ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Το νέο Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών ( ΕΠΠΣ) στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Το νέο Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών ( ΕΠΠΣ) στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση"

Transcript

1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Το νέο Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών ( ΕΠΠΣ) στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση Βασιλοπούλου Ευαγγελία - Γιαννακόπουλος ηµήτρης Εκπαιδευτικοί, Μεταπτυχιακό δίπλωµα ειδίκευσης στην Περιβαλλοντική Εκπ/ση ΠΕΡΙΛΗΨΗ «Εάν πούµε ότι εµείς οι γεωγράφοι έχουµε ένα πλεονέκτηµα, είναι διότι πάντοτε προσπαθήσαµε να γεφυρώσουµε τις φυσικές µε τις κοινωνικές επιστήµες. Πάντοτε διδάσκαµε φυσική γεωγραφία και ανθρωπογεωγραφία, και στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια τις ενσωµατώνουµε όλο και περισσότερο σε µια περιβαλλοντική γεωγραφία, περιβαλλοντική επιστήµη, περιβαλλοντικές σπουδές». Πρόκειται για την απάντηση του Huckle (1999) στην ερώτηση που του έγινε σχετικά µε τη σύνδεση Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Γεωγραφίας (αποµαγνητοφωνηµένη συνέντευξη στο περιοδικό «για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση»). ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙ ΙΑ: Γεωγραφική Εκπαίδευση, Σχολική Γεωγραφία, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Αειφόρος ανάπτυξη, Αναλυτικά προγράµµατα σπουδών ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ο όρος «γεωγραφική εκπαίδευση» συγκεντρώνει το σύνολο των αρχών και των εννοιών που πρέπει να ακολουθήσει κάποιος για να µεταδώσει γνώσεις που αφορούν στη χωρική κατανοµή κάθε στοιχείου και φαινοµένου που παρουσιάζεται πάνω στον πλανήτη και προέρχεται είτε από φυσικά είτε από ανθρωπογενή αίτια. Ένας από τους στόχους της είναι η ανάπτυξη της γεωγραφικής σκέψης µέσα από την αξιοποίηση της γεωγραφικής γνώσης (Λαµπρινός, 1999). Η γεωγραφική εκπαίδευση συµβάλλει στην υλοποίηση των σκοπών της διεθνούς εκπαίδευσης δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην προώθηση της κατανόησης, της ανοχής και της φιλίας µεταξύ των λαών, των µειονοτήτων και των διαφορετικών θρησκευτικών οµάδων. Επίσης, προωθεί τις δραστηριότητες των Ηνωµένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης µε ενέργειες που στοχεύουν (Commission on Geographical Education, 1992): Στην κατανόηση και το σεβασµό των ανθρώπινων δικαιωµάτων Στην ικανότητα επικοινωνίας µεταξύ των ανθρώπων Στην αναγκαιότητα της διεθνούς συνεργασίας Στη συµµετοχή των ανθρώπων για την επίλυση, όχι µόνο τοπικών αλλά και παγκόσµιων προβληµάτων. Βασική προτεραιότητα της γεωγραφικής εκπαίδευσης αποτελεί η ενεργοποίηση των µαθητών ώστε να γίνουν υπεύθυνοι και κριτικά σκεπτόµενοι πολίτες και να συµµετέχουν αποτελεσµατικά στην πολιτική, οικονοµική, κοινωνική και πολιστική ζωή σε τοπικό, εθνικό και παγκόσµιο επίπεδο. Οι γεωγραφικές γνώσεις συντελούν στο να διακρίνουν οι µαθητές τους παράγοντες που συντελούν στις µεταβολές του κόσµου µας, να αιτιολογούν τις απόψεις τους, να παίρνουν θέση για τις τοπικές και

2 παγκόσµιες αλλαγές και να λαµβάνουν θετικά µέτρα τόσο για την ευηµερία της φύσης όσο και των ανθρώπινων κοινοτήτων (Houtsonen, 2002). Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών που διδάσκουν Γεωγραφία κατευθύνεται στη σταδιακή ανάπτυξη: Γνώσεων και κατανόησης: Γεωγραφικών εννοιών και θεµάτων Των κοινωνικών πλαισίων της εκπαίδευσης και της διδασκαλίας Των αναγκών, των ενδιαφερόντων και των προσδοκιών των µαθητών Των αρχών των αναλυτικών προγραµµάτων Απόκτησης δεξιοτήτων: Στο σχεδιασµό µαθήµατος ή ενότητας µε βάση το αναλυτικό πρόγραµµα Στην εφαρµογή της κατάλληλης µεθόδου αξιολόγησης Στην εµπλοκή των µαθητών σε µια σειρά µαθησιακών εµπειριών Στην επιλογή και χρήση κατάλληλων πηγών Υιοθέτησης αξιών και στάσεων που καλλιεργούν: Τις δυνατότητες της Γεωγραφίας ως εκπαιδευτικού µέσου Τη γεωγραφική εκπαίδευση των µαθητών Την προσωπική και επαγγελµατική ανάπτυξη µέσα από τη γεωγραφική εκπαίδευση Την ισότητα των δικαιωµάτων των µαθητών για µία αποτελεσµατική γεωγραφική εκπαίδευση (Commission on Geographical Education, 1992). Σχολική Γεωγραφία Η επιστήµη της Γεωγραφίας τροφοδοτεί µε θέµατα, υλικό και τεχνικές το σχολικό αντικείµενο της Γεωγραφίας, αφού προσφέρει µέρος της γεωγραφικής γνώσης στη σχολική Γεωγραφία. Η ύλη του µαθήµατος της Γεωγραφίας δεν ταυτίζεται µε το σύνολο της γεωγραφικής γνώσης, µεθοδολογίας και πρακτικής (Κατσίκης, 1999). Ορισµένες µεθοδολογίες και πρακτικές της γεωγραφικής επιστήµης που υιοθετούνται από τη σχολική Γεωγραφία είναι οι ακόλουθες: Η παρατήρηση των στοιχείων του γεωγραφικού χώρου Η αναγνώριση του τόπου των γεωµορφών Η συσχέτιση και ερµηνεία, σύµφωνα µε τις αρχές της αιτιοκρατίας, των αποτελεσµάτων της επίδρασης των ενδογενών και εξωγενών παραγόντων στη διαµόρφωση του ανάγλυφου της γης Η διαπίστωση και η µελέτη των σχέσεων-αλληλεπιδράσεων µεταξύ ανθρώπου και γεωγραφικού χώρου Η ανάγνωση και η ερµηνεία των γεωγραφικών χαρτών Η ερµηνεία διαγραµµάτων (Κατσίκης, 1999). Η σχολική Γεωγραφία µέσα από το περιεχόµενό της πρέπει: Να παρέχει βασικές, δοµικές γεωγραφικές γνώσεις για εµφανίσεις και φαινόµενα σε παγκόσµιο επίπεδο. Να προσφέρει εξειδικευµένες πληροφορίες, όπου αυτό απαιτείται (π.χ. σε θέµατα τοπικής Γεωγραφίας). Να παρέχει τη δυνατότητα καλλιέργειας και ανάπτυξης δεξιοτήτων, ικανοτήτων και στάσεων. Να θέτει βασικούς προβληµατισµούς σχετικά µε το γεωγραφικό χώρο (εµφανίσεις, φαινόµενα, αλληλοσυσχετίσεις) και τις σχέσεις ανθρώπουπεριβάλλοντος από οικο-γεωγραφική άποψη.

3 Να προσφέρει λύσεις µέσω της αποκτηµένης γνώσης και της τεχνικής ή να δίνει τη δυνατότητα εξεύρεσης λύσεων. Κατ επέκταση, η ιδακτική της Γεωγραφίας καλείται να επιλέξει, να διατυπώσει, να οργανώσει και να στηρίξει µεθοδολογικά, ένα πλαίσιο διδακτικών δραστηριοτήτων, µέσα από τις οποίες η επεξεργασία του γεωγραφικού αντικειµένου θα καταστήσει δυνατή την εκπλήρωση των στόχων µιας θεµατικής ενότητας, το σκοπό του µαθήµατος και της Αγωγής γενικότερα (Κατσίκης, 1999). Τα τελευταία χρόνια η σχολική Γεωγραφία βρίσκεται σε µία φάση επαναπροσδιορισµού των διδακτικών της στόχων, των αρχών επιλογής και οργάνωσης του περιεχοµένου της, αλλά και του τρόπου διδακτικής προσέγγισης στην τάξη. Το γεγονός αυτό οφείλεται: Α) Στην ανάπτυξη και αναβάθµιση, σε παγκόσµιο επίπεδο, της επιστήµης της Γεωγραφίας. Στην προσπάθεια να ερµηνευθούν τα φαινόµενα στο χώρο διατυπώνονται νέες γεωγραφικές απόψεις, όπως εκείνες που αποτέλεσαν τη σχολή της «Νέας Γεωγραφίας» και επιχειρείται συνδυασµός και αξιοποίηση των συµπερασµάτων άλλων επιστηµών-διεπιστηµονική προσέγγιση (Κατσίκης, 1992). Β) Στη διαπίστωση ότι εάν θέλουµε να προετοιµάσουµε τον αυριανό πολίτη-σηµερινό µαθητή θα πρέπει να τον εφοδιάσουµε κατάλληλα, να τον καταστήσουµε κοινωνό της σύγχρονης γεωγραφικής γνώσης µέσα από σύγχρονες διδακτικές µεθοδολογικές αρχές και πρακτικές, µε έγκυρα διδακτικά µέσα (UNESCO, 1999). Η «Νέα Γεωγραφία», επηρεασµένη από τις σύγχρονες απόψεις της επιστήµης της Γεωγραφίας, των Παιδαγωγικών και της ιδακτικής, αποµακρύνεται από την αποµνηµόνευση διαφόρων στοιχείων και προσανατολίζεται στην κατανόηση και στον τρόπο επεξεργασίας βασικών γεωγραφικών εννοιών, σχέσεων και αλληλεπιδράσεων που αναπτύσσονται µεταξύ του ανθρώπου και του χώρου που τον περιβάλλει. Αυτό σηµαίνει ότι οι µαθητές δε χρειάζεται να αποµνηµονεύουν πληροφορίες που είναι πιθανό να ξεπεραστούν αλλά παροτρύνονται να συµµετέχουν ενεργά στη διαδικασία της µάθησης, να ερευνούν, να επικοινωνούν και να συνεργάζονται. Η διδασκαλία θεµάτων που αφορούν συγκεκριµένες περιοχές ή χώρες του κόσµου δεν καταργείται, αλλά προσαρµόζεται έτσι ώστε να προωθεί την κατανόηση των βασικών γεωγραφικών αρχών και εννοιών (Κλωνάρη, 2001). ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Οι ασχολούµενοι µε τη Γεωγραφική Εκπαίδευση πιστεύουν ότι η περιβαλλοντική αγωγή επιτυγχάνεται καλύτερα µέσω των βασικών µαθηµάτων που διδάσκονται στην εκπαίδευση, ένα από τα οποία είναι το µάθηµα της γεωγραφίας (Αναγνωστόπουλος, 2001). Η γεωγραφική παιδεία αποτελεί πεδίο σύγκλισης επιστηµών και αµφίδροµα εξυπηρετείται και συµβάλλει σε προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που αφορούν το άµεσο και το ευρύτερο περιβάλλον, καθώς ξεκινάει από το µερικότοπικό και προχωρεί προς το γενικό-παγκόσµιο (Επισκοπούλου, 1989). Παράλληλα όµως έχουν εκφραστεί κατά καιρούς απόψεις που δε συµφωνούν µε την παράλληλη πορεία της γεωγραφικής εκπαίδευσης µε την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Μία από αυτές τις απόψεις είναι του Pemberton (όπως την παραθέτουν οι: Καλαϊτζίδης, 1999 και Αναγνωστόπουλος, 2001): «Η Π.Ε. και η γεωγραφία διαφέρουν σε αρκετά και σηµαντικά σηµεία. εν έχουν κοινή τη χωρική αναλυτική οπτική. Ακόµη δράση για το γεωγράφο σηµαίνει απλώς Γεωγραφία, ενώ για έναν περιβαλλοντολόγο σηµαίνει τρόπο ζωής και ενεργό συµµετοχή σε όλες τις εκφάνσεις της καθηµερινής ζωής».

4 Υπό το πρίσµα της όξυνσης των περιβαλλοντικών προβληµάτων αλλά και διάφορων αλλαγών που πραγµατοποιούνται παγκοσµίως διαπιστώνεται ότι οι σύγχρονες προσεγγίσεις της Γεωγραφικής Εκπαίδευσης συναντούν την Π.Ε. καθώς και την έννοια της βιώσιµης ανάπτυξης. Η ιεθνής Γεωγραφική Ένωση διατύπωσε το 1992 τη διακήρυξή της για την παγκόσµια γεωγραφική εκπαίδευση (Commission on Geographical Education, 1992). Στην αναθεωρηµένη έκδοση της διακήρυξης για το 2006 (όπως και σε αυτή του 1992) και στο κεφάλαιο «Η Γεωγραφία σε ένα ευρύτερο εκπαιδευτικό πλαίσιο» που αφορά τη γεωγραφική, την περιβαλλοντική και την εκπαίδευση για την ανάπτυξη, αναφέρεται η σηµασία της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για την εξασφάλιση της βιώσιµης ανάπτυξης στον κόσµο. «Όταν τα άτοµα µέσω της εκπαίδευσης κατέχουν την κατάλληλη γνώση είναι σε θέση να κατανοήσουν τις επιδράσεις στο περιβάλλον και να προβλέψουν µελλοντικά προβλήµατα. Υπάρχει λοιπόν άµεση ανάγκη ενίσχυσης σε όλες τις χώρες, και ειδικά στις αναπτυσσόµενες, της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της εκπαίδευσης για την ανάπτυξη. Η γεωγραφική εκπαίδευση µπορεί να συµβάλλει σε αυτό µε το να βοηθήσει τα άτοµα να συνειδητοποιήσουν τις επιδράσεις από τη δική τους συµπεριφορά, αλλά και της κοινωνίας. Επίσης µπορεί να εφοδιάζει τα άτοµα µε τις κατάλληλες πληροφορίες και δεξιότητες ώστε να είναι σε θέση να παίρνουν τις σωστές περιβαλλοντικές αποφάσεις και να αναπτύσσουν µια περιβαλλοντική ηθική που θα καθοδηγεί τις πράξεις τους». Σκοπός της βιώσιµης ανάπτυξης είναι η εξασφάλιση της ποιότητας ζωής των τωρινών και των µελλοντικών γενεών. Καθώς το βασικό ενδιαφέρον της Π.Ε. είναι η σχέση µας µε το περιβάλλον, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να λαµβάνουν υπόψη όλες τις πιθανές διαστάσεις αυτής της σχέσης που αντιστοιχούν, όπως αναφέρει η Sauvé, σε διαφορετικούς αλλά και συµπληρωµατικούς τρόπους αντίληψης του περιβάλλοντος (όπως το παραθέτει η Houtsonen,2002): 1) το περιβάλλον ως φύση (εκτίµηση, σεβασµός, διατήρηση) 2) το περιβάλλον ως πηγή αγαθών που χρειάζεται κοινή διαχείριση 3) το περιβάλλον ως πρόβληµα που είτε αποφεύγεται είτε λύνεται 4) το περιβάλλον ως σύστηµα που όταν κατανοείται οδηγεί στη λήψη αποφάσεων 5) το περιβάλλον ως ο τόπος που ζούµε, γνωρίζουµε και βελτιώνουµε 6) το περιβάλλον ως βιόσφαιρα στην οποία συνυπάρχουµε µακροπρόθεσµα 7) το περιβάλλον ως κοινότητα στην οποία συµµετέχουµε ενεργά. Τα άτοµα θα πρέπει να µάθουν να προσαρµόζουν οτιδήποτε κάνουν στις συνθήκες που υπαγορεύονται από τη φύση και στα όρια αντοχής της γης. Αντίστοιχα, η γεωγραφική εκπαίδευση θα πρέπει να ενθαρρύνει τους µαθητές να υιοθετούν ένα βιώσιµο τρόπο ζωής και να εργαστούν για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Οι δεξιότητες που αναπτύσσονται µέσα από τη γεωγραφική εκπαίδευση και την Π.Ε. πρέπει να ενδυναµώνουν το συναίσθηµα ότι κάτι µπορεί να γίνει και ότι ο καθένας από εµάς µπορεί να ασκήσει µια επιρροή µέσα από τις πράξεις του. Παράλληλα πρέπει να ενδυναµώνεται η πεποίθηση πως µόνο µέσα από µία συλλογικήσυνεργατική προσέγγιση µπορούµε να οδηγηθούµε τόσο σε καλύτερη κατανόηση του περιβάλλοντος όσο και σε αποτελεσµατικότερη δράση προς όφελος του περιβάλλοντος (Houtsonen, 2002). Σύµφωνα πάντα µε τη Houtsonen, η γεωγραφική εκπαίδευση θα έπρεπε να προωθεί τη βιώσιµη ανάπτυξη µε το να παρέχει στους µαθητές: Βασικές γνώσεις για τις οικολογικές, οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτιστικές διαστάσεις της βιώσιµης ανάπτυξης εξιότητες και µεθόδους αξιολόγησης και ανάλυσης των αλλαγών του φυσικού, του κατασκευασµένου και του κοινωνικού περιβάλλοντος

5 Κατανόηση των βιώσιµων τρόπων διαβίωσης και της παραγωγής που είναι φιλική προς το περιβάλλον και οικολογική Ικανότητα και προθυµία να εργαστούν για τη βιώσιµη ανάπτυξη στην καθηµερινή τους ζωή υνατότητα δράσης και υιοθέτηση του ρόλου του παγκόσµιου πολίτη που στο όνοµα της βιώσιµης ανάπτυξης εργάζεται για ένα καλύτερο µέλλον σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Παράδειγµα διοχέτευσης της Π.Ε. στο εκπαιδευτικό της σύστηµα αποτελεί η Βρετανία, καθώς προωθεί την Π.Ε. στο πλαίσιο της διδασκαλίας των διαφόρων µαθηµάτων και κυρίως αυτών που συνδέονται µε τις φυσικές επιστήµες (βιολογία, οικολογία, γεωγραφία) (Φλογαΐτη, 2006). Το εθνικό αναλυτικό πρόγραµµα της Γεωγραφίας στην Αγγλία, το 1990, είχε ως βασικό σκοπό την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος στους µαθητές και της ευθύνης σχετικά µε το περιβάλλον της γης και το ανθρώπινο περιβάλλον (Catling, 2002). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 90, κι ενώ έγιναν αλλαγές στη δοµή του αναλυτικού προγράµµατος της Γεωγραφίας, το ενδιαφέρον για την ενσωµάτωση της Π.Ε. στη Γεωγραφία παρέµεινε ισχυρό. Η δήλωση του αναλυτικού προγράµµατος του 2000 αναφέρεται στη σηµασία της Γεωγραφίας µέσα στο πρόγραµµα σπουδών (όπως το παραθέτουν οι Catling, 2002 και Huckle, 2002): «Η Γεωγραφία στο αναλυτικό πρόγραµµα εστιάζει στην κατανόηση και επίλυση των περιβαλλοντικών ζητηµάτων, καθώς και στη βιώσιµη ανάπτυξη. Αποτελεί, επίσης, ένα σηµαντικό σύνδεσµο µεταξύ φυσικών και κοινωνικών επιστηµών». «Τονίζεται ο σηµαντικός ρόλος που διαδραµατίζει η Γεωγραφία στην προώθηση της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη, καθώς εστιάζει σε βασικές έννοιες, δεξιότητες, κριτικούς συλλογισµούς, στάσεις και αξίες σχετικά µε τα σύνθετα περιβαλλοντικά ζητήµατα» (Catling, 2002). Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στα νέα Αναλυτικά προγράµµατα σπουδών Με την υλοποίηση από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο των νέων Αναλυτικών Προγραµµάτων Σπουδών (Α.Π.Σ.) και του ιαθεµατικού Ενιαίου Πλαισίου Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.) για πρώτη φορά η Π.Ε. παρουσιάζεται µε δικό της πρόγραµµα σπουδών στα Προγράµµατα Σχεδιασµού και Ανάπτυξης ιαθεµατικών ραστηριοτήτων. Στο.Ε.Π.Π.Σ. (2002) της Π.Ε. αναφέρεται ότι σκοπός της είναι η συνειδητοποίηση εκ µέρους των µαθητών της σχέσης του ανθρώπου µε το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του, η ευαισθητοποίησή τους για τα προβλήµατα που συνδέονται µε αυτό και η δραστηριοποίησή τους µέσα από ειδικά προγράµµατα, ώστε να συµβάλουν στη γενικότερη προσπάθεια αντιµετώπισής τους. Ως εκπαιδευτική διαδικασία-δραστηριότητα οδηγεί στη διασαφήνιση εννοιών, την αναγνώριση αξιών, την ανάπτυξη-καλλιέργεια ψυχοκινητικών δεξιοτήτων και στάσεων που είναι απαραίτητες για τη λήψη αποφάσεων και για τη διαµόρφωση κώδικα συµπεριφοράς σχετικά µε τα προβλήµατα που αφορούν στην ποιότητα του περιβάλλοντος σε ατοµικό και σε κοινωνικό επίπεδο. Η έννοια του περιβάλλοντος στην Π.Ε. αντιµετωπίζεται µε την ολιστική του διάσταση. Στη συνέχεια παρατίθενται οι ακόλουθοι γνωστικοί άξονες: Αέρας- Ατµόσφαιρα- Κλιµατικές αλλαγές Νερό Έδαφος

6 άση Βιοποικιλότητα- Η εξαφάνιση των ειδών Ενέργεια Η διαχείριση απορριµµάτων και αποβλήτων Ανθρώπινες δραστηριότητες Ανθρώπινες σχέσεις και αξίες Παράλληλα µε τους γνωστικούς άξονες αναφέρονται και οι γενικοί στόχοι της καθεµιάς θεµατικής ενότητας: Οι µαθητές να κατανοήσουν τη σχέση-αλληλεπίδραση του ανθρώπου µε το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον Να συσχετίζουν αρχές και έννοιες των Φυσικών Επιστηµών µε την καθηµερινή πραγµατικότητα Να εξοικειωθούν µε διαδικασίες και κριτήρια επιστηµονικής µεθοδολογίας Να αναπτύξουν ερευνητική διάθεση, κριτική και δηµιουργική σκέψη για την προσέγγιση και κατανόηση των σύγχρονων περιβαλλοντικών προβληµάτων Να αναπτύξουν κώδικα συµπεριφοράς απέναντι στην οµάδα και στο περιβάλλον Να καλλιεργήσουν ικανότητα λήψης αποφάσεων Να αντιλαµβάνονται τη φύση µέσα από όλες τις αισθήσεις τους Να αξιοποιούν τη σηµειολογία της φύσης Να σέβονται και να προστατεύουν κάθε µορφή ζωής Να ασκηθούν στη σωστή χρήση της τεχνολογίας Να ασκηθούν στην οµαδική εργασία Να αναπτύξουν πνεύµα συνεργασίας και υπευθυνότητας Να σέβονται τις διαφορετικές απόψεις, τον τρόπο ζωής και τη δηµιουργική δράση των άλλων Να αναπτύξουν θετικές στάσεις για την πρόληψη και επίλυση µελλοντικών περιβαλλοντικών προβληµάτων Να συµµετέχουν ενεργά ως υπεύθυνοι πολίτες στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ίπλα από τους γνωστικούς άξονες και τους γενικούς στόχους βρίσκονται ορισµένες θεµελιώδεις έννοιες διαθεµατικής προσέγγισης. Πρόκειται για τις µακροέννοιες (Ματσαγγούρας, 2002) που έχουν τα βασικά τους χαρακτηριστικά κοινά σε όλους τους επιστηµονικούς κλάδους, ενώ υφίστανται διαφοροποιήσεις κατά περίπτωση, ώστε να προσαρµόζονται στην ιδιαίτερη φύση του κάθε κλάδου. Αυτές που προτείνονται είναι: αλληλεπίδραση, µεταβολή, ισορροπία, σύστηµα, χώρος, χρόνος, αειφορία, µονάδα, σύνολο, πολιτισµός, προστασία, ταξινόµηση, σεβασµός, εξέλιξη, αισθητική, επικοινωνία και αλληλεγγύη. Στη συνέχεια αναφέρονται οι βασικές αρχές της Π.Ε. σύµφωνα µε τις οποίες πρέπει να σχεδιάζονται και να υλοποιούνται τα προγράµµατα της Π.Ε.: Η διεπιστηµονική και διαθεµατική προσέγγιση του θέµατος-προβλήµατος Η έµφαση στην ενεργό συµµετοχή των µαθητών και τη χρήση ενεργητικών µεθόδων: συζήτηση-αντιπαράθεση απόψεων, έρευνα, κριτική επεξεργασία και δράση Ο προσανατολισµός στην πρόληψη ή επίλυση περιβαλλοντικών θεµάτων ή προβληµάτων Η εστίαση στην αειφόρο διαχείριση και ανάπτυξη του περιβάλλοντος

7 Η εστίαση της προσοχής στην τωρινή και µελλοντική κατάσταση του πλανήτη Η άµεση δράση σε τοπικό επίπεδο µε στόχο µακροχρόνια αποτελέσµατα σε εθνικό και παγκόσµιο επίπεδο Η ευαισθητοποίηση στην ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων και την ορθή χρήση της τεχνολογίας Το άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία και τη ζωή Έπειτα προτείνονται κάποιες ενδεικτικές δραστηριότητες µε βάση τις θεµατικές ενότητες και τους στόχους τους. Το σχέδιο εργασίας, η επίλυση προβλήµατος και η µελέτη πεδίου αποτελούν τις προτεινόµενες µεθοδολογικές προσεγγίσεις των θεµάτων. Αυτές οι προσεγγίσεις µπορούν να πλαισιώνονται και µε διάφορες διδακτικές στρατηγικές, όπως: παιχνίδι ρόλων-δραµατοποίηση, κατασκευή εννοιολογικού χάρτη-χάρτη εννοιών, δραστηριότητες και παιχνίδια προσοµοίωσης, ανίχνευση και τροποποίηση των εναλλακτικών ιδεών των µαθητών, πειραµατική µέθοδος, µέθοδος έρευνας µε υποβολή ερωτήσεων, ανάλυση και µελέτη µιας χαρακτηριστικής περίπτωσης, αντιπαράθεση απόψεων κ.ά. Στο τέλος σχετικά µε την αξιολόγηση στην Π.Ε. τα.ε.π.π.σ. (2002) αναφέρονται στην αναγκαιότητά της, καθώς µέσα από αυτή αφενός εκτιµάται η αποτελεσµατικότητα της εκπαιδευτικής πρακτικής και αφετέρου επιδιώκεται η συνεχής βελτίωση των µαθησιακών αποτελεσµάτων. Τα κριτήρια αξιολόγησης µπορεί να είναι: Ο βαθµός επίτευξης των στόχων Η µεθοδολογία που ακολουθήθηκε Η πρωτοτυπία αντιµετώπισης του θέµατος Η διαθεµατική προσέγγιση Το πλήθος, η ετερογένεια και η ποιότητα των πηγών που επιλέχθηκαν Η ικανότητα οργάνωσης και επεξεργασίας δεδοµένων που συγκεντρώθηκαν Η εξαγωγή-τεκµηρίωση των συµπερασµάτων που προέκυψαν από τα στοιχεία, τις µετρήσεις και τα διαγράµµατα Ο βαθµός αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών Η σύνθεση της εργασίας Ο βαθµός δυσκολίας του θέµατος και, τέλος, όποια άλλα κριτήρια θεωρεί ο εκπαιδευτικός απαραίτητα Μελετώντας τα.ε.π.π.σ. παρατηρούµε πως ανταποκρίνεται στις σύγχρονες τάσεις της Π.Ε. Μέσα από τη στοχοθεσία της Π.Ε. διαπιστώνουµε την τάση µιας ολιστικής αντιµετώπισης των περιβαλλοντικών θεµάτων-προβληµάτων µέσα από το περιβαλλοντικό, το κοινωνικό, το οικονοµικό και πολιτιστικό πρίσµα. Αυτό αποτελεί ένα στοιχείο που µπορεί να µας οδηγήσει στην εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη. Σε αυτό επίσης συνηγορεί η ύπαρξη της έννοιας της αειφορίας, αειφόρου διαχείρισης και ανάπτυξης του περιβάλλοντος, της ορθολογικής χρήσης των φυσικών πόρων, της αντιµετώπισης κοινωνικών προβληµάτων, της διάκρισης των διαφορετικών πολιτισµών και της αναφοράς σε οικονοµικούς παράγοντες (.Ε.Π.Π.Σ., 2002). Επιβεβαιώνεται λοιπόν η άποψη ότι σε σχέση µε τη σχολική πρακτική, η εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη µπορεί µεταξύ άλλων να συµπεριλάβει αντικείµενα όπως η Π.Ε., χωρίς αυτό να σηµαίνει και την αποδυνάµωσή της (Γεωργόπουλος, 2004). Οι µεθοδολογικές προσεγγίσεις που προτείνονται παραπέµπουν σε ένα ευρύ πλαίσιο προτάσεων όπου ο µαθητής και ο εκπαιδευτικός εµπλέκονται σε µια συνεχή διαδικασία αναζήτησης, προσέγγισης και σύνθεσης της γνώσης (Λουκέρης, 2005).

8 Η Γεωγραφία στα νέα Αναλυτικά προγράµµατα σπουδών Μέχρι το 2000 δεν υπήρχε στην Ελλάδα ενιαίο πρόγραµµα σπουδών των µαθηµάτων. Τα επιµέρους αναλυτικά προγράµµατα κάθε τάξης καταρτίζονταν από επιτροπές εκπαιδευτικών όλων των βαθµίδων, µεταξύ των οποίων δεν υπήρχε καµία συνεργασία. Αποτέλεσµα αυτού του γεγονότος ήταν να µην υπάρχει δοµή, οργάνωση και συνέχεια µεταξύ των αναλυτικών προγραµµάτων των τάξεων. Συγκεκριµένα για το µάθηµα της Γεωγραφίας δεν υπήρξε ποτέ ένα ολοκληρωµένο πρόγραµµα σπουδών µε αποτέλεσµα την άγνοια των σηµερινών Ελλήνων για θέµατα που αφορούν την Ελλάδα και τη θέση της στον κόσµο (Καλαϊτζίδης, 1999). Παράλληλα οι σύγχρονες τάσεις από το χώρο της παιδαγωγικής, της επιστήµης της Γεωγραφίας και από αυτόν της ιδακτικής της Γεωγραφίας οδήγησαν στη δηµιουργία ενός νέου προγράµµατος σπουδών του µαθήµατος (Κατσίκης, 2002). Με απόφαση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και µετά από ανάθεση µία οµάδα εκπαιδευτικών συνέταξε το νέο πρόγραµµα σπουδών της Γεωγραφίας για το ηµοτικό Σχολείο. Στα τέλη του 1998, η οµάδα παράδωσε το νέο πρόγραµµα, το οποίο δηµοσιεύτηκε επίσηµα σε ΦΕΚ το Στο εκσυγχρονισµένο και ενιαίο πρόγραµµα σπουδών της Γεωγραφίας αναφέρονται οι σκοποί, οι θεµατικοί άξονες και η διδακτική µεθοδολογία του µαθήµατος σύµφωνα µε τις νέες τάσεις. Στις τέσσερις πρώτες τάξεις του ηµοτικού σχολείου η Γεωγραφία εντάσσεται στο µάθηµα της Μελέτης του Περιβάλλοντος. Στην Ε τάξη διδάσκεται Γεωγραφία της Ελλάδας και στην ΣΤ τάξη διδάσκεται Γεωγραφία των ηπείρων µε έµφαση στην Ευρώπη. Οι σκοποί που επιδιώκονται, µέσα από τη διδασκαλία της Γεωγραφίας στο ηµοτικό είναι οι ακόλουθοι: Η γνωριµία µε το φυσικό περιβάλλον και η παρατήρηση της γεωγραφικής κατανοµής των ανθρώπων και των δραστηριοτήτων τους. Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων και αλληλεξαρτήσεων που αναπτύσσονται µεταξύ του φυσικού περιβάλλοντος και των ανθρώπων. Η αναγνώριση της σηµασίας που έχει η ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος. Η ευαισθητοποίηση για τα µεγάλα προβλήµατα που αντιµετωπίζει σήµερα η ανθρωπότητα και η ανάπτυξη των απαραίτητων στάσεων για κατανόηση, αποδοχή, επικοινωνία, συνεργασία και αλληλεγγύη µε τους άλλους λαούς. Η υιοθέτηση στάσεων και συµπεριφορών που θα επιτρέψουν στους µαθητές να ενταχθούν οµαλά και δηµιουργικά στο φυσικό και κοινωνικό-πολιτιστικό τους περιβάλλον. Η ανάπτυξη ικανοτήτων και δεξιοτήτων σχετικών µε: Τη χρήση λεκτικών, ποσοτικών και συµβολικών µορφών δεδοµένων (κείµενα, εικόνες, γραφήµατα, πίνακες, διαγράµµατα και χάρτες). Την εφαρµογή µεθόδων συναφών µε τη φύση του µαθήµατος, όπως η παρατήρηση του χώρου, η χαρτογράφηση, η ερµηνεία στατιστικών δεδοµένων και η αναζήτηση και επεξεργασία πληροφοριών από διάφορες πηγές. Την επικοινωνία και τις πρακτικές και κοινωνικές δεξιότητες µε στόχο την έρευνα γεωγραφικών θεµάτων και την επίλυση συγκεκριµένων προβληµάτων.

9 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Από τη διερεύνηση του βιβλίου του µαθητή της Γεωγραφίας (ΟΕ Β 2002), προέκυψε πώς η κατηγορία των περιβαλλοντικών προβληµάτων συγκέντρωσε τις περισσότερες αναφορές, ακολούθησε η κατηγορία των ανθρώπινων επεµβάσεων στο περιβάλλον και τέλος οι λιγότερες αναφορές εντοπίστηκαν στην κατηγορία που αφορούσε την προστασία του περιβάλλοντος. Στα σηµεία του βιβλίου που αναφέρονται περιβαλλοντικά προβλήµατα αναζητούνται οι αιτίες τους, καθώς υπάρχουν ερωτήσεις όπως η ακόλουθη: «Ποιες δραστηριότητες του ανθρώπου προκάλεσαν το πρόβληµα;» και προτάσεις όπως: «Η επέµβαση του ανθρώπου στη φύση, τα τελευταία 50 χρόνια, έχει προκαλέσει µεγάλες καταστροφές». Οι µαθητές µπορούν να προχωρήσουν σε διερεύνηση και ανάλυση αυτών των προβληµάτων, να τα συνδέσουν µε ανθρώπινες δραστηριότητες και να κατανοήσουν ότι πρόκειται για αποτελέσµατα αυτών των δραστηριοτήτων. Παρόλα αυτά δεν τονίζεται ιδιαίτερα ο παγκόσµιος χαρακτήρας των περιβαλλοντικών προβληµάτων και δε γίνεται αναφορά στην υπερθέρµανση του πλανήτη λόγω του φαινοµένου του θερµοκηπίου, στις κλιµατικές αλλαγές κ.ά. Είναι όµως εµφανής η ανησυχία για την υποβάθµιση του φυσικού περιβάλλοντος. Παρά το γεγονός αυτό στην κατηγορία της προστασίας του περιβάλλοντος δεν υπάρχουν αναφορές που να σχετίζονται µε την ατοµική και συλλογική δράση που θα έχει ως στόχο την προστασία του περιβάλλοντος. Μόνο σε κάποιο σηµείο γίνεται λόγος για «κάποιες οργανώσεις που ασχολούνται µε την προστασία του περιβάλλοντος» και πιθανά αφορά τις µη κυβερνητικές οργανώσεις. Οι αναφορές στις ανθρώπινες επεµβάσεις στο περιβάλλον είναι αρκετές και σχετίζονται µε τις αρνητικές επιπτώσεις που έχουν στο περιβάλλον κάποιες ανθρώπινες δραστηριότητες. Τις περισσότερες βέβαια φορές τονίζονται περισσότερο τα οφέλη που έχει ο άνθρωπος από αυτές τις δραστηριότητες (τουρισµός, βιοµηχανική παραγωγή, αγροτική παραγωγή). Οι αναφορές στην αειφορία που υπάρχουν στο βιβλίο του µαθητή και στο βιβλίο του δασκάλου παραπέµπουν στην ανθρωποκεντρική προσέγγιση της αειφορίας (ήπια αειφορία), καθώς έχουν δύο από τα βασικά χαρακτηριστικά της: α) η ήπια αειφορία ταυτίζει την οικονοµική ανάπτυξη µε την οικονοµική µεγέθυνση και σε αυτό το πλαίσιο συνδιαλέγεται µε την περιβαλλοντική προστασία και β) δίνουν στην αειφορία µια στενή ερµηνεία, η οποία έχει σχέση µε την τεχνοκεντρική παράµετρο του περιβάλλοντος δίνοντας έµφαση στην προστασία των φυσικών πόρων (Φλογαΐτη, 2006). Συµπερασµατικά διαπιστώνεται πως το «πρασίνισµα» του αναλυτικού προγράµµατος του µαθήµατος ισχύει και για το περιεχόµενο του βιβλίου του µαθητή, καθώς εντοπίζονται πολλά στοιχεία σχετικά µε την Π.Ε. Αυτά τα στοιχεία µπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία, καθώς παρέχουν αρκετό υλικό, για την οργάνωση δραστηριοτήτων από τους µαθητές. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αναγνωστόπουλος, Ε. (2001), Η Περιβαλλοντική ιάσταση στη ιδασκαλία του Μαθήµατος της Γεωγραφίας. Αξιολόγηση των Προγραµµάτων Σπουδών, ιδακτορική ιατριβή, Τµήµα ΦΠΨ, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Αθήνα. Γεωργόπουλος, Α. (2004), «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Μερικά κοµβικά ζητήµατα/προκλήσεις µπροστά στον 21 ο αιώνα», Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ.134, Catling, S. (2002), Environmental Geography in English Primary Education, In: Proceedings of the Commission on Geographical Education, Regional Conference of the

10 International Geographical Union, Durban, Republic of South Africa, 1-4 August, διαθέσιµο στο δικτυακό τόπο: Commission on Geographical Education-International Geographical Union, (1992 &2005), The International Charter on Geographical Education, διαθέσιµο στο δικτυακό τόπο: (20/9/2006). Επισκοποπούλου, Κ. (1989), «Η συµβολή των διαφόρων µαθηµάτων σε προγράµµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης», Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ.45, Houtsonen, L. (2002), Education for Sustainable Living, In: Proceedings of the Commission on Geographical Education, Regional Conference of the International Geographical Union, Durban, Republic of South Africa, 1-4 August, διαθέσιµο στο δικτυακό τόπο: Huckle, J. (1999), Συνέντευξη µε τον John Huckle, Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, τεύχος 17-18, µτφρ. Β. Τσαλίκη, αποµαγνητοφώνηση αγγλικού κειµένου P. Sixsmith. Huckle, J. (2002), Reconstructing Nature: Towards a Geographical Education for Sustainable Development, Geography, 87(1), pp.64-72, διαθέσιµο στο δικτυακό τόπο: (15/6/2006). Καλαϊτζίδης,. (1999), Σχολική Γεωγραφία και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Η Συµβολή της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη Γεωγραφία, ιδακτορική ιατριβή, Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη. Κατσίκης, Α. (1992), «Γεωγραφική παιδεία και σχολική Γεωγραφία Καταγραφή συµπτωµάτων και αιτίων της κρίσης στον τοµέα Γεωγραφική Εκπαίδευση», Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ.64, Κατσίκης, Α. (1999), ιδακτική της Γεωγραφίας, Τυπωθήτω- Γιώργος αρδανός, Αθήνα. Κλωνάρη, Αικ. (2001), Κριτική Θεώρηση του νέου Αναλυτικού Προγράµµατος Γεωγραφίας στο ηµοτικό Σχολείο, στο Π. Κόκκοτας και Ι. Βλάχος (επιµ.), Η ιδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στις αρχές του 21 ου αιώνα Προβλήµατα και Προοπτικές, Ε ΙΦΕ, Γρηγόρης, Αθήνα. Λαµπρινός, Ν. (1999), «Γεωγραφική Εκπαίδευση: Μια πρόκληση για την ελληνική πραγµατικότητα του 21 ου αι.», Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ.104, Λουκέρης,. (2005), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Θεωρία και Πράξη, Αθήνα. Ματσαγγούρας, Η. (2002), Η ιαθεµατικότητα στη Σχολική Γνώση, Γρηγόρης, Αθήνα. ΥΠΕΠΘ- ΠΙ, (2002), Γνωρίζω την Ελλάδα Γεωγραφία Ε ηµοτικού, ΟΕ Β, Αθήνα. ΥΠΕΠΘ- ΠΙ, (2002), ιαθεµατικό Ενιαίο Προγραµµάτων Σπουδών ( ΕΠΠΣ) Αναλυτικά Προγράµµατα Σπουδών Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, Τόµος Β, Αθήνα. UNESCO (1999), Εκπαίδευση: Ο Θησαυρός που κρύβει µέσα της Έκθεση της ιεθνούς Επιτροπής για την Εκπαίδευση στον 21 ο αιώνα (προεδρία Ζ. Ντελόρ), Gutenberg, Αθήνα. Φλογαΐτη, Ε. (2006), Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία, Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα.

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1. Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σύµφωνα µε το Ν.1892/90 και τις αντίστοιχες Εγκυκλίους, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές επιλογές σχετικά με το περιεχόμενο Στον επαναπροσδιορισμό της θεματολογίας, της διδακτέας ύλης και της διδακτικής προσέγγισης, που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, έχουν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ (ΥΠΕΠΘ Π.Ι., 2002) Α) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ (ΥΠΕΠΘ Π.Ι., 2002) Α) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ (ΥΠΕΠΘ Π.Ι., 2002) Α) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Η διδασκαλία του μαθήµατος της γλώσσας στο ηµοτικό αποσκοπεί στην ανάπτυξη της ικανότητας των µαθητών να χειρίζονται µε επάρκεια και αυτοπεποίθηση,

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Εφαρµογή Μεθοδολογίας Υλοποίησης Η µεθοδολογία που χρησιµοποιήθηκε είναι η µεθοδολογία του ερευνητικού προγράµµατος Ο ΥΣΣΕΑΣ. Με βάση αυτό σχεδιάστηκαν τέσσερις τηλεδιασκέψεις. Τα στάδια υλοποίησης των

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Λυκαβητού (Κ.Β.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αρ. Μαθητών: 136 Αρ. Εκπαιδευτικών: 12 Συντονιστής/στρια

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΜΣ «Θεωρία, Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου» Πανεπιστηµιούπολη 15784 Ιλίσια Τηλ. 210-7277591,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών Αγγελόπουλος Ηρακλής - Γκούντας Ευάγγελος Σχολικοί Σύμβουλοι Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών της Γ δημοτικού Α. Συνοπτικός πίνακας των μηνών διδασκαλίας οποιουδήποτε έτους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ανάπτυξη Επιχειρηµατολογίας µε τη Χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γιαννάκης Βασιλειάδης Εκπαιδευτικός Υποψήφιος ιδάκτορας Ανάπτυξη Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για την οικολογική κρίση και τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο πλανήτης µας. Το περιβάλλον ζωτικός χώρος ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Με κόκκινο έχει προστεθεί, µε πράσινο έιναι εντάξει Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

της Α τάξης Ημερήσιων και Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2011-2012.

της Α τάξης Ημερήσιων και Εσπερινών ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2011-2012. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ B ----- Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες ηµοτικού) τάξεις Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ηλεκτροµαγνητισµός (ηλεκτρισµός και µαγνήτες)» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον»

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Ίδρυση Δικτύου «Τουρισμός και περιβάλλον» Με την απόφαση 3927/17/17-4-2006

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα