ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ 1» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ 1» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ"

Transcript

1 - 1 - ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ 1» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Καλογερόπουλος Νίκος Χηµικός, Επιµορφωτής ΤΠΕ Γάτσιος Γιάννης Φυσικός, Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Ν. Σµύρνης, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία αποτελεί καλό παράδειγµα αξιοποίησης των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι ΝΤ για την εκτέλεση πειραµάτων, τα οποία πολύ δύσκολα θα µπορούσαν να εκτελεσθούν µε συµβατικό εξοπλισµό στα σχολικά εργαστήρια. Περιγράφεται µια σειρά από απλά και γρήγορα πειράµατα για τη µελέτη των : Σχέση µεταξύ P-V (ισόθερµη µεταβολή) Σχέση µεταξύ V-T (ισόχωρη µεταβολή) Σχέση µεταξύ P-T (ισοβαρής µεταβολή) Σχέση µεταξύ αριθµού moles (n) και πίεσης (P) Από τα πειραµατικά δεδοµένα, οι µαθητές οδηγούνται στην «επανανακάλυψη» της καταστατικής εξίσωσης των αερίων καθώς και στον υπολογισµό της τιµής του κλάσµατος PV/nT (δηλαδή της παγκόσµιας σταθεράς των αερίων R). Περιγράφεται επίσης ένα εκπαιδευτικό σχέδιο εργασίας (project) για τους νόµους των αερίων, στο οποίο εντάσσονται τα περιγραφόµενα πειράµατα. Τα πειράµατα εκτελέσθηκαν µε τον εξοπλισµό που υπάρχει στα εργαστήρια Φυσικών Επιστηµών των Λυκείων. Χρησιµοποιήθηκε διάταξη MBL(Microcomputer Based Laboratory) που περιλαµβάνει αισθητήρες πίεσης-θερµοκρασίας, συσκευή καταγραφήςαποθήκευσης µετρήσεων (MultiLog) και λογισµικό διαχείρισης των δεδοµένων που προκύπτουν (DB-Lab). Ο µόνος επί πλέον εξοπλισµός που απαιτήθηκε ήταν 2 πλαστικές σύριγγες (των 10 και των 100mL) και µία τρίοδη βάνα (που χρησιµοποιείται σε µεταγγίσεις και υπάρχει στα φαρµακεία). Οι µετρήσεις έγιναν µε ατµοσφαιρικό αέρα. Παρά τα απλά µέσα που χρησιµοποιήθηκαν και το γεγονός ότι ο ατµοσφαιρικός αέρας δεν είναι ιδανικό αέριο, τα αποτελέσµατα (που εξήχθησαν στο Excel για περαιτέρω επεξεργασία) ήταν πολύ ικανοποιητικά και καθιστούν ρεαλιστική την ένταξη της πειραµατικής µελέτης των νόµων των αερίων στη διδασκαλία Φυσικής και Χηµείας του Λυκείου. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Νόµοι Αερίων, Microcomputer Based Laboratories, MultiLog, DB-Lab, MS Excel, Εργαστήρια Φυσικών Επιστηµών 1 µνηµονικός κανόνας για την καταστατική εξίσωση των αερίων PV=nRT

2 - 2 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στην Ευρώπη µια αποµάκρυνση των νέων από τις Φυσικές Επιστήµες και έχει αναληφθεί σηµαντική προσπάθεια για τη βελτίωση του τρόπου διδασκαλίας των αντιστοίχων µαθηµάτων ώστε να γίνουν ελκυστικότερα για τους µαθητές και να αναδυθούν οι σχέσεις τους µε την καθηµερινή ζωή. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι επιθυµητή η πρόταση και υλοποίηση δραστηριοτήτων και εκπαιδευτικών σχεδίων εργασίας (projects) που αποσκοπούν στην κινητοποίηση των µαθητών µέσω της εµπλοκής τους σε διαδικασίες έρευνας δράσης. Παράδειγµα τέτοιας προσέγγισης αποτελεί το Ευρωπαϊκό πρόγραµµα Encycloscience (http://encycloscience.eun.org), στα πλαίσια του οποίου οι µαθητές µελετούν και αναπαραγάγουν σηµαντικές ανακαλύψεις και εφευρέσεις. Οι νόµοι των αερίων και η καταστατική εξίσωση που προκύπτει από αυτούς είναι θεµελιώδεις στη διδασκαλία της Φυσικής και της Χηµείας, ενώ οι διάφορες µεταβολές που υφίστανται τα αέρια (ισόθερµες, ισοβαρείς κλπ) διδάσκονται στη Θερµοδυναµική (θερµικές µηχανές). Ο όρος «αέριο» εισήχθη για πρώτη φορά από τον Johann Baptista van Helmont ( ) και µόλις ανάµεσα στα τέλη του 17ου αιώνα και τις αρχές του 19ου διατυπώθηκαν οι νόµοι των αερίων, ορίσθηκε το απόλυτο µηδέν και διατυπώθηκε η υπόθεση Avogadro. Αυτή η «καθυστέρηση» οφείλεται εν πολλοίς στο ότι η πειραµατική επιβεβαίωση των νόµων των αερίων δεν είναι απλή εργασία. Ο όγκος των αερίων επηρεάζεται σηµαντικά από τις µεταβολές της πίεσης και της θερµοκρασίας. Εποµένως, για να µελετηθεί διεξοδικά η συµπεριφορά τους, απαιτείται η εκτέλεση σειράς πειραµάτων στα οποία δύο από τις παραµέτρους πίεση (P), όγκος (V), θερµοκρασία (T) και ποσότητα αερίου (n moles) παραµένουν σταθερές και µελετάται η σχέση ανάµεσα στις 2 που µεταβάλλονται. Τέτοια ποσοτικά πειράµατα είναι εξαιρετικά δύσκολο να πραγµατοποιηθούν σε σχολικά εργαστήρια, δεδοµένης και της πίεσης χρόνου. Έτσι, παραδοσιακά, η διδασκαλία των νόµων των αερίων γίνεται µέσω αποµνηµόνευσης τύπων και προσφοράς έτοιµων γραφικών παραστάσεων στα βιβλία (όπως υποδηλώνει και ο τίτλος της εργασίας). Με τη δυνατότητα ταυτόχρονης καταγραφής και αποθήκευσης µετρήσεων από πολλούς διαφορετικούς αισθητήρες που παρέχουν οι διατάξεις MBL (Microcomputer Based Laboratories), η διδασκαλία των νόµων των αερίων και της καταστατικής εξίσωσης µπορεί να υποστηριχθεί πειραµατικά στα Εργαστήρια Φυσικών Επιστηµών, ενώ επί πλέον µπορεί να ενταχθεί σε ευρύτερα σχέδια εργασίας (projects) που θα εκπονήσουν οι µαθητές εργαζόµενοι σε οµάδες στην τάξη και στο εργαστήριο. Οι εργαστηριακές δραστηριότητες που υποστηρίζονται από Υπολογιστές (MBL, Microcomputer-Based Laboratory), θεωρούνται κατ εξοχήν κατάλληλες για να γεφυρώσουν το χάσµα ανάµεσα στο εξωτερικό περιβάλλον και στα εργαλεία ανάλυσης και προσοµοίωσης ή µοντελοποίησης στον υπολογιστή ( ηµητρακοπούλου 1999). ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Τα σχολικά εγχειρίδια δεν συµφωνούν µεταξύ τους για την πατρότητα των νόµων των αερίων όπως φαίνεται ενδεικτικά στον Πίνακα 1. Με εξαίρεση τον Boyle στον οποίο όλοι αποδίδουν την πατρότητα της σχέσης µεταξύ όγκου-πίεσης, υπάρχει Πηγή Σχέση P,V Σχέση V,T Σχέση P,T Αντωνίου κ.ά. (2000) Boyle-Mariotte Λιοδάκης κ.ά. (2001) Boyle Charles Gay Lussac Ιωάννου κ.ά. (2001) Boyle Gay Lussac Charles MultiLog Εγχειρίδιο πειραµάτων Boyle Charles-Gay Lussac Abbott (1982) Boyle Charles Νόµος πιέσεων PU (δικτυακός τόπος) Boyle Charles Amonton TAMU(δικτυακός τόπος) Boyle Charles Amonton Πίνακας 1: Νόµοι των αερίων σε σχολικά εγχειρίδια και σε δικτυακούς τόπους

3 - 3 - σύγχυση για τους άλλους δύο νόµους, ειδικά για τη σχέση P-T η οποία αλλού αποδίδεται στον Charles, αλλού στον Gay-Lussac, αλλού και στους δύο, αλλού ονοµάζεται «νόµος πιέσεων» και αλλού αποδίδεται στον Γάλλο φυσικό Guillaume Amonton. Εποµένως έχει ενδιαφέρον η έρευνα της ιστορίας των επιστηµονικών ανακαλύψεων για καθορισµό αν είναι δυνατόν: της συµµετοχής καθενός από τους πρωτοπόρους αυτούς, των εφευρέσεων που προηγήθηκαν και τους ενέπνευσαν (είναι γνωστό για παράδειγµα, ότι οι πρώτες πτήσεις των αεροστάτων των αδελφών Joseph και Etienne Montgolfier ώθησαν τους Charles και Gay-Lussac να µελετήσουν στη συνέχεια τη σχέση πίεσης-θερµοκρασίας), των πειραµατικών διατάξεων που χρησιµοποίησαν. Η συµβολή των Robert Boyle, Jacques Charles, Joseph-Louis Gay-Lussac, Guillaume Amonton, Amadeo Avogadro καθώς και αυτή του Joseph Lambert (που εισήγαγε τον ορισµό του απολύτου µηδενός στην κλίµακα των θερµοκρασιών) και του John Dalton (νόµος µερικών πιέσεων) στην διαµόρφωση της τελικής µορφής του νόµου των αερίων µπορεί να αποτελέσει το πρώτο µέρος µιας οµαδικής εργασίας (project), σχεδιάγραµµα της οποίας δίνεται στο Σχήµα 1. Το δεύτερο µέρος της οµαδικής εργασίας θα είναι η εκτέλεση των πειραµάτων που περιγράφονται στη συνέχεια, η λήψη µετρήσεων και η «επανανακάλυψη» των νόµων, µέσω και του υπολογισµού της παγκόσµιας σταθεράς των αερίων. Amonton Gay-Lussac Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας P, V (n,t=ct) Charles Boyle V,T (n,p=ct) Avogadro Εργαστήριο µετρήσεις P,T (n,v=ct) Lambert Απόλυτο µηδέν PV/nΤ=R n,p (V,T=ct) PολV=nολRT Dalton Νόµος µερικών πιέσεων Ενδεικτικές Εφαρµογές- Σύνδεση µε καθηµερινή ζωή 1. Θερµικές µηχανές: ισόθερµες, ισοβαρείς,...ισόχωρες µεταβολές 2. Αερόστατα (ιστορία, έρευνα σε διαδίκτυο) 3. Κατασκευή-πτήση χάρτινου αερόστατου Σχήµα 1. ιάγραµµα εργασιών σχεδίου εργασίας (project)

4 - 4 - Ένα τρίτο µέρος θα αποτελέσουν εφαρµογές που συνδέουν τους νόµους των αερίων µε την καθηµερινή ζωή, για παράδειγµα οι θερµικές µηχανές, ή τα αερόστατα (έρευνα διευθύνσεων στο διαδίκτυο σχετικών µε την ιστορία των αεροστάτων που θα καταλήξει στην κατασκευή µικρών χάρτινων αεροστάτων). Θετική θα είναι και η συµβολή διδασκόντων άλλων ειδικοτήτων, όπως ξένων γλωσσών (ξενόγλωσσο υλικό από το διαδίκτυο) και τεχνολογίας. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Οι µαθητές καλούνται να «εξάγουν» τους νόµους των αερίων διατηρώντας σταθερά δύο από τα µεγέθη P,V,T,n και µελετώντας τη µεταβολή των δύο άλλων. Συγκεκριµένα, ακολουθώντας το σχήµα των πειραµάτων (Πίνακας 2), θα χωρισθούν σε οµάδες κάθε µια από τις οποίες θα εκτελέσει ένα από τα πειράµατα σε µια διδακτική ώρα και την επόµενη φορά θα παρουσιάσουν τα αποτελέσµατά τους και θα γίνει η σύνθεση. Αν δεν επαρκεί ο χρόνος µπορεί να γίνουν µόνο 1 ή 2 πειράµατα σε µία διδακτική ώρα. Πείραµα Μεταβλητά µεγέθη Σταθερά µεγέθη 1 P,n T,V 2 P,V T,n 3 P,T V,n 4 V,T P,n Πίνακας 2. Πειράµατα για την µελέτη των νόµων των αερίων Οι µαθητές: Θα επιλέξουν τα υλικά που χρειάζονται για τα πειράµατα Θα εκτελέσουν µετρήσεις και θα συµπληρώσουν πίνακες τιµών, αναφέροντας ποια µεγέθη παραµένουν σταθερά και ποια µεταβάλλονται κάθε φορά. Θα σχεδιάσουν γραφήµατα της µιας παραµέτρου συναρτήσει της άλλης (µε χαρτί και µολύβι ή µε τη βοήθεια του Excel) και θα συµπεράνουν το είδος της σχέσης µεταξύ τους (µεγέθη ανάλογα ή αντιστρόφως ανάλογα). Στη συνέχεια θα «διατυπώσουν» τους νόµους και -συνδυάζοντάς τους- θα καταλήξουν στην εξίσωση των ιδανικών αερίων: PV/nT=σταθερό= R. Θα υπολογίσουν τις πειραµατικές τιµές της παγκόσµιας σταθεράς των αερίων (R) και θα τις συγκρίνουν µε την αποδεκτή τιµή της. Μπορούν επί πλέον να ακολουθήσουν την προσέγγιση του Joseph Lambert (1779) για τον ορισµό του απολύτου µηδενός (από το γράφηµα P-θ ή V-θ µε θερµοκρασίες σε 0 C και προέκταση έως το σηµείο όπου P=0) και να προτείνουν τις πιθανές αιτίες για τις παρατηρούµενες αποκλίσεις των πραγµατικών µετρήσεων από τις καµπύλες των ιδανικών αερίων που δίνονται στα σχολικά βιβλία. Με την προσέγγιση αυτή οι µαθητές κινητοποιούνται, εργάζονται οµαδικά, κάνουν µετρήσεις, τις µετατρέπουν σε πίνακες-γραφήµατα, εξάγουν συµπεράσµατα από αυτές και τα παρουσιάζουν στην τάξη. Βιώνοντας τη δηµιουργία των σχέσεων που εκφράζουν τους νόµους των αερίων προσεγγίζουν τον επιστηµονικό τρόπο εργασίας και εξοικειώνονται µε διαδικασίες έρευνας. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ-ΛΗΨΗ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Για τη λήψη µετρήσεων και τη διαχείριση των δεδοµένων, χρησιµοποιήθηκαν αισθητήρες θερµοκρασίας και πίεσης, η διάταξη MultiLog και το λογισµικό DBLab (εγκατεστηµένο στον υπολογιστή του Εργαστηρίου Φυσικών Επιστηµών). Επί πλέον χρησιµοποιήθηκαν 2 πλαστικές σύριγγες (µια µικρή των 10mL και µια µεγαλύτερη των 60 ή 100mL), µια τρίοδη βάνα µεταγγίσεων, ένα ποτήρι ζέσης 500mL και θερµαντική πλάκα. Με εξαίρεση την τρίοδη βάνα και τις σύριγγες (που βρίσκονται στα φαρµακεία), όλα τα υπόλοιπα υπάρχουν στα Εργαστήρια Φυσικών Επιστηµών των Λυκείων. Για τη λήψη των µετρήσεων ρυθµίστηκε η συσκευή καταγραφής µετρήσεων MultiLogσε λήψη Manual (καταγραφή των τιµών θερµοκρασίας πίεσης κάθε φορά που πιέζεται το πλήκτρο Samples ). Οι τιµές που καταγράφουν οι αισθητήρες

5 - 5 - απεικονίζονται στην οθόνη του υπολογιστή, ενώ η καταγραφή του όγκου του αέρα στο εσωτερικό της σύριγγας γινόταν µε ανάγνωση των υποδιαιρέσεων της σύριγγας. Στο τέλος κάθε πειράµατος οι τιµές που κατέγραψαν οι αισθητήρες, αποθηκεύονται και µπορούν να εξαχθούν στο Excel για περαιτέρω επεξεργασία και δηµιουργία γραφηµάτων. Στις επόµενες παραγράφους περιγράφονται συνοπτικά τα πειράµατα και δίνονται αποτελέσµατα από πραγµατικές µετρήσεις σε Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών (ΕΚΦΕ Ν. Σµύρνης). Σηµειώνεται ότι κάθε πείραµα δεν διαρκούσε περισσότερο από 10 λεπτά. ΠΕΙΡΑΜΑ 1: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ N-P (V,Τ ΣΤΑΘΕΡΑ) Στο Σχήµα 2 δίνεται η διάταξη για τη µελέτη της σχέσης αριθµού moles αερίου και πίεσης. Με τη βοήθεια της τρίοδης βάνας προστίθενται ποσότητες 10mL αέρα στη µεγάλη σύριγγα η οποία έχει ακινητοποιηµένο έµβολο (V=100mL=σταθερός) και καταγράφεται η πίεση µετά κάθε προσθήκη. Το έµβολο ακινητοποιείται µε τη βοήθεια ανοιγµένου συνδετήρα ή καρφιού, που αφού θερµανθεί, διαπερνά το πλαστικό σώµα της σύριγγας (Σχήµα 6). Η θερµοκρασία (καταγράφεται) µένει σταθερή, αυτή του περιβάλλοντος. Μετατρέποντας τον αρχικό και τους προστιθέµενους όγκους αέρα σε αριθµό moles σε ΚΣ, µπορεί να γίνει γραφική παράσταση των n,p µε χαρτί-µολύβι ή µε τη χρήση του Excel και να εξαχθούν συµπεράσµατα για το είδος της σχέσης µεταξύ των µεγεθών. Αισθητήρας πίεσης Τρίοδη βάνα Σύριγγα 10mL Σύριγγα 100mL µε ακινητοποιηµένο έµβολο Σχήµα 2: ιάταξη για τη µελέτη της σχέσης n-p. Στο Σχήµα 3 δίνεται το γράφηµα που προέκυψε από πραγµατικές µετρήσεις, όπου φαίνεται η καλή γραµµική σχέση ανάµεσα στα δύο µεγέθη. εδοµένου ότι η προέκταση της ευθείας µέχρι την αρχή των αξόνων, δεν περνά από το σηµείο (0,0). Θα ζητηθεί από τους µαθητές να προτείνουν πιθανές αιτίες για αυτή την απόκλιση.

6 - 6 - Σχέση µεταξύ αριθµού moles αερίου και πίεσης 1,8 1,6 1,4 1,2 P (Atm) 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 7,0 n (mmol) Σχήµα 3 : Γράφηµα πειραµατικών δεδοµένων n-p. ΠΕΙΡΑΜΑ 2: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ P-V (N,Τ ΣΤΑΘΕΡΑ) Για τη µελέτη της σχέσης ανάµεσα στα P-V χρησιµοποιήθηκε σύριγγα συνδεδεµένη µε τον αισθητήρα πίεσης. Έγινε καταγραφή των πιέσεων για διάφορες τιµές όγκου (ανάγνωση από τις υποδιαιρέσεις της σύριγγας). Στο Σχήµα 4 δίνεται το γράφηµα µεταξύ των P-V, στο οποίο είναι εµφανές ότι τα µεγέθη είναι αντιστρόφως ανάλογα. Αυτό αποδεικνύεται από τη γραµµικότητα του γραφήµατος ανάµεσα στα µεγέθη 1/P-V (Σχήµα 5). 2,2 2,0 Ισόθερµη µεταβολή (Νόµος Boyle) 1,8 P(Atm) 1,6 1,4 1,2 1,0 0, V(mL) Σχήµα 4. Γράφηµα πειραµατικών δεδοµένων P-V

7 - 7 - Ισόθερµη µεταβολή (Νόµος Boyle) 1,0 0,8 1/P 0,6 0,4 0,2 0, V(mL) Σχήµα 5. Γράφηµα πειραµατικών δεδοµένων 1/P-V ΠΕΙΡΑΜΑ 3: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ P-T (N,V ΣΤΑΘΕΡΑ) Για τη µελέτη της σχέσης ανάµεσα στα P-T χρησιµοποιήθηκε σύριγγα µε ακινητοποιηµένο έµβολο (V=σταθερό) συνδεδεµένη µε τον αισθητήρα πίεσης, µέσα σε υδατόλουτρο, η θερµοκρασία του οποίου καταγραφόταν µε τον αισθητήρα θερµοκρασίας (Σχήµα 6). Αισθητήρας πίεσης Αισθητήρας θερµοκρασίας Σύριγγα 100mL Θερµαντική πλάκα Σχήµα 6. ιάταξη για τη µελέτη της σχέσης P-T µε V=σταθερό. Η σύριγγα έχει ακινητοποιηµένο έµβολο Έγινε καταγραφή των πιέσεων για διάφορες τιµές θερµοκρασίας. Στo Σχήµα 7 δίνεται το γράφηµα των πειραµατικών µετρήσεων P-Τ όπως προέκυψαν από το Excel. Στο ίδιο σχήµα, η προέκταση του γραφήµατος δεν διέρχεται από το σηµείο (0,0) κάτι για το οποίο θα πρέπει να προταθούν πιθανές αιτίες από τους µαθητές.

8 - 8 - Ισόχωρη µεταβολή (σταθερός όγκος) 1,2 1,0 P(Atm) 0,8 0,6 0,4 0,2 0, T( ο K) Σχήµα 7. Γράφηµα από µετρήσεις για τη µελέτη της σχέσης P-T µε V=σταθερό ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ V-T (N,P ΣΤΑΘΕΡΑ) Για τη µελέτη της σχέσης ανάµεσα στα V-T χρησιµοποιούµε διάταξη όµοια µε αυτή του Σχήµατος 6 µε τη διαφορά ότι το έµβολο της σύριγγας δεν είναι ακινητοποιηµένο. Συνδέεται η σύριγγα µε τον αισθητήρα πίεσης και βυθίζεται σε υδρόλουτρο, του οποίου καταγράφεται η θερµοκρασία µε τον αισθητήρα θερµοκρασίας. Μετακινούµε το έµβολο της σύριγγας και σηµειώνουµε τον όγκο για τον οποίο η πίεση στο εσωτερικό της σύριγγας είναι, έστω, 1Atm. Επαναλαµβάνεται η µέτρηση σε διάφορες τιµές θερµοκρασίας, µετακινώντας κάθε φορά το έµβολο της σύριγγας µέχρι να επιτευχθεί πίεση ίση µε την αρχική (1Atm) και σηµειώνεται ο εκάστοτε όγκος. Έτσι επιτυγχάνεται σταθερή πίεση και προκύπτει η σχέση µεταξύ του όγκου και της θερµοκρασίας (Σχήµα 8). Και πάλι η προέκταση του γραφήµατος δεν διέρχεται από το σηµείο (0,0) κάτι για το οποίο θα πρέπει να προταθούν από τους µαθητές πιθανές αιτίες. Ισοβαρής µεταβολή (Πίεση σταθερή) V(mL) T( ο K) Σχήµα 8. Γράφηµα από µετρήσεις για τη µελέτη της σχέσης V-T µε P=σταθερό. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ (R) Από τα δεδοµένα κάθε πειράµατος υπολογίσθηκε η τιµή της παράστασης P. V/n. T και συγκρίθηκε µε την γνωστή τιµή του R (0,082L. Atm. mol -1. K -1 ). Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται στον Πίνακα 3. Από τα αποτελέσµατα φαίνεται ότι τα πειράµατα που περιγράφηκαν, αν και έγιναν γρήγορα και µε απλά µέσα, έδωσαν αποτελέσµατα µε καλή ακρίβεια µε εξαίρεση την ισοβαρή µεταβολή (V,T) για την οποία ελήφθησαν και οι λιγότερες µετρήσεις. ιδακτικά, ακόµη και τα «άσχηµα» αποτελέσµατα µπορούν να χρησιµεύσουν πχ εδώ µπορεί να τονισθεί η σηµασία λήψης πολλών µετρήσεων, ή η

9 - 9 - επίδραση που µπορεί να έχουν οι πειραµατικές δυσκολίες στην ακρίβεια των µετρήσεων. Οι µικρές τιµές των τυπικών αποκλίσεων (SD) υποδηλώνουν καλή επαναληπτικότητα, εποµένως ύπαρξη συστηµατικών µάλλον παρά τυχαίων σφαλµάτων. Οι µαθητές θα πρέπει να προτείνουν πιθανές πηγές σφαλµάτων τέτοιου είδους. Ενδεχόµενα η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσµάτων να γίνει από του ίδιους µαθητές την επόµενη χρονιά, στα πλαίσια της διδασκαλίας της Στατιστικής Γ Λυκείου. Πείραµα Μεταβλητές R (µ. όρος) SD Πλήθος % σφάλµα µετρήσεων (µ. όρος) 1 n,p 0,0836 0, ,97 2 P,V 0,0845 0, ,01 3 P,T 0,0804 0, ,90 4 V,T 0,0732 0, ,7 Πίνακας 3. Αποτελέσµατα υπολογισµού πειραµατικών τιµών του R ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ εδοµένης της ταχύτητας λήψης µετρήσεων που προσφέρουν οι διατάξεις MBL και της διδακτικής αξίας που έχει η πειραµατική διερεύνηση των σχέσεων ανάµεσα σε διάφορα φυσικά µεγέθη θεωρείται ρεαλιστική η ένταξη της εργαστηριακής µελέτης των νόµων των αερίων στη διδασκαλία της Φυσικής και της Χηµείας Λυκείου αλλά και η εκπόνηση συναφών σχεδίων εργασίας (projects) µε αξιοποίηση του υπάρχοντος εξοπλισµού των Εργαστηρίων Φυσικών Επιστηµών. Σε περίπτωση έλλειψης χρόνου µπορούν να εκτελεσθούν κατά προτίµηση ένα -ή περισσότερα- από τα πρώτα 3 πειράµατα που έδωσαν και τα ακριβέστερα αποτελέσµατα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Abbott A.F. (1982). Ordinary Level Physics. Heinemann Educational Books, London, 3rd Ed., Multi Log, Πειράµατα Χηµείας µε το MultiLog, Εγχειρίδιο χρήσης MultiLog σελ PU (2003) ικτυακός τόπος Τµήµατος Χηµείας του Purdue University 4. TAMU (2003) ικτυακός τόπος Τµήµατος Χηµείας του Texas A&M University 5. Αντωνίου N., Βαλαδάκης Α., ηµητριάδης Π., Παπαµιχάλης Κ. και Παπατσίµπα Λ. (2000). Φυσική Β Γυµνασίου. ΟΕ Β, Αθήνα, σελ ηµητρακοπούλου Α.(1999).Οι εκπαιδευτικές εφαρµογές των τεχνολογιών της πληροφορίας στη διδακτική των φυσικών επιστηµών: Τι προσφέρουν και πως τις αξιοποιούµε; Επιθεώρηση Φυσικής, Τόµος. H, No 30, σελ Ιωάννου Α., Ντάνος Γ., Πήττας Α. και Ράπτης Σ. (2001). Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης, Β Τάξη Ενιαίου Λυκείου. ΟΕ Β, Αθήνα, σελ Λιοδάκης Σ., Γάκης., Θεοδωρόπουλος., Θεοδωρόπουλος Π.και Κάλλης A. (2001). Χηµεία Α Λυκείου. ΟΕ Β,Αθήνα, σελ

ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ*» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ*» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 539 ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ*» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (*μνημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ 550 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Καλογερόπουλος Νίκος Χημικός, Επιμορφωτής Ενδοσχολικής Επιμόρφωσης nkaloger@sch.gr Γάτσιος Γιάννης Φυσικός, Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Τροποποίηση της διαδικασίας η οποία περιγράφεται στον εργαστηριακό οδηγό (Βαγγέλης ηµητριάδης, 4 ο ΓΕΛ Ζωγράφου)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ-ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ-ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ-ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αέριος κατάσταση είναι μία από τις τρείς καταστάσεις της ύλης. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται, όπως γνωρίζετε, από το γεγονός ότι τα σώματα σε αυτήν δεν έχουν σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Ενότητα : ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ: ΙΣΟΧΩΡΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΝΟΜΟΣ CHARLES ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. Θεωρητική υποστήριξη

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Ενότητα : ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ: ΙΣΟΧΩΡΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΝΟΜΟΣ CHARLES ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. Θεωρητική υποστήριξη 1 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων καθηγητής: Αντώνιος Αλεξ. Κρητικός Τάξη : Β Μάθημα : Φυσική Κατεύθυνσης Ενότητα : ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ: ΙΣΟΧΩΡΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΝΟΜΟΣ CHARLES Οι μαθητές/τριες να μπορέσουν: ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜΟΥ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜΟΥ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜΟΥ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Σύριγγα για εισαγωγή αέρα Μανόμετρο για την μέτρηση του Δp Κλίμακα για την μέτρηση του όγκου Έμβολο Μοχλός για την ελευθέρωση του εμβόλου Δύο στρόφιγγες τριών εισόδων Χειροκίνητος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Θέµα ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση Σύµφωνα µε την κινητική θεωρία των ιδανικών αερίων, η πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ Μαγνησίας, Θεοδώρα Γουρλά, Σεπτέμβρης /5 ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜΟΥ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΕΚΦΕ Μαγνησίας, Θεοδώρα Γουρλά, Σεπτέμβρης /5 ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜΟΥ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΕΚΦΕ Μαγνησίας, Θεοδώρα Γουρλά, Σεπτέμβρης 2012 1/5 ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜΟΥ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΕΚΦΕ Μαγνησίας, Θεοδώρα Γουρλά, Σεπτέμβρης 2012 2/5 Επαλήθευση του Νόμου των Ιδανικών Αερίων Α. Νόμος Boyle Ισόθερμη μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ( ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ )

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ( ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ ) 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ( ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ ) Α. ΣΤΟΧΟΙ Η εξοικείωση με τη χρήση απλών πειραματικών διατάξεων. Η εξοικείωση σε μετρήσεις θερμοκρασίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Σχολικό Έτος 016-017 67 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ 1. Σχετικές Ατομικές και Μοριακές Μάζες Σχετική Ατομική Μάζα (Α r) του ατόμου ενός στοιχείου, ονομάζεται ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΜΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ 1. ΣΤΟΧΟΙ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΜΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ 1. ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΜΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Μαθητής/Μαθήτρια--------------------------------------------- Οµάδα ------------------ Τµήµα: ------------ Ηµεροµηνία ----------------------- Επίδοση :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Με τη χρήση της συσκευής GLA01

ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Με τη χρήση της συσκευής GLA01 ΓΙΑ ΤΟN ΜΑΘΗΤH Β ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Με τη χρήση της συσκευής GLA01 ΚΥΡΙΣΚΟΖΟΓΛΟΥ ΟΥΡΑΝΙΑ-Φυσικός Συνεργάτιδα ΕΚΦΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Κινητική Θεωρία Αερίων. Επιμέλεια: ΑΓΚΑΝΑΚΗΣ A.ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Φυσικός

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Κινητική Θεωρία Αερίων. Επιμέλεια: ΑΓΚΑΝΑΚΗΣ A.ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Φυσικός ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κινητική Θεωρία Αερίων Επιμέλεια: ΑΓΚΑΝΑΚΗΣ A.ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, Φυσικός / Νόμος του Boyle: με τον όγκο. Η πίεση ορισμένης ποσότητας αερίου του οποίου η θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επαλήθευση Νόµων Ιδανικού Αερίου

Επαλήθευση Νόµων Ιδανικού Αερίου Επαλήθευση Νόµων Ιδανικού Αερίου Στοιχεία θεωρίας: για ένα ιδανικό αέριο ισχύει η καταστατική εξίσωση : PV = nrt. Οι νόµοι που θα επαληθευτούν από την πειραµατική διαδικασία προκύπτουν από την καταστατική

Διαβάστε περισσότερα

gr/ Μιχαήλ Μιχαήλ, Φυσικός Torr (=1 mmhg)

gr/ Μιχαήλ Μιχαήλ, Φυσικός Torr (=1 mmhg) Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ Ι ΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΟΝΑ ΩΝ ΠΙΕΣΗΣ atm bar cmhg Torr (=1 mmhg) Pa (=N/m 2 ) 1 atm 1 1,01325 76 760 101325 14,69595 1 bar 0,98692 1 75,00617

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία και Μεθοδολογία

Θεωρία και Μεθοδολογία Θεωρία και Μεθοδολογία Εισαγωγή/Προαπαιτούμενες γνώσεις (κάθετη δύναμη) Πίεση p: p = F A (εμβαδόν επιφάνειας) Μονάδα μέτρησης πίεσης στο S.I. είναι το 1 Ν m2, που ονομάζεται και Pascal (Pa). Συνήθως χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

- 31 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας.

- 31 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. Κεφάλαιο 1 ο :ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Επιμέλεια ύλης: Γ.Φ.ΣΙΩΡΗΣ- Φυσικός - 31 Ερωτήσεις Αξιολόγησης για ΤΕΣΤ Θεωρίας. 1. Να διατυπώσετε το νόμο του Robert Boyle και να κάνετε το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΣΕΠ

ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΣΕΠ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΣΕΠ (Βαγγέλης Δημητριάδης, 4 ο ΓΕΛ Ζωγράφου) Γενικός Σκοπός: Οικοδόμηση των νόμων των ιδανικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

P 1 V 1 = σταθ. P 2 V 2 = σταθ.

P 1 V 1 = σταθ. P 2 V 2 = σταθ. ΝΟΜΟΙ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ 83 Την κατάσταση ενός αερίου μέσα σε ένα δοχείο μπορούμε να την κατανοήσουμε, άρα και να την περιγράψουμε πλήρως, αν γνωρίζουμε τις τιμές των παραμέτρων εκείνων που επηρεάζουν την συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΡΕΠΤΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΘΕΩΡΙΑ

ΑΝΤΙΣΤΡΕΠΤΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Π.Φ. ΜΟΙΡΑ 6932 946778 ΑΝΤΙΣΤΡΕΠΤΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΘΕΩΡΙΑ Περιεχόμενα 1. Μελέτη Ισόχωρης μεταβολής 2. Μελέτη Ισοβαρής μεταβολής 3. Μελέτη Ισόθερμης μεταβολής 4.

Διαβάστε περισσότερα

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ . ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 1. Σε µια ισόθερµη µεταβολή : α) Το αέριο µεταβάλλεται µε σταθερή θερµότητα β) Η µεταβολή της εσωτερικής ενέργειας είναι µηδέν V W = PV ln V γ) Το έργο που παράγεται δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ και εργαστηριακή διδασκαλία. Δυο διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία των νόμων των αερίων.

ΤΠΕ και εργαστηριακή διδασκαλία. Δυο διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία των νόμων των αερίων. ΤΠΕ και εργαστηριακή διδασκαλία. Δυο διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία των νόμων των αερίων. ICT and laboratory teaching. Two teaching approaches on the Laws of Gases. Νικόλαος Δ. Κυριακόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της συγκέντρωσης στην ταχύτητα αντίδρασης Μg + 2HCl

Επίδραση της συγκέντρωσης στην ταχύτητα αντίδρασης Μg + 2HCl Επίδραση της συγκέντρωσης στην ταχύτητα αντίδρασης Μg + 2HCl MgCl 2 + H 2 Υπολογισµός ταχύτητας σχηµατισµού υδρογόνου µε χρήση ΣΣΛΑ - Μultilog/DBLab Νόµος ταχύτητας Tάξη αντίδρασης Στοιχειοµετρία υο λόγια

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσει πάλι των x και ψ μπορούμε να υπολογίσουμε τον όγκο του μίγματος σε STP.

Συναρτήσει πάλι των x και ψ μπορούμε να υπολογίσουμε τον όγκο του μίγματος σε STP. Παράδειγμα 4.7 Αέριο μίγμα περιέχει CO και SO. Το μίγμα αυτό ζυγίζει 7,6 g, ενώ ο όγκος του σε STP συνθήκες είναι 3,36 L. α. Πόσα ol κάθε αερίου περιέχει το μίγμα; β. Ποια είναι η μάζα του CO στο μίγμα;

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοχημεία 2 Εργαστηριακές Ασκήσεις

Φυσικοχημεία 2 Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικοχημεία Εργαστηριακές Ασκήσεις Άσκηση α: Συντελεστής Joule Thomson (Τζουλ Τόμσον ) Αθανάσιος Τσεκούρας Τμήμα Χημείας Θεωρία 3 Μετρήσεις 6 3 Επεξεργασία Μετρήσεων 6 Σελίδα Θεωρία Η καταστατική εξίσωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜOY ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ GLA01 ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ε.Π.Ε. Αγ.Σαράντα 45, 18346 Μοσχάτο, Τηλ. 2104823421, 2104838270, Fax: 2104820580 ΣΚΟΠΟΣ Η πραγματοποίηση και παρατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Νόμος του Boyle. Χριστίνα Μαλανδράκη. Ημερομηνία:17/12/2012 Τμήμα : Β3,Β2α. Ο νόμος του Βoyle γενικά.

Νόμος του Boyle. Χριστίνα Μαλανδράκη. Ημερομηνία:17/12/2012 Τμήμα : Β3,Β2α. Ο νόμος του Βoyle γενικά. 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αθηνών Νόμος του Boyle Χριστίνα Μαλανδράκη Ημερομηνία:17/12/2012 Τμήμα : Β3,Β2α Έπειτα από ομαδικό πείραμα που πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο με θέμα τους νόμους των αερίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Στην αέρια φυσική κατάσταση όλες οι καθαρές ουσίες ακολουθούν μια παρόμοια συμπεριφορά. Δηλαδή, εάν παρατηρηθεί ο μοριακός τους όγκος στους 0 ο C και 1 ατμ., 1 mol του κάθε αερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ-ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ-ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ-ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΚΑΙ ο : 1. ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ oyle:.=σταθ. για Τ =σταθ. για δύο καταστάσεις Α και Β : Α. Α = Β. Β (α)ισόθερμη εκτόνωση:αύξηση όγκου > και μείωση της πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Α. 200 C B. 100 C Γ. 50 C

Α. 200 C B. 100 C Γ. 50 C ιδακτική ενότητα: Βρασµός Β' Γυµνασίου Σχέδιο µαθήµατος Α) ιδακτικοί στόχοι Οι µαθητές θα πρέπει: 1. Να αναγνωρίζουν πότε ένα υγρό βράζει 2. Να διακρίνουν το βρασµό από την εξάτµιση 3. Να διατυπώνουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική κατεύθυνσης Γ Λυκείου. MultiLog Pro

Φυσική κατεύθυνσης Γ Λυκείου. MultiLog Pro Φυσική κατεύθυνσης Γ Λυκείου Πειραµατική µελέτη της απλής αρµονικής ταλάντωσης µε το: MultiLog Pro Ε.Κ.Φ.Ε ΛΕΣΒΟΥ Σχολικό έτος 2009-2010 Ε.Κ.Φ.Ε ΛΕΣΒΟΥ Σελίδα 2 / 12 ver. 1.0 Όργανα υο µάζες των 500 g

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΗ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗΣ ΕΛΑΤΗΡΙΟΥ [Π. Μουρούζης, Γ. Παληός, Κ. Παπαμιχάλης, Γ. Τουντουλίδης, Ε. Τσιτοπούλου, Ι.

ΑΠΛΗ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗΣ ΕΛΑΤΗΡΙΟΥ [Π. Μουρούζης, Γ. Παληός, Κ. Παπαμιχάλης, Γ. Τουντουλίδης, Ε. Τσιτοπούλου, Ι. ΑΠΛΗ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗΣ ΕΛΑΤΗΡΙΟΥ [Π. Μουρούζης, Γ. Παληός, Κ. Παπαμιχάλης, Γ. Τουντουλίδης, Ε. Τσιτοπούλου, Ι. Χριστακόπουλος] Για τον καθηγητή Στόχοι: Με τη βοήθεια των γραφικών παραστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μια από τις σημαντικότερες δυσκολίες που συναντά ο φυσικός στη διάρκεια ενός πειράματος, είναι τα σφάλματα.

Μια από τις σημαντικότερες δυσκολίες που συναντά ο φυσικός στη διάρκεια ενός πειράματος, είναι τα σφάλματα. Εισαγωγή Μετρήσεις-Σφάλματα Πολλές φορές θα έχει τύχει να ακούσουμε τη λέξη πείραμα, είτε στο μάθημα είτε σε κάποια είδηση που αφορά τη Φυσική, τη Χημεία ή τη Βιολογία. Είναι όμως γενικώς παραδεκτό ότι

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Α. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ Α Α. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Για τη μεταβολή που παθαίνει ένα ιδανικό αέριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά περιβάλλοντα. Συστήµατα προσοµοιώσεων. διερεύνησης ειδικών θε-

Ανοικτά περιβάλλοντα. Συστήµατα προσοµοιώσεων. διερεύνησης ειδικών θε- 3.2.2 «MODELLUS 2.5» Εισαγωγή Με τον όρο «λογισµικό Modellus» εννοούµε ένα ολοκληρωµένο πακέτο, το οποίο περιλαµβάνει: α) Το εξελληνισµένο πρόγραµµα Modellus 2.5 (2003) ως ένα ανοιχτό προγραµµατιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Θερμοδυναμική. Μη Αντιστρεπτότητα και ο 2ος Θ.ν. Διδάσκων : Καθηγητής Γ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Θερμοδυναμική. Μη Αντιστρεπτότητα και ο 2ος Θ.ν. Διδάσκων : Καθηγητής Γ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θερμοδυναμική Μη Αντιστρεπτότητα και ο 2ος Θ.ν. Διδάσκων : Καθηγητής Γ. Φλούδας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ 23-10-11 ΣΕΙΡΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ Ή ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ;

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ Ή ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ; ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ Ή ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ; Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Νίκος Καλογερόπουλος 1 Χρήστος Καρατζάς 2, Χηµικοί, Επιµορφωτές ΤΠΕ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ Το να µαθαίνει κανείς χηµεία µόνο από µαθήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Β Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Β Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Τράπεζα θεμάτων Β Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ 16111 Στο πιο κάτω διάγραμμα παριστάνονται τρεις περιπτώσεις Α, Β και Γ αντιστρεπτών μεταβολών τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΗ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ MULTILOG

ΑΠΛΗ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ MULTILOG 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 Α. ΣΤΟΧΟΙ ΑΠΛΗ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ MULTILOG Η πραγματοποίηση αρμονικής ταλάντωσης μικρού πλάτους με τη χρήση μάζας δεμένης σε ελατήριο. Η εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1 Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

P A V A = P B V B, Nόμος Boyle

P A V A = P B V B, Nόμος Boyle ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΣΩΝ ΑΕΡΙΩΝ Η κατάσταση στην οποία βρίσκεται ένα αέριο περιγράφεται μακροσκοπικά από την πίεση, τον όγκο και τη θερμοκρασία του. Η μέτρηση αυτών των μεγεθών και η πιθανή συσχέτιση μεταξύ οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων» Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισµικού και Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης & ιάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισµικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog Αλκοολική Ζύµωση στη Ζύµη Εισαγωγή Όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που τους είναι απαραίτητη για να διατηρηθούν στη ζωή, µε την οξείδωση οργανικών συστατικών από το µοριακό οξυγόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Δώστε τον ορισμό τον τύπο και το διάγραμμα σε άξονες P v της ισόθερμης μεταβολής. σελ. 10. και

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Δώστε τον ορισμό τον τύπο και το διάγραμμα σε άξονες P v της ισόθερμης μεταβολής. σελ. 10. και ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΕΡΙΩΝ 1. Δώστε τον ορισμό τον τύπο και το διάγραμμα σε άξονες P v της ισόθερμης μεταβολής. σελ. 10 ορισμός : Ισόθερμη, ονομάζεται η μεταβολή κατά τη διάρκεια της οποίας η θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog Μετρήσεις του Ρυθµού Φωτοσύνθεσης του φυτού Elodea Ernstiae Εισαγωγή Η φωτοσύνθεση είναι η διαδικασία κατά την οποία οργανικά υλικά (υδρογονάνθρακες) παράγονται από ανόργανες πρώτες ύλες (διοξείδιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ INTERACTIVE PHYSICS ΕΛΕΓΧΕΙ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΤΟ INTERACTIVE PHYSICS ΕΛΕΓΧΕΙ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 568 ΤΟ INTERACTIVE PHYSICS ΕΛΕΓΧΕΙ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Βαλαδάκης Ανδρέας Δ. Καθηγητής Βαρβακείου Σχολής avaladak@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Επειδή με το λογισμικό Interactive Physics (IP) δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

: Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση. 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα παριστάνει γραφικά το νόμο του Gay-Lussac;

: Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση. 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα παριστάνει γραφικά το νόμο του Gay-Lussac; Τάξη : Β ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εξεταστέα Ύλη : Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση Καθηγητής : Mάρθα Μπαμπαλιούτα Ημερομηνία : 14/10/2012 ΘΕΜΑ 1 ο 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειομετρικοί Υπολογισμοί στη Χημεία

Στοιχειομετρικοί Υπολογισμοί στη Χημεία Στοιχειομετρικοί Υπολογισμοί στη Χημεία Δομικές μονάδες της ύλης ΑΤΟΜΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΩΣΕΙΣ Αριθμός Avogadro N A = 6,02 10 23 mol -1 Δηλαδή αυτός ο αριθμός παριστάνει την ποσότητα μιας ουσίας που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Φυσική Κατεύθυνσης Β Λυκείου ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Θέµα ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε µία από τις παρακάτω ερωτήσεις: Σε ισόχωρη αντιστρεπτή θέρµανση ιδανικού αερίου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ 31-10-10 ΣΕΙΡΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ. (Η έκδοση που χρησιμοποιήθηκε είναι η )

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ. (Η έκδοση που χρησιμοποιήθηκε είναι η ) ΕΚΦΕ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗΣ ΟΜΑΛΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ MULTILOG. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Στόχοι: Η απεικόνιση της θέσης ενός σώματος που εκτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτημα 1 0. Επώνυμο... Όνομα... Αγρίνιο 1/3/2015. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση

Ζήτημα 1 0. Επώνυμο... Όνομα... Αγρίνιο 1/3/2015. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση 1 Επώνυμο... Όνομα... Αγρίνιο 1/3/2015 Ζήτημα 1 0 Επιλέξτε τη σωστή απάντηση 1) Η θερμότητα που ανταλλάσει ένα αέριο με το περιβάλλον θεωρείται θετική : α) όταν προσφέρεται από το αέριο στο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

β) διπλασιάζεται. γ) υποδιπλασιάζεται. δ) υποτετραπλασιάζεται. Μονάδες 4

β) διπλασιάζεται. γ) υποδιπλασιάζεται. δ) υποτετραπλασιάζεται. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ B ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η λογαριθµική συνάρτηση και οι ιδιότητές της

Η λογαριθµική συνάρτηση και οι ιδιότητές της ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Η λογαριθµική συνάρτηση και οι ιδιότητές της Η διδασκαλία της λογαριθµικής συνάρτησης, στο σχολικό εγχειρίδιο της Β Λυκείου, έχει σαν βάση την εκθετική συνάρτηση και την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α)

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) P = σταθ. V P 2) Ισόχωρη µεταβολή β) = σταθ. 3) Ισοβαρής µεταβολή γ) V

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Ενότητα : ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ: ΙΣΟΘΕΡΜΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΝΟΜΟΣ BOYLE ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Ενότητα : ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ: ΙΣΟΘΕΡΜΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΝΟΜΟΣ BOYLE ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων καθηγητής: Αντώνιος Αλεξ. Κρητικός Τάξη : Β Μάθημα : Φυσική Κατεύθυνσης Ενότητα : ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ: ΙΣΟΘΕΡΜΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΝΟΜΟΣ BOYLE Οι μαθητές/τριες να μπορέσουν: ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Απλή αρμονική ταλάντωση με χρήση Multilog

Απλή αρμονική ταλάντωση με χρήση Multilog 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Φυσική Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Απλή αρμονική ταλάντωση με χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός σχεδιασµός της διδασκαλίας του κεφαλαίου 2: Κινήσεις

Γενικός σχεδιασµός της διδασκαλίας του κεφαλαίου 2: Κινήσεις Κ. Παπαµιχάλης Υπεύθυνος Α ΕΚΦΕ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Γενικός σχεδιασµός της διδασκαλίας του κεφαλαίου 2: Κινήσεις Η περιγραφή και µελέτη των κινήσεων πραγµατοποιείται µε την οικοδόµηση ενός γλωσσικού πλαισίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΜΑ 2 1. Β.2 Ένα παιδί κρατάει στο χέρι του ένα μπαλόνι γεμάτο ήλιο που καταλαμβάνει όγκο 4 L (σε πίεση 1 atm και θερμοκρασία 27 C). Το μπαλόνι με κάποιο τρόπο ανεβαίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΙΣ Μ.Ε.Κ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΙΣ Μ.Ε.Κ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΙΣ Μ.Ε.Κ. Μ.Ε.Κ. Ι (Θ) Διαλέξεις Μ4, ΤΕΙ Χαλκίδας Επικ. Καθηγ. Δρ. Μηχ. Α. Φατσής ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το «φρεσκάρισμα» των γνώσεων από τη Θερμοδυναμική με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Γοχημάτων ΑΘ.ΚΕΡΜΕΛΙΔΗΣ ΠΕ 12.04

Τμήμα: Γοχημάτων ΑΘ.ΚΕΡΜΕΛΙΔΗΣ ΠΕ 12.04 Είναι θερμικές μηχανές που μετατρέπουν την χημική ενέργεια του καυσίμου σε θερμική και μέρος αυτής για την παραγωγή μηχανικού έργου, προκαλώντας την περιστροφή του στροφαλοφόρου άξονα. α) ανάλογα με το

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Θερμοδυναμική. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Θερμοδυναμική 1. Η εσωτερική ενέργεια ορισμένης ποσότητας ιδανικού αερίου α) Είναι αντιστρόφως ανάλογη της απόλυτης θερμοκρασίας του αερίου. β) Είναι ανάλογη της απόλυτης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο µαθήµατος µε τίτλο: «Μελέτη του 2 ου νόµου του Newton στο περιβάλλον του Interactive Physics»

Σενάριο µαθήµατος µε τίτλο: «Μελέτη του 2 ου νόµου του Newton στο περιβάλλον του Interactive Physics» Σενάριο µαθήµατος µε τίτλο: «Μελέτη του 2 ου νόµου του Newton στο περιβάλλον του Interactive Physics» ΣΧΟΛΕΙΟ Π.Π.Λ.Π.Π. ΤΑΞΗ: Α ΜΑΘΗΜΑ: Β Νόµος του Νεύτωνα ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Σφαέλος Ιωάννης Συνοπτική Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος M.Sc. Συνεργάτης του ΕΚΦΕ Πειραιά - Νίκαιας ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι οι ΜΕΚ και πώς παράγουν το μηχανικό έργο ; 8

1. Τι είναι οι ΜΕΚ και πώς παράγουν το μηχανικό έργο ; 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1. Τι είναι οι ΜΕΚ και πώς παράγουν το μηχανικό έργο ; 8 Είναι θερμικές μηχανές που μετατρέπουν την χημική ενέργεια του καυσίμου σε θερμική και μέρος αυτής για την παραγωγή μηχανικού έργου,

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόµενο του Βρασµού

Το φαινόµενο του Βρασµού Α) Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Το φαινόµενο του Βρασµού Τάξη : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Οι µαθητές µετά το τέλος της διδασκαλίας να είναι σε θέση: 1. Να αναγνωρίζουν πότε ένα υγρό βράζει. 2. Να διακρίνουν το βρασµό από την εξάτµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ γ = C p / C v ΤΟΥ ΑΕΡΑ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ γ = C p / C v ΤΟΥ ΑΕΡΑ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ γ = C p / C v ΤΟΥ ΑΕΡΑ (με λογάριθμο) Α. ΣΤΟΧΟΙ Η εξοικείωση με τη χρήση απλών πειραματικών διατάξεων. Η εξοικείωση σε μετρήσεις θερμοκρασίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Β Θέμα ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Β Θέμα ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Τράπεζα θεμάτων Β Θέμα ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΕΡΙΩΝ 16111 Ένα παιδί κρατάει στο χέρι του ένα μπαλόνι γεμάτο ήλιο που καταλαμβάνει όγκο 4 L (σε πίεση

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ «ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ» ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ «TORRICELLI» ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΑΙΑ ΙΙ

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ «ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ» ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ «TORRICELLI» ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΑΙΑ ΙΙ «ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ» ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ «TORRICELLI» ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΑΙΑ ΙΙ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία: Η ατμόσφαιρα Τάξεις - Συμβατότητα με το Α.Π.Σ. Στ τάξη Δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/01/2014 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1 Α4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Φυσικών Επιστηµών 2009 Πανελλήνιος προκαταρκτικός διαγωνισµός στη Φυσική. Σχολείο: Ονόµατα των µαθητών της οµάδας: 1) 2) 3)

Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Φυσικών Επιστηµών 2009 Πανελλήνιος προκαταρκτικός διαγωνισµός στη Φυσική. Σχολείο: Ονόµατα των µαθητών της οµάδας: 1) 2) 3) ΠΑΝΕΚΦΕ Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Φυσικών Επιστηµών 2009 Πανελλήνιος προκαταρκτικός διαγωνισµός στη Φυσική 17-01-2009 Σχολείο: Ονόµατα των µαθητών της οµάδας: 1) 2) 3) Επισηµάνσεις από τη θεωρία Πάνω στον πάγκο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ/ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ: ΘΕΜΑ Α Εξεταστέα ύλη: ΚΥΚΛΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΟΡΜΗ ΑΕΡΙΑ Στις ερωτήσεις Α1 Α4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Α1. Όταν η πίεση ορισμένης ποσότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 9 ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ Πείραµα του J. Joule που αποδεικνύει τη διατήρηση της ενέργειας URL: http://www. hcc.hawaii.edu 95 9.1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η µελέτη του φαινοµένου Joule και ο προσδιορισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Ο.Π Β Λ (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/02/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ ΜΑΡΚΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ Ο.Π Β Λ (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/02/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ ΜΑΡΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΟΠ Β Λ (ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/02/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ ΜΑΡΚΟΣ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α5 και

Διαβάστε περισσότερα

1 IΔΑΝΙΚΑ ΑΕΡΙΑ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ

1 IΔΑΝΙΚΑ ΑΕΡΙΑ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1 1 IΔΑΝΙΚΑ ΑΕΡΙΑ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ Θα αρχίσουμε τη σειρά των μαθημάτων της Φυσικοχημείας με τη μελέτη της αέριας κατάστασης της ύλης. Η μελέτη της φύσης των αερίων αποτελεί ένα ιδανικό μέσο για την εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΘΕΜΑ 1 Ο

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 1 ο κεφάλαιο: «Κινητική Θεωρία των Αερίων» ο κεφάλαιο: «O 1 ος θερµοδυναµικός νόµος» ΘΕΜΑ 1 Ο 1Α Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Σηµειώστε τη σωστή από τις προτάσεις που ακολουθούν. 1) Κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ MODELUS ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ

ΤΟ MODELUS ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ 268 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ MODELUS ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Σ. Τσοβόλας Φυσικός, Επιμορφωτής ΤΠΕ Θ. Μαστρογιάννης Επιμορφωτής ΤΠΕ Στον πυρήνα του προγράμματος υπάρχει μια περιοχή εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ DESCARTES

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ DESCARTES 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 167 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ DESCARTES Καστανιώτης Δημήτρης Μαθηματικός-επιμορφωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ.-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ.-ΠΟΥΛΗ Κ.

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ.-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ.-ΠΟΥΛΗ Κ. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01-03-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ.-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ.-ΠΟΥΛΗ Κ. ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνογαλλική Σχολή «Καλαμαρί» Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον Εργαστήριο Θερμοδυναμικής Εργαστηριακές Ασκήσεις. Επίθετο...

Ελληνογαλλική Σχολή «Καλαμαρί» Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον Εργαστήριο Θερμοδυναμικής Εργαστηριακές Ασκήσεις. Επίθετο... Ελληνογαλλική Σχολή «Καλαμαρί» Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον Εργαστήριο Θερμοδυναμικής Εργαστηριακές Ασκήσεις Επίθετο... Όνομα: Τμήμα Θεσσαλονίκη 2012 2 Επίθετο. Όνομα.. Πείραμα 1 Ισόθερμη μεταβολή -Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή Q, W, ΔU Παρατηρήσεις (3) ) Q = nrt ln V 1. W = Q = nrt ln U = 0 (5). Q = nc V T (8) W = 0 (9) U = nc V T (10)

Μεταβολή Q, W, ΔU Παρατηρήσεις (3) ) Q = nrt ln V 1. W = Q = nrt ln U = 0 (5). Q = nc V T (8) W = 0 (9) U = nc V T (10) Θερμοδυναμική 1 1 Θερμοδυναμική 11 Τυπολόγιο Θερμοδυναμικής Πίνακας 1: Οι Μεταβολές Συνοπτικά Μεταβολή Q, W, ΔU Παρατηρήσεις Ισόθερμη Μεταβολή Νόμος oyle = σταθερό (1) 1 1 = 2 2 (2) Q = nrt ln ( 2 W =

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του προγράµµατος

Περιγραφή του προγράµµατος /ΝΣΗ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΙΛΚΙΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών (Ε.Κ.Φ.Ε.) Ν. Κιλκίς Σχ. έτος 2007-2008 Πρόγραµµα εξ αποστάσεως Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ04 Περιγραφή του προγράµµατος Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 10 Βαθµονόµηση θερµοµέτρου

Εργαστηριακή άσκηση 10 Βαθµονόµηση θερµοµέτρου Μιχαήλ Μιχαήλ, Φυσικός 1 Εργαστηριακή άσκηση 10 Βαθµονόµηση θερµοµέτρου ΣΤΟΧΟΙ Οι στόχοι αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι: - Να κατασκευάζεις µια κλίµακα θερµοκρασίας Κελσίου. - Να µπορείς να χρησιµοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 Πειράματα Φυσικής Μετρήσεις μήκους, μάζας, δύναμης, χρόνου, πυκνότητας Ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 Πειράματα Φυσικής Μετρήσεις μήκους, μάζας, δύναμης, χρόνου, πυκνότητας Ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση http://ekfe.chi.sch.gr 1 η - 2 η Συνάντηση ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2009 Πειράματα Φυσικής Στατικός Ηλεκτρισμός Μετρήσεις μήκους, μάζας, δύναμης, χρόνου, πυκνότητας Ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση Πειραματική

Διαβάστε περισσότερα

2. Ασκήσεις Θερµοδυναµικής

2. Ασκήσεις Θερµοδυναµικής 1) Πολλά Έργα σε εποχές αν-εργείας. 2. Ασκήσεις ς Α) ίνεται η µεταβολή του πρώτου σχήµατος. Να υπολογιστούν τα έργα σε κάθε επιµέρους µεταβολή, καθώς και το συνολικό έργο στη διάρκεια του κύκλου. Β) ίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog ( Ευθύµιος Παπαευσταθίου Υπ. ΕΚΦΕ Αχαρνών - ιονύσης Βαλλιάνος ΕΚΦΕ Γέρακα- Χριστόφορος

Διαβάστε περισσότερα

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑ.Λ

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑ.Λ Προτεινόµενα Θέµατα Β Λυκείου Οκτώβριος 01 Φυσική ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις από 1-4 να επιλέξετε την σωστή απάντηση. κατεύθυνσης 1. Η καταστατική εξίσωση των ιδανικών αερίων εφαρμόζεται και στα πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διερεύνηση των φαινομένων που αφορούν αμείωτες ταλαντώσεις

Πειραματική διερεύνηση των φαινομένων που αφορούν αμείωτες ταλαντώσεις ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΤΟ INTERACTIVE PHYSICS2005 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Πειραματική διερεύνηση των φαινομένων που αφορούν αμείωτες ταλαντώσεις 1.2 ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθήστε τη ΕΗ. Ένα µικρό νησί απέχει 4 χιλιόµετρα από την ακτή και πρόκειται να συνδεθεί µε τον υποσταθµό της ΕΗ που βλέπετε στην παρακάτω εικόνα.

Βοηθήστε τη ΕΗ. Ένα µικρό νησί απέχει 4 χιλιόµετρα από την ακτή και πρόκειται να συνδεθεί µε τον υποσταθµό της ΕΗ που βλέπετε στην παρακάτω εικόνα. Γιώργος Μαντζώλας ΠΕ03 Βοηθήστε τη ΕΗ Η προβληµατική της Εκπαιδευτικής ραστηριότητας Η επίλυση προβλήµατος δεν είναι η άµεση απόκριση σε ένα ερέθισµα, αλλά ένας πολύπλοκος µηχανισµός στον οποίο εµπλέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Ογκομέτρηση Οξικού οξέως με τη χρήση του MultiLog

Ογκομέτρηση Οξικού οξέως με τη χρήση του MultiLog Ογκομέτρηση Οξικού οξέως με τη χρήση του MultiLog https://dl.dropboxusercontent.com/u/72486551/ekfe/uploads/multilog-2006.zip Στόχοι του μαθήματος Στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα μπορούν: να εξηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία των ομάδων για τον τοπικό διαγωνισμό.

Προετοιμασία των ομάδων για τον τοπικό διαγωνισμό. Προετοιμασία των ομάδων για τον τοπικό διαγωνισμό. Φυσική 1. Επεξεργασία πειραματικών δεδομένων: α) Καταγραφή δεδομένων σε πίνακα μετρήσεων, β) Επιλογή συστήματος αξόνων με τις κατάλληλες κλίμακες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Οδηγός Συγγραφής Εργαστηριακών Αναφορών Εξώφυλλο Στην πρώτη σελίδα περιέχονται: το όνομα του εργαστηρίου, ο τίτλος της εργαστηριακής άσκησης, το ονοματεπώνυμο του σπουδαστή

Διαβάστε περισσότερα

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΤΑΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Έννοιες που πρέπει να γνωρίζετε: Εξίσωση Gbbs-Duhem, χηµικό δυναµικό συστατικού διαλύµατος Θέµα ασκήσεως: Μελέτη της εξάρτησης της επιφανειακής τάσης διαλυµάτων από την συγκέντρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Δ Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ

ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Τράπεζα θεμάτων. Δ Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΜΑΝΩΛΗ ΡΙΤΣΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Τράπεζα θεμάτων Δ Θέμα ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ 15949 Ποσότητα ιδανικού αέριου ίση με /R mol, βρίσκεται αρχικά σε κατάσταση ισορροπίας στην οποία έχει

Διαβάστε περισσότερα