Στρατή (1994). Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρίκιου στην Ι. Μ. τιμίου Προδρόμου Σερρών. Μακεδονικά, 29,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στρατή (1994). Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρίκιου στην Ι. Μ. τιμίου Προδρόμου Σερρών. Μακεδονικά, 29, 275-294."

Transcript

1 Μακεδονικά Τομ. 29, 1994 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρίκιου στην Ι. Μ. τιμίου Προδρόμου Σερρών Στρατή Αγγελική /makedonika.199 Copyright 1994 Αγγελική Στρατή To cite this article: Στρατή (1994). Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρίκιου στην Ι. Μ. τιμίου Προδρόμου Σερρών. Μακεδονικά, 29,

2 ΟΙ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙΟΥ ΣΤΗΝ I. Μ. ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ* Στη νοτιοδυτική πτέρυγα της Ιερός Μονής Τιμίου Προδρόμου Σερρών εί ναι κτισμένο το Αρχονταρίκι ή Συνοδικό* 1, κτίσμα για την υποδοχή των ξένων επισκεπτών και προσκυνητών της μονής. Σύμφωνα με το Χρ. Δημητριάδη που διετέλεσε και ηγούμενος της μονής και έγραψε το πολύτιμο για την ιστο ρία της «Προσκυνητάριον» το Αρχονταρίκι ανακαινίστηκε το 1795, όπως μαρτυρούσε επιγραφή πάνω από το υπέρθυρο2. Η πολύστιχη αυτή επιγραφή, γραμμένη σε έμμετρο και ομοιοκατάληκτο ύφος, αναφέρει τα ονόματα του ζωγράφου Νεδέλκου, του ηγουμένου Θεοκλήτου και των χορηγών της τοιχογράφησης που ήταν «τζερτζήδες», δηλαδή ράπτες. Σήμερα η επιγραφή αυτή δεν σώζεται στο μοναστήρι, αναφέρεται όμως από τους μελετητές της ιστο ρίας της μονής, όπως τους Γ. Ζησίου3, Γ. Κουντιάδη4, Γ. Καφταντζή5 και το Μ. Χατζηδάκη6. Την επιγραφή παραθέτουμε αυτούσια από το «Νέο Μέγα Κώδικα της Μονής Προδρόμου Σερρών» που δημοσίευσαν το 1993 οι Β. Κατσαρός και X. Παπαστάθης7: Τούς οΐακας ιθύνοντας τής πανιέρου ταύτης σταυροπηγιακής Μ<ονής> τής Σεβασμιωτάτης τού Τρισολβίου Γέρ<οντος> δντος Χριστομιμήτου Μεγάλ(ου) Σκευοφύλ(ακος) κ(υρί)ου Θεοκλήτου, κ(αί) όνεκαινίσθη ό παρόν λί(αν) *. Η εργασία αυτή αποτελεί ανάπτυξη ομότιτλης ανακοίνωσής μου στο 14ο Συμπόσιο Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης που έγινε στην Αθήνα στις Απριλίου βλ. Πρόγραμμα και περιλήψεις εισηγήσεων και ανακοινώσεων, Αθήνα 1994, σσ Πολλές ευχαριστίες οφείλονται στον ακαδημαϊκό κ. Μανόλη Χατζηδάκη για τις πολύτι μες υποδείξεις του στην παρουσίαση της παραπάνω ανακοίνωσης. 1. Σύμφωνα με τη μοναστική ορολογία πρόκειται για την αίθουσα συσκέψεων των μοναστηριών (όπου γίνονταν οι συνεδριάσεις των ηγουμενοσυμβουλίων). 2. Χρ. Δημητριάδης, Προσκυνητάριον τής έν Μακεδονία παρά τή πόλει των Σερρών σταυ ροπηγιακής Ίεράς Μονής του 'Αγίου Ίωάννου του Προδρόμου, Λειψία 1904, σ. 49 (αναφέρεται το όνομα του Θεοκλήτου, σύμφωνα με το επίγραμμα πάνω από την πόρτα του Συνοδικού). 3. Γ. Ζησίου, «Χριστιανικά μνημεία Μακεδονίας», Π.Α.Ε (1914), σ. 170, αρ Γ. Κουντιάδης, Σύντομος ιστορική έπισκόπησις τής Ίεράς Μονής Προδρόμου Σερρών ( ), Σέρραι 1978, σ Γ. Καφταντζής, 'Ιστορία τής πόλεως Σερρών καί τής περιφέρειας της, τόμος A ', Άθήναι 1967, σσ. 240, 241, αρ Μ. Χατζηδάκης, "Ελληνες ζωγράφοι μετά τήν "Αλωση ( ), τόμος I, Αθήνα 1987, σ. 112 (εισαγωγή). 7. Β. Κατσαρός - X. Παπαστάθης, «Ό Νέος Μέγας Κώδηξ τής Μονής Τιμίου Προδρό μου Σερρών, Πρόδρομη ανακοίνωση», Σερραϊκά Ανάλεκτα, τόμος πρώτος, Σέρρες 1992, σ. 192.

3 Αγγελική Στρατή 276 trm Εικ. 1. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Άποψη δυτικού και νότιον τοίχου. Εικ. 2. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Τμήμα της πάνω φρίζας.

4 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τιμίου Προδρόμου Σερρών 277 πεποικιλμένος οίκίσκος ό περικαλλής καί καθωραχαμένος, δαπάνη τε κ(αί) συνδρομή των πανεντιμοτάτων τζερτζήδων των θεοφιλών κ(αί) πανευλαβεστάτων A νόστου, Σίμου καί Ναούμ, Πέτρου, Αθανασίου, Παναγιώτου, Θεοδωρή, Πέτκου, Άναστασίου-Μανόλη, Δούκα, Κωνσταντίνου, Μιχαήλ, Γεωρ γίου, Παναγιώτου, Θεμελή, Γεωργίου, Δημητρίον, καί Πολυμέρους τών πι στών του Βαπτιστου παιδιών ών τάς ψυχάς τάξον Χριστέ έν σκηναΐς άγιων. Έζωγραφίσθη δέ παρά τοϋ θαυμαστού ζωγράφου Νιδέλκου άγχίνοος κ(αί) ιστοριογράφου καί πέρας ήδη έλαβε μηνί Ιανουάριου - εν έτει δέ άπό Χ(ριστοϋ) τφ κοσμοσωτήρια) Το όνομα του ζα)γράφου Νεδέλκου ή Νιδέλκου, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται παραπάνω, είναι γνωστό και από μία άλλη επιγραφή του Νέου Μεγάλου Κώδικα των Σερρών που αναφέρεται στην κατασκευή των μικρότε ρων μανουαλίων του μεσονυκτικού και της λιτής: Τά παρόντα διά χειρός Τούμου καί Νιδέλκου δι εξόδων Νικόλα φιρμαντζή εκ Σταρτσίστας 1755s. Το Αρχονταρίκι αποτελείται από μία τετράγωνη αίθουσα, πλούσια στο λισμένη με τοιχογραφίες που διατάσσονται σε ορθογώνια διάχωρα, κάτω από το ταβάνι (εικ. 1). Η οροφή είναι ζωγραφισμένη με χρώμα μπλε κοβαλτίου και χωρίζεται με ξύλινα πηχάκια και ισάριθμα τετράγωνα 15 από τη μία και 15 από την άλλη πλευρά. Περικλείεται από ξύλινο πλαίσιο, πλούσια στολισμένο με άνθη, γιρλάνδες και άλλα διακοσμητικά θέματα. Οι τοιχογραφίες απεικονίζουν κυ ρίως τοπία, πόλεις, λιμάνια και διακοσμητικά θέματα, τύπου μπαρόκ και ρο κοκό. Τα κύρια θέματα διατάσσονται στους κάθετους ανατολικό, βόρειο, δυ τικό και νότιο τοίχο, ανάμεσα όμως σ αυτά και στο ταβάνι μεσολαβεί ενιαία φρίζα, κοιλόκυρτης διατομής με πανομοιότυπη διακόσμηση, αποτελούμενη από κτίσματα, σπίτια με δένδρα δίπλα σε ρυάκια, ποτάμια ή βουνά, ενσωμα τωμένα σε πλαίσια από διακοσμητικές γιρλάνδες (εικ. 2). Περιγραφή των κύριων παραστάσεων Δυτικός τοίχος: Η μακρύτερη παράσταση που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του τοίχου απεικονίζει, στο βάθος κτηριακό μεγαλόπρεπο συγκρότημα, προφανώς ανάκτορο, μπροστά από το οποίο εικονίζονται κήποι, σε ορθογώ νια διάταξη, ανάμεσα σε πρασιές, σιντριβάνι, λιμνούλες με πάπιες και άλλα υδρόβια πτηνά. Στο άκρο της παράστασης, αριστερά, παριστάνεται τμήμα ποταμού που συνδέεται με την ξηρά με γέφυρα. Πίσω, τη σκηνή κλείνει σειρά σπιτιών (εικ. 3). Πιθανή φαίνεται η ταύτιση της παράστασης αυτής με το γνωστό ανάκτορο του Σένμπρουν, κοντά στη Βιέννη, που ιδρύθηκε ως κυνη-8 8. Ό.π., σ. 203.

5 278 Αγγελική Στρατή γετικό περίπτερο την εποχή του Λεοπόλδου A ' και περατώθηκε στα χρόνια της Μαρίας Θηρεσίας το Ο Ν. Μουτσόπουλος γράφει σχετικά πως η παρουσία του «Σένμπρουν στο Αρχονταρίκι ερμηνευόταν από τους πατέρες από τη σχέση της μονής με τους Σερραίους βαμβακέμπορους, επιτρόπους της μονής στη Βιέννη»10. Δεξιά και αριστερά του Σένμπρουν παριστάνεται η ίδια πόλη δύο φορές. Στη ΒΔ γωνία, σε προοπτική απόδοση, εικονίζεται παραθαλάσσια πόλη αποτελούμενη από δύο ακτές, τμήμα θάλασσας με γέφυρα και επτά λόφους στο βάθος. Σπίτια διατάσσονται στην αριστερή και μνημειακό ανάκτορο στη δε ξιά όχθη. Δύο ιστιοφόρα διαπλέουν τη θάλασσα (εικ. 4). Η παράσταση ταυτίζεται με μία άποψη της Κωνσταντινούπολης, στην οποία υπάρχουν οι επτά λόφοι στο βάθος, ο Κεράτιος κόλπος με τη γέφυρα του Γαλατά, τμήμα του Βοσπόρου, το σουλτανικό ανάκτορο του Τοπ-Καπί και αρκετά σπίτια. Στη ΝΔ γωνία παριστάνεται πάλι θάλασσα με επτά λόφους, σπίτια στο βάθος, αριστερά και περίβολος τειχών με σπίτια στο εσωτερικό του, δεξιά. Στο πρώτο επίπεδο, μπροστά από το Βόσπορο, δεσπόζει τριμερές κιόσκι, αυλή με σιντριβάνι και κήπος (εικ. 5). Και εδώ εικονίζεται κάποιο τοπίο της Κωνσταντινούπολης, στο οποίο κυριαρχεί ένα ανάκτορο στην ασιατική ακτή του Βοσπόρου, ο περίβολος των τειχών με τις κατοικίες στο εσωτερικό του, μαζί με τμήμα της ευρωπαϊκής ακτής με μερικά σπίτια. Ανατολικός τοίχος: Ο τοίχος αυτός διασώζει τις λιγότερες παραστάσεις, επειδή κακοποιήθηκε ανεπανόρθωτα στα μετέπειτα χρόνια. Σώζονται εννέα διάχωρα, στα οποία απεικονίζονται φρούτα και άνθη, διακοσμητικά θέματα με γιρλάνδες και άλλα παρόμοια θέματα (εικ. 6). Στον προηγούμενο όπως και στον αιώνα μας έγιναν αλλεπάλληλες επι καλύψεις με νεώτερα κονιάματα και έτσι καλύφθηκαν τα περισσότερα διακοσμητικά διάχωρα. Βόρειος τοίχος: Εδώ κυριαρχούν δύο παραστάσεις πόλεων. Η πρώτη, δεξιά, έχει υποστεί μεγάλη φθορά, εξ αιτίας του μπουριού της σόμπας που τοποθετήθηκε μπροστά από το διάχωρο από τη μια και της υγρασίας που διαπότισε τον τοίχο από την άλλη. Απεικονίζεται κάποια πόλη την οποία δια τρέχει ποταμός στο μέσο με γέφυρα και πλοιάρια. Στο άκρο δεξιά εικονίζονται ψηλά κτίσματα (εικ. 7). Από τα λίγα αυτά στοιχεία αναγνωρίζουμε μία 9. Ν. Μουτσόπουλος, Τα αρχοντικά της Μακεδονίας: 15ος-19ος αι. Η νεότερη και σύγ χρονη Μακεδονία. A τόμος, Θεσσαλονίκη 1992, σ. 294 (όπου και διάφορες πληροφορίες για το ανάκτορο). 10. Ό.π., σσ Γνωστή είναι η μεγάλη ανάπτυξη του εμπορίου του βαμβακιού που γινόταν στις Σέρρες τους 18ο και 19ο αιώνες. Γι αυτό βλ. σχ. Π. θ. Πέννα, 'Ιστορία τών Σερ ρών ( ), β' έκδ., ΑΟήναι 1966, σ. 373 και κυρίως 376.

6 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τιμίου Προδρόμου Σερρών 279 Εικ. 3. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Αυτικός τοίχος. Παράσταση της Βιέννης. Είκ. 4. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Δυτικός τοίχος (ΒΛ γωνία). Αποψη Κωνσταντινούπολης.

7 Αγγελική Στρατή 280 άποψη της Ρώμης με τον Τίβερη, τις δύο όχθες και τη Μουλβία γέφυρα, πετρόκτιστη11. Δίπλα της παριστάνεται μία άλλη πόλη, σε καλύτερη κατάσταση διατή ρησης. Αριστερά διακρίνονται κτηριακό συγκρότημα που καταλήγει σε τρούλο με σταυρό προφανώς εκκλησία, σειρά κτισμάτων στο βάθος που περικλείνουν αυλή με σιντριβάνι και σκάλα. Αυτή οδηγεί σε ανώτερο επίπεδο, αποτελούμενο από ορθογώνια τοποθετημένα πλακάκια. Δεξιά, πίσω από τον περίβολο, υπάρχουν κτίσματα με πύργο, ανάμεσά των (εικ. 7 και 8). Προς το παρόν φαίνεται αδύνατη η ταύτιση με κάποια γνωστή μας πόλη. Ο τοίχος καταλήγει σε δύο διάχωρα με διακοσμητικά θέματα, τραπεζάκι με φρουτιέρα και διακοσμητική γιρλάνδα με κληματίδα και σχηματοποιημένα άνθη (εικ. 8 και 9). Νότιος τοίχος: εδώ διατηρούνται οκτώ διάχαιρα, το ένατο έχει ασβεστω θεί για τις ανάγκες της θέρμανσης. Δύο διάχωρα σώζουν παράσταση δύο κυπαρισιών με τρίτο δένδρο, φουντωτό και πουλί στην κορυφή, ανάμεσά των (εικ. 11). Σε άλλα δύο, κυριαρχεί το γνωστό από αλλού, θέμα με το κομμένο καρπούζι και φέτα δίπλα του, περικλεισμένο από διακοσμητική γιρλάνδα (εικ. 10). Ένα πέμπτο φέρει ανθοδοχείο με άνθη, ανάμεσα σε δενδράκια με πουλιά στην κορυφή (εικ. 12), το έκτο απεικονίζει φρουτιέρα με σταφύλια πά νω σε τραπέζι που περιβάλλεται από γιρλάνδα (εικ. 13). Τέλος, δύο άλλα απεικονίζουν το πασίγνωστο θέμα της γιρλάνδας που περικλείει στο μέσον ένα άλλο διακοσμητικό θέμα (εικ. 14). Χρώματα - τεχνική Τα χρώματα που κυριαρχούν στις συνθέσεις αυτές είναι κυρίως το γαλά ζιο, η σιένα, η κίτρινη ώχρα, το πράσινο, το γκρίζο, το ρόδινο και το χονδροκόκκινο. Η τεχνική είναι ξηρογραφία, η οποία σε κάποια τμήματα των τοίχων το ποθετήθηκε πάνω σε τσατμά, που αποτελεί την αιτία των περισσοτέρων φθο ρών της ζωγραφικής επιφάνειας. Στη βαθμιαία καταστροφή των συντέλεσε και η υγρασία μαζί με την ανθρώπινη αμέλεια και αδιαφορία. Εικονογραφικά πρότυπα - Τεχνοτροπικές παρατηρήσεις Από τις αρχές τουλάχιστο του 18ου αιώνα η κατασκευή και εσωτερική διάρθρωση των χώρων των αρχονταρικίων των μοναστηριών παρουσιάζει 11. Βλ. Η. Hallensleben, «Das Katholikon des Johannes Prodromos Klosters bei Serrai», Festschrift Fr. Döiger zum 75. Geburtstag, Byz. Forsch. 1 (1966) 172 (δύο πόλεις ταυτίζονται με την Κωνσταντινούπολη και τη Ρώμη).

8 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τίμιου Προδρόμου Σερρών 281 Εικ. 5. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Δυτικός τοίχος (ΝΔ γωνία). Άποψη Κωναταντι νο ύπολ ης. Εικ. 6. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Ανατολικός τοίχος. Αιακοσμητικό θέμα με γιρλάνδα.

9 282 Αγγελική Στρατή απόλυτη αντιστοιχία με τους χώρους υποδοχής τους λεγάμενους οντάδες των αρχοντικών της Μακεδονίας και Θεσσαλίας12. Παρόμοια διάταξη παρα τηρούμε και στο Συνοδικό ή το αλλιώς λεγόμενο Αρχονταρίκι της I. Μ. Τί μιου Προδρόμου Σερρών13. Τις περισσότερες φορές τα αρχονταρίκια έχουν πλούσιο ζωγραφικό διάκοσμο στους τοίχους και στις ζωφόρους, πάνω από τα παράθυρα και στα χαμηλωμένα τόξα παρόμοια με εκείνα των δοξάτων 14 των σύγχρονων αρχοντικών της Σιάτιστας, Καστοριάς και των Αμπελακίων. Η τοξοστοιχία, που υπάρχει σε μικρή απόσταση από το δυτικό τοίχο του αρχονταρικιού με τους δύο κιονίσκους και τα κοιλόκυρτα κυμάτια που συνε νώνονται σ ευθεία γραμμή (εικ. 15), παρουσιάζει απόλυτη ταυτότητα με τις τοξοστοιχίες των δοξάτων των αρχοντικών, κυρίως της Καστοριάς15. Παρό μοιας μορφής είναι και ο τοίχος με τα παράθυρα, η οροφή και ο τοιχογραφικός διάκοσμος16. Στα αρχοντικά της Σιάτιστας17, Καστοριάς18, Αμπελακίων19, Πηλίου20 και Μολύβου21, για ν αναφέρουμε μόνο μερικά από αυτά, συναντούμε πα νοραμικές απόψεις της Κωνσταντινούπολης, Βενετίας, Φραγκφούρτης, Βου δαπέστης, Μαδρίτης και άλλων πόλεων. Τα τοπία αυτά παρατάσσονται συ νήθως στις φρίζες, στο επάνω μέρος των τοίχων του εσωτερικού χώρου. Αυτή είναι η συνηθέστερη ζωγραφική διακόσμηση που αφήνει αδιακόσμητη τη χα μηλότερη επιφάνεια, για χρηστικούς λόγους (να μη λερώνει δηλαδή) πιθανό- 12. Ν. Μουτσόπουλος, «Λαϊκή τέχνη», Μακεδονία 4000 χρόνια ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1982, σ Ό.π., σ Για την ορολογία βλ. Ά. Κ. Όρλάνδου, Τά βυζαντινά μνημεία τής Καστοριάς. Τά Παλαιό Αρχοντόσπιτα τής Καστοριάς, σ. 200, εικ Ό.π., όπου αναφέρεται ότι οι κιονοστοιχίες μπορεί να θεωρηθούν μακρινοί απόγονοι των περιστυλίων των αρχαίων ελληνικών σπιτιών. 16. Ό.π., οο (για άλλα κοινά σημεία). 17. N. Κ. Μουτσόπουλος, «Τά άρχοντικά τής Σιάτιστας», Ε.Ε.Π.Σ.Π.Θ., τ. Α' ( ), σσ , πίν (σποραδικά), πίν. 64, 67, 70, 73 (παραστάσεις πόλεων). Για τις τοι χογραφίες των αρχοντικών της Σιάτιστας βλ. επίσης τη διδακτορική διατριβή της Μ. Kanatsulis, Les peintures murales des demeures de Siatista aux XVIII et XIX siècles et les habitants, Paris Π. Τσαμίσης, Ή Καστόρια καί τά μνημεία της, ΆΟήναι 1949, σσ. 195, 207. Επίσης Ν. Κ. Μουτσόπουλος, Τά άρχοντικά τής Καστοριάς, Αθήνα 1962 (σποραδικά). 19. Ν. Κ. Μουτσόπουλος, «Τά Οεσσαλικά Άμπελάκια. Είσαγωγή στήν Ιστορία, τήν κοι νοπραξία καί τά άρχοντικά τής κωμοπόλεως», Επιθεώρηση Ήώς, Αφιέρωμα Θεσσαλία, Αθή να 1966, σσ. 186, 188, 190, εικ Κ. Α. Μακρής, Ή λαϊκή τέχνη του Πηλίου, Μέλισσα, Αθήνα 1976, σσ. 166, 172 (σχ. βι βλιογραφία). 21. Σ. Β. Σκοπελίτης, Άρχοντικά τής Λέσβου. Τοιχογραφίες, Αθήνα 1977 (Αρχοντικό Βαρελτζίδαινας στήν Πέτρα), σσ. (αναρίθμητες).

10 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τίμιου Προδρόμου Σερρών 283 Εικ. 7. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Βόρειος τοίχος. Παραστάσεις Βιέννης και αταίττιστης πόλης. Εικ. 8. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Βόρειος τοίχος. Αταύτιστη πόλη και διακοσμητικά διάχωρα.

11 284 Αγγελική Στρατή τατα22. Τα τοπία αυτά, τοποθετημένα σε πλαίσια, σαν ένα ζωγραφικό έργο, όπως αυτό θα υπήρχε στο εσωτερικό ευρωπαϊκών σπιτιών του 18ου αι είναι παρμένα από ψηλά και θυμίζουν χαρτογραφίες και χαλκογραφίες του 16ου17ου αι.23. Υπάρχουν επίσης άλλα, ανώνυμα, φανταστικά τοπία μέσα σε κύκλους σε μπάντες, όπως και άλλα διακοσμητικά θέματα αποτελούμενα από βάζα με λουλούδια, φρουτιέρες, μεμονωμένα φρούτα καρπούζι, διακοσμητικές γιρλάνδες και άλλα θέματα. Οι τοιχογραφίες μας με παραστάσεις μέσα σε πλαίσια, φανταστικών το πίων, αρχιτεκτονημένων κήπων, είτε ευρωπαϊκών μεγαλοπόλεων, όπως η Βιέννη, είτε ανατολικών, όπως η Κωνσταντινούπολη, έχουν ως πρότυπά των τις χαλκογραφίες παλαιότερες και σύγχρονες24. Αυτές έδιναν έμπνευση στους περιπλανώμενους ζωγράφους, οι οποίοι με την τέχνη τους μετέφεραν στους τοίχους των οντάδων και των αρχονταρικίων των μοναστηριών την αίσθηση πλούσιων, διακοσμημένων αιθουσών κεντροευρωπαϊκών ανακτόρων του μπαρόκ και σε συνέχεια του ροκοκό. Με την πλήρη επικράτησή των οι κοσμι κές αυτές τοιχογραφίες απηχούν τη μεγάλη οικονομική άνεση και τον πλούτο του κοινωνικού στρώματος των αστών εμπόρων οι οποίοι ταξιδεύουν σε χώ ρες της Κεντρικής Ευρώπης (Αυστρία, Ουγγαρία) και της Ανατολικής (Κων σταντινούπολη, Σμύρνη) κυρίως25. Τα οικοδομικά ισνάφια είχαν επίσης υπο δείγματα διακοσμητικών μοτίβων, λιθογραφίες ή χαλκογραφίες με παρα στάσεις ευρωπαϊκών πόλεων, παλατιών, αρχοντικών που χρησιμοποιούσαν στην τοιχογραφική διακόσμηση των ζωφόρων και των τοίχων των οντάδων των αρχοντικών και κατ επέκταση των αρχονταρικίων των μοναστηριών Κ. Μακρής, «Η συνθετική αντίληψη στις τοπογραφίες των βορειοελλαδίτικων σπιτιών», Ε ' Συμπόσιο Λαογραφίας τον βορειοελλαδικού χώρου, Πρακτικά, Θεσσαλονίκη 2022/11/1987, Θεσσαλονίκη 1989, σ Βλ. σχ. Μ. Γαρίδη, «Καινούργια χαλκογραφικά πρότυπα γιά τήν κοσμική διακοσμητική ζωγραφική το 18ο και 19ο αιώνα». Μακεδονικά 22 (1982) 3 κ.ε. (σχ. πρδγμ. και βιβλιο γραφία). 24. Παραστάσεις της Κωνσταντινούπολης, διαφόρων εποχών, υπάρχουν αρκετές στο λεύ κωμα της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας, 'Ελληνική Εμπορική Ναυτιλία , Αθήνα 1972, έγχρ. πίν. 9, 10, 11, 12, 200, όπως και ξυλογραφίες και αντίστοιχες χαλκογραφίες. 25. Βλ. σχ. Μ. Γαρίδη, ό.π., σ Βλ. σχ. Fr. Calvert, Lord Baltimore. A Tour to the East in the years 1763 and 1764, London 1767, σ. 176 (χάρτης Κωνσταντινούπολης). Επίσης Μ. Lorichs aus Flensburg, Kon stantinopel unter Sultan Suleiman dem Grossen aufgenommen im Jahre 1559, München 1902, σσ , πίν. XXII. S. Schweiger, Ein newe Reyssbeschreibung aus Teutschland nach Constantinopel und Jerusalem, darum die Gelegenheit derselben Lander Stadt, Flecken, Gebew etc, Nürnberg 1608, σ. 102, εικ. 6 (Κωνσταντινούπολη 1559). Σχετικά με παραστάσεις Βενετίας βλ. ενδεικτικά: Μ. Meiling, Voyage pittoresque de Constantinople et des rives du Bosphore d après les dessins de M. Meiling publié, par Treuttel et Wurtz, text de Charles Lecretelle, Paris 1819, πίν. 88, 89.

12 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τιμίου Προδρόμου Σερρών 285 Εικ. 9. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Βόρειος τοίχος. Αιακοσμητικό θέμα. Εικ. 10. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Νότιος τοίχος. Αιακοσμητικό διάχωρο.

13 286 Αγγελική Στρατή Μελετητές όπως ο Κ. Μακρής27 και ο Μ. Γαρίδης28, κυρίως, αλλά και άλλοι παλαιότερα (Ν. Μουτσόπουλος29, Α. Ορλάνδος30) επισήμαναν τη σχέση της «λαϊκής» ονομαζόμενης ζωγραφικής όρος που καθιερώθηκε για τον προσ διορισμό της κοσμικής ζωγραφικής των σπιτιών του 18ου και 19ου αιώνα στον ελληνικό χώρο και της δυτικής χαλκογραφίας. Οι παραπάνω μελε τητές αναφέρθηκαν σε τοιχογραφίες με απόψεις πόλεων, των οποίων τα πρό τυπα εντοπίστηκαν σε ευρωπαϊκές γκραβούρες είτε σύγχρονες είτε προγενέ στερες. Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού εντάσσονται, κατά κάποιο τρόπο, σ εκείνο το ρεύμα της τέχνης που κυκλοφορεί σχεδόν σ όλες τις περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας και ιδιαίτερα σ αυτές που βρίσκονται στις πα ρυφές της Μεσογειακής λεκάνης31. Η τέχνη αυτή δανείζεται πολλά στοιχεία από την αντίστοιχή της χρονικά, δυτικοευρωπαϊκή. Πρόκειται για το ρυθμό, γνωστό διεθνώς ως ροκοκό που έχει σταδιακά κατακτήσει όλη την Ευρώπη και προχωρεί προς την Ανατολή. Εδώ αποκαλείται σύμφωνα με το μελετητή ακαδημαϊκό Μ. Χατζηδάκη «ανατολικό ροκοκό», την επίδραση του οποίου αναγνωρίζουμε πολύ συχνά στην τοιχογραφική διακόσμηση των αρχοντικών, κυρίως της Βόρειας Ελλάδας, αλλά και της Θεσσαλίας και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Την κοινή σχέση του ρυθμού αυτού με τις τοιχογραφίες του Αρχονταρι κιού εντοπίζουμε κυρίως στο διακοσμητικό χαρακτήρα των θεμάτων που απο τελούνται από πολλά κυματιστά στοιχεία, λουλούδια και καρπούς από το φυ τικό κόσμο, όπως και φυσιοκρατικά τοπία. Τα παραπάνω συνδυασμένα με τα αυθεντικά θέματα του ροκοκό, όπως τις γιρλάνδες, τις κληματίδες και τους φιόγκους χαρακτηρίζονται από το κυρίαρχο αίσθημα της δημιουργικής διάθεσης και έμπνευσης για τη χαρά της ζωής. Στο Αρχονταρίκι της I. Μ. Τιμίου Προδρόμου Σερρών το κυρίαρχο αυτό ρεύμα της ευρωπαϊκής τέχνης του 18ου αιώνα εμποτίζεται με το τοπικό «λαϊκό» χαρακτήρα και με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα ιδιότυπο μεί γμα τεχνοτροπίας μπαρόκ, ροκοκό και πολλών μεταβυζαντινών στοιχείων. Με την τέχνη αυτή υπάρχει και κάποια αντιστοιχία με το επονομαζόμενο «νεοελληνικό μπαρόκ»32 που κατακτά τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Μακε27. Κ. Μακρής, «Το νεοελληνικό μπαρόκ και οι πηγές του», Αρμός. Τιμητικός τόμος στον καθηγητή N. Κ. Μουτσόπουλο. Τόμος Β", Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1991, σσ (όπου και η παλαιότερη βιβλιογραφία). 28. Μ. Γαρίδης, ό.π., σσ και κυρίως Ν. Μουτσόπουλος, «Τά θεσσαλικά Άμπελάκια...», ό.π., σσ. 181, Ά. Ορλάνδος, Τά παλαβά άρχοντόσπιτα τής Καστοριάς..., σσ Για το ρεύμα αυτό της τέχνης βλ. κυρίως Μ. Χατζηδάκη, "Ελληνες ζωγράφοι..., σ. 104 (όπου αναφέρεται χαρακτηριστικά και ο όρος «ανατολίτικο ροκοκό»). 32. Βλ. σχετικά Κ. Μακρή, «Το νεοελληνικό μπαρόκ...», ό.π., σ κ.ε.

14 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τίμιου Προδρόμου Σερρών 287 Εικ. 11. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι.. Νότιος τοίχος. Δύο διακοσμητικά διάχωρα. δονίας, Ηπείρου και Θεσσαλίας. Η τεχνοτροπία αυτή, που αποτελεί ένα πρωτότυπο κράμα στοιχείων μπαρόκ-ροκοκό, ανατολικής διακοσμητικής αντίληψης και έντονων, ελληνι κών παραδοσιακών στοιχείων, χαρακτηρίστηκε από τον Κ. Μακρή με τον όρο «νεοελληνικό μπαρόκ». Αυτός αναφέρεται ιδιαίτερα στην εκκλησιαστική ξυ λογλυπτική33 και στη ζωγραφική34 διακόσμηση παραδοσιακών σπιτιών στα δραστήρια και μεταπρατικά κέντρα της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας, όπως η Σιάτιστα, η Καστοριά, τα Αμπελάκια, τα Ζαγοροχώρια και το Πήλιο. Παρατηρούμε, όμως, την παρουσία του και σε πόλεις και χωριά της ευρύτε- 33. Κ. Μακρης, Ή λαϊκή τέχνη του Πηλίου..., οο (σποραδικές αναφορές). 34. Ό.π., οο Βλ. επίσης γενικά: Κ. Μακρης, Βήματα, Αθήνα 1979, Κέδρος (συλ λογή μελετών για τη λαϊκή τέχνη, ζωγραφική και ξυλογλυπτική).

15 288 Αγγελική Στρατή Εικ. 12. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Νότιος τοίχος. Διακοσμητικό διάχωρο. ρης Βαλκανικής, όπως στο Αργυρόκαστρο35, Μπεράτι36, Μελένικο37, Φιλιππούπολη38, Στενήμαχο39 και αλλού. Η διπλή απεικόνιση της Κωνσταντινούπολης παρουσιάζει αρκετές ομοι ότητες με ανάλογες παραστάσεις αρχοντικών, όπως του Νατζή στην Καστο- 35. F. Shkupi, «Zbukurimorja e disa Banesave Gjirokastrite», Monumentet 32 (1986), τεύχος 20, σσ , εικ. 8, Κ. Μακρύς, «Το νεοελληνικό μπαρόκ...», ό.π., σ Ό.π., σ Επίσης βλ. Ζ. Dimitrov - Β. Sharov, Mural Ornaments from South-West Bulgaria, Sofia 1965 (διάφορα πρδγμ.). Z. Dimitrov, Stenopisin Ornamenti ot arhitekturin pametnisi Vporetiyta na Sfuma, Mesta i Marita, Sofiya 1970, αγγλ. περίληψη, σσ (σποραδικά). 38. A. Boschkov, Die Bulgarische Volks Kunst, Δοτική Γερμανία 1972, σσ. 242, 245, 246, 250. Κ. Μακρής, ό.π., σ (με σχετική βιβλιογραφία). 39. Κ. Μακρύς, ό.π., ο

16 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τιμίου Προδρόμου Σερρών 289 Εικ. 13. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Νότιος τοίχος. Τρία διακοσμητικά διάχωρα. Εικ. 14. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Άποψη νότιου και δυτικού τοίχου.

17 290 Αγγελική Στρατή ριά (1750)40, Τσιατσαπά στη συνοικία Απόζαρι Καστοριάς (1798)41, Πουλκίδη42 και Μαλιόγκα43 στη Σιάτιστα ( , 1849 αντίστοιχα), Σιόρ Μανωλάκη στη Βέρροια44 (σήμερα κατεστραμμένο), Γεωργίου Σβαρτς στα Αμπελάκια (1798)45, Ευθυμιάδη στα Αμπελάκια46, Τριαντάφυλλου στη Δράκια Πηλίου (τέλος 18ου αι.)47, Κράλη Κομνενάκη στο Μόλυβο Λέσβου48, για ν ανα φερθούν μόνο μερικά παραδείγματα. Η Βιέννη απεικονίζεται επίσης στο αρ χοντικό του Αβραμόπουλου ή Δημητρίου Σβαρτς στα Αμπελάκια49 (παρατη ρούμε το ίδιο πρότυπο με του Αρχονταρικιού του οποίου, όμως, η απόδοση είναι πλουσιότερη). Η Βενετία εικονίζεται επίσης στο αρχοντικό του Δ. Σβαρτς στα Αμπελά κια50, η Μαδρίτη51 και η Φραγκφούρτη στο σπίτι του Μαλιόγκα στη Σιάτι στα52, για να δείξουμε ενδεικτικά κάποια παραδείγματα. Το «νεοελληνικό μπαρόκ» επηρεάζεται περισσότερο από το βιεννέζικο μπαρόκ. Στην πόλη αυτή ζει και εργάζεται η ακμάζουσα και πολυπληθής ελληνική παροικία, κυρίως από βορειοελλαδίτες και Θεσσαλούς στους οποίους είχαν παραχωρηθεί εμπο ρικά, δικαστικά, εκκλησιαστικά και σχολικά προνόμια53. Με το βιεννέζικο μπαρόκ έρχονται σ επαφή οι Σερραίοι βαμβακέμποροι που εργάζονται και ακμάζουν στην πρωτεύουσα της τότε Αυστροουγγαρίας54. Οι έμποροι αυτοί ενισχύουν και βοηθούν με εισφορές το ιστορικό μοναστήρι. Η απεικόνιση του 40. R. Hootz - F. Kyrieleis, Kunstdenkkaier in Griechenland ein Bildhanbuch, München Berlin 1982, εικ N. K. Μουτσόπουλος, Καστοριά. Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Μέλισσα, Αθήνα 1989, εικ. 68, Δ. Βέϊκου - Δ. Νομικού-Ρίζου, Σιάτιστα. Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Μέ λισσα, Αθήνα 1989, εικ. 34, Μ. Γαρίδης, ό.π., πίν. 3α. 44. N. Κ. Μουτσόπουλος, «Τό άρχοντικό του σιόρ Μανωλάκη στή Βέροια», Αθήνα 1960, ανάτυπο από το Ζυγό, τ , εικ. 14, σσ. 21 κ.ε., πίν Α. Δ. Διαμαντοπούλου, Αμπελάκια. Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική, Μέλισσα, Αθήνα 1986, εικ. 38, Ό.π., εικ. 39, Κ. Μακρής, «Ή λαϊκή τέχνη του Πηλίου», ό.π., σσ , εικ. σ. 172, 181, Σ. Σκοπελίτης, ό.π., σ. (αναρίθμητες). Κ. Μακρής, «Το νεοελληνικό μπαρόκ...», ό.π., σ Α. Δ. Διαμαντοπούλου, Αμπελάκια, εσωτερική διακόαμηση, Αθήνα 1989, εικ Ο.π., εικ Μ. Γαρίδης, ό.π., πίν. 1β. 52. Ό.π., πίν. Ια. 53. Κ. Μακρής, ό.π., σσ κυρίως. 54. Για την ανάπτυξη του εμπορίου στις Σέρρες και ειδικά του βαμβακιού βλ. Π. Πέννα, ό.π., σσ Επίσης Ά. Ε. Βακαλοπούλου, 'Ιστορία του Νέου 'Ελληνισμού, τ. Δ. Τουρ κοκρατία ( ) Ή οικονομική άνοδος καί ό φωτισμός τού γένους, Θεσσαλονίκη 1973, σ. 504 (γενικά για το εμπόριο βαμβακιού και καπνού και την οικονομική και πνευματική ζωή, σ. 504). Του ιδίου, Ιστορία τής Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 1969, σσ

18 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τίμιου Προδρόμου Σερρών 291 φημισμένου ανακτόρου Σένμπρουν της Βιέννης στο Αρχονταρίκι μαρτυρεί, χωρίς αμφιβολία, τις επιδράσεις και αναμνήσεις της τάξης αυτής των εμπό ρων (εικ. 1, 3 και 15). Η διπλή απεικόνιση της Κωνσταντινούπολης, δεξιά και αριστερά του Σένμπρουν της Βιέννης, στο Αρχονταρίκι συνδέει και ενώ νει σε έναν ενιαίο τοίχο αρκετά επιτυχημένα και δημιουργικά τη Δύση με την Ανατολή (εικ. 1, 3, 4, 5 και 15). Ο ζωγράφος Νεδέλκος, επηρεασμένος σαφέστατα από το ευρωπαϊκό μπαρόκ και κυρίως το ροκοκό της Κεντρικής Ευρώπης (Αυστρία, Γερμανία), δεν ξεχνά την Κωνσταντινούπολη προς την οποία στρέφονται όλοι οι σκλα βωμένοι Έλληνες, αστοί και χωρικοί. Φυσικά δεν πρόκειται για πιστή απει κόνιση της Βασιλεύουσας, είναι μία ελεύθερη, πρωτότυπη δημιουργία, βασι σμένη σε μερικά χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. Η σύνθεση, προσαρμοσμέ νη ανάλογα στο χώρο που είναι ελεύθερος για τοιχογράφηση, αποτελεί πρω τότυπη δημιουργία του ζωγράφου, βασισμένη βέβαια στις δυτικές χαλκογρα φίες55 της εποχής. Η αντίληψη που δίνεται στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και στη Βιέννη είναι χαρτογραφική, όπως τις βλέπει κάποιος από ψηλά56. Οι χαλκογραφίες και ξυλογραφίες που απεικονίζουν πόλεις και ειδικά την Κωνσταντινούπολη επαναλαμβάνονται με ελαφρές τροποποιήσεις από τους χαράκτες και μετά το 17ο αιώνα, κρατώντας φυσικά το βασικό τους σχέδιο. Η Κωνσταντινούπολη επανέρχεται πολλές φορές στην κοσμική ζω γραφική της εποχής, βασισμένη κυρίως σε παλαιότερα, χαλκογραφικά πρό τυπα57. Στο Αρχονταρίκι διατηρείται, σε γενικές γραμμές, το αρχικό πρότυπο, στην ουσία όμως το σχήμα μεταπλάθεται και αναδημιουργείται από το ζω γράφο Νεδέλκο. Έτσι, ενώ παρατηρείται κάποια γενική ομοιότητα με τις αντίστοιχες παραστάσεις της Βασιλεύουσας στα αρχοντικά του ελλαδικού χώρου, η διπλή απεικόνισή της στη Μ. Προδρόμου Σερρών διατηρεί αυτοτέ λεια και ανεξαρτησία. Υπάρχουν πολλά από τα χαρακτηριστικά της, όπως το ανάκτορο του Τοπ-Καπί, ο Βόσπορος με τα ιστιοφόρα, η γέφυρα του Γα λατά, οι επτά λόφοι, τα σπίτια της μέσα στα τείχη, όλα αυτά, όμως, τυλιγ μένα σε μία αίσθηση παραμυθιού. Είναι βέβαια φυσική η γοητεία που έλκει στα χρόνια της σκλαβιάς τους Έλληνες, η μαγική και άλλοτε δοξασμένη πο λιτεία (εικ. 4 και 5)58. Προς το παρόν είναι αδύνατη η εντόπιση της προέλευσης και της πιθα νής σχέσης με χαλκογραφικά πρότυπα παλαιοτέρων χρόνων των άλλων δύο 55. Βλ. κυρίως Μ. Γαρίδη, ό.π., σ Βλ. κυρίως Κ. Μακρή, «Θαλασσινά θέματα σιή Λαϊκή Τέχνη», Βήματα, Αθήνα 1979, σ Βλ. Μ. Γαρίδη, ό.π., εικ. 3, Για την αίσθηση του παραμυθιού και τη γοητεία της Κωνσταντινούπολης βλ. κυρίως το άρθρο του Κ. Μακρή, «Πολιτείες τοϋ θρύλου». Βήματα, Αθήνα 1979, σσ

19 292 Αγγελική Στρατή Εικ. 15. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Άποψη δυτικού τοίχου. Εικ. 16. Μονή Προδρόμου Σερρών. Αρχονταρίκι. Βόρειος τοίχος. Τμήμα πάνω φρίζας με φανταστικά τοπία.

20 Οι τοιχογραφίες του Αρχονταρικιού στην I. Μ. Τιμίου Προδρόμου Σερρών 293 παραστάσεων πόλεων (Ρώμη και αταύτιστη πολιτεία). Αλλα διακοσμητικά θέματα, όπως η γιρλάνδα, το κομμένο καρπούζι, η φρουτιέρα, το ανθοδοχείο σχετίζονται με χαλκογραφικά πρότυπα που κυκλο φορούσαν από τους ζωγράφους από το ένα μέρος στο άλλο. Ενδεικτικά το θέμα του κομμένου καρπουζιού εμφανίζεται στο αρχοντικό της Πούλκως στη Σιάτιστα, του Κανατσούλη και Νατζή στην Καστοριά, του Γ. Σβαρτς στα Αμπελάκια, του Νεοχωρίου Πηλίου και αλλού59. Για τα μικρά φανταστικά τοπία που έχουν σχήμα έλλειψης, κύκλου ή ορθογωνίου παραλληλογράμμου και διατάσσονται κατά μήκος της κοιλόκυρτης φρίζας, κάτα) από το ταβάνι (εικ. 16), εντοπίζουμε αρκετές επιδράσεις από την Κεντρική Ευρώπη60. Σ αυτά η βλάστηση, τα κτίρια, γενικά το τοπίο, δεν αποτελούν ελληνικά στοιχεία. Είναι φανταστικά, επειδή υπακούουν σε μία καθορισμένη αυστηρά συμμετρία. Τα μικρά, φανταστικά τοπία δεν είναι ανεξάρτητα, αλλ αποτε λούν αναπόσταστα τμήματα ενός μεγαλύτερου διακοσμητικού συνόλου. Κλείνοντας θα θέλαμε να τονίσουμε ότι οι κοσμικές τοιχογραφίες που υπάρχουν στο Αρχονταρίκι της Μονής Προδρόμου Σερρών αποτελούν ένα λαμπρό σύνολο του τέλους του 18ου αι., στο οποίο κυριαρχεί το ροκοκό με διάφορα στοιχεία του νεοελληνικού μπαρόκ, έτσι όπως διαμορφώθηκε και επέβαλλε την παρουσία του στη ζωγραφική κυρίως των αρχοντικών του 18ου και 19ου αιώνα. Η παρουσία της ζωγραφικής αυτής στο Αρχονταρίκι φέρνει έναν τόνο χαρούμενης, ανάλαφρης διάθεσης και ζωτικότητας στον αυστηρό χώρο του μοναστηριού. Με τις τοιχογραφίες αυτές συνδέεται το όνομα του ζωγράφου Νεδέλκου άγνωστου από άλλα έργα του οποίου η επνευσμένη καλλιτεχνική δημιουργία του αντανακλάται εξαιρετικά στο χώρο υποδοχής του ιστορικού αυτού μοναστηριού της Ανατολικής Μακεδονίας. ΑΓΓΕΛΙΚΙ1 ΣΤΡΑΤΗ 59. Κ. Μάκρη, «Το νεοελληνικό μπαρόκ...», ό.π., σ. 1104, όπου και σχετικό παραδείγματα με ειδική βιβλιογραφία. 60. Ό.π., σ. 1104, όπου και σχετικά παραδείγματα.

21 SUMMARY Angeliki Strati, The wall paintings of the Archontaria of the Holy Mo nastery of Timios Prodromos in Serres. In the monastic compound of the Holy Monastery of Timios Prodromos in Serrees, on its S.W. side is built the Archontaria or Synodic, a building for the reception of guests and pilgrims of the monastery. In its interior there are wallpaintings which date from 1795 according to an inscription on the door lintel, which consisted of many verses and today is destroyed. The inscription mentioned the name of the painter Nedelkos, of the prior Theoklitos and of the sponsors who were «τζεςτζήδες», that is tailors. The wall paintings run through on the four sides of the room on the upper part, under the wooden ceiling. The representations imaginary landscapes, gardens architecturaly arranged, famous cities like Constantinople, Vienna, Rome and possibly Budapest represented in perspective, are linked with chalcographie models of that period. The remaining partitions are decorated with representations of nature morte such as vases, dishes with fruit, fruitbowls, trees with birds, decorative garlands. The construction and interior of the room as well as the secular character of the wall paintings present an absolute correspondence with the reception areas the so called ondas of the mansions of Macedonia, Epirus and Thessaly. Those representations are noted for a singular mixture of artistic styles baroque, rococo and many post-byzantine elements. It also corresponds to some extent to the so called «neo-hellenic baroque» which as a style con quers the large commercial centres of Northern Greece. This kind of secular painting, spread throughout the Balkans and Asia Minor, for the decoration of houses is nothing rare in the monastic buildings, eating areas and archontarias. The wall paintings of the Archontaria of the Monastery of Timios Pro dromos in Serres are an impressive example of this secular painting of the 18C, unique for a monastic building in the area of E. Macedonia. Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο μας είναι σχετικά παλιό. Βρίσκεται στην κεντρική λεωφόρο Γερίου, απέναντι από το Δημαρχείο Γερίου. Έχει χτιστεί το 1976 και αποτελείται

Το σχολείο μας είναι σχετικά παλιό. Βρίσκεται στην κεντρική λεωφόρο Γερίου, απέναντι από το Δημαρχείο Γερίου. Έχει χτιστεί το 1976 και αποτελείται Το σχολείο μας είναι σχετικά παλιό. Βρίσκεται στην κεντρική λεωφόρο Γερίου, απέναντι από το Δημαρχείο Γερίου. Έχει χτιστεί το 1976 και αποτελείται από δώδεκα αίθουσες διδασκαλίας, τέσσερις ειδικές αίθουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Με τη ματιά του ταξιδιώτη

Με τη ματιά του ταξιδιώτη ΣΙΑΤΙΣΤΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΙΚΩΝ ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Με τη ματιά του ταξιδιώτη Κείμενο: Λίζα Κοκκίδου Φωτογραφίες: Γιώργος Χάσπαρης, Λίζα Κοκκίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΚΡΗΤΙΚΟ ΣΤΕΝΟΜΕΤΩΠΟ ΚΑΜΑΡΟΣΠΙΤΟ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Ομάδα Εργασίας: εωγραφία Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΩ1_Κ07Δ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Μάθημα Τίτλος Δραστηριότητας Τάξη εωγραφία ΕΛΛΑΔΑ: ΕΩΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Δ Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C. www.c3.teiwm.gr. Βιομηχ χανικός σχεδι 14/12/20112011

ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C. www.c3.teiwm.gr. Βιομηχ χανικός σχεδι 14/12/20112011 Βιομηχανικός σχεδιασμός συσκευασίας και ετικέτας παραδοσιακών προϊόντων ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Περιεχόμενα Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 715 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΑΝAΓΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αρ. Φύλλου 62 13 Φεβρουαρίου 2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Χαρακτηρισμός ως μνημείων των

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ

3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ Εργασία του μαθητή: ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ Το Μπλε τζαμί ή Τζαμί του

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης 20 casaviva ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Private club Aκριβά υλικά και ζεστές αποχρώσεις για τη νέα σεζόν Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΝΑΝΕΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΩΜΑΤΙΟ Ζήστε το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ Ιστορικό Τα Μετέωρα αποτελούν, μετά το Άγιο Ορος, το μεγαλύτερο και με συνεχή παρουσία από την εποχή της εγκατάστασης των πρώτων ασκητών μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης m pi-*. To Πόρτο Ράφτη μετατρέπεται σταθερά σε τόπο μόνιμηξ διαμονιη αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα γοητευτικότερα δείγματα του Αττικού τοπίου. Η παρέμβαση σε αυτό το τοπίο θέτει κατ' αρχήν πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στο θέατρο των Γιτάνων

Στο θέατρο των Γιτάνων Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας τετράδιο για τον μαθητή Στο θέατρο των Γιτάνων εκπαιδευτική περιήγηση Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Κύπρου 68, 461 00 Ηγουμενίτσα, e-mail: efathe@culture.gr, amig@culture.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι

Μάθετε να γράφετε 4/5. ετών. Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής. να κάνετε στο σπίτι Υ Ο Μ Σ Η Φ Α Ρ Γ ΙΟ Α ΤΟ ΤΕΤΡ Μάθετε να γράφετε 4/5 ετών Από τελείες στη γραµµή γραµµές και διακοσµήσεις από τη γραµµή της επιστολής να κάνετε στο σπίτι 2 Από το σχολείο στο σπίτι Από το σχολείο στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ

ΜΟΝΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΜΟΝΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ Γιά τή μονή Διονυσίου, όπως καί γιά άλλες μονές του 'Αγίου Όρους, τα παρεκκλήσια αποτελούν ένα ενδιαφέρον τμήμα, γιατί σ αύτά, μαζί μέ τό καθολικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ένα µοναδικό σταυροδρόµι πολιτισµών και ηπείρων. Βυζαντινά µνηµεία, παλάτια σουλτάνων, γραφικά παζάρια µε µεθυστικά αρώµατα Ανατολής, θαλασσινές µυρωδιές στις όχθες του Βόσπορου & της θάλασσας του Μαρµαρά.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΣΑΒΒΑΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ- ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 2011. Κατοικίες / Νοικοκυριά Ανέσεις

ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ- ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 2011. Κατοικίες / Νοικοκυριά Ανέσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 19 Νοεμβρίου 2014 ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ- ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 2011 Κατοικίες / Νοικοκυριά Ανέσεις Μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας και ελέγχου όλων των μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Ερείπια του αρχικού φρουρίου το 1210μ.Χ Ανατολική πλευρά του φρουρίου που σώζονται στην ανατολική πλευρά του φρουρίου 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μεσαιωνικό Κάστρο Κολοσσίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ:

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ 1η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1 ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: Ονοματοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα