαζέηεη θαη κπαηαξίεο (ζπλ όια ηα απαξαίηεηα ειεθηξνληθά) γηα λα αλαιακβάλεη ηελ θάιπςε ησλ αλαγθώλ ζε πεξίπησζε δηαθνπήο ηνπ ξεύκαηνο θαη γηα όζν δηαξθεί απηή Απόδοζη ΦΒ ζσζηημάηων Η απόδνζε ησλ ΦΒ ζπζηεκάησλ εμαξηάηαη από: ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 73

76 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ Από ηο κλίμα ηης περιοτής (όζν ιηγόηεξεο είλαη νη εκέξεο ηεο ειηνθάλεηαο, π.ρ. δπηηθή Διιάδα, ηόζν κηθξόηεξε είλαη ε απόδνζε). Από ηο γεωγραθικό πλάηος ηης περιοτής (όζν πην λόηηα είλαη ε πεξηνρή, ηόζν κεγαιύηεξε είλαη ε έληαζε ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο). Από ηην κλίζη ηων ΦΒ πλαιζίων σο πξνο ην νξηδόληην επίπεδν (ε βέιηηζηε απόδνζε είλαη κε λόηην πξνζαλαηνιηζκό θαη θιίζε πεξίπνπ 30 ν ). Από ηην ηλικία ηων ΦΒ πλαιζίων (ππνινγίδεηαη όηη ηα πιαίζηα έρνπλ δσή έηε κε απόδνζε έσο θαη 80% γηα ηα πξώηα 20 έηε). ΠΡΟΑΝΑΣΟΛΗΜΟ ΚΛΗΖ Ω ΠΡΟ ΣΟ ΟΡΗΕΟΝΣΗΟ ΔΠΗΠΔΓΟ 0 Ο 30 Ο 90 Ο ΑΝΑΣΟΛΗΚΟ - ΓΤΣΗΚΟ 90% 85% 50% ΝΟΣΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΟ - ΝΟΣΗΟΓΤΣΗΚΟ 90% 95% 60% ΝΟΣΗΟ 90% 100% 60% ΒΟΡΔΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΟ - ΒΟΡΔΗΟΑΝΑΣΟΛΗΚΟ 90% 67% 30% ΒΟΡΔΗΟ 90% 60% 20% Πίλαθαο 2.2: Απόδνζε ΦΒ ζε δηάθνξεο θιίζεηο θαη πξνζαλαηνιηζκνύο. Η παξαγσγή ελέξγεηα από ηνλ ήιην είλαη πξνβιέςηκε. Απηό πνπ καο ελδηαθέξεη είλαη πόζεο θηινβαηώξεο ζα καο δώζεη ην ζύζηεκά καο ζε εηήζηα βάζε. ε γεληθέο γξακκέο, έλα ΦΒ ζηελ Διιάδα παξάγεη θαηά κέζσ όξν εηεζίσο πεξίπνπ θηινβαηώξεο αλά εγθαηεζηεκέλν kw (kwh/έηνο/kw). Ο ράξηεο πνπ αθνινπζεί ζηελ εηθόλα 2.10 δίλεη κηα ξεαιηζηηθή ελδεηθηηθή εηθόλα γηα ην όηη ηζρύεη ζε δηάθνξεο πεξηνρέο ηεο ρώξαο. πλεπώο ζηηο λόηηεο θαη αλαηνιηθέο πεξηνρέο ηεο ρώξαο έλα ΦΒ ζύζηεκα παξάγεη πεξηζζόηεξν ειηαθό ειεθηξηζκό από όηη ζηηο βόξεηεο. Δλδεηθηηθά αλαθέξεηαη πσο έλα ΦΒ ζύζηεκα απνδίδεη : ηελ Αζήλα πεξίπνπ kwh/έηνο/kw. ηε Θεζζαινλίθε πεξίπνπ kwh/έηνο/kw. ηε Κξήηε ή ζηε Ρόδν πεξίπνπ kwh/έηνο/kw. Η αθξηβήο απόδνζε ελόο ΦΒ ζα ππνινγηζηεί ιακβάλνληαο ππόςε. πγθεθξηκέλα ζηνηρεία θαη ραξαθηεξηζηηθά, όπσο ν εμνπιηζκόο πνπ ζα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 74

77 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ρξεζηκνπνηεζεί, νη ηδηαίηεξεο ζπλζήθεο ηνπ νηθνπέδνπ πνπ ζα εγθαηαζηαζεί, νη ηπρόλ ζθηάζεηο θαη απνθιίζεηο από ηε βέιηηζηε θιίζε θαη πξνζαλαηνιηζκό, θ.ιπ. Δηθόλα 2.20: Υάξηεο εηήζηαο παξαγσγήο ελέξγεηαο (kwh/kw) 2.7 Πλεονεκηήμαηα και Μειονεκηήμαηα ηων Φωηοβοληαϊκών ηοιτείων Τα πλεονεκηήμαηα ηων θωηοβοληαϊκών Όηαλ ηα ΦΒ εθηεζνύλ ζηελ ειηαθή αθηηλνβνιία, κεηαηξέπνπλ έλα 5-17% ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο ζε ειεθηξηθή. Σν πόζν αθξηβώο είλαη απηό ην πνζνζηό εμαξηάηαη από ηελ ηερλνινγία πνπ ρξεζηκνπνηνύκε. Τπάξρνπλ π.ρ. ηα ιεγόκελα κνλνθξπζηαιιηθά, ηα πνιπθξπζηαιιηθά, θαη ηα άκνξθα ΦΒ. Σα ηειεπηαία έρνπλ ρακειόηεξε απόδνζε είλαη όκσο ζεκαληηθά θζελόηεξα. Η επηινγή ηνπ είδνπο ησλ ΦΒ είλαη ζπλάξηεζε ησλ αλαγθώλ, ηνπ δηαζέζηκνπ ρώξνπ ή αθόκα θαη ηεο νηθνλνκηθήο επρέξεηαο. Όια ηα ΦΒ πάλησο κνηξάδνληαη ηα παξαθάησ πιενλεθηήκαηα: Μεδεληθή ξύπαλζε Αζόξπβε ιεηηνπξγία ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 75

78 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ πεξηνρέο Αμηνπηζηία θαη κεγάιε δηάξθεηα δσήο (πνπ θζάλεη ηα 30 ρξόληα) Απεμάξηεζε από ηελ ηξνθνδνζία θαπζίκσλ γηα ηηο απνκαθξπζκέλεο Γπλαηόηεηα επέθηαζεο αλάινγα κε ηηο αλάγθεο Διάρηζηε ζπληήξεζε Τα μειονεκηήμαηα ηων θωηοβοληαϊκών Σν ζρεηηθά πςειό θόζηνο αγνξάο θαη ε έιιεηςε επηδνηήζεσλ ζηνλ νηθηαθό θαηαλαισηή (θάηη πνπ ηζρύεη ζήκεξα ζηελ Διιάδα, όρη όκσο θαη ζε άιιεο ρώξεο). Σα θσηνβνιηατθά, όπσο άιισζηε θαη όιεο νη αλαλεώζηκεο πεγέο ελέξγεηαο (ΑΠΔ), έρνπλ πςειό αξρηθό θόζηνο επέλδπζεο θαη αζήκαλην ιεηηνπξγηθό θόζηνο, αληίζεηα κε ηηο ζπκβαηηθέο ελεξγεηαθέο ηερλνινγίεο πνπ ζπλήζσο έρνπλ ζρεηηθά κηθξόηεξν αξρηθό επελδπηηθό θόζηνο θαη πςειά ιεηηνπξγηθά θόζηε. Παξόια απηά, ήδε ην θιίκα θαίλεηαη λα αιιάδεη. Πνιιέο ρώξεο έρνπλ μεθηλήζεη ηα ηειεπηαία ρξόληα ζεκαληηθά πξνγξάκκαηα ελίζρπζεο ησλ θσηνβνιηατθώλ, κε γελλαίεο επηδνηήζεηο ηόζν ηεο αγνξάο θαη εγθαηάζηαζεο θσηνβνιηατθώλ, όζν θαη ηεο παξαγόκελεο ειηαθήο θηινβαηώξαο. 2.8 Οθέλη από ηην τρήζη ηων ΦΒ ζηην παραγωγή Ζλεκηρικής Δνέργειας Σα ΦΒ ζπλεπάγνληαη ζεκαληηθά νθέιε γηα ην πεξηβάιινλ θαη ηελ θνηλσλία. Γηα ηνλ θαηαλαισηή, ηηο αγνξέο ελέξγεηαο θαη ηε βηώζηκε αλάπηπμε. Δίλαη κηα από ηηο πνιιά ππνζρόκελεο ηερλνινγίεο ηεο λέαο επνρήο πνπ αλαηέιιεη ζην ρώξν ηεο ελέξγεηαο. Μηαο λέαο επνρήο πνπ ζα ραξαθηεξίδεηαη νινέλα θαη πεξηζζόηεξν από ηηο κηθξέο απνθεληξσκέλεο εθαξκνγέο, ζε έλα πεξηβάιινλ απειεπζεξσκέλεο αγνξάο. Σα κηθξά, επέιηθηα ζπζηήκαηα πνπ κπνξνύλ λα εθαξκνζηνύλ ζε επίπεδν θαηνηθίαο, εκπνξηθνύ θηηξίνπ ή κηθξνύ ζηαζκνύ ειεθηξνπαξαγσγήο (όπσο π.ρ. ηα ΦΒ, ηα κηθξά ζπζηήκαηα ζπκπαξαγσγήο, νη κηθξνηνπξκπίλεο θαη νη θπςέιεο θαπζίκνπ) αλακέλεηαη λα θαηαθηήζνπλ έλα ζεκαληηθό κεξίδην ηεο ελεξγεηαθήο αγνξάο ζηα ρξόληα πνπ έξρνληαη. Έλα επηπιένλ θνηλό απηώλ ησλ λέσλ ηερλνινγηώλ είλαη ε θηιηθόηεηα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 76

79 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ηνπο πξνο ην πεξηβάιινλ. Η ειηαθή ελέξγεηα είλαη κηα θαζαξή, αλεμάληιεηε, ήπηα θαη αλαλεώζηκε ελεξγεηαθή πεγή. Η ειηαθή αθηηλνβνιία δελ ειέγρεηαη από θαλέλαλ θαη απνηειεί έλα αλεμάληιεην εγρώξην ελεξγεηαθό πόξν, πνπ παξέρεη αλεμαξηεζία, πξνβιεπηηθόηεηα θαη αζθάιεηα ζηελ ελεξγεηαθή ηξνθνδνζία. Σα ΦΒ είλαη ιεηηνπξγηθά θαζώο πξνζθέξνπλ επεθηαζηκόηεηα ηεο ηζρύνο ηνπο θαη δπλαηόηεηα απνζήθεπζεο ηεο παξαγόκελεο ελέξγεηαο (ζην δίθηπν ή ζε ζπζζσξεπηέο), αλαηξώληαο έηζη ην κεηνλέθηεκα ηεο αζπλερνύο παξαγσγήο ελέξγεηαο. Γίλνληαο ηνλ απόιπην έιεγρν ζηνλ θαηαλαισηή θαη άκεζε πξόζβαζε ζηα ζηνηρεία πνπ αθνξνύλ ηελ παξαγόκελε θαη θαηαλαιηζθόκελε ελέξγεηα, ηνλ θαζηζηνύλ πην πξνζεθηηθό ζηνλ ηξόπν πνπ θαηαλαιώλεη ηελ ελέξγεηα θαη ζπκβάιινπλ έηζη ζηελ νξζνινγηθή ρξήζε θαη εμνηθνλόκεζε ηεο ελέξγεηαο. Η εκπεηξία ηεο Γαλίαο π.ρ. έδεημε κείσζε ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο ειεθηξηζκνύ από ρξήζηεο ΦΒ, ηεο ηάμεο ηνπ 5-10%. Γηα ηηο επηρεηξήζεηο παξαγσγήο ειεθηξηζκνύ, ππάξρνπλ επδηάθξηηα ηερληθά θαη εκπνξηθά πιενλεθηήκαηα από ηελ εγθαηάζηαζε κηθξώλ ζπζηεκάησλ παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Όζν πεξηζζόηεξα ζπζηήκαηα παξαγσγήο ελέξγεηαο εγθαηαζηαζνύλ θαη ζπλδεζνύλ κε ην δίθηπν ειεθηξνδόηεζεο, ηόζν πεξηζζόηεξα είλαη ηα νθέιε γηα ηηο επηρεηξήζεηο, όπσο π.ρ. ε βειηίσζε ηεο πνηόηεηαο ηεο ειεθηξηθήο ηζρύνο, ε ζηαζεξόηεηα ηεο ειεθηξηθήο ηάζεο θαη ε κείσζε ησλ επελδύζεσλ γηα λέεο γξακκέο κεηαθνξάο. Η βαζκηαία αύμεζε ησλ κηθξώλ ειεθηξνπαξαγσγώλ κπνξεί λα θαιύςεη απνηειεζκαηηθά ηε δηαξθή αύμεζε ηεο δήηεζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, ε νπνία ζε δηαθνξεηηθή πεξίπησζε ζα έπξεπε λα θαιπθζεί κε κεγάιεο επελδύζεηο γηα ζηαζκνύο ειεθηξνπαξαγσγήο. Η παξαγσγή ειεθηξηζκνύ από κηθξνύο παξαγσγνύο κπνξεί λα πεξηνξίζεη επίζεο ηελ αλάγθε επελδύζεσλ ζε λέεο γξακκέο κεηαθνξάο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Σν θόζηνο κηαο λέαο γξακκήο κεηαθνξάο είλαη πνιύ πςειό, αλ ιάβνπκε ππόςε καο πέξα από ηνλ ηερλνινγηθό εμνπιηζκό θαη ζέκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εμάληιεζε ησλ θπζηθώλ πόξσλ θαη ηηο αιιαγέο ζηηο ρξήζεηο γεο. Οη δηάθνξνη κηθξνί παξαγσγνί πξάζηλεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απνηεινύλ ηδαληθή ιύζε γηα ηε κειινληηθή παξνρή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηηο πεξηπηώζεηο όπνπ ακθηζβεηείηαη ε αζθάιεηα ηεο παξνρήο. Η ηνπηθή παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δελ δνθηκάδεηαη από δαπαλεξέο ελεξγεηαθέο απώιεηεο πνπ αληηκεησπίδεη ην ειεθηξηθό δίθηπν (απώιεηεο, νη νπνίεο ζηελ Διιάδα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 77

80 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2 ν ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ αλέξρνληαη ζε 12% θαηά κέζν όξν). Από ηελ άιιε, ε κέγηζηε παξαγσγή ειηαθνύ ειεθηξηζκνύ ζπκπίπηεη ρξνληθά κε ηηο εκεξήζηεο αηρκέο ηεο δήηεζεο (ηδίσο ηνπο θαινθαηξηλνύο κήλεο), βνεζώληαο έηζη ζηελ εμνκάιπλζε ησλ αηρκώλ θνξηίνπ θαη ζηε κείσζε ηνπ ζπλνιηθνύ θόζηνπο ηεο ειεθηξνπαξαγσγήο, δεδνκέλνπ όηη ε θάιπςε απηώλ ησλ αηρκώλ είλαη ηδηαίηεξα δαπαλεξή. Δθηόο από θαζαξή ελέξγεηα, παξέρνπλ αθόκε πξνζέιθπζε πειαηώλ θαη αμηνπηζηία. ε έλα πςειά αληαγσληζηηθό πεξηβάιινλ, νη επηρεηξήζεηο παξαγσγήο ειεθηξηζκνύ ρξεηάδνληαη θίλεηξα γηα λα πξνζειθύζνπλ θαη λα δηαηεξήζνπλ ηνπο πειάηεο ηνπο. Σα πξνγξάκκαηα θαζαξήο ελέξγεηαο κπνξνύλ λα είλαη ειθπζηηθά ζε αξθεηά κεγάιν αξηζκό θαηαλαισηώλ, πνπ ελδηαθέξνληαη γεληθά γηα ην πεξηβάιινλ θαη εηδηθόηεξα γηα ηηο θιηκαηηθέο αιιαγέο. ήκεξα νη θαηαλαισηέο ζηηο απειεπζεξσκέλεο ελεξγεηαθέο αγνξέο δελ αγνξάδνπλ απιά ηε θζελόηεξε ειεθηξηθή ελέξγεηα, θαζώο ππάξρεη πιένλ ζέκα ηόζν πνηόηεηαο όζν θαη ππεξεζηώλ. Σα ΦΒ κπνξνύλ λα ρξεζηκνπνηεζνύλ σο δνκηθά πιηθά παξέρνληαο ηε δπλαηόηεηα γηα θαηλνηόκνπο αξρηηεθηνληθνύο ζρεδηαζκνύο, θαζώο δηαηίζεληαη ζε πνηθηιία ρξσκάησλ, κεγεζώλ, ζρεκάησλ θαη κπνξνύλ λα παξέρνπλ επειημία θαη πιαζηηθόηεηα ζηε θόξκα, ελώ δίλνπλ θαη δπλαηόηεηα δηαθνξηθήο δηαπεξαηόηεηαο ηνπ θσηόο αλάινγα κε ηηο αλάγθεο ηνπ ζρεδηαζκνύ. Αληηθαζηζηώληαο άιια δνκηθά πιηθά ζπκβάιινπλ ζηε κείσζε ηνπ ζπλνιηθνύ θόζηνπο κηαο θαηαζθεπήο Σέινο, παξέρνπλ θύξνο ζην ρξήζηε ηνπο θαη βειηηώλνπλ ηελ εηθόλα ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ ηα επηιέγνπλ. ηηο πην αλαπηπγκέλεο αγνξέο (όπσο ε ηαπσληθή θαη ε γεξκαληθή) ηα θσηνβνιηατθά είλαη πιένλ trendy θαη must γηα θάζε λέα θηηξηαθή εθαξκνγή. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 78

81 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 3.1 Γεληθά ζηνηρεία Σα Τβξηδηθά πζηήκαηα Ηιεθηξνπαξαγσγήο (Τ..Η.Δ.) ζρεδηάδνληαη γηα ηελ παξαγσγή θαη ηε δηαρείξηζε ηεο Ηιεθηξηθήο ηζρχνο. Δίλαη αλεμάξηεηα απφ ηα κεγάια εζληθά δίθηπα θαη ελζσκαηψλνπλ πνιινχο θαη δηαθνξεηηθνχο ηχπνπο πεγψλ ηζρχνο πνπ ζπλίζηαληαη θπξίσο απφ Α.Π.Δ. Σν κέγεζφο ηνπο απφ πιεπξάο ηζρχνο, κπνξεί λα θπκαίλεηαη απφ πνιιά MW, φπσο γηα παξάδεηγκα ζηα απηφλνκα δίθηπα απνκνλσκέλσλ λεζηψλ, κέρξη ιίγα KW, φπσο ζηηο πεξηπηψζεηο απνκνλσκέλσλ εμνρηθψλ θαηνηθηψλ. πλδπαζκνί ζπζηεκάηωλ ΑΠΔ ζε έλα πβξηδηθό ζύζηεκα ειεθηξνπαξαγωγήο πκβαηηθή γελλήηξηα X X X X X X X X X Αλεκνγελλήηξηα X X X X X ΦΒ ζπζηνηρία X X X X X X ΑΠΔ κε ρξήζε βηνκάδαο X X X X Μηθξό πδξνειεθηξηθό X X X ύζηεκα απνζήθεπζεο X X X X X X X X X ύζηεκα δηαλνκήο X X X X X X X X X Φνξηίν X X X X X X X X X Πίλαθαο 3.1: Γηάθνξνη ηχπνη Τ..Η.Δ. Σα πβξηδηθά ζπζηήκαηα εκπεξηέρνπλ ηνπιάρηζηνλ κηα ζπκβαηηθή γελλήηξηα diesel AC, έλα ζχζηεκα δηαλνκήο, έλα δηαλεκεκέλν θνξηίν AC, ζπζθεπέο απνζήθεπζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θάπνηεο αλαλεψζηκεο πεγέο ηζρχνο φπσο αλεκνγελλήηξηεο, θσηνβνιηατθά θ.ιπ. Γηάθνξα είδε ζπλδπαζκψλ θαίλνληαη ζηνλ παξαπάλσ πίλαθα 3.1. Η εμνηθνλφκεζε θφζηνπο πνπ πξνθχπηεη απφ ηε ρξήζε απηψλ ησλ ζπζηεκάησλ πξέπεη ηνπιάρηζηνλ λα θαιχπηεη ην πςειφ αξρηθφ θφζηνο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 79

82 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ επέλδπζεο, πνπ απαηηείηαη γηα ηελ αγνξά ελφο νινθιεξσκέλνπ ηέηνηνπ ζπζηήκαηνο (κε ζπζζσξεπηέο, απηνκαηηζκνχο, θιπ). Σα πβξηδηθά ζπζηήκαηα ηζρχνο είλαη κηα ηερλνινγία πνπ αλαπηχρζεθε, ψζηε λα είλαη εθηθηή ε ηξνθνδνζία κε ειεθηξηθή ηζρχ AC θαζνξηζκέλεο ζπρλφηεηαο ζε απνκαθξπζκέλεο πεξηνρέο. Η παξαγσγή ειεθηξηθήο ηζρχνο ζην ζεκείν θαηαλάισζεο καο απαιιάζζεη απφ ηε δαπάλε θαηαζθεπήο ηνπ δηθηχνπ κεηαθνξάο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη ειαρηζηνπνηεί ηηο απψιεηεο ηζρχνο πνπ εκθαλίδνληαη ζην δίθηπν απηφ, γεγνλφο ηδηαίηεξα ζεκαληηθφ γηα δίθηπα κεγάισλ απνζηάζεσλ. Σα πβξηδηθά πάξθα είλαη ην πξψην βήκα γηα κηα εθηεηακέλε ρξήζε ησλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο, θαζψο ζπλδπάδνπλ αηνιηθή, ειηαθή θαη πδξνειεθηξηθή ελέξγεηα κε ηηο ππάξρνπζεο κνλάδεο παξαγσγήο ξεχκαηνο (κε νξπθηά θαχζηκα ή πεηξέιαην). Με απηφλ ηνλ ηξφπν νη Α.Π.Δ. θαη νη παξαδνζηαθέο πεγέο αιιεινζπκπιεξψλνληαη, φηαλ ηα ζηνηρεία ηεο θχζεο δελ βνεζνχλ (π.ρ. δελ θπζάεη ή έρεη ζπλλεθηά). Οη ζηαζκνί πνπ παξάγνπλ ειεθηξηθή ηζρχ απφ Α.Π.Δ. ιεηηνπξγνχλ φρη κφλν φηαλ ε ελέξγεηα ηνπο κπνξεί άκεζα λα απνξξνθεζεί απφ ην δίθηπν, αιιά θαη εθηφο απφ απηήλ ηε ρξνληθή πεξίνδν, πξνθεηκέλνπ π.ρ. λα αληιήζνπλ λεξφ θαη λα αλπςψζνπλ ηε ζηάζκε ζε έλαλ ηακηεπηήξα, απφ ηνλ νπνίν κπνξεί λα παξαρζεί ειεθηξηθή ελέξγεηα ζε ψξεο αηρκήο θνξηίνπ. Πξνθεηκέλνπ ηα έξγα απηά λα είλαη πην απνδνηηθά νηθνλνκηθά, κπνξεί επίζεο λα ρξεζηκνπνηνχλ θαηά ηηο ψξεο βαζηθνχ θνξηίνπ επηπιένλ ειεθηξηθή ελέξγεηα είηε απφ ην δίθηπν είηε απφ ζπκβαηηθέο πεγέο ελέξγεηαο, ψζηε λα απνζεθεχεηαη αθφκε κεγαιχηεξε πνζφηεηα ελέξγεηαο, κε απνηέιεζκα λα ζπλεηζθέξνπλ πεξηζζφηεξν ζε ψξεο αηρκήο θνξηίνπ, θαηά ηηο νπνίεο ε ελέξγεηα είλαη αθξηβφηεξε. Έηζη ηα πβξηδηθά έξγα δίλνπλ ηε δπλαηφηεηα κεγαιχηεξεο αμηνπνίεζεο ησλ Α.Π.Δ. ζε δίθηπα κε πεξηνξηζκέλε δπλαηφηεηα απνξξφθεζεο ελέξγεηαο φπσο ηα κε δηαζπλδεδεκέλα λεζηά. 3.2 Υαξαθηεξηζηηθά ελόο Τ..Η.Δ. Έλα πβξηδηθφ ζχζηεκα ρξεζηκνπνηεί δηάθνξεο πεγέο ελέξγεηαο, αλαλεψζηκεο θαη κε, γηα λα παξέρεη κηα θαηάιιειε θαη νηθνλνκηθή κνξθή ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 80

83 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζε εθείλνπο πνπ δελ ζπλδένληαη κε ηα ειεθηξηθά δίθηπα δηαλνκήο. ηηο απνκαθξπζκέλεο θαη απνκνλσκέλεο πεξηνρέο καθξηά απφ ειεθηξηθά δίθηπα, ηα κηθξά θνξηία είλαη αδχλαην λα ηθαλνπνηεζνχλ είηε κέζσ επέθηαζεο ηνπ δηθηχνπ δηαλνκήο είηε απφ ηε ζπκβαηηθή παξαγσγή. Απηφ νθείιεηαη ζην πςειφ θφζηνο ησλ γξακκψλ κεηαθνξάο θαη ησλ πςειφηεξσλ απσιεηψλ κεηάδνζεο πνπ ζπλνδεχνπλ ηε δηαλνκή ηεο θεληξηθά παξαγφκελεο δχλακεο ζηηο απνκαθξπζκέλεο πεξηνρέο. Η παξνρή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο γηα απηέο ηηο πεξηνρέο εμαξηάηαη απφ απηφλνκεο (stand-alone) γελλήηξηεο diesel ή απφ πβξηδηθά ζπζηήκαηα παξαγσγήο, ηα νπνία είλαη πιένλ κηα πηζαλή ελαιιαθηηθή ιχζε ζε ζρέζε κε ηελ επέθηαζε ηνπ ειεθηξηθνχ δηθηχνπ ζηελ απνκαθξπζκέλε πεξηνρή. Έλα ζεκαληηθφ κεηνλέθηεκα πνπ ζπλδέεηαη κε ηε κνλαρηθή ρξήζε γελλήηξηαο diesel, αέξα ή ΦΒ, είλαη ε αληθαλφηεηα ηνπο λα εγγπεζνχλ ηελ αμηφπηζηε, ζπλερή παξαγσγή κε θφζηνο πνπ κπνξεί λα είλαη ζπγθξίζηκν κε ηε ζπγθξηηηθά παξαρζείζα δχλακε. Σα απνηειέζκαηα έρνπλ δείμεη φηη απηφλνκα ζπζηήκαηα ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ ήιην, ηνλ αέξα θαη ηηο πδαηνπηψζεηο ζαλ πεγέο ελέξγεηαο, αλ θαη ην κεγαιχηεξν κέξνο ηεο αλαλεψζηκεο ελέξγεηαο δηαζέζηκεο ζηε γε, απνηειείηαη απφ ηηο δηαθνξεηηθέο κνξθέο ειηαθήο ελέξγεηαο. Έλα ζχζηεκα πνπ ρξεζηκνπνηεί έλα ζπλδπαζκφ απηψλ ησλ δηαθνξεηηθψλ πεγψλ έρεη ην πιενλέθηεκα ηεο ηζνξξνπίαο θαη ηεο ζηαζεξφηεηαο. Παξαδείγκαηνο ράξε, νη άλεκνη είλαη ζπλήζσο ζρεηηθά ηζρπξνί ην ρεηκψλα θαη ε ειηαθή αθηηλνβνιία είλαη πςειφηεξε ην θαινθαίξη. Έλα ηζνξξνπεκέλν ζχζηεκα παξέρεη ηα ζηαζεξά απνηειέζκαηα απφ πεγέο, φπσο απηέο, θαη ειαρηζηνπνηεί ηελ εμάξηεζε ηεο παξαγσγήο απφ ηεο επνρηαθέο αιιαγέο. Δπηπιένλ, βειηηζηνπνηεί ηε ρξεζηκνπνίεζε ησλ δηαθνξεηηθψλ δηαζέζηκσλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο. Δθηφο απφ ηηο ηερληθέο εθηηκήζεηο, ην φθεινο δαπαλψλ είλαη έλαο παξάγνληαο πνπ πξέπεη λα ελζσκαησζεί ζηε δηαδηθαζία γηα ηελ επηινγή ελφο Τ..Η.Δ. Γεληθά ε ρξήζε ηεο ελέξγεηαο αέξα είλαη θζελφηεξε απφ απηήλ ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο. ηηο πεξηνρέο φπνπ ππάξρεη κηα πεξηνξηζκέλε πεγή αέξα, έλα ζχζηεκα αέξα πξέπεη λα είλαη ππεξδηαζηαζηνινγεκέλν, πξνθεηκέλνπ λα παξαρζεί ε απαξαίηεηε δχλακε θαη απηφ νδεγεί ζε πςειφηεξεο δαπάλεο εγθαηάζηαζεο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 81

84 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 3.3 Γελλήηξηα DIESEL Γεληθά Η κεραλή εζσηεξηθήο θαχζεο είλαη ν θχξηνο παξαγσγφο αμνληθήο δχλακεο απφ ηηο αξρέο ηνπ 20 νπ αηψλα. Ο ειαθξχο θαη ζπκπαγήο ζρεδηαζκφο ηνπο θαη ε δηαζεζηκφηεηα ηνπ ζρεηηθά θηελνχ πεηξειαίνπ (diesel) ζήκαλαλ ζχληνκα ηελ αληηθαηάζηαζε ησλ νγθσδέζηεξσλ κεραλψλ αηκνχ απφ ηηο ΜΔΚ. Οη εθαηνληάδεο εθαηνκκχξηα ΜΔΚ πνπ έρνπλ παξαρζεί απφ ηφηε, αλ θαη ε κεγάιε πιεηνςεθία ηνπο έρεη θαηαζθεπαζηεί γηα ηα κεραλνθίλεηα νρήκαηα, έρνπλ ηεζεί ζε ηέηνηεο δηάθνξεο ρξήζεηο, θπξίσο ζαλ παξαγσγνί ελέξγεηαο γηα ηελ ειεθηξνδφηεζε ζθαθψλ, γεσξγηθψλ κεραλεκάησλ θαη πνιιψλ βηνκεραληθψλ εθαξκνγψλ. Δίλαη εμαηξεηηθά επέιηθηεο, κε κηα πνιχ πςειή αλαινγία παξνρήο ελέξγεηαο αλά κνλάδα βάξνπο. Τπάξρνπλ δχν θχξηνη ηχπνη ΜΔΚ θαη κπνξνχλ λα ηαμηλνκεζνχλ απιά απφ ηνλ ηχπν θαπζίκσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχλ: βελδίλε ή diesel. Οη θηλεηήξεο βελδίλεο ρξεζηκνπνηείηαη επξέσο γηα ηα κηθξά νρήκαηα θαη ηηο ειαθξηέο εθαξκνγέο ελψ νη κεραλέο diesel πξνηείλνληαη γηα ζπλερή θαη κεγάιν ρξφλν ιεηηνπξγίαο ζε πςειφηεξα επίπεδα θνξηίσλ θαη ρξεζηκνπνηνχληαη επνκέλσο επξχηεξα γηα ζηάζηκεο εθαξκνγέο (φπσο ε πεξίπησζή καο) θαη εκπνξηθά νρήκαηα. Σα ηειεπηαία ρξφληα επίζεο έρεη δεκηνπξγεζεί έλα ζεκαληηθφ θνκκάηη αγνξάο πνπ ρξεζηκνπνηεί αέξην θαχζηκν (πξνπάλην, θιπ ) Πξννπηηθέο ρξήζεο γελλεηξηώλ κε ελαιιαθηηθά θαύζηκα Οη ΜΔΚ έρνπλ ζρεδηαζηεί γηα λα ιεηηνπξγνχλ κε πεηξειατθά θαχζηκα, σζηφζν ε ιεηηνπξγία ηνπο δελ πεξηνξίδεηαη ζε απηά ηα θαχζηκα. Αηζαλφιε θαη κεζαλφιε (γλσζηέο σο αιθνφιεο) κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζαλ άκεζα ππνθαηάζηαηα ηνπ πεηξειαίνπ (diesel/βελδίλε), ελψ θαη θπηηθά έιαηα κπνξνχλ λα αληηθαηαζηήζνπλ ηα πεηξειατθά θαχζηκα. Απφ ηε δεθαεηία ηνπ 70 ε απεηιή ησλ αθξηβφηεξσλ θαπζίκσλ πεηξειαίνπ έρεη ελζαξξχλεη ηελ εμέηαζε απηψλ θαη άιισλ ελαιιαθηηθψλ ιχζεσλ πνπ παξάρζεθαλ απφ βηνκάδα. Η αηζαλόιε ρξεζηκνπνηείηαη ήδε εκπνξηθά ζαλ θαχζηκν θηλεηήξσλ ζηε Βξαδηιία θαη ζε δηάθνξεο άιιεο ρψξεο ζπλδπάδεηαη κε ηε βελδίλε γηα λα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 82

85 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ δηακνξθψζεη έλα κίγκα γλσζηφ σο gasohol. Η δηαζεζηκφηεηα ησλ ελαιιαθηηθψλ θαπζίκσλ γηα ηηο ΜΔΚ ζεκαίλεη φηη γηα ην εγγχο κέιινλ νη θηλεηήξεο είλαη αθφκα ζνβαξνί ππνςήθηνη γηα κφληκεο εθαξκνγέο παξαγσγήο αμνληθήο δχλακεο ηδηαίηεξα γηα ρακειά επίπεδα απαηηήζεσλ Κξηηήξηα Δπηινγήο Γελλήηξηαο Diesel (Η/Γ) Σν πξψην θξηηήξην αθνξά ην γεγνλφο αλ ζα ρξεζηκνπνηεζεί ε Η/Γ ζαλ ππνζηεξηθηηθή πεγή ελέξγεηαο ή ζαλ βαζηθή πεγή (πνπ ζπλήζσο ζεκαίλεη φηη δελ ππάξρεη δηαζχλδεζε κε ην δίθηπν). Οη γελλήηξηεο δηαρσξίδνληαη ζε κνλνθαζηθέο θαη ηξηθαζηθέο. Αλ δελ ππάξρνπλ θηλεηήξεο ζηελ εγθαηάζηαζε ρξεζηκνπνηνχληαη κνλνθαζηθέο δηαηάμεηο. Σα πξσηαξρηθά θξηηήξηα επηινγήο καο είλαη ην κέγεζνο ηεο ηζρύνο πνπ ζα παξέρεη θαη ν αξηζκόο ζηξνθώλ ηνπ θηλεηήξα. Άιινο έλαο δηαρσξηζκφο ησλ γελλεηξηψλ είλαη νη αεξόςπθηεο κνλάδεο πνπ ιεηηνπξγνχλ ζπλήζσο ζηηο ζηξ/ιεπηφ θαη πδξόςπθηεο ζηηο ζηξ/ιεπηφ. Γεληθά πξνηηκνχληαη νη δεχηεξεο θαζφηη ιεηηνπξγνχλ κε ιηγφηεξν ζφξπβν θαη έρνπλ κεγαιχηεξε δηάξθεηα δσήο, αλ θαη είλαη πεξηζζφηεξν νγθψδεηο θαη πην αθξηβέο. Έλα επίζεο ζεκαληηθφ θξηηήξην είλαη ν ρξόλνο δηαξθνύο ιεηηνπξγίαο ηεο ΜΕΚ. Γηα ζπλερή ιεηηνπξγία πξνηηκνχκε Η/Γ πνπ ιεηηνπξγεί ζε ρακειέο ζηξνθέο. Αλ έρνπκε δηαθνπηφκελε ιεηηνπξγία κπνξνχκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε θαη Η/Γ πνπ ιεηηνπξγνχλ ζε πςειέο ζηξνθέο (πην νηθνλνκηθέο). Τπάξρνπλ δηάθνξνη άιινη παξάγνληεο πνπ πξέπεη λα εμεηαζηνχλ θαηά ηελ επηινγή κηαο κεραλήο γηα εθαξκνγή. Απηνί πεξηιακβάλνπλ ηα εμήο: αλώκαιεο πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο (ζθφλε, ξχπνη), πνηόηεηα θαπζίκσλ, ζηξνθέο θηλεηήξα θαηά ηελ εθαξκνγή (ζηαζεξή ή κεηαβιεηή ηαρχηεηα), θησρή ζπληήξεζε, ζύζηεκα ειέγρνπ, αξρηθόο εμνπιηζκόο, ηύπνο θίλεζεο, πεξηβαιινληηθή ζεξκνθξαζία, ύςνο από ηε ζάιαζζα, πγξαζία, θιπ. Θα πξέπεη λα κειεηεζνχλ φια ηα απαξαίηεηα δεδνκέλα θαηά ηελ επηινγή κηαο Η/Γ. Όιεο νη κνλάδεο Η/Γ απαηηνχλ έλα απηφκαην δηαθνπήο θαη έλαλ πίλαθα δηαλνκήο. Ο απηόκαηνο δηαθνπήο πξνζηαηεχεη ηε γελλήηξηα απφ βξαρπθπθιψκαηα θαη αζηαζή θνξηία. Ο πίλαθαο δηαλνκήο δηαρσξίδεη ηα ζπλδεδεκέλα θνξηία θαη πεξηιακβάλεη επίζεο απηφκαηνπο δηαθνπήο γηα ηελ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 83

86 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ πξνζηαζία απηψλ ησλ θνξηίσλ. Οη Η/Γ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζαλ ππνζηεξηθηηθά ζπζηήκαηα απαηηνχλ επίζεο έλα θχξην απηφκαην δηαθνπήο κεηαμχ ησλ ππφινηπσλ ζπζηεκάησλ παξαγσγήο θαη ηνπ πίλαθα ειέγρνπ. Ο πίλαθαο ειέγρνπ εκπνδίδεη ηελ ηαπηφρξνλε παξνρή ελέξγεηαο απφ ηελ Η/Γ θαη ηα ππφινηπα ζπζηήκαηα παξαγσγήο. Δηδηθά γηα ρξήζε ησλ Η/Γ ζε πβξηδηθά ζπζηήκαηα, επηβάιιεηαη ε ρξήζε δηαηάμεσλ απηνκαηηζκνχ (απηφκαηεο έλαξμεο ιεηηνπξγίαο, απηφκαηεο κεηάζεζεο πεγήο παξνρήο θιπ). Μνληέιν Ολνκαζηηθ ή ηζρχο (kw) Αξ. Κπιίλδξσλ Μεγ.Σηκή ξεχκαηνο 120/240V Καηαλάισζε (gph) 50% Καηαλάισζε (gph) 100% Γηαζηάζεηο MxΠxΤ (inches) Βάξνο (Ibs) GS8D GS12D GS17D GS20D TM-11 TM-16 TM-20 Γελλήηξηεο Lister-Petter Γελλήηξηεο Mitsubishi 7, ,5 20, /31 98/49 139/69 176/88 96/48 130/65 167/ x29 x38 54 x29 x38 69 x32 x43 69 x32 x43 55 x31 x42 55 x31 x39 65 x31 x Πίλαθαο 3.2: Σερληθά ραξαθηεξηζηηθά δηαθφξσλ ηχπσλ γελλεηξηψλ diesel 3.4 Ηιεθηξηθόο πζζωξεπηήο Γεληθά Έλα πβξηδηθφ ζχζηεκα κε θσηνβνιηατθή ζπζηνηρία θαη αλεκνγελλήηξηα πξέπεη λα παξέρεη ηελ απαηηνχκελε ειεθηξηθή ελέξγεηα, γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ηεο δήηεζεο θαη ηηο ρξνληθέο πεξηφδνπο θαηά ηηο νπνίεο δελ ππάξρεη αληίζηνηρε ειηαθή αθηηλνβνιία ή αέξαο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 84

87 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Η αλάγθε ηεο απνζήθεπζεο ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο πνπ παξάγεη έλα Τ..Η.Δ, ψζηε λα κπνξέζεη λα ρξεζηκνπνηεζεί φηαλ ε παξαγσγή δελ αληαπνθξίλεηαη ζηε δήηεζε, θαιχπηεηαη απφ εηδηθέο δηαηάμεηο, ηνπο ειεθηξηθνύο ζπζζσξεπηέο (Η/) ή κπαηαξίεο. Δίλαη πξνθαλέο φηη ε πνζφηεηα ηεο απνζεθεπφκελεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, εμαξηάηαη θπξίσλ απφ ην κέγηζην πιήζνο ησλ πηζαλψλ ζπλερψλ εκεξψλ ζπλλεθηάο, ησλ εκεξψλ ρσξίο αέξα θαη ηηο αηρκέο ηεο θαηαλάισζεο. πλήζσο απαηηείηαη κηα απηνλνκία 3-10 εκεξψλ. Έλαο Η/ απνηειείηαη απφ δεχγε κεηαιιηθψλ ειεθηξνδίσλ ζπλδεδεκέλσλ κεηαμχ ηνπο ζε ζεηξά, ηα νπνία έρνπλ ζπλήζσο ηε κνξθή πιαθψλ θαη είλαη εκβαπηηζκέλα ζε έλα δηάιπκα ειεθηξνιχηε. Κάζε δεχγνο ειεθηξνδίσλ νλνκάδεηαη ζηνηρείν. Αλάινγα κε ην πιηθφ ησλ ειεθηξνδίσλ ηνπο, νη Η/ δηαθξίλνληαη ζε πνιινχο ηχπνπο (π.ρ. Pb, Ni-Cd, Ni-Zn, Ag-Zn θ.ιπ.). Ο πην δεκνθηιήο Η/, γλσζηφο ήδε απφ ηηο αξρέο ηνπ πξνεγνχκελνπ αηψλα, κε επξεία ρξήζε ζηα ππνβξχρηα θαη ηα απηνθίλεηα θαη ν νπνίνο είλαη νηθνλνκηθφηεξνο γηα ρξήζε ζηα πβξηδηθά ζπζηήκαηα, είλαη ν Η/ κνιχβδνπ-ζεηίθνπ νμένο (Pb/H 2 SO 4 ), ηνπ νπνίνπ ηα ειεθηξφδηα κνιχβδνπ είλαη εκβαπηηζκέλα ζε δηάιπκα ζεηηθνχ νμένο Γηαδηθαζία Φόξηηζεο - Δθθόξηηζεο ζηνπο Η/ Pb/H 2 SO 4 Καηά ηελ αξρηθή επαθή ησλ κνιχβδηλσλ πιαθψλ (ειεθηξνδίσλ) κε ην δηάιπκα ηνπ ζεηηθνχ νμένο (ειεθηξνιχηεο), ιεπηφ επηθαλεηαθφ ζηξψκα ησλ ειεθηξνδίσλ κεηαηξέπεηαη ζε PbSO 4. Με ηελ πιήξσζε ηνπ δνρείνπ ηνπ Η/ κε ειεθηξνιχηε θαη πξηλ αξρίζεη ε θφξηηζή ηνπ, εκθαλίδεη ηάζε ζηνπο πφινπο ηνπ. Η θόξηηζε ηνπ Η/ γίλεηαη φηαλ ηα άθξα ηνπ ζπλδεζνχλ ειεθηξηθή πεγή ζπλερνχο ηάζεο (DC), νπφηε ην ζχζηεκα δηαξξέεηαη απφ έλα νξηζκέλν ξεχκα. Καηά ηε δηαδηθαζία θφξηηζεο ν ζεηηθφο κφιπβδνο PbSO 4 δηαζπάηαη θαη ζρεκαηίδεη νμείδην ηνπ κνιχβδνπ (PbO 2 ) ζην ζεηηθφ ειεθηξφδην (άλνδνο) θαη κεηαιηθφ κφιπβδν Pb ζην αξλεηηθφ ειεθηξφδην (θάζνδνο). Η ρεκηθή αληίδξαζε ηεο θόξηηζεο είλαη: PbSO 4(-) + PbSO 4(+) + H2O Pb(-)+ PbO2 (+) + 2Η2SO 4 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 85

88 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Η εθθόξηηζε ηνπ Η/ γίλεηαη, φηαλ ηα άθξα ηνπ ζπλδεζνχλ κε έλαλ θαηαλαισηή, νπφηε ζηηο επηθάλεηεο ησλ ειεθηξνδίσλ ην PbO 2 θαη ν Pb κεηαηξέπνληαη ζε PbSO 4. Η ρεκηθή αληίδξαζε ηεο εθθόξηηζεο είλαη: Pb(-) + PbO2 (+) + 2Η2SO 4 PbSO 4(-) + PbSO 4(+) + H2O Απφ ηηο πξνεγνχκελεο ρεκηθέο αληηδξάζεηο πξνθχπηεη φηη θαηά ηε θφξηηζε ηνπ Η/ απμάλεηαη ε πεξηεθηηθφηεηα ηνπ ζεηηθνχ νμένο (2Η 2 SO 4 ) ζην δηάιπκα, ελψ θαηά ηελ εθθφξηηζε ειαηηψλεηαη. Έρνπκε δειαδή αχμεζε θαη κείσζε αληίζηνηρα ηεο ππθλφηεηαο ηνπ Η 2 SO 4 πνπ εθθξάδεηαη ζε [g/cm 3 ]. Ο έιεγρνο ηεο θαηάζηαζεο θόξηηζεο (stateofcharge, SOC) ελφο Η/ γίλεηαη κε ηελ εμέηαζε δχν ραξαθηεξηζηηθψλ : o Ππθλόηεηα ειεθηξνιύηε Η εμέηαζε ηεο ππθλφηεηαο γίλεηαη κε ην ππθλφκεηξν (εηθφλα 3.1).Σν φξγαλν απηφ είλαη έλαο ζσιήλαο ζην άλσ άθξν ηνπ νπνίνπ ππάξρεη ειαζηηθή ζθαίξα (θνχζθα), ελψ εζσηεξηθά έρεη έλαλ πισηήξα κε ελζσκαησκέλε θιίκαθα ππθλφηεηαο. Δηθφλα 3.1: Ππθλφκεηξν γηα ηε κέηξεζε ηεο ππθλφηεηαο ηνπ ειεθηξνιχηε Με ηε βνήζεηα ηεο θνχζθαο αλαξξνθάηαη κηθξή πνζφηεηα ειεθηξνιχηε κέζα ζην ζσιήλα ηνπ νξγάλνπ. Η ηζνξξνπία ηνπ πισηήξα ζηελ επηθάλεηα ηνπ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 86

89 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ειεθηξνιχηε καο δίλεη ηελ ππθλφηεηα ηνπ δηαιχκαηνο. Όηαλ ν Η/ είλαη θνξηηζκέλνο, ε ππθλφηεηα ηνπ ειεθηξνιχηε είλαη κεγαιχηεξε θαη ν πισηήξαο βπζίδεηαη ιηγφηεξν. Όηαλ είλαη εθθνξηηζκέλνο βπζίδεηαη πεξηζζφηεξν. Σέινο, επεηδή ε ππθλφηεηα ηνπ ειεθηξνιχηε εμαξηάηαη απφ ηε ζεξκνθξαζία, θάλνπκε αλαγσγή ηεο έλδεημεο ηνπ ππθλφκεηξνπ p t ζηε ζεξκνθξαζία αλαθνξάο (20 o C): p 20 = pt+0,0007*(t - 20) [g/cm3 ] φπνπ, t : ε ζεξκνθξαζία ηνπ ειεθηξνιχηε. o Πνιηθή ηάζε H πνιηθή ηάζε V ελφο Η/ είλαη ίζε κε ηελ ειεθηξεγεξηηθή ηνπ δχλακε (ΗΔΓ) Δ, φηαλ δελ ζπλδέεηαη κε ηελ θαηαλάισζε. Δίλαη, δειαδή, ε δηαθνξά δπλακηθνχ πνπ κεηξάηαη ζηνπο πφινπο ηνπ, φηαλ ην θχθισκα είλαη αλνηρηφ. Δηθφλα 3.2: Μεηαβνιή ππθλφηεηαο ειεθηξνιχηε θαη πνιηθήο ηάζεο ζε ζηνηρείν Η/ Pb/H 2 SO 4, θαηά ηηο θάζεηο θφξηηζεο-εθθφξηηζεο (Ι θ =C/10). Η κέηξεζε ηεο πνιηθήο ηάζεσο γίλεηαη κε ην βνιηφκεηξν, κε ηελ πξνυπφζεζε λα έρεη απνζπλδεζεί ν Η/ απφ ηελ θαηαλάισζε. ηελ πξάμε ε πνιηθή ηάζε παξαθνινπζείηαη ζπλερψο απφ ηνλ ειεγθηή θφξηηζεο. Η κεηαβνιή ηεο ππθλφηεηαο ηνπ ειεθηξνιχηε θαη ηεο πνιηθήο ηάζεο ζε έλα ζηνηρείν Η/ Pb/H 2 SO 4, θαηά ηηο θάζεηο εθθφξηηζεο θαη θφξηηζεο, φπσο θαίλεηαη ζηελ εηθφλα 3.2. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 87

90 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Ηιεθηξηθά Υαξαθηεξηζηηθά Σα ειεθηξηθά ραξαθηεξηζηηθά ελόο Η/ είλαη: Η νλνκαζηηθή ηάζε ζηνπο πφινπο ηνπ πνπ εθθξάδεηαη κε ηελ έλλνηα ηεο ΗΔΓ θαη κεηξάηαη ζε [V]. Η νλνκαζηηθή ρσξεηηθόηεηα (C) ελφο Η/, πνπ είλαη ην ειεθηξηθφ θνξηίν πνπ κπνξεί λα απνζεθεχζεη ζην εζσηεξηθφ ηνπ κε ηε κνξθή ρεκηθήο ελέξγεηαο θαη κεηξάηαη ζε [Ah]. Δίλαη, δειαδή, ην γηλφκελν ηεο έληαζε ηνπ ξεχκαηνο I πνπ δίλεη ν ζπζζσξεπηήο (αλεμάξηεηα απφ ηελ ηάζε ηνπ), επί ην πιήζνο ησλ σξψλ n h κέρξη λα εθθνξηηζηεί (C=I n h ). Η κέγηζηε ειεθηξηθή ελέξγεηα (Ε Β ), πνπ κπνξεί λα απνζεθεπηεί ζε έλαλ Η/, δίλεηαη απφ ηε ζρέζε: φπνπ, ΕΒ = C VB [Wh] C [Ah] : Ολνκαζηηθή ρσξεηηθφηεηα ζπζζσξεπηή V B [V] : Ολνκαζηηθή ηάζε ζπζζσξεπηή Σν βάζνο εθθόξηηζεο (β εθ ) είλαη ην πνζφ ηεο απνζεθεπκέλεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, πνπ πξνζθέξεηαη απφ ην Η/ ζε θάζε εθθφξηηζε. Η νλνκαζηηθή ρσξεηηθφηεηα C ηνπ κεηψλεηαη φζν απμάλνπλ νη θχθινη ιεηηνπξγίαο (Ν Κ ), δειαδή ν αξηζκφο ησλ θνξηίζεσλ θαη εθθνξηίζεψλ ηνπ. Σν γηλόκελν ηνπ βάζνπο εθθόξηηζεο επί ηνπο θύθινπο ιεηηνπξγίαο παξακέλεη ζηαζεξφ. β εκ Ν κ = σταθερό 1200 γηα ΦΒ Η/ θαη 120 γηα θνηλνχο Η/ Έηζη, αλ ζε έλαλ Η/ Pb/H 2 SO 4 έρνπκε Ν θ =4500 γηα β εθ = 0,2 (πξνζθέξεηαη ην 20% ηεο απνζεθεπκέλεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο), νη θχθινη ιεηηνπξγίαο ζα κεησζνχλ ζην κηζφ, αλ δηπιαζηαζηεί ην β εθ (Ν θ =2250, β εθ = 0,4). Να ζεκεησζεί φηη ε δηάξθεηα δσήο ελφο Η/ ΦΒ ηερλνινγίαο, πνπ ιεηηνπξγεί κε βάζνο εθθφξηηζεο β εθ =0,25-0,3, κπνξεί λα ππεξβεί ηα 10 έηε. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 88

91 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Δηθφλα 3.3: Μείσζε ρσξεηηθφηεηαο Η/ Pb/H 2 SO 4 κε ζηαζεξφ βάζνο εθθφξηηζεο Δπηινγή βάζνπο εθθφξηηζεο β εθ =0,6 γηα 1-3 εκέξεο απηνλνκίαο, β εθ =0,9 γηα 7-10 εκέξεο απηνλνκίαο, β εθ =0,8 γηα 4-6 εκέξεο απηνλνκίαο β εθ =0,2-0,3 γηα ζεξκνθξαζία πεξηβάιι. Η εκπεηξία έρεη δείμεη φηη ε νλνκαζηηθή ρσξεηηθφηεηα κεηψλεηαη κε ηε πάξνδν ηνπ ρξφλνπ, δειαδή φζν απμάλεηαη ν αξηζκφο θχθισλ ιεηηνπξγίαο γηα ζηαζεξφ βάζνο εθθφξηηζεο, ε κείσζε απηή νλνκάδεηαη γήξαλζε ηνπο ζπζζσξεπηή θαη εθθξάδεηαη κε ηνλ ζπληειεζηή γήξαλζεο ζ γβ =0,8. Άξα, ζην ηέινο ηεο δσήο ηνπ ν ζπζζσξεπηήο έρεη ρσξεηηθφηεηα ίζε κε 80% ηεο αξρηθήο νλνκαζηηθήο ηηκήο (εηθφλα 3.3). Δηθφλα 3.4: Μείσζε ρξφλνπ δσήο Η/ ζε ζπλάξηεζε κε ηε ζεξκνθξαζία..ιεηηνπξγίαο ηνπ (ε ζθηαζκέλε πεξηνρή είλαη ην πιήζνο δεδνκέλσλ) ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 89

92 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Ο ρξφλνο δσήο ηνπ Η/ επεξεάδεηαη ζεκαληηθά απφ ηε ζεξκνθξαζία ιεηηνπξγίαο ηνπ. Οη πςειέο ζεξκνθξαζίεο κεηψλνπλ αξθεηά ην ρξφλν δσήο, φπσο θαίλεηαη ζηελ εηθφλα 3.4, ιφγσ αχμεζεο ηεο απηνεθθφξηηζεο ηνπ Η/. Απηνεθθόξηηζε νλνκάδεηαη ε εθθφξηηζε ηνπ ζπζζσξεπηή αθφκε θαη αλ δελ είλαη ζπλδεδεκέλνο κα θάπνην θνξηίν (θαηαλάισζε). Οη ηππηθνί ξπζκνί απηνεθθόξηηζεο ελφο Η/ Pb/H 2 SO 4 είλαη(εηθφλα 3.5): o Μείσζε ρσξεηηθφηεηαο θαηά 2% ην κήλα γηα ιεηηνπξγία ζηνπο 5 ν C. o Μείσζε ρσξεηηθφηεηαο θαηά 4% ην κήλα γηα ιεηηνπξγία ζηνπο 15 ν C. o Μείσζε ρσξεηηθφηεηαο θαηά 10% ην κήλα γηα ιεηηνπξγία ζηνπο 25 ν C. Δηθφλα 3.5: Μείσζε ρσξεηηθφηεηαο ειεθηξηθνχ ζπζζσξεπηή ζε ζπλάξηεζε κε ηε ζεξκνθξαζία ιεηηνπξγίαο ηνπ Οη ρακειέο ζεξκνθξαζίεο πεξηνξίδνπλ ζεκαληηθά ηε ρσξεηηθφηεηα ηνπ Η/ (εηθφλα 3.5), δειαδή ηε δπλαηφηεηα πνπ έρεη λα απνζεθεχζεη ειεθηξηθφ θνξηίν. Ιδηαίηεξε πξνζνρή απαηηείηαη, φηαλ ν ειεθηξηθφο Η/ ιεηηνπξγεί ζε πεξηνρέο κε πνιχ ρακειέο ζεξκνθξαζίεο, πξνθεηκέλνπ λα απνθχγνπκε ην πάγσκα ηνπ ειεθηξνιχηε θαη ηελ θαηαζηξνθή ηνπ Η/. χκθσλα κε ην λφκν Raoult, ην ζεκείν πήμεο ησλ δηαιπκάησλ είλαη ρακειφηεξν απφ απηφ ηνπ θαζαξνχ λεξνχ (0 ν C) ζε πίεζε 1bar. Όπσο παξαηεξνχκε, ζηνλ παξαθάησ πίλαθα 3.3, ην ζεκείν πήμεο αλέξρεηαη πξνο ην κεδέλ, φζν ε θαηάζηαζε θφξηηζεο κεηψλεηαη απφ 100% ζε 0%. Θα πξέπεη, ινηπφλ, λα πεξηνξίζνπκε ην βάζνο εθθφξηηζεο ηνπ Η/ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 90

93 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ξπζκίδνληαο θαηάιιεια ηνλ ειεγθηή θφξηηζεο. Γηα παξάδεηγκα φηαλ έλαο Η/ εξγάδεηαη ζε πεξηβάιινλ -16 ν C, ην βάζνο εθθφξηηζεο πξέπεη λα πεξηνξηζηεί ζην 20-30%. Καηάζηαζε Φόξηηζεο [%] Θεξκνθξαζία πήμεο ειεθηξνιύηε [ ν C] Ππθλόηεηα ειεθηξνιύηε [g/cm 3 ] Ολνκαζηηθή ηάζε αλά ζηνηρείν [V] ,265 2, ,225 2, ,190 2, ,155 2, ,120 1,95 Πίλαθαο 3.3: Αληηζηνηρία κεηαμχ θαηάζηαζεο θφξηηζεο θαη ζεκείνπ πήμεο ειεθηξνιχηε ελφο Η/ Pb/H 2 SO 4 Η ήπηα θόξηηζε απνηειεί θαζνξηζηηθφ παξάγνληα γηα ηε δηαηήξεζε ηνπ Η/ ζε θαιή θαηάζηαζε. Όζν κεγαιχηεξε είλαη ε πεξίνδνο θφξηηζεο έσο ην αλψηαην φξην θφξηηζεο (2,35V) ελφο ζηνηρείνπ, ηφζν κεγαιχηεξε είλαη ε ρσξεηηθφηεηα C ηνπ Η/. Σηκέο ξεύκαηνο θόξηηζεο I θ C/10 γηα ΦΒ Η/ I θ C/20 γηα θνηλνχο Η/ απηνθηλήησλ C[Ah] : νλνκαζηηθή ρσξεηηθφηεηα Η/ Βαζκόο Απόδνζεο πζζωξεπηή Καηά ηε θφξηηζε ελφο Η/ ην 10-20% ηεο πξνζθεξφκελεο ζε απηφλ ελέξγεηαο ράλεηαη, ζεξκαίλνληαο ηνλ ειεθηξνιχηε ή πξνθαιψληαο ειεθηξφιπζε. Ο βαζκόο απόδνζεο n Β ελφο Η/ πξνθχπηεη απφ ην πειίθν ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο πνπ απνδίδεη θαηά ηελ εθθφξηηζε, πξνο απηήλ πνπ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 91

94 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ηνπ πξνζθέξεηαη θαηά ηε θφξηηζε. n Β Ε Ε εκ υ = 0,80-0,85 Όπνπ, Δ εθ [J] : απνδηδφκελε ειεθηξηθή ελέξγεηα θαηά ηελ εθθφξηηζε ηνπ Η/ Δ θ [J] : πξνζθεξφκελε ειεθηξηθή ελέξγεηα θαηά ηε θφξηηζε ηνπ Η/ Ολνκαζηηθή Υωξεηηθόηεηα πζζωξεπηή Η νλνκαζηηθή ρσξεηηθφηεηα ελφο Η/, δειαδή, ην ειεθηξηθφ θνξηίν πνπ κπνξεί λα απνζεθεχζεη ζην εζσηεξηθφ ηνπ κε ηε κνξθή ρεκηθήο ελέξγεηαο, δίλεηαη απφ ηε ζρέζε: (n + b) m Eκ C σ σ β V γβ εκ εκ B [Ah] φπνπ: n : εκέξεο απηνλνκίαο ηνπο ζπζηήκαηνο b : πνζνζηφ θνξηίσλ έκκεζεο ηξνθνδνζίαο, b= m : ζπληειεζηήο πεξηζσξίνπ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ γηα θάιπςε.... κηαο πηζαλήο ππνηίκεζεο ησλ αλαγθψλ ηεο θαηαλάισζεο, m=1,2 Εθ [Wh/εκ] : ειεθηξηθή ελέξγεηα πνπ θαιχπηεηαη απφ ηνλ Η/ ζ γβ : ζπληειεζηήο γήξαλζεο ζπζζσξεπηή, ζ γβ =0,8 ζ εθ : ζπληειεζηήο απσιεηψλ κεηαθνξάο ελέξγεηαο ζην θχθισκα εθθφξηηζεο β εθ : βάζνο εθθφξηηζεο Η/ V B : νλνκαζηηθή ηάζε Η/ Σν πνζνζηό θνξηίσλ έκκεζεο ηξνθνδνζίαο (b) κπνξεί λα έρεη ηηκέο: b=0 φηαλ ηα θνξηία ηεο θαηαλάισζεο θαιχπηνληαη απ επζείαο απφ ηε ΦΒ ζπζηνηρία θαη ηελ Αλεκνγελλήηξηαο, δειαδή έρνπκε άκεζε ηξνθνδνζία b=1 φηαλ ηα θνξηία ηεο θαηαλάισζεο θαιχπηνληαη κφλν απφ ηνλ Η/, δειαδή έρνπκε έκκεζε ηξνθνδνζία ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 92

95 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Ο ζπληειεζηήο πεξηζσξίνπ (m) ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ αθνξά ζηελ εθηίκεζε ησλ εκεξήζησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ. Πξνθεηκέλνπ λα θαιχςνπκε κηα πηζαλή ππνηίκεζε ησλ αλαγθψλ ηεο θαηαλάισζεο, ιακβάλνπκε έλα πνζνζηφ 20% (m=1,2) επηπιένλ ησλ θαηαγξαθέλησλ θνξηίσλ Ο ζπληειεζηήο απσιεηώλ κεηαθνξάο ελέξγεηαο( ζ εθ ) ζην θχθισκα εθθφξηηζεο πεξηιακβάλεη φιεο ηηο ελεξγεηαθέο απψιεηεο ζηα επηκέξνπο ζηνηρεία ηνπ θπθιψκαηνο. ζ εθ =0.97 Υσξίο κεηαηξνπέα ηάζεο DC-AC (inverter) ζ εθ =0.91 Με κεηαηξνπέα ηάζεο DC-AC (inverter) 3.5 Ηιεθηξνληθέο Γηαηάμεηο Γεληθά Η θαιή ιεηηνπξγία θαη ε απμεκέλε απφδνζε ησλ Τ..Η.Δ. απαηηεί ηε ρξήζε θαηάιιεισλ ειεθηξνληθψλ δηαηάμεσλ, νη νπνίεο βειηηψλνπλ ηε κεηαθνξά ηεο παξαγφκελεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαηά ηνλ νηθνλνκηθφηεξν ηξφπν θαη πξνζηαηεχνπλ ηνλ Η/ απφ ππεξθφξηηζε ή ππεξεθθφξηηζε. Δηθφλα 3.6: Ηιεθηξνληθέο δηαηάμεηο ζπλδεδεκέλεο κε ηε κνλάδα ηνπ Τ..Η.Δ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 93

96 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Οη δηαηάμεηο απηέο, είλαη ν ειεγθηήο ή ξπζκηζηήο θφξηηζεο ηνπ ζπζζσξεπηή (chargecontroller) θαη νη κεηαηξνπείο ηάζεο. πλήζσο, ν ειεγθηήο θφξηηζεο απνηειεί μερσξηζηή κνλάδα. Μπνξεί φκσο λα βξίζθεηαη θαη ελζσκαησκέλνο κε ην κεηαηξνπέα ηάζεο ζε κηα νινθιεξσκέλε κνλάδα, ην βαζηθφ πιενλέθηεκα ηεο νπνίαο είλαη ε γξήγνξε εγθαηάζηαζε. πλδένπκε, δειαδή, ηε κνλάδα κε ηνλ Η/, ηα θνξηία θαηαλάισζεο, ηε ΦΒ ζπζηνηρία, ηελ Αλεκνγελλήηξηα θαη ην Ηιεθηξνπαξαγσγφ δεχγνο (Δηθφλα 3.6) Διεγθηήο Φόξηηζεο Η θφξηηζε ηνπ ειεθηξηθνχ ζπζζσξεπηή κέζσ ΦΒ ζπζηνηρίαο, Αλεκνγελλήηξηαο ή Ηιεθηξνπαξαγσγνχ δεχγνπο, απαηηεί ζπλερή έιεγρν ηεο θαηάζηαζεο θφξηηζεο. Παξάιιεια, επηβάιιεηαη ν ζπλερήο έιεγρνο ηνπ Η/ φηαλ ηξνθνδνηεί ηελ θαηαλάισζε. Διεγθηήο θφξηηζεο νλνκάδεηαη ε ειεθηξνληθή δηάηαμε, πνπ ειέγρεη ηε δηαδηθαζία θφξηηζεο θαη εθθφξηηζεο ηνπ ζπζζσξεπηή θαη έρεη δχν δπλαηφηεηεο: Να απνκνλψζεη ηνλ Η/ απφ ηελ πεγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηελ πεξίπησζε ππεξθφξηηζεο. Να απνκνλψζεη ηνλ Η/ απφ ηελ θαηαλάισζε ζηελ πεξίπησζε ππεξεθθφξηηζεο. Η ππεξθφξηηζε πξνθαιεί ηελ έθιπζε κεγάισλ πνζνηήησλ πδξνγφλνπ ιφγσ ειεθηξφιπζεο θαη κεηψλεη ηε ζηάζκε ηνπ ειεθηξνιχηε, ελψ ε ππεξεθθφξηηζε πεξηνξίδεη ζεκαληηθά ην ρξφλν δσήο ηνπ Η/. Ο ειεγθηήο θφξηηζεο ελεξγνπνηείηαη φηαλ ε ηάζε ζηα άθξα ηνπ ζπζζσξεπηή μεπεξάζεη ζπγθεθξηκέλα φξηα ηάζεο. Σα φξηα απηά είλαη ηα 2,35V/ζηνηρείν θαηά ηε θφξηηζε θαη ηα 1,8V/ζηνηρείν θαηά ηελ εθθφξηηζε ηνπ Η/ Ο ειεγθηήο θόξηηζεο δηαθξίλεηαη ζε δύν ηύπνπο : o Παξάιιεινο ειεγθηήο θόξηηζεο Όηαλ ε κνλαδηθή πεγή ζπλερνχο ξεχκαηνο είλαη ην ΦΒ, ν ειεγθηήο θφξηηζεο ζπλδέεηαη παξάιιεια κε απηφ θαη είλαη γξακκηθόο ή δηαθνπηηθόο (εηθφλα 3.7). ηελ πξψηε πεξίπησζε ε αληίζηαζε ηνπ ειεγρφκελνπ ζηνηρείνπ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 94

97 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ κεηαβάιιεηαη γξακκηθά, ψζηε ε ηάζε θφξηηζεο λα παξακέλεη ζηαζεξή, ελψ ζηε δεχηεξε πεξίπησζε ε δηάηαμε ιεηηνπξγεί ζαλ δηαθφπηεο ON/OFF. Δηθφλα 3.7: Παξάιιεινο ειεγθηήο θφξηηζεο o Ειεγθηήο θόξηηζεο ζεηξάο Ο ζπγθεθξηκέλνο ειεγθηήο θφξηηζεο κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί ζε φια ηα ζπζηήκαηα παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο (ΦΒ, Αλεκνγελλήηξηα, Ηιεθηξνπαξαγσγφ δεχγνο) θαη ην ειεγρφκελν ζηνηρείν Γ 1 ζπλδέεηαη ζε ζεηξά κε ηελ πεγή ζπλερνχο ξεχκαηνο (εηθφλα 3.8). Δηθφλα 3.8: Διεγθηήο θφξηηζεο ζεηξάο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 95

98 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Ο ειεγθηήο πεξηιακβάλεη δχν δηαθφπηεο. Ο έλαο (Γ 1 ) δηαθφπηεη ην ξεχκα απφ ηελ πεγή πξνο ηνλ Η/, φηαλ ε ηάζε θφξηηζεο μεπεξάζεη ην πξνθαζνξηζκέλν φξην. Ο δεχηεξνο (Γ 2 ) ελεξγνπνηείηαη ζπγρξφλσο θαη εηζάγεη ζηελ έμνδν ηνπ ζπζηήκαηνο έλα ζηνηρείν απφδνζεο (), ζην νπνίν δηνρεηεχεηαη ε πιενλάδνπζα ελέξγεηα πνπ δελ κπνξεί λα απνξξνθεζεί απφ ηνλ Η/. Επηινγή Ειεγθηή Φόξηηζεο Γηα ηελ επηινγή ηνπ ειεγθηή θφξηηζεο ιακβάλνπκε ππ φςε ηξεηο παξακέηξνπο: Η/ Ολνκαζηηθή ηάζε. Πξέπεη λα έρεη ηάζε ίζε κε ηελ νλνκαζηηθή ηάζε ηνπ Ρεύκα εηζόδνπ. Πξέπεη λα έρεη ηε δπλαηφηεηα λα δερζεί ην κέγηζην ξεχκα, πνπ παξάγεηαη απφ ην Τ..Η.Δ. Ρεύκα εμόδνπ. Πξέπεη λα έρεη ηε δπλαηφηεηα λα δψζεη ην κέγηζην ξεχκα ζην θνξηίν θαηαλάισζεο, πνπ ιεηηνπξγνχλ ηαπηφρξνλα Μεηαηξνπείο Σάζεο Οη κεηαηξνπείο ηάζεο (converters) είλαη ειεθηξνληθέο δηαηάμεηο, πνπ πξνζαξκφδνπλ ηελ ηάζε ηνπ ζπζηήκαηνο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηελ ηάζε ηνπ ζπζηήκαηνο απνζήθεπζεο, έηζη ψζηε λα γίλεηαη πιήξεο εθκεηάιιεπζε ηεο παξαγφκελεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ ην Τ..Η.Δ. Οη δηαηάμεηο απηέο δηαθξίλνληαη ζε ηξεηο ηχπνπο: Μεηαηξνπέαο ζπλερνύο ηάζεο ζε ζπλερή (DC-DC converter) Η δηάηαμε απηή κεηαηξέπεη ηε ζπλερή ηάζε ζε ζπλερή κηθξφηεξεο ή κεγαιχηεξεο ηηκήο, αλάινγα κε ηηο απαηηήζεηο, πεξηνξίδνληαο ηηο απψιεηεο κεηαθνξάο ελέξγεηαο απφ ην ρψξν παξαγσγήο ζην ρψξν απνζήθεπζεο. Ο κεηαηξνπέαο DC-DC πξνζαξκφδεη ηελ ηάζε ηεο ΦΒ ζπζηνηρίαο θαη ηεο ΑΓ ζηελ ηάζε ηνπ Η/ θαη ηνλ πξνζηαηεχεη απφ ζπλζήθεο ππέξηαζεο. Σέινο, ζην κεηαηξνπέα DC-DC κπνξεί λα πξνζηεζεί κηα ειεθηξνληθή δηάηαμε, πνπ νλνκάδεηαη ξπζκηζηήο ηζρύνο MPPT (MaximumPowerTracking), ε νπνία ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 96

99 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ επηβάιιεη ηελ πξνζαξκνγή ηνπ ζεκείνπ ιεηηνπξγίαο ηνπ ζπζηήκαηνο ζην ΜΙ (εηθφλα 3.9). Δηθφλα 3.9: Μεηαηξνπέαο ζπλερνχο ηάζεο ζε ζπλερή Μεηαηξνπέαο ζπλερνύο ηάζεο ζε ελαιιαζζόκελε (DC-AC inverter) Η δηάηαμε απηή κεηαηξέπεη ηε ζπλερή ηάζε ζε ελαιιαζζφκελε θαη ρξεζηκνπνηείηαη φηαλ δηαζέηνπκε πεγή ζπλερνχο ειεθηξηθήο ηάζεο. Κιαζηθή πεξίπησζε εθαξκνγήο απνηεινχλ ηα ζπλδεδεκέλα ζην δίθηπν ΦΒ. Θα πξέπεη λα ζεκεησζεί φηη θαηά ηε ιεηηνπξγία ηεο παξάγεηαη κεγάιν πιήζνο αξκνληθψλ πςειψλ ζπρλνηήησλ, νη νπνίεο πεξηνξίδνληαη κε εηδηθά ειεθηξνληθά θίιηξα (εηθφλα 3.10). Δηθφλα 3.10: Μεηαηξνπέαο ζπλερνχο ηάζεο ζε ελαιιαζζφκελε ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 97

100 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Οη κεηαηξνπείο DC-AC δηαθξίλνληαη ζε δχν θαηεγνξίεο : Μεηαηξνπείο ηάζεο DC-AC κε κεηαζρεκαηηζηή (Μ/) φπνπ ν κεηαζρεκαηηζηήο κπνξεί λα είλαη πςίζπρλνο (Μ/ θεξξίηε) ή ρακειφζπρλνο (Μ/ ζηδήξνπ) θαη πξνζθέξεη πιενλέθηεκα ηεο γαιβαληθήο απνκφλσζεο ηνπ ΦΒ εμνπιηζκνχ απφ ην ειεθηξηθφ δίθηπν. Μεηαηξνπείο ηάζεο DC-AC ρσξίο κεηαζρεκαηηζηή (Μ/) φπνπ ζηελ πεξίπησζε απηή ελδερφκελεο αζπκκεηξίεο ηνπ θπθιψκαηνο ηζρχνο ή ηνπ θπθιψκαηνο ειέγρνπ, κπνξνχλ λα πξνθαιέζνπλ έγρπζε ζπλερνχο ξεχκαηνο ζην ειεθηξηθφ δίθηπν. Μεηαηξνπέαο ελαιιαζζόκελεο ηάζεο ζε ζπλερή (AC-DC converter) Η δηάηαμε απηή πεξηιακβάλεη κηα αλνξζσηηθή κνλάδα γηα ηε κεηαηξνπή ηεο ελαιιαζζφκελεο ειεθηξηθήο ηάζεο πνπ παξάγεηαη απφ ηελ ΑΓ ή ην Ηιεθηξνπαξαγσγφ δεχγνο ζε ζπλερή, ζε ζπλδπαζκφ κε έλα κεηαηξνπέα ηάζεο DC-DC. Επηινγή Μεηαηξνπέα Σάζεο DC-AC Inverter Γηα ηελ επηινγή ελφο κεηαηξνπέα ζπλερνχο ηάζεο DC ζε ελαιιαζζφκελε ηάζε AC ιακβάλνπκε ππ φςε ηέζζεξηο παξακέηξνπο. Ολνκαζηηθή ηάζε Πξέπεη λα έρεη ηάζε ίζε κε ηελ νλνκαζηηθή ηάζε ηνπ Η/. Ιζρύο εμόδνπ Η ηζρχο εμφδνπ ηνπ κεηαηξνπέα πξέπεη λα είλαη ίζε κε ηε κέγηζηε ειεθηξηθή ηζρχ ησλ θνξηίσλ θαηαλάισζεο, πνπ ιεηηνπξγνχλ ηαπηφρξνλα. Ιζρύο αηρκήο Η ηζρχο αηρκήο πξέπεη λα είλαη ε ηξηπιάζηα ηεο κέγηζηεο ειεθηξηθήο ηζρχνο ησλ θνξηίσλ θαηαλάισζεο, πνπ ιεηηνπξγνχλ ηαπηφρξνλα. Σάζε εμόδνπ Η ηάζε ζηελ έμνδν ηνπ κεηαηξνπέα πξέπεη λα είλαη ίζε κε ηελ ηάζε ησλ θνξηίσλ θαηαλάισζεο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 98

101 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 3.6 Ηιεθηξηθνί Αγωγνί θαη Γεηώζεηο Οη ειεθηξηθνί αγσγνί (ειεθηξηθά θαιψδηα) ζπλδένπλ φιεο ηηο δηαηάμεηο ελφο Τ..Η.Δ. κεηαμχ ηνπο. χκθσλα κε ην Νφκν ηνπ Ohm, ζε θάζε ειεθηξηθφ αγσγφ ε πηψζε ηάζεο V είλαη ίζε κε ην γηλφκελν ηεο αληίζηαζεο ηνπ αγσγνχ επί ηελ έληαζε ηνπ δηεξρφκελνπ ξεχκαηνο. Πηώζε ηάζεσο (V) ειεθηξηθνύ αγσγνύ φπνπ, R [Ω] αληίζηαζε αγσγνχ I [A] έληαζε ξεχκαηνο V = R I [V] Η αληίζηαζε (R) ελόο ειεθηξηθνύ αγσγνύ ππνινγίδεηαη από ηε ζρέζε φπνπ, l R s [Ω] ξ [Ω mm 2 /m] εηδηθή αληίζηαζε αγσγνχ (ξ=0,017 Ω mm 2 /m γηα ραιθφ) l [m] S [mm 2 ] κήθνο αγσγνχ δηαηνκή αγσγνχ Σέινο ζχκθσλα κε ην λφκν ηνπ Joule, φηαλ έλαο ειεθηξηθφο αγσγφο δηαξξέεηαη απφ ξεχκα απνξξνθά ειεθηξηθή ελέξγεηα, ε νπνία κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκφηεηα. Η ζεξκφηεηα απηή απμάλεη ηε ζεξκνθξαζία ηνπ αγσγνχ θαη απνηειεί ηηο ζεξκηθέο ηνπ απψιεηεο Q. Θεξκηθέο απώιεηεο (Q) ειεθηξηθνύ αγσγνύ Q = I 2 R T = V I T [J] φπνπ, I [A] έληαζε ξεχκαηνο T [s] ρξνληθφ δηάζηεκα ξνήο ξεχκαηνο R [Ω], V [V] φπσο πξνεγνχκελα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 99

102 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Δπηινγή Ηιεθηξηθώλ Αγωγώλ ζε Απηόλνκν ύζηεκα Η επηινγή ησλ θαηάιιεισλ αγσγψλ ζε έλα απηφλνκν ζχζηεκα γίλεηαη κε ηνλ αθφινπζν ηξφπν: o ρεδηαζκόο ειεθηξηθήο εγθαηάζηαζεο Ο ζρεδηαζκφο πξέπεη λα δείρλεη ηελ αθξηβή ζέζε φισλ ησλ δηαηάμεσλ ηνπ ΦΒ, ηεο ΑΓ θαη ηνπ ειεθηξνπαξαγσγνχ δεχγνπο, πξνθεηκέλνπ λα ππνινγίζνπκε ην κήθνο ησλ αγσγψλ κεηαμχ φισλ ησλ ζπζηεκάησλ ηνπ Τ..Η.Δ. Να ζεκεησζεί φηη γηα λα έρνπκε ζσζηή κέηξεζε ηεο ηάζεο ηνπ Η/ απφ ηνλ ειεγθηή θφξηηζεο, απηέο νη δηαηάμεηο πξέπεη λα βξίζθνληαη ζηε κηθξφηεξε δπλαηή απφζηαζε (1-2m). o Τπνινγηζκόο έληαζεο ξεύκαηνο ζηνπο αγσγνύο Αγσγόο ΦΒ ζπζηνηρίαο/αγ-ειεγθηή θόξηηζεο Λακβάλνπκε I=1,25 I SC [Α], φπνπ I SC [Α]: ξεχκα βξαρπθχθισζεο Αγσγόο ειεγθηή θόξηηζεο-ζπζζσξεπηή Λακβάλνπκε I=1,25 I SC [Α] Αγσγόο ζπζζσξεπηή-θνξηίσλ θαηαλάισζεο Λακβάλνπκε I= [Α], φπνπ P k [W] ηζρχο θαηαλάι., V k [W] ηάζε θαηαλάι. o Τπνινγηζκόο δηαηνκήο αγσγώλ Δηθφλα 3.11: Γξάθεκα γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηεο δηαηνκήο ηνπ ειεθηξηθνχ αγσγνχ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 100

103 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Η δηαηνκή θάζε αγσγνχ ππνινγίδεηαη απφ ην γξάθεκα ηεο εηθφλαο ηε δεμηά επζεία ζεκεηψλνπκε ζηελ έληαζε I ηνπ ξεχκαηνο θαη ζηελ αξηζηεξή ηελ απφζηαζε l πνπ πξέπεη λα δηαλχζεη ν αγσγφο. Δλψλνπκε ηα δχν ζεκεία κε κηα επζεία. Η ηνκή ηεο επζεία απηήο κε ηε θεληξηθή επζεία ηνπ λνκνγξαθήκαηνο καο δίλεη ηελ ειάρηζηε δηαηνκή ηνπ αγσγνχ. o Τπνινγηζκόο πηώζεο ηάζεο ζηνπο αγσγνύο Απφ ηνλ πίλαθα 3.4 ππνινγίδνπκε ηελ πηψζε ηάζεο ζηνπο αγσγνχο γλσξίδνληαο ηε δηαηνκή S, ηελ έληαζε ηνπ ξεχκαηνο I θαη ηελ απφζηαζε l (κήθνο γξακκήο κεηαθνξάο) γηα θάζε αγσγφ. Γηαηνκή S mm 2 1,5 2, Αληίζηαζε R mω/m 13,3 8,0 5,0 3,3 2,0 1,3 0,8 Έληαζε ξεύκαηνο I Πηώζε ηάζεωο αλά κέηξν δηπινύ αγωγνύ 1 A mv/m 26, ,6 4 2,6 1,6 3 A mv/m 79, ,8 12 7,8 4,8 5 A mv/m 133, , , A mv/m Πίλαθαο 3.4 Πηψζε ηάζεσο ζε ειεθηξηθνχο αγσγνχο απφ ραιθφ Γεηώζεηο θαη Αληηθεξαπληθέο Πξνζηαζίεο Σν δπλακηθφ ηεο γεο ζεσξείηαη ζπκβαηηθά κεδέλ. Έηζη, θάζε αγσγφο πνπ ζπλδέεη θάπνην ζεκείν ελφο θπθιψκαηνο ή έλα κεηαιιηθφ αληηθείκελν κε ην έδαθνο νλνκάδεηαη γεησκέλνο θαη ην ζεκείν ή ην αληηθείκελν απνθηνχλ ην ίδην δπλακηθφ κε ηε γε. Η αγψγηκε ζχλδεζε ηνπ ζεκείνπ ή ηνπ αληηθεηκέλνπ κε ην έδαθνο νλνκάδεηαη γείσζε θαη ν αγσγφο πνπ ηνπνζεηείηαη κέζα ζην έδαθνο θαη ζην επάλσ κέξνο ηνπ ζπλδέεηαη κε ην γεησκέλν αγσγφ, ιέγεηαη γεησηήο. Σα κέξε πνπ απνηεινχλ ην πβξηδηθφ ζχζηεκα πξέπεη λα γεηψλνληαη γηα απνθπγή δεκηψλ, πνπ κπνξεί λα ππνζηεί ν ειεθηξνληθφο εμνπιηζκφο ιφγσ θξνπζηηθψλ ππεξηάζεσλ, δειαδή ιφγσ απφηνκσλ απμήζεσλ ηεο απφιπηεο ηηκήο ηνπ δπλακηθνχ. Οη θξνπζηηθέο ππεξηάζεηο δεκηνπξγνχληαη απφ θεξαπλνχο, αζηξαπέο, ρεηξηζκνχο δηαθνπηψλ, βξαρπθπθιψκαηα θαη γηα αζθάιεηα απφ ειεθηξνπιεμία ιφγσ δηαξξνήο ξεπκάησλ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 101

104 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ Οη γεηψζεηο δηαθξίλνληαη ζηα παξαθάησ είδε: Λεηηνπξγίαο Δίλαη ε γείσζε ηνπ αγσγνχ ΡΔ ηνπ παξνρηθνχ θαισδίνπ ηεο ΓΔΗ Πξνζηαζίαο κεηαιιηθώλ κεξώλ Δίλαη ε γείσζε φισλ ησλ κεηαιιηθψλ κεξψλ ηεο εγθαηάζηαζεο θαη κπνξεί λα ζπλδέεηαη κε ηε γείσζε ιεηηνπξγίαο. Αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο θπθιώκαηνο DC Δίλαη ε γείσζε πνπ ζπγθεληξψλεη φινπο ηνπο πηζαλνχο δηαχινπο δηαθπγήο ηνπ θεξαπληθνχ πιήγκαηνο ζηνλ εμνπιηζκφ ηνπ Τ..Η.Δ. θαη πξέπεη λα ζπλδέεηαη απεπζείαο κε ηε ζεκειηαθή γείσζε ηεο εγθαηάζηαζεο. Αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο θπθιώκαηνο ΑC Δίλαη ε γείσζε πνπ πξνζηαηεχεη ην κεηαηξνπέα ηάζεσο DC-AC απφ επηζηξνθή θεξαπληθψλ θξνπζηηθψλ ππεξηάζεσλ, κέζσ ηεο γείσζεο ιεηηνπξγίαο ή ησλ ηξηψλ θάζεσλ ηεο ΓΔΗ θαη πξέπεη λα ζπλδέεηαη απεπζείαο κε ηε ζεκειηαθή γείσζε ηεο εγθαηάζηαζεο. Αληηθεξαπληθήο πξνζηαζία θηηξίνπ ή γεπέδνπ Δίλαη ε γείσζε ηεο δηαηάμεσο αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο ηνπ θηηξίνπ ή ηνπ γεπέδνπ θαη πξέπεη λα ζπλδέεηαη απεπζείαο κε ηε ζεκειηαθή γείσζε ηεο εγθαηάζηαζεο. Αζζελώλ ξεπκάησλ Δίλαη ε γείσζε πνπ ζπλδέεη ηηο δηαηάμεηο αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο ησλ ζπζηεκάησλ απηνκαηηζκνχ θαη ηειεπηθνηλσληψλ θαη πξέπεη λα ζπλδέεηαη απεπζείαο κε ηε ζεκειηαθή γείσζε ηεο εγθαηάζηαζεο. Οπδέηεξνπ θόκβνπ Μ/ Μέζεο Σάζεσο Δίλαη ε γείσζε ηνπ ηέηαξηνπ πφινπ ηνπ Μ/ Μέζεο Σάζεο θαη γίλεηαη κε εηδηθφ κνλσκέλν θαιψδην ζε αλεμάξηεην ηξίγσλν γείσζεο. Δθφζνλ ε αληίζηαζε ηεο ζεκειηαθήο γείσζεο είλαη κηθξφηεξε απφ 1Ω, ε γείσζε ηνπ νπδέηεξνπ θφκβνπ κπνξεί λα ζπλδεζεί κε ηε γείσζε πξνζηαζίαο κεηαιιηθψλ κεξψλ ηνπ Μ/ ή απεπζείαο κε ηε ζεκειηαθή γείσζε ηεο εγθαηάζηαζεο. Οη ειεθηξνληθέο δηαηάμεηο αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο (εηθφλα 3.12) δηαθξίλνληαη ζηα παξαθάησ είδε : ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 102

105 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ o AC Δίλαη κνλνθαζηθή ή ηξηθαζηθή αλάινγα κε ηνλ ηχπν ηνπ κεηαηξνπέα ηάζεσο DC-AC (inverter). ηε ζέζε ησλ πνιιψλ ηξηθαζηθψλ αληηθεξαπληθψλ κπνξεί λα ηνπνζεηεζεί κηα θεληξηθή αληηθεξαπληθή πξνζηαζία AC κε επηηήξεζε θαη θαηαγξαθή. o DC Πξνζηαηεχεη ηε ΦΒ ζπζηνηρία. o Απηνκαηηζκώλ Πξνζηαηεχεη ηνπο απηνκαηηζκνχο πνπ κεηαθέξνπλ δεδνκέλα απφ ηνπο κεηαηξνπείο ηάζεσο, ηνπο κεηξεηέο ελέξγεηαο θ.ιπ. o Αζζελώλ ξεπκάησλ Πξνζηαηεχεη ηα ζπζηήκαηα ηειεπηθνηλσληψλ o Ιζηνύ Έρεη χςνο κεγαιχηεξν απφ ην πςειφηεξν κεηαιιηθφ ζεκείν ηεο εγθαηάζηαζεο. Δηθφλα 3.12: Γεηψζεηο θαη ειεθηξνληθέο δηαηάμεηο αληηθεξαπληθήο πξνζηαζίαο ζπλδεδεκέλνπ ΦΒ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 103

106 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ 3.7 Ηιεθηξηθέο θαηαλαιώζεηο Η ειεθηξηθή ηζρχο είλαη ζηηγκηαίν κέγεζνο, ελψ ε ειεθηξηθή ελέξγεηα είλαη έλα κέγεζνο πνπ αλαθέξεηαη ζε κία ζπγθεθξηκέλε ρξνληθή πεξίνδν. Η ειεθηξηθή ελέξγεηα πνπ θαηαλαιψλεη κηα ζπζθεπή πξνθχπηεη απφ ην γηλφκελν ηεο ειεθηξηθήο ηζρχνο ηεο ζπζθεπήο επί ηνλ ρξφλν ιεηηνπξγίαο ηεο. Ηιεθηξηθή ελέξγεηα θαηαλάισζεο φπνπ, E K = P K T [Wh] ή [kwh] P K [W ή kw] ειεθηξηθή ηζρχο θαηαλάισζεο T [h] ρξφλνο ιεηηνπξγίαο ζπζθεπήο Αλ φιεο νη ζπζθεπέο κηαο εγθαηάζηαζεο ιεηηνπξγνχλ ζηελ ίδηα ηάζε, ε ειεθηξηθή ελέξγεηα θαηαλάισζεο κπνξεί λα ππνινγηζηεί ζε [Αh] ή [Wh] απφ ηηο παξαθάησ ζρέζεηο: E K = I T [Αh] ή E K = I T V [Wh] Όπνπ: I [A] ειεθηξηθφ ξεχκα ζπζθεπήο T [h] ρξφλνο ιεηηνπξγίαο ζπζθεπήο V [V] ειεθηξηθή ηάζε ζπζθεπήο 3.8 Άιιεο Γηαηάμεηο ηνπ Δμνπιηζκνύ ελόο Τ..Η.Δ Δθηφο απφ ηηο βαζηθέο δηαηάμεηο πνπ απνηεινχλ έλα Τ..Η.Δ., ππάξρνπλ θαη άιιεο νη νπνίεο αλάινγα κε ηε θιίκαθα ηνπ κεγέζνπο ηνπ Τ..Η.Δ. βνεζνχλ λα εμαζθαιηζηεί ε ζσζηή ιεηηνπξγία ηνπο. Απηέο είλαη: Φνξηία απόξξηςεο Λφγσ ησλ δηαθπκάλζεσλ παξαγσγήο ησλ Α.Π.Δ. (αιιά θαη ηνπ θνξηίνπ), ππάξρεη ζπρλά ε πεξίπησζε ε παξαγφκελε ηζρχο απφ απηέο λα είλαη κεγαιχηεξε απφ ην θνξηίν. Σέηνηνπ είδνπο θαηαζηάζεηο κπνξνχλ λα νδεγήζνπλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 104

107 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 ν ΤΒΡΙΓΙΚΟ ΤΣΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ζε αζηάζεηα ην ζχζηεκα (κεηαβνιή ζπρλφηεηαο). Απηέο νη πεξηπηψζεηο αληηκεησπίδνληαη κε κία ζηαδηαθή εηζαγσγή επηπιένλ θνξηίσλ ζην ζχζηεκα (δηάθνξα θνξηία θαηαλάισζεο), πνπ θαινχληαη θνξηία απφξξηςεο. Απνζεθεπηηθέο δηαηάμεηο Δθηφο απφ ηε ρξήζε ζπζηνηρίαο ζπζζσξεπηψλ έρνπκε θαη ηα αθφινπζα o Με ηελ ηξνθνδνζία αληιηψλ, γίλεηαη κεηαθνξά λεξνχ ζε ππεξπςσκέλεο δεμακελέο, φηαλ απαηηεζεί ε πηψζε ηνπ λεξνχ παξάγεη πάιη ειεθηξηθή ελεξγεία (κηθξφ πδξνειεθηξηθφ). o Γίλεηαη ειεθηξφιπζε λεξνχ, παξαγσγή πδξνγφλνπ θαη απνζήθεπζή ηνπ. ηε ζπλέρεηα φηαλ απαηηεζεί κε ηε θαχζε ηνπ έρνπκε παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο (ζεξκνειεθηξηθφο ζηαζκφο). o Γίλεηαη ρξήζε ζηξεθφκελσλ καδψλ κε κεγάιε αδξάλεηα, πνπ θπξίσο ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ εμνκάιπλζε ηεο κεηαβιεηφηεηαο ηεο παξαγφκελεο ηζρχνο απφ Α.Π.Δ. θαη ιηγφηεξν γηα ηε θάιπςε δήηεζεο ζε πεξίπησζε ειιείκκαηνο ηζρχνο. Απηά θαινχληαη ζθφλδπινη. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΙΟΝΤΙΟ ΘΤΜΙΟΤΓΗ ΠΑΥΑΛΗ ειίδα 105

108 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΗ ΜΔΛΔΣΗ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΟ Τ..Η.Δ. 4.1 Γεδνκέλα Φνξηία Καηνηθίαο ηε κειέηε πνπ αθνινπζεί ζα πξαγκαηνπνηεζεί ε εθαξκνγή ελόο πβξηδηθνύ ζπζηήκαηνο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζε κηα θαηνηθία. θνπόο είλαη ε αλεύξεζε ηνπ πην ζπκθέξνληνο ζπλδπαζκνύ πεγώλ ελέξγεηαο. πγθεθξηκέλα έρνπκε κηα θαηνηθία ζην λεζί ηεο Νάμνπ 80 m 2. Ζ θαηνηθία είλαη απνκνλσκέλε από ην δίθηπν ηεο ΓΔΖ θαη ην ζύζηεκα καο ζα ιεηηνπξγεί απηόλνκα. Ζ θαηνηθία βξίζθεηαη ζε κηα απόζηαζε 3 km από ην δίθηπν ηεο Γ.Δ.Ζ. θαη ζα εμεηάζνπκε ηε δπλαηόηεηα ρξήζεο ελόο πβξηδηθνύ ζπζηήκαηνο γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε ηεο θαζώο θαη ην σθέιηκν ηεο επέλδπζεο. Ζ θαηνηθία ζα ρξεζηκνπνηείηαη ηνπο θαινθαηξηλνύο κήλεο θαη κεγάιν δηάζηεκα ην ρεηκώλα. Ζ απαίηεζε ηνπ ζπζηήκαηνο είλαη ε παξνρή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαζ όιε ηε δηάξθεηα ηνπ 24σξνπ θαη ηζρύο γηα ηελ θάιπςε ησλ θνξηίσλ αηρκήο, κε απνηέιεζκα λα είλαη απαξαίηεηε ε απνζήθεπζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Γη απηό ην ιόγν ζα ρξεζηκνπνηεζεί ζπζηνηρία ζπζζσξεπηώλ. Όιεο νη ειεθηξηθέο ζπζθεπέο ζα ρξεζηκνπνηνύλ ελαιιαζζόκελν ξεύκα 240V. Δμαηηίαο απηνύ ηνπ γεγνλόηνο απαηηείηαη ε εγθαηάζηαζε αληηζηξνθέα (inverter), ώζηε ην ζπλερέο ξεύκα (DC), πνπ ζα απνζεθεύεηαη ζηνπο Ζ/, λα κεηαηξέπεηαη ζε ελαιιαζζόκελν (AC). Σα θνξηία ηεο θαηνηθίαο πνπ ζα θαιπθζνύλ κε ην πβξηδηθό ζύζηεκα, θαζώο θαη νη αηρκέο θνξηίνπ γηα ηηο νπνίεο πξέπεη λα είλαη ηθαλή ε εγθαηάζηαζε ζα κειεηεζνύλ ζηελ πνξεία. ηνλ παξαθάησ πίλαθα 4.1 παξνπζηάδεηαη κηα ηππηθή ιίζηα ειεθηξηθώλ ζπζθεπώλ πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη από ηελ νηθνγέλεηα θαζεκεξηλά θαηά ηνπο κήλεο πνπ ζα θαηνηθείηαη, ηελ θαηαλάισζή ηνπο θαη ηηο κεληαίεο ώξεο ρξήζεο ηνπο πνπ απαηνύληαη. To ππόινηπν δηάζηεκα πνπ ην ζπίηη δελ ζα θαηνηθείηαη ζα ιεηηνπξγνύλ κόλν ηα θώηα λπθηόο θαη έλα ζύζηεκα αζθαιείαο. Δπίζεο ππνινγίδνπκε ηελ απαηηνύκελε εκεξήζηα θαηαλάισζε ζε kwh. Ο ππνινγηζκόο απαηηεί ην άζξνηζκα ησλ ηζρύσλ πνπ αλαγξάθνληαη ζηηο πηλαθίδεο ησλ ειεθηξηθώλ ζπζθεπώλ. Να ζεκεησζεί όηη αλ αλαθέξεηαη κόλν ηηκή ζε Ampere ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 106

109 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ ηόηε πξέπεη λα πνιιαπιαζηαζηνύλ ηα Ampere x 240V ώζηε λα ππνινγηζηνύλ ηα Watt. ΤΚΔΤΔ ΚΑΣΑΝΑΛΧΖ ΤΜΦΧΝΑ ΜΔ ΣΟΝ ΚΑΣΑΚΔΤΑΣΖ (W) ΤΝΖΘΖ ΧΡΑΡΗΑ ΥΡΖΖ ΧΡΔ ΥΡΖΖ ΑΝΑ ΜΔΡΑ KWh/ΑΝΑ ΜΔΡΑ DVD ,028 ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΚΟΤΕΗΝΑ , ,4 ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΚΟΤΠΑ ΖΛΔΚΣΡΟΝΗΚΟ ΤΠΟΛΟΓΗΣΖ ,5 0, ΚΑΦΔΣΗΔΡΑ ,5 0,175 ΚΛΗΜΑΣΗΣΗΚΟ / ΣΕΑΚΗ 1500 / / / 15 3 / 3 ΠΗΣΟΛΑΚΗ ,5 0,5 ΠΛΤΝΣΖΡΗΟ ΠΗΑΣΧΝ ΠΛΤΝΣΖΡΗΟ ΡΟΤΥΧΝ , ,2 ΡΑΓΗΟΦΧΝΟ :00-12:00 2 0,3 ΗΓΔΡΟ ΤΣΖΜΑ ΑΦΑΛΔΗΑ (ΜΟΝΟ ΓΗΑ ΚΑΠΟΗΟΤ ΜΖΝΔ ) 450 Όιν ην 24σξν 24 10,8 ΣΖΛΔOΡΑΖ 120 ΣΟΣΗΔΡΑ , ,96 1 1,1 ΦΧΣΑ 15 (Υ 7) ,5 0,58 ΦΧΣΑ (ΝΤΥΣΑ) 11( Υ 4) ,31 ΦΤΓΔΗΟ 340 Όιν ην 24σξν 24 8,16 Πίλαθαο 4.1: Αλάιπζε θνξηίσλ θαηνηθίαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 107

110 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Από ηνλ παξαπάλσ πίλαθα πξνθύπηνπλ : Μέζν εκεξήζην θνξηίν : 26,613 kwh Μέζν σξηαίν θνξηίν : 26,613 / 24 = 1,11 kw Μέζν κεληαίν θνξηίν : 26,613 x 31 = 825,003 kwh Μέζν εηήζην θνξηίν : 825,003 x 12 = 9900,036 kwh ηελ παξαθάησ εηθόλα 4.1 παξνπζηάδεηαη ε ειεθηξηθή δήηεζε αλά ώξα θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ 24σξνπ. kw ΩΡΔ Δηθόλα 4.1: Γηάγξακκα ειεθηξηθήο δήηεζεο ζην 24σξν Ζ αλάιπζε ηνπ δηαγξάκκαηνο νδεγεί ζην ζπκπεξάζκαηα όηη απαηηείηαη ρξήζε ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο όιν ην 24ώξν. Δπνκέλσο, ην ζύζηεκα ζα πξέπεη λα είλαη ηθαλό λα αληηκεησπίδεη ηηο απαηηήζεηο αηρκήο, αιιά ηαπηόρξνλα λα παξέρεη ειεθηξηθή ελέξγεηα γηα λα θαιύπηεη όιεο ηηο αλάγθεο ηηο θαηνηθίαο. Γηα έλα ηππηθό ρξήζηε, ε σξηαία δήηεζε αηρκήο είλαη πηζαλόηαηα 4-8 θνξέο ηεο κέζεο σξηαίαο ρξήζεο. Χξηαία δήηεζε αηρκήο min : 4x1,11=4,44 kw Χξηαία δήηεζε αηρκήο max : 8x1,11=8,88 kw H βάζε ησλ ππνινγηζκώλ καο ζα είλαη ε απαίηεζε ηεο ηθαλνπνίεζεο, ηεο κέγηζηεο σξηαίαο δήηεζεο αηρκήο = 8,88 kw ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 108

111 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ 4.2 Δπηινγή Μεγέζνπο Δμνπιηζκνύ ηνπ Τ..Η.Δ Γηα λα απνθαζίζνπκε ηα κεγέζε θαη ηα είδε ησλ Α.Π.Δ. (ΦΒ & ΑΓ) πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνύλ ζα πξέπεη ε επηινγή ηνπο λα γίλεη (αξρηθά ηνπιάρηζηνλ) ζε ζπλδπαζκό κε ηα θιηκαηνινγηθά ζηνηρεία ηεο πεξηνρήο. ηνλ παξαθάησ πίλαθα 4.2 παξνπζηάδνληαη ηα θιηκαηνινγηθά ζηνηρεία ηεο Νάμνπ πνπ ζα βξίζθεηαη ε θαηνηθία, θαζώο θαη ν ράξηεο αηνιηθνύ δπλακηθνύ. Σηαζκόο : ΝΑΞΟΣ Γεσγξαθηθό κήθνο/πιάηνο : 37 ν 11 /25 ν 31 Ύςνο ζηαζκνύ : 9 ΜΖΝΑ Ώξεο Ζιηνθάλεηαο h 112,6 105,6 167,3 223,7 288,3 341,6 354,8 336,3 273,4 207,7 139,2 114,9 Απόιπηε Μέγηζηε Θεξκνθξαζία o C 22,2 24,6 25,5 30,5 33,6 36,8 37,4 36, ,2 28,8 24 Απόιπηε Διάρηζηε Θεξκνθξαζία o C 0,4-1 1,5 4,4 7, ,8 13,6 11,2 7,2 4,5 2 Απόιπηε Μέζε Θεξκνθξαζία ρεηηθή Τγξαζία Μέζε Νέθσζε o C 12,1 12,2 13, ,5 23,3 24,8 24,7 22,7 19,5 16,3 13,7 % 74 72,3 72,8 70,7 71,6 68,7 69,2 70,7 71,5 73,7 74,4 74,5 8 4,8 4,7 4,3 3,6 2,7 1,3 0,5 0,5 1,3 2,9 4 4,5 Βξνρόπησζε mm 67,6 54,2 45,8 17,4 9,8 2,6 0,6 2 5,5 36,6 50,6 68,7 Γηεύζπλζε Αλέκνπ Β Β Β Β Β Β Β Β Β Β Β Β Οιηθή Ζιηαθή Αθηηλνβνιία ζε επηθάλεηα θιίζεο 30 ν kwh/ m Σαρύηεηα Αλέκνπ m/s 7, ,4 5 5,2 6,7 6,7 7 6,7 5 6,7 Μ.Ο. 6,36 Πίλαθαο 4.2: Κιηκαηνινγηθά ζηνηρεία πεξηνρήο ηεο ππό εμέηαζεο θαηνηθίαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 109

112 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Δηθόλα 4.2 Υάξηεο αηνιηθνύ δπλακηθνύ Δπηινγή Μεγέζνπο Αλεκνγελλήηξηαο Έλα θξίζηκν ζεκείν ησλ επηινγώλ καο είλαη ε εγθαηάζηαζε ή όρη ηεο αλεκνγελλήηξηαο. Δηδηθόηεξα ζα πξέπεη λα ειεγρζεί ε κέζε ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ ζηελ πεξηνρή, όπνπ γηα λα είλαη απνδνηηθή ε εγθαηάζηαζή ηεο ζα πξέπεη ε κέζε ηαρύηεηα λα είλαη κεγαιύηεξε από 3,4m/sec. Βιέπνληαο ηα ζηνηρεία ηνπ πίλαθα 4.2 θαη ην ράξηε ηνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ ηεο πεξηνρήο (Δηθόλα 4.2) γίλεηαη θαηαλνεηό όηη ππάξρεη πςειό αηνιηθό δπλακηθό ζηελ πεξηνρή (κέζε εηήζηα ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ 6,36 m/sec). Γη απηό ην ιόγν θαη βαζηδόκελνη ζηα ηερληθά ραξαθηεξηζηηθά (θακπύιε απόδνζεο ζε ζρέζε κε ηελ ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ-power curve), ζα ρξεζηκνπνηεζεί κηα αλεκνγελλήηξηα πςειήο παξαγσγηθήο δπλακηθόηεηαο ηύπνπ SW Whisper 500 ηεο ηάμεο ησλ 3kW, πνπ βάζε ησλ ραξαθηεξηζηηθώλ ηεο (εηθόλα 4.3) βιέπνπκε όηη ζα καο θαιύςεη ην 80-90% ηνπ κέζνπ κεληαίνπ θνξηίνπ (750kWh ζε ηαρύηεηα αλέκνπ 6,36 m/sec, ζε ζρέζε κε ηηο 26,613 x 30 =825 kwh πνπ απαηηνύληαη). Δηθόλα 4.3: Τερληθά ραξαθηεξηζηηθά Αλεκνγελλήηξηαο SW Whisper 500 ησλ 3kW ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 110

113 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Δπηινγή κεγέζνπο Φσηνβνιηατθήο πζηνηρίαο Σν πην αθξηβό ζηνηρείν ηνπ πβξηδηθνύ ζπζηήκαηνο είλαη ε ΦΒ ζπζηνηρία. Δθόζνλ, πξαθηηθά ε ΑΓ από κόλε ηεο καο θαιύπηεη ην 80-90% ηνπ κέζνπ κεληαίνπ θνξηίνπ, δελ ζα ρξεηαζηεί κεγάιν κέγεζνο ΦΒ ζπζηνηρίαο. Γηα λα δηαηεξήζνπκε ην αξρηθό θόζηνο ηεο επέλδπζεο ρακειό ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε έλα ΦΒ ηέηνηνπ κεγέζνπο, πνπ απιώο λα θαιύπηεη ηεο απαηηήζεηο ησλ θνξηίσλ ζε εηήζηα βάζε. ύκθσλα κε ηα ειηαθά δεδνκέλα ηεο Νάμνπ ε εηήζηα ελέξγεηα πξνζπίπηνπζαο αθηηλνβνιίαο είλαη κέγηζηε ζε θιίζε 30 ν, όπνπ έρνπκε 1702 kwh/m 2 / έηνο. Έηζη ην ΦΒ πνπ ζα εγθαηαζηήζνπκε ζα έρεη λόηην πξνζαλαηνιηζκό κε θιίζε 30 ν. Σν ζύζηεκα ζα εγθαηαζηαζεί ζηελ ηαξάηζα ηνπ ζπηηηνύ εθόζνλ είλαη αλεθκεηάιιεπηε θαη δελ ζα ρξεζηκνπνηεζεί γηα θάπνηνλ άιιν ιόγν. Οη κέζεο εηήζηεο απαηηήζεηο ηεο θαηνηθίαο είλαη: 26,613 kwh/κέξα x 31 κέξεο x 12 κήλεο = kwh Οη κέζεο εηήζηεο απνιαβέο από ηελ αλεκνγελλήηξηα είλαη: 750 kwh/κήλα x 12 κήλεο =9.000 kwh Άξα νη κέζεο εηήζηεο απνιαβέο πνπ πξέπεη λα έρνπκε από ην ΦΒ είλαη: 9.900kWh-9000 kwh=900 kwh/ έηνο Σα ΦΒ πάλει πνπ ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε ζα είλαη πνιπθξπζηαιιηθά, κε δηαζηάζεηο 1956x992X50mm (M x Π x Τ) ηεο εηαηξείαο SUNTECH, STP280-24/Vd κε ηζρύ αηρκήο πιαηζίνπ Pmax = 280 Wp/m 2. Δπηιέγνπκε 4 θσηνβνιηατθά πάλει, ώζηε ε ηζρύο αηρκήο ηνπ ΦΒ είλαη: P = 4 πάλει x 280 Wp/m 2 = 1120 Wp/m 2 ή 1,12 kwp/m 2 Σν ΦΒ κε ηζρύ 1,12 kwp/m 2 θαη κε βάζε ηελ εηήζηα ελέξγεηα πξνζπίπηνπζαο αθηηλνβνιίαο, πνπ γηα ην λεζί ηεο Νάμνπ είλαη 1702 kwh/m 2 / έηνο απνδίδεη: 1,12 kwp/m 2 x 1702 kwh/m 2 /έηνο = kwh/ έηνο (παξαγσγή γηα ην 100% απόδνζεο ησλ πάλει) ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 111

114 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ H απόδνζε ησλ πάλει πέθηεη ρξόλν κε ην ρξόλν γη απηό ην ιόγν επηιέγνπκε ην ζύζηεκα καο λα παξάγεη πεξηζζόηεξεο kwh από όζεο ρξεηαδόκαζηε, ώζηε κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξόλνπ λα κελ πέζεη ε παξαγσγή θάησ από ηηο 1000 kwh. ηνλ πίλαθα 4.3 παξνπζηάδεηαη αλαιπηηθά ε παξαγσγή ελέξγεηαο γηα ηα επόκελα 25 ρξόληα κε ηε ΦΒ ζπζηνηρία πνπ έρνπκε επηιέμεη. ΔΣΟ ΑΠΟΓΟΖ ΠΑΝΔΛ(%) ΔΚΣΗΜΧΜΔΝΖ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,8 Πίλαθαο 4.3: Παξαγσγή ελέξγεηαο ΦΒ γηα ηα επόκελα 25 ρξόληα Δπηινγή Μεγέζνπο πζζσξεπηώλ Ζ νλνκαζηηθή ρσξεηηθόηεηα ελόο ειεθηξηθνύ ζπζζσξεπηή, δειαδή, ην ειεθηξηθό θνξηίν πνπ κπνξεί λα απνζεθεύζεη ζην εζσηεξηθό ηνπ κε ηε κνξθή ρεκηθήο ελέξγεηαο, δίλεηαη από ηε ζρέζε: ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 112

115 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ C = (n b) m EK σ σ β V γb εκ εκ B [Ah] (1) Όπνπ: n=2 (εκέξεο απηνλνκίαο ηνπο ζπζηήκαηνο ) b=0 (πνζνζηό θνξηίσλ έκκεζεο ηξνθνδνζίαο, ην θνξηίν θαηαλάισζεο θαιύπηεηαη απ επζείαο από ηε ΦΒ ζπζηνηρία θαη ηελ ΑΓ) m=1,2 (ζπληει. πεξηζσξίνπ ελεξγεηαθώλ θαηαλαιώζ. Γηα λα θαιύςνπκε κηα πηζαλή ππνηίκεζε ησλ αλαγθώλ ηεο θαηαλάισζεο.) Δθ = Wh/εκέξα (ειεθηξηθή ελέξγεηα θαηαλάισζεο) ζ γβ =0,8 (ζπληειεζηήο γήξαλζεο Ζ/) ζ εθ =0,91 (ζπληει. απσιεηώλ κεηαθνξάο ελέξγεηαο ζην θύθι. εθθόξηηζεο) β εθ =0,6 (βάζνο εθθόξησζεο Ζ/, (Kεθάιαην 4 παξάγξαθν 3.4.3) V B =24 (νλνκαζηηθή ηάζε Ζ/) Έηζη ινηπόλ, από ηνλ ηύπν (1) ε νλνκαζηηθή ρσξεηηθόηεηα ησλ Η/ πνπ ζα επηιέμνπκε είλαη C=6.300 Ah Δπνκέλσο ζα ρξεζηκνπνηεζνύλ 24 ζπζζσξεπηέο ηύπνπ 24 OPzS 3000 κε ηάζε V=2Volt θαη ρσξεηηθόηεηα C=3000Ah. Ζ ζπζηνηρία ησλ ζπζζσξεπηώλ ζα πεξηιακβάλεη δύν παξάιιεινπο θιάδνπο κε 12 ζπζζσξεπηέο ζε ζεηξά αλά θιάδν. Ζ ζύλδεζε ζε ζεηξά θαζνξίδεη ηελ νλνκαζηηθή ηάζε V B =2*12=24V θαη ε παξάιιειε ζύλδεζε θαζνξίδεη ηελ νλνκαζηηθή ρσξεηηθόηεηα C=2*3000=6000 Ah. Όπσο παξαηεξνύκε έρνπκε ιίγν κηθξόηεξε ρσξεηηθόηεηα από απηήλ πνπ απαηηείηαη. Έρνπκε ειάρηζηα κηθξόηεξν πνζνζηό απηνλνκίαο από απηό πνπ έρεη αλάγθε ην ζύζηεκά καο γηα ηελ απνζήθεπζε ελέξγεηαο γηα 2 εκέξεο απηνλνκίαο Δπηινγή Μεγέζνπο Γελλήηξηαο Diesel Σν απαηηνύκελν κέγεζνο γελλήηξηαο diesel πξνθύπηεη από : Σελ απαηηνύκελε έμνδνο 8,88 kw (κέγηζηε σξηαία αηρκή θνξηίνπ). Σελ απόδνζε, επεηδή πξέπεη γηα κέγηζηε απόδνζε λα ιεηηνπξγεί από 50%-75% ηεο ηζρύνο ηεο Ζ/Γ, επηιέγνπκε απόδνζε (ζηνλ άμνλα) 0,75. Λόγσ απαηηήζεσλ ηεο Ζ/Γ ρξεζηκνπνηνύκε θαη κία πξνζαύμεζε 10%. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 113

116 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Μέγεζνο γελλήηξηαο: 8,88/ 0,75 x 1,10 =13,024 kw Άξα επηιέγνπκε κηα Η/Γ ηεο ηάμεο ησλ 15 kw Βαζηζκέλνη ζηνπο πξνεγνύκελνπο ππνινγηζκνύο καο είδακε όηη εθηόο ησλ kwh πνπ παξάγνληαη από ηελ ΑΓ, ε ρξήζε ηεο γελλήηξηαο απαηηείηαη γηα ηπρόλ θάιπςε ησλ αλαγθώλ καο ζε πεξίπησζε πνπ μεπεξαζηνύλ νη κέξεο απηνλνκίαο Τπόινηπνο Ηιεθηξνκεραλνινγηθόο Δμνπιηζκόο Οη θπξηόηεξεο δηαηάμεηο απηνκαηηζκώλ βάζεη ησλ πξνεγνύκελσλ θεθαιαίσλ ζα πεξηιακβάλνπλ δηαηάμεηο : Ειεγθηή θόξηηζεο (charge controller), από ηε ΦΒ ζπζηνηρία πξνο ηνπο Ζ/ γηα ξύζκηζε ηνπ ξεύκαηνο εμόδνπ ησλ ΦΒ (ζηα 24V) θαη θόξηηζε ησλ Ζ/. Αληηζηξνθέα (inverter), από ηε ζπζηνηρία ησλ Ζ/ πξνο ηνλ θεληξηθό πίλαθα δηαλνκήο ηεο θαηνηθίαο γηα κεηαηξνπή ηνπ ζπλερνύο ξεύκαηνο (DC) ζε ελαιιαζζόκελν (AC). Ζ απόδνζε ησλ inverters είλαη ζπλήζσο πάλσ από 90%. Σε κεγαιύηεξε απόδνζε ηελ παξνπζηάδνπλ όηαλ δνπιεύνπλ ζην 30%-50% ηεο κέγηζηεο ηθαλόηεηάο ηνπο θαη κεηώλεηαη ιίγν όζν απμάλεηαη ην πνζό ηεο παξερόκελεο ηζρύνο. πλήζσο επηιέγνπκε ηνπο inverters ειαθξά ππεξδηαζηαζηνινγεκέλνπο. Έλαο ζπλδπαζκόο αληηζηξνθέσλ ζπλνιηθνύ κεγέζνπο ηεο ηάμεο ησλ 10 kw εθηηκάηαη όηη ζα θαιύςεη ηηο αλάγθεο ηεο θαηνηθίαο. Ειεγθηή επηινγέα (switch controller), από ηε Ζ/Γ γηα θόξηηζε ησλ Ζ/ ή γηα παξνρή ζηνλ θεληξηθό πίλαθα δηαλνκήο ηεο θαηνηθίαο. ήκεξα θαηαζθεπάδνληαη ζπκπαγείο κνλάδεο ειέγρνπ (controllers) πνπ αλαιακβάλνπλ ηνλ έιεγρν ησλ πεξηζζόηεξσλ ιεηηνπξγηώλ, ελώ είλαη ζπλήζσο θαη αξθεηά παξακεηξνπνηήζηκνη γηα λα εμππεξεηνύλ ηηο αλάγθεο ηνπ θάζε ρξήζηε. 4.3 Αξρηθά Οηθνλνκνηερληθά ηνηρεία εγθαηάζηαζεο Τβξηδηθνύ πζηήκαηνο Θα εμεηάζνπκε ην αξρηθό θόζηνο ηεο αγνξάο/εγθαηάζηαζεο ηνπ Τ..Ζ.Δ. θαη ην αξρηθό θόζηνο πνπ απαηηείηαη από ηε ΓΔΖ, γηα ηελ θαηαζθεπή ηεο ππνδνκήο πνπ ρξεηάδεηαη (ηελ νπνία επηβαξύλεηαη ν θαηαλαισηήο) γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε ηεο θαηνηθίαο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 114

117 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Ελδεηθηηθό θόζηνο αγνξάο γελλήηξηαο diesel (ηηκέο 2011) Με πδξόςπθην θηλεηήξα ζηηο ζηξ/min, όπνπ πξνηείλνληαη γηα 6-7 ώξεο ζπλερόκελε ιεηηνπξγία κε θόζηνο ~ (ερνκνλσκέλν). Ελδεηθηηθό θόζηνο αγνξάο ζηνηρείσλ ζπζζσξεπηώλ (ηηκέο 2011) ηελ πεξίπησζε καο ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε 24 Ζ/ 24OPzS3000 ζπζζσξεπηέο 2V 3000 Ah - C10 κε θόζηνο ~ 789 /3000 Ah 24x789= Ελδεηθηηθό θόζηνο αγνξάο θαη εγθαηάζηαζεο ΑΓ (ηηκέο 2011) ηελ πεξίπησζή καο ζα ρξεζηκνπνηήζνπκε ΑΓ ησλ 3kW κε ηηκή~5.500 Ελδεηθηηθό θόζηνο αγνξάο θαη εγθαηάζηαζεο ΦΒ πάλειο (ηηκέο 2011) Δπηιέγνπκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε 4 πάλειο 1120 Wp κε ηηκή ~ Γηα ηε αγνξά/εγθαηάζηαζε ηνπ ππόινηπνπ εμνπιηζκνύ (inverters, controllers, charges θ.ιπ.) ην εθηηκνύκελν θόζηνο είλαη ~ Έηζη ην ζπλνιηθό θόζηνο ηεο επέλδπζεο είλαη ηεο ηάμεο Δλδεηθηηθό θόζηνο εγθαηάζηαζεο γηα ειεθηξνδόηεζε από ηε ΓΔΖ Λόγσ ηεο κεγάιεο απόζηαζε από ην δίθηπν ζα απαηηεζεί κεηαζρεκαηηζηήο(μ/σ) θαη θνιώλεο παξνρήο (απαηηνύληαη αλά 30 κέηξα απόζηαζεο). Δλδεηθηηθό ζπλνιηθό θόζηνο ~ πκπεξαζκαηηθά ην θέξδνο από ην θόζηνο εγθαηάζηαζεο ηνπ Τ..Ζ.Δ. ζε ζύγθξηζε κε ην θόζηνο εγθαηάζηαζεο ειεθηξνδόηεζεο από ηε ΓΔΖ ζηε ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε είλαη ~ Δηήζην Κέξδνο Λόγσ Υξήζεο ηνπ Τβξηδηθνύ πζηήκαηνο Σν θέξδνο ζα πξνθύςεη από ηε ζεσξεηηθά απαηηνύκελε από ην ζύζηεκά καο ελέξγεηα, ηηκνινγεκέλε ζε ζρέζε κε ηα ηηκνιόγηα ηεο ΓΔΖ όπσο απηό θαίλεηαη ζηνλ πίλαθα 4.4. Γηα ππνινγηζηηθνύο ιόγνπο ε αλάιπζε ζα γίλεη ζε ηεηξακεληαία βάζε θαη αξρήλ θαη κεηά αλαγσγή ζε εηήζηα βάζε (ιόγσ αληίζηνηρεο ηηκνινγηαθήο πνιηηηθήο ηεο ΓΔΖ). ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 115

118 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Σηκνιόγην Γ1 Μνλνθαζηθή παξνρή ( /αλά ηεηξάκελν) Σξηθαζηθή παξνρή ( /αλά ηεηξάκελν) Πάγην ηεηξακεληαίαο θαηαλάισζεο Από kwh 3,08 8,76 Από kwh 11,44 23,08 Από kwh 15,18 38,32 Από kwh 46,38 64,44 Από 3001 kwh θαη άλσ 46,38 64,44 Δλέξγεηα Από kwh (όιεο νη kwh) 0, ,07671 Από kwh (νη πξώηεο 800 kwh) (νη επόκελεο 800 kwh) Από kwh (νη πξώηεο 800 kwh) (νη επόκελεο 800 kwh) (νη ππόινηπεο 400 kwh) Από kwh (νη πξώηεο 800 kwh) (νη επόκελεο 800 kwh) (νη ππόινηπεο 400 kwh) (νη ππόινηπεο 1000 kwh) Από 3001 kwh θαη άλσ 0, , , , , , , , , , , , , , , , , ,18674 (νη πξώηεο 800 kwh) (νη επόκελεο 800 kwh) (νη ππόινηπεο 400 kwh) (νη ππόινηπεο 1000 kwh) (νη ππόινηπεο kwh) 0, , , , , , , , , ,18971 Διάρηζηε ρξέσζε 6,34 13,54 Πίλαθαο 4.4: Σηκνινγηαθή ρξέσζε ηεο ΓΔΖ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 116

119 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Με κέζν εκεξήζην θνξηίν 26,613 kwh έρνπκε: 26,613 kwh x 30 days x 4 months = 3.193,6 kwh ην ηεηξάκ. θαηαλάισζε ΓΔΗ Άξα ην θόζηνο ηεο παξαπάλσ θαηαλάισζεο ηεο ΓΔΖ ζα ήηαλ: 800 kwh x 0,08981 = 71, kwh x 0,11443 = 91, kwh x 0,14045 = 56, kwh x 0,18790 = 187,9 193,6 kwh x 0,18971 = 39,70 Πάγην ηεηξακεληαίαο θαηαλάισζεο = 46,38 ύλνιν = 493,58 / ηεηξάκελν Άξα ζπλνιηθά ην θόζηνο ηεο ειεθηξνδόηεζεο από ηε ΓΔΗ ζα ήηαλ 493,58 / ηεηξακ. x 3 = 1480,74 ην ρξόλν κε ηα ζεκεξηλά δεδνκέλα. Κάηη πνπ αληηζηνηρεί κε ην εηήζην θέξδνο κε ηε ρξήζε ηνπ Τ..Η.Δ. 4.5 Η Δθαξκνγή Hybrid Optimization Model for Electric Renewables (HOMER) Γηα ηελ εμεύξεζε ηεο βέιηηζηεο, από νηθνλνκηθήο θαη ηερληθήο άπνςεο ηνπ ζπζηήκαηνο παξαγσγήο ελέξγεηαο ρξεζηκνπνηήζεθε ε εθαξκνγή HOMER. To HOMER, είλαη έλα κνληέιν πνπ αλαπηύρζεθε από ην Ακεξηθαληθό Δζληθό Δξγαζηήξην Αλαλεώζηκσλ Πεγώλ Δλέξγεηαο (National Renewable Energy Laboratory - NREL ) θαη βνεζά ζηελ εύθνιε θαη γξήγνξε επηινγή ηνπ βέιηηζηνπ ζπζηήκαηνο Α.Π.Δ. αλάκεζα από έλα κεγάιν, ζπλήζσο, πιήζνο επηινγώλ, επίζεο επηηξέπεη ζην ρξήζηε λα ζπγθξίλεη πνιιέο δηαθνξεηηθέο επηινγέο βαζηζκέλεο ζε ηερληθέο θαη νηθνλνκηθέο παξακέηξνπο. Σα ζπζηήκαηα ελέξγεηαο πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη, παξάγνπλ ειεθηξηθή ελέξγεηα, θαη ελδερνκέλσο ζεξκόηεηα, γηα ηελ εμππεξέηεζε ελόο θνξηίνπ ζε θνληηλή απόζηαζε. Έλα ηέηνην ΤΖΔ κπνξεί λα πηνζεηήζεη νπνηνλδήπνηε ζπλδπαζκό ηερλνινγηώλ παξαγσγήο θαη απνζήθεπζεο ελέξγεηαο θαη κπνξεί λα είλαη ζπλδεδεκέλν ζε δίθηπν ή λα είλαη απηόλνκν. Σν HOMER κπνξεί λα δηακνξθώλεη ηα ζπλδεδεκέλα ζε δίθηπα θαη ηα απηόλνκα ΤΖΔ, πνπ εμππεξεηνύλ ηα ειεθηξηθά θαη ζεξκηθά θνξηία θαη πνπ πεξηιακβάλνπλ νπνηνλδήπνηε ζπλδπαζκό ΦΒ πιαηζίσλ, ΑΓ, πδξνζηξόβηισλ, ελέξγεηαο από βηνκάδα, θειηώλ θαπζίκνπ, κπαηαξηώλ, απνζήθεπζεο πδξνγόλνπ θ.α. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 117

120 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Δηθόλα 4.4: Δλλνηνινγηθή ζρέζε κεηαμύ πξνζνκνίσζεο, βειηηζηνπνίεζεο θαη.αλάιπζεο επαηζζεζίαο Σν HOMER εθηειεί ηξεηο δηαδηθαζίεο (εηθόλα 4.4): Πξνζνκνίσζεο. Μνληεινπνηεί ηελ απόδνζε κηαο δηακόξθσζεο θάζε ώξαο ζηε δηάξθεηα ελόο έηνπο. Βειηηζηνπνίεζεο. Πξνζνκνηώλεη πνιιέο δηαθνξεηηθέο δηακνξθώζεηο ζπζηεκάησλ θαη αλαδεηάεη απηή πνπ ηθαλνπνηεί ηνπο ηερληθνύο πεξηνξηζκνύο κε ηε ρακειόηεξν θαζαξό παξόλ θόζηνο. Αλάιπζεο επαηζζεζίαο. Δθηειεί πνιιαπιέο βειηηζηνπνηήζεηο θάησ από κηα ζεηξά ππνζεηηθώλ δεδνκέλσλ Πξνζνκνίσζε (SIMULATION) Ζ ζεκειηώδεο ηθαλόηεηα ηνπ HOMER είλαη ε Πξνζνκνίσζε ηεο καθξνπξόζεζκεο ιεηηνπξγίαο ελόο ζπζηήκαηνο παξαγσγήο ελέξγεηαο. Έηζη πξνζνκνηώλεη κηα επξεία πνηθηιία δηακνξθώζεσλ ζπζηεκάησλ, πεξηιακβάλνληαο νπνηνδήπνηε ζπλδπαζκό κηαο ΦΒ ζπζηνηρίαο, ελόο ή πεξηζζνηέξσλ ΑΓ, πδξνζηξόβηινπ, κέρξη ηξηώλ Ζ/Γ, Ζ/, κεηαηξνπέσλ ξεύκαηνο (DC ή AC), ελόο ειεθηξνιύηε θαη κηαο ζπζθεπήο απνζήθεπζεο πδξνγόλνπ. ηελ εηθόλα 4.5 παξνπζηάδνληαη ζρεκαηηθά δηαγξάκκαηα ην ζπζηεκάησλ πνπ ην HOMER κπνξεί λα πξνζνκνηώζεη. Σν HOMER κνληεινπνηεί κηα δηακόξθσζε ζπζηήκαηνο κε ην λα εθηειεί κηα σξηαία πξνζνκνίσζε θάζε θνξά. Σν βήκα είλαη θάζε κηα ώξα, ππνινγίδνληαο ηε δηαζέζηκε αλαλεώζηκε ελέξγεηα, ζπγθξίλνληάο ηελ κε ην ειεθηξηθό θνξηίν θαη απνθαζίδνληαο ηη λα θάλεη κε ην πιεόλαζκα αλαλεώζηκεο ελέξγεηαο, ζε πεξηόδνπο πνπ παξάγεηαη αξθεηή ή πόζε παξαπάλσ λα παξάγεη ζε πεξηόδνπο πνπ έρνπκε ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 118

121 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ έιιεηςε. Όηαλ νινθιεξώζεη έλα έηνο ππνινγηζκώλ, αμηνινγεί ην ζύζηεκα θαη ηθαλνπνηεί ηνπο πεξηνξηζκνύο πνπ επηβάιινληαη από ην ρξήζηε. Σν HOMER ππνινγίδεη επίζεο ηηο πνζόηεηεο πνπ απαηηνύληαη ην θόζηνο θύθινπ δσήο ηνπ ζπζηήκαηνο, όπσο ε εηήζηα θαηαλάισζε θαπζίκσλ, νη εηήζηεο ώξεο ιεηηνπξγίαο ησλ γελλεηξηώλ, ε αλακελόκελε δηάξθεηα δσήο ησλ Ζ/ θαη ε πνζόηεηα ελέξγεηαο πνπ αγνξάδεηαη εηεζίσο από ην δίθηπν. Δηθόλα 4.5: Παξαδείγκαηα κεξηθώλ δηαγξακκάησλ ησλ ζπζηεκάησλ πνπ.πξνζνκνηώλεη ην HOMER Αθόκα ην HOMER ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ππνινγίζεη ην θόζηνο θύθινπ δσήο ηνπ ζπζηήκαηνο, δειαδή ην ζπλνιηθό θαζαξό παξόλ θόζηνο (NPC). Απηή ε εληαία αμίαο πεξηιακβάλεη όιεο ηηο δαπάλεο θαη ηα εηζνδήκαηα πνπ εκθαλίδνληαη κέζα ζηε δηάξθεηα δσήο. Σν ζπλνιηθό θαζαξό παξόλ θόζηνο πεξηιακβάλεη ην θόζηνο αξρηθνύ θεθαιαίνπ ησλ ηκεκάησλ ηνπ ζπζηήκαηνο, ην θόζηνο αληηθαηαζηάζεσλ είλαη απαξαίηεηεο κέζα ζηε δηάξθεηα ηεο δσήο πξνγξάκκαηνο, ην θόζηνο ηεο ζπληήξεζεο θαη ησλ θαπζίκσλ θαη ην θόζηνο ηεο αγνξάο ελέξγεηαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 119

122 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ από ην δίθηπν. Οπνηνδήπνηε εηζόδεκα από ηελ πώιεζε ηεο ελέξγεηαο ζην δίθηπν κεηώλεη ην ζπλνιηθό NPC. Σν HOMER πξνζνκνηώλεη θαη έρεη σο δεδνκέλν πσο ην ζύζηεκα ιεηηνπξγεί πάλσ από έλα έηνο θαη ππνζέηεη όηη ηα βαζηθά απνηειέζκαηα πξνζνκνίσζεο γηα εθείλν ην έηνο (όπσο ε θαηαλάισζε ησλ θαπζίκσλ, ν ξπζκόο θαη απόδνζε Ζ/) είλαη αληηπξνζσπεπηηθά γηα θάζε ρξόλν δηάξθεηα δσήο ηνπ. Γελ εμεηάδεη ηηο αιιαγέο κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξόλνπ, όπσο ε αύμεζε θνξηίσλ ή ε επηδείλσζε απόδνζεο κπαηαξηώλ ιόγσ γήξαλζεο Βειηηζηνπνίεζε (OPTIMIZATION) Ζ δηαδηθαζία βειηηζηνπνίεζεο θαζνξίδεη ηε θαιύηεξε δπλαηή δηακόξθσζε ηνπ ζπζηήκαηνο. ην HOMER ε βέιηηζηε δηακόξθσζε ζπζηήκαηνο είλαη απηή πνπ ηθαλνπνηεί ηνπο θαζνξηζκέλνπο από ην ρξήζηε πεξηνξηζκνύο κε ρακειόηεξν ζπλνιηθό θαζαξό παξόλ θόζηνο. ηε δηαδηθαζία βειηηζηνπνίεζεο, ην HOMER πξνζνκνηώλεη πνιιέο δηαθνξεηηθέο δηακνξθώζεηο ζπζηεκάησλ, απνξξίπηνληαο ηα αλέθηθηα (εθείλα πνπ δελ ηθαλνπνηνύλ ηνπο θαζνξηζκέλνπο από ην ρξήζηε πεξηνξηζκνύο), ηαμηλνκεί ηα εθηθηά ζύκθσλα κε ην ζπλνιηθό θαζαξό παξόλ θόζηνο θαη παξνπζηάδεη ηα εθηθηά κε ην ρακειόηεξν ζπλνιηθό θαζαξό παξόλ θόζηνο Αλάιπζε επαηζζεζίαο (SENSITIVITY ANALYSIS) ε κηα αλάιπζε επαηζζεζίαο, ν ρξήζηεο ηνπ HOMER εηζάγεη κηα ζεηξά ηηκώλ γηα κηα κεηαβιεηή. Μηα κεηαβιεηή γηα ηελ νπνία ν ρξήζηεο έρεη εηζάγεη πνιιαπιέο ηηκέο θαιείηαη κεηαβιεηή επαηζζεζίαο. ρεδόλ θάζε αξηζκεηηθή κεηαβιεηή ζην HOMER κπνξεί λα είλαη κηα κεηαβιεηή επαηζζεζίαο, π.ρ. ε ηηκή ηεο ελέξγεηαο ηνπ δηθηύνπ, ε ηηκή θαπζίκσλ, ην επηηόθην, ε δηάξθεηα δσήο ησλ ΦΒ πιαηζίσλ. Σν κέγεζνο ελόο σξηαίνπ ζπλόινπ ζηνηρείσλ, όπσο ην θνξηίν θαη ηα ζηνηρεία ησλ αλαλεώζηκσλ πεγώλ κπνξεί λα είλαη επίζεο κηα κεηαβιεηή επαηζζεζίαο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 120

123 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Ο ρξήζηεο κπνξεί λα εθηειέζεη κηα αλάιπζε επαηζζεζίαο κε νπνηνλδήπνηε αξηζκό κεηαβιεηώλ επαηζζεζίαο π.ρ. εάλ ν ρξήζηεο δηεπθξηλίδεη έμη ηηκέο γηα ηελ ηηκή ελέξγεηαο δηθηύνπ θαη ηέζζεξηο ηηκέο γηα ην επηηόθην, απηόο θαζνξίδεη 24 επδηάθξηηεο πεξηπηώζεηο επαηζζεζίαο. Σν HOMER εθηειεί κηα ρσξηζηή δηαδηθαζία βειηηζηνπνίεζεο γηα θάζε πεξίπησζε επαηζζεζίαο θαη παξνπζηάδεη ηα απνηειέζκαηα κε δηάθνξα ζπλνπηηθά θαη γξαθηθά ζρήκαηα Οηθνλνκηθή αλάιπζε Ζ νηθνλνκηθή αλάιπζε είλαη βαζηθή γηα ηε ιεηηνπξγία ηνπ HOMER αθνύ ζθνπόο ηνπ πξνγξάκκαηνο είλαη: Να βξεζνύλ όιεο νη πηζαλέο αξρηηεθηνληθέο, νη νπνίεο κπνξνύλ λα θαιύςνπλ ηηο αλάγθεο ηνπ θνξηίνπ. Γηα ηελ ηερληθή αλάιπζε ησλ δηαθόξσλ ζπζηεκάησλ ρξεζηκνπνηνύληαη θνηλώο απνδεθηά καζεκαηηθά κνληέια, ζηελ πεξίπησζε ηνπ HOMER, όκσο, ηα κνληέια απηά είλαη ιηγόηεξν αλαιπηηθά. Ζ αλάιπζε γίλεηαη γηα ηηο 8760 ώξεο ηνπ ρξόλνπ θαη γηα όιεο ηηο πηζαλέο αξρηηεθηνληθέο, δειαδή γηα όινπο ηνπο πηζαλνύο ζπλδπαζκνύο ζηνηρείσλ ηνπ ζπζηήκαηνο. Από απηέο λα βξεζεί εθείλε κε ην κηθξόηεξν νιηθό θαζαξό παξόλ θόζηνο (net present cost). Ζ κέζνδνο ε νπνία ρξεζηκνπνηείηαη νλνκάδεηαη αλάιπζε θόζηνπο θύθινπ δσήο (life cycle cost analysis) θαη είλαη κηα δηεζλώο θαζηεξσκέλε κέζνδνο γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάιπζε, κεηαμύ άιισλ θαη ησλ ζπζηεκάησλ ΑΠΔ. Ζ κέζνδνο απηή ζπλίζηαηαη ζηελ πξόζζεζε όισλ ησλ θνζηώλ ελόο έξγνπ θαηά ην ρξνληθό δηάζηεκα ζην νπνία γίλεηαη ε εθηίκεζε, κε ηα θόζηε ζε νπνηνδήπνηε έηνο μερσξηζηά λα αλάγνληαη ζηελ αξρηθή πεξίνδν. Απηή ε δηαδηθαζία ππνινγίδεη ηελ παξνύζα αμία ησλ κειινληηθώλ θόζησλ. Οη παξαθάησ παξαδνρέο ηζρύνπλ θαηά ηελ αλάιπζε: Σν αξρηθό θόζηνο ηεο επέλδπζεο ζεσξείηαη σο κηα εθξνή ζηελ αξρή ηεο αλάιπζεο. Άιια κε επαλαιακβαλόκελα θόζηε όπσο ε αληηθαηάζηαζε εμνπιηζκνύ κπνξεί λα ρξεηαζηνύλ σο δεδνκέλα. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 121

124 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Σα θόζηε πνπ πξνθύπηνπλ θαηά ηε δηάξθεηα κηαο πεξηόδνπ αληηπξνζσπεύνληαη από κία ζπλνιηθή εθξνή ζην ηέινο ηεο πεξηόδνπ. Δηζξνέο όπσο ε αλαπόζβεζηε αμία ζεσξνύληαη αξλεηηθά θόζηε. Οη απνζβέζεηο ππνινγίδνληαη κε ηε κέζνδν ηεο ζηαζεξήο απόζβεζεο. Σν HOMER ππνζέηεη πσο όια ηα θόζηε θιηκαθώλνληαη κε ην ίδην επηηόθην θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ρξόλνπ δσήο ηνπ έξγνπ. Γηα θάζε ζηνηρείν ηνπ ζπζηήκαηνο, ν ρξήζηεο θαζνξίδεη ην αξρηθό θόζηνο, ην νπνίν ζπκβαίλεη ζην ρξόλν κεδέλ θαη ηα θόζηε αληηθαηάζηαζεο, ηα νπνία ζπκβαίλνπλ θάζε θνξά πνπ θάπνην ζηνηρείν αληηθαζίζηαηαη ζην ηέινπο ηνπ ρξόλνπ δσήο ηνπ. Ο ρξήζηεο θαζνξίδεη ην ρξόλν δσήο γηα ηα πεξηζζόηεξα ζηνηρεία ζε ρξόληα, όκσο ην HOMER ππνινγίδεη ην ρξόλν δσήο ηεο Ζ/ παξαθνινπζώληαο ηα πνζά ελέξγεηαο πνπ απηή απνζεθεύεη θαη απνδίδεη. Σα θόζηε αληηθαηάζηαζεο πνιιέο θνξέο δηαθέξνπλ από ηα αξρηθά θόζηε γηα δηάθνξνπο ιόγνπο. Γηα παξάδεηγκα ε βάζε ελόο ΦΒ κπνξεί λα έρεη ρξόλν δσήο 30 ρξόληα ελώ ην ίδην ην πιαίζην 20 ρξόληα. Γηα ηνλ ππνινγηζκό ηεο αλαπόζβεζηεο αμίαο ησλ εμαξηεκάησλ ζην ηέινο ηεο δσήο ηνπ έξγνπ, ην HOMER ρξεζηκνπνηεί ηελ εμίζσζε όπνπ, R S = C rep R rem comp S C rep R rem : Αλαπόζβεζηε αμία : Κόζηνο αληηθαηάζηαζεο : Δλαπνκέλνπζα δσή ηνπ ζηνηρείνπ R comp : Ζ δηάξθεηα δσήο ηνπ ζηνηρείνπ Γηα θάζε εμάξηεκα ην HOMER ζπλδπάδεη ην αξρηθό θεθάιαην, ην θόζηνο αληηθαηάζηαζεο, ηελ ελαπνκέλνπζα αμία θαη νπνηαδήπνηε άιια έμνδα ή έζνδα πξνζδηνξίζεη ν ρξήζηεο γηα λα ππνινγίζεη ην εηήζην θόζηνο. Απηό είλαη ην ππνζεηηθό αλαγόκελν αλά έηνο θόζηνο, ην νπνίν εάλ ζπλέβαηλε θάζε ρξόλν γηα όιε ηε δηάξθεηα ηνπ έξγνπ, ζα έδηλε έλα θαζαξό παξόλ θόζηνο ίζν κε ην άζξνηζκα όισλ ησλ θεξδώλ θαη ησλ θνζηώλ ηνπ ζηνηρείνπ γηα όιε ηε δηάξθεηα ηνπ έξγνπ. Απηή ε ηηκή είλαη ζεκαληηθή, δηόηη ην HOMER ηε ρξεζηκνπνηεί γηα λα ππνινγίζεη ην θαζαξό παξόλ θόζηνο. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 122

125 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Σν HOMER ρξεζηκνπνηεί ηελ αθόινπζε εμίζσζε γηα λα ππνινγίζεη ην νιηθό παξόλ θόζηνο: C NPC C = CRF ( I, ann,tot R proj ) όπνπ, C ann,tot i R proj CRF : Οιηθό εηήζην θόζηνο : Δηήζην πξαγκαηηθό επηηόθην : Γηάξθεηα δσήο ηνπ έξγνπ :πληειεζηήο αλάθηεζεο θεθαιαίνπ, νπνίνο δίλεηαη από ηελ εμίζσζε: i(1 i) CRF(i, N) = (1 i) N N 1 όπνπ, i : Δηήζην πξαγκαηηθό επηηόθην Ν : Αξηζκόο ησλ εηώλ Τν εηήζην πξαγκαηηθό επηηόθην ππνινγίδεηαη από ηνλ ηύπν: όπνπ, i = Δπηηόθην δαλείνπ f = Πιεζσξηζκόο i'-f i = 1 f 4.6 Αλάιπζε ηνπ Τ..Η.Δ. κε ηε βνήζεηα ηνπ ινγηζκηθνύ HOMER Δηζαγσγή Γεδνκέλσλ HOMER Πεξίιεςε δεδνκέλσλ Όλνκα αξρείνπ : ΝΑΞΟ.hmr Έθδνζε ινγηζκηθνύ : HOMER 263 beta Ηιηαθά δεδνκέλα Σα ζηνηρεία ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, δειαδή ν δείθηεο θαζαξόηεηαο θαη ε θαζεκεξηλή αθηηλνβνιία ηεο πεξηνρήο θαίλνληαη παξαθάησ. ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 123

126 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Σνπνζεζία Γεσγξαθηθό πιάηνο : 37 βαζκνί, 11 ιεπηά (Βόξεηα) Γεσγξαθηθό κήθνο : 25 βαζκνί, 31 ιεπηά (Αλαηνιηθά) Μήλαο πληειεζηήο θαζαξόηεηαο Μέζε αθηηλνβνιία (kwh/m 2 /day) Ηαλνπάξηνο 0,482 2,275 Φεβξνπάξηνο 0,496 3,012 Μάξηηνο 0,516 4,107 Απξίιηνο 0,574 5,635 Μάηνο 0,616 6,824 Ηνύληνο 0,663 7,667 Ηνύιηνο 0,694 7,842 Αύγνπζηνο 0,682 6,994 επηέκβξηνο 0,646 5,542 Οθηώβξηνο 0,571 3,785 Ννέκβξηνο 0,488 2,444 Γεθέκβξηνο 0,446 1,916 Μέζνο όξνο 0,597 4,847 Πίλαθαο 4.5: Ζιηαθά δεδνκέλα ηεο Νάμνπ Όπσο βιέπνπκε από ηνλ πίλαθα 4.5, ε ειηαθή αθηηλνβνιία είλαη αξθεηά πςειή θαηά ηε δηάξθεηα ησλ κελώλ Μαΐνπ, Ηνπλίνπ, Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ. Γη απηήλ ηε πεξηνρή, ε κέζε θαζεκεξηλή αθηηλνβνιία είλαη 4,847 kwh/m 2 θαη ν εηήζηνο κέζνο δείθηεο θαζαξόηεηαο είλαη 0,597 (εηθόλα 4.6). 8 Global Horizontal Radiation 1.0 Daily Radiation (kwh/m²/d) Clearness Index 0 Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Daily Radiation Clearness Index 0.0 Δηθόλα 4.6: Γηάγξακκα κέζσλ κεληαίσλ ηηκώλ ηνπ δείθηε θαζαξόηεηαο θαη ηεο..θαζεκεξηλήο αθηηλνβνιίαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 124

127 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Αηνιηθά δεδνκέλα ηνλ παξαθάησ πίλαθα 4.6 παξνπζηάδνληαη ηα ζηνηρεία ηεο ηαρύηεηαο ηνπ αλέκνπ ηεο Νάμνπ θαζώο θαη δηαγξακκαηηθά ζηελ εηθόλα 4.7. Μήλαο Σαρύηεηα αλέκνπ [m/s] Ηαλνπάξηνο 7.3 Φεβξνπάξηνο 7 Μάξηηνο 7 Απξίιηνο 6.1 Μάηνο 5 Ηνύληνο 5.2 Ηνύιηνο 6.7 Wind Speed (m/s) Wind Resource Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Αύγνπζηνο 6.7 επηέκβξηνο 7 Οθηώβξηνο 6.7 Ννέκβξηνο 5 Δηθόλα 4.7: Γηάγξακκα κέζσλ κεληαίσλ.... ηηκώλ ηαρύηεηαο αλέκνπ ηεο... Νάμνπ Γεθέκβξηνο 6.7 Δηήζηνο Μέζνο Όξνο 6,37 Πίλαθαο 4.6: Αηνιηθά δεδνκέλα ηεο Νάμνπ Όπσο δηαθξίλνπκε από ηνλ πίλαθα 4.6 ε πεξηνρή παξνπζηάδεη αξθεηά θαιό αηνιηθό δπλακηθό, αθνύ βιέπνπκε όηη ε κέζε εηήζηα ηαρύηεηα ηνπ αλέκνπ είλαη 6,37 m/s. Τςόκεηξν (m πάλσ από ην επίπεδν ηεο ζάιαζζαο) : 10 Ύςνο αλεκνκέηξνπ : 10 m Weibull k : 2 πληειεζηήο απηνζπζρέηηζεο: 0,85 Χξηαία αηρκή ηεο ηαρύηεηαο ηνπ αλέκνπ : 15 ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 125

128 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ AC Φνξηίν Πεγή δεδνκέλσλ : ύλζεζε Ζκεξήζηνο ζόξπβνο : 15% Χξηαίνο ζόξπβνο : 20% Δηήζηνο κέζνο όξνο θνξηίνπ : 26,6 kwh/d Αηρκή θνξηίνπ : 5,43 kw πληειεζηήο θνξηίνπ : 0,204 Ζ θαηνηθία ζα ρξεζηκνπνηείηαη γηα κεγάιν δηάζηεκα, θαη ζα εμεηάζνπκε ην ειεθηξηθό θνξηίν, ην νπνίν ζα έρεη κέγηζηε δήηεζε. Ζ θαηαλάισζε ελέξγεηαο παξνπζηάδεηαη ζηνλ πίλαθα 4.7 θαη ζην δηάγξακκα ηεο εηθόλαο 4.8. ΩΡΔ ΦΟΡΣΙΟ(kW) 00:00-01:00 0,667 01:00-02:00 0,379 02:00-03:00 0,379 03:00-04:00 0,379 04:00-05:00 0,379 05:00-06:00 0,379 06:00-07:00 0,379 07:00-08:00 0,379 08:00-09:00 1,065 09:00-10:00 1,040 10:00-11:00 1,790 11:00-12:00 1,790 12:00-13:00 0,840 13:00-14:00 0,836 14:00-15:00 1,836 15:00-16:00 1,769 16:00-17:00 2,369 17:00-18:00 1,940 18:00-19:00 1,099 19:00-20:00 3,099 20:00-21:00 2,382 21:00-22:00 0,532 22:00-23:00 0,541 23:00-00:00 0,541 Δηθόλα 4.8: Φνξηίν γηα ην δηάζηεκα πνπ ζα θαηνηθείηαη Πίλαθαο 4.7: Φνξηίν γηα ην δηάζηεκα πνπ ζα θαηνηθείηαη ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 126

129 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Σo ππόινηπν δηάζηεκα πνπ ε θαηνηθία δελ ζα ρξεζηκνπνηείηαη ηα θνξηία καο ζα είλαη θάπνηα θσηηζηηθά λύρηαο θαη έλα ζύζηεκα αζθαιείαο. Σα θνξηία παξνπζηάδνληαη ζην παξαθάησ πίλαθα 4.8 θαη δηαγξακκαηηθά ζηελ εηθόλα 4.9. ΩΡΔ ΦΟΡΣΙΟ(kW) 00:00-01:00 0,530 01:00-02:00 0,530 02:00-03:00 0,530 03:00-04:00 0,530 04:00-05:00 0,530 05:00-06:00 0,530 06:00-07:00 0,530 07:00-08:00 0,450 08:00-09:00 0,450 09:00-10:00 0,450 10:00-11:00 0,450 11:00-12:00 0,450 12:00-13:00 0,450 13:00-14:00 0,450 14:00-15:00 0,450 15:00-16:00 0,450 16:00-17:00 0,450 17:00-18:00 0,450 18:00-19:00 0,530 19:00-20:00 0,530 20:00-21:00 0,530 21:00-22:00 0,530 22:00-23:00 0,530 23:00-00:00 0,530 Load (kw) Daily Profile Hour Δηθόλα 4.9: Φνξηίν γηα ην δηάζηεκα πνπ δελ ζα..θαηνηθείηαη Πίλαθαο 4.8: Φνξηίν γηα ην δηάζηεκα πνπ δελ ζα θαηνηθείηαη ην δηάγξακκα ηεο παξαθάησ εηθόλαο βιέπνπκε αλαιπηηθά ην πξνθίι ηνπ θνξηίνπ γηα όινπο ηνπο κήλεο ηνπ ρξόλνπ. Δηθόλα 4.10: Δπνρηαθό πξνθίι θνξηίνπ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 127

130 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ ΦΒ ζπζηνηρία Κόζηνο Κόζηνο Μέγεζνο Αληηθαηάζηαζε ιεηηνπξγίαο θαη αγνξάο [kw] [ ] ζπληήξεζεο [ ] [ / έηνο] 1, Πίλαθαο 4.9: Μέγεζνο, θόζηνο θαη αληηθαηάζηαζε ΦΒ ζπζηνηρίαο Μεγέζε πξνο δηεξεύλεζε : 0-1,120 (kw) Έμνδνο ξεύκαηνο : DC Γηάξθεηα δσήο : 20 ρξόληα Παξάγνληαο κείσζεο: 80% Κιίζε :37,1833 κνίξεο Αδηκνύζην: 0 κνίξεο Δπίγεηα αλάθιαζε : 20% ύζηεκα παξαθνινύζεζεο : Όρη Αλεκνγελλήηξηα Κόζηνο Κόζηνο Αληηθαηάζηαζε ιεηηνπξγίαο θαη Πνζόηεηα αγνξάο [ ] ζπληήξεζεο [ ] [ / έηνο] Πίλαθαο 4.10: Πνζόηεηα, θόζηνο θαη αληηθαηάζηαζε ΑΓ Σύπνο αλεκνγελλήηξηαο : SW Whisper 500 Ολνκαζηηθή δύλακε : 3 kw DC Ννηηνδπηηθή Αλεκνγελλήηξηα Πνζόηεηεο πξνο δηεξεύλεζε : 0-1 Γηάξθεηα δσήο : 20 ρξόληα Ύςνο ηζηνύ : 25m ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 128

131 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Δηθόλα 4.11: Κακπύιε δύλακεο ηεο Αλεκνγελλήηξηαο (SW Whisper 500) Σπζζσξεπηέο Κόζηνο Κόζηνο Αληηθαηάζηαζε ιεηηνπξγίαο θαη Πνζόηεηα αγνξάο [ ] ζπληήξεζεο [ ] [ / έηνο] Πίλαθαο 4.11: Πνζόηεηα, θόζηνο θαη αληηθαηάζηαζε ζπζζσξεπηώλ Σύπνο ζπζζσξεπηώλ: Hoppecke 24 Opzs 3000 Σάζε : 2V Ολνκαζηηθή ρσξεηηθόηεηα : 3000Ah Υξόλνο δσήο : 10,196 kwh Πνζόηεηεο πξνο δηεξεύλεζε : Inverter Κόζηνο Κόζηνο Μέγεζνο Αληηθαηάζηαζε ιεηηνπξγίαο θαη αγνξάο [kw] [ ] ζπληήξεζεο [ / [ ] έηνο] Πίλαθαο 4.12: Μέγεζνο, θόζηνο θαη αληηθαηάζηαζε αληηζηξνθέα ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 129

132 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Μεγέζε πξνο δηεξεύλεζε : 0-10 (kw) Υξόλνο δσήο : 20ρξόληα Απόδνζε inverter : 90% Ο inverter κπνξεί λα ιεηηνπξγήζεη παξάιιεια κε γελλήηξηα AC ρεηηθή ρσξεηηθόηεηα inverter : 100% Απόδνζε inverter : 85% Η/Γ diesel Κόζηνο Κόζηνο Μέγεζνο Αληηθαηάζηαζε αγνξάο ζπληήξεζεο [ / [kw] [ ] [ ] έηνο] ,1 Πίλαθαο 4.13: Μέγεζνο, θόζηνο θαη αληηθαηάζηαζε Ζ/Γ Μεγέζε πξνο δηεξεύλεζε : (kW) Σύπνο : AC Γηάξθεηα δσήο : ώξεο Διάρηζηνο ιόγνο θνξηίνπ : 20% Καύζηκν : Diesel Αλάζρεζε θακπύιεο θαηαλάισζεο : 0,08 L/hr/kW Κιίζε θακπύιεο θαηαλάισζεο : 0,25 L/hr/kW 35 Efficiency Curve Efficiency Δηθόλα 4.12: Κακπύιε ηθαλόηεηαο ηεο Ζ/Γ Output (%) ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 130

133 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Καύζηκν Diesel Σηκή : 0,95 Lower heating value : 43,2 MJ/kg Ππθλόηεηα : 820 kg/m 3 Πεξηεθηηθόηεηα ζε άλζξαθα : 88% Πεξηεθηηθόηεηα ζε ζείν : 0,33% Οηθνλνκηθά ζηνηρεία Δηήζην επηηόθην : 6% Γηάξθεηα δσήο ζπζηήκαηνο : 20ρξόληα Έιεγρνο γελλήηξηαο Έιεγρνο θνξηίνπ: ΝΑΗ ύζηεκα κε πνιιαπιέο Ζ/Γ: ΝΑΗ Δπηηξέπεη ζε πνιιαπιέο Ζ/Γ λα ιεηηνπξγνύλ ηαπηόρξνλα: ΝΑΗ ύζηεκα κε H/Γ πνπ έρνπλ ηθαλόηεηα ιηγόηεξε από ην max θνξηίν: ΝΑΗ Πεξηνξηζκνί Μέγηζηε εηήζηα έιιεηςε ρσξεηηθόηεηαο : 0% Διάρηζην πνζνζηό ρξήζεο ΑΠΔ :0% Λεηηνπξγηθό απόζεκα ζαλ πνζνζηό ηνπ σξηαίνπ θνξηίνπ : 10% Λεηηνπξγηθό απόζεκα ζαλ πνζνζηό ηεο αηρκήο θνξηίνπ : 0% Λεηηνπξγηθό απόζεκα ζαλ πνζνζηό ηεο παξαγόκελεο ειηαθήο ελέξγεηαο : 25% Λεηηνπξγηθό απόζεκα ζαλ πνζνζηό ηεο παξαγόκελεο αηνιηθήο ελέξγεηαο : 25% Απνηειέζκαηα Αλάιπζεο Σα απνηειέζκαηα πνπ πξνέθπςαλ από ηελ παξαπάλσ αλάιπζε βξίζθνληαη ζην πίλαθα πνπ αθνινπζεί: ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 131

134 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ ΦΒ ζπζηνηρία [kw] ΑΓ 3kW [ηεκάρηα] Η/Γ Diesel [kw] πζηνηρίεο πζζσξεπηώλ 1,12 1,12 1,12 1, Inverter [kw] Κόζηνο επέλδπζεο [ ] Λεηηνπξγηθό θόζηνο [ / ρξόλν] πλνιηθό ΚΠΑ[ ] Κόζηνο ελέξγεηαο [ /kwh] ,231 0,247 0,584 0,661 1,135 1,205 1,499 1,534 πκκεηνρή ΑΠΔ 0,98 0,90 0,15 0,00 0,53 0,48 0,00 0,10 Καηαλάισζε diesel [L] Λεηηνπξγία γελλήηξηαο [ώξεο] Πίλαθαο 4.14: Απνηειέζκαηα αλάιπζεο πκθώλα κε ηα απνηειέζκαηα πνπ καο έδσζε ην HOMER από ηνλ παξαπάλσ πίλαθα ε θαιύηεξε θαηά ην δπλαηόλ ιύζε είλαη ε παξαθάησ : Φσηνβνιηατθή ζπζηνηρία : 1.12 kw Αλεκνγελλήηξηα :1 SW Whisper 500 Γελλήηξηα diesel : 10 kw πζζσξεπηέο : 12 Hoppecke 24 Opzs 3000 Αληηζηξνθέαο : 10 kw Υξεζηκνπνηώληαο ηα παξαπάλσ ζηνηρεία ηνπ εμνπιηζκνύ, παξαηεξνύκε όηη έρνπκε ην κεγαιύηεξν θόζηνο επέλδπζεο, όκσο ην ιεηηνπξγηθό θόζηνο ζε ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 132

135 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ ζρέζε κε ηνπο ππόινηπνπο ζπλδπαζκνύο είλαη ην ρακειόηεξν, όπσο επίζεο θαη ην θαζαξό παξόλ θόζηνο. Απηό ζπκβαίλεη ιόγσ ηνπ όηη ζε απηή ηελ πεξίπησζε ε ζπκκεηνρή ησλ ΑΠΔ είλαη πνιύ κεγάιε (98%) θαη ε θαηαλάισζε ηεο Ζ/Γ κηθξή. Γηα ην θόζηνο ηνπ ζπζηήκαηνο (πίλαθαο 4.15) Δμνπιηζκόο Κεθάιαην ( ) Αληηθαηάζηαζε ( ) Ο&Μ ( ) Καύζηκα ( ) Γηάζσζε ( ) ύλνιν ( ) ΦΒ ΑΓ ΓΔΝΝΗΣΡΙΑ DIESEL ΤΩΡΔΤΣΔ INVERTER ύλνιν Πίλαθαο 4.15: Αλάιπζε θόζηνπο Από ην δηάγξακκα ηεο εηθόλαο 4.13 είλαη θαλεξό όηη νη Ζ/ έρνπλ ην κεγαιύηεξν θόζηνο ζε ζρέζε κε ηνλ ππόινηπν εμνπιηζκό. Απηό ζπκβαίλεη ιόγσ ηεο πςειήο ηνπο αμίαο. Δπηπιένλ βιέπνπκε όηη ηα ππόινηπα ζηνηρεία ηνπ εμνπιηζκνύ εθηόο ησλ Ζ/ πνπ απαηηείηαη αληηθαηάζηαζε, θξαηάλε πεξίπνπ ηελ ίδηα αμία κε ηελ αμία ηνπ αξρηθνύ θεθαιαίνπ δηόηη δελ ρξεζηκνπνηνύλ θαύζηκα ή γηαηί δελ απαηηείηαη ζπληήξεζε ή αληηθαηάζηαζε. Δηθόλα 4.13: Πεξίιεςε ηακεηαθώλ ξνώλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 133

136 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Εηήζηα παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Όπσο έρνπκε αλαθέξεη θαη ζε πξνεγνύκελν θεθάιαην, έλα κεγάιν κέξνο ηεο απαηηνύκελεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζα παξάγεηαη από ηελ Αλεκνγελλήηξηα. Από ηνλ πίλαθα 4.16 βιέπνπκε όηη ε ΑΓ παξάγεη ηηο πεξηζζόηεξεο kwh θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο ζε ζρέζε κε ηε ΦΒ ζπζηνηρία θαη ηελ Ζ/Γ. Δμνπιηζκόο kwh/ρξόλν % ΦΒ ζπζηνηρία ΑΓ Γελλήηξηα diesel ύλνιν Πίλαθαο 4.16: Δηήζηα παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ην δηάγξακκα ηεο εηθόλαο 4.14 παξαηεξνύκε όηη ε ΑΓ παξάγεη ειεθηξηθή ελέξγεηα όιε ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο όπσο θαη ε ΦΒ ζπζηνηρία αιιά ζε κηθξόηεξε πνζόηεηα. Από ηελ άιιε ε Ζ/Γ ιεηηνύξγεη κόλν ζε πεξηπηώζεηο όπνπ νη απνιαβέο καο από ην ΦΒ θαη ηελ Α/Γ δελ θηάλνπλ γα λα θαιύςνπλ ηηο αλάγθεο καο. Δηθόλα 4.14: Μεληαίνο κέζνο όξνο παξαγσγήο ειεθηξηθή ελέξγεηαο Εηήζηα θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Ζ θαηαλάισζε ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαζ όιε ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο ζα είλαη κηθξόηεξε από απηή πνπ ζα παξάγεη ην Τ..Ζ.Δ. θαη όπσο παξαηεξνύκε από ηνλ πίλαθα 4.17 ην πιεόλαζκα ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο είλαη 21,5%. Απηή ηελ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 134

137 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ πιένλ ειεθηξηθή ελέξγεηα κπνξνύκε λα ηελ αληηκεησπίζνπκε κε κηα ζηαδηαθή εηζαγσγή επηπιένλ θνξηίσλ ζην ζύζηεκα, πνπ θαινύληαη θνξηία απόξξηςεο, όπσο έρνπκε αλαθέξεη θαη ζε πξνεγνύκελν θεθάιαην. Βεβαία, εθηόο από ηα θνξηία απόξξηςεο ζα κπνξνύζακε λα ηξνθνδνηήζνπκε ην δίθηπν ηεο ΓΔΖ, πνπιώληαο απηή ηελ πιένλ ειεθηξηθή ελέξγεηα. Πνζόηεηα kwh/ρξόλν % Καηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Πιεόλαζκα ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Αλεθπιήξσην ειεθηξηθό θνξηίν Έιιεηςε παξαγσγηθήο ηθαλόηεηαο , ,5 0, ,0 0,00 0,0 Πίλαθαο 4.17: Δηήζηα θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Παξαγσγή Ηιεθηξηθήο Ελέξγεηαο από ΦΒ ζπζηνηρία, Αλεκνγελλήηξηαο, Η/Γ θαη Η/Σ Ζ ΦΒ ζπζηνηρία ζα παξάγεη (πίλαθαο 4.18) : Πνζόηεηα Σηκή Μνλάδεο Ολνκαζηηθή ηθαλόηεηα 1,12 kw Μέζε παξαγσγή 5,40 kwh/day Παξάγνληαο ρσξεηηθόηεηαο 20,1 % πλνιηθή παξαγσγή kwh/year Διάρηζηε παξαγσγή 0 kw Μέγηζηε παξαγσγή 1,31 kw Ώξεο ιεηηνπξγίαο hr/year Κόζηνο 0,0902 /kwh Πίλαθαο 4.18: ηνηρεία παξαγσγήο Φσηνβνιηατθήο ζπζηνηρίαο ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 135

138 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Δηθόλα 4.15: Έμνδνο Φσηνβνιηατθήο ζπζηνηρίαο Ζ Αλεκνγελλήηξηα ζα παξάγεη (πίλαθαο 4.19): Πνζόηεηα Σηκή Μνλάδεο πλνιηθή νλνκαζηηθή δύλακε 3,0 kw Μέζε παξαγσγή 1,38 kw πλνιηθή παξαγσγή kwh/year Διάρηζηε παξαγσγή 0 kw Μέγηζηε παξαγσγή 3,32 kw Ώξεο ιεηηνπξγίαο hr/year Πίλαθαο 4.19: ηνηρεία παξαγσγήο αλεκνγελλήηξηαο Δηθόλα 4.16: Έμνδνο ΑΓ (SW Whisper 500) ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 136

139 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ν ΑΝΑΛΤΖ ΣΟΗΥΔΗΧΝ Ζ Ζ/Γ ζα παξάγεη (πίλαθαο 4.20): Πνζόηεηα Σηκή Μνλάδεο Ώξεο ιεηηνπξγίαο 37 hr/yr Παξάγνληαο ηθαλόηεηαο 0,410 % Παξαγσγή ειεθηξηθνύ ξεύκαηνο 352 kwh/yr Μέζε ειεθηξηθή απόδνζε 9,5 kw Διάρηζηε ειεθηξηθή ηζρύ 2,00 kw Μέγηζηε ειεθηξηθή ηζρύ 10,0 kw Καηαλάισζε θαπζίκνπ 117 L/yr Μέζε ειεθηξηθή απόδνζε 30,4 % Πίλαθαο 4.20: ηνηρεία παξαγσγήο Ζ/Γ Δηθόλα 4.17: Έμνδνο Ζ/Γ πζζσξεπηέο (πίλαθαο 4.21): Δηήζηα απόδνζε ξπζκνύ kwh/ ρξόλν Αλακελόκελε δηάξθεηα δσήο 20 ρξόληα Απηνλνκία 45,5 ώξεο Κόζηνο θζνξάο ηεο κπαηαξίαο 0,083 kwh Μέζν θόζηνο ηεο ελέξγεηαο 0,014 kwh Πίλαθαο 4.21: ηνηρεία ζπζζσξεπηώλ ΠΑΡΑΚΔΤΟΠΟΤΛΟ ΓΗΟΝΤΗΟ ΘΤΜΗΟΤΓΖ ΠΑΥΑΛΖ ειίδα 137

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕ και Μικρά Υδρο-Ηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε)

ΑΠΕ και Μικρά Υδρο-Ηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε) NEWSLETTER ΑΠΕ#2 ΑΠΕ και Μικρά Υδρο-Ηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε) Με αθνξκή ηελ ηξέρνπζα επηθαηξφηεηα ζρεηηθά κε ηα ζέκαηα ηεο αλάπηπμεο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (ΑΠΔ) ζηε ρψξα καο ζα ζέιακε λα ζαο παξνπζηάζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΠΔΣΡΔΛΑΙΟΤ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΤ ΑΔΡΙΟΤ

ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΠΔΣΡΔΛΑΙΟΤ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΤ ΑΔΡΙΟΤ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΠΔΣΡΔΛΑΙΟΤ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΤ ΑΔΡΙΟΤ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΘΔΜΑ:ΠΗΓΔ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΚΑΙ ΔΠΙΠΣΩΔΙ ΣΟ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΓΑΣΔ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ ΚΑΣΑΛΟΓΟ 2011 Η VENETA STHUE βαζηδόκελε ζηε καθξνρξόληα εκπεηξία ζηελ θαηαζθεπή ζνκπώλ ζηελ πεξηνρή Σηξόιν ηεο Ιηαιίαο, δεκηνύξγεζε κεραλήκαηα πνπ είλαη εηο ζέζηλ λα εθκεηαιιεπηνύλ ζην κέγηζην ηε ζεξκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Οηθνλνκηθνηερληθή Αλάιπζε. Ζ ζπκπαξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε ρξήζε αηνιηθήο ελέξγεηαο, βηνληίδει θαη θσηνβνιηαηθώλ

Οηθνλνκηθνηερληθή Αλάιπζε. Ζ ζπκπαξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε ρξήζε αηνιηθήο ελέξγεηαο, βηνληίδει θαη θσηνβνιηαηθώλ ΣΔΗ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ Οηθνλνκηθνηερληθή Αλάιπζε Ζ ζπκπαξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε ρξήζε αηνιηθήο ελέξγεηαο, βηνληίδει θαη θσηνβνιηαηθώλ Γηαλλάθεο Αξηζηνηέιεο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΛΔΣΖ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ 145 KW Δ ΤΝΓΔΖ ΜΔ ΣΟ ΓΗΚΣΤΟ.

ΜΔΛΔΣΖ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ 145 KW Δ ΤΝΓΔΖ ΜΔ ΣΟ ΓΗΚΣΤΟ. ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔΛΔΣΖ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ 145 KW Δ ΤΝΓΔΖ ΜΔ ΣΟ ΓΗΚΣΤΟ. ΓΖΜΖΣΡΑΚΔ ΦΧΣΗΟ ΕΑΜΠΟΤΡΑ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΑ ΔΠΗΒΛΔΦΖ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ ΠΟΣΟΛΗΑ, Καζεγεηήο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ

Σ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ Σ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΣΕΥΝΙΚΗ ΜΕΛΕΣΗ Ε ΕΓΚΑΣΑΣΑΗ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ ποσδαζηές: Ανδριανός Εσάγγελος Ζάλιαρης Χρήζηος Καθηγηηής: Δρ. Ανηωνιάδης Πανηελής 1 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟ

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο. ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ. Σκήκα Μεραλνινγίαο. Πηπρηαθή εξγαζία

Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο. ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ. Σκήκα Μεραλνινγίαο. Πηπρηαθή εξγαζία Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ Σκήκα Μεραλνινγίαο Πηπρηαθή εξγαζία Οηθνλνκνηερληθή κειέηε Φσηνβνιηαΐθνύ ζηαζκνύ ηζρύνο 80KWp Υξηζηόδνπινο Αζπξνκάιιεο (AM: 4593) Ηξάθιεην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

Τ Μ Η Μ Α ΟΧΗΜΑΤΩΝ. Ιμαντοκίνηςη

Τ Μ Η Μ Α ΟΧΗΜΑΤΩΝ. Ιμαντοκίνηςη Ιμαντοκίνηςη Μεηάδνζε θίλεζεο θαη κεηαθνξά ηζρύνο κεηαμύ αηξάθησλ ζε κεγάιε απόζηαζε Μεηαθνξά ηζρύνο κέζσ ηξηβήο ζην ζύζηεκα ηκάληα ηξνραιία Είδε ηκάλησλ: επίπεδνη (γηα κεγάιεο απνζηάζεηο αηξάθησλ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΒΙΩΙΜΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ. 1.1 Έλλνηα ηεο βηώζηκεο αλάπηπμεο

1. Η ΒΙΩΙΜΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ. 1.1 Έλλνηα ηεο βηώζηκεο αλάπηπμεο ΔΙΑΓΩΓΗ Αληηθείκελν ηεο παξνχζαο εξγαζίαο απνηεινχλ νη Αλαλεψζηκεο Πεγέο Δλέξγεηαο (ΑΠΔ) θαη εηδηθφηεξα ε αηνιηθή ηα αηνιηθά πάξθα. Μειεηψληαη νη πνιηηηθέο πνπ εθαξκφδνληαη γηα ηε δηάδνζε ηεο ρξήζεο ηνπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΠΞΝΗΛΑ ΚΞΖΙΗΩΛΖ ΡΚΖΚΑ Α 3 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ

ΓΔΠΞΝΗΛΑ ΚΞΖΙΗΩΛΖ ΡΚΖΚΑ Α 3 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΓΔΠΞΝΗΛΑ ΚΞΖΙΗΩΛΖ ΡΚΖΚΑ Α 3 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ 2013 ΔΛΝΡΖΡΑ 1 ΗΠΣΠ ΘΑΗ EΛΔΟΓΔΗΑ Σελίδα 2 ΔΛΝΡΖΡΑ 1 ΗΥΤ ΚΑΗ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΗΥΤ ΟΡΙΜΟ Ζ Ηζρχο είλαη έλα απφ ηα πην ζεκαληηθά κεγέζε ηεο θπζηθήο. Δίλαη ν ξπζκφο παξαγσγήο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΠΟΤΓΑΣΖ ΚΟΤΦΗΓΖ ΑΠΟΣΟΛΟ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΠΟΣΟΛΗΑ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σα θυηοβοληαφκά (Φ/Β) ζςζηήμαηα απνηεινχλ κηα απφ ηηο εθαξκνγέο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (Α.Π.Δ.), κε ηεξάζηην ελδηαθέξνλ γηα ηελ Διιάδα. Δθκεηαιιεπφκελν ην Φ/Β θαινόμενο, δειαδή ηελ άκεζε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη ΛΤΜΔΝΔ ΑΚΖΔΗ ΣΖΝ ΔΤΡΔΖ ΑΡΥΗΚΖ ΦΑΖ 1. Η αιή αξκνληθή ηαιάλησζε ν εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη ιάηνο Α = cm θαη ζρλόηεηα f = 5 Hz. Τε ρξνληθή ζηηγκή = ην κηθξό ζώκα δηέξρεηαη αό ηε ζέζε ανκάθξλζεο

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010

Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010 Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010 ΕΙΑΓΩΓΗ: Τα δηάθνξα πιηθά, αλάινγα κε ηε ζπκπεξηθνξά ηνπο εληόο καγλεηηθνύ πεδίνπ δηαθξίλνληαη