ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΓΔΩΠΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΩΗΚΖ ΠΑΡΑΓΩΓΖ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΓΔΩΠΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΩΗΚΖ ΠΑΡΑΓΩΓΖ"

Transcript

1 ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΓΔΩΠΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΩΗΚΖ ΠΑΡΑΓΩΓΖ ΑΠΟΓΟΔΗ ΚΑΗ ΠΟΗΟΣΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗΣΗΚΑ ΣΟΤ ΑΤΓΟΤ ΟΡΝΗΘΧΝ ΑΤΓΟΠΑΡΑΓΧΓΖ ΣΑ ΗΣΖΡΔΗΑ ΣΧΝ ΟΠΟΗΧΝ ΠΡΑΓΜΑΣΟΠΟΗΖΘΖΚΔ ΑΝΣΗΚΑΣΑΣΑΖ ΟΓΗΑΛΔΤΡΟΤ ΜΔ ΚΣΖΝΟΣΡΟΦΗΚΟ ΚΟΤΚΗ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ ΑΖΜΗΝΑ ΠΑΣΖ ΓΔΩΠΟΝΟ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΝΣΟΣΑ ΚΑΘΖΓΖΣΖ Α.Π.Θ. Θεζζαινλίθε 2012

2 ΔΞΔΣΑΣΗΚΖ ΔΠΗΣΡΟΠΖ Νηφηαο Γεκήηξηνο - Καζεγεηήο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ Υαηδεπαλαγηψηνπ Αζηέξηνο - Καζεγεηήο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ Παπαληθνιάνπ Κσλζηαληίλνο - Αλ. Καζεγεηήο Γεσπνληθήο ρνιήο Α.Π.Θ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ Πνπ ππνβιήζεθε ζηελ Δπηηξνπή Μεηαπηπρηαθήο Δηδίθεπζεο «Δπηζηήκε Εσηθήο Παξαγσγήο» ηεο Γεσπνληθήο ρνιήο ηνπ Αξηζηνηειείνπ Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαινλίθεο, σο κεξηθή εθπιήξσζε ησλ ππνρξεψζεσλ γηα ηε ιήςε ηνπ Γηπιψκαηνο Μεηαπηπρηαθψλ πνπδψλ. 1

3 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΔΛΗΓΔ ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ 4 ΔΗΑΓΩΓΖ 5 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΚΖ ΑΝΑΚΟΠΖΖ 1.1. Γεληθά Διιεληθέο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ Αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο Μέζνδνη κείσζεο ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ θαη βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ Ζ ρξεζηκνπνίεζε ησλ ζπεξκάησλ ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ θαη ησλ αγξνηηθψλ δψσλ Σα θνπθηά ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ Μεξπθαζηηθψλ Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ ρνίξσλ Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ νξληζίσλ θξενπαξαγσγήο Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ζηε δηαηξνθή ησλ νξλίζσλ απγνπαξαγσγήο θνπφο ηεο παξνχζαο έξεπλαο 37 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 ΤΛΗΚΑ ΚΑΗ ΜΔΘΟΓΟΗ 38 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ 44 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 ΥΟΛΗΑΜΟ 49 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 5 ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ 51 ΠΔΡΗΛΖΦΖ 52 SUMMARY 53 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ 54 2

4 πληνκνγξαθίεο Μ= Μάξηπξαο FΒ= Κηελνηξνθηθφ θνπθί FB 15 = Κηελνηξνθηθφ θνπθί 15% FB 30 = Κηελνηξνθηθφ θνπθί 30% Γ.Μ.= Γείθηεο Μεηαηξεςηκφηεηαο θ.κ.φ. = θαηά κέζν φξν g = γξακκάξην kg = Υηιηφγξακκν SPSS = Statistical Package for Social Sciences Ο.Ο. = Οξγαληθή Οπζία Λ.Ο. = Ληπαξέο Οπζίεο Ο.Α.Ο. = Οιηθέο Αδσηνχρεο Οπζίεο Σ = Σέθξα Ξ.Ο. = Ξεξή Οπζία Δ.Ν.Δ.Ο. = Διεχζεξεο Αδψηνπ Δθρπιηζκαηηθέο Οπζίεο Η.Ο. = Ηλψδεηο Οπζίεο ή Οιηθή ή Αθαζάξηζηε Κπηηαξίλε g = Γξακκάξην SEM = Standard Error of Mean 3

5 ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ Με ηελ νινθιήξσζε θαη ζπγγξαθή ηεο παξνχζαο εξγαζίαο ζα ήζεια λα εθθξάζσ ηηο ζεξκέο κνπ επραξηζηίεο πξνο ηνλ Δπηβιέπνληα Καζεγεηή ηεο κεηαπηπρηαθήο κνπ δηαηξηβήο, θ. Γεκήηξην Νηφηα, γηα ηελ αλάζεζε ηνπ ζέκαηνο, ηηο πνιχηηκεο ζπκβνπιέο θαη ηε ζπλερή θαζνδήγεζε, ηφζν θαηά ηε δηάξθεηα ησλ πεηξακάησλ, φζν θαη θαηά ηε ζπγγξαθή ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο. Δπίζεο επραξηζηψ ηνλ δηδάθηνξα θ. Βαζίιεην Νηφηα γηα ηελ πνιχηηκε βνήζεηα θαη ηηο ζπκβνπιέο ηνπ, γηα ηε ρξήζε θαη εθκάζεζε ησλ ζπζθεπψλ ζην εξγαζηήξην. Αθφκε, ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηνλ ππνςήθην δηδάθηνξα θ. Κσλζηαληίλν Εαγνξάθε γηα ηελ πνιχηηκε βνήζεηά ηνπ θαηά ηε ρεκηθή αλάιπζε ησλ ζηηεξεζίσλ, θαζψο επίζεο θαη ηνπο ζπλαδέιθνπο κνπ θ. Μαξία Δπζπκίνπ θαη θ. Γεκήηξην Γνπξδνπβέιε γηα ηε βνήζεηά ηνπο θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ πεηξάκαηνο αιιά θαη ηηο ρξήζηκεο ζπδεηήζεηο καδί ηνπο. Θεξκέο επραξηζηίεο νθείισ ζηνλ Πξντζηάκελν ηνπ Εσνηερληθνχ Σκήκαηνο ηνπ Αγξνθηήκαηνο ηνπ Α.Π.Θ. θ. Αληψλην Γθατηαηδή γηα ηε δηάζεζε ησλ απαηηνχκελσλ ππνδνκψλ θαη ηελ παξαζθεπή ησλ πεηξακαηηθψλ ζηηεξεζίσλ θαη ζηνλ δσνθφκν θ. Αζαλάζην Ληνχθα γηα ηελ παξνρή θάζε εμππεξέηεζεο ζηε δηάξθεηα ηεο έξεπλαο. Δπραξηζηίεο επίζεο ζέισ λα εθθξάζσ ζηνλ θηελίαηξν θ. Κσλζηαληίλν Γηαλλαθφπνπιν γηα ηε δσξεάλ δηάζεζε ηνπ ηρζπαιεχξνπ θαζψο θαη ηνλ Καζεγεηή ηνπ Σήκαηνο Εσηθήο Παξαγσγήο ηνπ Σ.Δ.Η Θεζζαινλίθεο θ. Ησάλλε Μεηζφπνπιν γηα ηε δσξεάλ δηάζεζε ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ. Σέινο, επηζπκψ λα εθθξάζσ ηηο απέξαληεο επραξηζηίεο κνπ ζηνπο γνλείο κνπ θαη ην ζχδπγφ κνπ γηα ηε ζπκπαξάζηαζε, ηε θαηαλφεζε θαη ηελ νηθνλνκηθή ηνπο ελίζρπζε ζε φιε ηε δηάξθεηα ησλ κεηαπηπρηαθψλ κνπ ζπνπδψλ. 4

6 ΔΗΑΓΧΓΖ Ζ Δπηζηήκε ηεο Εσηθήο Παξαγσγήο, ζηελ πξνζπάζεηά ηεο λα θαιχςεη ηηο ζπλερψο απμαλφκελεο αλάγθεο ηνπ πιεζπζκνχ ζε απαξαίηεηα θηελνηξνθηθά πξντφληα (γάια, θξέαο, απγά θ.ά.), κε ηε βνήζεηα ηεο Γελεηηθήο Βειηίσζεο θαηφξζσζε λα δψζεη δψα κε πςειφ γελεηηθφ δπλακηθφ, δειαδή δψα πςειήο παξαγσγηθφηεηαο. Σα δψα απηά γηα λα εθπηχμνπλ ην πςειφ γελεηηθφ ηνπο δπλακηθφ πξέπεη λα δηαηξαθνχλ ζσζηά, δειαδή λα θαιπθζνχλ πιήξσο νη αλάγθεο ηνπο ζε ελέξγεηα, πξσηεΐλε θαη φια ηα ππφινηπα απαξαίηεηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά. Άξηζην γελεηηθφ πιηθφ ρσξίο θαηάιιειε δηαηξνθή θαη ηηο ελδεδεηγκέλεο ζπλζήθεο εθηξνθήο (ζηέγαζε, πγηεηλή, δηαρείξηζε) δε κπνξεί λα δψζεη ην κέγηζην ηεο παξαγσγηθφηεηάο ηνπ. ήκεξα, πεξηζζφηεξν απφ πνηέ, ππάξρεη έληνλε αληαγσληζηηθφηεηα εληφο θαη κεηαμχ ησλ ρσξψλ. Δπνκέλσο, ην θφζηνο παξαγσγήο είλαη απφ ηνπο πιένλ ζεκαληηθνχο παξάγνληεο δηάζεζεο ησλ παξαγφκελσλ πξντφλησλ. Απφ ην ζεκείν απηφ, αξρίδεη ν ξφινο ηεο Γηαηξνθήο ησλ Εψσλ, πνπ ζπλίζηαηαη ζηε κειέηε θαη ζηε ζπλέρεηα, ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ θάζε δσηθνχ νξγαληζκνχ (αλά είδνο, ειηθία, παξαγσγηθφ ζηάδην, παξαγσγηθή θαηεχζπλζε θιπ) ζε ελέξγεηα θαη απαξαίηεηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά. Ζ θάιπςε φκσο ησλ αλαγθψλ απηψλ πξέπεη λα γίλεη θαηά ηξφπν πνπ: α)να δηαζθαιίδεηαη πιήξσο ε πγεία ηνπ δψνπ β) Να επηηπγράλεηαη πιήξεο αλάπηπμε ηνπ παξαγσγηθνχ δπλακηθνχ ηνπ δψνπ. γ) Σν θφζηνο ησλ παξαγφκελσλ θηελνηξνθηθψλ πξντφλησλ λα είλαη ην ειάρηζην δπλαηφ θαη δ) Ζ πνηφηεηα ησλ παξαγφκελσλ θηελνηξνθηθψλ πξντφλησλ λα είλαη άξηζηε θαη λα αληαπνθξίλεηαη ζηηο πξνζδνθίεο θαη ηηο επηζπκίεο ηνπ θαηαλαισηή. Ζ αλάγθε γηα απμεκέλε θαη ρακεινχ θφζηνπο παξαγσγήο δσνθνκηθψλ πξντφλησλ έρεη νδεγήζεη ζηελ εληαηηθνπνίεζε ηεο εθηξνθήο νξλίζσλ απγνπαξαγσγήο. Ζ εληαηηθνπνίεζε απηή εζηηάζηεθε ζηηο ζηαβιηθέο εγθαηαζηάζεηο, ζην γελεηηθφ δπλακηθφ ηνπ λενζζνχ θαη ζηε βέιηηζηε δηαηξνθή ησλ νξλίζσλ. ηελ θξενπαξαγσγφ θαη απγνπαξαγσγφ πηελνηξνθία, κεηά ηελ απαγφξεπζε ησλ δσηθήο πξνέιεπζεο πξσηετληθψλ πεγψλ (φισλ εθηφο ησλ ηρζπαιεχξσλ), ε θχξηα πξσηετληθή πεγή πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ γηα ηελ θάιπςε 5

7 ησλ αλαγθψλ ηνπο θαη ηελ εμηζνξξφπεζε ησλ ζηηεξεζίσλ ηνπο είλαη ην ζνγηάιεπξν. Σν ζνγηάιεπξν πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηε δηαηξνθή ησλ νξλίζσλ απγνπαξαγσγήο πξνέξρεηαη θπξίσο απφ γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλνπο ζπφξνπο. Δπηπξνζζέησο, είλαη κία εηζαγφκελε πξψηε χιε πνπ παξάγεηαη εθηφο Δ.Δ.. πλεπψο, θαζίζηαηαη αλαγθαία ε εμεχξεζε ελαιιαθηηθψλ πξσηετληθψλ πεγψλ, θπηηθήο πξνέιεπζεο, πνπ λα κπνξνχλ λα θαιιηεξγεζνχλ κε ρακειφ θφζηνο εληφο ηεο Δ.Δ.. Δλαιιαθηηθά έρνπλ πξνηαζεί κεξηθή ππνθαηάζηαζε ηεο ζφγηαο πιαθνχληεο (αιεπξνπνηεκέλνη) εθρχιηζεο ειαηνχρσλ ζπφξσλ, φπσο ηνπ βάκβαθνο θαη ηνπ ειίαλζνπ, πνπ έρνπλ ζρεηηθά ρακειφ θφζηνο. Ωζηφζν είλαη πεξηνξηζκέλε ε ρξήζε ηνπο ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ ιφγσ ηεο πςειήο πεξηεθηηθφηεηάο ηνπο ζε ηλψδεηο νπζίεο. Δπίζεο, έρεη εμεηαζηεί θαη ε ρξήζε ππνπξντφλησλ βηνκεραλίαο ακχινπ ή αιεπξνβηνκεραλίαο (γινπηέλε αξαβνζίηνπ, ζίηνπ) θαζψο θαη άιια ζπέξκαηα θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ. Ζ νηθνγέλεηα ησλ ςπραλζψλ πεξηιακβάλεη πνιχ ζεκαληηθά θπηά πνπ θαιιηεξγνχληαη ζε πνιιέο ρψξεο ηνπ θφζκνπ, κε κεγαιχηεξεο ή κηθξφηεξεο εθηάζεηο. Καιιηεξγνχληαη γηα παξαγσγή μεξνχ ρφξηνπ ( ζαλφο), ζπφξνπ γηα ηελ θηελνηξνθία θαη ζπφξνπ γηα αλζξψπηλε θαηαλάισζε ( φζπξηα). Σα ζπνπδαηφηεξα ςπραλζή πνπ θαιιηεξγνχληαη γηα παξαγσγή ζαλνχ, αιιά θαη γηα άιιεο ρξήζεηο ( ρισξή λνκή, ελζίξσζε, βφζθεζε), είλαη ε κεδηθή, ν βίθνο θαη ηα ηξηθχιιηα, ελψ ηα πην ζεκαληηθά ςπραλζή πνπ θαιιηεξγνχληαη γηα ην ζπφξν ηνπο, πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηε ζπλέρεηα απφ ηελ θηελνηξνθία, είλαη ηα κπηδέιηα, ηα θηελνηξνθηθά θνπθηά, ηα ινχπηλα, θαη ε ζφγηα, ζπφξνη κε πςειή πεξηεθηηθφηεηα ζε πξσηεΐλεο. Σα ζπέξκαηα ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ απνηεινχλ ζεκαληηθέο ελεξγεηαθέο θαη πξσηετληθέο πεγέο θαη ρξεζηκνπνηνχληαη επξέσο ζηελ Δπξψπε ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ (Gatel,1994). Δπηπιένλ, ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή κπνξνχλ λα ζπκπεξηιεθζνχλ ζε πνηθίια πξνγξάκκαηα ακεηςηζπνξάο, ζπκβάιινληαο ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ζηελ αεηθνξηθή αμηνπνίεζε ησλ άθζνλσλ θπζηθψλ πεγψλ ηεο ρψξαο. ηνλ πίλαθα 1 θαίλνληαη νη θαιιηεξγνχκελεο κε θηελνηξνθηθφ θνπθί εθηάζεηο θαη ε παξαγσγή ζπφξνπ. 6

8 Πίλαθαο 1: Οη θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο θαη ε παξαγσγή ζπφξσλ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ ζηελ Διιάδα Καιιηεξγνύκελε έθηαζε(ζηξ.) Παξαγσγή πόξνπ(ηόλλνη) (Faostat, 2009) 7

9 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΚΖ ΑΝΑΚΟΠΖΖ 1.1. Γεληθά Ζ νηθνγέλεηα ησλ ςπραλζψλ πεξηιακβάλεη πνιπηηκφηαηα είδε γηα ηελ παξαγσγή ζπκππθλσκέλσλ ηξνθψλ, θαζψο θαη γηα ρνξηνπαξαγσγή. Ζ ζξεπηηθή ηνπο αμία είλαη ηδηαίηεξα πςειή θαη παξέρνπλ ζηα δψα έλα πιήξεο ζηηεξέζην. Πεξηέρνπλ ην πςειφηεξν πνζνζηφ πξσηετλψλ εμαηξεηηθήο πνηφηεηαο, αζβέζηην θαη θψζθνξν, ελψ απνηεινχλ ηελ θαιχηεξε πεγή βηηακηλψλ Α θαη D. Δθηφο απφ ηα ζεηηθά ζηνηρεία ησλ ςπραλζψλ σο δσνηξνθή, ζπκβάιινπλ ζεκαληηθά ζηνλ εκπινπηηζκφ ησλ εδαθψλ κε άδσην, ιφγσ ηεο δέζκεπζεο ηνπ αδψηνπ ηεο αηκφζθαηξαο απφ ηα αδσηνβαθηήξηα πνπ ζπκβηψλνπλ κφλν ζηηο ξίδεο ησλ ςπραλζψλ, ελψ θαη κε ην παζζαιψδεο ξηδηθφ ηνπο ζχζηεκα ζπληεινχλ ζηε βειηίσζε ησλ θπζηθψλ ηδηνηήησλ ηνπ εδάθνπο. Γηα ηνπο ιφγνπο απηνχο ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή θαηαιακβάλνπλ πεξηζζφηεξν απφ ην 60% ησλ εθηάζεσλ ηεο ρψξαο πνπ θαιιηεξγνχληαη κε θηελνηξνθηθά θπηά. Όκσο, παξνπζηάδνπλ κεηνλεθηήκαηα ζηε βφζθεζε, εκθαλίδνληαο ζνβαξέο δεκηέο ηδηαίηεξα κεηά απφ βαξηά βφζθεζε, γηαηί αλαβιαζηάλνπλ δχζθνια κεηά απφ ζνβαξή αθαίξεζε ηνπ ππέξγεηνπ κέξνπο ηνπο, θαζψο επίζεο, κεξηθά είδε ηεο νηθνγέλεηαο απηήο είλαη δειεηεξηψδε γηα ηα βφζθνληα δψα. ε γεληθέο γξακκέο, ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή πεξηιακβάλνπλ κηα κέηξηα έσο θαιή πεγή πξσηετλψλ, πνπ πεξηέρνπλ απφ 150 έσο 400 g/kg νιηθέο αδσηνχρεο νπζίεο. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ πξσηετλψλ ζηα θηελνηξνθηθά ζπέξκαηα είλαη θαηαζθεπαζκέλν απφ γινβνπιίλεο( 60-90%), νη νπνίεο είλαη απνζεθεπηηθέο πξσηεΐλεο πινχζηεο ζε αξγηλίλε, γινπηακηληθφ νμχ, αζπαξηηθφ νμχ θαη ηα ακίδηά ηνπο. Ωζηφζν, ηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή έρνπλ αλεπάξθεηα ζε ζεηνχρα ακηλνμέα (Wang et al., 2003). Ζ έιιεηςε απηψλ ησλ ακηλνμέσλ δελ απνηειεί πξφβιεκα ζηηο εκπνξηθέο παξαζθεπέο ησλ δσνηξνθψλ ιφγσ ηεο δηαζεζηκφηεηαο θαη ηνπ ρακεινχ θφζηνπο ηεο θξπζηαιιηθήο κεζεηνλίλεο. Ζ αλεπάξθεηα ηεο κεζεηνλίλεο θαη ηεο θπζηίλεο κπνξεί επίζεο λα αληηκεησπηζηεί, ελ κέξεη, κε ηελ αλάκημε ησλ ζπεξκάησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ κε πξσηεΐλεο δεκεηξηαθψλ θαξπψλ (Shewry and Tatham, 1999). 8

10 Ζ ρξεζηκνπνίεζε ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ θαη ησλ ρνίξσλ έρνπλ απνηειέζεη αληηθείκελν εθηελνχο έξεπλαο θαη έρνπλ αλαθεξζεί ρξήζηκεο πιεξνθνξίεο γηα ηε ζξεπηηθή ηνπο αμία. Δίδε ησλ ςπραλζψλ δχλαηαη λα θαηαηαρζνχλ ζε δχν θαηεγνξίεο, ζηα ρεηκεξηλά θαη ζηα αλνημηάηηθα ςπραλζή. ηα ρεηκεξηλά ςπραλζή αλήθνπλ: ν βίθνο (Vicia sativa), ην θηελνηξνθηθφ κπηδέιη (Pisum sativum), ην ιαζνχξη (Lathyrus cicera), ην θηελνηξνθηθφ θνπθί (Vicia faba), ε ξφβε (Ervum ervillia), ην ινχπηλν (Lurinus albus), ην ηξηθχιιη Πεξζίαο (Trifolium resupinatum) θαη ην πνιπεηέο ιεηκψλην ηξηθχιιη (Trifolium pratense). Απφ ηα αλνημηάηηθα ςπραλζή άμηα αλαθνξάο είλαη ην κνλνεηέο Αιεμαλδξηλφ ηξηθχιιη (Trifolium alexandrinum) θαη ε πνιπεηήο κεδηθή (Medicago sativa). αλ ηερληθή ρξεζηκνπνηείηαη πνιχ ηνλ ηειεπηαίν θαηξφ εθείλε ησλ απηνζπεηξφκελσλ ςπραλζψλ, πνπ παξνπζηάδνπλ ηα εμήο πιενλεθηήκαηα: καθξνβηφηεηα ιφγσ απηνζπνξάο, θαιή παξαγσγή μεξνχ ρφξηνπ, έιιεηςε αλαγθψλ ζε ιίπαλζε, πξνζαξκνζηηθφηεηα ζε κεγάιεο βνζθνθνξηψζεηο, πξνζαξκνζηηθφηεηα ζε πνηθηιία εδαθνθιηκαηηθψλ ζπλζεθψλ, πξνζαξκνγή ζηηο θζηλνπσξηλέο ζπλζήθεο θαη ζηελ εληαηηθή βφζθεζε ηδηαίηεξα απφ ηα πξφβαηα. πέξκαηα θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ Οη πξσηεΐλεο ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ εληνπίδνληαη θπξίσο ζηνπο θνηπιεδφλεο ησλ ζπεξκάησλ. Σν θιάζκα ησλ πξσηετλψλ ησλ ζπεξκάησλ ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ παξνπζηάδεη πνιιέο νκνηφηεηεο γηα ηα πεξηζζφηεξα φζπξηα θαη απνηειείηαη θπξίσο απφ γινβνπιίλεο (ζθαηξίλεο), ζε πνζνζηφ %, θαη απφ αιβνπκίλεο (ιεπθσκαηίλεο), ζε πνζνζηφ %. ε αληίζεζε κε ηα ζηηεξά, ε πεξηεθηηθφηεηα ησλ νζπξίσλ ζε πξνιακίλεο (δηαιπηέο ζε πδαηναηζαλνιηθά δηαιχκαηα) θαη γινπηειίλεο (δηαιπηέο ζε αξαηά δηαιχκαηα νμέσλ ή βάζεσλ) είλαη πνιχ ρακειφηεξε. 9

11 Οη γινβνπιίλεο είλαη, θαηά βάζε, απνζεθεπηηθέο πξσηεΐλεο πνπ εληνπίδνληαη ζηα πξσηετληθά ζσκάηηα (protein bodies) ησλ ζπεξκάησλ θαη είλαη δηαιπηέο ζε πδαηηθά δηαιχκαηα αιάησλ. Οη αιβνπκίλεο είλαη ιεηηνπξγηθέο πξσηεΐλεο ηνπ θπηνχ, θπξίσο έλδπκα πνπ βνεζνχλ ζε ιεηηνπξγίεο ηνπ, φπσο είλαη ν κεηαβνιηζκφο ζπζηαηηθψλ πνπ απνηίζεληαη ζηα ζπέξκαηα (γιπθνζηδάζεο, πξσηεάζεο), ε αλάπηπμε (νη 2S αιβνπκίλεο πξνζθέξνπλ ζείν θαηά ηελ αλάπηπμε ηνπ θχηξνπ) ή ε άκπλα (ιεθηίλεο θαη αλαζηνιείο ζξπςίλεο). Οη αιβνπκίλεο απνηεινχλ ην πδαηνδηαιπηφ θιάζκα, είλαη δηαιπηέο ζε πεξηβάιινληα κε φμηλε ηηκή ph θαη είλαη πινχζηεο ζε ιπζίλε θαη ζεηνχρα ακηλνμέα, θπξίσο κεζεηνλίλε. Ζ ζφγηα Ζ ζφγηα είλαη έλα φζπξην πνπ αλαπηχζζεηαη ζηα ηξνπηθά θαη ππνηξνπηθά θιίκαηα θαη κπνξεί λα θαιιηεξγείηαη ζηηο εδαθνθιηκαηηθέο ζπλζήθεο πνπ ραξαθηεξίδνπλ ηηο δψλεο θαιιηέξγεηαο ηνπ θαιακπνθηνχ. πέξλεηαη ηελ άλνημε, έρεη αλάγθε πνηηζκάησλ θαη ζπγθνκίδεηαη ην θζηλφπσξν, φπσο άιισζηε θαη ην θαιακπφθη. Ζ ζπγθνκηδή ηνπ θαξπνχ ηεο γίλεηαη, φηαλ έρνπλ πέζεη ηειείσο ηα θχιια θαη νη ινβνί είλαη θαζηαλνί. Σν θπηφ ηεο ζφγηαο έρεη πςειά επίπεδα πξνζαξκνγήο ζηα πεξηβάιινληα θαιιηέξγεηαο κε ζεκαληηθφ πιενλέθηεκα ην γεγνλφο φηη έρεη ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχεη ην αηκνζθαηξηθφ άδσην κε ηελ βνήζεηα ξηδφβησλ κηθξννξγαληζκψλ. Καιχηεξε πξνζαξκνγή ζην πεξηβάιινλ κπνξεί λα γίλεη κε ηελ επηινγή α) ηεο θαηάιιειεο πνηθηιίαο, β) ηεο επνρή ζπνξάο θαη γ) ηελ ππθλφηεηα ησλ αλαπηπζζφκελσλ θπηψλ. Απνηειεί κηα πνιχ ζεκαληηθή πεγή πςειήο πνηφηεηαο πξσηεΐλεο θαη ειαίσλ. Ζ ζφγηα έρεη ηελ πςειφηεξε πεξηεθηηθφηεηα ζε πξσηεΐλε (40%) απφ φιεο ηηο θαιιηέξγεηεο θαη κία απφ ηηο πςειφηεξεο ζπγθεληξψζεηο ζε ιάδη (20%). πέξκαηα ζφγηαο Σα ζπέξκαηα ηεο ζφγηαο είλαη ηα πινπζηφηεξα ζε πξσηεΐλεο (36-38%) απφ ηα ζπέξκαηα φισλ ησλ άιισλ ςπραλζψλ. Δπίζεο, θαη ζε ιηπαξέο νπζίεο (πεξηθιείνπλ 18-22% ιάδη) κεηά βέβαηα απφ εθείλα ηεο αξαρίδαο. Οη πξσηεΐλεο ηνπο είλαη πςειήο βηνινγηθήο αμίαο θαη πιεζηάδνπλ ηηο δσηθέο απφ άπνςε πεξηεθηηθφηεηαο ζε απαξαίηεηα ακηλνμέα θαη εηδηθά ζε ιπζίλε. Ο πεξηνξηζηηθφο παξάγνληαο ηεο 10

12 βηνινγηθήο αμίαο ησλ πξσηετλψλ ησλ ζπεξκάησλ ηεο ζφγηαο είλαη ηα ζεηνχρα ακηλνμέα (κεζεηνλίλε θαη θπζηίλε). Σα ελ ιφγσ ζπέξκαηα ρξεζηκνπνηνχληαη επξχηαηα ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ. Ωζηφζν, ζρεηηθά πξφζθαηα, κεηά ηελ επηλφεζε ηεο θαηεξγαζίαο κε εμψζεζε κε πίεζε (extrusion) ησλ δηαθφξσλ ζπεξκάησλ θηελνηξνθηθήο ρξήζεο σο πξνο ηε βειηίσζε ηεο δηαηξνθηθήο αμίαο ηνπο θαη ηελ εθαξκνγή απηήο ηεο θαηεξγαζίαο θαη γηα ηα ζπέξκαηα ηεο ζφγηαο, ηα ηειεπηαία νινέλα θαη πεξηζζφηεξν ρξεζηκνπνηνχληαη «φπσο έρνπλ» (πιήξσο ειαηνχρα ζπέξκαηα ζφγηαο, full fat Soya) ζηε δηαηξνθή ησλ δψσλ, απηά ηα ζπέξκαηα ζπληζηάηαη λα πξνζηίζεληαη ζηα ζηηεξέζηα γεληθά ησλ δψσλ κέρξη 20%, ζηα πιαίζηα ηεο ζχλζεζεο ζηηεξεζίσλ. Σα πξντφληα ηνπ ζπφξνπ ηεο ζφγηαο είλαη ε πην ζπλεζηζκέλε πξσηετληθή πεγή πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηελ δηαηξνθή ησλ κεξπθαζηηθψλ (Chandler, 1989). Ο ζνγηνπιαθνχληαο παξάγεηαη ζε πνιχ κηθξή θιίκαθα. Κπξίσο θπθινθνξνχλ ηα ππνπξντφληα ηεο εθρχιηζεο ησλ ζπεξκάησλ. Οη πξσηεΐλεο ηηο ζφγηαο είλαη θπξίσο γινβνπιίλεο θαη κία απφ απηέο, ε γιπθηλίλε, έρεη αλάινγεο ηδηφηεηεο κε ηελ θαδεΐλε. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ηφζν ηα ζπέξκαηα ζφγηαο, φζν θαη ην ππνπξντφλ πνπ πξνθχπηεη κεηά ηελ αθαίξεζε ηνπ πεξηερφκελνπ ιαδηνχ ηνπο, πεξηθιείνπλ παξάγνληεο ηνμηθνχο θαη αληη-πξσηετλνιπηηθνχο. ηνπο πξψηνπο αλήθνπλ κηα ζθαηξίλε, ε γιπθηλίλε, δχν αιβνπκίλεο, ε ιεγθνπκίλε θαη ε ζνγηνιεγθνπκειίλε, θαζψο θαη κηα ηνμαιβνπκίλε, ε ζνγίλε. Οη παξαπάλσ πξσηεΐλεο αλήθνπλ ζηηο ιεγφκελεο θπηνηνμίλεο θαη ζπκπεξηθέξνληαη σο ζπγθνιιεηίλεο, δειαδή ζπγθνιινχλ ηα εξπζξά αηκνζθαίξηα ησλ δψσλ, αλ θαη ε θαηάζηαζε ηνπ βιελλνγφλνπ είλαη ηέηνηα, ψζηε λα επηηξέπεη ηελ απνξξφθεζή ηνπο. ηνπο αληη-πξσηετλνιπηηθνχο παξάγνληεο θαηαηάζζνληαη εθείλνη πνπ παξεκπνδίδνπλ ηε δξάζε ησλ ελδχκσλ ζξπςίλεο θαη ρπκνζξπςίλεο. Οη παξάγνληεο θαη ησλ δχν παξαπάλσ θαηεγνξηψλ έρνπλ σο επαθφινπζν ζηελ πεξίπησζε ησλ κνλνγαζηξηθψλ λα ζπληεινχλ ζηε κείσζε ησλ απνδφζεσλ ησλ δψσλ, εμαηηίαο θάπνηαο ρξφληαο ηνμηθφηεηαο θαη παξάιιεια ηεο πηψζεο ηνπ βαζκνχ πεπηηθήο θπξίσο, αιιά θαη κεηαβνιηθήο ρξεζηκνπνίεζεο ησλ πξσηετλψλ θαη εηδηθφηεξα ησλ πεξηερφκελσλ ζηηο ηειεπηαίεο, ζεηνχρσλ νκάδσλ. 11

13 Κηελνηξνθηθφ θνπθί Σν θνπθί (Vicia faba) αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα Papilionaceae ηεο ηάμεο Leguminosae. Οη θαιιηεξγνχκελεο πνηθηιίεο δηαθξίλνληαη ζε ηξεηο βνηαληθέο θαηεγνξίεο: ηηο κεγαιφζπεξκεο (Vicia faba major), ηηο ελδηακέζνπ κεγέζνπο(vicia faba equine) θαη ηηο κηθξφζπεξκεο (Vicia faba minor) (Muratova, 1931). Οη κεγαιφζπεξκεο ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο ζηε δηαηξνθή ηνπ αλζξψπνπ, ελψ νη ελδηακέζνπ κεγέζνπο θαη νη κηθξφζπεξκεο ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο σο πξσηετλνχρνο δσνηξνθή. Οη πνηθηιίεο κηθξνχ κεγέζνπο ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο γηα ηνλ μεξφ θαξπφ ηνπο πνπ απνηειεί πςειήο πξσηετληθήο αμίαο δσνηξνθή. Αλαπηχζζεηαη ζε δξνζεξφ θαη πγξφ πεξηβάιινλ θαη είλαη πνιχ αλζεθηηθή θαιιηέξγεηα ζην παγεηφ. Ζ απφδνζε ηεο θαιιηέξγεηαο κεηψλεηαη ζε πςειέο ζεξκνθξαζίεο θαη ρακειή πγξαζία. Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη πινχζην θαη ζε πξσηεΐλεο θαη ζε ελέξγεηα αιιά δελ ζεσξείηαη ειαηνχρνο ζπφξνο φπσο ε ζφγηα ( Charles A. Macgregor, 2000). Σα πιενλεθηήκαηα ησλ θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ είλαη : Οη απνδφζεηο ηνπο ζε θαξπφ είλαη πςειφηεξεο απφ ηηο απνδφζεηο ησλ άιισλ εηήζησλ μεξηθψλ ςπραλζψλ. Ο θαξπφο ηνπο απνηειεί άξηζηε γηα ηελ θηελνηξνθία δσνηξνθή κε πνζνζηφ πξσηετλψλ 25% - 34%. Δίλαη θπηφ μεξηθφ πνπ κπνξεί λα αλαπηπρζεί θαη λα απνδψζεη ζε φια ζρεδφλ ηα ειιεληθά πεξηβάιινληα ζηα νπνία θαιιηεξγνχληαη ζηηεξά. Δπεηδή δελ πιαγηάδεη πξνζθέξεηαη γηα πιήξε κεραλνπνίεζε φισλ ησλ θάζεσλ ηεο θαιιηέξγεηαο θαη ζπλεπψο απνδίδεη παξαγσγή κε ρακειφ θφζηνο. Δκπινπηίδεη ζε κεγάιν βαζκφ ην έδαθνο κε άδσην. Σν θηελνηξνθηθφ θνπθί ( faba beans, horse bean or tic bean) ζεσξείηαη σο δπλακηθφ ζπζηαηηθφ ζηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ. Καηαηάζζεηαη ζηελ έθηε ζέζε ζηε παγθφζκηα παξαγσγή απφ ηηο θαιιηέξγεηεο ςπραλζψλ κεηά ηε ζφγηα, ην θηζηίθη, ηα θαζφιηα, ηα κπηδέιηα θαη ηα ξεβίζηα ( Milner, 1972, Thacker 1990). Απνδείρζεθε φηη πνηθηιίεο ζπφξσλ θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ ρσξίο ηαλλίλεο θαη κε ρακειφ πεξηερφκελν ζηνπο γιπθνδίηεο vicine-covicine πξνζθέξνπλ λέεο πξννπηηθέο γηα ηε ρξήζε ηνπο ζηηο δσνηξνθέο. 12

14 Ζ θαιιηέξγεηα ησλ θνπθηψλ Σα θνπθηά απνηεινχλ ζπνπδαία πεγή πξσηεΐλεο ηφζν γηα ηνλ άλζξσπν, φζν θαη ηα δψα. Ζ ζπγθέληξσζε ησλ πξσηετλψλ εμαξηάηαη ηφζν απφ γελεηηθνχο, φζν θαη απφ πεξηβαιινληηθνχο παξάγνληεο (Bond et al., 1985) θαη πνηθίιεη κεηαμχ δηαθνξεηηθψλ γελνηχπσλ κεηαμχ 19% έσο 39% (Erskine et al., 2001). Ο θαξπφο ησλ θνπθηψλ πεξηέρεη 51% έσο 68% πδαηαλζξάθσλ, ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ νπνίσλ βξίζθεηαη ππφ κνξθή ακχινπ (41-53%), θαζψο θαη πςειφ πνζνζηφ βηηακίλεο Β, θπηηθψλ ηλψλ θαη κεηάιισλ. Σηο δχν ηειεπηαίεο δεθαεηίεο έρεη δεηρζεί φηη ηφζν ηα θνπθηά, φζν θαη άιια ςπραλζή, πεξηέρνπλ θάπνηα θπζηθά βηνελεξγά ζηνηρεία, φπσο θπηάζεο, ηαλλίλεο, αιθαινεηδή, ζαπσλίλεο, νιηγνζαθραξίηεο θιπ., πνπ παίδνπλ ζεκαληηθφ ξφιν ζηελ πξφιεςε θαξδηναγγεηαθψλ αζζελεηψλ, ηνπ δηαβήηε, ηνπ πάξθηλζνλ θαη θάπνησλ κνξθψλ θαξθίλνπ (Muzquiz et al., 2006, Muzquiz, 2005). Παξφια απηά ηα θνπθηά πεξηέρνπλ θαη θάπνηα κε ζξεπηηθά ζπζηαηηθά, ηα νπνία πεξηνξίδνπλ ηε ρξήζε ηνπο ζηελ αλζξψπηλε δηαηξνθή (Williams et al., 1994). Ωζηφζν ε επίδξαζε απηψλ ησλ ζπζηαηηθψλ εμαξηάηαη απφ γελεηηθνχο παξάγνληεο θαη αλαθέξεηαη φηη είλαη ιηγφηεξν ζεκαληηθή απφ ηε ζξεπηηθή αμία ηνπ είδνπο (Erskine et al., 2001). Μηα γλσζηή αζζέλεηα πνπ πξνθαιεί ε θαηάπνζε ησλ θνπθηψλ είλαη ν θαβηζκφο, ν νπνίνο απνηειεί κία κνξθή αηκνιπηηθήο αλαηκίαο (Smart, 1990) θαη ζχκθσλα κε ηνλ Duke (1981), πξνθαιείηαη ιφγσ θάπνηαο θιεξνλνκηθήο ελδπκηθήο αλεπάξθεηαο, πνπ εθδειψλεηαη ηδηαίηεξα ζην Μεζνγεηαθφ ρψξν. Οη απνδφζεηο ηεο θαιιηέξγεηαο ησλ θνπθηψλ ζε θαξπφ είλαη πνιχ πςειφηεξεο, ζε ζρέζε κε άιια εηήζηα μεξηθά ςπραλζή θαη νξηζκέλνη εξεπλεηέο ππνζηεξίδνπλ φηη ζα κπνξνχζαλ λα αληηθαηαζηήζνπλ άιια πην δαπαλεξά πξσηετλνχρα θπηά, φπσο ε ζφγηα (Πνδεκαηάο, 1988). Οη βφξεηεο ρψξεο πνπ βξίζθνληαη έμσ απφ ηε δψλε θαιιηέξγεηαο ηεο ζφγηαο θαη νη νπνίεο εηζάγνπλ ηηο θπηηθέο πξσηεΐλεο πνπ ρξεηάδνληαη (Αγγιία, Γεξκαλία, Καλαδάο θηι.), επηδείρλνπλ ηεξάζηην ελδηαθέξνλ γηα ηα θνπθηά, θπξίσο γηα ηε ρξήζε ηνπο σο πξσηετλνχρνπ δσνηξνθήο. Αλάινγν ελδηαθέξνλ δείρλνπλ θησρέο αθξηθαληθέο ρψξεο (Αίγππηνο, Αηζηνπία, νπδάλ, Μαξφθν θ.α.) γηα ηελ αλζξψπηλε δηαηξνθή θαη επηβίσζε (Duc, 1997) θαζψο θαη θνηλσλίεο πνπ ε δηαηξνθή ηνπο δελ εζηηάδεηαη ζηελ θαηαλάισζε θξέαηνο (Κίλα). Σα θνπθηά είλαη θπηά μεξηθά θαη ιηηνδίαηηα θαη παξνπζηάδνπλ κεγάιε αληνρή ζε πεξηνρέο ρακεινχ βξνρνκεηξηθνχ χςνπο κέρξη θαη 400mm (Walton and Trent, 1988, ICARDA,1994), ψζηε λα κπνξεί λα ζεσξεζνχλ αληαγσληζηηθά αθφκε θαη ηνπ ζηηαξηνχ (Λαδάξνπ θαη Ρνππαθηάο, 2000). Ωζηφζν ην βέιηηζην χςνο βξνρφπησζεο 13

15 γηα ηελ αλάπηπμε ηνπο θπκαίλεηαη απφ 650 έσο 1000mm (Kay, 1979). Οη Siddique et al.(1993) ζε πεηξάκαηα ζηελ Απζηξαιία, ππνιφγηζαλ φηη ε κέζε απφδνζε θαξπνχ 1,2 ηφλνη αλά εθηάξην, είλαη δπλαηφ λα επηηεπρζεί, αθφκε θαη ζε πεξηνρέο κε κέζν εηήζην χςνο βξνρφπησζεο πεξίπνπ 350mm. Ο ξφινο πνπ ζα κπνξνχζαλ λα δηαδξακαηίζνπλ, ηδηαίηεξα ζηηο βξνρνδίαηηεο πεξηνρέο ηνπ Μεζνγεηαθνχ ρψξνπ, είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθφο, αθνχ κπνξνχλ λα αλαπηπρζνχλ θαη λα απνδψζνπλ αθφκα θαη ζε άγνλα ή εμαληιεκέλα εδάθε. Δπίζεο ηα θνπθηά παξνπζηάδνπλ κεγάιε αληνρή ζε ρακειέο ζεξκνθξαζίεο. Οη Robertson et al. (1996) αλαθέξνπλ φηη νη αλζεθηηθφηεξεο πνηθηιίεο ζηε Μεζνγεηαθή δψλε αληέρνπλ ζε ζεξκνθξαζίεο θάησ απφ -10ºC, ρσξίο ζνβαξέο αιινηψζεηο, ελψ ζηε Β. Δπξψπε νη πην αλζεθηηθέο κπνξνχλ λα αλερζνχλ θάησ απφ -15ºC. Ζ θαιιηέξγεηα ησλ θνπθηψλ είλαη εθηθηή ζε κεγάιε πνηθηιία εδαθψλ, φπνπ ιφγσ ηεο έληνλεο αλάπηπμεο αδσηνβαθηεξίσλ ηνπο, ιεηηνπξγνχλ σο έκκεζνη παξαγσγνί ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ, θαιχπηνληαο ηηο αλάγθεο ηνπ ζε άδσην. Αλαθέξεηαη φηη ζα κπνξνχζαλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ επηηπρψο, ζε νξεηλέο πεξηνρέο θαη κεηνλεθηηθέο εθηάζεηο, φπνπ έρνπλ εγθαηαιεηθζεί απφ ηνπο αγξφηεο, ιφγσ ρακειήο γνληκφηεηαο ησλ εδαθψλ (Terzopoulos et al., 2003). Σν δπλακηθφ ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ δηακνξθψλεη ηε γνληκφηεηα ησλ εδαθψλ, πθίζηαηαη ηδηαίηεξε βειηίσζε, φηαλ ζε ζπζηήκαηα ακεηςηζπνξάο ζπκπεξηιακβάλνληαη θνπθηά. Αλαθέξεηαη επίζεο φηη ε αδσηνδεζκεπηηθή ηνπο ηθαλφηεηα είλαη πνιχ πςειφηεξε, ζε ζρέζε κε άιια ςπραλζή, φπσο ηα κπηδέιηα θαη ηα ξεβίζηα, αθφκα θαη ππφ ζπλζήθεο έληνλεο μεξαζίαο (Lopez- Bellido et al., 2003). Ωο ελδηάκεζε θαιιηέξγεηα ζηε κνλνθαιιηέξγεηα ζηηεξψλ, εκπνδίδνπλ ηελ εμαζζέληζε ηεο παξαγσγήο θαη βειηηψλνπλ ηελ παξαγσγηθφηεηα ησλ αγξνηηθψλ ζπζηεκάησλ (Ladd, 1986) O Carter (1978) ππνζηεξίδεη φηη γχξσ ζηα 30 εθαηνκκχξηα εθηάξηα εδάθνπο πνπ βξίζθνληαη ζε αγξαλάπαπζε ζηε βφξεηα Αθξηθή θαη ζηελ αλαηνιηθή Αζία ζα κπνξνχζαλ λα ζπαξζνχλ κε ςπραλζή θαη εθηίκεζε φηη ε αχμεζε ηνπ αδψηνπ ζα ήηαλ ίζε κε 1,4 εθαηνκκχξηα ηφλνπο θάζε ρξφλν, πνζφ πνπ ζα ήηαλ πςειφηεξν θαηά 65% απφ ηα αδσηνχρα ιηπάζκαηα πνπ ρξεζηκνπνηνχλ νη γχξσ ρψξεο. 14

16 Σερληθή ηεο θαιιηέξγεηαο α) Πξνεηνηκαζία εδάθνπο: Έλα φξγσκα θαη έλα ζβάξληζκα πξηλ απφ ηε ζπνξά είλαη αξθεηά. β) Λίπαλζε. Σα θνπθηά ζαλ ςπραλζή δεζκεχνπλ κεγάιεο πνζφηεηεο αδψηνπ θαη γη απηφ κε θαλνληθέο ζπλζήθεο δελ ρξεηάδνληαη αδσηνχρν ιίπαλζε. Όηαλ φκσο ηα θνπθηά θαιιηεξγνχληαη ζε ρσξάθηα πνπ ζην έδαθνο ηνπο δελ ππάξρνπλ πνιιά αδσηνδεζκεπηηθά βαθηήξηα (φπσο ζπκβαίλεη κε πνιιά ρσξάθηα πνπ έρνπλ δερζεί κνλνθαιιηέξγεηα ζηηεξψλ επί πνιιά ρξφληα) θαη επεηδή ηα θπηά ζηα πξψηα ζηάδηα αλάπηπμήο ηνπο έρνπλ αλάγθε απφ κηα κηθξή παξνπζία αθνκνηψζηκνπ αδψηνπ, ελψ δελ έρνπλ θαηνξζψζεη αθφκα λα αλαπηχμνπλ αξθεηέο απνηθίεο βαθηεξίσλ ζηηο ξίδεο ηνπο, ηφηε ζηα πξψηα ζηάδηα ηεο αλάπηπμήο ηνπο, ηα θπηά αληηδξνχλ ζε κηθξή πξνζζήθε (2-3 κνλάδεο) αδψηνπ. Ζ ιίπαλζε πνπ ζπλήζσο ζπληζηάηαη είλαη κφλν θσζθνξηθή θαη φπσο έρεη απνδεηρζεί ε πνζφηεηα ησλ 6 κνλάδσλ Ρ 2 Ο 5 /ζηξ. δειαδή 30 θηιά ιηπάζκαηνο θαηά ζηξέκκα είλαη φπσο θαη ζην βίθν ηθαλνπνηεηηθή. ε φ,ηη αθνξά ην θάιην απηφ εθαξκφδεηαη ζε πεξηπηψζεηο θησρψλ ζε θάιην εδαθψλ (ακκψδε εδάθε θ.ι.π.) γ) Δπνρή ζπνξάο : Ζ ειάρηζηε ζεξκνθξαζία βιάζηεζεο ησλ ζπφξσλ ησλ ρεηκσληάηηθσλ θνπθηψλ είλαη γχξσ ζηνπο 3 ν C θαη ηα λεαξά θπηά ηνπο αληέρνπλ ζε ςχρνο κέρξη 6 ν C ελψ ηα ζθιεξαγσγεκέλα (πνπ απνζήθεπζαλ ήδε πδαηάλζξαθεο) πεξηζζφηεξν απφ -10 ν C. Έηζη φια ηα ρεηκσληάηηθνπ ηχπνπ θνπθηά ζπέξλνληαη ην Φζηλφπσξν. Γηα ηελ Διιάδα ε κεηαμχ 20 Οθησβξίνπ θαη 10 Ννεκβξίνπ πεξίνδνο είλαη ε πιένλ θαηάιιειε. δ) Απνζηάζεηο ζπνξάο θαη πνζφηεηα ζπφξνπ αλά ζηξέκκα: Σα κηθξφζπεξκα θνπθηά (θηελνηξνθηθά) πνπ έρνπλ βάξνο 1000 ζπφξσλ θάησ ησλ 400 γξακκαξίσλ ζπέξλνληαη ζε γξακκέο κε απνζηάζεηο εθαη. θαη γχξσ ζηα 10 εθαηνζηά επί ηεο γξακκήο. Με ηηο απνζηάζεηο απηέο ε πνζφηεηα ηνπ ζπφξνπ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί είλαη 7-9 θηιά / ζηξέκκα. 15

17 1.2. ΔΛΛΖΝΗΚΔ ΠΟΗΚΗΛΗΔ ΚΣΖΝΟΣΡΟΦΗΚΟΤ ΚΟΤΚΗΟΤ Σν Ηλζηηηνχην Κηελνηξνθηθψλ Φπηψλ θαη Βνζθψλ Λάξηζαο ηνπ ΔΘ.Η.ΑΓ.Δ. έρεη δεκηνπξγήζεη δχν πνιχ θαιέο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ ηελ "Πνιχθαξπε" θαη ηελ "Σαλάγξα". Καη νη δχν είλαη πξψηκεο πνηθηιίεο, θαηάιιειεο γηα θζηλνπσξηλή ζπνξά θαη παξαγσγηθέο. Ο ζπφξνο ηεο πξψηεο πνηθηιίαο είλαη κηθξφο ρξψκαηνο καχξνπ θαη ηεο δεχηεξεο είλαη κεηξίνπ κεγέζνπο ρξψκαηνο κπεδ. ηελ Διιάδα θαιιηεξγνχληαη νη πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ (Vicia faba L. Partium Field bean) Carola, Vesuvio, Tanagra, Merkur θαη Polykarpi. Παξάγνληαη ζπλνιηθά ηφλνη θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ κε ηνπο απφ απηνχο λα είλαη ηεο πνηθηιίαο πνιπθάξπε (Γνπξδνπβέιεο, Γ., 2010). Πνιπθάξπε Ο ζπφξνο ηεο πνηθηιίαο απηήο είλαη κηθξνχ κεγέζνπο, καχξνο (βάξνο 1000 ζπφξσλ γξακκάξηα). πέξλεηαη κε ηηο ζπλεζηζκέλεο ζπαξηηθέο. πέξλεηαη ην ρεηκψλα θαη είλαη πξψηκε θαη παξαγσγηθή. Έρεη κεγάιε αληνρή ζην ςχρνο θαη ηθαλνπνηεηηθή ζηε ζθιεξσηίληα. Ζ απφδνζή ηεο θπκαίλεηαη θηιά/ ζηξέκκα. Ωο πξνο ην έδαθνο ηα θνπθηά πξνζαξκφδνληαη ζε κεγάιε πνηθηιία ηχπσλ, απφ ηα πην θησρά σο ηα πην γφληκα. Αλαπηχζζνληαη φκσο θαιχηεξα ζε ζρεηηθά βαξηά πειψδε αζβεζηνχρα εδάθε πνπ ζπγθξαηνχλ ην λεξφ ηεο βξνρήο αιιά κε θαιή ππνζηξάγγηζε. Δίλαη επαίζζεηα ζε φμηλα αιιά πην αλζεθηηθά απφ άιια ςπραλζή ζε απηά. Οη ππεξβνιηθέο βξνρνπηψζεηο θαηά ην Υεηκψλα δελ είλαη επηζπκεηέο γηαηί είλαη απμεκέλνο ν θίλδπλνο γελίθεπζεο ησλ πξνζβνιψλ απφ ζθιεξσηηλίαζε. Δπίζεο, ε πνιχ δεζηή θαη μεξή Άλνημε πεξηνξίδεη ηελ αλάπηπμε ησλ θπηψλ θαη ζπλνδεχεηαη απφ επηδεκία καχξσλ αθίδσλ πνπ κπνξνχλ λα κεηψζνπλ ζεκαληηθά ηελ παξαγσγή. Οη ρεηκσληάηηθνπ ηχπνπ πνηθηιίεο αληέρνπλ κέρξη 15 ν C. 16

18 Ζ ζχλζεζε ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ Ζ κεγάιε δηαθχκαλζε ζηελ ζξεπηηθή ζχλζεζε ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ πηζαλψο νθείιεηαη ζε δηαθνξέο ζηελ πνηθηιία, ζην πεξηβάιινλ, ζηηο ζπλζήθεο αλάπηπμεο, θαη ζηε ρξνληά ζπγθνκηδήο (Rubio et al., 1992, Hughes and Choct, 1999). Οη Chavan et al. (1989) θαη Muehlbauer θαη Tullu (1997) αλέθεξαλ φηη ην πεξηερφκελν αθαηέξγαζηεο πξσηεΐλεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί κπνξεί λα πνηθίιιεη απφ 200 έσο 410 g/kg. Οη πξσηεΐλεο ηνπ απνηεινχληαη θαηά ηνλ κεγαιχηεξν βαζκφ απφ γινβνπιίλεο (600 g/kg), αιβνπιίλεο (200 g/kg), γινπηελίλεο (150 g/kg), θαη πξνιακίλεο (Larralde, 1991). Ζ ιεγθνπκίλε είλαη ε θπξίαξρε γινβνπιίλε θαη έρεη κεγαιχηεξν βαζκφ πεξηεθηηθφηεηαο απφ ηηο αξγηλίλε, ζξενλίλε θαη ηξππηνθάλε (Hulse, 1994). Σν πεξηερφκελν άκπιν ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη ζρεηηθά πςειφ θαη θπκαίλεηαη αλάκεζα ζε 413 θαη 420 g/kg. Ο Cerning et al. (1975) αλέθεξε φηη νη ζπφξνη ηνπ θνπθηνχ πεξηέρνπλ απφ 510 g/kg to 680g/kg απφ ηνπο ζπλνιηθνχο πδξνγνλάλζξαθεο, ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ νπνίσλ είλαη άκπιν ( g/kg). Σα θχξηα δηαιπηά ζάθραξα ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ είλαη α-γαιαθηνδίηεο, πεξηιακβάλνληαο ηε ξαθηλφδε (raffinose), ζηαρηπφδε (stachyose) θαη verbascose (Sosulski and Cadden, 1982). Ζ Raffinose, stachyose θαη verbascose είλαη νιηγνζαθραξίηεο πνπ ελεξγνπνηνχλ αθαηάιιειεο δπκψζεηο θαη νδεγνχλ ζε παξαγσγή αεξίσλ θαη θαηά ζπλέπεηα ε παξνπζία απηψλ ησλ ζαθράξσλ ζην θνπθί πεξηνξίδεη ηελ ρξήζε ηεο ζηελ αλζξψπηλε δηαηξνθή (Christofaro et al. 1972, Price et al., 1988). Ο Rubio et al. (1992) αλέθεξε φηη ε ζπγθέληξσζε ηρλνζηνηρείσλ ζην θνπθί πνηθίιιεη αλάινγα κε ηηο πνηθηιίεο θαη ηνπο ζπφξνπο. Πνηθηιίεο κε αλνηρηφ ρξψκα ηείλνπλ λα έρνπλ κηθξφηεξν πεξηερφκελν ηρλνζηνηρείσλ θαη θπηηθψλ ηλψλ απφ απηέο πνπ έρνπλ ζθνχξν ρξψκα. Καη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο ην λάηξην βξέζεθε θπξίσο ζην πεξίβιεκα ελψ ηα άιια θπηηθά θαη ηρλνζηνηρεία ήηαλ πην ζπγθεληξσκέλα ζηηο θνηπιεδφλεο. Ο Chavan et al. (1989) αλαθέξεη φηη ε δηαθχκαλζε ζηελ παξνπζία ηνπ λαηξίνπ είλαη απφ 1.20 κέρξη 2.60 g/kg μεξήο νπζίαο θαη φηη % ηνπ θσζθφξνπ βξίζθεηαη ζηα θπηηθά. Απηέο νη ηηκέο είλαη κηθξφηεξεο απφ απηέο πνπ αλαθέξζεθαλ απφ ηνλ Rubio et al. (1992) γηα αλνηρηφρξσκεο (3.65 g/kg DM) θαη ζθνπξφρξσκεο (4.00 g/kg DM) πνηθηιίεο. Ζ ζχλζεζε ησλ ακηλνμέσλ ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ παξνπζηάδεηαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα. Σν θνπθί είλαη πινχζην ζε γινπηακηληθά νμέα θαη ζε αξγηλίλε. Μεζηνλίλε θαη θπζηίλε είλαη ηα πεξηνξηζηηθά ακηλνμέα. 17

19 Πίλαθαο 2:χκθσλα κε ηνπο 1. Diaz et al. (2006),2. Mariscal-Landin et al. (2002) θαη 3. Perez-Maldonado (1997) and Ravindran et al. (2005) ε πεξηεθηηθφηεηα ησλ ακηλνμέσλ ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη: Πεξηεθηηθφηεηα ησλ ακηλνμέσλ (g/kg) ζην θνπθί ΑΝΑΦΟΡΑ 1 ΑΝΑΦΟΡΑ 2 ΑΝΑΦΟΡΑ 3 Απαξαίηεηα ακηλνμέα Αξγηλίλε 23,1 25,1 25,0 Ηζηηδίλε 6,3 8,1 6,3 Ηζνιεπθίλε 11,1 12,4 10,2 Λεπθίλε 18,8 21,4 18,1 Λπζίλε 15,9 18,2 13,6 Μεζεηνλίλε 2,1 2,2 1,6 θαηλπιαιαλίλε 10,9 11,8 10,7 ζξενλίλε 9,0 9,8 8,9 Βαιίλε 12,2 13,7 11,4 Σξππηνθάλε 2,3 2,0 Με απαξαίηεηα ακηλνμέα Αιαλίλε 10,6 11,6 10,3 Κπζηίλε 3,3 3,5 2,8 Γιπθίλε 10,6 12,1 10,4 Γινπηακηληθφ νμχ 42,9 53,1 38,4 Πξνιίλε 11,8 11,3 10,6 εξίλε 13,2 13,6 12,0 Σπξνζίλε 7,5 8,4 7,4 18

20 Πίλαθαο 3:χγθξηζε ησλ νιηθψλ αδσηνχρσλ νπζηψλ (Ο.Α.Ο) θαη ακηλνμέσλ (g/kg) ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί θαη ζην ζνγηάιεπξν (Mihailovic et al., 2007, Viveros et al., 2007). Κηελνηξνθηθφ θνπθί νγηάιεπξν Οιηθέο αδσηνχρεο νπζίεο 274,0 533,0 Αιαλίλε 3,3 30,2 Αξγηλίλε 13,2 40,2 Αζπαξηηθφ νμχ 33,1 76,0 Κπζηίλε Γινπηακηληθφ νμχ 28,7 35,8 Γιπθίλε 11,0 23,5 Ηζηηδίλε 7,7 12,3 Ηζνιεπθίλε 11,0 29,1 Λεπθίλε 18,7 44,7 Λπζίλε 16,5 36,9 Μεζεηνλίλε 3,3 7,8 Φαηλπιαιαλίλε 14,3 31,3 Πξνιίλε 4,4 8,9 εξίλε 28,7 64,8 Θξενλίλε 7,7 17,9 Σξππηνθάλε Σπξνζίλε 8,8 20,1 Βαιίλε 15,4 33,5 19

21 Φαηλνκέλε κεηαβνιίζηκε ελέξγεηα Ο Hughes et al. (2002) αλέθεξε φηη νη ηηκέο ηεο Φ.Μ.Δ. ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί βξίζθνληαη κεηαμχ 10.6 θαη 13.7 MJ/kg θαη απέδσζε απηήλ ηελ δηαθχκαλζε ζηηο δηαθνξέο ησλ πνηθηιηψλ θαη ησλ πεηξακαηηθψλ ζπλζεθψλ. Πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ ρσξίο ηαλλίλε, ηείλνπλ λα έρνπλ πςειφηεξεο ηηκέο Φ.Μ.Δ απφ απηέο πνπ πεξηέρνπλ ηαλλίλε (πίλαθαο 2.7). Ο Marquart (1993) νκνίσο βξήθε φηη νη ηαλλίλεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί κεηψλνπλ ηελ Φ.Μ.Δ. θαη ηελ θαηλνκέλε πεπηηθφηεηα πξσηεΐλεο θαηά 19 θαη 7 %, αληίζηνηρα. Ο Metayer et al. (2003) φηη ην άδσην δηφξζσλε ηηο ηηκέο ηεο Φ.Μ.Δ. ζε ηξεηο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ (Gloria, Devine θαη EE0T0V) θπκαηλφκελν απφ έσο MJ/kg γηα ηα νξλίζηα θξενπαξαγσγήο θαη έσο MJ/kg γηα ηα αξζεληθά νξλίζηα θξενπαξαγσγήο. Πεπηηθφηεηα ησλ ακηλνμέσλ Ο ζπληειεζηήο θαηλφκελεο πεπηηθφηεηαο ησλ ακηλνμέσλ ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη γεληθά κηθξφο ζπγθξηηηθά κε ην ζνγηάιεπξν. Ζ πεπηηθφηεηα είλαη κηθξφηεξε γηα ηα ακηλνμέα πνπ πεξηέρνπλ ζείν (0.58 γηα θπζηίλε θαη 0.63 γηα κεζηνλίλε) θαη πςειφηεξε γηα αξγηλίλε (0.81). 20

22 1.3. ΑΝΣΗΓΗΑΗΣΖΣΗΚΟΗ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ Σα ςπραλζή αληηπξνζσπεχνπλ κηα ζεκαληηθή πεγή ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ, πεξηιακβάλνπλ πνιχηηκε αιιά ειιηπή ηζνξξνπία πξσηετλψλ ηδηαίηεξα ζηε δηαηξνθή ησλ ρνξηνθάγσλ ( Ghadge et al., 2008a). Ζ ζξεπηηθή αμία ησλ ςπραλζψλ εμαξηάηαη απφ ηηο κεζφδνπο επεμεξγαζίαο, ηε παξνπζία ή ηελ απνπζία αληηδηαηηεηηθνί ή ηνμηθψλ παξαγφλησλ θαη ε πηζαλή αιιειεπίδξαζε κε άιια ζξεπηηθά ζπζηαηηθά ησλ ηξνθψλ (Ghadge et al., 2008b). Γηα ηε βειηίσζε ηεο δηαηξνθηθήο πνηφηεηαο θαη ηελ απνηειεζκαηηθή αμηνπνίεζε ησλ ζπφξσλ ςπραλζψλ απφ ηα πνπιεξηθά, είλαη απαξαίηεην λα αδξαλνπνηεζνχλ ή λα κεησζνχλ νη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο. Οη πεξηζζφηεξεο θπηηθέο πξσηεΐλεο, αλ φρη φιεο, πεξηέρνπλ αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο ή αιιηψο ANF. Οη παξάγνληεο απηνί επηδξνχλ ζηε δηαζεζηκφηεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ ή έρνπλ επηβιαβή επίδξαζε ζην δψν. Κάζε θπηηθφ είδνο πεξηέρεη δηαθνξεηηθνχο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο θαη ζε δηαθνξεηηθέο πνζφηεηεο (Gatel, 1994). Έηζη ε πξσηεΐλε ησλ δεκεηξηαθψλ είλαη ρακειή ζε ηνμηθνχο παξάγνληεο θαη ε πξσηεΐλε ησλ κπηδειηψλ αθφκα ρακειφηεξε. Αληίζεηα ν αθαηέξγαζηνο θαξπφο ζφγηαο είλαη πινχζηνο ζε αλαζηαιηηθνχο παξάγνληεο πξσηεαζψλ θαη ε παηάηα, πνπ είλαη αθφκα πξάζηλε, έρεη πνιινχο αλαζηαιηηθνχο παξάγνληεο θαη αιθαινεηδή. Ζ ηνμηθφηεηα θαη ε δξαζηηθφηεηα ησλ ηνμηθψλ επηδξάζεσλ ηνπ θάζε αληηδηαηηεηηθνχ παξάγνληα ζπρλά πεξηνξίδεηαη ζε έλα ζπγθεθξηκέλν είδνο δψνπ. Οη θπξηφηεξνη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο ζηα ςπραλζή είλαη νη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ, νη ιεθηίλεο θαη νη ηαλλίλεο (Wiseman & Cole, 1988). Έλαο άιινο ANF πνπ κεηψλεη αξθεηά ηελ ζξεπηηθή αμία ησλ ςπραλζψλ είλαη νη κεδηαζέζηκνη πδαηάλζξαθεο (Chang & Satterlie, 1981, Brilluet & Carre, 1983, Semino et al, 1985). Οη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο επεξεάδνπλ πεξηζζφηεξν ηα κνλνγαζηξηθά ζε ζρέζε κε ηα κεξπθαζηηθά. Απηφ ζπκβαίλεη γηαηί ν κηθξνβηαθφο πιεζπζκφο πνπ ππάξρεη ζηε κεγάιε θνηιία ησλ κεξπθαζηηθψλ εμνπδεηεξψλεη ή πεξηνξίδεη ηε δξάζε ησλ ANF. 21

23 Αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο ζηε ζφγηα Ζ ζφγηα ζεσξείηαη πνιχ θαιή δσνηξνθή ιφγσ ηεο κεγάιεο πεξηεθηηθφηεηαο ηεο ζε πξσηεΐλε. Γηα λα ρξεζηκνπνηεζεί ζην ζηηεξέζην ησλ αγξνηηθψλ δψσλ πξέπεη πξψηα λα ππνζηεί θάπνηνπ είδνπο επεμεξγαζία εμαηηίαο ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ πνπ πεξηέρεη. Οη ANFs πνπ ππάξρνπλ ζηελ αθαηέξγαζηε ζφγηα, φπσο νη παξεκπνδηζηέο ησλ πξσηεαζψλ, νη αηκνγινπηηλίλεο, νη ζαπσλίλεο, νη γντηξνγεληθνί παξάγνληεο, νη ξαρηηνγεληθνί παξάγνληεο, νη αιιεξγηνγφλνη παξάγνληεο θαη νη παξάγνληεο πνπ εκπνδίδνπλ ηελ απνξξφθεζε ησλ κεηάιισλ, επεξεάδνπλ ηελ απφδνζε ησλ δψσλ. Έρνπλ βξεζεί δχν νκάδεο παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ. Ζ 1ε νκάδα πνπ πεξηέρεη πξσηεΐλεο κε κνξηαθφ βάξνο γχξσ ζηα daltons νλνκάζηεθε Kunitz αλαζηνιείο ηξπςίλεο (KSTI) (Kunitz, 1945) θαη ε 2ε νκάδα πνπ πεξηέρεη πξσηεΐλεο κε κνξηαθφ βάξνο απφ κέρξη daltons νλνκάζηεθε Bowman-Birk (BBI) (Bowman, 1944, Birk, 1961) (Endres, 1997, Liener, 2000). Οη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ αληηπξνζσπεχνπλ ην 6% ηεο πξσηεΐλεο ηνπ ζπφξνπ ηεο ζφγηαο. Πεξίπνπ, ην 80% ηεο αλαζηνιήο ηξπςίλεο πξνέξρεηαη απφ ηνπο ΚSΣΗ, νη νπνίνη αλαζηέιινπλ ηελ ηξπςίλε θαη, επνκέλσο, κεηψλνπλ ηελ πξφζιεςε ηεο απφ ηελ ηξνθή κε ηαπηφρξνλε κείσζε ηεο πέςεο θαη ηεο απνξξφθεζήο ηεο. Έλα άιιν απνηέιεζκα ηεο ΚSΣΗ είλαη ε επαγσγή ηνπ παγθξεαηηθνχ ελδχκνπ, κε ππεξέθθξηζε θαη ηαρεία ηφλσζε ηεο αλάπηπμεο ηνπ παγθξέαηνο, ππεξηξνθία θαη ππεξπιαζία. Λφγσ απηνχ ε αθαηέξγαζηε ζφγηα δελ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ. Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία δελ εμαιείθεη νινθιεξσηηθά απηνχο ηνπο παξάγνληεο θαη ελδέρεηαη λα κεηψζεη ηε δηαιπηφηεηα ησλ πξσηετλψλ. Παξά ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο ζεξκηθήο επεμεξγαζίαο γηα ηε κείσζε ησλ πξσηεαζψλ αλαζηνιέσλ ππάξρεη έλα πνζνζηφ 10-20% πνπ απνκέλεη ζην ζπφξν (Carvalho et al., 1998). 22

24 Οη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί Μεηαμχ ησλ δεπηεξνγελψλ πξντφλησλ ηνπ κεηαβνιηζκνχ ησλ θπηψλ, νη ηαλλίλεο ζηα θηελνηξνθηθά θπηά έρνπλ πξνζειθχζεη ην ελδηαθέξνλ γηα δχν αληηθαηηθνχο ιφγνπο, γηα ηελ αξλεηηθή επίδξαζε ζηε ζξεπηηθή αμία ησλ πξντφλησλ πνπ παξάγνληαη, θαζψο θαη ην ξφιν ηνπο ζε νξηζκέλνπο ακπληηθνχο κεραληζκνχο ελάληηα ζε παζνγφλνπο κηθξννξγαληζκνχο θαη ζε ερζξνχο. (A Martin et al, 1991). Οη θχξηνη αληηδηαηηεηηθνί παξάγνληεο πνπ ππάξρνπλ ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είλαη νη ηαλλίλεο. Όπσο θαη ζην κπηδέιη, ππάξρεη κηα ηζρπξή ζεηηθή ζπζρέηηζε κεηαμχ ηνπ άζπξνπ ρξψκαηνο ησλ ινπινπδηψλ θαη ηεο κείσζεο ησλ ηαλληλψλ πνπ ειέγρεηαη ηνπιάρηζηνλ απφ δχν ππνηειή γνλίδηα (Duc, 1997). Οη πνηθηιίεο ρσξίο ηαλλίλεο θνηλψο γλσζηέο σο κεδεληθέο ηαλλίλεο ( zero- tannins) ή θηελνηξνθηθφ θνπθί ρσξίο ηαλλίλεο ( tannin- free faba bean) έρνπλ βξεη θαιή εθαξκνγή ηφζν γηα αλζξψπηλε θαηαλάισζε φζν γηα δσνηξνθή. Μεηαμχ ησλ δειεηεξησδψλ νπζηψλ πνπ θάλνπλ ην θηελνηξνθηθφ θνπθί αθαηάιιειν γηα ηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ θαη ηνλ άλζξσπν, είλαη ην γ- glutamyl-β- cyanoalanine, ην νπνίν έρεη κία θαθή επίδξαζε ζην κεηαβνιηζκφ ησλ ζεηνχρσλ ακηλνμέσλ, θαη ε vicine θαη ε covicine νη νπνίεο πξνθαινχλ ηελ αζζέλεηα ηνπ ιεγφκελνπ Φαβηζκνχ (Mihailović et al., 2005). Πεξηιακβάλνληαο θηελνηξνθηθά ςπραλζή ζε ρακειέο έσο κέηξηεο ζπγθεληξψζεηο ζηε δηαηξνθή ησλ κνλνγαζηξηθψλ κπνξνχλ λα απμήζνπλ ηελ παξαγσγή θαη λα βειηηψζνπλ ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ ζηηεξεζίνπ. Ζ ρξήζε ησλ ςπραλζψλ ζηε δηαηξνθή ησλ πνπιεξηθψλ ζπγθξαηείηαη απφ αβεβαηφηεηα γηα ην χςνο θαη ηελ επίδξαζε ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ πνπ κπνξεί λα πεξηέρνπλ ( Wiryawan and Dingle, 1999). O Flaeh et al., ( 1998) επεζήκαλε πνιινχο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί ( παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ, ηαλλίλεο, ιεθηίλεο ή αηκνγινπηηλίλεο, ζαπσλίλεο, vicine θαη covicine). Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία απνηειεί έλα απφ ηα πην ζεκαληηθά κέζα γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ ζηα θηελνηξνθηθά ζπέξκαηα. Ο Al-Nouri (1979) δηαπίζησζε φηη νη ζπφξνη ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ πνπ επεμεξγάδνληαη κε ζεξκηθή επεμεξγαζία πεξηέρνπλ πξσηεΐλεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη πην απνηειεζκαηηθά απφ εθείλεο πνπ πξνέξρνληαη απφ άιιεο κεζφδνπο επεμεξγαζίαο. Έηζη, κε ηε ζπγθεθξηκέλε επεμεξγαζία θαη ε ζξεπηηθή αμία ηεο ηξνθήο βειηηψλεηαη θαη νη νζκέο θαη νη γεχζεηο αληηθαζίζηαληαη απφ πην εχγεπζηε ηξνθή γηα ηα πηελά. 23

25 α) Σαννίνες Οη ηαλλίλεο είλαη ελψζεηο θαηλνιηθνχ ραξαθηήξα (Deshpande et al., 1983) θαη κπνξνχλ λα δηαηξεζνχλ ζε δπν νκάδεο: α) ζηηο πδξνιπφκελεο ηαλλίλεο θαη β) ζηηο ζπκππθλσκέλεο ηαλλίλεο (Zucker, 1983). Οη ηαλλίλεο πξνθαινχλ δηαηαξαρέο ζηελ πέςε, κεηψλνπλ ηελ πεπηηθφηεηα ησλ δσνηξνθψλ θαη ζρεκαηίδνπλ δεζκνχο κε δηάθνξεο ελψζεηο φπσο είλαη ηα έλδπκα θαη νη πδαηάλζξαθεο. Οη ζπκππθλσκέλεο ηαλλίλεο, πην ζπγθεθξηκέλα, ζρεκαηίδνπλ ζχκπιφθα κε δηαηηεηηθέο πξσηεΐλεο (Griffiths, 1980), κε πδαηάλζξαθεο θαη άιια καθξνκφξηα (Gwain, 1960, Haslam, 1979) θαη κε δηαηνκηθά κεηαιιηθά ηφληα (Skikantia, 1976). Παξεκπνδίδνπλ ηελ ελεξγφηεηα δηαθφξσλ ελδχκσλ (Griffiths, 1980, Huisman & van der Poel, 1987) θαη δηαβξψλνπλ ηα επηζειηαθά θχηηαξα (Bernays, Cooper, Driver & Bilgeuer, 1989). Σα ζχκπινθα πνπ ζρεκαηίδνπλ νη ηαλλίλεο κε ηηο πξσηεΐλεο είλαη ηδηαίηεξα πδξνθνβηθά (Mitaru, 1984) θη επζχλνληαη, ελ κέξεη, γηα ηε ρακειή πεπηηθφηεηα ησλ πξσηετλψλ θαη ηελ απμεκέλε απνβνιή αδψηνπ κε ηα θφπξαλα πνπ παξαηεξείηαη ζηνπο πνληηθνχο (Moseley & Griffiths, 1980), ζηνπο ρνίξνπο (Hlodversson, 1987) θαη ζηηο φξληζεο (Ortiz et al, 1993). Οη πεξηζζφηεξεο κειέηεο πνπ έρνπλ γίλεη γηα ηηο ηαλλίλεο έρνπλ γίλεη ζην θπηφ Vicia faba, ιφγσ ηεο έληνλεο δξάζεο πνπ παξνπζηάδνπλ νη ηαλλίλεο ζε ζρέζε κε ηνπο άιινπο αληηδηαηξνθηθνχο παξάγνληεο πνπ ππάξρνπλ ζην θπηφ απηφ (Griffiths, 1981). Οη ηαλλίλεο πξνζηαηεχνπλ ην ζπφξν απφ επηβιαβείο κηθξννξγαληζκνχο θαη ηνλ θαξπφ απφ ηα δηάθνξα δψα, κηα θαη πξνζδίδνπλ ζ' απηφλ δπζάξεζηε γεχζε. β) Vicine και covicine ην θηελνηξνθηθφ θνπθί ππάξρνπλ δχν γιπθνδίηεο ε vicine θαη ε covicine. Απηνί νη δχν γιπθνδίηεο παξαθσιχνπλ ηελ αλάπηπμε ηνπ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ σο παγθφζκην ηξφθηκν γηα αλζξψπηλε θαηαλάισζε θαη σο δσνηξνθή δηφηη πξνθαινχλ κηα αζζέλεηα πνπ νλνκάδεηαη Φαβηζκφο ( Favism) θαη εκθαλίδεηαη ζε άηνκα πνπ έρνπλ έιιεηςε ηνπ ελδχκνπ γιπθφδε- 6- θσζθνξηθή δευδξνγελάζε ζηα εξπζξά αηκνζθαίξηα. Γηαηξνθέο πνπιεξηθψλ πινχζηεο ζε vicine θαη covicine έρνπλ απνδεηρζεί φηη πξνθαινχλ κείσζε ηεο γνληκφηεηαο θαη ηεο εθθνιαπηηθφηεηαο ησλ απγψλ, κείσζε ηνπ βάξνπο ηνπ απγνχ θαη ζπγθεθξηκέλα ηεο ιεθίζνπ ηνπ απγνχ, κείσζε ηνπ 24

26 πνζνζηνχ ηεο απγνπαξαγσγήο, αχμεζε ηνπ πνζνζηνχ ιηπηδίσλ θαη ησλ ππεξνμεηδίσλ ζην πιάζκα ηνπ αίκαηνο, δηφγθσζε ηνπ ήπαηνο. γ) Λεκηίνες ( αιμογλοσηινίνες) Οη ιεθηίλεο ή αηκνγινπηηλίλεο (van Heugten, 2001) είλαη γιπθνπξσηεΐλεο θαη βξίζθνληαη ζηα πεξηζζφηεξα ςπραλζή ζε δηάθνξεο ζπγθεληξψζεηο. Πην ζπγθεθξηκέλα νη ιεθηίλεο ζπγθεληξψλνληαη θπξίσο ζηηο θνηπιεδφλεο ησλ ζπεξκάησλ ησλ ςπραλζψλ (Marquardt et al, 1975). Ο ξφινο ησλ ιεθηίλσλ ησλ ςπραλζψλ είλαη ακθηιεγφκελνο (Grant and Driessche,1993., Beric et al.,1997). Απηέο νη γιπθνπξσηεΐλεο εκθαλίδνληαη ζε κηθξέο πνζφηεηεο ζηα ζπέξκαηα ησλ ςπραλζψλ θαη ζπγθεθξηκέλα ζηνπο ζπφξνπο ζφγηαο, ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί, ζην κπηδέιη, αιιά δελ εκθαλίδνληαη ζηα ινχπηλα. Δίλαη επίζεο παξνχζεο ζε νξηζκέλα καληηάξηα θαη ζηνπο δψληεο νξγαληζκνχο, φπσο ζηα θπζηνινγηθά πγξά ησλ θαηψηεξσλ ρνξδσηψλ, ζηα απγά ησλ ςαξηψλ θαη ζηηο θπηηαξηθέο κεκβξάλεο ησλ ζειαζηηθψλ. Οη ιεθηίλεο δεζκεχνπλ κνξηαθνχο πδαηάλζξαθεο ρσξίο λα κεηαβάιινπλ ηελ νκνηνπνιηθή ηνπο δνκή (Purstai, 1989a, Purstai, Grant, Hing & Clarke, 1990), πξνθαινχλ ζπγθφιιεζε ησλ εξπζξψλ αηκνζθαηξίσλ in vitro, δπζιεηηνπξγία ζην εληεξηθφ επηζήιην (δεζκεχνληαη ζε εληεξνθχηηαξα θαη απνδηνξγαλψλνπλ ηνπο θξνζζνχο ησλ επηθαλεηαθψλ επηζειηαθψλ θπηηάξσλ) θαη εμαζζελνχλ ηελ απνξξφθεζε ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ (Baintner et al, 1993, Gatel, 1994). Αθφκα απμάλνπλ ηνλ πιεζπζκνχ ηνπ Escherichia coli ζην έληεξν (Pustzai et al, 1993). ε πεηξάκαηα πνπ έγηλαλ βξέζεθε φηη νη ιεθηίλεο πνπ πεξηέρνληαη ζηα ζπέξκαηα ζφγηαο θαη ζε δηάθνξεο πνηθηιίεο ηνπ Phaseolus vulgaris θαη ιακβάλνληαη απφ ηα δψα κε ην ζηηεξέζην, παξεκπνδίδνπλ ηελ αλάπηπμε, ελψ είλαη ηνμηθέο φηαλ ρνξεγεζνχλ ζε ελέζηκε κνξθή. Οη ιεθηίλεο πξνζηαηεχνπλ ην θπηφ απφ ηα έληνκα θαη ππάξρνπλ ελδείμεηο φηη βνεζνχλ ζηελ σξίκαλζε θαη θχηξσκα ηνπ ζπφξνπ (Bond, Chaplin & Bowles, 1985). Οη αηκνγινπηίλεο ή ιεθηίλεο είλαη ζπλήζσο γιπθνπξσηεΐλεο πνπ δεζκεχνληαη απφ ηελ επηθάλεηα ησλ εξπζξψλ αηκνζθαηξίσλ, πξνθαιψληαο ηε ζπγθφιιεζή ηνπο, κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε ζσκαηηθή αλάπηπμε ή ηελ αλαηκία. 25

27 Πίλαθαο 4:Δηδηθή Υεκηθή ζχλζεζε ζε δηάθνξεο πνηθηιίεο θηελνηξνθηθψλ θνπθηψλ (Vicia faba) (g/kg): Έγρξσκα άλζε Λεπθά άλζε Αηκνγινπηηλίλεο πλνιηθέο θαηλφιεο Σαλλίλεο πλνπηηθέο ηαλλίλεο 26.2 nd Αλαζηνιείο ηξπςίλεο απσλίλεο Φπηάζεο (Abel and Römer,1996) δ) Παρεμποδιζηές πρωηεαζών Οη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ, ζχκθσλα κε ηνπο Huisman θαη van der Poel (1987), είλαη πεπηίδηα πνπ ζρεκαηίδνπλ ζηαζεξά αδξαλή ζπκπιέγκαηα κε ηα πξσηενιπηηθά έλδπκα ηνπ παγθξέαηνο. Παξεκπνδίδνπλ θπξίσο ηελ ηξπςίλε θαη ηε ρπκνηξπςίλε θαζψο θαη άιιεο ζεξίλεο πξσηετλάζεο (Norton, Bliss & Bressani, 1985). Γεζκεχνπλ επίζεο ηελ θπζηεΐλε, ε νπνία ππάξρεη ζε κηθξή πνζφηεηα ζηνλ νξγαληζκφ (Kakade et al, 1969). Κάπνηνη παξεκπνδηζηέο παξνπζηάδνπλ κεγάιε εμεηδίθεπζε θαη εκπνδίδνπλ ηε δξάζε ελφο κφλν ελδχκνπ, ελψ άιινη παξεκπνδίδνπλ ηαπηφρξνλα δχν έλδπκα θαη νλνκάδνληαη πνιπδχλακνη. Οη αλαζηαιηηθνί παξάγνληεο ησλ πξσηεαζψλ κεηψλνπλ ηελ πεπηηθφηεηα ησλ πξσηετλψλ ζην επίπεδν ηνπ εληέξνπ θαη απμάλνπλ ηελ παγθξεαηηθή ελδπκηθή έθθξηζε κε ζπλέπεηα ηε δηφγθσζε (ππεξηξνθία) ηνπ παγθξέαηνο ζηηο φξληζεο. Οη παξεκπνδηζηέο πξσηεαζψλ δε δξνπλ κφλν ζηηο ηξνθέο πνπ ηνπο πεξηέρνπλ, αιιά ζε φιεο ηηο ηξνθέο πνπ ππάξρνπλ ζην έληεξν.ζ παξεκπφδηζε ησλ ελδνγελψλ πξσηεαζψλ ηνπ ιεπηνχ εληέξνπ, ζα δψζεη ψζεζε, κε έλα ηξνθνδνηηθφ κεραληζκφ ειέγρνπ, ζηελ έθθξηζε ησλ παγθξεαηηθψλ ελδχκσλ (Liener, 1989). Γεδνκέλν φηη ηα παγθξεαηηθά έλδπκα έρνπλ κεγάιε πεξηεθηηθφηεηα ζε ζεηνχρα ακηλνμέα, απηή ε έθθξηζε ζα πξνθαιέζεη απψιεηα ηεο κεζεηνλίλεο θαη ηεο θπζηίλεο απφ ηε ζχλζεζε ησλ ηζηψλ ηνπ ζψκαηνο. 26

28 Δίλαη γλσζηφ, φηη φηαλ ε ηξπςίλε παξεκπνδίδεηαη απφ ηε δξαζηηθφηεηα ησλ παξεκπνδηζηψλ ηεο ηξπςίλεο, νη πξσηεΐλεο δχζθνια αθνκνηψλνληαη θαη ε δηαζεζηκφηεηα ησλ ακηλνμέσλ κεηψλεηαη (Wang et al., 1998). Kakade et al ( 1969) αλέθεξαλ φηη ην θιείδσκα ηεο δξαζηηθφηεηαο ησλ παξεκπνδηζηψλ ηεο ηξπςίλεο βξίζθεηαη ζηελ εκθάληζε ηεο θπζηίλεο ε νπνί είλαη αλεπαξθείο ζηα ζπέξκαηα ςπραλζψλ. Καηά ζπλέπεηα, ε ηήξεζε ησλ απαηηήζεσλ ζε ζεηνχρα ακηλνμέα γίλεηαη φιν θαη πην δχζθνια. ε) Μη- αμσλούτοι πολσζακταρίηες Δίλαη δχζθνιν λα πεξηγξαθνχλ νη πνιπζαθραξίηεο ησλ θπηψλ, ελ κέξεη επεηδή είλαη πνιχπινθεο εηεξνγελείο ελψζεηο θαη ελ κέξεη επεηδή έρνπλ ηαμηλνκεζεί κε δηάθνξνπο ηξφπνπο αλάινγα κε ηα ελδηαθέξνληα ησλ εξεπλεηψλ (Englyst and Hudson, 1996). Οη Englyst and Hudson(1996) νκαδνπνίεζαλ φια ηα πνιπζαθραξηθά ζπζηαηηθά εθηφο απφ ην άκπιν σο κε- ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο. Οη κε- ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο ηαμηλνκνχληαη πεξαηηέξσ ζε θπηηαξίλε θαη κε- θπηαξηλνχρνη πνιπζαθραξίηεο. Οη ηειεπηαίνη πεξηέρνπλ εκηθπηηαξίλεο, β- γιπθάλεο, πεθηίλεο ζε αληίζεζε κε ηνπο απνζεθεπηηθνχο πνιπζαθραξίηεο φπσο ε ηλνπιίλε. Οη κε-ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο είλαη κε-δηαζέζηκνη πδαηάλζξαθεο. Σα ςπραλζή πεξηέρνπλ κεγάιεο ζπγθεληξψζεηο κε-ακπινχρσλ πνιπζαθραξηηψλ (Smits & Annison, 1996, Chot, 1997).Οη κε ακπινχρνπ πνιπζαθραξίηεο ησλ ςπραλζψλ έρνπλ πην πνιχπινθε δνκή απφ απηνχο ησλ δεκεηξηαθψλ δηφηη πεξηέρνπλ έλα κίγκα απφ θνιινεηδνχο πνιπζαθραξίηεο ηηο ιεγφκελεο πεθηίλεο (Chot, 2006). Οη πεθηίλεο εληνπίδνληαη θπξίσο ζηνπο θνηπιεδφλεο ησλ ζπεξκάησλ ςπραλζψλ, ελψ ε θπηηαξίλε θαη νη μπιάλεο νη νπνίεο είλαη νη θπξηφηεξνη κε ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο ησλ δεκεηξηαθψλ βξίζθνληαη ζην πεξίβιεκα ή ζηε κεκβξάλε ησλ ζπεξκάησλ ςπραλζψλ. Οη NSP είλαη ππεχζπλνη γηα ηε κηθξή παξακνλή ηεο ηξνθήο ζηνλ πεπηηθφ ζσιήλα (Roberfroid, 1993) θαη γηα ηε κεησκέλε πεπηηθφηεηα ηνπ ακχινπ (Knudsen et al, 1993), ησλ πξσηετλψλ θαη ησλ ιηπψλ (Chot & Annison, 1992). Απμάλνπλ επίζεο ην ημψδεο ηνπ ζηφκαρνπ (Burnett, 1966, Antoniou & Marguardt, 1983) κε απνηέιεζκα λα κεηψλεηαη ε δηαζεζηκφηεηα ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ, ε πξφζιεςε ηεο ηξνθήο θαη ε απφδνζε ηνπ δψνπ. 27

29 Οη κε-ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο (NSP) πνπ ππάξρνπλ ζηα θπηά κεηψλνπλ ηηο απνδφζεηο ησλ δψσλ. ηηο φξληζεο απγνπαξαγσγήο ε πξφζιεςε NSP έρεη σο απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή απγψλ κε ζηίγκαηα (Classen & Bedford, 1991). ζη)απωνίνες Οη ζαπσλίλεο (γιπθνδίηεο πεληαθπθιηθψλ ηξηηεξπελίσλ) ζρεκαηίδνπλ ζχκπινθα κέζσ πδξφθνβσλ αιιειεπηδξάζεσλ κε ηνπο ππνδνρείο ηεο γεχζεο, δεκηνπξγψληαο ηελ αίζζεζε ηεο πηθξάδαο. 1.4.Μέζνδνη κείσζεο ησλ αληηδηαηηεηηθώλ παξαγόλησλ θαη βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ηνπ θηελνηξνθηθνύ θνπθηνύ Γελεηηθή βειηίσζε ησλ πνηθηιηψλ θηελνηξνθηθνχ θνπθηνχ Σα δηάθνξα πεηξάκαηα πνπ έρνπλ γίλεη κε ζηφρν ηελ εμάιεηςε ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ απφ ηα θπηά, έρνπλ δψζεη πνιχ θαιά απνηειέζκαηα (Bond & Duc, 1993). Ζ δεκηνπξγία φκσο βειηησκέλσλ θπηψλ κε ηε βνήζεηα ηεο γελεηηθήο είλαη κηα δηαδηθαζία πνπ απαηηεί πνιχ ρξφλν θαη δε δίλεη πάληα ζηαζεξά απνηειέζκαηα. Ζ γελεηηθή βειηίσζε ησλ θπηψλ είλαη κηα καθξφρξνλε δηαδηθαζία αιιά ππάξρνπλ απνηειέζκαηα, ηνπιάρηζηνλ γηα ηελ απνκάθξπλζε ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο ζηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή. Οξηζκέλεο πνηθηιίεο θαιιηεξγεηψλ έρνπλ κεγαιχηεξε δξαζηεξηφηεηα ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο θαη άιιεο φρη. Ζ δηαζηαχξσζε ησλ δχν πνηθηιηψλ έδεημε πσο ππάξρνπλ δηαθνξεηηθέο δξαζηεξηφηεηεο ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο, πξάγκα πνπ ππνδειψλεη φηη ε θιεξνλνκηθή κεηάδνζε δελ είλαη ζπζηεκαηηθή (Leterme et al.1992). Ζ κείσζε ηεο ζπκππθλσκέλεο πεξηεθηηθφηεηαο ζε ηαλλίλε, κέζσ ηεο γελεηηθήο ρεηξαγψγεζεο ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί είρε σο απνηέιεζκα ηελ απμεκέλε πεπηηθφηεηα ηεο μεξάο νπζίαο θαη ηνπ αδψηνπ ζηα πνπιεξηθά (Van der Poel et al. 1992). 28

30 Φπζηθέο κέζνδνη επεμεξγαζίαο Ζ πην επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελε κέζνδνο γηα ηε κείσζε ησλ αξλεηηθψλ επηπηψζεσλ πνπ πξνθαινχληαη απφ ηνπο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο (ANF) είλαη ε θπζηθή επεμεξγαζία. Ζ απνθινίσζε είλαη κηα απνηειεζκαηηθή δηαδηθαζία γηα ηε κείσζε ηνπ πνζνζηνχ ησλ ηαλληλψλ ζηα ζπέξκαηα ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ, δεδνκέλνπ φηη νη πεξηζζφηεξεο ηαλλίλεο δηακέλνπλ ελ ηε γελέζεη ηεο γεχζεο (Deshpande et al. 1982, Rao & Prabavati 1982, Singh 1993). Ζ αχμεζε ηνπ ζσκαηηθνχ βάξνπο, ε κεηαηξεςηκφηεηα ηεο δσνηξνθήο, ε πεπηηθφηεηα ηνπ αδψηνπ θαη ε θαηλνκέλε κεηαβνιίζηκε ελέξγεηα βειηηψζεθαλ θαηά 5,7, 7,0, 16,4 θαη 13,9% αληίζηνηρα, φηαλ αλαπηπζζφκελνη λενζζνί ηαΐζηεθαλ κε απνθινησκέλν θηελνηξνθηθφ κπηδέιη κε πςειά επίπεδα ηαλληλψλ ζε ζχγθξηζε κε εθείλνπο πνπ δηαηξάθεθαλ κε ηελ ίδηα πνηθηιία ρσξίο επεμεξγαζία (Brenes et al., 1993). Παξαδνζηαθά γηα ηελ απνθινίσζε ησλ ςπραλζψλ έρνπλ δνθηκαζηεί απνθινησηέο ηξηβήο, θπιηλδξφκπινη θαη απνθινησηέο απφμεζεο (Melcion and Van der Poel, 1993). Οη απνθινησηέο ηξηβήο θαη νη θπιηλδξφκπινη είλαη θαηάιιεινη γηα ηελ απνθινίσζε θαη ην δηαρσξηζκφ ησλ ζπεξκάησλ ησλ ςπραλζψλ κε απνζχλδεζε ησλ πεξηβιεκάησλ (ζφγηα, κπηδέιη θαη θνπθί), ελψ νη απνθινησηέο απφμεζεο είλαη θαηάιιεινη γηα αγξσζηψδε ή γηα πνιχ πξνζθνιιεκέλνπο θινηνχο ςπραλζψλ. Θεξκηθή επεμεξγαζία Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία κπνξεί λα ρσξηζηεί ζε δχν δνθηκέο, ηελ μεξά ζέξκαλζε θαη ηελ πγξή ζέξκαλζε. Ζ ζεξκηθή επεμεξγαζία βαζίδεηαη ζηε ζεξκηθή κεηνπζίσζε ησλ αλαζηνιέσλ πξσηεαζψλ. Δίλαη κηα θαιή κέζνδνο ηεο κείσζεο ηεο δξαζηεξηφηεηαο ησλ ιεθηηλψλ, ησλ αλαζηνιέσλ ηξπςίλεο θαη ρπκνηξπςίλεο, θαη γεληθφηεξα ζηε βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ησλ ζπεξκάησλ ησλ θηελνηξνθηθψλ ςπραλζψλ (Kadam et al. 1987, Van der Poel 1990). Ο Duke (1981) δηαπίζησζε φηη νη δχν αλαζηνιείο, ηξπςίλε θαη ρπκνηξπςίλε, θαίλεηαη λα θαηαζηξέθνληαη νινζρεξψο ή αδξαλνπνηνχληαη κε ηε ζεξκηθή επεμεξγαζία. Δμψζεζε Ζ εμψζεζε είλαη κία δηαδηθαζία φπνπ ε δσνηξνθή ππφθεηηαη ζε αλάκημε, απνθφπηεηαη θαη ζεξκαίλεηαη ππφ πςειή πίεζε πξνηνχ εμσζεζεί κέζα απφ κία κήηξα 29

31 (Sorensen et al., 2002). χκθσλα κε ηε κέζνδν απηή ε πξψηε χιε πθίζηαηαη άιεζε, ζεξκηθή επεμεξγαζία ζηνπο ºC θαη κεηά πίεζε. O Van der Poel (1992) βξήθε φηη ε εμψζεζε κεηψλεη ην επίπεδν ησλ ηαλληλψλ θαηά 30-40% ζηα θηελνηξνθηθά ςπραλζή θαη βειηηψλεη ηε δηαηηεηηθή αμία ηνπο κέζσ ηεο κείσζεο ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ πξσηετληθήο πξνέιεπζεο. πγθεθξηκέλα, ζην θηελνηξνθηθφ θνπθί, ππάξρεη κείσζε 10-45% αλάινγα κε ηε κέζνδν εμψζεζεο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη. Υεκηθέο κέζνδνη επεμεξγαζίαο Σα ηειεπηαία ρξφληα έρνπλ αλαπηπρζεί νξηζκέλεο ρεκηθέο ηερληθέο επεμεξγαζίαο, νη νπνίεο θαηαζηξέθνπλ ηνπο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο ρσξίο φκσο λα επεξεάδνπλ ηε ζπγθέληξσζε ησλ ππνινίπσλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ. Μία απφ απηέο ηηο κεζφδνπο είλαη ηα έλδπκα (Νηφηαο Γ., 2005). Σα έλδπκα ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ επηζηήκε ηεο δηαηξνθήο εδψ θαη 30 ρξφληα. Έλαο απφ ηνπο πνιινχο ιφγνπο γηα ηνπο νπνίνπο ρξεζηκνπνηνχληαη ηα έλδπκα είλαη ε βειηίσζε ηεο πεπηηθφηεηαο νξηζκέλσλ ηξνθψλ. Καζψο απμάλνληαη νη γλψζεηο γηα ηνπο αληηδηαηηεηηθνχο παξάγνληεο πνπ ππάξρνπλ ζηα δηάθνξα θπηά πνπ απαξηίδνπλ ην ζηηεξέζην ησλ δψσλ, απμάλνληαη θαη νη εθαξκνγέο ησλ ελδχκσλ. χκθσλα κε ηνλ McCleary (2001), ηα έλδπκα ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ πηελνηξνθία γηα ηνπο εμήο ιφγνπο: (i) κείσζε ή θαηαζηξνθή ησλ αληηδηαηηεηηθψλ παξαγφλησλ, (ii) αχμεζε ηεο δηαζεζηκφηεηαο ησλ ζξεπηηθψλ ζπζηαηηθψλ φπσο ηνπ ακχινπ θαη ησλ πξσηετλψλ πνπ ππάξρνπλ ζηα θπηηαξηθά ηνηρψκαηα θαη δελ είλαη πξνζβάζηκα απφ ηα ελδνγελή πεπηηθά έλδπκα, (iii) δηάζπαζε εηδηθψλ ρεκηθψλ δεζκψλ αθαηέξγαζησλ πιηθψλ πνπ δελ δηαζπφληαη απφ ηα πεπηηθά έλδπκα ηνπ δσηθνχ νξγαληζκνχ, (iv) ζπκπιήξσζε ελδχκσλ πνπ παξάγεη ην αλψξηκν πεπηηθφ ζχζηεκα ηνπ λεαξνχ δσηθνχ νξγαληζκνχ, (v) κείσζε ηεο παξαιιαθηηθφηεηαο ηεο ζξεπηηθήο αμίαο κεηαμχ δεηγκάησλ ηεο ίδηαο δσνηξνθήο, (vi) βειηίσζε ηεο πγείαο ηνπ εληεξηθνχ βιελλνγφλνπ θαη (vii) κείσζε ηεο απψιεηαο ησλ ζξεπηηθψλ ζηνηρείσλ κε ηελ θφπξν. Οη κε-ακπινχρνη πνιπζαθραξίηεο πνπ ππάξρνπλ ζηα θπηά κεηψλνπλ ηηο απνδφζεηο ησλ δψσλ. ηηο φξληζεο απγνπαξαγσγήο ε πξφζιεςε NSP έρεη σο απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή απγψλ κε ζηίγκαηα (Classen & Bedford, 1991). Ζ πξνζζήθε ελδχκσλ ζηα ζηηεξέζηα πνπ πεξηέρνπλ ηξνθέο κε πςειή πεξηεθηηθφηεηα ζε NSP βειηηψλεη ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ρξεζηκνπνίεζεο ησλ ζξεπηηθψλ νπζηψλ. πγθεθξηκέλα ην έλδπκν πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ 30

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο.

ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ. Ζ καγηά παίδεη ζεκαληηθό ξόιν ζηε δηαδηθαζία ηεο πέςεο ζηα θαηνηθίδηα θαη ζηα δώα αλαπαξαγσγήο. ΜΑΓΘΑ ΖΤΘΟΠΟΘΘΑ Ζ καγηά δπζνπνηίαο παξάγεηαη από ηελ θαιιηέξγεηα ηνπ Saccharomyces Cerevisiae θαη έρεη πςειή ζξεπηηθή αμία γηα ηελ δηαηξνθή ησλ δώσλ. Φαξαθηεξίδεηαη από: Υςειή πεξηεθηηθόηεηα ζε πξσηεΐλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ

ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ ΛΤΚΘΟ Ή GOJI ΣΟ ΦΤΣΟ ΣΗ ΜΑΚΡΟΖΩΘΑ Η νλνκαζία ηνπ γέλνπο πξνέξρεηαη απφ ηε αξραία πεξηνρή ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Λπθίαο. ηα Διιεληθά ιέγεηαη Λχθην,ζηα Αγγιηθά Wolfberry,ζηα Κηλέδηθα Goji θαη ζηα Ιαπσληθά Κuko.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Η πνηφηεηα ηνπ γάιαθηνο ησλ κεξπθαζηηθψλ είλαη έλα ζχκπινθν ηδηνηήησλ. ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηηο νξγαλνιεπηηθέο θαη θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο, ηε

Η πνηφηεηα ηνπ γάιαθηνο ησλ κεξπθαζηηθψλ είλαη έλα ζχκπινθν ηδηνηήησλ. ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηηο νξγαλνιεπηηθέο θαη θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο, ηε ΓΑΛΑ Η πνηφηεηα ηνπ γάιαθηνο ησλ κεξπθαζηηθψλ είλαη έλα ζχκπινθν ηδηνηήησλ ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηηο νξγαλνιεπηηθέο θαη θπζηθνρεκηθέο ηδηφηεηεο, ηε ζχζηαζε θαη ηελ πγηεηλή θαηάζηαζή ηνπ. Όιεο απηέο νη

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

Σπθηά. Καιιηεξγεηηθή ηερληθή θαη ε ζεκαζία ηεο θαιιηέξγεηάο ηεο

Σπθηά. Καιιηεξγεηηθή ηερληθή θαη ε ζεκαζία ηεο θαιιηέξγεηάο ηεο Σπθηά Καιιηεξγεηηθή ηερληθή θαη ε ζεκαζία ηεο θαιιηέξγεηάο ηεο Πξννπηηθέο αλάπηπμεο ηεο θαιιηέξγεηαο ηεο ζπθηάο Η ζρεηηθά θαιή αληνρή ζηελ έιιεηςε λεξνύ Η κέηξηα αληνρή ζηελ αιαηόηεηα Η παξαγσγή λσπώλ

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕ ΣΕΧΝΕ. Τνπ Κξίζηνθ Νηειπ

ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕ ΣΕΧΝΕ. Τνπ Κξίζηνθ Νηειπ ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕ ΣΕΧΝΕ Τνπ Κξίζηνθ Νηειπ Η ζσζηή δηαηξνθή απνηειεί βαζηθή πξνυπφζεζε γηα ηελ βέιηηζηε απφδνζε ζηελ πξνπφλεζε θαη ηελ αλάπηπμε ηνπ επηζπκεηνχ ζρήκαηνο ηνπ ζψκαηνο. Όζν πην πγηεηλή είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΔΠΗΣΖΜΖ ΣΖ ΓΗΑΣΡΟΦΖ

Ζ ΔΠΗΣΖΜΖ ΣΖ ΓΗΑΣΡΟΦΖ Ζ ΔΠΗΣΖΜΖ ΣΖ ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ 1.ΑΝΑΣΟΜΙΑ ΣΗ ΣΡΟΦΗ 4 ΟΗ ΑΝΑΣΟΜΗΚΔ ΓΗΑΦΟΡΔ ΜΔΣΑΞΤ ΦΤΣΟΦΑΓΧΝ, ΑΡΚΟΦΑΓΧΝ ΚΑΗ ΠΑΜΦΑΓΧΝ ΦΤΣΟΦΑΓΑ (αγελάδερ, ππόβαηα) 4 ΠΑΜΦΑΓΑ (γοςπούνια, απκούδερ, άνθπωποι 5 ΑΡΚΟΦΑΓΑ (λύκοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΕΠΙΣΗΜΗ ΥΤΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΕΠΙΣΗΜΗ ΥΤΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΕΠΙΣΗΜΗ ΥΤΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ Η επίδραςη του φορτίου ςτη φωτοςυνθετική δραςτηριότητα και ςτην ανάπτυξη των δένδρων ελιάσ ποικιλίασ Κορωνέΰκη Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Σν ζειήλην -εθαξκνγή ηεο ηερλνινγίαο ηεο θπηνεμπγίαλζεο

Σν ζειήλην -εθαξκνγή ηεο ηερλνινγίαο ηεο θπηνεμπγίαλζεο ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ «Έιεγρνο Πνηόηεηαο θαη Γηαρείξηζε Πεξηβάιινληνο» ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Σν ζειήλην -εθαξκνγή ηεο ηερλνινγίαο ηεο θπηνεμπγίαλζεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΘΟ ΣΕΥΝΟΛΟΓΘΚΟ ΘΔΡΤΜΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ ΥΟΛΗ ΣΕΥΝΟΛΟΓΘΑ ΓΕΩΠΟΝΘΑ ΣΜΗΜΑ ΖΩΘΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ. Πηστιακή Εργαζία :

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΘΟ ΣΕΥΝΟΛΟΓΘΚΟ ΘΔΡΤΜΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ ΥΟΛΗ ΣΕΥΝΟΛΟΓΘΑ ΓΕΩΠΟΝΘΑ ΣΜΗΜΑ ΖΩΘΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ. Πηστιακή Εργαζία : ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΘΟ ΣΕΥΝΟΛΟΓΘΚΟ ΘΔΡΤΜΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ ΥΟΛΗ ΣΕΥΝΟΛΟΓΘΑ ΓΕΩΠΟΝΘΑ ΣΜΗΜΑ ΖΩΘΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Πηστιακή Εργαζία : Τοσ φοιτητή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Βηνινγηθέο Πξώηεο Ύιεο Οξγαληθώλ Βηνκεραληώλ

Βηνινγηθέο Πξώηεο Ύιεο Οξγαληθώλ Βηνκεραληώλ Βηνινγηθέο Πξώηεο Ύιεο Οξγαληθώλ Βηνκεραληώλ Δλόηεηα: Δξγαζηεξηαθή Άζθεζε 7 Παξαγσγή βηνληήδει Θεσξεηηθφ κέξνο Υπεύζπλνο άζθεζεο: Γξ. Αλαζηφπνπινο Γεψξγηνο ρνιή Υεκηθψλ Μεραληθψλ Άδεηεο Χξήζεο Σν παξφλ

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ & ΓΔΧΡΓΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΧΡΓΗΚΧΝ ΚΑΣΑΚΔΤΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ «Διεπεύνηζη ηηρ αξιοποίηζηρ ηων αποβαλλόμενων θύλλων ελιάρ ζηα ελαιοηπιβεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΨΗ ΣΩΝ ΚΑΣΑΝΑΛΩΣΩΝ ΣΗ ΛΑΡΙΑ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΕΡΑΙΑ ΓΙΑ ΣΑ ΤΜΠΛΗΡΏΜΑΣΑ ΔΙΑΣΡΟΦΗ

Η ΑΠΟΨΗ ΣΩΝ ΚΑΣΑΝΑΛΩΣΩΝ ΣΗ ΛΑΡΙΑ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΕΡΑΙΑ ΓΙΑ ΣΑ ΤΜΠΛΗΡΏΜΑΣΑ ΔΙΑΣΡΟΦΗ ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝ. ΓΔΧΠΟΝΗΑ ΚΑΗ ΣΔΥΝ. ΣΡΟΦΗΜΧΝ & ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΣΜΖΜΑ ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΓΗΑΗΣΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Η ΑΠΟΨΗ ΣΩΝ ΚΑΣΑΝΑΛΩΣΩΝ ΣΗ ΛΑΡΙΑ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΕΡΑΙΑ ΓΙΑ ΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σπζηήκαηα δηαρείξηζεο ειαηώλωλ κε έκθαζε ζηελ νινθιεξωκέλε δηαρείξηζε θαη ζηε βηνινγηθή γεωξγία

Σπζηήκαηα δηαρείξηζεο ειαηώλωλ κε έκθαζε ζηελ νινθιεξωκέλε δηαρείξηζε θαη ζηε βηνινγηθή γεωξγία Σπζηήκαηα δηαρείξηζεο ειαηώλωλ κε έκθαζε ζηελ νινθιεξωκέλε δηαρείξηζε θαη ζηε βηνινγηθή γεωξγία Γηψξγνο Κνπκπνχξεο Γόκιμορ Δπεςνηηήρ, Τπεύθςνορ Δπγαζηηπίος Δλαιοκομίαρ Ινζηιηούηο Δλιάρ και Τποηποπικών

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο:

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: Ο θαπζηήξαο είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ από ρπηνζίδεξν (καληέκη). Ο

Διαβάστε περισσότερα

Γεώξγηνο Π. Καξακαλώιεο Ννζνθνκείν Αηηηθόλ 9 ε Εθπαηδεπηηθή δηεκεξίδα ΕΠΕΓΕ, Αζήλα 24-25 Σεπηεκβξίνπ 2011 πνηεο νη βαζηθέο αξρέο ηεο κεζόδνπ; θαηαγξαθή ελδναπιηθώλ πηέζεσλ ζηαηηθέο πηέζεηο αξρέο ηεο κεζόδνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ ΚΑΣΑΛΟΓΟ 2011 Η VENETA STHUE βαζηδόκελε ζηε καθξνρξόληα εκπεηξία ζηελ θαηαζθεπή ζνκπώλ ζηελ πεξηνρή Σηξόιν ηεο Ιηαιίαο, δεκηνύξγεζε κεραλήκαηα πνπ είλαη εηο ζέζηλ λα εθκεηαιιεπηνύλ ζην κέγηζην ηε ζεξκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ-ΓΗΔΠΗΣΖΜΟΝΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ: ΔΠΗΣΖΜΖ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΠΟΛΤΜΔΡΩΝ. Γηπιωκαηηθή Δξγαζία Δηδίθεπζεο:

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ-ΓΗΔΠΗΣΖΜΟΝΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ: ΔΠΗΣΖΜΖ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΠΟΛΤΜΔΡΩΝ. Γηπιωκαηηθή Δξγαζία Δηδίθεπζεο: ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ-ΓΗΔΠΗΣΖΜΟΝΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ: ΔΠΗΣΖΜΖ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΠΟΛΤΜΔΡΩΝ Γηπιωκαηηθή Δξγαζία Δηδίθεπζεο: Πεηξακαηηθή Μειέηε θαη Μνληεινπνίεζε ηεο Δπίδξαζεο ηεο Θεξκηθήο

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΗΜΔΙΑ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΑ. Αλαζηαζφπνπινο Κσλ/λνο Καιηζνχλεο Θσκάο Καζηκάηε Μαξία Κφξδα Όιγα-Ναηαιία Μπαξνχζε Παξαζθεπή

ΥΗΜΔΙΑ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΑ. Αλαζηαζφπνπινο Κσλ/λνο Καιηζνχλεο Θσκάο Καζηκάηε Μαξία Κφξδα Όιγα-Ναηαιία Μπαξνχζε Παξαζθεπή ΥΗΜΔΙΑ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΑ Αλαζηαζφπνπινο Κσλ/λνο Καιηζνχλεο Θσκάο Καζηκάηε Μαξία Κφξδα Όιγα-Ναηαιία Μπαξνχζε Παξαζθεπή ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1.ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ 1.1 Πξσηετλεο. 1.2 Ννπθιετθά νμέα 1.3 Τδαηάλζξαθεο.. 1.3 Ληπίδηα..

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σα θυηοβοληαφκά (Φ/Β) ζςζηήμαηα απνηεινχλ κηα απφ ηηο εθαξκνγέο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (Α.Π.Δ.), κε ηεξάζηην ελδηαθέξνλ γηα ηελ Διιάδα. Δθκεηαιιεπφκελν ην Φ/Β θαινόμενο, δειαδή ηελ άκεζε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ Η πνδειαζία είλαη κηα επράξηζηε δξαζηεξηόηεηα κε πνιιά πιενλεθηήκαηα, δηαδεδνκέλε παγθνζκίσο. Ωζηόζν, ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ ζέηνπλ ηελ ζσκαηηθή καο αθεξαηόηεηα ζε θίλδπλν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ Κνύηξαο Μ Μπνύηηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ Σεεηψεηο παξαδφεσλ «Σηαηηηηθή ΙΙ» Μ Κνχηξαο Μ Μπνχηηθαο Σεεηψεηο παξαδφεσλ

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα

Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Διάρηζηα Δπηθαιύπηνληα Γέλδξα Οξηζκόο Δύξεζε Δπηθαιύπηνληνο Γέλδξνπ κε Διάρηζην Βάξνο, δειαδή ειάρηζην άζξνηζκα βαξώλ αθκώλ Αιγόξηζκνη Prim, Kruskal, Baruvka Βαζίδνληαη ζηελ ηερληθή ηεο Απιεζηίαο Η νξζόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη.

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη. Γ. Αηδονίδηρ¹, Θ. Ζαγκλαβάπα ¹, Τ. Χπιζηοθοπίδος ¹, Γ. Κονηόποςλορ ¹, Π. Τόζζιορ² 1 Κλινική Euromedica- «Κςανούρ Σηαςπόρ», Θεζζαλονίκη 2 Παν. Καπδιοσειποςπγική Κλινική Α.Π.Θ., Παν. Νοζοκομείο Α.Χ.Ε.Π.Α.,

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθή Δλεξγεηαθή ηξαηεγηθή ζηνλ Κιάδν ηνπ Biodiesel

Διιεληθή Δλεξγεηαθή ηξαηεγηθή ζηνλ Κιάδν ηνπ Biodiesel 1 Διιεληθή Δλεξγεηαθή ηξαηεγηθή ζηνλ Κιάδν ηνπ Biodiesel Ζ εξγαζία ππνβάιιεηαη γηα ηελ κεξηθή θάιπςε ησλ απαηηήζεσλ κε ζηφρν ηελ απφθηεζε ηνπ δηπιψκαηνο Οηθνλνκηθή θαη Δπηρεηξεζηαθή ηξαηεγηθή Από Σν Παλεπηζηήκην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ρνιηθνί Λαραλόθεπνη: θέθηνκαη-πλεξγάδνκαη-γξσ

ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ρνιηθνί Λαραλόθεπνη: θέθηνκαη-πλεξγάδνκαη-γξσ ΔΓΥΔΙΡΙΓΙΟ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ρνιηθνί Λαραλόθεπνη: θέθηνκαη-πλεξγάδνκαη-γξσ Λεπθσζία, Μάξηηνο 2014 Σν εθπαηδεπηηθφ πιηθφ δεκηνπξγήζεθε ζην πιαίζην ηνπ εθπαηδεπηηθνχ πξνγξάκκαηνο «ρνιηθνί Λαραλόθεπνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οικονομική Γιασείπηζη ηων Θαλάζζιων Πόπων Ιζαβέιια Γεσξγίνπ Δπηβιέπσλ: Φνίβε Κνπληνχξε ΑΘΗΝΑ 2013 Πεπιεσόμενα Ειςαγωγή... 2 1.Η Ενεργειακή Πολιτική τησ

Διαβάστε περισσότερα

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης:

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης: 1 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Air Sport Gun 777 V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 2 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER LH V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: ΧΚ918Α 3 Airsoft Gun κε Φσηεηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σα πξφζζεηα πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηε βηνκεραλία ηξνθίκσλ πξέπεη:

Σα πξφζζεηα πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηε βηνκεραλία ηξνθίκσλ πξέπεη: Καηεξίλα Κνηζίθε Α 2 ΠΡΟΘΔΣΑ ΣΡΟΦΙΜΩΝ Πξφζζεηα, ζηε βηνκεραλία ηξνθίκσλ, ραξαθηεξίδνληαη νη νπζίεο εθείλεο πνπ δελ απνηεινχλ θπζηθά ζπζηαηηθά ησλ ηξνθίκσλ, αιιά πξνζηίζεληαη ζε απηά θαηά ηελ επεμεξγαζία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ρνιή Γηνίθεζεο θαη Οηθνλνκίαο Σκήκα Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «Παξάγνληεο θαηαλάισζεο βηνινγηθψλ πξντφλησλ» Δπνπηεχσλ θαζεγεηήο: ΛΑΕΑΡΟ ΑΡΖΓΗΑΝΝΗΓΖ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη»

«Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη επιχείρηςη» ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΑΓΡΟΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ ΚΑΙ ΣΡΟΦΙΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΜΒΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΣΡΟΦΙΜΩΝ» «Η ςυμβολή των πληροφοριακών ςυςτημάτων διοίκηςησ ςτη ςύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

12 O PHARMA POINT ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ»

12 O PHARMA POINT ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ» 12 O PHARMA POINT ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ» ΣΡΟΓΓΤΛΟ ΣΡΑΠΔΕΗ «Ζ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΑ Ω ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΖΝ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΟΣΖΣΑ ΣΟΤ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΗΗΟΤ» πληνληζηήο Μηραήι Κνπππάξεο,

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία πλεξγαζία ρνιείνπ - Οηθνγέλεηαο Ζ νπηηθή ησλ γνλέσλ Καθνθέθαινπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΓΗΜΟ ΙΩΑΝΝΙΣΩΝ

ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΓΗΜΟ ΙΩΑΝΝΙΣΩΝ Γ/λζε Πξνγξακκαηηζκνχ Οξγάλσζεο θαη Πιεξνθνξηθήο Σαρ. Γ/λζε: Βεληδέινπ4, Σ.Κ. 45 444, Ισάλληλα Μ ε λ έ η η ΔΡΓΟ : ΠΡΟΜΗΘΔΙΑ ΔΝΣΤΠΟΤ ΤΛΙΚΟΤ ΓΙΑ ΣΟΝ ΔΚΤΓΥΡΟΝΙΜΟ ΚΑΙ ΣΗΝ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΟΤ ΓΡΑΦΔΙΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΑΠΟΛΤΣΔ ΑΝΣΔΝΓΔΙΞΔΙ Καηαξξάθηεο Κεξαηίηηδα απφ έθζεζε Νεπξνηξνθηθή θεξαηίηηδα Κεξαηφθσλνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ πόσβεση είλαη ε βαζκηαία κείσζε ηεο αμίαο ησλ πάγησλ πεηνπζηαθώλ ζηνηρείσλ ιόγσ ιεηηνπγηθήο θζνάο, νηθνλνκηθήο απαμίσζεο (ηερλνινγηθήο παιαίσζεο) ή θαη απιήο παόδνπ ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΔΜΠΟΡΗΑ ΚΡΑΗΟΤ ΣΟ ΝΟΜΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ: Ζ πεξίπησζε ηνπ Κηήκαηνο ΓΔΡΟΒΑΗΛΔΗΟΤ

Ζ ΔΜΠΟΡΗΑ ΚΡΑΗΟΤ ΣΟ ΝΟΜΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ: Ζ πεξίπησζε ηνπ Κηήκαηνο ΓΔΡΟΒΑΗΛΔΗΟΤ ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΓΔΧΠΟΝΗΑ Σκήκα Αγξνηηθήο Αλάπηπμεο & Γηνίθεζεο Αγξνηηθώλ Δπηρεηξήζεσλ Ζ ΔΜΠΟΡΗΑ ΚΡΑΗΟΤ ΣΟ ΝΟΜΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ: Ζ πεξίπησζε ηνπ Κηήκαηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Δπίζεκε Δθεκεξίδα αξηζ. L 135 ηεο 30/05/1991 ζ. 0040-0052 Φηλιαλδηθή εηδηθή έθδνζε: Κεθάιαην 15 ηφκνο 10 ζ.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφτηκε από τοσς: Μαρία Αμδρέοσ B1 Αθημά Σταύροσ B1 Κσριακή Παπαμικολάοσ B1 Νικόλα Παπαδούρη B2 Κάλλη Χριστουή B3

Γράφτηκε από τοσς: Μαρία Αμδρέοσ B1 Αθημά Σταύροσ B1 Κσριακή Παπαμικολάοσ B1 Νικόλα Παπαδούρη B2 Κάλλη Χριστουή B3 Γράφτηκε από τοσς: Μαρία Αμδρέοσ B Αθημά Σταύροσ B Κσριακή Παπαμικολάοσ B Νικόλα Παπαδούρη B2 Κάλλη Χριστουή B3 Υπεύθσμος Καθηγητής: Εμμαμοσήλ Κσριακάκης Λύθεην νιέαο ρνιηθή Χξνληά 2 22 ΝΔΟΙ ΓΗΜΟΙΟΓΡΑΦΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ.

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. Πεξηερφκελα Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4 1.1 Γεληθά... 4 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. 24 Κεθάιαην 2: Έιεγρνο δηαδηθαζηψλ ζηηο ππεξεζίεο...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ

ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Δξγαζηεξηαθό Κέληξν Φπζηθώλ Δπηζηεκώλ Αγίωλ Αλαξγύξωλ 2/4/08 Τπεύζπλνο Δξγ. Κέληξνπ: Καιιίληθνο Υαξαθόπνπινο Δπηκέιεηα Παξνπζίαζε : Λακπξηλή ηαθάθα ΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΑΚΖΔΗ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Γ ΛΤΚΔΗΟΤ (ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ) Α. Δπίδξαζε

Διαβάστε περισσότερα