ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΓΔΩΠΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΩΗΚΖ ΠΑΡΑΓΩΓΖ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΓΔΩΠΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΩΗΚΖ ΠΑΡΑΓΩΓΖ"

Transcript

1 ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΓΔΩΠΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΩΗΚΖ ΠΑΡΑΓΩΓΖ ΑΠΟΓΟΔΗ ΚΑΗ ΠΟΗΟΣΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗΣΗΚΑ ΣΟΤ ΑΤΓΟΤ ΟΡΝΗΘΧΝ ΑΤΓΟΠΑΡΑΓΧΓΖ ΣΑ ΗΣΖΡΔΗΑ ΣΧΝ ΟΠΟΗΧΝ ΠΡΑΓΜΑΣΟΠΟΗΖΘΖΚΔ ΑΝΣΗΚΑΣΑΣΑΖ ΟΓΗΑΛΔΤΡΟΤ ΜΔ ΚΣΖΝΟΣΡΟΦΗΚΟ ΚΟΤΚΗ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ ΑΖΜΗΝΑ ΠΑΣΖ ΓΔΩΠΟΝΟ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΝΣΟΣΑ ΚΑΘΖΓΖΣΖ Α.Π.Θ. Θεζζαινλίθε 2012

2 ΔΞΔΣΑΣΗΚΖ ΔΠΗΣΡΟΠΖ Νηφηαο Γεκήηξηνο - Καζεγεηήο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ Υαηδεπαλαγηψηνπ Αζηέξηνο - Καζεγεηήο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ Παπαληθνιάνπ Κσλζηαληίλνο - Αλ. Καζεγεηήο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ Πνπ ππνβιήζεθε ζηελ Δπηηξνπή Μεηαπηπρηαθήο Δηδίθεπζεο «Δπηζηήκε Εσηθήο Παξαγσγήο» ηεο Γεσπνληθήο ρνιήο ηνπ Αξηζηνηειείνπ Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαινλίθεο, σο κεξηθή εθπιήξσζε ησλ ππνρξεψζεσλ γηα ηε ιήςε ηνπ Γηπιψκαηνο Μεηαπηπρηαθψλ πνπδψλ. 1

3 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΔΛΗΓΔ ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ 4 ΔΗΑΓΩΓΖ 5 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΚΖ ΑΝΑΚΟΠΖΖ 1.1. Γεληθά Διιεληθέο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ Αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο Μέζνδνη κείσζεο ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ θαη βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ Ζ ρξεζηκνπνίεζε ησλ ζπεξκάησλ ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ θαη ησλ αγξνηηθψλ δψσλ Σα θνπθηά ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ Μεξπθαζηηθψλ Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ ρνίξσλ Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ νξληζίσλ θξενπαξαγσγήο Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ νξλίζσλ απγνπαξαγσγήο θνπφο ηεο παξνχζαο έξεπλαο 37 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 ΤΛΗΚΑ ΚΑΗ ΜΔΘΟΓΟΗ 38 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ 44 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ΥΟΛΗΑΜΟ 49 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 5 ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ 51 ΠΔΡΗΛΖΦΖ 52 SUMMARY 53 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ 54 2

4 πληνκνγξαθίεο Μ= Μάξηπξαο FΒ= Κηελνηξνθηθφ θνπθί FB 15 = Κηελνηξνθηθφ θνπθί 15% FB 30 = Κηελνηξνθηθφ θνπθί 30% Γ.Μ.= Γείθηεο Μεηαηξεςηκφηεηαο θ.κ.φ. = θαηά κέζν φξν g = γξακκάξην kg = Υηιηφγξακκν SPSS = Statistical Package for Social Sciences Ο.Ο. = Οξγαληθή Οπζία Λ.Ο. = Ληπαξέο Οπζίεο Ο.Α.Ο. = Οιηθέο Αδσηνχρεο Οπζίεο Σ = Σέθξα Ξ.Ο. = Ξεξή Οπζία Δ.Ν.Δ.Ο. = Διεχζεξεο Αδψηνπ Δθρπιηζκαηηθέο Οπζίεο Η.Ο. = Ηλψδεηο Οπζίεο ή Οιηθή ή Αθαζάξηζηε Κπηηαξίλε g = Γξακκάξην SEM = Standard Error of Mean 3

5 ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ Με ηελ νινθιήξσζε θαη ζπγγξαθή ηεο παξνχζαο εξγαζίαο ζα ήζεια λα εθθξάζσ ηηο ζεξκέο κνπ επραξηζηίεο πξνο ηνλ Δπηβιέπνληα Καζεγεηή ηεο κεηαπηπρηαθήο κνπ δηαηξηβήο, θ. Γεκήηξην Νηφηα, γηα ηελ αλάζεζε ηνπ ζέκαηνο, ηηο πνιχηηκεο ζπκβνπιέο θαη ηε ζπλερή θαζνδήγεζε, ηφζν θαηά ηε δηάξθεηα ησλ πεηξακάησλ, φζν θαη θαηά ηε ζπγγξαθή ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο. Δπίζεο επραξηζηψ ηνλ δηδάθηνξα θ. Βαζίιεην Νηφηα γηα ηελ πνιχηηκε βνήζεηα θαη ηηο ζπκβνπιέο ηνπ, γηα ηε ρξήζε θαη εθκάζεζε ησλ ζπζθεπψλ ζην εξγαζηήξην. Αθφκε, ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηνλ ππνςήθην δηδάθηνξα θ. Κσλζηαληίλν Εαγνξάθε γηα ηελ πνιχηηκε βνήζεηά ηνπ θαηά ηε ρεκηθή αλάιπζε ησλ ζηηεξεζίσλ, θαζψο επίζεο θαη ηνπο ζπλαδέιθνπο κνπ θ. Μαξία Δπζπκίνπ θαη θ. Γεκήηξην Γνπξδνπβέιε γηα ηε βνήζεηά ηνπο θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ πεηξάκαηνο αιιά θαη ηηο ρξήζηκεο ζπδεηήζεηο καδί ηνπο. Θεξκέο επραξηζηίεο νθείισ ζηνλ Πξντζηάκελν ηνπ Εσνηερληθνχ Σκήκαηνο ηνπ Αγξνθηήκαηνο ηνπ Α.Π.Θ. θ. Αληψλην Γθατηαηδή γηα ηε δηάζεζε ησλ απαηηνχκελσλ ππνδνκψλ θαη ηελ παξαζθεπή ησλ πεηξακαηηθψλ ζηηεξεζίσλ θαη ζηνλ δσνθφκν θ. Αζαλάζην Ληνχθα γηα ηελ παξνρή θάζε εμππεξέηεζεο ζηε δηάξθεηα ηεο έξεπλαο. Δπραξηζηίεο επίζεο ζέισ λα εθθξάζσ ζηνλ θηελίαηξν θ. Κσλζηαληίλν Γηαλλαθφπνπιν γηα ηε δσξεάλ δηάζεζε ηνπ ηρζπαιεχξνπ θαζψο θαη ηνλ Καζεγεηή ηνπ Σήκαηνο Εσηθήο Παξαγσγήο ηνπ Σ.Δ.Η Θεζζαινλίθεο θ. Ησάλλε Μεηζφπνπιν γηα ηε δσξεάλ δηάζεζε ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ. Σέινο, επηζπκψ λα εθθξάζσ ηηο απέξαληεο επραξηζηίεο κνπ ζηνπο γνλείο κνπ θαη ην ζχδπγφ κνπ γηα ηε ζπκπαξάζηαζε, ηε θαηαλφεζε θαη ηελ νηθνλνκηθή ηνπο ελίζρπζε ζε φιε ηε δηάξθεηα ησλ κεηαπηπρηαθψλ κνπ ζπνπδψλ. 4

6 ΔΗΑΓΧΓΖ Ζ Δπηζηήκε ηεο Εσηθήο Παξαγσγήο, ζηελ πξνζπάζεηά ηεο λα θαιχςεη ηηο ζπλερψο απμαλφκελεο αλάγθεο ηνπ πιεζπζκνχ ζε απαξαίηεηα θηελνηξνθηθά πξντφληα (γάια, θξέαο, απγά θ.ά.), κε ηε βνήζεηα ηεο Γελεηηθήο Βειηίσζεο θαηφξζσζε λα δψζεη δψα κε πςειφ γελεηηθφ δπλακηθφ, δειαδή δψα πςειήο παξαγσγηθφηεηαο. Σα δψα απηά γηα λα εθπηχμνπλ ην πςειφ γελεηηθφ ηνπο δπλακηθφ πξέπεη λα δηαηξαθνχλ ζσζηά, δειαδή λα θαιπθζνχλ πιήξσο νη αλάγθεο ηνπο ζε ελέξγεηα, πξσηεΐλε θαη φια ηα ππφινηπα απαξαίηεηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά. Άξηζην γελεηηθφ πιηθφ ρσξίο θαηάιιειε δηαηξνθή θαη ηηο ελδεδεηγκέλεο ζπλζήθεο εθηξνθήο (ζηέγαζε, πγηεηλή, δηαρείξηζε) δε κπνξεί λα δψζεη ην κέγηζην ηεο παξαγσγηθφηεηάο ηνπ. ήκεξα, πεξηζζφηεξν απφ πνηέ, ππάξρεη έληνλε αληαγσληζηηθφηεηα εληφο θαη κεηαμχ ησλ ρσξψλ. Δπνκέλσο, ην θφζηνο παξαγσγήο είλαη απφ ηνπο πιένλ ζεκαληηθνχο παξάγνληεο δηάζεζεο ησλ παξαγφκελσλ πξντφλησλ. Απφ ην ζεκείν απηφ, αξρίδεη ν ξφινο ηεο Γηαηξνθήο ησλ Εψσλ, πνπ ζπλίζηαηαη ζηε κειέηε θαη ζηε ζπλέρεηα, ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ θάζε δσηθνχ νξγαληζκνχ (αλά είδνο, ειηθία, παξαγσγηθφ ζηάδην, παξαγσγηθή θαηεχζπλζε θιπ) ζε ελέξγεηα θαη απαξαίηεηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά. Ζ θάιπςε φκσο ησλ αλαγθψλ απηψλ πξέπεη λα γίλεη θαηά ηξφπν πνπ: α)να δηαζθαιίδεηαη πιήξσο ε πγεία ηνπ δψνπ β) Να επηηπγράλεηαη πιήξεο αλάπηπμε ηνπ παξαγσγηθνχ δπλακηθνχ ηνπ δψνπ. γ) Σν θφζηνο ησλ παξαγφκελσλ θηελνηξνθηθψλ πξντφλησλ λα είλαη ην ειάρηζην δπλαηφ θαη δ) Ζ πνηφηεηα ησλ παξαγφκελσλ θηελνηξνθηθψλ πξντφλησλ λα είλαη άξηζηε θαη λα αληαπνθξίλεηαη ζηηο πξνζδνθίεο θαη ηηο επηζπκίεο ηνπ θαηαλαισηή. Ζ αλάγθε γηα απμεκέλε θαη ρακεινχ θφζηνπο παξαγσγήο δσνθνκηθψλ πξντφλησλ έρεη νδεγήζεη ζηελ εληαηηθνπνίεζε ηεο εθηξνθήο νξλίζσλ απγνπαξαγσγήο. Ζ εληαηηθνπνίεζε απηή εζηηάζηεθε ζηηο ζηαβιηθέο εγθαηαζηάζεηο, ζην γελεηηθφ δπλακηθφ ηνπ λενζζνχ θαη ζηε βέιηηζηε δηαηξνθή ησλ νξλίζσλ. ηελ θξενπαξαγσγφ θαη απγνπαξαγσγφ πηελνηξνθία, κεηά ηελ απαγφξεπζε ησλ δσηθήο πξνέιεπζεο πξσηετληθψλ πεγψλ (φισλ εθηφο ησλ ηρζπαιεχξσλ), ε θχξηα πξσηετληθή πεγή πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ γηα ηελ θάιπςε 5

7 ησλ αλαγθψλ ηνπο θαη ηελ εμηζνξξφπεζε ησλ ζηηεξεζίσλ ηνπο είλαη ην ζνγηάιεπξν. Σν ζνγηάιεπξν πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηε δηαηξνθή ησλ νξλίζσλ απγνπαξαγσγήο πξνέξρεηαη θπξίσο απφ γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλνπο ζπφξνπο. Δπηπξνζζέησο, είλαη κία εηζαγφκελε πξψηε χιε πνπ παξάγεηαη εθηφο Δ.Δ.. πλεπψο, θαζίζηαηαη αλαγθαία ε εμεχξεζε ελαιιαθηηθψλ πξσηετληθψλ πεγψλ, θπηηθήο πξνέιεπζεο, πνπ λα κπνξνχλ λα θαιιηεξγεζνχλ κε ρακειφ θφζηνο εληφο ηεο Δ.Δ.. Δλαιιαθηηθά έρνπλ πξνηαζεί κεξηθή ππνθαηάζηαζε ηεο ζφγηαο πιαθνχληεο (αιεπξνπνηεκέλνη) εθρχιηζεο ειαηνχρσλ ζπφξσλ, φπσο ηνπ βάκβαθνο θαη ηνπ ειίαλζνπ, πνπ έρνπλ ζρεηηθά ρακειφ θφζηνο. Ωζηφζν είλαη πεξηνξηζκέλε ε ρξήζε ηνπο ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ ιφγσ ηεο πςειήο πεξηεθηηθφηεηάο ηνπο ζε ηλψδεηο νπζίεο. Δπίζεο, έρεη εμεηαζηεί θαη ε ρξήζε ππνπξντφλησλ βηνκεραλίαο ακχινπ ή αιεπξνβηνκεραλίαο (γινπηέλε αξαβνζίηνπ, ζίηνπ) θαζψο θαη άιια ζπέξκαηα θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ. Ζ νηθνγέλεηα ησλ ςπραλζψλ πεξηιακβάλεη πνιχ ζεκαληηθά θπηά πνπ θαιιηεξγνχληαη ζε πνιιέο ρψξεο ηνπ θφζκνπ, κε κεγαιχηεξεο ή κηθξφηεξεο εθηάζεηο. Καιιηεξγνχληαη γηα παξαγσγή μεξνχ ρφξηνπ ( ζαλφο), ζπφξνπ γηα ηελ θηελνηξνθία θαη ζπφξνπ γηα αλζξψπηλε θαηαλάισζε ( φζπξηα). Σα ζπνπδαηφηεξα ςπραλζή πνπ θαιιηεξγνχληαη γηα παξαγσγή ζαλνχ, αιιά θαη γηα άιιεο ρξήζεηο ( ρισξή λνκή, ελζίξσζε, βφζθεζε), είλαη ε κεδηθή, ν βίθνο θαη ηα ηξηθχιιηα, ελψ ηα πην ζεκαληηθά ςπραλζή πνπ θαιιηεξγνχληαη γηα ην ζπφξν ηνπο, πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηε ζπλέρεηα απφ ηελ θηελνηξνθία, είλαη ηα κπηδέιηα, ηα θηελνηξνθηθά θνπθηά, ηα ινχπηλα, θαη ε ζφγηα, ζπφξνη κε πςειή πεξηεθηηθφηεηα ζε πξσηεΐλεο. Σα ζπέξκαηα ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ απνηεινχλ ζεκαληηθέο ελεξγεηαθέο θαη πξσηετληθέο πεγέο θαη ρξεζηκνπνηνχληαη επξέσο ζηελ Δπξψπε ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ (Gatel,1994). Δπηπιένλ, ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή κπνξνχλ λα ζπκπεξηιεθζνχλ ζε πνηθίια πξνγξάκκαηα ακεηςηζπνξάο, ζπκβάιινληαο ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ζηελ αεηθνξηθή αμηνπνίεζε ησλ άθζνλσλ θπζηθψλ πεγψλ ηεο ρψξαο. ηνλ πίλαθα 1 θαίλνληαη νη θαιιηεξγνχκελεο κε θηελνηξνθηθφ θνπθί εθηάζεηο θαη ε παξαγσγή ζπφξνπ. 6

8 Πίλαθαο 1: Οη θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο θαη ε παξαγσγή ζπφξσλ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ ζηελ Διιάδα Καιιηεξγνύκελε έθηαζε(ζηξ.) Παξαγσγή πόξνπ(ηόλλνη) (Faostat, 2009) 7

9 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΚΖ ΑΝΑΚΟΠΖΖ 1.1. Γεληθά Ζ νηθνγέλεηα ησλ ςπραλζψλ πεξηιακβάλεη πνιπηηκφηαηα είδε γηα ηελ παξαγσγή ζπκππθλσκέλσλ ηξνθψλ, θαζψο θαη γηα ρνξηνπαξαγσγή. Ζ ζξεπηηθή ηνπο αμία είλαη ηδηαίηεξα πςειή θαη παξέρνπλ ζηα δψα έλα πιήξεο ζηηεξέζην. Πεξηέρνπλ ην πςειφηεξν πνζνζηφ πξσηετλψλ εμαηξεηηθήο πνηφηεηαο, αζβέζηην θαη θψζθνξν, ελψ απνηεινχλ ηελ θαιχηεξε πεγή βηηακηλψλ Α θαη D. Δθηφο απφ ηα ζεηηθά ζηνηρεία ησλ ςπραλζψλ σο δσνηξνθή, ζπκβάιινπλ ζεκαληηθά ζηνλ εκπινπηηζκφ ησλ εδαθψλ κε άδσην, ιφγσ ηεο δέζκεπζεο ηνπ αδψηνπ ηεο αηκφζθαηξαο απφ ηα αδσηνβαθηήξηα πνπ ζπκβηψλνπλ κφλν ζηηο ξίδεο ησλ ςπραλζψλ, ελψ θαη κε ην παζζαιψδεο ξηδηθφ ηνπο ζχζηεκα ζπληεινχλ ζηε βειηίσζε ησλ θπζηθψλ ηδηνηήησλ ηνπ εδάθνπο. Γηα ηνπο ιφγνπο απηνχο ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή θαηαιακβάλνπλ πεξηζζφηεξν απφ ην 60% ησλ εθηάζεσλ ηεο ρψξαο πνπ θαιιηεξγνχληαη κε θηελνηξνθηθά θπηά. Όκσο, παξνπζηάδνπλ κεηνλεθηήκαηα ζηε βφζθεζε, εκθαλίδνληαο ζνβαξέο δεκηέο ηδηαίηεξα κεηά απφ βαξηά βφζθεζε, γηαηί αλαβιαζηάλνπλ δχζθνια κεηά απφ ζνβαξή αθαίξεζε ηνπ ππέξγεηνπ κέξνπο ηνπο, θαζψο επίζεο, κεξηθά είδε ηεο νηθνγέλεηαο απηήο είλαη δειεηεξηψδε γηα ηα βφζθνληα δψα. ε γεληθέο γξακκέο, ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή πεξηιακβάλνπλ κηα κέηξηα έσο θαιή πεγή πξσηετλψλ, πνπ πεξηέρνπλ απφ 150 έσο 400 g/kg νιηθέο αδσηνχρεο νπζίεο. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ πξσηετλψλ ζηα θηελνηξνθηθά ζπέξκαηα είλαη θαηαζθεπαζκέλν απφ γινβνπιίλεο( 60-90%), νη νπνίεο είλαη απνζεθεπηηθέο πξσηεΐλεο πινχζηεο ζε αξγηλίλε, γινπηακηληθφ νμχ, αζπαξηηθφ νμχ θαη ηα ακίδηά ηνπο. Ωζηφζν, ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή έρνπλ αλεπάξθεηα ζε ζεηνχρα ακηλνμέα (Wang et al., 2003). Ζ έιιεηςε απηψλ ησλ ακηλνμέσλ δελ απνηειεί πξφβιεκα ζηηο εκπνξηθέο παξαζθεπέο ησλ δσνηξνθψλ ιφγσ ηεο δηαζεζηκφηεηαο θαη ηνπ ρακεινχ θφζηνπο ηεο θξπζηαιιηθήο κεζεηνλίλεο. Ζ αλεπάξθεηα ηεο κεζεηνλίλεο θαη ηεο θπζηίλεο κπνξεί επίζεο λα αληηκεησπηζηεί, ελ κέξεη, κε ηελ αλάκημε ησλ ζπεξκάησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ κε πξσηεΐλεο δεκεηξηαθψλ θαξπψλ (Shewry and Tatham, 1999). 8

10 Ζ ρξεζηκνπνίεζε ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ θαη ησλ ρνίξσλ έρνπλ απνηειέζεη αληηθείκελν εθηελνχο έξεπλαο θαη έρνπλ αλαθεξζεί ρξήζηκεο πιεξνθνξίεο γηα ηε ζξεπηηθή ηνπο αμία. Δίδε ησλ ςπραλζψλ δχλαηαη λα θαηαηαρζνχλ ζε δχν θαηεγνξίεο, ζηα ρεηκεξηλά θαη ζηα αλνημηάηηθα ςπραλζή. ηα ρεηκεξηλά ςπραλζή αλήθνπλ: ν βίθνο (Vicia sativa), ην θηελνηξνθηθφ κπηδέιη (Pisum sativum), ην ιαζνχξη (Lathyrus cicera), ην θηελνηξνθηθφ θνπθί (Vicia faba), ε ξφβε (Ervum ervillia), ην ινχπηλν (Lurinus albus), ην ηξηθχιιη Πεξζίαο (Trifolium resupinatum) θαη ην πνιπεηέο ιεηκψλην ηξηθχιιη (Trifolium pratense). Απφ ηα αλνημηάηηθα ςπραλζή άμηα αλαθνξάο είλαη ην κνλνεηέο Αιεμαλδξηλφ ηξηθχιιη (Trifolium alexandrinum) θαη ε πνιπεηήο κεδηθή (Medicago sativa). αλ ηερληθή ρξεζηκνπνηείηαη πνιχ ηνλ ηειεπηαίν θαηξφ εθείλε ησλ απηνζπεηξφκελσλ ςπραλζψλ, πνπ παξνπζηάδνπλ ηα εμήο πιενλεθηήκαηα: καθξνβηφηεηα ιφγσ απηνζπνξάο, θαιή παξαγσγή μεξνχ ρφξηνπ, έιιεηςε αλαγθψλ ζε ιίπαλζε, πξνζαξκνζηηθφηεηα ζε κεγάιεο βνζθνθνξηψζεηο, πξνζαξκνζηηθφηεηα ζε πνηθηιία εδαθνθιηκαηηθψλ ζπλζεθψλ, πξνζαξκνγή ζηηο θζηλνπσξηλέο ζπλζήθεο θαη ζηελ εληαηηθή βφζθεζε ηδηαίηεξα απφ ηα πξφβαηα. πέξκαηα θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ Οη πξσηεΐλεο ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ εληνπίδνληαη θπξίσο ζηνπο θνηπιεδφλεο ησλ ζπεξκάησλ. Σν θιάζκα ησλ πξσηετλψλ ησλ ζπεξκάησλ ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ παξνπζηάδεη πνιιέο νκνηφηεηεο γηα ηα πεξηζζφηεξα φζπξηα θαη απνηειείηαη θπξίσο απφ γινβνπιίλεο (ζθαηξίλεο), ζε πνζνζηφ %, θαη απφ αιβνπκίλεο (ιεπθσκαηίλεο), ζε πνζνζηφ %. ε αληίζεζε κε ηα ζηηεξά, ε πεξηεθηηθφηεηα ησλ νζπξίσλ ζε πξνιακίλεο (δηαιπηέο ζε πδαηναηζαλνιηθά δηαιχκαηα) θαη γινπηειίλεο (δηαιπηέο ζε αξαηά δηαιχκαηα νμέσλ ή βάζεσλ) είλαη πνιχ ρακειφηεξε. 9

11 Οη γινβνπιίλεο είλαη, θαηά βάζε, απνζεθεπηηθέο πξσηεΐλεο πνπ εληνπίδνληαη ζηα πξσηετληθά ζσκάηηα (protein bodies) ησλ ζπεξκάησλ θαη είλαη δηαιπηέο ζε πδαηηθά δηαιχκαηα αιάησλ. Οη αιβνπκίλεο είλαη ιεηηνπξγηθέο πξσηεΐλεο ηνπ θπηνχ, θπξίσο έλδπκα πνπ βνεζνχλ ζε ιεηηνπξγίεο ηνπ, φπσο είλαη ν κεηαβνιηζκφο ζπζηαηηθψλ πνπ απνηίζεληαη ζηα ζπέξκαηα (γιπθνζηδάζεο, πξσηεάζεο), ε αλάπηπμε (νη 2S αιβνπκίλεο πξνζθέξνπλ ζείν θαηά ηελ αλάπηπμε ηνπ θχηξνπ) ή ε άκπλα (ιεθηίλεο θαη αλαζηνιείο ζξπςίλεο). Οη αιβνπκίλεο απνηεινχλ ην πδαηνδηαιπηφ θιάζκα, είλαη δηαιπηέο ζε πεξηβάιινληα κε φμηλε ηηκή ph θαη είλαη πινχζηεο ζε ιπζίλε θαη ζεηνχρα ακηλνμέα, θπξίσο κεζεηνλίλε. Ζ ζφγηα Ζ ζφγηα είλαη έλα φζπξην πνπ αλαπηχζζεηαη ζηα ηξνπηθά θαη ππνηξνπηθά θιίκαηα θαη κπνξεί λα θαιιηεξγείηαη ζηηο εδαθνθιηκαηηθέο ζπλζήθεο πνπ ραξαθηεξίδνπλ ηηο δψλεο θαιιηέξγεηαο ηνπ θαιακπνθηνχ. πέξλεηαη ηελ άλνημε, έρεη αλάγθε πνηηζκάησλ θαη ζπγθνκίδεηαη ην θζηλφπσξν, φπσο άιισζηε θαη ην θαιακπφθη. Ζ ζπγθνκηδή ηνπ θαξπνχ ηεο γίλεηαη, φηαλ έρνπλ πέζεη ηειείσο ηα θχιια θαη νη ινβνί είλαη θαζηαλνί. Σν θπηφ ηεο ζφγηαο έρεη πςειά επίπεδα πξνζαξκνγήο ζηα πεξηβάιινληα θαιιηέξγεηαο κε ζεκαληηθφ πιενλέθηεκα ην γεγνλφο φηη έρεη ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχεη ην αηκνζθαηξηθφ άδσην κε ηελ βνήζεηα ξηδφβησλ κηθξννξγαληζκψλ. Καιχηεξε πξνζαξκνγή ζην πεξηβάιινλ κπνξεί λα γίλεη κε ηελ επηινγή α) ηεο θαηάιιειεο πνηθηιίαο, β) ηεο επνρή ζπνξάο θαη γ) ηελ ππθλφηεηα ησλ αλαπηπζζφκελσλ θπηψλ. Απνηειεί κηα πνιχ ζεκαληηθή πεγή πςειήο πνηφηεηαο πξσηεΐλεο θαη ειαίσλ. Ζ ζφγηα έρεη ηελ πςειφηεξε πεξηεθηηθφηεηα ζε πξσηεΐλε (40%) απφ φιεο ηηο θαιιηέξγεηεο θαη κία απφ ηηο πςειφηεξεο ζπγθεληξψζεηο ζε ιάδη (20%). πέξκαηα ζφγηαο Σα ζπέξκαηα ηεο ζφγηαο είλαη ηα πινπζηφηεξα ζε πξσηεΐλεο (36-38%) απφ ηα ζπέξκαηα φισλ ησλ άιισλ ςπραλζψλ. Δπίζεο, θαη ζε ιηπαξέο νπζίεο (πεξηθιείνπλ 18-22% ιάδη) κεηά βέβαηα απφ εθείλα ηεο αξαρίδαο. Οη πξσηεΐλεο ηνπο είλαη πςειήο βηνινγηθήο αμίαο θαη πιεζηάδνπλ ηηο δσηθέο απφ άπνςε πεξηεθηηθφηεηαο ζε απαξαίηεηα ακηλνμέα θαη εηδηθά ζε ιπζίλε. Ο πεξηνξηζηηθφο παξάγνληαο ηεο 10

12 βηνινγηθήο αμίαο ησλ πξσηετλψλ ησλ ζπεξκάησλ ηεο ζφγηαο είλαη ηα ζεηνχρα ακηλνμέα (κεζεηνλίλε θαη θπζηίλε). Σα ελ ιφγσ ζπέξκαηα ρξεζηκνπνηνχληαη επξχηαηα ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ. Ωζηφζν, ζρεηηθά πξφζθαηα, κεηά ηελ επηλφεζε ηεο θαηεξγαζίαο κε εμψζεζε κε πίεζε (extrusion) ησλ δηαθφξσλ ζπεξκάησλ θηελνηξνθηθήο ρξήζεο σο πξνο ηε βειηίσζε ηεο δηαηξνθηθήο αμίαο ηνπο θαη ηελ εθαξκνγή απηήο ηεο θαηεξγαζίαο θαη γηα ηα ζπέξκαηα ηεο ζφγηαο, ηα ηειεπηαία νινέλα θαη πεξηζζφηεξν ρξεζηκνπνηνχληαη «φπσο έρνπλ» (πιήξσο ειαηνχρα ζπέξκαηα ζφγηαο, full fat Soya) ζηε δηαηξνθή ησλ δψσλ, απηά ηα ζπέξκαηα ζπληζηάηαη λα πξνζηίζεληαη ζηα ζηηεξέζηα γεληθά ησλ δψσλ κέρξη 20%, ζηα πιαίζηα ηεο ζχλζεζεο ζηηεξεζίσλ. Σα πξντφληα ηνπ ζπφξνπ ηεο ζφγηαο είλαη ε πην ζπλεζηζκέλε πξσηετληθή πεγή πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηελ δηαηξνθή ησλ κεξπθαζηηθψλ (Chandler, 1989). Ο ζνγηνπιαθνχληαο παξάγεηαη ζε πνιχ κηθξή θιίκαθα. Κπξίσο θπθινθνξνχλ ηα ππνπξντφληα ηεο εθρχιηζεο ησλ ζπεξκάησλ. Οη πξσηεΐλεο ηηο ζφγηαο είλαη θπξίσο γινβνπιίλεο θαη κία απφ απηέο, ε γιπθηλίλε, έρεη αλάινγεο ηδηφηεηεο κε ηελ θαδεΐλε. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ηφζν ηα ζπέξκαηα ζφγηαο, φζν θαη ην ππνπξντφλ πνπ πξνθχπηεη κεηά ηελ αθαίξεζε ηνπ πεξηερφκελνπ ιαδηνχ ηνπο, πεξηθιείνπλ παξάγνληεο ηνμηθνχο θαη αληη-πξσηετλνιπηηθνχο. ηνπο πξψηνπο αλήθνπλ κηα ζθαηξίλε, ε γιπθηλίλε, δχν αιβνπκίλεο, ε ιεγθνπκίλε θαη ε ζνγηνιεγθνπκειίλε, θαζψο θαη κηα ηνμαιβνπκίλε, ε ζνγίλε. Οη παξαπάλσ πξσηεΐλεο αλήθνπλ ζηηο ιεγφκελεο θπηνηνμίλεο θαη ζπκπεξηθέξνληαη σο ζπγθνιιεηίλεο, δειαδή ζπγθνιινχλ ηα εξπζξά αηκνζθαίξηα ησλ δψσλ, αλ θαη ε θαηάζηαζε ηνπ βιελλνγφλνπ είλαη ηέηνηα, ψζηε λα επηηξέπεη ηελ απνξξφθεζή ηνπο. ηνπο αληη-πξσηετλνιπηηθνχο παξάγνληεο θαηαηάζζνληαη εθείλνη πνπ παξεκπνδίδνπλ ηε δξάζε ησλ ελδχκσλ ζξπςίλεο θαη ρπκνζξπςίλεο. Οη παξάγνληεο θαη ησλ δχν παξαπάλσ θαηεγνξηψλ έρνπλ σο επαθφινπζν ζηελ πεξίπησζε ησλ κνλνγαζηξηθψλ λα ζπληεινχλ ζηε κείσζε ησλ απνδφζεσλ ησλ δψσλ, εμαηηίαο θάπνηαο ρξφληαο ηνμηθφηεηαο θαη παξάιιεια ηεο πηψζεο ηνπ βαζκνχ πεπηηθήο θπξίσο, αιιά θαη κεηαβνιηθήο ρξεζηκνπνίεζεο ησλ πξσηετλψλ θαη εηδηθφηεξα ησλ πεξηερφκελσλ ζηηο ηειεπηαίεο, ζεηνχρσλ νκάδσλ. 11

13 Κηελνηξνθηθφ θνπθί Σν θνπθί (Vicia faba) αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα Papilionaceae ηεο ηάμεο Leguminosae. Οη θαιιηεξγνχκελεο πνηθηιίεο δηαθξίλνληαη ζε ηξεηο βνηαληθέο θαηεγνξίεο: ηηο κεγαιφζπεξκεο (Vicia faba major), ηηο ελδηακέζνπ κεγέζνπο(vicia faba equine) θαη ηηο κηθξφζπεξκεο (Vicia faba minor) (Muratova, 1931). Οη κεγαιφζπεξκεο ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ, ελψ νη ελδηακέζνπ κεγέζνπο θαη νη κηθξφζπεξκεο ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο σο πξσηετλνχρνο δσνηξνθή. Οη πνηθηιίεο κηθξνχ κεγέζνπο ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο γηα ηνλ μεξφ θαξπφ ηνπο πνπ απνηειεί πςειήο πξσηετληθήο αμίαο δσνηξνθή. Αλαπηχζζεηαη ζε δξνζεξφ θαη πγξφ πεξηβάιινλ θαη είλαη πνιχ αλζεθηηθή θαιιηέξγεηα ζην παγεηφ. Ζ απφδνζε ηεο θαιιηέξγεηαο κεηψλεηαη ζε πςειέο ζεξκνθξαζίεο θαη ρακειή πγξαζία. Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη πινχζην θαη ζε πξσηεΐλεο θαη ζε ελέξγεηα αιιά δελ ζεσξείηαη ειαηνχρνο ζπφξνο φπσο ε ζφγηα ( Charles A. Macgregor, 2000). Σα πιενλεθηήκαηα ησλ θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ είλαη : Οη απνδφζεηο ηνπο ζε θαξπφ είλαη πςειφηεξεο απφ ηηο απνδφζεηο ησλ άιισλ εηήζησλ μεξηθψλ ςπραλζψλ. Ο θαξπφο ηνπο απνηειεί άξηζηε γηα ηελ θηελνηξνθία δσνηξνθή κε πνζνζηφ πξσηετλψλ 25% - 34%. Δίλαη θπηφ μεξηθφ πνπ κπνξεί λα αλαπηπρζεί θαη λα απνδψζεη ζε φια ζρεδφλ ηα ειιεληθά πεξηβάιινληα ζηα νπνία θαιιηεξγνχληαη ζηηεξά. Δπεηδή δελ πιαγηάδεη πξνζθέξεηαη γηα πιήξε κεραλνπνίεζε φισλ ησλ θάζεσλ ηεο θαιιηέξγεηαο θαη ζπλεπψο απνδίδεη παξαγσγή κε ρακειφ θφζηνο. Δκπινπηίδεη ζε κεγάιν βαζκφ ην έδαθνο κε άδσην. Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ( faba beans, horse bean or tic bean) ζεσξείηαη σο δπλακηθφ ζπζηαηηθφ ζηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ. Καηαηάζζεηαη ζηελ έθηε ζέζε ζηε παγθφζκηα παξαγσγή απφ ηηο θαιιηέξγεηεο ςπραλζψλ κεηά ηε ζφγηα, ην θηζηίθη, ηα θαζφιηα, ηα κπηδέιηα θαη ηα ξεβίζηα ( Milner, 1972, Thacker 1990). Απνδείρζεθε φηη πνηθηιίεο ζπφξσλ θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ ρσξίο ηαλλίλεο θαη κε ρακειφ πεξηερφκελν ζηνπο γιπθνδίηεο vicine-covicine πξνζθέξνπλ λέεο πξννπηηθέο γηα ηε ρξήζε ηνπο ζηηο δσνηξνθέο. 12

14 Ζ θαιιηέξγεηα ησλ θνπθηψλ Σα θνπθηά απνηεινχλ ζπνπδαία πεγή πξσηεΐλεο ηφζν γηα ηνλ άλζξσπν, φζν θαη ηα δψα. Ζ ζπγθέληξσζε ησλ πξσηετλψλ εμαξηάηαη ηφζν απφ γελεηηθνχο, φζν θαη απφ πεξηβαιινληηθνχο παξάγνληεο (Bond et al., 1985) θαη πνηθίιεη κεηαμχ δηαθνξεηηθψλ γελνηχπσλ κεηαμχ 19% έσο 39% (Erskine et al., 2001). Ο θαξπφο ησλ θνπθηψλ πεξηέρεη 51% έσο 68% πδαηαλζξάθσλ, ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ νπνίσλ βξίζθεηαη ππφ κνξθή ακχινπ (41-53%), θαζψο θαη πςειφ πνζνζηφ βηηακίλεο Β, θπηηθψλ ηλψλ θαη κεηάιισλ. Σηο δχν ηειεπηαίεο δεθαεηίεο έρεη δεηρζεί φηη ηφζν ηα θνπθηά, φζν θαη άιια ςπραλζή, πεξηέρνπλ θάπνηα θπζηθά βηνελεξγά ζηνηρεία, φπσο θπηάζεο, ηαλλίλεο, αιθαινεηδή, ζαπσλίλεο, νιηγνζαθραξίηεο θιπ., πνπ παίδνπλ ζεκαληηθφ ξφιν ζηελ πξφιεςε θαξδηναγγεηαθψλ αζζελεηψλ, ηνπ δηαβήηε, ηνπ πάξθηλζνλ θαη θάπνησλ κνξθψλ θαξθίλνπ (Muzquiz et al., 2006, Muzquiz, 2005). Παξφια απηά ηα θνπθηά πεξηέρνπλ θαη θάπνηα κε ζξεπηηθά ζπζηαηηθά, ηα νπνία πεξηνξίδνπλ ηε ρξήζε ηνπο ζηελ αλζξψπηλε δηαηξνθή (Williams et al., 1994). Ωζηφζν ε επίδξαζε απηψλ ησλ ζπζηαηηθψλ εμαξηάηαη απφ γελεηηθνχο παξάγνληεο θαη αλαθέξεηαη φηη είλαη ιηγφηεξν ζεκαληηθή απφ ηε ζξεπηηθή αμία ηνπ είδνπο (Erskine et al., 2001). Μηα γλσζηή αζζέλεηα πνπ πξνθαιεί ε θαηάπνζε ησλ θνπθηψλ είλαη ν θαβηζκφο, ν νπνίνο απνηειεί κία κνξθή αηκνιπηηθήο αλαηκίαο (Smart, 1990) θαη ζχκθσλα κε ηνλ Duke (1981), πξνθαιείηαη ιφγσ θάπνηαο θιεξνλνκηθήο ελδπκηθήο αλεπάξθεηαο, πνπ εθδειψλεηαη ηδηαίηεξα ζην Μεζνγεηαθφ ρψξν. Οη απνδφζεηο ηεο θαιιηέξγεηαο ησλ θνπθηψλ ζε θαξπφ είλαη πνιχ πςειφηεξεο, ζε ζρέζε κε άιια εηήζηα μεξηθά ςπραλζή θαη νξηζκέλνη εξεπλεηέο ππνζηεξίδνπλ φηη ζα κπνξνχζαλ λα αληηθαηαζηήζνπλ άιια πην δαπαλεξά πξσηετλνχρα θπηά, φπσο ε ζφγηα (Πνδεκαηάο, 1988). Οη βφξεηεο ρψξεο πνπ βξίζθνληαη έμσ απφ ηε δψλε θαιιηέξγεηαο ηεο ζφγηαο θαη νη νπνίεο εηζάγνπλ ηηο θπηηθέο πξσηεΐλεο πνπ ρξεηάδνληαη (Αγγιία, Γεξκαλία, Καλαδάο θηι.), επηδείρλνπλ ηεξάζηην ελδηαθέξνλ γηα ηα θνπθηά, θπξίσο γηα ηε ρξήζε ηνπο σο πξσηετλνχρνπ δσνηξνθήο. Αλάινγν ελδηαθέξνλ δείρλνπλ θησρέο αθξηθαληθέο ρψξεο (Αίγππηνο, Αηζηνπία, νπδάλ, Μαξφθν θ.α.) γηα ηελ αλζξψπηλε δηαηξνθή θαη επηβίσζε (Duc, 1997) θαζψο θαη θνηλσλίεο πνπ ε δηαηξνθή ηνπο δελ εζηηάδεηαη ζηελ θαηαλάισζε θξέαηνο (Κίλα). Σα θνπθηά είλαη θπηά μεξηθά θαη ιηηνδίαηηα θαη παξνπζηάδνπλ κεγάιε αληνρή ζε πεξηνρέο ρακεινχ βξνρνκεηξηθνχ χςνπο κέρξη θαη 400mm (Walton and Trent, 1988, ICARDA,1994), ψζηε λα κπνξεί λα ζεσξεζνχλ αληαγσληζηηθά αθφκε θαη ηνπ ζηηαξηνχ (Λαδάξνπ θαη Ρνππαθηάο, 2000). Ωζηφζν ην βέιηηζην χςνο βξνρφπησζεο 13

15 γηα ηελ αλάπηπμε ηνπο θπκαίλεηαη απφ 650 έσο 1000mm (Kay, 1979). Οη Siddique et al.(1993) ζε πεηξάκαηα ζηελ Απζηξαιία, ππνιφγηζαλ φηη ε κέζε απφδνζε θαξπνχ 1,2 ηφλνη αλά εθηάξην, είλαη δπλαηφ λα επηηεπρζεί, αθφκε θαη ζε πεξηνρέο κε κέζν εηήζην χςνο βξνρφπησζεο πεξίπνπ 350mm. Ο ξφινο πνπ ζα κπνξνχζαλ λα δηαδξακαηίζνπλ, ηδηαίηεξα ζηηο βξνρνδίαηηεο πεξηνρέο ηνπ Μεζνγεηαθνχ ρψξνπ, είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθφο, αθνχ κπνξνχλ λα αλαπηπρζνχλ θαη λα απνδψζνπλ αθφκα θαη ζε άγνλα ή εμαληιεκέλα εδάθε. Δπίζεο ηα θνπθηά παξνπζηάδνπλ κεγάιε αληνρή ζε ρακειέο ζεξκνθξαζίεο. Οη Robertson et al. (1996) αλαθέξνπλ φηη νη αλζεθηηθφηεξεο πνηθηιίεο ζηε Μεζνγεηαθή δψλε αληέρνπλ ζε ζεξκνθξαζίεο θάησ απφ -10ºC, ρσξίο ζνβαξέο αιινηψζεηο, ελψ ζηε Β. Δπξψπε νη πην αλζεθηηθέο κπνξνχλ λα αλερζνχλ θάησ απφ -15ºC. Ζ θαιιηέξγεηα ησλ θνπθηψλ είλαη εθηθηή ζε κεγάιε πνηθηιία εδαθψλ, φπνπ ιφγσ ηεο έληνλεο αλάπηπμεο αδσηνβαθηεξίσλ ηνπο, ιεηηνπξγνχλ σο έκκεζνη παξαγσγνί ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, θαιχπηνληαο ηηο αλάγθεο ηνπ ζε άδσην. Αλαθέξεηαη φηη ζα κπνξνχζαλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ επηηπρψο, ζε νξεηλέο πεξηνρέο θαη κεηνλεθηηθέο εθηάζεηο, φπνπ έρνπλ εγθαηαιεηθζεί απφ ηνπο αγξφηεο, ιφγσ ρακειήο γνληκφηεηαο ησλ εδαθψλ (Terzopoulos et al., 2003). Σν δπλακηθφ ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ δηακνξθψλεη ηε γνληκφηεηα ησλ εδαθψλ, πθίζηαηαη ηδηαίηεξε βειηίσζε, φηαλ ζε ζπζηήκαηα ακεηςηζπνξάο ζπκπεξηιακβάλνληαη θνπθηά. Αλαθέξεηαη επίζεο φηη ε αδσηνδεζκεπηηθή ηνπο ηθαλφηεηα είλαη πνιχ πςειφηεξε, ζε ζρέζε κε άιια ςπραλζή, φπσο ηα κπηδέιηα θαη ηα ξεβίζηα, αθφκα θαη ππφ ζπλζήθεο έληνλεο μεξαζίαο (Lopez- Bellido et al., 2003). Ωο ελδηάκεζε θαιιηέξγεηα ζηε κνλνθαιιηέξγεηα ζηηεξψλ, εκπνδίδνπλ ηελ εμαζζέληζε ηεο παξαγσγήο θαη βειηηψλνπλ ηελ παξαγσγηθφηεηα ησλ αγξνηηθψλ ζπζηεκάησλ (Ladd, 1986) O Carter (1978) ππνζηεξίδεη φηη γχξσ ζηα 30 εθαηνκκχξηα εθηάξηα εδάθνπο πνπ βξίζθνληαη ζε αγξαλάπαπζε ζηε βφξεηα Αθξηθή θαη ζηελ αλαηνιηθή Αζία ζα κπνξνχζαλ λα ζπαξζνχλ κε ςπραλζή θαη εθηίκεζε φηη ε αχμεζε ηνπ αδψηνπ ζα ήηαλ ίζε κε 1,4 εθαηνκκχξηα ηφλνπο θάζε ρξφλν, πνζφ πνπ ζα ήηαλ πςειφηεξν θαηά 65% απφ ηα αδσηνχρα ιηπάζκαηα πνπ ρξεζηκνπνηνχλ νη γχξσ ρψξεο. 14

16 Σερληθή ηεο θαιιηέξγεηαο α) Πξνεηνηκαζία εδάθνπο: Έλα φξγσκα θαη έλα ζβάξληζκα πξηλ απφ ηε ζπνξά είλαη αξθεηά. β) Λίπαλζε. Σα θνπθηά ζαλ ςπραλζή δεζκεχνπλ κεγάιεο πνζφηεηεο αδψηνπ θαη γη απηφ κε θαλνληθέο ζπλζήθεο δελ ρξεηάδνληαη αδσηνχρν ιίπαλζε. Όηαλ φκσο ηα θνπθηά θαιιηεξγνχληαη ζε ρσξάθηα πνπ ζην έδαθνο ηνπο δελ ππάξρνπλ πνιιά αδσηνδεζκεπηηθά βαθηήξηα (φπσο ζπκβαίλεη κε πνιιά ρσξάθηα πνπ έρνπλ δερζεί κνλνθαιιηέξγεηα ζηηεξψλ επί πνιιά ρξφληα) θαη επεηδή ηα θπηά ζηα πξψηα ζηάδηα αλάπηπμήο ηνπο έρνπλ αλάγθε απφ κηα κηθξή παξνπζία αθνκνηψζηκνπ αδψηνπ, ελψ δελ έρνπλ θαηνξζψζεη αθφκα λα αλαπηχμνπλ αξθεηέο απνηθίεο βαθηεξίσλ ζηηο ξίδεο ηνπο, ηφηε ζηα πξψηα ζηάδηα ηεο αλάπηπμήο ηνπο, ηα θπηά αληηδξνχλ ζε κηθξή πξνζζήθε (2-3 κνλάδεο) αδψηνπ. Ζ ιίπαλζε πνπ ζπλήζσο ζπληζηάηαη είλαη κφλν θσζθνξηθή θαη φπσο έρεη απνδεηρζεί ε πνζφηεηα ησλ 6 κνλάδσλ Ρ 2 Ο 5 /ζηξ. δειαδή 30 θηιά ιηπάζκαηνο θαηά ζηξέκκα είλαη φπσο θαη ζην βίθν ηθαλνπνηεηηθή. ε φ,ηη αθνξά ην θάιην απηφ εθαξκφδεηαη ζε πεξηπηψζεηο θησρψλ ζε θάιην εδαθψλ (ακκψδε εδάθε θ.ι.π.) γ) Δπνρή ζπνξάο : Ζ ειάρηζηε ζεξκνθξαζία βιάζηεζεο ησλ ζπφξσλ ησλ ρεηκσληάηηθσλ θνπθηψλ είλαη γχξσ ζηνπο 3 ν C θαη ηα λεαξά θπηά ηνπο αληέρνπλ ζε ςχρνο κέρξη 6 ν C ελψ ηα ζθιεξαγσγεκέλα (πνπ απνζήθεπζαλ ήδε πδαηάλζξαθεο) πεξηζζφηεξν απφ -10 ν C. Έηζη φια ηα ρεηκσληάηηθνπ ηχπνπ θνπθηά ζπέξλνληαη ην Φζηλφπσξν. Γηα ηελ Διιάδα ε κεηαμχ 20 Οθησβξίνπ θαη 10 Ννεκβξίνπ πεξίνδνο είλαη ε πιένλ θαηάιιειε. δ) Απνζηάζεηο ζπνξάο θαη πνζφηεηα ζπφξνπ αλά ζηξέκκα: Σα κηθξφζπεξκα θνπθηά (θηελνηξνθηθά) πνπ έρνπλ βάξνο 1000 ζπφξσλ θάησ ησλ 400 γξακκαξίσλ ζπέξλνληαη ζε γξακκέο κε απνζηάζεηο εθαη. θαη γχξσ ζηα 10 εθαηνζηά επί ηεο γξακκήο. Με ηηο απνζηάζεηο απηέο ε πνζφηεηα ηνπ ζπφξνπ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί είλαη 7-9 θηιά / ζηξέκκα. 15

17 1.2. ΔΛΛΖΝΗΚΔ ΠΟΗΚΗΛΗΔ ΚΣΖΝΟΣΡΟΦΗΚΟΤ ΚΟΤΚΗΟΤ Σν Ηλζηηηνχην Κηελνηξνθηθψλ Φπηψλ θαη Βνζθψλ Λάξηζαο ηνπ ΔΘ.Η.ΑΓ.Δ. έρεη δεκηνπξγήζεη δχν πνιχ θαιέο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ ηελ "Πνιχθαξπε" θαη ηελ "Σαλάγξα". Καη νη δχν είλαη πξψηκεο πνηθηιίεο, θαηάιιειεο γηα θζηλνπσξηλή ζπνξά θαη παξαγσγηθέο. Ο ζπφξνο ηεο πξψηεο πνηθηιίαο είλαη κηθξφο ρξψκαηνο καχξνπ θαη ηεο δεχηεξεο είλαη κεηξίνπ κεγέζνπο ρξψκαηνο κπεδ. ηελ Διιάδα θαιιηεξγνχληαη νη πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ (Vicia faba L. Partium Field bean) Carola, Vesuvio, Tanagra, Merkur θαη Polykarpi. Παξάγνληαη ζπλνιηθά ηφλνη θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ κε ηνπο απφ απηνχο λα είλαη ηεο πνηθηιίαο πνιπθάξπε (Γνπξδνπβέιεο, Γ., 2010). Πνιπθάξπε Ο ζπφξνο ηεο πνηθηιίαο απηήο είλαη κηθξνχ κεγέζνπο, καχξνο (βάξνο 1000 ζπφξσλ γξακκάξηα). πέξλεηαη κε ηηο ζπλεζηζκέλεο ζπαξηηθέο. πέξλεηαη ην ρεηκψλα θαη είλαη πξψηκε θαη παξαγσγηθή. Έρεη κεγάιε αληνρή ζην ςχρνο θαη ηθαλνπνηεηηθή ζηε ζθιεξσηίληα. Ζ απφδνζή ηεο θπκαίλεηαη θηιά/ ζηξέκκα. Ωο πξνο ην έδαθνο ηα θνπθηά πξνζαξκφδνληαη ζε κεγάιε πνηθηιία ηχπσλ, απφ ηα πην θησρά σο ηα πην γφληκα. Αλαπηχζζνληαη φκσο θαιχηεξα ζε ζρεηηθά βαξηά πειψδε αζβεζηνχρα εδάθε πνπ ζπγθξαηνχλ ην λεξφ ηεο βξνρήο αιιά κε θαιή ππνζηξάγγηζε. Δίλαη επαίζζεηα ζε φμηλα αιιά πην αλζεθηηθά απφ άιια ςπραλζή ζε απηά. Οη ππεξβνιηθέο βξνρνπηψζεηο θαηά ην Υεηκψλα δελ είλαη επηζπκεηέο γηαηί είλαη απμεκέλνο ν θίλδπλνο γελίθεπζεο ησλ πξνζβνιψλ απφ ζθιεξσηηλίαζε. Δπίζεο, ε πνιχ δεζηή θαη μεξή Άλνημε πεξηνξίδεη ηελ αλάπηπμε ησλ θπηψλ θαη ζπλνδεχεηαη απφ επηδεκία καχξσλ αθίδσλ πνπ κπνξνχλ λα κεηψζνπλ ζεκαληηθά ηελ παξαγσγή. Οη ρεηκσληάηηθνπ ηχπνπ πνηθηιίεο αληέρνπλ κέρξη 15 ν C. 16

18 Ζ ζχλζεζε ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ Ζ κεγάιε δηαθχκαλζε ζηελ ζξεπηηθή ζχλζεζε ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ πηζαλψο νθείιεηαη ζε δηαθνξέο ζηελ πνηθηιία, ζην πεξηβάιινλ, ζηηο ζπλζήθεο αλάπηπμεο, θαη ζηε ρξνληά ζπγθνκηδήο (Rubio et al., 1992, Hughes and Choct, 1999). Οη Chavan et al. (1989) θαη Muehlbauer θαη Tullu (1997) αλέθεξαλ φηη ην πεξηερφκελν αθαηέξγαζηεο πξσηεΐλεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί κπνξεί λα πνηθίιιεη απφ 200 έσο 410 g/kg. Οη πξσηεΐλεο ηνπ απνηεινχληαη θαηά ηνλ κεγαιχηεξν βαζκφ απφ γινβνπιίλεο (600 g/kg), αιβνπιίλεο (200 g/kg), γινπηελίλεο (150 g/kg), θαη πξνιακίλεο (Larralde, 1991). Ζ ιεγθνπκίλε είλαη ε θπξίαξρε γινβνπιίλε θαη έρεη κεγαιχηεξν βαζκφ πεξηεθηηθφηεηαο απφ ηηο αξγηλίλε, ζξενλίλε θαη ηξππηνθάλε (Hulse, 1994). Σν πεξηερφκελν άκπιν ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη ζρεηηθά πςειφ θαη θπκαίλεηαη αλάκεζα ζε 413 θαη 420 g/kg. Ο Cerning et al. (1975) αλέθεξε φηη νη ζπφξνη ηνπ θνπθηνχ πεξηέρνπλ απφ 510 g/kg to 680g/kg απφ ηνπο ζπλνιηθνχο πδξνγνλάλζξαθεο, ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ νπνίσλ είλαη άκπιν ( g/kg). Σα θχξηα δηαιπηά ζάθραξα ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ είλαη α-γαιαθηνδίηεο, πεξηιακβάλνληαο ηε ξαθηλφδε (raffinose), ζηαρηπφδε (stachyose) θαη verbascose (Sosulski and Cadden, 1982). Ζ Raffinose, stachyose θαη verbascose είλαη νιηγνζαθραξίηεο πνπ ελεξγνπνηνχλ αθαηάιιειεο δπκψζεηο θαη νδεγνχλ ζε παξαγσγή αεξίσλ θαη θαηά ζπλέπεηα ε παξνπζία απηψλ ησλ ζαθράξσλ ζην θνπθί πεξηνξίδεη ηελ ρξήζε ηεο ζηελ αλζξψπηλε δηαηξνθή (Christofaro et al. 1972, Price et al., 1988). Ο Rubio et al. (1992) αλέθεξε φηη ε ζπγθέληξσζε ηρλνζηνηρείσλ ζην θνπθί πνηθίιιεη αλάινγα κε ηηο πνηθηιίεο θαη ηνπο ζπφξνπο. Πνηθηιίεο κε αλνηρηφ ρξψκα ηείλνπλ λα έρνπλ κηθξφηεξν πεξηερφκελν ηρλνζηνηρείσλ θαη θπηηθψλ ηλψλ απφ απηέο πνπ έρνπλ ζθνχξν ρξψκα. Καη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο ην λάηξην βξέζεθε θπξίσο ζην πεξίβιεκα ελψ ηα άιια θπηηθά θαη ηρλνζηνηρεία ήηαλ πην ζπγθεληξσκέλα ζηηο θνηπιεδφλεο. Ο Chavan et al. (1989) αλαθέξεη φηη ε δηαθχκαλζε ζηελ παξνπζία ηνπ λαηξίνπ είλαη απφ 1.20 κέρξη 2.60 g/kg μεξήο νπζίαο θαη φηη % ηνπ θσζθφξνπ βξίζθεηαη ζηα θπηηθά. Απηέο νη ηηκέο είλαη κηθξφηεξεο απφ απηέο πνπ αλαθέξζεθαλ απφ ηνλ Rubio et al. (1992) γηα αλνηρηφρξσκεο (3.65 g/kg DM) θαη ζθνπξφρξσκεο (4.00 g/kg DM) πνηθηιίεο. Ζ ζχλζεζε ησλ ακηλνμέσλ ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ παξνπζηάδεηαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα. Σν θνπθί είλαη πινχζην ζε γινπηακηληθά νμέα θαη ζε αξγηλίλε. Μεζηνλίλε θαη θπζηίλε είλαη ηα πεξηνξηζηηθά ακηλνμέα. 17

19 Πίλαθαο 2:χκθσλα κε ηνπο 1. Diaz et al. (2006),2. Mariscal-Landin et al. (2002) θαη 3. Perez-Maldonado (1997) and Ravindran et al. (2005) ε πεξηεθηηθφηεηα ησλ ακηλνμέσλ ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη: Πεξηεθηηθφηεηα ησλ ακηλνμέσλ (g/kg) ζην θνπθί ΑΝΑΦΟΡΑ 1 ΑΝΑΦΟΡΑ 2 ΑΝΑΦΟΡΑ 3 Απαξαίηεηα ακηλνμέα Αξγηλίλε 23,1 25,1 25,0 Ηζηηδίλε 6,3 8,1 6,3 Ηζνιεπθίλε 11,1 12,4 10,2 Λεπθίλε 18,8 21,4 18,1 Λπζίλε 15,9 18,2 13,6 Μεζεηνλίλε 2,1 2,2 1,6 θαηλπιαιαλίλε 10,9 11,8 10,7 ζξενλίλε 9,0 9,8 8,9 Βαιίλε 12,2 13,7 11,4 Σξππηνθάλε 2,3 2,0 Με απαξαίηεηα ακηλνμέα Αιαλίλε 10,6 11,6 10,3 Κπζηίλε 3,3 3,5 2,8 Γιπθίλε 10,6 12,1 10,4 Γινπηακηληθφ νμχ 42,9 53,1 38,4 Πξνιίλε 11,8 11,3 10,6 εξίλε 13,2 13,6 12,0 Σπξνζίλε 7,5 8,4 7,4 18

20 Πίλαθαο 3:χγθξηζε ησλ νιηθψλ αδσηνχρσλ νπζηψλ (Ο.Α.Ο) θαη ακηλνμέσλ (g/kg) ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί θαη ζην ζνγηάιεπξν (Mihailovic et al., 2007, Viveros et al., 2007). Κηελνηξνθηθφ θνπθί νγηάιεπξν Οιηθέο αδσηνχρεο νπζίεο 274,0 533,0 Αιαλίλε 3,3 30,2 Αξγηλίλε 13,2 40,2 Αζπαξηηθφ νμχ 33,1 76,0 Κπζηίλε Γινπηακηληθφ νμχ 28,7 35,8 Γιπθίλε 11,0 23,5 Ηζηηδίλε 7,7 12,3 Ηζνιεπθίλε 11,0 29,1 Λεπθίλε 18,7 44,7 Λπζίλε 16,5 36,9 Μεζεηνλίλε 3,3 7,8 Φαηλπιαιαλίλε 14,3 31,3 Πξνιίλε 4,4 8,9 εξίλε 28,7 64,8 Θξενλίλε 7,7 17,9 Σξππηνθάλε Σπξνζίλε 8,8 20,1 Βαιίλε 15,4 33,5 19

21 Φαηλνκέλε κεηαβνιίζηκε ελέξγεηα Ο Hughes et al. (2002) αλέθεξε φηη νη ηηκέο ηεο Φ.Μ.Δ. ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί βξίζθνληαη κεηαμχ 10.6 θαη 13.7 MJ/kg θαη απέδσζε απηήλ ηελ δηαθχκαλζε ζηηο δηαθνξέο ησλ πνηθηιηψλ θαη ησλ πεηξακαηηθψλ ζπλζεθψλ. Πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ ρσξίο ηαλλίλε, ηείλνπλ λα έρνπλ πςειφηεξεο ηηκέο Φ.Μ.Δ απφ απηέο πνπ πεξηέρνπλ ηαλλίλε (πίλαθαο 2.7). Ο Marquart (1993) νκνίσο βξήθε φηη νη ηαλλίλεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί κεηψλνπλ ηελ Φ.Μ.Δ. θαη ηελ θαηλνκέλε πεπηηθφηεηα πξσηεΐλεο θαηά 19 θαη 7 %, αληίζηνηρα. Ο Metayer et al. (2003) φηη ην άδσην δηφξζσλε ηηο ηηκέο ηεο Φ.Μ.Δ. ζε ηξεηο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ (Gloria, Devine θαη EE0T0V) θπκαηλφκελν απφ έσο MJ/kg γηα ηα νξλίζηα θξενπαξαγσγήο θαη έσο MJ/kg γηα ηα αξζεληθά νξλίζηα θξενπαξαγσγήο. Πεπηηθφηεηα ησλ ακηλνμέσλ Ο ζπληειεζηήο θαηλφκελεο πεπηηθφηεηαο ησλ ακηλνμέσλ ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη γεληθά κηθξφο ζπγθξηηηθά κε ην ζνγηάιεπξν. Ζ πεπηηθφηεηα είλαη κηθξφηεξε γηα ηα ακηλνμέα πνπ πεξηέρνπλ ζείν (0.58 γηα θπζηίλε θαη 0.63 γηα κεζηνλίλε) θαη πςειφηεξε γηα αξγηλίλε (0.81). 20

22 1.3. ΑΝΣΗΓΗΑΗΣΖΣΗΚΟΗ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ Σα ςπραλζή αληηπξνζσπεχνπλ κηα ζεκαληηθή πεγή ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ, πεξηιακβάλνπλ πνιχηηκε αιιά ειιηπή ηζνξξνπία πξσηετλψλ ηδηαίηεξα ζηε δηαηξνθή ησλ ρνξηνθάγσλ ( Ghadge et al., 2008a). Ζ ζξεπηηθή αμία ησλ ςπραλζψλ εμαξηάηαη απφ ηηο κεζφδνπο επεμεξγαζίαο, ηε παξνπζία ή ηελ απνπζία αληηδηαηηεηηθνί ή ηνμηθψλ παξαγφλησλ θαη ε πηζαλή αιιειεπίδξαζε κε άιια ζξεπηηθά ζπζηαηηθά ησλ ηξνθψλ (Ghadge et al., 2008b). Γηα ηε βειηίσζε ηεο δηαηξνθηθήο πνηφηεηαο θαη ηελ απνηειεζκαηηθή αμηνπνίεζε ησλ ζπφξσλ ςπραλζψλ απφ ηα πνπιεξηθά, είλαη απαξαίηεην λα αδξαλνπνηεζνχλ ή λα κεησζνχλ νη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο. Οη πεξηζζφηεξεο θπηηθέο πξσηεΐλεο, αλ φρη φιεο, πεξηέρνπλ αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο ή αιιηψο ANF. Οη παξάγνληεο απηνί επηδξνχλ ζηε δηαζεζηκφηεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ ή έρνπλ επηβιαβή επίδξαζε ζην δψν. Κάζε θπηηθφ είδνο πεξηέρεη δηαθνξεηηθνχο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο θαη ζε δηαθνξεηηθέο πνζφηεηεο (Gatel, 1994). Έηζη ε πξσηεΐλε ησλ δεκεηξηαθψλ είλαη ρακειή ζε ηνμηθνχο παξάγνληεο θαη ε πξσηεΐλε ησλ κπηδειηψλ αθφκα ρακειφηεξε. Αληίζεηα ν αθαηέξγαζηνο θαξπφο ζφγηαο είλαη πινχζηνο ζε αλαζηαιηηθνχο παξάγνληεο πξσηεαζψλ θαη ε παηάηα, πνπ είλαη αθφκα πξάζηλε, έρεη πνιινχο αλαζηαιηηθνχο παξάγνληεο θαη αιθαινεηδή. Ζ ηνμηθφηεηα θαη ε δξαζηηθφηεηα ησλ ηνμηθψλ επηδξάζεσλ ηνπ θάζε αληηδηαηηεηηθνχ παξάγνληα ζπρλά πεξηνξίδεηαη ζε έλα ζπγθεθξηκέλν είδνο δψνπ. Οη θπξηφηεξνη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο ζηα ςπραλζή είλαη νη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ, νη ιεθηίλεο θαη νη ηαλλίλεο (Wiseman & Cole, 1988). Έλαο άιινο ANF πνπ κεηψλεη αξθεηά ηελ ζξεπηηθή αμία ησλ ςπραλζψλ είλαη νη κεδηαζέζηκνη πδαηάλζξαθεο (Chang & Satterlie, 1981, Brilluet & Carre, 1983, Semino et al, 1985). Οη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο επεξεάδνπλ πεξηζζφηεξν ηα κνλνγαζηξηθά ζε ζρέζε κε ηα κεξπθαζηηθά. Απηφ ζπκβαίλεη γηαηί ν κηθξνβηαθφο πιεζπζκφο πνπ ππάξρεη ζηε κεγάιε θνηιία ησλ κεξπθαζηηθψλ εμνπδεηεξψλεη ή πεξηνξίδεη ηε δξάζε ησλ ANF. 21

23 Αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο ζηε ζφγηα Ζ ζφγηα ζεσξείηαη πνιχ θαιή δσνηξνθή ιφγσ ηεο κεγάιεο πεξηεθηηθφηεηαο ηεο ζε πξσηεΐλε. Γηα λα ρξεζηκνπνηεζεί ζην ζηηεξέζην ησλ αγξνηηθψλ δψσλ πξέπεη πξψηα λα ππνζηεί θάπνηνπ είδνπο επεμεξγαζία εμαηηίαο ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ πνπ πεξηέρεη. Οη ANFs πνπ ππάξρνπλ ζηελ αθαηέξγαζηε ζφγηα, φπσο νη παξεκπνδηζηέο ησλ πξσηεαζψλ, νη αηκνγινπηηλίλεο, νη ζαπσλίλεο, νη γντηξνγεληθνί παξάγνληεο, νη ξαρηηνγεληθνί παξάγνληεο, νη αιιεξγηνγφλνη παξάγνληεο θαη νη παξάγνληεο πνπ εκπνδίδνπλ ηελ απνξξφθεζε ησλ κεηάιισλ, επεξεάδνπλ ηελ απφδνζε ησλ δψσλ. Έρνπλ βξεζεί δχν νκάδεο παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ. Ζ 1ε νκάδα πνπ πεξηέρεη πξσηεΐλεο κε κνξηαθφ βάξνο γχξσ ζηα daltons νλνκάζηεθε Kunitz αλαζηνιείο ηξπςίλεο (KSTI) (Kunitz, 1945) θαη ε 2ε νκάδα πνπ πεξηέρεη πξσηεΐλεο κε κνξηαθφ βάξνο απφ κέρξη daltons νλνκάζηεθε Bowman-Birk (BBI) (Bowman, 1944, Birk, 1961) (Endres, 1997, Liener, 2000). Οη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ αληηπξνζσπεχνπλ ην 6% ηεο πξσηεΐλεο ηνπ ζπφξνπ ηεο ζφγηαο. Πεξίπνπ, ην 80% ηεο αλαζηνιήο ηξπςίλεο πξνέξρεηαη απφ ηνπο ΚSΣΗ, νη νπνίνη αλαζηέιινπλ ηελ ηξπςίλε θαη, επνκέλσο, κεηψλνπλ ηελ πξφζιεςε ηεο απφ ηελ ηξνθή κε ηαπηφρξνλε κείσζε ηεο πέςεο θαη ηεο απνξξφθεζήο ηεο. Έλα άιιν απνηέιεζκα ηεο ΚSΣΗ είλαη ε επαγσγή ηνπ παγθξεαηηθνχ ελδχκνπ, κε ππεξέθθξηζε θαη ηαρεία ηφλσζε ηεο αλάπηπμεο ηνπ παγθξέαηνο, ππεξηξνθία θαη ππεξπιαζία. Λφγσ απηνχ ε αθαηέξγαζηε ζφγηα δελ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ. Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία δελ εμαιείθεη νινθιεξσηηθά απηνχο ηνπο παξάγνληεο θαη ελδέρεηαη λα κεηψζεη ηε δηαιπηφηεηα ησλ πξσηετλψλ. Παξά ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο ζεξκηθήο επεμεξγαζίαο γηα ηε κείσζε ησλ πξσηεαζψλ αλαζηνιέσλ ππάξρεη έλα πνζνζηφ 10-20% πνπ απνκέλεη ζην ζπφξν (Carvalho et al., 1998). 22

24 Οη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί Μεηαμχ ησλ δεπηεξνγελψλ πξντφλησλ ηνπ κεηαβνιηζκνχ ησλ θπηψλ, νη ηαλλίλεο ζηα θηελνηξνθηθά θπηά έρνπλ πξνζειθχζεη ην ελδηαθέξνλ γηα δχν αληηθαηηθνχο ιφγνπο, γηα ηελ αξλεηηθή επίδξαζε ζηε ζξεπηηθή αμία ησλ πξντφλησλ πνπ παξάγνληαη, θαζψο θαη ην ξφιν ηνπο ζε νξηζκέλνπο ακπληηθνχο κεραληζκνχο ελάληηα ζε παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο θαη ζε ερζξνχο. (A Martin et al, 1991). Οη θχξηνη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο πνπ ππάξρνπλ ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη νη ηαλλίλεο. Όπσο θαη ζην κπηδέιη, ππάξρεη κηα ηζρπξή ζεηηθή ζπζρέηηζε κεηαμχ ηνπ άζπξνπ ρξψκαηνο ησλ ινπινπδηψλ θαη ηεο κείσζεο ησλ ηαλληλψλ πνπ ειέγρεηαη ηνπιάρηζηνλ απφ δχν ππνηειή γνλίδηα (Duc, 1997). Οη πνηθηιίεο ρσξίο ηαλλίλεο θνηλψο γλσζηέο σο κεδεληθέο ηαλλίλεο ( zero- tannins) ή θηελνηξνθηθφ θνπθί ρσξίο ηαλλίλεο ( tannin- free faba bean) έρνπλ βξεη θαιή εθαξκνγή ηφζν γηα αλζξψπηλε θαηαλάισζε φζν γηα δσνηξνθή. Μεηαμχ ησλ δειεηεξησδψλ νπζηψλ πνπ θάλνπλ ην θηελνηξνθηθφ θνπθί αθαηάιιειν γηα ηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ θαη ηνλ άλζξσπν, είλαη ην γ- glutamyl-β- cyanoalanine, ην νπνίν έρεη κία θαθή επίδξαζε ζην κεηαβνιηζκφ ησλ ζεηνχρσλ ακηλνμέσλ, θαη ε vicine θαη ε covicine νη νπνίεο πξνθαινχλ ηελ αζζέλεηα ηνπ ιεγφκελνπ Φαβηζκνχ (Mihailović et al., 2005). Πεξηιακβάλνληαο θηελνηξνθηθά ςπραλζή ζε ρακειέο έσο κέηξηεο ζπγθεληξψζεηο ζηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ κπνξνχλ λα απμήζνπλ ηελ παξαγσγή θαη λα βειηηψζνπλ ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ ζηηεξεζίνπ. Ζ ρξήζε ησλ ςπραλζψλ ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ ζπγθξαηείηαη απφ αβεβαηφηεηα γηα ην χςνο θαη ηελ επίδξαζε ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ πνπ κπνξεί λα πεξηέρνπλ ( Wiryawan and Dingle, 1999). O Flaeh et al., ( 1998) επεζήκαλε πνιινχο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί ( παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ, ηαλλίλεο, ιεθηίλεο ή αηκνγινπηηλίλεο, ζαπσλίλεο, vicine θαη covicine). Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία απνηειεί έλα απφ ηα πην ζεκαληηθά κέζα γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ ζηα θηελνηξνθηθά ζπέξκαηα. Ο Al-Nouri (1979) δηαπίζησζε φηη νη ζπφξνη ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ πνπ επεμεξγάδνληαη κε ζεξκηθή επεμεξγαζία πεξηέρνπλ πξσηεΐλεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη πην απνηειεζκαηηθά απφ εθείλεο πνπ πξνέξρνληαη απφ άιιεο κεζφδνπο επεμεξγαζίαο. Έηζη, κε ηε ζπγθεθξηκέλε επεμεξγαζία θαη ε ζξεπηηθή αμία ηεο ηξνθήο βειηηψλεηαη θαη νη νζκέο θαη νη γεχζεηο αληηθαζίζηαληαη απφ πην εχγεπζηε ηξνθή γηα ηα πηελά. 23

25 α) Σαννίνες Οη ηαλλίλεο είλαη ελψζεηο θαηλνιηθνχ ραξαθηήξα (Deshpande et al., 1983) θαη κπνξνχλ λα δηαηξεζνχλ ζε δπν νκάδεο: α) ζηηο πδξνιπφκελεο ηαλλίλεο θαη β) ζηηο ζπκππθλσκέλεο ηαλλίλεο (Zucker, 1983). Οη ηαλλίλεο πξνθαινχλ δηαηαξαρέο ζηελ πέςε, κεηψλνπλ ηελ πεπηηθφηεηα ησλ δσνηξνθψλ θαη ζρεκαηίδνπλ δεζκνχο κε δηάθνξεο ελψζεηο φπσο είλαη ηα έλδπκα θαη νη πδαηάλζξαθεο. Οη ζπκππθλσκέλεο ηαλλίλεο, πην ζπγθεθξηκέλα, ζρεκαηίδνπλ ζχκπιφθα κε δηαηηεηηθέο πξσηεΐλεο (Griffiths, 1980), κε πδαηάλζξαθεο θαη άιια καθξνκφξηα (Gwain, 1960, Haslam, 1979) θαη κε δηαηνκηθά κεηαιιηθά ηφληα (Skikantia, 1976). Παξεκπνδίδνπλ ηελ ελεξγφηεηα δηαθφξσλ ελδχκσλ (Griffiths, 1980, Huisman & van der Poel, 1987) θαη δηαβξψλνπλ ηα επηζειηαθά θχηηαξα (Bernays, Cooper, Driver & Bilgeuer, 1989). Σα ζχκπινθα πνπ ζρεκαηίδνπλ νη ηαλλίλεο κε ηηο πξσηεΐλεο είλαη ηδηαίηεξα πδξνθνβηθά (Mitaru, 1984) θη επζχλνληαη, ελ κέξεη, γηα ηε ρακειή πεπηηθφηεηα ησλ πξσηετλψλ θαη ηελ απμεκέλε απνβνιή αδψηνπ κε ηα θφπξαλα πνπ παξαηεξείηαη ζηνπο πνληηθνχο (Moseley & Griffiths, 1980), ζηνπο ρνίξνπο (Hlodversson, 1987) θαη ζηηο φξληζεο (Ortiz et al, 1993). Οη πεξηζζφηεξεο κειέηεο πνπ έρνπλ γίλεη γηα ηηο ηαλλίλεο έρνπλ γίλεη ζην θπηφ Vicia faba, ιφγσ ηεο έληνλεο δξάζεο πνπ παξνπζηάδνπλ νη ηαλλίλεο ζε ζρέζε κε ηνπο άιινπο αληηδηαηξνθηθνχο παξάγνληεο πνπ ππάξρνπλ ζην θπηφ απηφ (Griffiths, 1981). Οη ηαλλίλεο πξνζηαηεχνπλ ην ζπφξν απφ επηβιαβείο κηθξννξγαληζκνχο θαη ηνλ θαξπφ απφ ηα δηάθνξα δψα, κηα θαη πξνζδίδνπλ ζ' απηφλ δπζάξεζηε γεχζε. β) Vicine και covicine ην θηελνηξνθηθφ θνπθί ππάξρνπλ δχν γιπθνδίηεο ε vicine θαη ε covicine. Απηνί νη δχν γιπθνδίηεο παξαθσιχνπλ ηελ αλάπηπμε ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ σο παγθφζκην ηξφθηκν γηα αλζξψπηλε θαηαλάισζε θαη σο δσνηξνθή δηφηη πξνθαινχλ κηα αζζέλεηα πνπ νλνκάδεηαη Φαβηζκφο ( Favism) θαη εκθαλίδεηαη ζε άηνκα πνπ έρνπλ έιιεηςε ηνπ ελδχκνπ γιπθφδε- 6- θσζθνξηθή δευδξνγελάζε ζηα εξπζξά αηκνζθαίξηα. Γηαηξνθέο πνπιεξηθψλ πινχζηεο ζε vicine θαη covicine έρνπλ απνδεηρζεί φηη πξνθαινχλ κείσζε ηεο γνληκφηεηαο θαη ηεο εθθνιαπηηθφηεηαο ησλ απγψλ, κείσζε ηνπ βάξνπο ηνπ απγνχ θαη ζπγθεθξηκέλα ηεο ιεθίζνπ ηνπ απγνχ, κείσζε ηνπ 24

26 πνζνζηνχ ηεο απγνπαξαγσγήο, αχμεζε ηνπ πνζνζηνχ ιηπηδίσλ θαη ησλ ππεξνμεηδίσλ ζην πιάζκα ηνπ αίκαηνο, δηφγθσζε ηνπ ήπαηνο. γ) Λεκηίνες ( αιμογλοσηινίνες) Οη ιεθηίλεο ή αηκνγινπηηλίλεο (van Heugten, 2001) είλαη γιπθνπξσηεΐλεο θαη βξίζθνληαη ζηα πεξηζζφηεξα ςπραλζή ζε δηάθνξεο ζπγθεληξψζεηο. Πην ζπγθεθξηκέλα νη ιεθηίλεο ζπγθεληξψλνληαη θπξίσο ζηηο θνηπιεδφλεο ησλ ζπεξκάησλ ησλ ςπραλζψλ (Marquardt et al, 1975). Ο ξφινο ησλ ιεθηίλσλ ησλ ςπραλζψλ είλαη ακθηιεγφκελνο (Grant and Driessche,1993., Beric et al.,1997). Απηέο νη γιπθνπξσηεΐλεο εκθαλίδνληαη ζε κηθξέο πνζφηεηεο ζηα ζπέξκαηα ησλ ςπραλζψλ θαη ζπγθεθξηκέλα ζηνπο ζπφξνπο ζφγηαο, ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί, ζην κπηδέιη, αιιά δελ εκθαλίδνληαη ζηα ινχπηλα. Δίλαη επίζεο παξνχζεο ζε νξηζκέλα καληηάξηα θαη ζηνπο δψληεο νξγαληζκνχο, φπσο ζηα θπζηνινγηθά πγξά ησλ θαηψηεξσλ ρνξδσηψλ, ζηα απγά ησλ ςαξηψλ θαη ζηηο θπηηαξηθέο κεκβξάλεο ησλ ζειαζηηθψλ. Οη ιεθηίλεο δεζκεχνπλ κνξηαθνχο πδαηάλζξαθεο ρσξίο λα κεηαβάιινπλ ηελ νκνηνπνιηθή ηνπο δνκή (Purstai, 1989a, Purstai, Grant, Hing & Clarke, 1990), πξνθαινχλ ζπγθφιιεζε ησλ εξπζξψλ αηκνζθαηξίσλ in vitro, δπζιεηηνπξγία ζην εληεξηθφ επηζήιην (δεζκεχνληαη ζε εληεξνθχηηαξα θαη απνδηνξγαλψλνπλ ηνπο θξνζζνχο ησλ επηθαλεηαθψλ επηζειηαθψλ θπηηάξσλ) θαη εμαζζελνχλ ηελ απνξξφθεζε ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ (Baintner et al, 1993, Gatel, 1994). Αθφκα απμάλνπλ ηνλ πιεζπζκνχ ηνπ Escherichia coli ζην έληεξν (Pustzai et al, 1993). ε πεηξάκαηα πνπ έγηλαλ βξέζεθε φηη νη ιεθηίλεο πνπ πεξηέρνληαη ζηα ζπέξκαηα ζφγηαο θαη ζε δηάθνξεο πνηθηιίεο ηνπ Phaseolus vulgaris θαη ιακβάλνληαη απφ ηα δψα κε ην ζηηεξέζην, παξεκπνδίδνπλ ηελ αλάπηπμε, ελψ είλαη ηνμηθέο φηαλ ρνξεγεζνχλ ζε ελέζηκε κνξθή. Οη ιεθηίλεο πξνζηαηεχνπλ ην θπηφ απφ ηα έληνκα θαη ππάξρνπλ ελδείμεηο φηη βνεζνχλ ζηελ σξίκαλζε θαη θχηξσκα ηνπ ζπφξνπ (Bond, Chaplin & Bowles, 1985). Οη αηκνγινπηίλεο ή ιεθηίλεο είλαη ζπλήζσο γιπθνπξσηεΐλεο πνπ δεζκεχνληαη απφ ηελ επηθάλεηα ησλ εξπζξψλ αηκνζθαηξίσλ, πξνθαιψληαο ηε ζπγθφιιεζή ηνπο, κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε ζσκαηηθή αλάπηπμε ή ηελ αλαηκία. 25

27 Πίλαθαο 4:Δηδηθή Υεκηθή ζχλζεζε ζε δηάθνξεο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ (Vicia faba) (g/kg): Έγρξσκα άλζε Λεπθά άλζε Αηκνγινπηηλίλεο πλνιηθέο θαηλφιεο Σαλλίλεο πλνπηηθέο ηαλλίλεο 26.2 nd Αλαζηνιείο ηξπςίλεο απσλίλεο Φπηάζεο (Abel and Römer,1996) δ) Παρεμποδιζηές πρωηεαζών Οη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ, ζχκθσλα κε ηνπο Huisman θαη van der Poel (1987), είλαη πεπηίδηα πνπ ζρεκαηίδνπλ ζηαζεξά αδξαλή ζπκπιέγκαηα κε ηα πξσηενιπηηθά έλδπκα ηνπ παγθξέαηνο. Παξεκπνδίδνπλ θπξίσο ηελ ηξπςίλε θαη ηε ρπκνηξπςίλε θαζψο θαη άιιεο ζεξίλεο πξσηετλάζεο (Norton, Bliss & Bressani, 1985). Γεζκεχνπλ επίζεο ηελ θπζηεΐλε, ε νπνία ππάξρεη ζε κηθξή πνζφηεηα ζηνλ νξγαληζκφ (Kakade et al, 1969). Κάπνηνη παξεκπνδηζηέο παξνπζηάδνπλ κεγάιε εμεηδίθεπζε θαη εκπνδίδνπλ ηε δξάζε ελφο κφλν ελδχκνπ, ελψ άιινη παξεκπνδίδνπλ ηαπηφρξνλα δχν έλδπκα θαη νλνκάδνληαη πνιπδχλακνη. Οη αλαζηαιηηθνί παξάγνληεο ησλ πξσηεαζψλ κεηψλνπλ ηελ πεπηηθφηεηα ησλ πξσηετλψλ ζην επίπεδν ηνπ εληέξνπ θαη απμάλνπλ ηελ παγθξεαηηθή ελδπκηθή έθθξηζε κε ζπλέπεηα ηε δηφγθσζε (ππεξηξνθία) ηνπ παγθξέαηνο ζηηο φξληζεο. Οη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ δε δξνπλ κφλν ζηηο ηξνθέο πνπ ηνπο πεξηέρνπλ, αιιά ζε φιεο ηηο ηξνθέο πνπ ππάξρνπλ ζην έληεξν.ζ παξεκπφδηζε ησλ ελδνγελψλ πξσηεαζψλ ηνπ ιεπηνχ εληέξνπ, ζα δψζεη ψζεζε, κε έλα ηξνθνδνηηθφ κεραληζκφ ειέγρνπ, ζηελ έθθξηζε ησλ παγθξεαηηθψλ ελδχκσλ (Liener, 1989). Γεδνκέλν φηη ηα παγθξεαηηθά έλδπκα έρνπλ κεγάιε πεξηεθηηθφηεηα ζε ζεηνχρα ακηλνμέα, απηή ε έθθξηζε ζα πξνθαιέζεη απψιεηα ηεο κεζεηνλίλεο θαη ηεο θπζηίλεο απφ ηε ζχλζεζε ησλ ηζηψλ ηνπ ζψκαηνο. 26

28 Δίλαη γλσζηφ, φηη φηαλ ε ηξπςίλε παξεκπνδίδεηαη απφ ηε δξαζηηθφηεηα ησλ παξεκπνδηζηψλ ηεο ηξπςίλεο, νη πξσηεΐλεο δχζθνια αθνκνηψλνληαη θαη ε δηαζεζηκφηεηα ησλ ακηλνμέσλ κεηψλεηαη (Wang et al., 1998). Kakade et al ( 1969) αλέθεξαλ φηη ην θιείδσκα ηεο δξαζηηθφηεηαο ησλ παξεκπνδηζηψλ ηεο ηξπςίλεο βξίζθεηαη ζηελ εκθάληζε ηεο θπζηίλεο ε νπνί είλαη αλεπαξθείο ζηα ζπέξκαηα ςπραλζψλ. Καηά ζπλέπεηα, ε ηήξεζε ησλ απαηηήζεσλ ζε ζεηνχρα ακηλνμέα γίλεηαη φιν θαη πην δχζθνια. ε) Μη- αμσλούτοι πολσζακταρίηες Δίλαη δχζθνιν λα πεξηγξαθνχλ νη πνιπζαθραξίηεο ησλ θπηψλ, ελ κέξεη επεηδή είλαη πνιχπινθεο εηεξνγελείο ελψζεηο θαη ελ κέξεη επεηδή έρνπλ ηαμηλνκεζεί κε δηάθνξνπο ηξφπνπο αλάινγα κε ηα ελδηαθέξνληα ησλ εξεπλεηψλ (Englyst and Hudson, 1996). Οη Englyst and Hudson(1996) νκαδνπνίεζαλ φια ηα πνιπζαθραξηθά ζπζηαηηθά εθηφο απφ ην άκπιν σο κε- ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο. Οη κε- ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο ηαμηλνκνχληαη πεξαηηέξσ ζε θπηηαξίλε θαη κε- θπηαξηλνχρνη πνιπζαθραξίηεο. Οη ηειεπηαίνη πεξηέρνπλ εκηθπηηαξίλεο, β- γιπθάλεο, πεθηίλεο ζε αληίζεζε κε ηνπο απνζεθεπηηθνχο πνιπζαθραξίηεο φπσο ε ηλνπιίλε. Οη κε-ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο είλαη κε-δηαζέζηκνη πδαηάλζξαθεο. Σα ςπραλζή πεξηέρνπλ κεγάιεο ζπγθεληξψζεηο κε-ακπινχρσλ πνιπζαθραξηηψλ (Smits & Annison, 1996, Chot, 1997).Οη κε ακπινχρνπ πνιπζαθραξίηεο ησλ ςπραλζψλ έρνπλ πην πνιχπινθε δνκή απφ απηνχο ησλ δεκεηξηαθψλ δηφηη πεξηέρνπλ έλα κίγκα απφ θνιινεηδνχο πνιπζαθραξίηεο ηηο ιεγφκελεο πεθηίλεο (Chot, 2006). Οη πεθηίλεο εληνπίδνληαη θπξίσο ζηνπο θνηπιεδφλεο ησλ ζπεξκάησλ ςπραλζψλ, ελψ ε θπηηαξίλε θαη νη μπιάλεο νη νπνίεο είλαη νη θπξηφηεξνη κε ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο ησλ δεκεηξηαθψλ βξίζθνληαη ζην πεξίβιεκα ή ζηε κεκβξάλε ησλ ζπεξκάησλ ςπραλζψλ. Οη NSP είλαη ππεχζπλνη γηα ηε κηθξή παξακνλή ηεο ηξνθήο ζηνλ πεπηηθφ ζσιήλα (Roberfroid, 1993) θαη γηα ηε κεησκέλε πεπηηθφηεηα ηνπ ακχινπ (Knudsen et al, 1993), ησλ πξσηετλψλ θαη ησλ ιηπψλ (Chot & Annison, 1992). Απμάλνπλ επίζεο ην ημψδεο ηνπ ζηφκαρνπ (Burnett, 1966, Antoniou & Marguardt, 1983) κε απνηέιεζκα λα κεηψλεηαη ε δηαζεζηκφηεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ, ε πξφζιεςε ηεο ηξνθήο θαη ε απφδνζε ηνπ δψνπ. 27

29 Οη κε-ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο (NSP) πνπ ππάξρνπλ ζηα θπηά κεηψλνπλ ηηο απνδφζεηο ησλ δψσλ. ηηο φξληζεο απγνπαξαγσγήο ε πξφζιεςε NSP έρεη σο απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή απγψλ κε ζηίγκαηα (Classen & Bedford, 1991). ζη)απωνίνες Οη ζαπσλίλεο (γιπθνδίηεο πεληαθπθιηθψλ ηξηηεξπελίσλ) ζρεκαηίδνπλ ζχκπινθα κέζσ πδξφθνβσλ αιιειεπηδξάζεσλ κε ηνπο ππνδνρείο ηεο γεχζεο, δεκηνπξγψληαο ηελ αίζζεζε ηεο πηθξάδαο. 1.4.Μέζνδνη κείσζεο ησλ αληηδηαηηεηηθώλ παξαγόλησλ θαη βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ηνπ θηελνηξνθηθνύ θνπθηνύ Γελεηηθή βειηίσζε ησλ πνηθηιηψλ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ Σα δηάθνξα πεηξάκαηα πνπ έρνπλ γίλεη κε ζηφρν ηελ εμάιεηςε ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ απφ ηα θπηά, έρνπλ δψζεη πνιχ θαιά απνηειέζκαηα (Bond & Duc, 1993). Ζ δεκηνπξγία φκσο βειηησκέλσλ θπηψλ κε ηε βνήζεηα ηεο γελεηηθήο είλαη κηα δηαδηθαζία πνπ απαηηεί πνιχ ρξφλν θαη δε δίλεη πάληα ζηαζεξά απνηειέζκαηα. Ζ γελεηηθή βειηίσζε ησλ θπηψλ είλαη κηα καθξφρξνλε δηαδηθαζία αιιά ππάξρνπλ απνηειέζκαηα, ηνπιάρηζηνλ γηα ηελ απνκάθξπλζε ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο ζηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή. Οξηζκέλεο πνηθηιίεο θαιιηεξγεηψλ έρνπλ κεγαιχηεξε δξαζηεξηφηεηα ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο θαη άιιεο φρη. Ζ δηαζηαχξσζε ησλ δχν πνηθηιηψλ έδεημε πσο ππάξρνπλ δηαθνξεηηθέο δξαζηεξηφηεηεο ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο, πξάγκα πνπ ππνδειψλεη φηη ε θιεξνλνκηθή κεηάδνζε δελ είλαη ζπζηεκαηηθή (Leterme et al.1992). Ζ κείσζε ηεο ζπκππθλσκέλεο πεξηεθηηθφηεηαο ζε ηαλλίλε, κέζσ ηεο γελεηηθήο ρεηξαγψγεζεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είρε σο απνηέιεζκα ηελ απμεκέλε πεπηηθφηεηα ηεο μεξάο νπζίαο θαη ηνπ αδψηνπ ζηα πνπιεξηθά (Van der Poel et al. 1992). 28

30 Φπζηθέο κέζνδνη επεμεξγαζίαο Ζ πην επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελε κέζνδνο γηα ηε κείσζε ησλ αξλεηηθψλ επηπηψζεσλ πνπ πξνθαινχληαη απφ ηνπο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο (ANF) είλαη ε θπζηθή επεμεξγαζία. Ζ απνθινίσζε είλαη κηα απνηειεζκαηηθή δηαδηθαζία γηα ηε κείσζε ηνπ πνζνζηνχ ησλ ηαλληλψλ ζηα ζπέξκαηα ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ, δεδνκέλνπ φηη νη πεξηζζφηεξεο ηαλλίλεο δηακέλνπλ ελ ηε γελέζεη ηεο γεχζεο (Deshpande et al. 1982, Rao & Prabavati 1982, Singh 1993). Ζ αχμεζε ηνπ ζσκαηηθνχ βάξνπο, ε κεηαηξεςηκφηεηα ηεο δσνηξνθήο, ε πεπηηθφηεηα ηνπ αδψηνπ θαη ε θαηλνκέλε κεηαβνιίζηκε ελέξγεηα βειηηψζεθαλ θαηά 5,7, 7,0, 16,4 θαη 13,9% αληίζηνηρα, φηαλ αλαπηπζζφκελνη λενζζνί ηαΐζηεθαλ κε απνθινησκέλν θηελνηξνθηθφ κπηδέιη κε πςειά επίπεδα ηαλληλψλ ζε ζχγθξηζε κε εθείλνπο πνπ δηαηξάθεθαλ κε ηελ ίδηα πνηθηιία ρσξίο επεμεξγαζία (Brenes et al., 1993). Παξαδνζηαθά γηα ηελ απνθινίσζε ησλ ςπραλζψλ έρνπλ δνθηκαζηεί απνθινησηέο ηξηβήο, θπιηλδξφκπινη θαη απνθινησηέο απφμεζεο (Melcion and Van der Poel, 1993). Οη απνθινησηέο ηξηβήο θαη νη θπιηλδξφκπινη είλαη θαηάιιεινη γηα ηελ απνθινίσζε θαη ην δηαρσξηζκφ ησλ ζπεξκάησλ ησλ ςπραλζψλ κε απνζχλδεζε ησλ πεξηβιεκάησλ (ζφγηα, κπηδέιη θαη θνπθί), ελψ νη απνθινησηέο απφμεζεο είλαη θαηάιιεινη γηα αγξσζηψδε ή γηα πνιχ πξνζθνιιεκέλνπο θινηνχο ςπραλζψλ. Θεξκηθή επεμεξγαζία Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία κπνξεί λα ρσξηζηεί ζε δχν δνθηκέο, ηελ μεξά ζέξκαλζε θαη ηελ πγξή ζέξκαλζε. Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία βαζίδεηαη ζηε ζεξκηθή κεηνπζίσζε ησλ αλαζηνιέσλ πξσηεαζψλ. Δίλαη κηα θαιή κέζνδνο ηεο κείσζεο ηεο δξαζηεξηφηεηαο ησλ ιεθηηλψλ, ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο θαη ρπκνηξπςίλεο, θαη γεληθφηεξα ζηε βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ησλ ζπεξκάησλ ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ (Kadam et al. 1987, Van der Poel 1990). Ο Duke (1981) δηαπίζησζε φηη νη δχν αλαζηνιείο, ηξπςίλε θαη ρπκνηξπςίλε, θαίλεηαη λα θαηαζηξέθνληαη νινζρεξψο ή αδξαλνπνηνχληαη κε ηε ζεξκηθή επεμεξγαζία. Δμψζεζε Ζ εμψζεζε είλαη κία δηαδηθαζία φπνπ ε δσνηξνθή ππφθεηηαη ζε αλάκημε, απνθφπηεηαη θαη ζεξκαίλεηαη ππφ πςειή πίεζε πξνηνχ εμσζεζεί κέζα απφ κία κήηξα 29

31 (Sorensen et al., 2002). χκθσλα κε ηε κέζνδν απηή ε πξψηε χιε πθίζηαηαη άιεζε, ζεξκηθή επεμεξγαζία ζηνπο ºC θαη κεηά πίεζε. O Van der Poel (1992) βξήθε φηη ε εμψζεζε κεηψλεη ην επίπεδν ησλ ηαλληλψλ θαηά 30-40% ζηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή θαη βειηηψλεη ηε δηαηηεηηθή αμία ηνπο κέζσ ηεο κείσζεο ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ πξσηετληθήο πξνέιεπζεο. πγθεθξηκέλα, ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί, ππάξρεη κείσζε 10-45% αλάινγα κε ηε κέζνδν εμψζεζεο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη. Υεκηθέο κέζνδνη επεμεξγαζίαο Σα ηειεπηαία ρξφληα έρνπλ αλαπηπρζεί νξηζκέλεο ρεκηθέο ηερληθέο επεμεξγαζίαο, νη νπνίεο θαηαζηξέθνπλ ηνπο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο ρσξίο φκσο λα επεξεάδνπλ ηε ζπγθέληξσζε ησλ ππνινίπσλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ. Μία απφ απηέο ηηο κεζφδνπο είλαη ηα έλδπκα (Νηφηαο Γ., 2005). Σα έλδπκα ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ επηζηήκε ηεο δηαηξνθήο εδψ θαη 30 ρξφληα. Έλαο απφ ηνπο πνιινχο ιφγνπο γηα ηνπο νπνίνπο ρξεζηκνπνηνχληαη ηα έλδπκα είλαη ε βειηίσζε ηεο πεπηηθφηεηαο νξηζκέλσλ ηξνθψλ. Καζψο απμάλνληαη νη γλψζεηο γηα ηνπο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο πνπ ππάξρνπλ ζηα δηάθνξα θπηά πνπ απαξηίδνπλ ην ζηηεξέζην ησλ δψσλ, απμάλνληαη θαη νη εθαξκνγέο ησλ ελδχκσλ. χκθσλα κε ηνλ McCleary (2001), ηα έλδπκα ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ πηελνηξνθία γηα ηνπο εμήο ιφγνπο: (i) κείσζε ή θαηαζηξνθή ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ, (ii) αχμεζε ηεο δηαζεζηκφηεηαο ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ φπσο ηνπ ακχινπ θαη ησλ πξσηετλψλ πνπ ππάξρνπλ ζηα θπηηαξηθά ηνηρψκαηα θαη δελ είλαη πξνζβάζηκα απφ ηα ελδνγελή πεπηηθά έλδπκα, (iii) δηάζπαζε εηδηθψλ ρεκηθψλ δεζκψλ αθαηέξγαζησλ πιηθψλ πνπ δελ δηαζπφληαη απφ ηα πεπηηθά έλδπκα ηνπ δσηθνχ νξγαληζκνχ, (iv) ζπκπιήξσζε ελδχκσλ πνπ παξάγεη ην αλψξηκν πεπηηθφ ζχζηεκα ηνπ λεαξνχ δσηθνχ νξγαληζκνχ, (v) κείσζε ηεο παξαιιαθηηθφηεηαο ηεο ζξεπηηθήο αμίαο κεηαμχ δεηγκάησλ ηεο ίδηαο δσνηξνθήο, (vi) βειηίσζε ηεο πγείαο ηνπ εληεξηθνχ βιελλνγφλνπ θαη (vii) κείσζε ηεο απψιεηαο ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ κε ηελ θφπξν. Οη κε-ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο πνπ ππάξρνπλ ζηα θπηά κεηψλνπλ ηηο απνδφζεηο ησλ δψσλ. ηηο φξληζεο απγνπαξαγσγήο ε πξφζιεςε NSP έρεη σο απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή απγψλ κε ζηίγκαηα (Classen & Bedford, 1991). Ζ πξνζζήθε ελδχκσλ ζηα ζηηεξέζηα πνπ πεξηέρνπλ ηξνθέο κε πςειή πεξηεθηηθφηεηα ζε NSP βειηηψλεη ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ρξεζηκνπνίεζεο ησλ ζξεπηηθψλ νπζηψλ. πγθεθξηκέλα ην έλδπκν πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ 30

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ

Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ Η χπαξμε ησλ θπηψλ αλαγθάδεη ηα λεξά ηεο βξνρήο θαη ηνπ ρηνληνχ λα απνξξένπλ αξγά θαη δηάκεζνπ ηνπ εδάθνπο κε απνηέιεζκα λα παξαζέξλεηαη ιηγφηεξν ην ρψκα απφ ην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ Η νλνκαζία ηνπ γέλνπο πξνέξρεηαη απφ ηε αξραία πεξηνρή ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Λπθίαο. ηα Διιεληθά ιέγεηαη Λχθην,ζηα Αγγιηθά Wolfberry,ζηα Κηλέδηθα Goji θαη ζηα Ιαπσληθά Κuko.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό. Α.Καλέιινπ

Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό. Α.Καλέιινπ Γηαηξνθή ζηελ εγθπκνζύλε θαη ζην ζειαζκό Α.Καλέιινπ Γηαηξνθή κπνξεί λα επεξεάζεη ηελ έθβαζε ηεο εγθπκνζύλεο Πξηλ ηε ζύιιεςε: ζπκπιεξσκαηηθή πξόζιεςε θηιηθνύ νμένο ζειάδνπζαο Γ3 2 σκαηηθό βάξνο Γνληκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Αργσρώ Ιωάννοσ Λεμεσός 2012 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΙΥΘΤΟΣΡΟΦΧΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΙΥΘΤΟΣΡΟΦΧΝ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΥΟΛΗ ΓΔΧΠΟΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΣΜΗΜΑ ΓΔΧΠΟΝΙΑ ΙΥΘΤΟΛΟΓΙΑ & ΤΓΑΣΙΝΟΤ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΙΥΘΤΟΣΡΟΦΧΝ ΠΑΡΑΓΟΔΗ ΣΟΤ ΜΑΘΖΜΑΣΟ ΙΧΑΝΝΗ ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΧΣΙΓΗ Δπίθνπξνο Καζεγεηήο ΒΟΛΟ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΤΓΡΟΒΗΧΝ ΕΧΗΚΧΝ ΟΡΓΑΝΗΜΧΝ

ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΤΓΡΟΒΗΧΝ ΕΧΗΚΧΝ ΟΡΓΑΝΗΜΧΝ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΗΑ ΥΟΛΖ ΓΔΧΠΟΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΓΔΧΠΟΝΗΑ ΗΥΘΤΟΛΟΓΗΑ & ΤΓΑΣΗΝΟΤ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΤΓΡΟΒΗΧΝ ΕΧΗΚΧΝ ΟΡΓΑΝΗΜΧΝ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΔ ΠΑΡΑΓΟΔΗ ΗΧΑΝΝΖ ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΗΧΣΗΓΖ ΒΑΗΛΔΗΟ ΚΑΡΑΛΑΕΟ ΔΛΔΝΑ ΜΔΝΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

Η πνηφηεηα ηνπ γάιαθηνο ησλ κεξπθαζηηθψλ είλαη έλα ζχκπινθν ηδηνηήησλ. ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηηο νξγαλνιεπηηθέο θαη θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο, ηε

Η πνηφηεηα ηνπ γάιαθηνο ησλ κεξπθαζηηθψλ είλαη έλα ζχκπινθν ηδηνηήησλ. ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηηο νξγαλνιεπηηθέο θαη θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο, ηε ΓΑΛΑ Η πνηφηεηα ηνπ γάιαθηνο ησλ κεξπθαζηηθψλ είλαη έλα ζχκπινθν ηδηνηήησλ ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηηο νξγαλνιεπηηθέο θαη θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο, ηε ζχζηαζε θαη ηελ πγηεηλή θαηάζηαζή ηνπ. Όιεο απηέο νη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟ ΑΓΓΕΙΟΠΕΡΜΩΝ. Μάξζα Λαδαξίδνπ Αζαλαζηάδνπ Καζεγήηξηα. Εξγαζηήξην Μνξθνινγίαο θαη Φπζηνινγίαο Φπηώλ

ΑΝΘΟ ΑΓΓΕΙΟΠΕΡΜΩΝ. Μάξζα Λαδαξίδνπ Αζαλαζηάδνπ Καζεγήηξηα. Εξγαζηήξην Μνξθνινγίαο θαη Φπζηνινγίαο Φπηώλ ΑΝΘΟ ΑΓΓΕΙΟΠΕΡΜΩΝ Μάξζα Λαδαξίδνπ Αζαλαζηάδνπ Καζεγήηξηα Εξγαζηήξην Μνξθνινγίαο θαη Φπζηνινγίαο Φπηώλ Σκήκα Δαζνπνλίαο ΔΦΠ, παξ/κα Δξάκαο, ΣΕΙ Καβάιαο, ΑΝΘΟ ΣΩΝ ΑΓΓΔΙΟΠΔΡΜΩΝ Η εγγελήο αλαπαξαγσγή ησλ αγγεηνζπέξκσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Magnisal. Τν θνξπθαίν ιίπαζκα ληηξηθνύ καγλεζίνπ

Magnisal. Τν θνξπθαίν ιίπαζκα ληηξηθνύ καγλεζίνπ Magnisal Τν θνξπθαίν ιίπαζκα ληηξηθνύ καγλεζίνπ Πεπιεσόμενα Τη είλαη ην Magnisal Αλάιπζε πξντόληνο Τα νθέιε ηνπ Magnisal Magnisal ή ζεηηθό καγλήζην; Εθαξκνγέο ηνπ Magnisal Σπκπηώκαηα έιιεηςεο καγλεζίνπ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΧΓΗ ΒΑΙΛΙΚΟΤ ΠΟΛΣΟΤ ΥΧΡΙ ΑΦΑΙΡΔΗ Η ΠΔΡΙΟΡΙΜΟ ΣΗ ΒΑΙΛΙΑ

ΠΑΡΑΓΧΓΗ ΒΑΙΛΙΚΟΤ ΠΟΛΣΟΤ ΥΧΡΙ ΑΦΑΙΡΔΗ Η ΠΔΡΙΟΡΙΜΟ ΣΗ ΒΑΙΛΙΑ ΠΑΡΑΓΧΓΗ ΒΑΙΛΙΚΟΤ ΠΟΛΣΟΤ ΥΧΡΙ ΑΦΑΙΡΔΗ Η ΠΔΡΙΟΡΙΜΟ ΣΗ ΒΑΙΛΙΑ Γ. Γκόρας, Δ. Λαδαρίδοσ, Π. Φελεκίδοσ, Γ. Ιωάννοσ, Α. Θραζσβούλοσ Δξγαζηήξην Μειηζζνθνκίαο Σεξνηξνθίαο, Α.Π.Θ. e-mail: panthakk@hotmail.com ΠΔΡΙΛΗΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΧΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΓΔΧΠΟΝΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΏΝ ΘΔΡΜΟΚΗΠΙΑΚΧΝ ΚΑΛΛΙΔΡΓΔΙΧΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΑΝΧΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΓΔΧΠΟΝΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΏΝ ΘΔΡΜΟΚΗΠΙΑΚΧΝ ΚΑΛΛΙΔΡΓΔΙΧΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΝΧΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΓΔΧΠΟΝΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΏΝ ΘΔΡΜΟΚΗΠΙΑΚΧΝ ΚΑΛΛΙΔΡΓΔΙΧΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ: ΔΠΗΓΡΑΖ ΑΛΑΣΟΣΖΣΑ ΚΑΗ ΔΜΠΛΟΤΣΗΜΟΤ ΑΒΔΣΗΟΤ Δ ΤΓΡΟΠΟΝΗΚΖ ΚΑΛΛΗΔΡΓΔΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΓΗΑΜΟ ΥΧΡΟΤ ΒΟΤΣΑΗΟΤ ΓΑΛΑΚΣΟΠΑΡΑΓΧΓΖ

ΥΔΓΗΑΜΟ ΥΧΡΟΤ ΒΟΤΣΑΗΟΤ ΓΑΛΑΚΣΟΠΑΡΑΓΧΓΖ ΔΘΝΗΚΟ ΜΔΣΟΒΗΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΗΟ ΥΟΛΖ ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΟΜΔΑ ΓΟΜΟΣΑΣΗΚΖ ΥΔΓΗΑΜΟ ΥΧΡΟΤ ΒΟΤΣΑΗΟΤ ΓΑΛΑΚΣΟΠΑΡΑΓΧΓΖ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΗΧΑΝΝΖ ΑΘ. ΝΑΝΑ Δπηβιέπσλ: Ησάλλεο Σδνπβαδάθεο, Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Δ.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΟ ΝΔΡΟ. Πεγή λεξνύ (Γεμακελή ή ιίκλε) Νεξό βξύζεο. (3) Φίιηξν (4) Πξνζζήθε ριωξίνπ

ΠΟΙΜΟ ΝΔΡΟ. Πεγή λεξνύ (Γεμακελή ή ιίκλε) Νεξό βξύζεο. (3) Φίιηξν (4) Πξνζζήθε ριωξίνπ ΠΟΙΜΟ ΝΔΡΟ Πεγή λεξνύ (Γεμακελή ή ιίκλε) Νεξό βξύζεο (1) ράξα (2) Γεμακελή θαζίδεζεο (3) Φίιηξν (4) Πξνζζήθε ριωξίνπ (5) Έιεγρνο πνηόηεηαο λεξνύ Σν παξαπάλω ζρήκα δείρλεη κε πνηνλ ηξόπν ην λεξό πνπ ηξνθνδνηεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Σατινίδης Σσμεών Απάνηηζη.

Σατινίδης Σσμεών Απάνηηζη. Σατινίδης Σσμεών Σα βηνθαχζηκα είλαη ην κφλν θαηάιιειν δηαζέζηκν ππνθαηάζηαην ηεο βελδίλεο θαη ηνπ ληήδει ζηηο κεηαθνξέο. Βηνθαχζηκα φπσο ην βηνληήδει θαη ε βηναηζαλφιε ρξεζηκνπνηνχληαη ζήκεξα αλακεκηγκέλα

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕ ΣΕΧΝΕ. Τνπ Κξίζηνθ Νηειπ

ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕ ΣΕΧΝΕ. Τνπ Κξίζηνθ Νηειπ ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕ ΣΕΧΝΕ Τνπ Κξίζηνθ Νηειπ Η ζσζηή δηαηξνθή απνηειεί βαζηθή πξνυπφζεζε γηα ηελ βέιηηζηε απφδνζε ζηελ πξνπφλεζε θαη ηελ αλάπηπμε ηνπ επηζπκεηνχ ζρήκαηνο ηνπ ζψκαηνο. Όζν πην πγηεηλή είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα