Αμφίδρομη τοπολογία ηλεκτρονικών ισχύος για εφαρμογές σε κυψέλες καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας και συσσωρευτές ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αμφίδρομη τοπολογία ηλεκτρονικών ισχύος για εφαρμογές σε κυψέλες καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας και συσσωρευτές ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Αμφίδρομη τοπολογία ηλεκτρονικών ισχύος για εφαρμογές σε κυψέλες καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας και συσσωρευτές ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεώργιος Π. Κωτσιανδρής Επιβλέπων : Στέφανος Ν. Μανιάς Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Ιούνιος

2

3 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Αμφίδρομη τοπολογία ηλεκτρονικών ισχύος για εφαρμογές σε κυψέλες καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας και συσσωρευτές ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεώργιος Π. Κωτσιανδρής Επιβλέπων : Στέφανος Ν. Μανιάς Καθηγητής Ε.Μ.Π. Εγκρίθηκε από την τριμελή εξεταστική επιτροπή την.... Στέφανος Μανιάς Καθηγητής Ε.Μ.Π.... Αντώνιος Κλαδάς Καθηγητής Ε.Μ.Π.... Σταύρος Παπαθανασίου Επίκουρος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Ιούνιος

4 ... Γεώργιος Π. Κωτσιανδρής Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π. Copyrght Γεώργιος Κωτσιανδρης,. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. All rghts resered. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανομή της παρούσας εργασίας, εξ ολοκλήρου ή τμήματος αυτής, για εμπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανομή για σκοπό μη κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό την προϋπόθεση να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν μήνυμα. Ερωτήματα που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς τον συγγραφέα. Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερμηνευθεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσημες θέσεις του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

5 Περίληψη Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη διατάξεων ηλεκτρονικών ισχύος που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συστήματα παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε dc μορφή, όπως δηλαδή, τα συστήματα κυψελών καυσίμου και οι συσσωρευτές λιθίου ιόντων πολυμερών, για διασύνδεση τους στο δίκτυο διανομής. Βασική αρχή λειτουργίας των κυψέλων καυσίμου είναι η μετατροπή της χημικής ενέργειας που περιλαμβάνεται σε καύσιμα (υδρογόνο, φυσικό αέριο, μεθανόλη, βενζίνη, κ.λπ...) άμεσα σε ηλεκτρική ισχύ. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγουμε τις ενδιάμεσες απώλειες που έχουν οι άλλοι τρόποι παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Επίσης, σημαντική λεπτομέρεια είναι και το ότι η αποδοτικότητα των κυψελών καυσίμου δεν περιορίζεται από τα όρια του Carnot που υποχρεωτικά ακολουθούν οι μηχανές καύσης. Οι εκπομπές των κυψέλων καυσίμου δεν συμπεριλαμβάνουν τα συνηθισμένα προϊόντα καύσης (SO x, CO, άλλα μόρια, και διάφοροι άκαυτοι ή μερικώς καμένοι υδρογονάνθρακες). Για την σύνδεση των κυψελών καυσίμου με το δίκτυο διανομής είναι απαραίτητη η χρήση διατάξεων ηλεκτρονικών ισχύος. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται και αναλύεται ένα σύστημα ηλεκτρονικών ισχύος που περιλαμβάνει έναν αμφίπλευρο dc-dc μετατροπέα με συζευγμένα πηνία και μία βαθμίδα υψηλής συχνότητας dc-ac-ac αμφίπλευρης ροής ισχύος, η οποία αποτελείται από ένα ημιτονοειδούς διαμόρφωσης εύρους παλμών αντιστροφέα και έναν ημιτονοειδούς διαμόρφωσης εύρους παλμών κυκλομετατροπέα. Το σύστημα αυτό μπορεί να λειτουργήσει, τόσο στη φάση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την κυψέλη προς το φορτίο, ή προς το δίκτυο, όσο και στη φάση παραγωγής υδρογόνου στην κυψέλη υδρογόνου αναστρέψιμης λειτουργίας, οπότε η κυψέλη λειτουργεί σαν συσκευή ηλεκτρόλυσης. Λέξεις κλειδιά: Κυψέλες καυσίμου, αναστρέψιμη λειτουργία, υδρογόνο, συσσωρευτές λιθίου ιόντων πολυμερών, μεμβράνες ανταλλαγής πρωτονίων, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ηλεκτρονικά ισχύος, ημιαγωγοί διακόπτες, μετατροπέας συνεχούς ρεύματος, αντιστροφέας, κυκλομετατροπέας, ρυθμιστής τάσης, υβριδικά συστήματα

6 - 6 -

7 Abstract The purpose of ths dploma thess s to study the deses and topologes of power electroncs that can be used n connectng producton systems and storage of electrcty n dc form, such as, fuel cells systems and batteres lthum - on polymer, to the grd. Basc prncple for the operaton of fuel cells s the conerson of chemcal energy contaned n fuels (hydrogen, natural gas, methanol, gasolne, etc...) drectly to electrcal power. In ths way we aod the ntermedate losses appeared n other ways of producng electrcty. Also mportant detal s that the effcency of fuel cells s not restrcted by the lmts of Carnot that necessarly follow all the combuston engnes. Emssons of fuel cells does not contan the usual combuston products (SO x, CO, other molecules, and arous unburnt or partally burnt hydrocarbons). For the connecton of fuel cells wth the electrcal grd, t s necessary to use power electroncs prosons. In partcular, t s presented and analyzed a power electroncs system that ncludes a two-sded dc-dc conerter wth coupled nductors and a stage of hghfrequency dc-ac-ac crcut used for two-way power flow, whch conssts of a snusodal pulse wdth modulaton nerter and a snusodal pulse wdth modulaton cycloconerter. Ths system can work both n the producton of electrcty from the cell to the load, or the grd, and n the producton of hydrogen n the hydrogen cell sutable for reersble operaton, so the cell operates as electrolyss dece. Key words: Fuel cells, hydrogen, batteres lthum - on polymer, -poly, proton exchange membranes, PEMFC, AFC, FAFC, MCFC, SOFC, DMFC, renewable energy, power electroncs, semconductors swtches, IGBT, Thyrstor, PWM, dc-dc conerter, nerter, cycloconerter, oltage regulator, hybrd systems

8 - 8 -

9 Ευχαριστίες Θα ήθελα κατ αρχάς να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες στον καθηγητή Ε.Μ.Π. κ. Στέφανο Μανιά, αφενός για την εμπιστοσύνη που έδειξε στο πρόσωπο μου και αφετέρου για τη δυνατότητα που μουπαρείχε στα πλαίσια της διπλωματικής μου εργασίας να ασχοληθώ με ένα τόσο ενδιαφέρον αντικείμενο. Η αίσθηση της συνεχούς επικοινωνίας και συνεργασίας ήταν καταλυτική για την άρτια εκπόνηση της παρούσας εργασίας. Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλω, επίσης, στους υποψήφιους διδάκτορες κ. Πέτρο Καραμανάκο και κ. Ιάκωβο Μανωλά για την άψογη συνεργασία που είχαμε και το χρόνο που μου αφιέρωσαν ώστε να ολοκληρώσω την εργασία αυτή. Οι επιστημονικές συμβουλές τους και οι εύστοχες υποδείξεις τους ήταν κρίσιμες στην επίλυση των προβλημάτων που προέκυπταν. Γεώργιος Π. Κωτσιανδρής - 9 -

10 Περιεχόμενα Κεφάλαια σελ Περίληψη 5 Abstract 7 Ευχαριστίες 9 Περιεχόμενα Κεφάλαιο - Εισαγωγή 3 Κεφάλαιο Κυψέλες Καυσίμου & Συσσωρευτές Λιθίου-Ιόντων Πολυμερών. Κυψέλες καυσίμου. Είδη κυψελών καυσίμου.. Αλκαλικές κυψέλες καυσίμου.. Κυψέλες καυσίμου μεμβράνης ανταλλαγής πρωτονίων 3..3 Κυψέλες καυσίμου φωσφορικού οξέος 5..4 Κυψέλες καυσίμου λιωμένων ανθρακικών αλάτων 6..5 Κυψέλες καυσίμου στερεών οξειδίων 7..6 Κυψέλες καυσίμου άμεσης μεθανόλης 8.3 Δομή κυψελών καυσίμου 9.4 Κυψέλες καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας 3.4. Πυκνότητα ενέργειας κυψέλης αναστρέψιμης λειτουργίας 3.4. Βελτιστοποίηση της πυκνότητας της ενέργειας Βαθμός απόδοσης κυψέλης καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας 37.5 Συσσωρευτές Λιθίου Ιόντων Πολυμερών Τεχνολογία Τεχνικές προδιαγραφές Παράταση του χρόνου ζωής των συσσωρευτών Χωρητικότητα Φόρτιση 4.6 Υβριδικά συστήματα 4 Κεφάλαιο 3 DC-DC μετατροπείς ισχύος 3. Μετατροπέας υποβιβασμού Μετατροπέας ανύψωσης Μετατροπέας υποβιβασμού - ανύψωσης Μετατροπέας ανύψωσης με συζευγμένα πηνία Αρχή λειτουργίας Ανάλυση της βαθμίδας του αμφίπλευρου dc-dc μετατροπέα με συζευγμένα 58 πηνία από την προτεινόμενη τοπολογία Κεφάλαιο 4 Αντιστροφείς ισχύος - -

11 4. Μονοφασικοί Αντιστροφείς Τριφασικοί Αντιστροφείς Τεχνική ημιτονοειδούς διαμόρφωσης εύρους παλμών (SPWM) Διασύνδεση με το δίκτυο διανομής Ροή ισχύος Ορθογωνική ανάλυση τριφασικών συνιστωσών Τροποποιημένη p-q θεωρία Φυσική σημασία ισχύων στην τροποποιημένη p-q θεωρία PQ έλεγχος αντιστροφέα P έλεγχος αντιστροφέα f έλεγχος αντιστροφέα Μοντελοποίηση διαφόρων φάσεων λειτουργίας αντιστροφέα Μοντελοποίηση των διακοπτών της γέφυρας Μοντελοποίηση του αντιστροφέα σε αυτόνομη λειτουργία Μοντελοποίηση του αντιστροφέα σε λειτουργία σύνδεσης με το δίκτυο Μοντελοποίηση του αντιστροφέα σε λειτουργία ανόρθωσης Μοντελοποίηση του αντιστροφέα σε λειτουργία φόρτισης-εκφόρτισης 88 συσσωρευτών 4.6 Ανάλυση της βαθμίδας του αμφίπλευρου dc-ac-ac αντιστροφέα 9 κυκλομετατροπέα από την προτεινόμενη τοπολογία Κεφάλαιο 5 Αποτελέσματα προσομοιώσεων της προτεινόμενης τοπολογίας - Συμπεράσματα 5. Εισαγωγή DC-DC μετατροπέας γέφυρας με συζευγμένα πηνία Λειτουργία ανύψωσης (boost) Λειτουργία υποβιβασμού (buck) DC-DC μετατροπέας γέφυρας σε κλειστό βρόχο λειτουργία ανύψωσης 5.4 Αντιστροφέας - Κυκλομετατροπέας υψηλής συχνότητας Διασύνδεση της βαθμίδας αντιστροφέα κυκλομετατροπέα υψηλής 3 συχνότητας με το δίκτυο διανομής 5.6 Συμπεράσματα 7 Βιβλιογραφία 9 - -

12 I belee that water wll one day be employed as a fuel, that hydrogen and oxygen whch consttute t, used sngly or together, wll furnsh an nexhaustble source of heat and lght. -Jules erne, Mysterous Island, 874 Πιστεύω ότι το νερό μια ημέρα θα χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο, ότι το υδρογόνο και το οξυγόνο που το αποτελούν, χρησιμοποιούμενα μεμονωμένα ή μαζί, θα εφοδιάσουν μια ανεξάντλητη πηγή θερμότητας και φωτός. - -

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Ο Ιούλιος Βερν στο βιβλίο του Μυστηριώδες Νησί από το 874 κιόλας είχε προβλέψει την χρήση των συστατικών του νερού σαν μία ανεξάντλητη πηγή θερμότητας και φωτός. Στις μέρες μας αυτό το καταφέραμε με την κατασκευή των κυψέλων καυσίμου (fuel cells). Οι κυψέλες καυσίμου μπορούν να χαρακτηριστούν σαν κέντρα ενός συστήματος το οποίο χρησιμοποιεί το υδρογόνο ως καύσιμο. Είναι αυτές οι οποίες αναλαμβάνουν τη μετατροπή του καυσίμου σε χρήσιμη ηλεκτρική ενέργεια. Η έννοια της κατάλυσης παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη λειτουργία μιας κυψέλης καυσίμου, όπως θα δούμε παρακάτω και η έρευνα για τη βελτίωση της αποδόσεων της γίνεται κυρίως σε αυτόν τον τομέα, τομέας εξ ορισμού μελετώμενος στην κλίμακα του νανομέτρου. Το υδρογόνο είναι ένα άοσμο και άχρωμο αέριο και με μοριακό βάρος.6 gr/mol, είναι το ελαφρύτερο στοιχείο στη φύση []. Η πυκνότητα του είναι περίπου 4 φορές μικρότερη από του αέρα (.8376 kg/m3 στην πρότυπες συνθήκες θερμοκρασίας και την πίεσης). Είναι υγρό στις θερμοκρασίες κάτω από.3 Κ (στην ατμοσφαιρική πίεση) και έχει το υψηλότερο ενεργειακό περιεχόμενο ανά μονάδα μάζας σε σχέση με όλα τα καύσιμα και η μέγιστη θερμική του αξία είναι 4.9 MJ/kg, δηλαδή, σχεδόν τρεις φορές υψηλότερη από αυτή της βενζίνης. Εντούτοις, λόγω της χαμηλής πυκνότητας του, η θερμική του αξία με ογκομετρική βάση είναι σχεδόν το ένα τρίτο αυτής του φυσικού αέριο. Οι λογικές πηγές του υδρογόνου είναι τα καύσιμα υδρογονανθράκων (C x H y ) και το νερό (H O). Προς το παρόν, το υδρογόνο παράγεται συνήθως από υδρογονάνθρακες (φυσικά αέριο, πετρέλαιο, και άνθρακα), αλλά αναπτύσσονται διάφορες μέθοδοι παραγωγής υδρογόνου από το νερό και οι κυριότερες είναι: ηλεκτρόλυση, θερμοχημικές διαδικασίες, φωτόλυση, φωτοηλεκτροχημικές διαδικασίες, φωτοκατάλυση και από βιομάζα. Η κυψέλη καυσίμου αποτελεί ένα μηχανισμό για την ηλεκτροχημική μετατροπή της ενέργειας μετατρέποντας υδρογόνο και οξυγόνο σε νερό, παράγοντας ταυτόχρονα με τη διαδικασία αυτή, ηλεκτρισμό και θερμότητα. Ο ηλεκτρισμός παράγεται με τη μορφή συνεχούς ρεύματος. Η βασική αρχή λειτουργίας των κυψέλων καυσίμου είναι η μετατροπή της χημικής ενέργειας που περιλαμβάνεται σε καύσιμα (υδρογόνο, φυσικό αέριο, μεθανόλη, βενζίνη, κ.τ.λ....) άμεσα στην ηλεκτρική ισχύ. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγουμε τις ενδιάμεσες απώλειες που έχουν οι άλλοι τρόποι παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Σε μια συμβατική μονάδα παραγωγής ηλεκτρισμού η χημική ενέργεια των καυσίμων μετατρέπεται πρώτα σε θερμότητα, ύστερα σε μηχανική κίνηση και τελικά σε ηλεκτρική ισχύ. Στις - 3 -

14 κυψέλες καυσίμου εκμεταλλευόμαστε την απευθείας μετατροπή της χημικής ενέργειας σε ηλεκτρική. Χημική Ενέργεια Χημική Ενέργεια Θερμότητα Ηλεκτρισμός Μηχανική Κίνηση Ηλεκτρισμός α) β) Σχήμα.: Μετατροπή χημικής ενέργειας σε ηλεκτρική σε α) συμβατική μονάδα παραγωγής και β) σύστημα κυψελών καυσίμου. Στo σχήμα. φαίνονται σχηματικά οι αντιδράσεις που λαμβάνουν χώρα σε μία κυψέλη καυσίμου στις δύο διαφορετικές δυνατές περιπτώσεις, με όξινο και με αλκαλικό ηλεκτρολύτη, αντίστοιχα []. Υδρογόνο καύσιμο Υδρογόνο καύσιμο ΑΝΟΔΟΣ H 4H 4e Τα ιόντα H περνάνε μέσα ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ από τον ηλεκτρολύτη ΚΑΘΟΔΟΣ O 4e 4H H Οξυγόνο (αέρας) O ΦΟΡΤΙΟ Τα ηλεκτρόνια ρέουν από το εξωτερικό κύκλωμα, μέσα από το φορτίο ΑΝΟΔΟΣ H 4HO 4H O 4e Τα ιόντα ΟΗ - περνάνε μέσα ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ από τον ηλεκτρολύτη ΚΑΘΟΔΟΣ O 4e H O 4 Οξυγόνο (αέρας) α) β) HO ΦΟΡΤΙΟ Τα ηλεκτρόνια ρέουν από το εξωτερικό κύκλωμα, μέσα από το φορτίο Σχήμα.: Αντιδράσεις στα ηλεκτρόδια και ροή των ηλεκτρονίων μέσω του φορτίου για μια κυψέλη καυσίμου α) όξινου ηλεκτρολύτη και β) αλκαλικού ηλεκτρολύτη. Οι κυψέλες καυσίμου έχουν και άλλες ιδιότητες εκτός από την υψηλή αποδοτικότητα που τις κάνουν ιδιαίτερα ελκυστικές. Οι εκπομπές των κυψέλων καυσίμου δεν συμπεριλαμβάνουν τα συνηθισμένα προϊόντα καύσης (SO x, CO, άλλα μόρια, και διάφοροι - 4 -

15 άκαυτοι ή μερικώς καμένοι υδρογονάνθρακες), αν και μπορεί να υπάρξει κάποιο θερμικό NO x όταν αυτές λειτουργούν σε υψηλές θερμοκρασίες. Επίσης, δεν έχουν δονήσεις και θόρυβο στοιχεία που τις κάνουν εξαιρετικά φιλικές για τον άνθρωπο και αν αυτά συνδυαστούν και με την μηδενική σχεδόν εκπομπή επικίνδυνων καυσαερίων, οι κυψέλες καυσίμου μπορούν πολύ εύκολα να τοποθετούνται πολύ κοντά στο φορτίο που έχουν να τροφοδοτήσουν - για παράδειγμα, στο υπόγειο ενός κτιρίου. Όντας κοντά στα φορτία τους, όχι μόνο αποφεύγουν τις απώλειες συστημάτων μετάδοσης και διανομής, αλλά η θερμότητα των αποβλήτων τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην συμπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας για διάφορες εφαρμογές όπως η θέρμανση χώρου, ο κλιματισμός, και η θέρμανση νερού στα νοικοκυριά. Τα συστήματα συμπαραγωγής με τις κυψέλες καυσίμου μπορούν να έχουν αποδοτικότητες από τα καύσιμα στην ηλεκτρική ενέργεια και τη θερμότητα πάνω από 8%. Αυτή η υψηλή αποδοτικότητα τους, εκτός από το ότι οδηγεί σε μειωμένη κατανάλωση καυσίμων, αλλά επίσης, αν τα καύσιμα που θα χρησιμοποιούνταν για τις υπόλοιπες χρήσεις (π.χ. τη θέρμανση του κτιρίου), ήταν υδρογονάνθρακες όπως φυσικό αέριο ή πετρέλαιο, οι εκπομπές του CO, που είναι το κυριότερο από τα αέρια του θερμοκηπίου μειώνονται επίσης. Στην πραγματικότητα, εάν οι κυψέλες καυσίμου τροφοδοτούνται από υδρογόνο που παράγεται από την ηλεκτρόλυση του νερού χρησιμοποιώντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως την αιολική, την υδροηλεκτρική, ή τα φωτοβολταϊκά, δεν θα έχουμε καθόλου εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι κυψέλες καυσίμου είναι εύκολα διαμορφώσιμες στις βραχυπρόθεσμες αλλαγές στην ηλεκτρική ζήτηση, και το κατορθώνουν με μέτριους συμβιβασμούς στην αποδοτικότητα. Οι συμβατικές μονάδες παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας πολλές φορές κατά την διάρκεια μιας ημέρας παράγουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από αυτή που ζητείται τη δεδομένη χρονική στιγμή από τους καταναλωτές, και αυτό γίνεται επειδή είναι οικονομικώς πιο αποδοτικό για τις μεγάλες γεννήτριες των ατμοηλεκτρικών μονάδων να συνεχίσουν να λειτουργούν σε υψηλή παραγωγή από το να μειώνουν ή να διακόπτουν για λίγες ώρες την παραγωγή. Αυτή την περίσσεια ενέργεια μέχρι πρότινος προσπαθούσαμε να την αποθηκεύουμε. Ευρέως διαδεδομένα είναι τα συστήματα αποθήκευσης κινητικής ενέργειας (σφόνδυλοι), τα αντλιτικά συστήματα αποθήκευσης νερού και φυσικά οι συσσωρευτές. Πρόσφατα έχει αναπτυχθεί η τεχνολογία των κυψελών καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας. Ένα σύστημα κυψέλης καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας αποτελείται από μια συσκευή ηλεκτρόλυσης και από μια κυψέλη με καύσιμο το υδρογόνο και μπορεί να λειτουργεί σε δύο φάσεις, στη πρώτη φάση απορροφά ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο και την καταναλώνει παράγοντας υδρογόνο και οξυγόνο και φορτίζει την συστοιχία των συσσωρευτών και στην δεύτερη φάση όπου γίνεται η επανασύνδεση του υδρογόνου με το οξυγόνο με αποτέλεσμα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και διάθεση της στο δίκτυο []

16 Γενικά, ένα σύστημα παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά για να είναι αξιόπιστη πηγή ισχύος: χαμηλό κόστος εφαρμογής, υψηλό βαθμό απόδοσης και υψηλή πυκνότητα ισχύος, χαμηλό πλάτος κυμάτωσης του ρεύματος από τις κυψέλες καυσίμου, με στόχο την μεγιστοποίηση του χρόνου ζωής τους, γρήγορη και δυναμική απόκριση του συστήματος, για ρύθμιση της συνεχούς τάσης και για έλεγχο του παραγόμενου ηλεκτρικού ρεύματος, εναλλασσόμενη τάση εξόδου με συνολικό βαθμό αρμονικής παραμόρφωσης (THD) < 5% και ωμική απομόνωση μεταξύ του ζυγού συνεχούς ρεύματος και του δικτύου ή του φορτίου. Τα συστήματα κυψελών καυσίμου παράγουν ηλεκτρική ενέργεια υπό μορφή ρεύματος dc, ενώ τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας είναι σε μορφή ac. Είναι δηλαδή φανερό ότι για να συνδεθεί ένα σύστημα κυψελών καυσίμου με το δίκτυο και να είναι αξιοποιήσιμη η παραγωγή τού της ηλεκτρικής ενέργειας από την πλειοψηφία των ηλεκτρικών συσκευών και συστημάτων θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ένας αντιστροφέας. Επίσης, σύμφωνα με το σχήμα.3 είναι φανερό ότι η τάση εξόδου ενός συστήματος κυψελών καυσίμου μεταβάλλεται σε σχέση με το ρεύμα του φορτίου και αυτό είναι ένα μη ανεκτό χαρακτηριστικό για τα μοντέρνα συστήματα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι επομένως απαραίτητη η χρήση ενός dc-dc μετατροπέα ισχύος για την σταθεροποίηση της εξόδου μια συστοιχίας κυψελών καυσίμου.. Τάση κυψέλης () Πυκνότητα ρεύματος (ma cm - ) Σχήμα.3: Χαρακτηριστική I- μια κυψέλης καυσίμου που φανερώνει την μεταβολή της τάσης εξόδου της κυψέλης από το ρεύμα που απορροφά το φορτίο της

17 Επίσης, πολύ συχνά απαιτείται και γαλβανική απομόνωση των συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο και έτσι η χρήση κάποιου μετασχηματιστή είναι απαραίτητη. Ο μετασχηματιστής εκτός από την ωμική απομόνωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για ανύψωση της τάσης. Βέβαια, ένας μετασχηματιστής που συνδέεται απευθείας στο δίκτυο είναι απαραίτητο να δουλεύει στα 5Hz και αυτό συνεπάγεται αυξημένο όγκο και βάρος. Αυτός είναι και ο λόγος που στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκε τοπολογία ηλεκτρονικών ισχύος που κάνει χρήση μετασχηματιστή υψηλής συχνότητας, καθώς όσο αυξάνεται η συχνότητα λειτουργίας ενός μετασχηματιστή, τόσο μειώνεται ο όγκος και το βάρος του. Οι κυψέλες καυσίμου έχουν μεγάλη χρονική σταθερά απόκρισης εξαιτίας του αργού ελέγχου της ρύθμισης της τροφοδοσίας και ενυδάτωσης των κυψελών κατά την διαδικασία της ενεργειακής μετατροπής. Αυτή η χρονική σταθερά είναι της τάξεως των sec και δημιουργεί πολλά προβλήματα στον έλεγχο του συνολικού συστήματος. Αυτός είναι ο λόγος που τα συστήματα κυψελών καυσίμου είναι συχνά συνδυασμένα με την χρήση και διατάξεων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας όπως συσσωρευτές και υπερπυκνωτές. Συνηθέστερα χρησιμοποιούνται οι συσσωρευτές και αν πρόκειται για συστοιχία χαμηλής τάσης, της τάξεως των 96, δεν χρειάζεται και ιδιαίτερο σύστημα διαχείρισης συσσωρευτών (battery management system BMS) και έτσι η συστοιχία τοποθετείται μετά την έξοδο της πρώτης βαθμίδας, δηλαδή του dc-dc μετατροπέα. Εάν η συστοιχία των συσσωρευτών είναι υψηλής τάσης, της τάξεων των 3 4, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ένα σύστημα διαχείρισης συσσωρευτών που εκτός από το υψηλό του κόστος, οδηγεί συχνά και σε προβλήματα αστάθειας. Βλέπουμε λοιπόν την πολύ μεγάλη χρησιμότητα των διατάξεων ηλεκτρονικών ισχύος για την αξιοποίηση των συστημάτων κυψελών καυσίμου. Έχουν μελετηθεί και αναπτυχθεί πολλές και διάφορες τοπολογίες για την σύνδεση των κυψελών καυσίμου με το εναλλασσόμενο δίκτυο, δύο ενδεικτικές φαίνονται στα επόμενα σχήματα. :n p p F C C S bat AC έξοδος o FC Τ Τ Σχήμα.4: Συμβατικό σύστημα μετατροπής ισχύος μιας κατεύθυνσης, με την συστοιχία των συσσωρευτών στην πλευρά της υψηλής dc τάσης (-39 olts)

18 Αμφίπλευρος DC-DC μετατροπέας Αμφίπλευρος αντιστροφέας D D3 D5 D7 D9 D o F C C Τ Τ3 Τ5 Τ7 bat C Τ9 Τ Co AC έξοδος o D D Τ Τ4 D4 Τ6 D6 Τ8 D8 Τ Τ D Υψηλής συχνότητας μετασχηματιστής Σχήμα.5 Συμβατικό αμφίπλευρο σύστημα μετατροπής ισχύος, με την συστοιχία των συσσωρευτών στην πλευρά της υψηλής συνεχούς τάσης. Στο σχήμα.4 παρουσιάζεται μια τοπολογία μετατροπής ισχύος μιας κατεύθυνσης (μη αμφίδρομη), στην οποία χρησιμοποιείται ένας push-pull dc-dc μετατροπέας και ένας πλήρους γέφυρας αντιστροφέας. Η διάταξη όμως αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την σύνδεση συστημάτων κυψελών καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας καθώς δεν επιτρέπει την ροή ισχύος από το δίκτυο προς την κυψέλη καυσίμου. Για να ξεπεράσω αυτό το πρόβλημα έχει αναπτυχθεί η τοπολογία που παρουσιάζεται στο σχήμα.5, η οποία αποτελείται από έναν αμφίπλευρο πλήρους γέφυρας dc-dc μετατροπέα και έναν αντιστροφέα. Η διάταξη αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να συνδέσει ένα σύστημα κυψελών καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας με το δίκτυο αλλά η συστοιχία των συσσωρευτών τοποθετείται στην πλευρά της υψηλής συνεχούς τάσης κι επομένως απαιτείται σύστημα διαχείρισης συσσωρευτών, τα μειονεκτήματα του οποίου αναφέρθηκαν παραπάνω. Επίσης, η πλήρης γέφυρα του dc-dc μετατροπέα απορροφά ρεύμα με υψηλή κυμάτωση από την κυψέλη και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την χρήση μεγάλων πυκνωτών φίλτρων. Για τους λόγους αυτούς στην παρούσα διπλωματική εργασία για την σύνδεση συστημάτων κυψελών καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας με το δίκτυο διανομής ή εναλλασσόμενα φορτία, προτείνεται η τοπολογία του σχήματος.6. Πρόκειται για μια αμφίδρομη διάταξη που επιτρέπει την ροή της ισχύος και προς τις δύο κατευθύνσεις, η συστοιχία των συσσωρευτών είναι τοποθετημένη στην πλευρά της χαμηλής dc τάσης και έτσι αποφεύγεται η χρήση συστήματος διαχείρισης συσσωρευτών, ενώ η ύπαρξη των συζευγμένων πηνίων μειώνει κατά πολύ την κυμάτωση του ρεύματος που απορροφά ο dc-dc μετατροπέας από την κυψέλη. Η διάταξη αυτή αποτελείται από μια βαθμίδα αμφίπλευρου dc-dc μετατροπέα ανύψωσης υποβιβασμού, από έναν υψηλής συχνότητας ημιτονοειδούς διαμόρφωσης εύρους παλμών αντιστροφέα και έναν υψηλής συχνότητας ημιτονοειδούς διαμόρφωσης εύρους παλμών κυκλομετατροπέα και εξαλείφει όλα τα μειονεκτήματα που είχαν οι προηγούμενες διατάξεις. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιεί συστοιχία συσσωρευτών χαμηλής dc τάσης (έως 96) με αποτέλεσμα να μην απαιτείται σύστημα διαχείρισης συσσωρευτών. Απορροφά μικρότερη κυμάτωση ρεύματος από την κυψέλη καυσίμου, σε χαμηλότερη διακοπτική - 8 -

19 συχνότητα, με αποτέλεσμα να απαιτείται μικρότερο φίλτρο στην είσοδο. Επίσης, λόγω της μικρότερης διακοπτικής συχνότητας είναι λιγότερο ευάλωτο στην εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής παρενόχλησης. Με την χρήση αντιστροφέα υψηλής συχνότητας χρησιμοποιείται και μετασχηματιστής ισχύος υψηλής συχνότητας και έτσι μειώνεται σημαντικά το βάρος και ο όγκος του, ενώ η αμφίδρομη λειτουργία της διάταξης, κάνει την διάταξη ικανή να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εγκαταστάσεις και παραγωγής και αποθήκευσης της ηλεκτρικής ενέργειας. Μειονέκτημα της προτεινόμενης τοπολογίας είναι η χρήση τεσσάρων διόδων και τεσσάρων επιπλέον διακοπτών στη βαθμίδα του κυκλομετατροπέα. Αμφίπλευρος DC-DC μετατροπέας με συζευγμένα πηνία g Υψηλής συχνότητας αντιστροφέας Υψηλής συχνότητας μετασχηματιστής Υψηλής συχνότητας κυκλομετατροπέας Τ9 f Τ o o D D D5 D7 Τ Τ Τ5 Τ7 F C FC C Τ3 D3 Τ4 D4 bat C Τ6 D6 Τ8 S Τ Τ Co AC έξοδος o D8 Σχήμα.6: Προτεινόμενη αμφίπλευρη τοπολογία μετατροπής ισχύος, με την συστοιχία των συσσωρευτών στην πλευρά χαμηλής συνεχούς τάσης. Αμφίπλευρος DC-DC μετατροπέας με συζευγμένα πηνία # Υψηλής συχνότητας αντιστροφέας Υψηλής συχνότητας μετασχηματιστής Υψηλής συχνότητας κυκλομετατροπέας o D D D5 D7 Τ9 Τ Τ Τ Τ5 Τ7 F C C Τ3 D3 Τ4 D4 bat C Τ6 D6 Τ8 Τ Τ Co AC έξοδος o D8 Αμφίπλευρος DC-DC μετατροπέας με συζευγμένα πηνία # D D Τ Τ bat C F C C Τ3 D3 Τ4 D4 Σχήμα.7: Επέκταση της παραπάνω τοπολογίας για σύστημα κυψελών καυσίμου πολλών επιπέδων

20 - -

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κυψέλες καυσίμου, Συσσωρευτές Λιθίου Ιόντων πολυμερών. Κυψέλες καυσίμου. Μπορεί σήμερα οι κυψέλες καυσίμου να φαντάζουν ως ενδεχομένως η κυρίαρχη διανεμημένη τεχνολογία παραγωγής για τον εικοστό πρώτο αιώνα, αξίζει να σημειωθεί ότι αναπτύχθηκαν πριν από σχεδόν 6 χρόνια [3],[4]. Ο Sr Wllam Groe, είναι ο άγγλος επιστήμονας που εφεύρε και κατασκεύασε τον πρώτο γαλβανικό συσσωρευτή κυψελών. Στα πειράματα του και στις δημοσιεύσεις του εν έτη 839, την εφεύρεση του την αποκαλούσε "gaseous oltac battery" (αεριώδης βολταϊκός συσσωρευτής). Ο συσσωρευτής του Groe εξαρτήθηκε από έναν συνεχή ανεφοδιασμό σπάνιων και ακριβών αερίων, και τα προβλήματα διάβρωσης όπως αναμένονταν οδήγησαν τον συσσωρευτή του να έχει σύντομη διάρκεια ζωής και να οδηγήσει σε εγκατάλειψη της ιδέας του. Πενήντα έτη αργότερα, οι Mond και anger ξέθαψαν την δουλειά του Groe και ανέπτυξαν μια κυψέλη των,5 W με αποδοτικότητα 5% και τότε ήταν, εν έτη 89,που η συσκευή αυτή πήρε το όνομα fuel cell, δηλαδή, κυψέλη καυσίμου, έτσι όπως είναι γνωστή μέχρι και σήμερα. Μετά από άλλον έναν μισό αιώνα εγκατάλειψης αυτής της ιδέας και με ελάχιστη πρόοδο να σημειώνεται, έρχεται ο Francs T. Bacon, που ξαναξεκίνησε την μελέτη των κυψελών καυσίμου και μάλιστα αυτός ήταν που το 93 θεωρείται ότι κατασκεύασε την πρώτη πρακτική κυψέλη καυσίμου. Μέχρι το 95, ο Bacon ήταν σε θέση να παρουσιάσει μία αλκαλική κυψέλη καυσίμου (AFC) των 5 kw που τροφοδοτούσε μεταξύ άλλων φορτίων και ένα περονοφόρο ανυψωτικό μηχάνημα ικανότητας τόνων. Την ίδια χρονιά, ο Alls Chalmers παρουσίασε ένα τρακτέρ ίππων που αντλούσε ισχύ από ένα σύστημα κυψελών καυσίμου. Η ανάπτυξη των κυψελών καυσίμου έλαβε πολύ μεγάλη προώθηση και άνθισε από την ανάγκη της NASA για να έχει πάνω στο διαστημικό σκάφος μια πηγή ηλεκτρικής ισχύος. Η σειρά Gemn με αποστολές που έμπαιναν σε τροχιά γύρω από την γη χρησιμοποίησε τις κυψέλες καυσίμου που στηρίχθηκαν στη τεχνολογία των μεμβρανών, ενώ στην πιο πρόσφατη αποστολή των Apollo που έκαναν επανδρωμένες εξερευνήσεις στη σελήνη καθώς και οι επόμενες διαστημικές πτήσεις των διαστημικών λεωφορείων έκαναν χρήση πιο εξελιγμένων αλκαλικών κυψελών καυσίμου από αυτή του Bacon. - -

22 . Είδη κυψελών καυσίμου Οι έξι σημαντικότεροι τύποι κυψελών καυσίμου είναι οι ακόλουθοι [],[5]: Αλκαλικές κυψέλες καυσίμου (AFCs) Κυψέλες καυσίμου μεμβράνης ανταλλαγής πρωτονίων (PEMFCs) Κυψέλες καυσίμου φωσφορικού οξέος (PAFCs) Κυψέλες καυσίμου λιωμένων ανθρακικών αλάτων (MCFCs) Κυψέλες καυσίμου στερεών οξειδίων (SOFCs) Κυψέλες καυσίμου άμεσης μεθανόλης (DMFCs) Ο παρακάτω πίνακας συγκεντρώνει τα σημαντικότερα από τα χαρακτηριστικά των διαφόρων τύπων κυψελών καυσίμου που θα μελετήσουμε παρακάτω. Χαρακτηριστικά Τύποι κυψελών καυσίμου AFC PAFC PEMFC MCFC SOFC DMFC Θερμοκρασία λειτουργίας ( ο C) Πυκνότητα ισχύος (mw/cm ) Επίπεδο ισχύος (kw) - -5, ,- Αποδοτικότητα των καυσίμων Χρόνος ζωής (ώρες) > >4 >4 >4 >4 > Κόστος (US $/kw) > >3 > 5 > Πίνακας.3: Χαρακτηριστικά λειτουργίας διαφόρων τύπων κυψελών καυσίμου... Αλκαλικές κυψέλες καυσίμου ΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΦΟΡΤΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΙΟΝΤΑ ΥΔΡΟΞΥΛΙΟΥ ΝΕΡΟ ΑΝΟΔΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ ΚΑΘΟΔΟΣ Σχήμα.: Σχηματικό διάγραμμα αλκαλικών κυψελών καυσίμου. Οι αλκαλικές κυψέλες καυσίμου (AFCs) έχουν την καλύτερη απόδοση μεταξύ όλων των τύπων κυψελών καυσίμου υπό τους ίδιους ή παρόμοιους όρους λειτουργίας, όταν καταναλώνουν καθαρό υδρογόνο και οξυγόνο. Ως εκ τούτου, είναι μεταξύ των πρώτων - -

23 κυψελών καυσίμου που μελετήθηκαν και εξελίχθηκαν για χρήση σε πρακτικές εφαρμογές και είναι ο πρώτος τύπος κυψελών που χρησιμοποιούνται σε καθημερινή χρήση, κυρίως στα διαστημικά προγράμματα. Τα AFCs που χρησιμοποιούνται στις διαστημικές αποστολές πυραύλων λειτουργούν σε περίπου ο C για να έχουν την μέγιστη απόδοση τους (δηλ., υψηλή αποδοτικότητα ενεργειακής μετατροπής πάνω από 7% και υψηλή πυκνότητα ισχύος που είναι κρίσιμη για τις διαστημικές εφαρμογές). Ο αλκαλικός ηλεκτρολύτης είναι το υδροξειδίου του καλίου (KOH) που ακινητοποιείται σε μια μήτρα αμιάντων. Κατά συνέπεια, τα AFCs λειτουργούν σε υψηλή πίεση για να αποτραπεί ο βρασμός και κατά συνέπεια η μείωση του υγρού ηλεκτρολύτη. Συνεπώς, αυτές οι αυστηρές συνθήκες λειτουργίας (υψηλή πίεση και θερμοκρασία) των κυψελών αυτών έχουν και ακριβές απαιτήσεις στα υλικά κατασκευής έτσι ώστε αυτά να μπορούν να αντισταθούν σε αυτές τις συνθήκες καθώς και στα ακραία διαβρωτικά οξειδωτικά σε άνοδο και κάθοδο. Για να καλυφθούν αυτές οι απαιτήσεις, γίνεται απαραίτητη η χρήση πολύτιμων μετάλλων όπως ο λευκόχρυσος, ο χρυσός, και το ασήμι για την κατασκευή των ηλεκτροδίων, αν και αυτά τα πολύτιμα μέταλλα δεν είναι απαραίτητα για τις ηλεκτροχημικές αντιδράσεις που οδηγούν στην ηλεκτρική παραγωγή. Η χαρακτηριστική θερμοκρασία λειτουργίας των συστημάτων ισχύος με AFCs που στοχεύουν στις εμπορικές και επίγειες εφαρμογών κυμαίνεται από έως 9 ο C, και ο ηλεκτρολύτης είναι συνήθως το KOH. Η σημαντικότερη τεχνική πρόκληση είναι ότι οι αλκαλικοί ηλεκτρολύτες, όπως το υδροξείδιο του καλίου ή του νατρίου, δεν απορρίπτουν το διοξείδιο του άνθρακα, ενώ ούτε το 3 έως 35 ppm διοξειδίου του άνθρακα που περιέχεται στον ατμοσφαιρικό αέρα δεν είναι ανεκτό. Η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα σε άνοδο και κάθοδο πρέπει να είναι λιγότερη από έως ppm, ενώ στις επίγειες εφαρμογές σχεδόν πάντα (για τεχνικούς και οικονομικούς λόγους) είναι απαραίτητη η χρήση του ατμοσφαιρικού αέρα ως οξειδωτικό... Κυψέλες καυσίμου μεμβράνης ανταλλαγής πρωτονίων. ΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΦΟΡΤΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΙΟΝΤΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΝΕΡΟ ΑΝΟΔΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ ΚΑΘΟΔΟΣ Σχήμα.: Σχηματικό διάγραμμα κυψελών καυσίμου με μεμβράνη ανταλλαγής πρωτονίων

24 Οι κυψέλες καυσίμου μεμβράνης ανταλλαγής πρωτονίων (PEMFC) συναντώνται και με άλλα ονόματα, όπως κυψέλες καυσίμου μεμβράνης πολυμερών ηλεκτρολυτών ή κυψέλες καυσίμου στερεών πολυμερών ηλεκτρολυτών. Αποτελείται από μια στερεά πολυμερή μεμβράνη που δρα σαν ηλεκτρολύτης και είναι ένας άριστος αγωγός πρωτονίων, στριμωγμένος ανάμεσα σε δύο πορώδη ηλεκτρόδια άνθρακα. Έχει την ικανότητα γρήγορης έναρξης και παράγει την υψηλότερη πυκνότητα ισχύος εξόδου μεταξύ όλων των τύπων των κυψελών καυσίμου. Λόγω της στερεάς μεμβράνης ως ηλεκτρολύτη, δεν υπάρχει κανένας ρευστός διαβρωτικός κίνδυνος έκχυσης, και δεν απαιτείται αυξημένη ευαισθησία στον προσανατολισμό. Δεν έχει κανέναν πτητικό ηλεκτρολύτη και γι αυτό δεν προκαλεί πολλές ανησυχίες για διάβρωση. Έχει πραγματικά μηδενικές μολυσματικές εκπομπές και παράγει πόσιμο νερό εάν γίνει χρήση καθαρού υδρογόνου ως καύσιμο. Λόγω του περιορισμού που επιβάλλεται από τη μεμβράνη και τα προβλήματα με την ισορροπία του νερού, η θερμοκρασία λειτουργίας στις PEMFCs είναι συνήθως λιγότερο από ο C, με χαρακτηριστικές τιμές γύρω στους 8 ο C. Αυτή η μάλλον χαμηλή θερμοκρασία λειτουργίας απαιτεί τη χρήση ευγενών μετάλλων ως καταλύτες σε άνοδο και κάθοδο με γενικά υψηλότερες φορτίσεις των καταλυτών από ότι στις PAFCs. Με τις PEMFCs έχουμε επιτύχει μια υψηλή πυκνότητα ισχύος πάνω από kw/kg και,7 kw/, ίσως η υψηλότερη μεταξύ όλων των τύπων των κυψελών καυσίμου που βρίσκονται αυτήν την περίοδο υπό ανάπτυξη. Για να αποτραπεί η ξήρανση της μεμβράνης και κατά συνέπεια η μείωση της απόδοσης και η μείωση της διάρκειας ζωής, και τα καύσιμα και το οξειδωτικό υγραίνονται πλήρως, και η θερμοκρασία λειτουργίας περιορίζεται από τη θερμοκρασία κορεσμού του νερού που αντιστοιχεί στη πίεση λειτουργίας. Το υγρό νερό που διαμορφώνεται στην κάθοδο δεν διαλύεται στην μεμβράνη ηλεκτρολυτών, και αφαιρείται συνήθως από την κυψέλη από το υπερβολικό ατμό του οξειδωτικού αερίου. Η συσσώρευση του υγρού νερού στην κάθοδο εμποδίζει τη μεταφορά του οξυγόνου στις καταλυτικές περιοχές, και κατά συνέπεια να πλημμυρίζει η κάθοδος και να μειώνεται η απόδοση της κυψέλης. Σαν κυψέλη καυσίμου όξινων ηλεκτρολυτών που λειτουργεί σε χαμηλή θερμοκρασία, οι PEMFC είναι τρωτές στη δηλητηρίαση από το μονοξείδιο του άνθρακα. Ακόμη και ένα απειροστό ίχνος CO μειώνει δραστικά την απόδοση, αν και η επίδραση της δηλητηρίασης της κυψέλης από το CO είναι αντιστρέψιμη και δεν προκαλεί μόνιμες ζημίες στο σύστημα των PEMFC. Αντιθέτως, το διοξείδιο του άνθρακα δεν επηρεάζει την λειτουργία και την απόδοση των PEMFC

25 ..3 Κυψέλες καυσίμου φωσφορικού οξέος. ΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΦΟΡΤΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΙΟΝΤΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΝΕΡΟ ΑΝΟΔΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ ΚΑΘΟΔΟΣ Σχήμα.3: Σχηματικό διάγραμμα κυψελών καυσίμου φωσφορικού οξέος. Οι κυψέλες καυσίμου φωσφορικού οξέος (PAFC) είναι ο πιο προηγμένος τύπος κυψελών καυσίμου και θεωρείται "τεχνικά ωριμασμένος" και γι αυτό αναφέρονται ως οι κυψέλες καυσίμου πρώτης γενιάς. Αντίθετα από τα συστήματα αλκαλικών κυψελών καυσίμου που αναπτύχθηκαν πρώτιστα για τις διαστημικές εφαρμογές, οι PAFC ήταν αρχικά στοχευμένες στις επίγειες εφαρμογές με την χρήση του ατμοσφαιρικού αέρα ως οξειδωτικό και ας περιείχε το CO και την χρήση κατάλληλα επεξεργασμένων υδρογονανθράκων ως καύσιμα για τις ηλεκτροχημικές αντιδράσεις και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Τα βασικά συστατικά μιας κυψέλης καυσίμου φωσφορικού οξέος είναι τα ηλεκτρόδια που αποτελούνται από διασκορπισμένο καταλύτη λευκόχρυσου ή φύλλα άνθρακα, μήτρα SC που συγκρατεί το φωσφορικό οξύ, και ένα διπολικό έλασμα από γραφίτη, με δύο κανάλια ροής για τα καύσιμα και το οξειδωτικό. Η θερμοκρασία λειτουργίας κυμαίνεται από 6- ο C και μπορούν να χρησιμοποιήσουν είτε το καθαρό υδρογόνο, είτε το υδρογόνο που παράγεται από τους υδρογονάνθρακες (συνήθως φυσικό αέριο), είτε αλκοόλες ως αντιδρών στην άνοδο.η αποβαλλόμενη θερμότητα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη θέρμανση χώρων και την παροχή ζεστού νερού στα νοικοκυριά. Εντούτοις, οι PAFC δεν μπορούν να ανεχτούν την παρουσία του CO και του H S, τα οποία είναι συνήθως παρόντα στα αναμορφωμένα καύσιμα. Αυτοί οι μολυσματικοί παράγοντες δηλητηριάζουν τον καταλύτη και μειώνουν την ηλεκτροχημική καταλυτική δραστηριότητά του. Η ανοχή στο CO είναι καλύτερη σε θερμοκρασία λειτουργίας άνω των 8 ο C. Αυτές οι κυψέλες καυσίμου είναι εμπορικά διαθέσιμες από φορητές μονάδες των 4 και 5W μέχρι τις επιτόπιες γεννήτριες των kw. Συστήματα PAFC.5-.MW αναπτύσσονται για τη χρήση στις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ικανότητας -MW. Η πυκνότητα ισχύος του συστήματος PAFC είναι περίπου mw/cm, και η πυκνότητα ισχύος για συστοιχία κυψελών καυσίμου 36kW υπολογίζεται να είναι,kw/kg και,6kw/

26 ..4 Κυψέλες καυσίμου λιωμένων ανθρακικών αλάτων. ΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΦΟΡΤΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΝΕΡΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΔΙΟΔΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΑΝΟΔΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ ΚΑΘΟΔΟΣ Σχήμα.4: Σχηματικό διάγραμμα κυψελών καυσίμου λιωμένων ανθρακικών αλάτων. Οι κυψέλες καυσίμου λειωμένου ανθρακικού άλατος (MCFC) αναφέρονται συχνά ως δεύτερης γενιάς κυψέλες καυσίμου επειδή η εμπορευματοποίησή τους αναμένεται κανονικά μετά από τις PAFC. Οι MCFCs λειτουργούν στην υψηλότερη θερμοκρασία από όλες τις κυψέλες καυσίμου που περιγράφονται ως εδώ. Η θερμοκρασία λειτουργίας τους είναι γενικά γύρω στους 6-7 ο C. Τέτοιες υψηλές θερμοκρασίες παράγουν αρίστης ποιότητας αποβαλλόμενη θερμότητα που είναι κατάλληλη για την επεξεργασία καυσίμου, τη συμπαραγωγή, ή τη λειτουργία συνδυασμένου κύκλου, που οδηγούν στην υψηλότερη ηλεκτρική αποδοτικότητα. Παράγει επίσης τη δυνατότητα άμεσης αξιοποίησης των ανθρακούχων καυσίμων (ιδιαίτερα το φυσικά αέριο), μέσω της εσωτερικής αναμόρφωσης για να παραγάγει τα καύσιμα (υδρογόνο) που χρησιμοποιούνται τελικά από τις ηλεκτροχημικές αντιδράσεις στις κυψέλες καυσίμου. Έχει υπολογιστεί ότι οι MCFC μπορούν να επιτύχουν μια αποδοτικότητα ενεργειακής μετατροπής 5-6% (από τη χημική ενέργεια στην ηλεκτρική ενέργεια) με την εσωτερική αναμόρφωση και το φυσικό αέριο ως αρχικά καύσιμα. Οι MCFCs χρησιμοποιούν ένα λειωμένο αλκαλικό μίγμα ανθρακικού άλατος ως ηλεκτρολύτη, ο οποίος είναι ακινητοποιημένος σε μια πορώδη μήτρα αργιλικών αλάτων λίθιου. Τα αγώγιμα είδη είναι τα ιόντα ανθρακικού άλατος. Για την κάθοδο, αυτήν την περίοδο γίνεται χρήση του λιθιούχου οξειδίου του νικελίου, και για την άνοδο χρησιμοποιούμαι νικέλιο, κοβάλτιο και χαλκό, συχνά υπό μορφή κονιοποιημένων κραμάτων και σύνθετων με οξείδια. Σαν πορώδη δομή μετάλλων, υπόκειται στη συμπύκνωση και την αργή κίνηση κάτω από τη συμπιεστική δύναμη απαραίτητη για τη λειτουργία στοιβών. Οι πρόσθετες ουσίες όπως χρώμιο ή αργίλιο διασκορπίζονται σαν οξείδια και με αυτόν τον τρόπο αυξάνουν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της ανόδου. Οι MCFCs έχουν συνήθως 75-8% χρησιμοποίηση καυσίμων (υδρογόνο)

27 ..5 Κυψέλες καυσίμου στερεών οξειδίων. ΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΦΟΡΤΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΙΟΝΤΑ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΝΕΡΟ ΑΝΟΔΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ ΚΑΘΟΔΟΣ Σχήμα.5: Σχηματικό διάγραμμα κυψελών καυσίμου στερεών οξειδίων. Οι κυψέλες καυσίμου στερεών οξειδίων (SOFC) έχουν προκύψει σαν ένας σοβαρός εναλλακτικός τύπος κυψελών καυσίμου υψηλής θερμοκρασίας και συχνά αναφέρονται σαν κυψέλες καυσίμου τρίτης γενιάς, επειδή η εμπορευματοποίησή τους αναμένεται μετά από τις PAFCs (η πρώτη γενιά) και τις MCFCs (η δεύτερη γενιά). Οι SOFC είναι ένα σύστημα ισχύος ολόκληρο σε στερεή μορφή συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρολύτη, και λειτουργεί σε υψηλή θερμοκρασία γύρω στους ο C για την επαρκή ιοντική και ηλεκτρονική αγωγιμότητα των διάφορων τμημάτων της κυψέλης. Η υψηλής θερμοκρασίας λειτουργίας οδηγεί στη γρηγορότερη ηλεκτροχημική κινητική (δηλ., χαμηλή πόλωση ενεργοποίησης) και δεν υπάρχει ανάγκη για καταλύτες ευγενών μετάλλων. Τα καύσιμα μπορούν να είναι αέριο υδρογόνο, μίγμα H /CO, ή υδρογονάνθρακες, επειδή η υψηλή θερμοκρασία λειτουργίας καθιστά πιθανή την εσωτερική κανονική αναμόρφωση των υδρογονανθράκων με τον υδρατμό.σημαντικό είναι το ότι το CO δεν είναι πλέον ένας μολυσματικός παράγοντας, αλλά το αντίθετο μάλιστα, γίνεται καύσιμο στις SOFCs. Η αποδοτικότητα της μετατροπής της χημικής σε ηλεκτρική ενέργεια είναι 5-6%, ίσως να φτάνει και το 7%- 8%. Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας, οι SOFCs μπορούν να ανεχτούν καλύτερα τις ακαθαρσίες στα εισερχόμενα καύσιμα. Αλλά το σουλφίδιο του υδρογόνου (H S), το υδροχλώριο (HCl) και η αμμωνία (NH 3 ) είναι ακαθαρσίες που συναντώνται συχνά στα εξαερωμένα προϊόντα άνθρακα, και κάθε μια από αυτές τις ουσίες είναι ενδεχομένως επιβλαβής στην απόδοση των SOFCs. Ο βασικός παράγοντας δηλητηρίασης των SOFCs είναι το H S. Αν και το όριο ανοχής της κυψέλης στο θείο είναι περίπου δύο μεγέθη μεγαλύτερο από τα όρια στους άλλους τύπους κυψελών καυσίμου, το επίπεδο παρόλα αυτά, είναι κάτω από 8 ppm

28 ..6 Κυψέλες καυσίμου άμεσης μεθανόλης. ΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΩΝ ΦΟΡΤΙΟ ΜΕΘΑΝΟΛΗ ΚΑΙ ΝΕΡΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΙΟΝΤΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΝΕΡΟ ΑΝΟΔΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΣ ΚΑΘΟΔΟΣ Σχήμα.6: Σχηματικό διάγραμμα κυψελών καυσίμου άμεσης μεθανόλης. Αν και το υγρό υδρογόνο έχει την υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα, η ρευστοποίηση του υδρογόνου απαιτεί κατά προσέγγιση το ένα τρίτο της συγκεκριμένης ενέργειας, και η απαραίτητη θερμική μόνωση αυξάνει τον όγκο της δεξαμενής σημαντικά. Η χρήση των υβριδίων μετάλλων μειώνει τη συγκεκριμένη ενεργειακή πυκνότητα και το βάρος της δεξαμενής γίνεται υπερβολικό. Η μεθανόλη ως καύσιμο προσφέρει ευκολία στον χειρισμού και την αποθήκευση, και την πιθανή υποδομή για τη διανομή της σαν καύσιμο. Επίσης, η μεθανόλη έχει θεωρητικά υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα από το υδρογόνο (5 kwh/ έναντι με,6 kwh/ για το υγρό υδρογόνο). Ο εύκολος ανεφοδιασμός σε καύσιμα είναι άλλο ένα πλεονέκτημα για τη μεθανόλη. Εντούτοις, στις συμβατικές κυψέλες καυσίμου τύπου υδρογόνου-αέρα ή τύπου υδρογόνου-οξυγόνου, απαιτείται ένας αναμορφωτής που προσθέτει πολυπλοκότητα και κόστος στο όλο σύστημα, καθώς επίσης και την παραγωγή ανεπιθύμητων ρύπων, όπως το μονοξείδιο του άνθρακα. Τυπικά, η θερμοκρασία λειτουργίας είναι γύρω στους 9 ο C, και το εύρος των πιέσεων λειτουργίας κυμαίνεται από μία μέχρι αρκετές ατμόσφαιρες. Το σύστημα των DMFCs είναι εξαιρετικά ευαίσθητο στο μονοξείδιο του άνθρακα (CO) και το σουλφίδιο του υδρογόνου (H S). Το μονοξείδιο τουάνθρακα μπορεί να υπάρξει ως ένα ενδιάμεσο προϊόντης αντίδρασης και μπορεί να δηλητηριάσει τον καταλύτη. Υπάρχει διαμάχη σχετικά με το εάν το μονοξείδιο του άνθρακα είναι παρόν στην άνοδο κατά τη διάρκεια της αντίδρασης. Το θείο μπορεί να είναι παρόν εάν η μεθανόλη παράγεται από πετρέλαιο και πρέπει να αφαιρεθεί. Οι DMFCs είναι οι ελκυστικότερες κυψέλες για τις εφαρμογές όπου η αποθήκευση ή η παραγωγή του υδρογόνου ασκεί αρνητική επίδραση στον όγκο και το βάρος του συστήματος. Κατά συνέπεια, οι DMFCs έχουν μια μεγάλη δυνατότητα χρήσης στις εφαρμογές μεταφορών που κυμαίνονται από τα αυτοκίνητα, τα τρένα και τα σκάφη, κ.τ.λ - 8 -

29 .3 Δομή κυψελών καυσίμου Η τάση στα άκρα μιας κυψέλης καυσίμου είναι αρκετά μικρή, περίπου.7 αν θεωρήσουμε ότι δημιουργείτε ένα χρήσιμο ρεύμα. Αυτό σημαίνει ότι για παραχθεί μια χρήσιμη τάση πολλές κυψέλες καυσίμου πρέπει να συνδεθούν εν σειρά. Για να συνδέσουμε διάφορες κυψέλες εν σειρά, χρησιμοποιούμε "διπολικά ελάσματα". Αυτά τα ελάσματα πλάκες που παίζουν το ρόλο αλληλοσυνδέσεων μεταξύ των κυψελών έχουν κομμένα κανάλια στην επιφάνεια τους έτσι ώστε τα αέρια να μπορούν να ρέουν πέρα από την άκρη των ηλεκτροδίων. Πολλές κυψέλες συνδεδεμένες σε σειρά μεταξύ τους αποτελούν μια συστοιχία κυψελών καυσίμου, με τάση στα άκρα της πολλαπλάσια της τάσης κυψέλης. Τα αυλακωμένα ελάσματα αποτελούνται από έναν καλό αγωγό όπως γραφίτης ή ανοξείδωτο χάλυβα. Η δομή μιας κυψέλης καυσίμου φαίνεται στο σχήμα.7. Τροφοδοσία υδρογόνου Αρνητική σύνδεση Άνοδος Ηλεκτρολύτης Κάθοδος Τροφοδοσία οξυγόνου ή αέρα Θετική σύνδεση Σχήμα.7: Κυψέλη με κατάλληλες πλάκες για καλύτερη δέσμευση του ρεύματος από όλη την επιφάνεια των ηλεκτροδίων και ειδικά κανάλια για την κίνηση των αερίων. Η δημιουργία συστοιχίας κυψελών καυσίμου έχει σαν αποτέλεσμα μια στερεά ομάδα κυψελών στην οποία το ηλεκτρικό ρεύμα περνά αποτελεσματικά, λίγο πολύ κατ' ευθείαν μέσω των κυψελών παρά από την επιφάνεια των διαδοχικών ηλεκτροδίων. Τα ηλεκτρόδια επίσης, υποστηρίζονται καλά, και ολόκληρη η δομή είναι ισχυρή και γερή. Ιδανικά το διπολικό έλασμα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν λεπτότερο, για να ελαχιστοποιηθεί η ηλεκτρική αντίσταση και να κάνει τις στοίβες κυψελών καυσίμου μικρότερες. Εντούτοις, αυτό κάνει τα κανάλια για την ροή του αερίου στενά, το οποίο σημαίνει ότι είναι δυσκολότερο να στείλεις το αέριο γύρω στην κυψέλη. Στην περίπτωση των κυψελών καυσίμου χαμηλής θερμοκρασίας, ο κυκλοφορόν αέρας πρέπει να εξατμίσει και να μεταφέρει έξω από την κυψέλη το νερό που παράγεται στα προϊόντα της αντίδρασης

30 .4 Κυψέλες καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας Ένα σύστημα κυψέλης καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας, το οποίο και προτείνεται στην παρούσα διπλωματική εργασία, περιλαμβάνει μια συσκευή ηλεκτρόλυσης και μία κυψέλη καυσίμου που χρησιμοποιεί ως καύσιμο το υδρογόνο []. Η κυψέλη αυτή, είναι ικανή να λειτουργεί σε δύο φάσεις: στη φάση κατά την οποία καταναλώνεται ηλεκτρική ενέργεια για παραγωγή υδρογόνου και οξυγόνου από την συσκευή ηλεκτρόλυσης του νερού (φόρτιση) και στη φάση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κατά την οποία το υδρογόνο και το οξυγόνο επανασυνδέονται για να παραγάγουν ηλεκτρικό ρεύμα και νερό (εκφόρτιση). Η ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία αυτής της κυψέλης, κατά τη φάση της παραγωγής υδρογόνου και οξυγόνου, αλλά και για τη φόρτιση των συσσωρευτών που χρησιμοποιούνται από το σύστημα, μπορεί να προέλθει από τα συμβατικά συστήματα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κατά τις ώρες μειωμένης ζήτησης. Η ενέργεια αυτή μπορεί επίσης να προέλθει και από συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όταν η ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί πλήρως. Κόστος κύκλου ζωής (US $) Κόστος κύκλου ζωής συσσωρευτή Κόστος κύκλου ζωής κυψέλης καυσίμου 5 5 Αποθηκευμένη ενέργεια (kwh) Σχήμα.8: Σύγκριση κόστους κύκλου ζωής κυψέλης καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας συσσωρευτή. Η κυψέλη αναστρέψιμης λειτουργίας, χρησιμοποιώντας τα ίδια ηλεκτρόδια μπορεί αν εκτελεί και τη λειτουργία της συσκευής ηλεκτρόλυσης παράγοντας υδρογόνο και οξυγόνο (δηλαδή, ισοδύναμη λειτουργία με συσσωρευτή που φορτίζεται) και τη λειτουργία της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (δηλαδή, ισοδύναμη λειτουργία με συσσωρευτή που εκφορτίζεται). Αν και οι συσσωρευτές έχουν υψηλότερη απόδοση ανά ενεργειακό κύκλο, οι κυψέλες αναστρέψιμης ή μη λειτουργίας έχουν μερικά βασικά χαρακτηριστικά, τα οποία τις - 3 -

31 κάνουν πολύ ελκυστικές ως εναλλακτική λύση για αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας, σε πολλές εφαρμογές. Ένα σημαντικό πλεονέκτημα των κυψελών καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας έναντι των συσσωρευτών είναι ότι παρουσιάζουν πολύ μικρότερο κόστος κύκλου ζωής για μεγάλα ποσά αποθηκευμένης ενέργειας, κάτι που φαίνεται χαρακτηριστικά και στο σχήμα.8. Ένα άλλο πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό είναι η δυνατότητα να αποθηκεύουν μεγάλα ποσά ενέργειας ανά μονάδα μάζας. Αυτό το χαρακτηριστικό είναι πολύ σημαντικό, τόσο για σταθερές, όσο και για κινητές εφαρμογές (ηλεκτρικό αυτοκίνητο, ηλιακό αεροπλάνο, κ.τ.λ.). Η πυκνότητα της ενέργειας είναι μια παράμετρος, που περιγράφει πόση ενέργεια μπορεί να αποδοθεί από ένα σύστημα αποθήκευσης ενέργειας ανά μονάδα μάζας του ίδιου του συστήματος. Μονάδα μέτρησης της πυκνότητας της ενέργειας είναι η Wh/kg..4. Πυκνότητα ενέργειας κυψέλης αναστρέψιμης λειτουργίας Η πυκνότητα ενέργειας των κυψελών αναστρέψιμης λειτουργίας είναι θεωρητικά πολύ υψηλή και υπολογίζεται ως ποσό της παραγόμενης ενέργειας κατά τη φάση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προς το συνολικό της βάρος. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια της κυψέλης αναστρέψιμης λειτουργίας δίνεται από τη σχέση: Εν έργεια εξόδου ( E ) n I t (.) o d d d Όπου, d : η τάση εξόδου ενός κελιού, σε olts I d : η μέση τιμή του ρεύματος εξόδου, σε amps n : ο αριθμός των κελιών της συστοιχίας της κυψέλης t d : ο χρόνος λειτουργίας στη φάση παραγωγής, σε ώρες. Εάν θεωρηθεί ότι όλο το βάρος της κυψέλης οφείλεται μόνο στα αντιδρώντα αέρια (οξυγόνο και υδρογόνο), η πυκνότητα της ενέργειας δίνεται από τη σχέση: Π Ενέργεια εξόδου Μάζαντιδρόντων n I t M d d d υκν ό τητα ενέργειας (.) w Όπου, M w η μάζα σε kg του υδρογόνου και του οξυγόνου, που έχουν παραχθεί από το νερό. Από το νόμο του Faraday έχουμε: nd I dt M w d 976,κελιά * Amper * ώρες (.3) kg H O - 3 -

32 Από τις σχέσεις (.) και (.) προκύπτει η θεωρητική μέγιστη πυκνότητα ενέργειας, για οποιαδήποτε τιμή της τάσης εξόδου: 976,d, Wh Πυκν ότητα ενέργειας (.4) kg H O Σε μία ιδανική κυψέλη αναστρέψιμης λειτουργίας, όπου η τάση εξόδου κάθε κελιού είναι,3, η θεωρητική πυκνότητα της ενέργειας ανά κελί είναι 366 Wh/kg, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις είναι μεγαλύτερη από τη θεωρητική πυκνότητα ενέργειας των μέχρι τώρα γνωστών συστημάτων συσσωρευτών. Στην πράξη το βάρος μιας κυψέλης αναστρέψιμης λειτουργίας περιλαμβάνει και άλλα βάρη εκτός των αντιδρώντων αερίων. Η πυκνότητα σε ένα πραγματικό σύστημα υπολογίζεται από τη σχέση: Ενέργεια εξόδου 676,d M w, Wh Πυκν ότητα ενέργειας (.5) Συνολικό βάρος συστήµατος M Λοιπά ΒΒάρ, Kg Τα λοιπά βάρη μιας κυψέλης καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας είναι το βάρος των δοχείων αποθήκευσης του υδρογόνου και του οξυγόνου, το βάρος της συστοιχίας, το βάρος του δοχείου αποθήκευσης του νερού και το βάρος των βοηθητικών συσκευών. Επομένως, η σχέση (.5) γίνεται: w Π ό έ 676,, Wh M M M M d υκν τητα εν ργειας (.6) Tw Sw Ww Aw w w w w Όπου, T w : το καθαρό βάρος των δοχείων αποθήκευσης των αερίων, σε kg S w : το καθαρό βάρος της συστοιχίας της κυψέλης, σε kg W w : το καθαρό βάρος του δοχείου αποθήκευσης του νερού, σε kg A w : το καθαρό βάρος των βοηθητικών συσκευών, σε kg. Βάρος δοχείων αποθήκευσης αερίων (H, O ) Το βάρος των δοχείων αποθήκευσης των αερίων είναι συνάρτηση της πίεσης και του όγκου τους. Ο λόγος του καθαρού βάρους των δοχείων αποθήκευσης των αερίων προς τη μάζα των αερίων (H, O ), που έχουν παραχθεί από το νερό, δηλαδή ο λόγος T w /M w που περιέχεται στη σχέση (.6) δίνεται από τη σχέση: T w k R T (.7) M w - 3 -

33 Όπου, k : συντελεστής που εξαρτάται από τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του δοχείου και από τα γραμμομόρια του νερού από το οποίο παρήχθησαν τα αέρια, R : η σταθερά των ιδανικών αερίων 84,78 ( kg cm 3 ) o και cm gmol K Τ : η θερμοκρασία σε βαθμούς Keln. Βάρος συστοιχίας κελίων Το βάρος της συστοιχίας των κελιών της κυψέλης εξαρτάται άμεσα από την τιμή της ισχύος που παράγεται από τη συστοιχία. Το μέγεθος και ο αριθμός των κελιών είναι γενικά ανάλογα με την τιμή της παραγόμενης ισχύος από τη συστοιχία. Επομένως, το βάρος της συστοιχίας των κελιών μπορεί να αποδοθεί από τη σχέση: S w Ισχύς συστοιχίας ( watt) nd I d ( kg) (.8) Πυκνότηταισχύος ( watt / kg) πυκνότηταισχύος Πολλαπλασιάζοντας αριθμητή και παρανομαστή με το χρόνο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας t d, η σχέση (.8) γίνεται: S w nd I dtd ( kg) t * Πυκνότηταισχύος (.9) d Επομένως, S w 976,d M w ( kg) t * Πυκνότηταισχύος (.) d Διαιρώντας και τα δύο μέλη της (.) με M w, ο όρος S w /M w της σχέσης (.) γίνεται: S M w w t d 976,d * Πυκνότηταισχύος (.) Η πυκνότητα ισχύος της συστοιχίας των κελιών είναι συνάρτηση της τάσης εξόδου των κελιών d : Π Ισχύς εξόδου n A A ό ύ S S S d d c d d t υκν τηταισχ ος (.) w w w Όπου, d : η πυκνότητα του ρεύματος εξόδου (A/cm ),

34 A c : το εμβαδό κελιού (cm ), A t : το συνολικό εμβαδό κελιών (cm ). Η πυκνότητα του ρεύματος κάθε κελιού μπορεί να εκφραστεί ως συνάρτηση της τάσης f ), με βάση την αντίστοιχη χαρακτηριστική καμπύλη που εξόδου του d ( ( ) d d φαίνεται στο σχήμα.9... Τάση εξόδου (εκφόρτισης) κελιού (d) σε Πυκνότητα ρεύματος εξόδου (εκφόρτισης) κελιού, σε A/cm Σχήμα.9: Χαρακτηριστική καμπύλη τάσης πυκνότητας ρεύματος εξόδου κελιού. Ο λόγος της συνολικής επιφάνειας προς το βάρος της συστοιχίας, πρακτικά μπορεί να θεωρηθεί σταθερός: A t K (.3) a Sw Από τις σχέσεις (.3) και (.), προκύπτει για την πυκνότητα ισχύος η παρακάτω σχέση: Πυκν ό τηταισχύος K (.4) d d a Οπότε, η σχέση (.) γίνεται: S 976, M K t w d (.5) w a d d

35 Βάρος δοχείου αποθήκευσης νερού Το βάρος του δοχείου αποθήκευσης του νερού είναι ανάλογο με τον όγκο και την πίεση του αποθηκευμένου νερού: W w P w w,max (.6) k w Όπου, w : ο όγκος του αποθηκευμένου νερού, σε cm 3, P w,max : η μέγιστη πίεση λειτουργίας του αποθηκευμένου νερού, σε kg/cm, k w : συντελεστής που εξαρτάται από τα γεωμετρικά στοιχεία του δοχείου. Επειδή το νερό είναι σχετικά ασυμπίεστο, ο όγκος του είναι ανάλογος με το βάρος του : M w w k (.7) ρ Όπου, ρ : η πυκνότητα του νερού, kg 3, cm k : ο συνελεστής πληρότητας του δοχείου αποθήκευσης του νερού. Από τις σχέσεις (.3) και (.4) έχουμε: W w k M w ρ w,max km wpw, max (.8) k w P ρ k w Οπότε, ο παράγοντας W w /M w της σχέσης (.6) γίνεται: W M w w k P w, max cw Pw,max ρ k (.9) Βάρος βοηθητικών συσκευών Το βάρο ς των βοηθητικών συσκευών στις εφαρμογές των κυψελών καυσίμου αναστρέψιμης λειτουργίας, εμπειρικά κυμαίνεται μεταξύ του 65% και του 7% του βάρους M w. Οπότε μπορεί να ληφθεί μια μέση τιμή:

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠ -ΣΗΜΜΥ-Α. Κλαδάς. IENE: Επιχειρηµατική Συνάντηση «Ενέργεια Β2Β» - Workshop G: Hλεκτρικά και Υβριδικά Αυτοκίνητα

ΕΜΠ -ΣΗΜΜΥ-Α. Κλαδάς. IENE: Επιχειρηµατική Συνάντηση «Ενέργεια Β2Β» - Workshop G: Hλεκτρικά και Υβριδικά Αυτοκίνητα «Τεχνολογικές εξελίξεις συστηµάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας για ηλεκτρικά οχήµατα» Καθηγητής Αντώνιος Γ. Κλαδάς ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ YΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας Heriot-Watt University Technological Education Institute of Piraeus Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας 3 Δεκεμβρίου 2011, Αθήνα Περίληψη Εισαγωγή Δημιουργία πλέγματος & μοντελοποίηση CFD Διακρίβωση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα

3.1. Τύποι Κελιών Καυσίµου (ΙΙ) ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ (FUEL CELLS) Ενώ υπάρχουν διαφορετικοί τύποι κελιών καυσίµου, σχεδόν όλοι υπακούουν στην ίδια αρχή λε

3.1. Τύποι Κελιών Καυσίµου (ΙΙ) ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ (FUEL CELLS) Ενώ υπάρχουν διαφορετικοί τύποι κελιών καυσίµου, σχεδόν όλοι υπακούουν στην ίδια αρχή λε 3.1. Τύποι Κελιών Καυσίµου (Ι0 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ (FUEL CELLS) Για την ταξινόµηση τον Κελιών Καυσίµου Υδρογόνου βασιζόµαστε σε δύο καθοριστικούς παράγοντες, αυτοί είναι η θερµοκρασία λειτουργίας τους και

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση Συστημάτων Κυψελών Καυσίμου με τη Χρήση του Λογισμικού Simulink

Μοντελοποίηση Συστημάτων Κυψελών Καυσίμου με τη Χρήση του Λογισμικού Simulink AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία Μοντελοποίηση Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΜΑΘ.. 12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ Οι μετατροπείς συνεχούς ρεύματος επιτελούν τη μετατροπή μιας τάσης συνεχούς μορφής, σε συνεχή τάση με ρυθμιζόμενο σταθερό πλάτος ή και πολικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη και οικονομική αξιολόγηση φωτοβολταϊκής εγκατάστασης σε οικία στη νήσο Κω

Μελέτη και οικονομική αξιολόγηση φωτοβολταϊκής εγκατάστασης σε οικία στη νήσο Κω Μελέτη και οικονομική αξιολόγηση φωτοβολταϊκής εγκατάστασης σε οικία στη νήσο Κω ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΠΕΤΡΟΥΛΑ /04/2013 ΓΑΛΟΥΖΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Εισαγωγή Σκοπός αυτής της παρουσίασης είναι μία συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ Νέα Τοπολογία Ηλεκτρονικών Ισχύος για Εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 DC ΔΙΑΚΟΠΤΙΚA ΤΡΟΦΟΔΟΤΙΚΑ, ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ. Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Δρ. Μ. Ζούλιας Γραμματεία της Πλατφόρμας, Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Γενικές Πληροφορίες Η Ελληνική Τεχνολογική Πλατφόρμα Υδρογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Α Τοσίτσειο Αρσκάκειο Λύκειο Εκάλης. Αναγνωστάκης Νικόλας Γιαννακόπουλος Ηλίας Μπουρνελάς Θάνος Μυλωνάς Μιχάλης Παύλοβιτς Σταύρος

Α Τοσίτσειο Αρσκάκειο Λύκειο Εκάλης. Αναγνωστάκης Νικόλας Γιαννακόπουλος Ηλίας Μπουρνελάς Θάνος Μυλωνάς Μιχάλης Παύλοβιτς Σταύρος Α Τοσίτσειο Αρσκάκειο Λύκειο Εκάλης Αναγνωστάκης Νικόλας Γιαννακόπουλος Ηλίας Μπουρνελάς Θάνος Μυλωνάς Μιχάλης Παύλοβιτς Σταύρος Εισαγωγή στις ήπιες μορφές ενέργειας Χρήσεις ήπιων μορφών ενέργειας Ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

DC-DC ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ

DC-DC ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ DC-DC ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ Ε. Καρφόπουλος, Π. Πάχος, Π. Παναγής, Κ. Παύλου, Στ. Μανιάς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

9. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 9. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Η αποθήκευση ενέργειας είναι, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, μέρος όλων των γεγονότων και της φύσης και των διεργασιών, που προκαλεί ο άνθρωπος. Υπάρχουν ποικίλα είδη συστημάτων αποθήκευσης

Διαβάστε περισσότερα

DC-DC ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ

DC-DC ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ DC-DC ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ Ε. Καρφόπουλος, Π. Πάχος, Π. Παναγής, Κ. Παύλου, Στ. Μανιάς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Καθηγητής ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 2 Δίοδοι-Επαφή pn 1. Ποιες είναι οι 3 κατηγορίες υλικών στην ηλεκτρονική; a) Στερεά, υγρά αέρια. b) Αγωγοί, μονωτές, ημιαγωγοί. c) Γη, αέρας, φωτιά. d) Ημιαγωγοί, μονωτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΣΥΝΘΕΣΗ DC ΚΑΙ ΧΑΜΗΛΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ AC Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 1 Τα Θέματα Διακοπτικός πόλος

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 2: Φωτοβολταϊκά Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444.οργανωτικά Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Το βιβλίο Ned Mohan First course on Power Electronics

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΔΙΟΔΟΙ Επαφή ΡΝ Σε ένα κομμάτι κρύσταλλο πυριτίου προσθέτουμε θετικά ιόντα 5σθενούς στοιχείου για τη δημιουργία τμήματος τύπου Ν από τη μια μεριά, ενώ από την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής`

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής` ΕΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΕΚ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ Εισηγητής: Γκαβαλιάς Βασίλειος,διπλ μηχανολόγος μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ-ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ (CHP)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ-ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ (CHP) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συστήματα ΔΠ είναι είτε μίκρο (micro)-chp συστήματα (μηχανές Stirling, κυψέλες καυσίμου, μικροπαραγωγές), είτε συστήματα ΑΠΕ (Φ/Β, Α/Γ, μικρά υδροηλεκτρικά). ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ & ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Β. Στεργιόπουλος και Π. Τσιακάρας ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2007 Το Ενεργειακό Πρόβλημα Τα 10 Σημαντικότερα Παγκόσμια Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Εργαστήριο Φυσικοχηµείας και Χηµικών ιεργασιών ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Γ. Γούλα, Θ. Παπαδάµ, Ι. Γεντεκάκης

Διαβάστε περισσότερα

Διασύνδεση Κυψελών Καυσίμου με το Ηλεκτρικό Δίκτυο: Τοπολογίες Μετατροπέων Ηλεκτρικής Ενέργειας και Διαχείριση

Διασύνδεση Κυψελών Καυσίμου με το Ηλεκτρικό Δίκτυο: Τοπολογίες Μετατροπέων Ηλεκτρικής Ενέργειας και Διαχείριση Διασύνδεση Κυψελών Καυσίμου με το Ηλεκτρικό Δίκτυο: Τοπολογίες Μετατροπέων Ηλεκτρικής Ενέργειας και Διαχείριση Φώτης Στεργιόπουλος, Ph.D. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Ξενοπούλου 12, 54645 Θεσσαλονίκη fstergiopoulos@the.forthnet.gr

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Κελιού Καυσίµου (II) Τα Κελιά Καυσίµου έχουν ένα αριθµό πλεονεκτηµάτων πέραν του συµβατικού εξοπλισµού παραγωγής ενέργειας τα οποία είναι: υ

Περιγραφή Κελιού Καυσίµου (II) Τα Κελιά Καυσίµου έχουν ένα αριθµό πλεονεκτηµάτων πέραν του συµβατικού εξοπλισµού παραγωγής ενέργειας τα οποία είναι: υ Περιγραφή Κελιού Καυσίµου (I) Στην προσπάθεια να δώσουµε ένα κατανοητό και κατά το δυνατόν σαφή ορισµό για το τι είναι τα κελιά καυσίµου, θα µπορούσαµε να πούµε ότι: Τα κελιά καυσίµου είναι ηλεκτροχηµικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗ 1: Ποιες από τις παρακάτω διεργασίες παραγωγής ισχύος έχει το υψηλότερο CO 2 αποτύπωμα A) Καύση μεθανίου για παραγόμενη ισχύ 1 MW B) Καύση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις ΓΓ/Μ2 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις 140 ΧΗΜΕΙΑ: Υδρογονάνθρακες- Πετρέλαιο - Προιόντα από υδρογονάνθρακες - Αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας

6 Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας Πρόλογος Σ το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται η ύλη του μαθήματος «Εισαγωγή στα Συστήματα Ηλεκτρικής Ενέργειας» που διδάσκεται στους φοιτητές του Γ έτους σπουδών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

«Καθαρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Κυψελών Καυσίμου Εφαρμογές»

«Καθαρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Κυψελών Καυσίμου Εφαρμογές» «Καθαρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Κυψελών Καυσίμου Εφαρμογές» Σάββας Τσοτουλίδης, Διπλ. Ηλ. Μηχ/κός, Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Ηλεκτρομηχανικής Μετατροπής Ενέργειας, Πανεπιστήμιο Πατρών,

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20. Θερμότητα

Κεφάλαιο 20. Θερμότητα Κεφάλαιο 20 Θερμότητα Εισαγωγή Για να περιγράψουμε τα θερμικά φαινόμενα, πρέπει να ορίσουμε με προσοχή τις εξής έννοιες: Θερμοκρασία Θερμότητα Θερμοκρασία Συχνά συνδέουμε την έννοια της θερμοκρασίας με

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ

4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ 4ο Εργαστήριο: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Συστήματα θέρμανσης Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουν οι φοιτητές: - τα συστήματα θέρμανσης που μπορεί να υπάρχουν σε ένα κτηνοτροφικό

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Ανάπτυξη προηγμένου συστήματος ελέγχου για κυψελίδα καυσίμου

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Σίσκος Ιωάννης, Μηχανολόγος Μηχανικός

Σίσκος Ιωάννης, Μηχανολόγος Μηχανικός Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας, Τύποι Μηχανών Συμπαραγωγής, μελέτη εσωτερικής εγκατάστασης για Συμπαραγωγή, Κλιματισμός με Φυσικό Αέριο Σίσκος Ιωάννης, Μηχανολόγος Μηχανικός Ι. Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

Ανάλυση Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ανάλυση Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Κεφάλαιο 6: Παθητικά στοιχεία αποθήκευσης ενέργειας Οι διαφάνειες ακολουθούν το βιβλίο του Κων/νου Παπαδόπουλου «Ανάλυση Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων» ISBN: 978-960-93-7110-0 κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά αντιστροφέων TripleLynx

Σειρά αντιστροφέων TripleLynx MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Σειρά αντιστροφέων TripleLynx Το σημείο αναφοράς στους ηλιακούς αντιστροφείς της Danfoss τριφασικός Χωρίς μετασχηματιστή 10, 12.5 και 15 kw SOLAR INVERTERS 98% Μέγιστη ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499

ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΕΥΕΛΙΚΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΜΥ 499 ΟΜΗ ΙΑΚΟΠΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΩΝ ρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα Θέµατα Επιλογή διακοπτών

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικό ρεύμα ampere

ηλεκτρικό ρεύμα ampere Ηλεκτρικό ρεύμα Το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ο ρυθμός με τον οποίο διέρχεται ηλεκτρικό φορτίο από μια περιοχή του χώρου. Η μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού ρεύματος στο σύστημα SI είναι το ampere (A). 1 A =

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 8 - Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 ΑΣΚΗΣΗ 8. Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4

ΑΣΚΗΣΗ 8 - Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 ΑΣΚΗΣΗ 8. Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 ΑΣΚΗΣΗ 8 Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 Συσκευές: Ένα τροφοδοτικό συνεχούς τάσης, ένα αμπερόμετρο, ένα χρονόμετρο και ένα βολτάμετρο. Το βολτάμετρο ή κουλομβόμετρο αποτελείται από ένα γυάλινο δοχείο που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ και ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΓΕΤ με ενσωματωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος

Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος Στατικοί μετατροπείς συχνότητας μεγάλης ισχύος Οι στατικοί μετατροπείς συχνότητας χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για τη μετατροπή μίας εναλλασσόμενης τάσης σε μία τάση άλλης συχνότητας και σε μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος 26 Νοεμβρίου, 2008 Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος Βιώσιμο καύσιμο για τη μελλοντική αυτοκίνηση Ικανό να περιορίσει τις εκπομπές CO 2 από τον Ευρωπαϊκό τομέα οδικών μεταφορών πάνω από 50% μέχρι το 2050

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ HELIOS NATURA HELIOS OIKIA HELIOSRES ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. Κολοκοτρώνη 9 & Γκίνη 6 15233 ΧΑΛΑΝΔΡΙ Tel. (+30) 210 6893966 Fax. (+30) 210 6893964 E-Mail : info@heliosres.gr

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 10 Στοιχεία ηλεκτρονικής τεχνολογίας

Άσκηση 10 Στοιχεία ηλεκτρονικής τεχνολογίας Άσκηση 10 Στοιχεία ηλεκτρονικής τεχνολογίας ΔΙΟΔΟΣ Οι περισσότερες ηλεκτρονικές συσκευές όπως οι τηλεοράσεις, τα στερεοφωνικά συγκροτήματα και οι υπολογιστές χρειάζονται τάση dc για να λειτουργήσουν σωστά.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών στο δίκτυο ΧΤ

Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών στο δίκτυο ΧΤ ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών στο δίκτυο ΧΤ ΠΑΡΑΣΧΟΥ ΗΣ Π. ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΤΟΜΕΑΡΧΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΕΗ / ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ Εισαγωγή 1. Γενικότητες 2. Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών

Διαβάστε περισσότερα

ABB drives για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. ABB Group April 1, 2013 Slide 1

ABB drives για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. ABB Group April 1, 2013 Slide 1 ABB drives για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας April 1, 2013 Slide 1 Η ενεργειακή πρόκληση σήμερα Αυξανόμενη ζήτηση Ευρώπη και Β. Αμερική 5.4% 26% Κίνα 94% 177% Πρόβλεψη IEA 2007-30 Αύξηση στη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ, ΕΛΕΓΧΟΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού 5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 5. ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΑ 220 V, 50 Hz. 0 V Μετασχηµατιστής Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση 0 V 0 V Ανορθωτής Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας από το Σπύρο ΚΥΡΙΤΣΗ Προσκεκλημένο Ομιλητή Ημερίδα «Αεριοποίησης Βιομάζας για την Αποκεντρωμένη Συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού» Αμύνταιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Με την πάροδο του χρόνου δεν άλλαξε µόνο ο ενεργειακός φορέας, αλλά επίσης αυξήθηκε η ποσότητα του υδρογόνο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Με την πάροδο του χρόνου δεν άλλαξε µόνο ο ενεργειακός φορέας, αλλά επίσης αυξήθηκε η ποσότητα του υδρογόνο ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κατά τα πρώιµα στάδια της ανθρώπινης δραστηριότητας η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών γινόταν αποκλειστικά µε εκµετάλλευση της βιοµάζας. Ο µέσος όρος ισχύος που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΙΚΑ ΚΕΛΙΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η κατανόηση του μηχανισμού λειτουργίας των γαλβανικών και ηλεκτρολυτικών κελιών καθώς και των εφαρμογών τους. Θεωρητικό Μέρος Όταν φέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΗΜΥ 444 ΑΝΟΡΘΩΤΕΣ ΤΑΣΗΣ ΑΡΜΟΝΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Δρ Ανδρέας Σταύρου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα Θέματα Μονοφασική

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμαστικό μοτίβο ευρείας οθόνης (16:9)

Δοκιμαστικό μοτίβο ευρείας οθόνης (16:9) Δοκιμαστικό μοτίβο ευρείας οθόνης (16:9) Δοκιμή αναλογιών εικόνας (Πρέπει να εμφανίζεται κυκλικό) 4x3 16x9 Α.Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1 ΠΥΚΝΩΤΗ :

ΑΡΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1 ΠΥΚΝΩΤΗ : ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 5 η Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΜΕΣΕΣ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ Θεωρητική Ανάλυση Πυκνωτής

Διαβάστε περισσότερα

ιεσπαρµένη Ηλεκτροχηµική Αποθήκευση µε Αιολική Ενέργεια στο ίκτυο της Κρήτης

ιεσπαρµένη Ηλεκτροχηµική Αποθήκευση µε Αιολική Ενέργεια στο ίκτυο της Κρήτης ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΥΤΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ 22. 23 Μαΐου 2009 ιεσπαρµένη Ηλεκτροχηµική Αποθήκευση µε Αιολική Ενέργεια στο

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Δέσποινα Δημητρακοπούλου Μαρία Καραγκούνη Δημήτρης Κασβίκης Θανάσης Κατσαντώνης Νίκος Λουκαδάκος

ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Δέσποινα Δημητρακοπούλου Μαρία Καραγκούνη Δημήτρης Κασβίκης Θανάσης Κατσαντώνης Νίκος Λουκαδάκος ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Δέσποινα Δημητρακοπούλου Μαρία Καραγκούνη Δημήτρης Κασβίκης Θανάσης Κατσαντώνης Νίκος Λουκαδάκος ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Αιολική Ενέργεια Βιομάζα Γεωθερμική Ενέργεια Κυματική Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

Το HydroGen4 Κυκλοφορεί στους Ευρωπαϊκούς Δρόμους

Το HydroGen4 Κυκλοφορεί στους Ευρωπαϊκούς Δρόμους 26 Νοεμβρίου, 2008 Το HydroGen4 Κυκλοφορεί στους Ευρωπαϊκούς Δρόμους Το Ευρωπαϊκό τμήμα του παγκοσμίως μεγαλύτερου στόλου οχημάτων κυψελών καυσίμου κυκλοφορεί στο δρόμο Τεχνικές βελτιώσεις σε επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Καγιαμπάκης Μάνος http://www.electricallab.gr Τίτλοι - Θεματολογία: Ηλεκτροκίνηση & τεχνολογία Η2 Προβληματισμοί ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Εξέλιξη της Τεχνολογίας με Προστασία του Περιβάλλοντος Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτέα ύλη με ενδεικτική κατανομή ωρών (Εγκύκλιος με Αρ. Πρωτ /Γ2/ )

Διδακτέα ύλη με ενδεικτική κατανομή ωρών (Εγκύκλιος με Αρ. Πρωτ /Γ2/ ) Διδακτέα ύλη με ενδεικτική κατανομή ωρών (Εγκύκλιος με Αρ. Πρωτ. 152499/Γ2/24 09 2014) ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1: ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ Εισαγωγικό Ένθετο. 2 δ.ω. 1.1 Ο Νόμος του Coulomb 3

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 9. Ηλεκτρικό Σύστημα Συμπιεστών Ανάλογα με την κατασκευή τους και το είδος του εναλλασσόμενου ρεύματος που απαιτούν για τη λειτουργία τους, οι ηλεκτροκινητήρες διακρίνονται σε: Μονοφασικούς. Τριφασικούς.

Διαβάστε περισσότερα

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή»

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» «Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Πρόεδρος Ελληνικός Σύνδεσμος Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (Ε.Σ.Σ.Η.Θ) e-mail: hachp@hachp.gr Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

"Έξυπνο σπίτι" ΚΝΧ και αντλίες θερμότητας (Α/Θ)

Έξυπνο σπίτι ΚΝΧ και αντλίες θερμότητας (Α/Θ) "Έξυπνο σπίτι" ΚΝΧ και αντλίες θερμότητας (Α/Θ) Η ιδανική λύση για οικονομική ψύξη και θέρμανση με δωρεάν ενέργεια από το περιβάλλον Από τους Νεκτάριο Βρυώνη, Ηλεκτρολόγο Μηχανικό, MSc ABB i-bus KNX Product

Διαβάστε περισσότερα

Από τι αποτελείται ένας πυκνωτής

Από τι αποτελείται ένας πυκνωτής Πυκνωτές Οι πυκνωτές είναι διατάξεις οι οποίες αποθηκεύουν ηλεκτρικό φορτίο. Xρησιµοποιούνται ως «αποθήκες ενέργειας» που µπορούν να φορτίζονται µε αργό ρυθµό και µετά να εκφορτίζονται ακαριαία, παρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικό ρεύµα ampere

ηλεκτρικό ρεύµα ampere Ηλεκτρικό ρεύµα Το ηλεκτρικό ρεύµα είναι ο ρυθµός µε τον οποίο διέρχεται ηλεκτρικό φορτίο από µια περιοχή του χώρου. Η µονάδα µέτρησης του ηλεκτρικού ρεύµατος στο σύστηµα SI είναι το ampere (A). 1 A =

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Η ύλη συναντάται σε τρεις φυσικές καταστάσεις: Στερεή: έχει καθορισμένη μάζα, σχήμα και όγκο. Υγρή: έχει καθορισμένη μάζα και όγκο, ενώ σχήμα κάθε φορά παίρνει το σχήμα του δοχείου που το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΠΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΠΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΠΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Χ. ΤΣΩΝΟΣ ΛΑΜΙΑ 2013 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Διαβάστε περισσότερα

5ο ΓΕΛ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012/2013 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ

5ο ΓΕΛ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012/2013 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ THE BIG BANG THEORY.ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. ΕΛΙΝΑ ΣΑΟΥΛΙΔΗ. ΕΛΕΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ.ΜΑΡΙΟΣ ΣΙΔΕΡΗΣ 5ο ΓΕΛ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012/2013 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΛΕΒΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Η ΛΥΣΗ ΣΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ο οίκος Sime, αναλογιζόμενος τα ενεργειακά προβλήματα και τη ζήτηση χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προσφέρει στην αγορά και λέβητες βιομάζας:

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα