ΟΙ ΑΝ ΡΕΣ ΠΑΝΕ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ, ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙ ΑΝ ΡΕΣ ΠΑΝΕ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ, ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ"

Transcript

1 1 Σύγχρονη Εκπαίδευση, 126, 2002, ΟΙ ΑΝ ΡΕΣ ΠΑΝΕ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ, ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΩΝ ΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κανταρτζή Ευαγγελία 1. ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ιστορία που παρουσιάζεται µέσα στα σχολικά βιβλία ιστορίας είναι η ιστορία των ανδρών, η ιστορία της ανδρικής κυρίαρχης τάξης. Είναι µια ατέλειωτη σειρά πολέµων, η αφήγηση της διπλωµατίας, της πολιτικής, του εµπορίου. Η ιστορία των γυναικών αγνοείται. Είναι µια ιστορία γραµµένη από άνδρες, αποκλειστικά για άνδρες. Γιατί όµως απουσιάζει η ιστορία των γυναικών; «Οι ιστορικοί είναι τα προϊόντα του δικού τους πολιτισµού και κοινωνίας: οι περισσότεροι από αυτούς έχουν τις δικές τους προκαταλήψεις και αξίες που διαµορφώθηκαν πολιτιστικά. Αντανακλούν το σύστηµα αξιών της δικής τους κοινωνίας. Η ιστορία µας είναι και θα εξακολουθήσει να είναι η ιστορία της µοναρχίας, της αριστοκρατίας και της κυρίαρχης ελίτ (Beddoe, 1983, 9). Μέσα σε µια κοινωνία που η πλειοψηφία των ιστορικών ήταν άνδρες, που ζούσαν σε πατριαρχικές κοινωνίες, επόµενο ήταν ότι η ανδρική δραστηριότητα θεωρείται περισσότερο σηµαντική ενώ η γυναικεία δραστηριότητα και σκέψη θεωρήθηκε µη σηµαντική. Παραδοσιακά οι πόλεµοι και η πολιτική ήταν πάντα µέρος της ιστορίας ενώ ότι επηρέαζε τα άτοµα όπως οι κοινωνικές σχέσεις, ο γάµος, η οικογένεια παρέµεναν έξω από τους σκοπούς της ιστορίας. Μόνο πρόσφατα οι ιστορικοί άρχισαν να βλέπουν την ιστορία από διαφορετική οπτική γωνία και έτσι διαµορφώθηκε µια άλλη ιστορία «η γυναικεία ιστορία». 2. ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Το περιεχόµενο των µαθηµάτων της ιστορίας είναι η ανθρώπινη ζωή. Το αναλυτικό πρόγραµµα της ιστορίας αναφέρεται σε γεγονότα του παρελθόντος και αν δεν είµαστε προσεχτικοί δεν υπάρχει σχέση του παρελθόντος µε το παρόν στο οποίο ζει το παιδί..

2 2 Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν έρευνες σχετικά µε την αντιµετώπιση των δύο φύλων µέσα στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας.. Τέτοιες έρευνες εντοπίζονται στον Αγγλοσαξωνικό κυρίως χώρο. Η έρευνα της Janice Trecker (1987) στα βιβλία ιστορίας που χρησιµοποιούνται στο γυµνάσιο. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι οι γυναίκες αγνοούνται συστηµατικά.. «Όταν οι γυναίκες συµπεριλαµβάνονται οι σύντοµες βιογραφίες τους συχνά συµπεριλαµβάνονται σε διαφορετικά κοµµάτια, ξεχωριστά από το κυρίως σώµα του κειµένου. Ενώ αυτό µπορεί να είναι απλώς µια συνέπεια των προσπαθειών να εκσυγχρονίσουν τα κείµενα χωρίς να αλλάξουν τα βιβλία, τείνει να ενισχύει την ιδέα ότι οι γυναίκες είναι κάτι συµπληρωµατικό» (Trecker, 1987, 146). Σε 31 Γερµανικά βιβλία Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστηµών, τα οποία χρησιµοποιούνταν σε γενικά, επαγγελµατικά και τεχνικά λύκεια το 1973 υπήρχε µόνο µία πρόταση για το κίνηµα των σουφραζέτων, ανάµεσα σε µια λίστα αλλαγών όπως η καθιέρωση του 8άωρου και του επιδόµατος ανεργίας. Κανένα από αυτά δεν ανέφερε το γεγονός ότι υπήρχαν ορισµένες γυναίκες που πολεµούσαν στη Γερµανία για ένα διαφορετικό µέλλον (Junseen-Jurreit, 1982, 17). Οι Schmidt και Schmidt (1975) µελέτησαν εγχειρίδια ιστορίας κολεγίων για το µάθηµα της Αµερικάνικης ιστορίας. Η µελέτη µέτρησε όλες τις αναφορές σε γυναίκες συγκρίνοντας το συνολικό αριθµό των σελίδων κάθε βιβλίου, τον αριθµό των σελίδων που αναφέρονταν σε γυναίκες, το συνολικό αριθµό των εικόνων κάθε βιβλίου και τον αριθµό των εικόνων που αφορούσαν γυναίκες. Η έρευνα κατέληξε ότι το ποσοστό των γυναικών που υπήρχαν µέσα στα βιβλία ανέρχονταν από 0,5-2%. Στα εικονογραφηµένα βιβλία υπήρχε µεγαλύτερη αντιπροσώπευση των γυναικών στις εικόνες από ότι στο κείµενο που έφθανε µέχρι και το 6% στο συνολικό αριθµό των εικόνων. Η Wesley (1977) ανάλυσε το περιεχόµενο των βιβλίων ιστορίας από το Οι γυναίκες είχαν λιγότερη συµµετοχή, παρουσιάζονταν σε στερεότυπους ρόλους και ήταν λιγότερο συχνά συγγραφείς ή γενικά συµµετέχοντες στη συγγραφή βιβλίων ιστορίας. Το περιεχόµενο δέκα από τα δηµοφιλέστερα βιβλία ιστορίας της Αγγλίας για το δηµοτικό σχολείο αναλύθηκαν από τους Cairns και Inglis, (1989). Βρέθηκε ότι υπήρχε πολύ παραδοσιακή προσέγγιση στα 9 από αυτά µε εξαίρεση µόνο σε ένα.

3 3 Οι εικόνες των βιβλίων µας δίνουν σηµαντικές ενδείξεις σεξιστικών προκαταλήψεων. Ένα περίφηµο Αµερικάνικο βιβλίο, το «National Experience, περιλαµβάνει µόνο µια εικόνα έγχρωµης γυναίκας και δυο εικόνες λευκών γυναικών και οι δύο σε οµαδικά πορτρέτα: την Eleanor Roosevelt και την Jaqueline Kennedy στην κηδεία του πρώτου της συζύγου (Gordon, et al., 1975, 55). 3. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Το µάθηµα της ιστορίας διδάσκεται στις τέσσερις τελευταίες τάξεις του δηµοτικού σχολείου, δύο φορές την εβδοµάδα. Στο αναλυτικό πρόγραµµα σκοπός της ιστορίας είναι να αποκτήσουν τα παιδιά ιστορική συνείδηση ως άτοµα και ως µέλη της κοινωνίας. Το περιεχόµενο του µαθήµατος της ιστορίας στο δηµοτικό περιλαµβάνει τα εξής θέµατα: Βιβλίο Γ τάξης Προϊστορικοί άνθρωποι Μινωική Κρήτη Μυκήνες Θρησκεία των Ελλήνων Ηρωικά κατορθώµατα Ιλιάδα και Οδύσσεια Μυθικοί Ήρωες Βιβλίο τάξης Γεωµετρικά χρόνια Αρχαϊκά χρόνια Κλασικά χρόνια Ελληνιστικά χρόνια Βιβλίο Ε τάξης Ρωµαϊκή αυτοκρατορία Βυζαντινή αυτοκρατορία Βιβλίο Στ τάξης Ο ελληνισµός µετά την άλωση Η επανάσταση του 1821 Σύγχρονη ιστορία 4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

4 4 Τα βιβλία αυτά µελετήθηκαν µε τη µέθοδο της ανάλυσης περιεχοµένου. Η ανάλυση περιεχοµένου είναι µία µέθοδος έρευνας που χρησιµοποιείται κυρίως στις κοινωνικές επιστήµες. Είναι µία τεχνική µέθοδος για τη µελέτης της λεκτικής συµπεριφοράς είτε αυτή εκφράζεται προφορικά είτε γραπτά. Θέτει κάποια ερωτήµατα που στόχο έχουν την ποσοτική ταξινόµηση του περιεχοµένου σύµφωνα µε ένα σύστηµα κατηγοριών. Το περιεχόµενο των βιβλίων αποδελτιώθηκε και κατηγοριοποιήθηκε σε κατηγορίες ανάλυσης ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Όπως φαίνεται και από τον Πίνακα η γυναικεία παρουσία είναι ιδιαίτερα χαµηλή. Ο συνολικός αριθµός γυναικών-κοριτσιών ανέρχεται σε 731 ενώ των ανδρών-αγοριών σε Στους τίτλους εµφανίζονται 28 γυναίκες ενώ υπάρχουν 252 άνδρες (89.9%). Η αναλογία των αγοριών και κοριτσιών όπως φαίνεται από τον πίνακα είναι σαφώς καλύτερη. Έτσι υπάρχουν 53 κορίτσια και 110 αγόρια (67.4%). Αυτό δείχνει ότι τα στερεότυπα των δύο φύλων είναι περισσότερο αυστηρά όταν αναφέρονται σε µοντέλα ενήλικων ρόλων. Ένα άλλο εύρηµα από τον πίνακα είναι ότι όσο µεγαλύτερη είναι η τάξη τόσο περισσότερο φανερή γίνεται η απουσία των γυναικών. Υπάρχουν 309 γυναίκες στην Τρίτη τάξη, 182 στην Τετάρτη τάξη, 129 στην Πέµπτη και 91 στην Έκτη τάξη. Τα κορίτσια φαίνεται ότι στερούνται από µοντέλα ρόλων µε τα οποία θα µπορούσαν να ταυτισθούν, ενώ στα αγόρια παρέχεται µια ποικιλία µοντέλων ρόλων. Αν λάβουµε υπόψη ότι το ανθρώπινο γένος αποτελείται από τόσες περίπου γυναίκες όσο και άνδρες, η χαµηλή αντιπροσώπευση των γυναικών µέσα στα βιβλία δεν αντανακλά την πραγµατικότητα µε ακρίβεια. Πίνακας 1. Σύνολο ανδρών-γυναικών ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ Γυναίκες στο κείµενο % Άνδρες στο κείµενο % Γυναίκες στους τίτλους Άνδρες στους

5 5 τίτλους % Κορίτσια στο κείµενο % Αγόρια στο κείµενο % ΣΥΝΟΛΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝ ΡΩΝ ΩΣ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΩΝ Σύµφωνα µε τον Πίνακα 2 οι γυναίκες έχουν ονόµατα λιγότερο συχνά από τους άνδρες στο βιβλία ιστορίας. Όπως δείχνει ο πίνακας υπάρχουν 211 επώνυµες γυναίκες και 1900 επώνυµοι άνδρες. Οι γυναίκες συχνά αναφέρονται αόριστα σαν «µια γυναίκα». Σχεδόν πάντοτε γνωρίζουµε τα ονόµατα των ανδρών αλλά τα ονόµατα των γυναικών είναι άγνωστα. Παραδοσιακά οι γυναίκες σπάνια έχουν θεωρηθεί ως σηµαντικό τµήµα της κοινωνίας αλλά τοποθετούνται στη βασική κατηγορία των «γυναικών «. Στην κοινωνία µας µόνο οι άνδρες έχουν πραγµατικά ονόµατα µε την έννοια ότι τα ονόµατά τους είναι µόνιµα και παραµένουν και έχουν αποδεχθεί την µονιµότητα των ονοµάτων τους ως ένα από τα δικαιώµατα του να είσαι άνδρας. Η σηµαντική προσοχή που δίνεται στα ονόµατα είναι αξιοσηµείωτη και υπάρχει µία αναφορά γι αυτό στο βιβλίο της Γ τάξης στη σελίδα 45 για τη Μινωική Κρήτη. Η αναφορά κάνει λόγο για ένα παράξενο έθιµο. «Έχουν µια παράξενη συνήθεια στην Κρήτη που δεν την βρίσκουµε πουθενά αλλού. Το όνοµά τους το παίρνουν από τη µητέρα τους και όχι από τον πατέρα. Κι όταν ρωτήσετε κάποιον ποιος είναι, εκείνος θα αραδιάσει τη γενιά τους ανεβαίνοντας από µητέρα σε γιαγιά» Αυτό το γεγονός βέβαια έρχεται σε αντίθεση µε την πατριαρχική δοµή της κοινωνίας µας. Η αναφορά στο βιβλίο της τάξης στη σελίδα 257 είναι πιο οικεία για την κοινωνία µας. «Τη δέκατη µέρα από τη γέννηση ο πατέρας έδινε στο παιδί ένα όνοµα. Συνήθως στο πρώτο αγόρι έδιναν το όνοµα του παππού από τη σειρά του πατέρα του. Οι γυναικείοι χαρακτήρες οι οποίοι εµφανίζονται έχουν µειωθεί σηµαντικά σε δύναµη και σε ζωντάνια µε το να είναι ανώνυµοι και λιγότερο συγκεκριµένοι από τους άνδρες. Είναι ευκολότερο για τους µαθητές να ταυτισθούν µε έναν επώνυµο

6 6 χαρακτήρα παρά µε µια «γυναίκα». Τα κορίτσια λοιπόν ξανά στερούνται ιστορικών µοντέλων ρόλων µε τα οποία θα µπορούσαν να ταυτισθούν ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΑΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Όπως φαίνεται και στον πίνακα υπάρχουν 1545 (92.1%) διάσηµοι άνδρες και 133 (7.9%) διάσηµες γυναίκες. Η ιστορία είναι ένας κατάλογος από άνδρες ήρωες: ηγεµόνες, πολιτικοί, βασιλιάδες, αυτοκράτορες, στρατιωτικοί. Όλες οι σηµαντικές γυναίκες που βρίσκουµε µέσα στις σελίδες της ιστορίας έφθασαν γιατί κατάφεραν να σπάσουν το κατεστηµένο και να κάνουν ότι κάνει και ένας άνδρας. Η ιστορία των ελάχιστων σηµαντικών γυναικών είναι η ιστορία των γυναικών που αποτελούν εξαίρεση και δεν περιγράφουν τις εµπειρίες του συνόλου των γυναικών. Τα βιβλία είναι γεµάτα από σηµαντικούς άνδρες. Υπάρχουν ήρωες όπως ο Ηρακλής, ο Αχιλλέας, ο Λεωνίδας, ο Κολοκοτρώνης, ο Παπαφλέσσας. Πολιτικοί όπως ο Καποδίστριας, ο Βενιζέλος, ο Τρικούπης, ο Μακάριος, ο Καραµανλής, ο Παπανδρέου. Βασιλιάδες και Αυτοκράτορες όπως ο Κωνσταντίνος, ο Ιουστινιανός, ο Ιουλιανός, ο Όθων, ο Γεώργιος ο Β. Φιλόσοφοι και διανοούµενοι όπως ο Σωκράτης, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Καβάφης, ο Σεφέρης, ο Καζαντζάκης. Επίσης αναφέρονται πολλοί σηµαντικοί ξένοι άνδρες όπως ο αρείος, ο Μίδας, ο Αννίβας, ο Σκιπίων, ο Ιούλιος Καίσαρ. Όλοι αυτοί οι σηµαντικοί άνδρες τονίζουν την απουσία των γυναικών από το θέατρο της παγκόσµιας ιστορίας. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν λίγες γυναίκες οι οποίες βγήκαν από την ανωνυµία στην οποία κρατούνται οι περισσότερες γυναίκες. Θεές από την ελληνική µυθολογία όπως η Αθηνά, η ήµητρα και η Ήρα. Βασίλισσες και αυτοκράτειρες όπως η Ευδοκία, η Θεοδώρα, η Θεοφανώ, η Αµαλία. Καλλιτέχνες όπως η Κάλλας, η Κοτοπούλη, η Παξινού. Υπάρχουν ακόµα λίγες ηρωίδες από την Ελληνική επανάσταση του 1821 όπως η Μπουµπουλίνα και η Μαντώ Μαυρογένους και δύο συγγραφείς η Ρίτα Μπούµπη Παπά και η Μαυροειδή Παπαδάκη. Η ιστορία είναι γραµµένη αποκλειστικά από την ανδρική σκοπιά. Τα βιβλία δίνουν έµφαση στην απουσία των γυναικών από την ιστορία προσφέροντας µια προκατειληµµένη άποψη που διαστρέφει τα γεγονότα του παρελθόντος βγάζοντας έξω τα κορίτσια από τη δική τους ιστορία και τα αγόρια από τη γυναικεία ιστορία.

7 ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΩΝ ΡΟΛΩΝ Στον Πίνακα από του 428 πρωταγωνιστικούς ρόλους στα βιβλία ιστορίας, οι 405 είναι ανδρικοί (94.6%) και µόνο 23 γυναικείοι (5.4%). Αφού οι γυναίκες αποτελούν το µισό του πληθυσµού της κοινωνίας µας, η χαµηλή αντιπροσώπευσή τους δείχνει τις σεξιστικές προκαταλήψεις που υπάρχουν στα βιβλία ιστορίας. εν είναι ότι οι γυναίκες δεν συµµετείχαν εξίσου στην ιστορία αλλά µάλλον ότι τα βιβλία της ιστορίας έχουν γραφτεί από άνδρες, οι οποίοι επικεντρώνουν στα δικά τους προβλήµατα. Υπάρχουν πολλά κεφάλαια που αναφέρονται αποκλειστικά σε άνδρες, αλλά όταν ο πρωταγωνιστικός ρόλος ενός κεφαλαίου αναφέρεται σε γυναίκα υπάρχουν επίσης πολλές αναφορές σε άνδρες Πίνακας 2. Σύνολο ανδρών και γυναικών (επώνυµοι, σηµαντικοί, πρωταγωνιστές ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ Επώνυµες γυναίκες % Επώνυµοι άνδρες % Σηµαντικές γυναίκες Σηµαντικοί άνδρες % Πρωταγωνιστές γυναίκες % Πρωταγωνιστές άνδρες % ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΥΖΥΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Οι γυναίκες συχνά ορίζονται σε εξάρτηση από τους άνδρες. Στον Πίνακα υπάρχουν 12 αναφορές στη συζυγική κατάσταση των γυναικών, όπου αναφέρονται ως σύζυγοι ή ως χήρες και µόνο τρεις αναφορές σε άνδρες. Οι χήρες ανήκουν σε µια ιδιαίτερη περίπτωση και συχνά βρίσκουµε τη λέξη χήρα να ακολουθείται από τη λέξη «ορφανό». Με αυτόν τον τρόπο δίνεται έµφαση στην απελπιστική κατάσταση αυτών

8 8 των γυναικών που έχασαν τον προστάτη τους. Είναι αξιοσηµείωτο ότι δεν υπάρχει ούτε µία αναφορά σε χήρο. Στα βιβλία ιστορίας υπάρχει η Ελένη σαν σύζυγος του Μενελάου Γ, 188), η Πηνελόπη σαν σύζυγος του Οδυσσέα (Γ, 203). Η Θεά Ήρα δεν είναι µόνο µια θεά αλλά ορίζεται και ως σύζυγος του ία αλλά δεν ισχύει το ίδιο για τον ία που εµφανίζεται µόνο µε τη θεϊκή του ιδιότητα. Υπάρχουν ακόµα οι ανώνυµες γυναίκες του αρείου (, 197) και του Φιλίππου, 206), πρόσωπα ασήµαντα για να έχουν τα ονόµατά τους γραµµένα στην ιστορία. Στο βιβλίο της Ε τάξης υπάρχει ένα κεφάλαιο αφιερωµένο στη Βυζαντινή διπλωµατία. Σε αυτό το κεφάλαιο (Ε, 211) αναφέρεται ότι οι Βυζαντινοί έδιναν στους βάρβαρους λαούς τίτλους και δώρα για να τους κάνουν συµµάχους τους. Μερικές φορές όµως πρόσφεραν και τις Βυζαντινές πριγκίπισσες για συζύγους τους για να πετύχουν τις επιδιώξεις τους. Με το να είναι εξαρτηµένες από τους άνδρες οι γυναίκες, συχνά έγιναν αντικείµενο πολιτικών παιχνιδιών, αποκτώντας διάσταση στο χώρο της ιστορίας µόνο µε αυτό τον τρόπο ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Τα στοιχεία του Πίνακα (οικογενειακή κατάσταση) δείχνουν τον παραδοσιακό και στερεότυπο ρόλο που δίνεται στις γυναίκες. Οι µητέρες ξεπερνούν τους πατέρες σε διπλάσιο ποσοστό. Η µητέρα παίζει τον κύριο γονεϊκό ρόλο. Ακόµα και στις προϊστορικές κοινωνίες υπάρχει ο παραδοσιακός καταµερισµός των ρόλων και η γυναίκα απεικονίζεται µε το µωρό στην αγκαλιά. εν µας εκπλήσσει το γεγονός ότι υπάρχουν 67 γυναίκες που αναφέρονται ως µητέρες και όνο 30 άνδρες. Ο µύθος της µητρότητας συνεισφέρει στο να κρατά τις γυναίκες στον κόσµο τους, δηλαδή στο σπίτι και στο µεγάλωµα των παιδιών. εν θεωρείται σωστό για τα παιδιά να µεγαλώνουν µε κανέναν άλλο εκτός από τη µητέρα τους. «Το παιδί σπάνια χωριζόταν από τη µητέρα του. Αυτή το φρόντιζε, το τάιζε, το κοίµιζε στην κούνια τους, του έλεγε τραγούδια και παραµύθια» (, 257). Ο ρόλος της µητέρας εξιδανικεύεται και µαζί µε το ρόλο της συζύγου και της νοικοκυράς αποτελούν τους τρεις κύριους ρόλους της γυναίκας. Η κοινωνία και η οικογένεια αρχίζουν να εκτιµούν τη γυναίκα από τη στιγµή που γίνεται µητέρα. Φαίνεται ότι η µητρότητα είναι ένας ρόλος µε περισσότερη αξία στην κοινωνία από ότι ο ρόλος της συζύγου και της νοικοκυράς.

9 9 «Οι Σπαρτιάτες έδειχναν µεγάλο σεβασµό στις γυναίκες και ιδιαίτερα στις µητέρες» (, 62) ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΙ ΡΟΛΟΙ Όπως φαίνεται και από τον Πίνακα υπάρχουν 1339 αναφορές σε ανδρικά επαγγέλµατα και µόνο 42 αναφορές σε γυναικεία. Ο επαγγελµατικός κόσµος στα βιβλία ιστορίας είναι ένας ανδρικός κόσµος. Το µήνυµα που δίνουν τα βιβλία είναι ότι τα κορίτσια πρέπει να προετοιµάζονται να γίνουν νοικοκυρές και µητέρες µάλλον παρά να ασχοληθούν µε µια καριέρα. Η ποικιλία των ανδρικών επαγγελµάτων στα βιβλία ιστορίας είναι πολύ µεγαλύτερη από αυτή των γυναικείων. Τα στοιχεία µας δείχνουν ότι οι άνδρες παρουσιάζονται σε 123 επαγγέλµατα σε σύγκριση µε 18 για τις γυναίκες. Η αναλογία αυτή αντανακλά µερικώς την πραγµατική κατάσταση του παρελθόντος και κάνει διάκριση σε βάρος των γυναικών σήµερα λέγοντας έµµεσα ότι η κοινωνική συνεισφορά των γυναικών είναι κατώτερη από αυτή των ανδρών. Τα βιβλία όχι µόνο δίνουν έναν ατελείωτο κατάλογο µε ποικιλία ανδρικών επαγγελµάτων αλλά φαίνεται ότι οι άνδρες έχουν το µονοπώλιο σε επαγγέλµατα δύναµης και γοήτρου. Εµφανίζονται ως βασιλιάδες, αυτοκράτορες, άρχοντες, σουλτάνοι, διπλωµάτες και πατριάρχες. Οι άνδρες είναι µορφές εξουσίας. Παρουσιάζονται ως στρατηγοί, αξιωµατούχοι, καπετάνιο, κυβερνήτες. Ακόµα είναι ειδικευµένοι τεχνίτες. Είναι οικοδόµοι, µεταλλουργοί, ξυλουργοί, ψαράδες και οδηγοί. Είναι σε θέσεις που απαιτούν σπουδές και ανώτατη µόρφωση. Είναι αρχιτέκτονες, αρχαιολόγοι, γιατροί, αστρονόµοι, παλαιοντολόγοι και γεωλόγοι. Ανήκουν στον κόσµο του πνεύµατος. Είναι ποιητές, συγγραφείς και φιλόσοφοι. Αντίθετα τα όρια για τις γυναίκες είναι πολύ αυστηρά. Τα κορίτσια παίρνουν το µήνυµα ότι µπορούν να γίνουν παραµάνες, υπηρέτριες, υφάντριες και ξενοδόχες. Οι θέσεις υψηλού γοήτρου για τις γυναίκες είναι βασίλισσα, αυτοκράτειρα, πριγκίπισσα και αρχόντισσα. Όµως όλα αυτά είναι θέσεις οι οποίες χρωστούν το κύρος τους γιατί συνήθως η γυναίκα είναι η σύζυγος ή η κόρη κάποιου βασιλιά. Οι γυναίκες εργάζονται για οικονοµικούς λόγους και ποτέ για δική τους ευχαρίστηση. «Ακόµα και στην αγορά συναντούσε κανείς φτωχές γυναίκες που πουλούσαν διάφορα πράγµατα» (, 259).

10 10 Μόνο η εργασία των ανδρών στην πραγµατικότητα θεωρείται άξια να περιγραφεί. Οι άνδρες εµφανίζονται στο χώρο εργασίας τους και συχνά υπάρχουν στοιχεία για το επάγγελµά τους. Ακόµα και ολόκληρα κεφάλαια επικεντρώνονται στον ανδρικό επαγγελµατικό κόσµο. Οι γυναίκες αποκλείονται από τα νεότερα επαγγέλµατα, τα οποία βασίζονται στην τεχνολογία του 20 ου αιώνα. Η απουσία θετικών και ενισχυτικών εικόνων σχετικά µε τη ζωή των εργαζόµενων γυναικών είναι επιζήµια για αγόρια και κορίτσια. Υπάρχει ακόµα µία αντίθεση µε τη σηµερινή πραγµατικότητα όπου πολλές γυναίκες κατακτούν «ανδρικά» επαγγέλµατα και υψηλές θέσεις, εργαζόµενες όχι µόνο από οικονοµική ανάγκη αλλά επίσης από προσωπική ικανοποίηση και φιλοδοξία. Πίνακας 3. Κοινωνικές αναφορές. ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ Συζυγική κατάσταση γυναικών % Συζυγική κατάσταση ανδρών % Οικογενειακή κατάσταση γυναικών Οικογενειακή κατάσταση ανδρών % Επαγγέλµατα γυναικών % Επαγγέλµατα ανδρών %

11 11 Πίνακας 4. Λίστα επαγγελµάτων που αναφέρονται σε άνδρες ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ 1 Βασιλιάς Ποιητής Αυτοκράτορας Γεωργός Συνταγµατάρχης Στρατιώτης Άρχοντας Σουλτάνος άσκαλος Τεχνίτης Ιερέας Σκλάβος Έµπορος Αξιωµατούχος Ναυτικός Ζωγράφος Στρατηγός Συγγραφέας Πολιτικός Ιστορικός Κλέφτης Πρωθυπουργός Πατριάρχης Μουσικός Νοµοθέτης Φιλόσοφος Βοσκός Πειρατής Καλόγερος

12 12 30 Φύλακας Αρχιτέκτων Ναύαρχος Καλλιτέχνης Τραγουδιστής Κυβερνήτης Υπάλληλος Μάγος Επιστήµων Κυνηγός Εργάτης Ρήτορας Κτηµατίας Γλύπτης Έµπορος Αρχαιολόγος Βουλευτής Εµποροβιοτέχνης εσπότης Τσιφλικάς Πάπας Μαθηµατικός Εκπαιδευτικός Αρχιεπίσκοπος Υπουργός Ξυλουργός Αθλητής Οικοδόµος Γιατρός Υπηρέτης ιπλωµάτης Στρατιωτικός

13 13 62 Προφήτης Οδηγός Πρέσβης Ζητιάνος Αστρονόµος Κήρυκας Μάγειρας Μηχανικός Ιεραπόστολος Καθηγητής Σφουγγαράς Παλαιοντολόγος Μεταλλοτεχνίτης Γεωγράφος Αγγελιοφόρος Επιχειρηµατίας Αστυνοµικός Καµηλιέρης Χρυσοχόος Μίµος Ψάλτης Αγιογράφος Ψαράς Εφοριακός Τσάρος Καγκελλάριος Λόρδος Αντιβασιλιάς Λαογράφος ικτάτωρ Ηθοποιός Χαλίφης

14 14 94 Σερβιτόρος Εξερευνητής Γεωλόγος Βιοµήχανος Εκδότης Σύµβουλος Θυρωρός Φύλακας Αχθοφόρος Επόπτης Σχεδιαστής Εκατόνταρχος Χορευτής Συγκλητικός Τσαγκάρης ουλέµπορος Σωµατοφύλακας Κουρέας Θαλαµηπόλος Οικονοµολόγος Θεολόγος ιάκονος Συµβολαιογράφος Ακροβάτης Γεωπόνος Κοσµήτορας Ιατρικός επισκέπτης Ηγούµενος Αστρολόγος Γλωσσολόγος

15 15 Πίνακας 5. Λίστα επαγγελµάτων που αναφέρονται σε γυναίκες ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ 1 Βασίλισσα Ιέρεια Αυτοκράτειρα Πριγκίπισσα Αρχόντισσα Υπηρέτρια Παραµάνα Γεωργός Μάγισσα Φουρνάρισσα Ποιήτρια Ιστορικός Υφάντρια Μανάβισσα Ξενοδόχος Σοπράνο Ηθοποιός Σουλτάνα ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Οι ανδρικές δραστηριότητες στην κοινωνία µας θεωρούνται πιο σηµαντικές και επόµενο είναι να έχουν προτεραιότητα. Οι γυναίκες εµφανίζονται στις παραδοσιακές δραστηριότητες της οικιακής σφαίρας. «Οι γυναίκες έµεναν στο σπίτι και ασχολούνταν µε τις δουλειές µέσα σ αυτό» ( 139.) Η θέση της γυναίκας είναι µέσα στο σπίτι όπως ορίζεται από τα βιβλία ιστορίας. Πρέπει να ετοιµάσουν φαγητό (, 189), να ζυµώσουν ψωµί (ΣΤ, 92), να υφάνουν (Ε, 60), να πλέξουν (ΣΤ,58). Η µόνη ανδρική δραστηριότητα όπου ένας άνδρας εµφανίζεται σε οικιακή δραστηριότητα είναι να επισκευάζει το σπίτι του (Γ,54).

16 16 Εκτός από το ρόλο της νοικοκυράς η γυναίκα έχει το ρόλο της µητέρας και χρεώνεται µε τις δραστηριότητες της φροντίδας του παιδιού ενώ ο πατέρας απουσιάζει όλη µέρα από το σπίτι «Το παιδί σπάνια χωριζόταν από τη µητέρα του Ως τα εφτά χρόνια το παιδί µεγάλωνε στο γυναικωνίτη µαζί µε τις γυναίκες» (, 257) Οι άνδρες συµµετέχουν σε πολιτικοκοινωνικές δραστηριότητες Οι δραστηριότητες αυτές είναι συνδεδεµένες µε κύρος και δύναµη. Συχνά συνδέονται και µε οικονοµικό στάτους και υψηλή εκπαίδευση. εν είναι σύµπτωση ότι 77 από τις 78 πολιτικοκοινωνικές δραστηριότητες αναφέρονται σε άνδρες. Οι άνδρες εµφανίζονται σε µια ποικιλία πολιτικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων. Οι άνδρες παρουσιάζονται να εκλέγονται στην εκκλησία του δήµου (, 129), να οργανώνονται σε συνδικάτα (Ε, 155), να συµµετέχουν στην πολιτική διοίκηση (, 127). Ακόµα παρουσιάζονται να κάνουν επαναστάσεις (Ε, 28), να διαµαρτύρονται για τη βαριά φορολογία και την κακή διοίκηση (Ε, 77). Οι άνδρες αναγνωρίζονται ως πλήρη µέλη της κοινωνίας. Οι γυναίκες σε αντίθεση είναι δεµένες στην οικιακή σφαίρα µε το να µην εµφανίζονται και να µη συµµετέχουν στην πολιτική. Υπάρχει µια ανισότητα ανάµεσα στα δύο φύλα ακόµα και στις δραστηριότητες που αφορούν τη ψυχαγωγία. Ο παραδοσιακός διαχωρισµός των επαγγελµάτων, η φροντίδα των παιδιών και οι υπάρχουσες νόρµες για την κατάλληλη συµπεριφορά έχουν άµεσες συνέπειες στη συµµετοχή των γυναικών στη ψυχαγωγία. Λίγες γυναίκες σε σύγκριση µε τους άνδρες συµµετέχουν σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Στην πραγµατικότητα δεν υπάρχει κοινωνική ζωή και δραστηριότητα για τις γυναίκες εκτός σπιτιού. Υπάρχει µια ποικιλία ανδρικών ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων όπως σκάκι (Γ, 141), θέατρο (, 218), συµπόσια (Ε, 27), εστιατόρια (Ε, 24), γιορτές (Ε, 193). Σε αντίθεση υπάρχουν λίγες µόνο ψυχαγωγικές δραστηριότητες γυναικείες και οι περισσότερες από αυτές είναι περιορισµένες στο εσωτερικό του σπιτιού. «Λίγες φορές έβγαιναν έξω, κι αυτές, για να παρακολουθήσουν τις γιορτές» (, 133). Ακόµα και τα παιδιά φαίνεται ότι ακολουθούν το στερεότυπο των φύλων «Τα παιδιά στο σχολείο χαίρονταν να ψάλλουν και να παίζουν. Στις αυλές ή στις αλάνες της γειτονιάς κυλούσαν στεφάνια και καροτσάκια, έχτιζαν κάστρα ή

17 17 σπιτάκια και έπαιζαν κρυφτό και κυνηγητό. Στα κορίτσια άρεσε να παίζουν µε κούκλες στο σπίτι» (Ε, 48) Να Το βιβλίο της Τάξης παρουσιάζει τα όρια και τους περιορισµούς για τον τόπο και τις δραστηριότητες κάθε φύλου. «Στην Αθήνα οι άνδρες ασχολούνταν µε τις υποθέσεις του κράτους, ενώ οι γυναίκες έµεναν συνήθως στο σπίτι» (, 197). Αυτό µπορεί να είναι σωστό ιστορικά αλλά απαιτεί σχολιασµό και συζήτηση από τους δασκάλους και τα παιδιά και αναφορά στη σηµερινή κατάσταση. Πίνακας 6. Σύνολο δραστηριοτήτων ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ Οικιακές δραστηριότητεςγυναίκες Οικιακές δραστηριότητες-άνδρες Φροντίδα παιδιώνγυναίκες Φροντίδα παιδιώνάνδρες Ψυχαγωγικές δραστηριότητεςγυναίκες Ψυχαγωγικές δραστηριότητες-άνδρες Πολιτικές-κοινωνικές δραστηριότητεςγυναίκες Πολιτικές-κοινωνικές δραστηριότητες-άνδρες ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η διδασκαλία της ιστορίας µπορεί να θεωρηθεί σαν ισχυρό µέσο προπαγάνδας.. Τα ιστορικά γεγονότα είναι ανοιχτά σε ποικίλες ερµηνείες και η ποσότητα του υλικού από το παρελθόν σηµαίνει ότι πρέπει να επιλεχθούν

18 18 προσεχτικά. Αυτό ισχύει και στην ύλη του δηµοτικού σχολείου επειδή ακριβώς τα βιβλία ιστορίας του δηµοτικού µπορεί να οδηγήσουν σε γενικεύσεις και ανακρίβειες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα βιβλία ιστορίας, τα οποία µελετήθηκαν, δίνουν µια µη ισορροπηµένη εικόνα του παρελθόντος. Τα βιβλία διαστρέφουν τις εµπειρίες των γυναικών και παραλείπουν σχεδόν όλες τις σχετικές πληροφορίες για το µισό του πληθυσµού µας. Βασικά τα βιβλία παρουσιάζουν την ιστορία από µια καθαρά ανδρική άποψη. Στο µυαλό των µαθητών-τριών, η ιστορία είναι µόνο ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Μέγας Κωνσταντίνος. Οι γυναίκες χαρακτηρίζονται από την απουσία τους. Είναι η εξαίρεση µέσα στα βιβλία. Οι κοινωνικές αναφορές, οι επαγγελµατικοί ρόλοι, οι δραστηριότητες µας δείχνουν ότι οι γυναίκες ή είναι απούσες ή καθρεφτίζονται αρνητικά. Οι αναφορές που ακολουθούν από το βιβλίο της Τετάρτης τάξης δείχνουν ξεκάθαρα την αρνητική εικόνα των γυναικών. Όταν µε το καλό γεννήσεις, αν είναι αγόρι κράτησέ το, αν είναι κορίτσι πέτα το» (, 222) «Η γέννηση ενός αγοριού ήταν πάντα χαρά στο σπίτι. ε συνέβαινε όµως το ίδιο µε τη γέννηση του κοριτσιού που συνήθως το θεωρούσα ανεπιθύµητο» (, 257). Τα βιβλία ιστορίας δείχνουν περιθωριοποιηµένες εικόνες των γυναικών σαν σκοτεινές φιγούρες, εκτός του ανδρικού κόσµου των ανδρών, οι οποίοι συµµετέχουν σε µια ποικιλία ενδιαφερόντων δραστηριοτήτων. Τα βιβλία παρουσιάζουν µια άποψη ότι οι άνδρες πρέπει να διοικούν, να ελέγχουν, να έχουν τους ηγετικούς ρόλους στην οικονοµική και πολιτική δοµή καθώς και σε όλα τα επαγγέλµατα. Υπάρχουν µόνο λίγες «εξέχουσες «γυναίκες αλλά η ιστορία αυτών των γυναικών δεν µας λέει πολλά για τη σηµασία των γυναικείων δραστηριοτήτων. Το καθήκον των βιβλίων είναι πολύ περισσότερο από το να παρουσιάσει απλώς λίγες γυναικείες φιγούρες σε θέσεις τιµής. Ο λόγος για την παράλειψη αυτή είναι πολύπλοκος. «Οι περισσότεροι ιστορικοί είναι άνδρες και έχουν εκπαιδευθεί να εξετάζουν το παρελθόν µέσα από µια παραδοσιακά ανδρική άποψη, η οποία βλέπει την ιστορία σαν µια χρονολογία πολέµων, εξερευνήσεων, εκλογών κ.ο.κ. Τέτοια άποψη αυτόµατα αποκλείει τις γυναίκες καθώς ποτέ δεν ήταν στρατηγοί, διπλωµάτες, εξερευνητές, πρόεδροι. Ένας άλλος λόγος για την παράλειψη των γυναικών είναι η συνεχής χρήση της ανδρικής αντωνυµίας για να αντιπροσωπεύσει ολόκληρη την κοινωνία. χρήση αυτή έχει διπλή συνέπεια. Από τη µια πλευρά δραστικά µειώνει τη συµµετοχή των γυναικών σε γεγονότα που περιγράφονται και από την άλλη,

19 19 οδηγεί τον αναγνώστη να συµπεράνει ότι η ιστορική εµπειρία των γυναικών ήταν η ίδια µε των ανδρών» (Council on Interracial Books, 1985, 103). Και τα δύο φύλα εκτίθενται σε αυτή την πατριαρχική ιδεολογία της ανδρικής κυριαρχίας. Τα αγόρια όµως µπορούν µα ταυτισθούν πολύ περισσότερο από τα κορίτσια µε τους πολιτικούς αρχηγούς του παρελθόντος ή µε άλλες ιστορικές φιγούρες. Η αποποµπή των γυναικών από τον κόσµο της ιστορίας στερεί τα κορίτσια της ευκαιρίας να ταυτισθούν µε άλλες γυναίκες πιέζοντάς τες να έχουν ως µοντέλα άνδρες. Επιλέγοντας άνδρες πάντοτε ως το επίκεντρο της ιστορίας, τα βιβλία της ιστορίας περιορίζουν τους ρόλους µοντέλα που είναι διαθέσιµα για τις γυναίκες. Η ιστορία πρέπει να ξαναγραφτεί και η ιστορία των γυναικών να ερευνηθεί και να µελετηθεί παράλληλα µε την ιστορία των ανδρών. Οι γυναίκες είχαν ένα µικρό ρόλο στην ιστορία εξαιτίας της πατριαρχικής δοµής της κοινωνίας µας. εν µπορούµε να αλλάξουµε τα γεγονότα και να κάνουµε τη συνεισφορά των γυναικών στην ιστορία να φανεί ίση µε τα «µεγάλα κατορθώµατα» των ανδρών. εν µπορούµε να παρουσιάσουµε την ιστορία των πολέµων χωρία να αναφέρουµε περισσότερους άνδρες από γυναίκες. Όµως τα βιβλία της ιστορίας µπορούν να παρουσιάσουν την ιστορία από διαφορετική άποψη, αλλάζοντας το µύθο των γυναικείων περιορισµών. Μπορούν να παρουσιάσουν τις εµπειρίες και τη συνεισφορά των γυναικών. Οι συγγραφείς να δώσουν έµφαση σε κοινωνικούς και οικονοµικούς παράγοντες και να κάνουν συνείδηση ότι οι γυναίκες ήταν παρούσες και πρόσφεραν και αυτές, όταν οι άνδρες πήγαιναν στον πόλεµο. Οι συγγραφείς οφείλουν να δώσουν µια θετική εικόνα για τις γυναίκες µε σεβασµό στις δικές τους ιδέες, παρουσιάζοντάς τες ως ενεργά µέλη στην ιστορία. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να είναι προσεκτικοί στις διαφορές των ιστορικών ρόλων ανδρών και γυναικών και να δώσουν προσοχή σε αυτές. Η ιστορία πρέπει να δώσει αξία και νόηµα στις δραστηριότητες των γυναικών. Το περιεχόµενο των βιβλίων ιστορίας δεν πρέπει να είναι µια ατέλειωτη περιγραφή µαχών και πολιτικής. Υπάρχει ακόµα η ιστορία του πολιτισµού, η κοινωνική ιστορία, η ιστορία των καθηµερινών ανθρώπων. Τα βιβλία ιστορίας πρέπει να ενθαρρύνουν τους µαθητέςτριες να εκτιµήσουν το ρόλο που έπαιξαν συνηθισµένοι άνδρες και γυναίκες.. Τα διλήµµατα που προκύπτουν είναι τι µηνύµατα τελικά θέλουµε να δώσουµε στα παιδιά. Πως πρέπει να παρουσιάζονται τα δύο φύλα µέσα στα σχολικά βιβλία. Να αντικατοπτρίζουν την κοινωνία µας ή να προετοιµάζουν τα παιδιά για µια νέα κοινωνία απαλλαγµένη από σεξιστικά πρότυπα. Η απάντηση κατά την άποψή µου

20 20 είναι ότι σκοπός των βιβλίων πρέπει να είναι να ευαισθητοποιήσουµε τα παιδιά και το κριτήριό τους ώστε να είναι σε θέση να επιλέγουν ρόλους ευέλικτους χωρίς να είναι περιορισµός το φύλο τους, να τους προσφέρουµε µια ποικιλία ρόλων και µοντέλων ταύτισης. Πίνακας 7. Σύνολο ανδρών και γυναικών συµµετεχόντων στην έκδοση βιβλίων ιστορίας ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΟΙ ΚΑΘΟ ΗΓΗΣΗ ΣΥΝΟΛΟ Α Γ Α Γ Α Γ Α Γ Γ Ε ΣΤ ΣΥΝΟΛΟ ΠΗΓΕΣ 1. Ακτύπης,., Καίλα, Μ. Κατσουλάκος, Τ., Παπαγρηγορίου, Γ., Χωρεάνθης, Κ. (1990) Στα πολύ παλιά χρόνια, Ιστορία Γ, ηµοτικού, Αθήναι: ΟΕ Β 2. Ακτύπης,., Καίλα, Μ. Κατσουλάκος, Τ., Χωρεάνθης, Κ. (1992) Στα αρχαία χρόνια, Ιστορία, ηµοτικού, Αθήναι :ΟΕ Β 3. Ασηµοµύτης, Β., Καίλα, Μ., Νικολόπουλος, Ν., Παπαγρηγορίου, Γ., Σαλβαράς, Γ. (1992), Στα βυζαντινά χρόνια, Αθήναι :ΟΕ Β 4. Ακτύπης,., Βελαλίδης, Α., Καίλα, Μ., Κατσουλάκος, Θ., Παπαγρηγορίου, Γ., Χωρεάνθης, Κ. (1993) Στα νεότερα χρόνια, Αθήναι: ΟΕ Β ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ 1. Abel, E. & Abel, E. (1983) (eds) The Signs Reader. Women, Gender and Scholarship, Chicago and London: The University of Chicago Press.

21 21 2. Basu, A. (1991) "Women's history in India: an historiographical survey." In Offen, K., Pierson, R. & Rendall J. (eds) Writing Women's History: Iternational Perspectives, London: Macmillan, Bhavnoni, K. & Coulson M. (1986) "Transforming socialist - feminism: The challenge of racism", Feminist Review, 23, Beddoe, D. (1983) Discovering Women's History, London: Pandora Press. 5. Bennet, J. (1993) "Women's history: a study in continuity and change", Women's History Review, 2(2), Bock, G. (1991), "Challenge in dichotomies: perspectives on women's history". In Offen, K. et al. (eds) Writing Women's History: International Perspectives, London: Macmillan, Bridenthall, R. & Koonz, C. (1977) (eds) Becoming Visible, USA: Hougton Mifflin Co. 8. Bridget, H. (1993) "Women's history: a study in change, continuity or standing still?", Women's History Review, 2(1), Caine, B. (1994) "Feminist biography and feminist history", Women's History Review, 3(2), Cairns, J. & Inglis, B. (1989) "A content analysis of ten popular history textbooks for primary schools with particular emphasis on the role of women", Educational Review, 41(3), Collini, S. (1984) "J. S. Mill on the subjection of women", History Today, 34, Council on Interracial Books for Children (1985) Stereotypes,Distortions and Ommissions in U.S. History Textbooks, USA: 13. Dauphin, C. et al (1991) "Women's culture and women's power: issues in French women's history". In Offen, K., Pierson, R. & Rendall J. (1991) (eds) Writing Women's History: Iternational Perspectives, London: Macmillan, Davidoff, L. (1992) "XVII; Gender, class and nation," History Today, 42, Dubois, E. (1980) "Politics and culture in women's history: A symposium," Feminist Studies, 6(1 ),

22 Edson, E. (1988) "Must women's history be social history?", Women's Studies Quarterly, 1&2, Gordon, A. et al. (1975) "The problem of women's history," In Caroll, B. (ed.) Liberating Women's History, Illinois: University of Illinois Press, Gordon, L. et al. (1975) "Historical phallacies: sexism in American historical writing". In Caroll, B. (ed.) Liberating Women's History, Illinois: University of Illinois Press, Hall, C. (1992) White, Male and Middle Class. Exploration in Feminism and History, Oxford: Polity Press. 20. Heilbrun, C. (1979) Reinventing Womanhood. London: Victor Gollancz Ltd 21. Hufton, O. (1985) "What is women's history?", History Today, 35, Jackson, L. (1995) "Witches, wives and mothers: witchcraft persecution and women's confessions in seventeenth - century England", Women's History Review, 4(1), Janssen-Jurreit, M. (1982) Sexism. The Male Monopoly on History and Thought, London: Pluto Press. 24. Johansson, S. (1975) "Herstory as history: a new field or another fad?". In Caroll, B. (ed.) Liberating Women's History, Illinois: University of Illinois Press, Johnson, L. (1988) "Women's history in cross - cultural perspective", Women's Studies Quarterly, 1&2, Jordonova, L. (1989) Sexual Visions. Images of Gender in Science and Medicine between the Eighteenth and Twentieth Centuries, London: Harvester Wheatsheaf. 27. Kelly-Gadoll, J. (1983) "The social relation of the sexes: methodological implications of women's history". In Abel, E. & Abel, K. (eds.) The Signs Reader: Women, Gender and Scholarship, Chicago and London: The University of Chicago Press, Kish Sklar, K. (1975) "American female historians in context, ," Feminist Studies, 3,

23 23 Lerner, G. (1976/7) "Placing women in history: definitions and challenges", Feminist Studies, 3, Maccia, E. (1977) (ed) Women and Education, USA: Charles C. T. 30. Offen, K., Pierson, R. & Rendall J. (1991) (eds) Writing Women's History: Iternational Perspectives, London: Macmillan. 31. Perrot, M. (1992) (ed) Writing Women's History, Oxford: Blackwell. 32. Purvis, J. (1992) "Using primary sources when researching women's history from a feminist perspective," Women's History Review, 1(2), Rowbotham, S. (1977) Hidden from History: 300 Years of Women's Oppression and the Fight against it, London: Pluto Press. 34. Saxonhouse, A. (1985) Women in the History of Political Thought. Ancient Greece to Machiavelli, New York: Praeger Publ. 35. Schmidt, D. (1972) "Sexism in education". In Siporin, L. (ed) Female Studies, Proceedings of the Conference "Women and Education: A Feminist Perspective, Pittsburg: KNOW, Schmidt, D. & Schmidt, E. (1975) "The invisible woman: The historian as professional magician". In Caroll, B. (ed) Liberating Women's History, Illinois: University of Illinois Press, Siporin, L. (1972) (ed) Female Studies, Proceedings of the Conference "Women and Education: A Feminist Perspective, Pittsburg: KNOW. 38. Smith, H. (1975) "Feminism and methodology of women's history". In Caroll, B. (ed.) Liberating Women's History, Illinois: University of Illinois Press, Smith-Rosenberg, C. (1980) "Politics and culture in women's history: a symposium", Feminist Studies, 6(1), Stock-Morton, P. (1991) "Finding our own ways: different paths to women's history in the United States". In Offen K. et al. (eds) Writing Women's History: International Perspectives, London: Macmillan, Sutherland, M. (1981) Sex Bias in Education, Oxford: Basil Blackwell. 42. Talbot, M. (1979) Women and Leisure, London: The Sports Council and Social Science Research Council.

24 Taylor, G. & Pistono, S. (1987) "Teaching women's history in the elementary schools", Feminist Studies, 3(1), Trecher, J. (1977) "Women in U.S. history high school textbooks". In Maccia, E. (ed) Women and Education, USA: Charles C. T., Yulina, N. (1993) "Women and patriarchy", Women's Studies International Forum, 16(1), Wandor, M. (1971) (ed) The Body Politic, London: Women's Liberation Movement in Britain. 47. Wesley, J. (1977) An Appraisal of the Treatment of Females in Selected United States High School Textbooks from 1959 until 1976, Unpublished PhD. Dissertation, University of Indiana. 48. Zenon Davis, N. (1976) "Women's history in transition: the European case", Feminist Studies, 3, Zimet, S. (1976) Print and Pejudice, London: Hodder & Stougton. ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ 1. Αβδελά, Ε., (1993) "Η ιστορία των γυναικών, η ιστορία των δύο φύλων, φεµινιστική ιστορία", ίνη, 6, Κανταρτζή, Ε., (1991) Η Εικόνα της Γυναίκας. ιαχρονική Έρευνα των Αναγνωστικών Βιβλίων του ηµοτικού Σχολείου, Θεσ/νίκη: Κυριακίδης. 3. Κανταρτζή, Ε., (2001) «Η εικόνα της γυναίκας στα βιβλία των µαθηµατικών», Σύγχρονη Εκπαίδευση, 118,

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ 2002 ΚΑΡΤΕΣ ΚΥΡΙΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ 2002 ΚΑΡΤΕΣ ΚΥΡΙΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ 2002 ΚΑΡΤΕΣ ΚΥΡΙΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΡΤΑ 1 Καθόλου Λιγότερο από ½ ώρα Από ½ ώρα, έως και 1 ώρα Από 1 ώρα, έως και 1½ ώρα Από 1½ ώρα, έως και 2 ώρες Από 2 ώρες, έως και 2½ ώρες

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογές Μαθητών Σχετικά µε τις Επιστήµες των Υπολογιστών και ΜΜΕ: ιαφορές Φύλου

Επιλογές Μαθητών Σχετικά µε τις Επιστήµες των Υπολογιστών και ΜΜΕ: ιαφορές Φύλου Επιλογές Μαθητών Σχετικά µε τις Επιστήµες των Υπολογιστών και ΜΜΕ: ιαφορές Φύλου Ευρύκλεια Τσαγαλά και Μαρία Κορδάκη Τµήµα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πατρών tsagala@ceid.upatras.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: GI_V_NEG_0_17443 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 / 12 / 2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΕΛΙΝΑ ΖΗΣΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του εκλογικού συστήματος.

Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του εκλογικού συστήματος. Ομάδα Εργασίας: «Διαμόρφωση νέου πλαισίου για την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 3 ΙΙ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ. Σχολείο Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συχνότητα Γυµνάσιο 773 37.93% Λύκειο 1006 49.36% ΤΕΕ 259 12.71%

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια

Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια Φάση 1: Διάγνωση Φάση 2: Οργάνωση Ετοιμασία Φάση 3: Εφαρμογή Ο εκπαιδευτικός είναι υπεύθυνος ώστε να διαγνώσει τα διαφορετικά επίπεδα της τάξης του Μικρές, συντρέχουσες αξιολογήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Εβδοµάδα ράσης για την Εκπαίδευση 2007

Παγκόσµια Εβδοµάδα ράσης για την Εκπαίδευση 2007 Παγκόσµια Εβδοµάδα ράσης για την Εκπαίδευση 2007 2 ο Γυµνάσιο Αγ. Βαρβάρας - Αθήνα Το σύνολο των µαθητών του σχολείου (273 µαθητές) συµµετείχαν στη δηµιουργία µιας µεγάλης ανθρώπινης αλυσίδας! 1 ο Γυµνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή *

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή * ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Του ρα Κώστα Γ. Κονή * Το θέµα των πωλήσεων ήταν και θα παραµείνει πάντοτε πρώτο στις προτεραιότητες κάθε επιχείρησης. Μάλλον, θα έπρεπε να ήταν το πρώτο θέµα πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

«Βασικά Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ελένη Άννα Καλούδη Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Γ..

«Βασικά Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Ελένη Άννα Καλούδη Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Γ.. Εκπαιδευτικά Εργαστήρια Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε γενικό τίτλο «Βασικά Θέµατα για τη µετάβαση των νέων στην παραγωγική διαδικασία» Μάιος 2011 ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ. ΠΩΣ Η ΑΥΤΟΕΙΚΟΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα!

Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Ο Κόσµος µας σαν Σήµερα! Τάξη: Ε Δημοτικού Διδακτικό έτος: 2012-2013 Εισαγωγή Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτουν ερωτήματα και προβληματισμοί των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 Περίληψη Η Αλίκη µισεί τα µαθηµατικά και θεωρεί πως δε χρησιµεύουν σε τίποτα. Μια µέρα που κάθεται και διαβάζει στο πάρκο, ένα παράξενο άτοµο την προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 (συµπληρώνεται από τους ασκάλους)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Το Ινστιτούτο Επικοινωνίας είναι φορέας μη κερδοσκοπικός. Στους στόχους του περιλαμβάνεται η συμβολή στην ανάπτυξη της έρευνας και την ανάδειξη κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 «ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιβ.Εκπ/σης Εθνικό Δίκτυο «ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» του Κ.Π.Ε Νάουσας ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Νηπ/γείο Καλυβίων Ν. Πέλλας Νηπ/γείο Αγγελοχωρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC 1 Εισαγωγή - Κανόνες 1. Στόχοι Οι στόχοι του παιχνιδιού ανάληψης ρόλων είναι: -Να διευκολυνθεί η αφομοίωση των νέων γνώσεων -Να ενθαρρυνθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 21 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής).

Διαβάστε περισσότερα

THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ)

THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ) THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ) Μετάφραση: ΛΙΝΑ ΣΙΠΙΤΑΝΟΥ Εκδόσεις Κριτική 2003 Παρουσίαση του βιβλίου: Ευαγγελία Τατάγια ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το µυθιστόρηµα ξετυλίγεται

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB

Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB Kορμάς Γιώργος Συντονιστής Προγράμματος«Αριάδνη» Υπεύθυνος Γραμμής Βοηθείας Υποστηρίζω Επ.Συνεργάτης Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ)

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτότητα έρευνας

1. Ταυτότητα έρευνας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εμπόδια στην Επαγγελματική Εξέλιξη των Γυναικών Στελεχών Ραφαηλίδου Κ. Μυροφόρα PhD, Σύμβουλος Γραφείου Διασύνδεσης ΟΠΑ To Γραφείο Διασύνδεσης συγχρηματοδοτείται από την

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Εισαγωγή Τα παραδείγµατα γυναικών επιστηµόνων, που ακολουθούν, επιλέχθηκαν µετά από έρευνα στο διαδίκτυο. Ο κατάλογος δεν είναι φυσικά πλήρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Επιστημονικός Υπεύθυνος: sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Στα πλαίσια του έργου: Improving Gender Equality

Διαβάστε περισσότερα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΠΟ 17-10-2014 ΕΩΣ 31-10-2014 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εισήγηση: κ.γεωργίου Κασιμάτη, Προέδρου Ε.Β.Ε.Π. και Κ.Ε.Ε.Ε. με θέμα : «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» Το Σχέδιο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )»

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Διοργάνωση Συνδιοργάνωση Συνεργαζόμενοι φορείς Σχολικοί Σύμβουλοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam @.culture.gr www.namuseum.gr Τίτλος προγράμματος : «Κάτι μου θυμίζουν αυτά τα παιχνίδια» Ηλικία παιδιών : ημοτικού Χώρος διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου (Όπως τα κατέθεσε προφορικά η κ. Ιωάννα Τσαλίκη, εγγονή του Εμμανουήλ Τσαλίκη, τον Αύγουστο του 2011) Οικογενειακή φωτογραφία στη Λέρο,

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο Το σύστημα Harvard Το σύστημα Harvard, γνωστό και ως η μέθοδος του «Πανεπιστημίου Harvard» ή η μέθοδος του Αλφαβητικού βιβλιογραφικού καταλόγου, είναι ένας τρόπος βιβλιογραφικής αναφοράς και τεκμηρίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών...

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Τεύχος 3o Noέµβριος 2008 2ο ηµ. Σχ. Ατσιπόπουλου Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Θεατρικό παιχνίδι : «Αγάλµατα» «Τα παιδιά δεν είναι δοχεία που πρέπει να γεµίσουµε αλλά εστίες που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία

Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία 1 Αδάµ Χαρβάτης, Ψυχολόγος, MSc, Phd Τα µυστικά των ΜΟΝΑ ΙΚΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ στην Αφηγηµατική Θεραπεία Επεξεργασία των σχετικών ιδεών και πρακτικών της Αφηγηµατικής Θεραπείας, στηριγµένη και εµπνευσµένη από

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα