18 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "18 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο Κεφάλαιο 1, ο Αντρέας Φιλαρέτου χρησιμοποιεί αναλυτική αυτοεθνογραφική ανάλυση για να αντικατοπτρίσει τις καταπιεστικές σεξουαλικές αφηγήσεις και αφηγήσεις περί των φύλων, οι οποίες δομούνται κατά τη διάρκεια της κοινωνικοποίησης της παιδικής ηλικίας και ενεργοποιούνται κατά την ενήλικη ζωή υπό μορφή συνεξαρτημένων σεξουαλικά εθιστικών σχέσεων. Οι αυτοεθνογραφικές μεθοδολογίες της μελέτης περίπτωσης αποτελούν μια καλά καθιερωμένη παραλλαγή στην παράδοση της ποιοτικής εθνογραφικής έρευνας, όπου ο ερευνητής αποκομίζει πλούσιες, εκ των έσω βιωματικές γνώσεις μέσω του στενού του συσχετισμού με το υπό μελέτη αντικείμενο. Η παρούσα μελέτη χρησιμοποίησε τέτοια μεθοδολογία, ώστε να βοηθήσει την παράθεση της εξελικτικής πορείας και των κοινωνικών ψυχολογικών δυναμικών του ανδρικού σεξουαλικού εθισμού σε μια συνεξαρτημένη μονογαμική ετεροφυλοφιλική σχέση. Κατά τον ισχυρισμό του συγγραφέα, άνδρες, οι οποίοι έχουν επηρεαστεί αρκετά και ανεπιστρεπτί από τις πατριαρχικές ηθικές ιδεολογίες του «αντριλικιού», επιχειρούν να αποδείξουν την ανδροπρεπή τους αξία μέσω του σεξ. Αυτό τους καθιστά ευάλωτους να αναπτύξουν έναν εθισμό προς πρακτικές όπως η πορ-

2 18 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ νεία, η πορνογραφία, το εξωσυζυγικό/περιστασιακό σεξ και οι αλληλοεξαρτώμενες σεξουαλικές σχέσεις. Η συναισθηματική και σεξουαλική χειραφέτηση των ανδρών δύναται να επέλθει μέσω της αναδόμησης, τόσο στο μικρο-ψυχολογικό όσο και στο κοινωνικό επίπεδο. Η αντιπαράθεση με παράλογες σεξουαλικές πεποιθήσεις και με παράλογες πεποιθήσεις περί φύλων και «αντριλικιού» αποτελούν σημαντικές στρατηγικές που μπορεί να βοηθήσουν στην ανάκαμψη του εξαρτημένου άνδρα από τις μηχανιστικές και αγχωτικές καταστάσεις του σεξουαλικού εθισμού. Η διδασκαλία των ανδρών πώς να αποκτήσουν πολύτιμη διαπροσωπική οικειότητα και να διατηρήσουν μια μονογαμική, αφοσιωμένη σχέση τούς επιτρέπει να απολαύσουν υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής ευημερίας εγκαταλείποντας τις καταστροφικές σεξουαλικά εθιστικές πρακτικές τους. Η σημασία της έρευνας αυτής έγκειται στην ανάλυση της μικρο-κοινωνιο-ψυχολογικής προέλευσης και των χαρακτηριστικών του σεξουαλικού εθισμού. Μέσω μιας τέτοιας ανάλυσης, ο Αντρέας Φιλαρέτου επιχειρεί να παράσχει σημαντικές γνώσεις που αφορούν την πολύπλευρη φύση του εθισμού αυτού, επιτρέποντας έτσι στο κοινό, τόσο στους επιστήμονες όσο και στον απλό κόσμο, να μάθει περισσότερα για αυτό το παραμελημένο και αμφιλεγόμενο θέμα. Η έρευνα αυτή αποτελεί επίσης καλό παράδειγμα για τη χρήση μεθοδολογιών μελετών περίπτωσης για την παραγωγή κοινωνικής επιστημονικής γνώσης. Στο Κεφάλαιο 2, ο Αντρέας Φιλαρέτου παρέχει μια εκ βαθέων έρευνα της ανατολικοευρωπαϊκής (εφεξής «Α/Ε») εργασίας του σεξ από γυναίκες, σε Ε/Κ καμπαρέ. Ο συγγραφέας επιχειρεί μια αναδίφηση στα μακρο-περιβαλλοντικά πλαίσια και σε μικροπροσωπικούς και διαπροσωπικούς παράγοντες οι οποίοι έχουν συνεισφέρει στην ιστορική εξέλιξη της βιομηχανίας του σεξ στα καμπαρέ στην Ε/Κ Δημοκρατία της Κύπρου. Μια τέτοια βιομηχα-

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ / 19 νία έχει εξελιχθεί από χώρος οικογενειακής ψυχαγωγίας σε χώρο οικονομικής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης Ε/Κ ανδρών θαμώνων των καμπαρέ και των Α/Ε εργατριών του σεξ αντίστοιχα. Διερευνώνται διάφορα θέματα, όπως η μετα-σοβιετική οικονομική κατάρρευση, η πατριαρχική κοινωνικοποίηση του «ανδρισμού», η ανδρική σεξουαλική ανησυχία και ο σεξουαλικός εθισμός. Η γυναικεία σεξουαλικότητα έχει αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης σε σεξουαλικοποιημένα εργασιακά περιβάλλοντα όπως τα στριπτιζάδικα, τα καμπαρέ και τα πορνεία, εδώ και αιώνες. Οι ουσιοκρατικές πρακτικές του «αντριλικιού», οι οποίες πραγματώνονται μέσω της κοινωνικοποίησης του πατριαρχικού ρόλου των φύλων, βοηθά στη δόμηση ενός μηχανιστικού και περιοριστικού ανδρικού σεξουαλικού ήθους, το οποίο εκμεταλλεύεται τη γυναικεία σεξουαλικότητα σε τέτοια περιβάλλοντα. Ένας καίριος χώρος για διερεύνηση της διασταύρωσης των σεξουαλικών και οικονομικών διαφορικών είναι το καμπαρέ, όπου εκτελούνται οι υπέρτατες πατριαρχικές δυναμικές ως προς τα φύλα. Είναι επίσης ο χώρος όπου οι άνδρες και οι γυναίκες χρησιμοποιούν τις οικονομικές τους δυνατότητες και τη γυναικεία σεξουαλικότητα αντίστοιχα, για να ωφεληθούν και να εκμεταλλευθούν ο ένας τον άλλο. Στο Κεφάλαιο 3, ο Αντρέας Φιλαρέτου ερευνά τις επιδράσεις της τεχνολογίας του Διαδικτύου στην ανθρώπινη σεξουαλικότητα, σκιαγραφώντας τις πολυπλοκότητες και τις επιρροές μιας τέτοιας τεχνολογίας στο άτομο και στην ευημερία των διαπροσωπικών σχέσεων, με τη χρήση εθνογραφικής μεθοδολογίας. Κατά την τελευταία δεκαετία, η ευρεία και σχετικά ανέξοδη εισροή διαδικτυακής, υψηλών ταχυτήτων, τεχνολογίας, έχει καταστήσει την πορνογραφική βιομηχανία του κυβερνοχώρου μια αρκετά επικερδή επιχείρηση ηλεκτρονικού εμπορίου. Παρότι τα περισσότερα άτομα χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για επαγγελμα-

4 20 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ τικούς, εκπαιδευτικούς, ψυχαγωγικούς και εμπορικούς σκοπούς, μια σημαντική μειονότητα ανδρών επενδύει υπερβολικό χρόνο, χρήμα και ενέργεια στο κυνήγι εμπειριών του κυβερνοχώρου, με αρνητικές προσωπικές και διαπροσωπικές συνέπειες. Τέτοιοι άνδρες, θύματα των πατριαρχικών κοινωνικοπολιτισμικών ρυθμίσεων, παρασύρονται από παραφουσκωμένες αντιλήψεις μιας υπερσεξουαλικής ανδροπρέπειας, η οποία επηρεάζει αρνητικά τη σεξουαλική, την ψυχολογική και τη συναισθηματική τους ζωή. Στο Κεφάλαιο 4, ο Σταύρος Καραγιάννης εξετάζει τα σημεία που διασταυρώνονται η πολιτική των φύλων, η σεξουαλικότητα και το έθνος, επικεντρώνοντας την προσοχή του στο πώς έχει παρουσιαστεί η αρρενωπότητα στις μετααποικιακές πολιτείες και στο πώς η τοποθέτηση αυτή αντικατοπτρίζεται στις καθημερινές σεξουαλικές πρακτικές των Ε/Κ. Στο κεφάλαιο αυτό, ο συγγραφέας τονίζει σημαντικούς δεσμούς μεταξύ της λατρείας ηρώων στην Κύπρο, της κληρονομιάς των βρετανικών νόμων περί σεξουαλικότητας και του πώς αμφότερες καθορίζουν πλέον την ετεροφυλοφιλική υπογραφή του έθνους, όπως αυτό παρατίθεται μέσα από μια σειρά πρακτικών «αντριλικιού». Ο Σταύρος Καραγιάννης συζητά τη σεξουαλική επιθυμία με όρους μνήμης του σώματος και εξερευνά το πώς φανταζόμαστε, επιφέρουμε και αναζητούμε τη σεξουαλική ευχαρίστηση σε ένα καταπιεστικό και ζημιογόνο καθεστώς, όπου το κυρίαρχο ανδροπρεπές ήθος ελλοχεύει ως αδιάφορος μονάρχης, ο οποίος συντηρείται από γενιές συναινούντων Κυπρίων. Επιπλέον, όπως υποδεικνύει, η ανήσυχη αλλά επίμονη ετεροφυλοφιλική τοποθέτηση της Ε/Κ Δημοκρατίας έχει εξαλείψει τα δικαιώματα των σεξουαλικών μειονοτήτων και έχει αναβάλει αναγκαίες αναθεωρήσεις των εννοιών του έθνους, της ιθαγένειας, της σεξουαλικότητας και της ταυτότητας. Σε περιόδους όπου τα δικαιώματα αυτά δεν μπορούσαν να παραβλεφθούν, ο συγγραφέας ισχυρίζεται

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ / 21 πως, αντί αυτού, είχαν καταστεί ασήμαντα και είχαν γελοιοποιηθεί με επιπλήξεις αυτοδικαίωσης. Στο Κεφάλαιο 5, ο Κωνσταντίνος Φελλάς διερευνά κάποια από τα θέματα και διατυπώνει ερωτήματα σχετικά με την εξέλιξη και την αποδοχή της ανδροπρεπούς ελληνοκυπριακής (εφεξής «Ε/Κ») «ομοφυλοφιλικής» ταυτότητας. Μέσω των αναφορών του, παρέχει ανεκτίμητες γνώσεις για τις πολυπλοκότητες και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων διαμορφώνεται μια εθνική ομοφυλοφιλική ταυτότητα. Όπως σημειώνει ο συγγραφέας, παρότι η «ομοφυλοφιλική» συμπεριφορά επιδεικνύεται ευρέως μεταξύ των Ε/Κ ανδρών, σπάνια συμβαίνει ή αναζητείται η ομοφυλοφιλική ταύτιση μεταξύ τους. Τα κύρια θέματα που εγείρει ο Κωνσταντίνος Φελλάς περιλαμβάνουν: α) την εξερεύνηση της κοινωνικής δόμησης της Ε/Κ διαλέκτου, καθώς αυτή σχετίζεται με τις κοινωνικοπολιτισμικές διαστάσεις της ομοφυλοφιλίας, β) τον ορισμό της πολλαπλότητας και περατότητας των διαφόρων ορίων για διαφορετικούς ορισμούς και μορφές της «ομοφυλοφιλικής» εμπειρίας, γ) τη διερεύνηση της φύσης των περιστάσεων και συνθηκών υπό τις οποίες είναι κοινωνικοπολιτισμικά αποδεκτό για τους Ε/Κ ομοφυλόφιλους άνδρες να αναπτύξουν και να επιδείξουν τις στενές τους σχέσεις, και δ) την έρευνα του πώς οι Ε/Κ ομοφυλοφιλίες συνδέονται τόσο με την κοινωνική δόμηση των ανθρώπινων σεξουαλικών σχέσεων όσο και με το κυρίαρχο σύστημα των φύλων. Ο Κωνσταντίνος Φελλάς συμπεραίνει ότι οι Ε/Κ ομοφυλόφιλοι άνδρες λειτουργούν υπό τη σκέπη ενός πατριαρχικού ετεροφυλοφιλικού συστήματος «αντριλικιού», το οποίο ορίζεται από τη διαλεκτική της αρετής/χειραφέτησης των γυναικών απέναντι στην υποταγή, του συγκεντρωτικού/οικογενειακού έναντι του ατομικιστικού, της τιμής έναντι του ονείδους και της εκκοσμίκευσης έναντι της θρησκευτικότητας. Οι κυρίαρχες αρχές μιας τέτοιας διαλε-

6 22 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ κτικής αποκτούν τεράστια σημασία στην κατανόηση της διαδικασίας εκδήλωσης των Ε/Κ ομοφυλόφιλων ανδρών. Το βάρος της απόκρυψης ενός τέτοιου ισχυρού μυστικού είναι αρκετά μεγάλο για την προσωπική ευημερία και τις διαπροσωπικές σχέσεις αυτών των ανδρών, διότι, με μια τέτοια αποκάλυψη, δεν θα υπάρχει απλώς απογοήτευση για την ομοφυλοφιλία του γιου/καλύτερου φίλου, αλλά, κυρίως, θα υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η οικογένεια/οι σημαντικοί άλλοι να ντραπούν και να ατιμασθούν. Στο Κεφάλαιο 6, ο Κωνσταντίνος Φελλάς εξετάζει κάποιες από τις βασικές πολιτισμικές έννοιες και τους ιστορικούς παράγοντες που χαρακτηρίζουν την εξέλιξη της αγγλοελληνικής κυπριακής ομοφυλοφιλικής ταυτότητας. Υπό το φως αυτής της ανάλυσης, εξετάζονται μαρτυρίες σχετικά με τις εμπειρίες σεξουαλικής ταυτότητας τις οποίες παρείχαν Ε/Κ ομοφυλόφιλοι άνδρες δεύτερης γενιάς οι οποίοι διαμένουν στο Λονδίνο, ώστε να διερευνηθεί πώς οι άνδρες αυτοί αντιμετωπίζουν την εξέλιξη μιας αγγλο-ε/κ ομοφυλοφιλικής ταυτότητας. Τα πρόσωπα αυτά είκοσι οκτώ αυτοαποκαλούμενοι δεύτερης γενιάς Ε/Κ ομοφυλόφιλοι άνδρες που διαμένουν στο Λονδίνο στρατολογήθηκαν μέσω διαφόρων τεχνικών, όπως είναι η διαφήμιση στον ομοφυλοφιλικό Τύπο, οι ανακοινώσεις σε οργανισμούς κοινοτικής υπηρεσίας, σε ομοφυλοφιλικούς οργανισμούς αλλά και σε επαγγελματικούς οργανισμούς. Διενεργήθηκαν εκ βαθέων πρόσωπο-με-πρόσωπο συνεντεύξεις και τα δεδομένα αναλύθηκαν σύμφωνα με την ερμηνευτική φαινομενολογική ανάλυση. Οι προσωπικές αναφορές των συμμετεχόντων στην έρευνα δείχνουν ότι η σεξουαλική τους ταυτότητα: α) δεν κατέχει πάντοτε κύριο ρόλο στη ζωή τους, β) είναι δυναμική στη φύση της, αναλόγως του χώρου και του χρόνου, και γ) μπορεί να διαδραματίζει δευτερεύοντα ρόλο σε σχέση με άλλες ταυτότητες, ως μια βιώσιμη πηγή αυτοσεβασμού των ανδρών αυτών. Οι περισσότεροι

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ / 23 άνδρες ανέφεραν ότι είναι δύσκολο να εσωτερικοποιηθεί και να θεσπιστεί η μετάφραση των σεξουαλικών τους επιθυμιών και συμπεριφορών σε μια «πολιτική δήλωση», η οποία να υποστηρίζει την κοινωνική δόμηση μιας ομοφυλοφιλικής ταυτότητας, λόγω του ότι αντιμετωπίζει σθεναρή αντίσταση από το κοινωνικοπολιτισμικό περιβάλλον. Αντ αυτού, για τους περισσότερους αγγλοέλληνες ομοφυλόφιλους άνδρες, μια ασφαλέστερη οδός για κάποιον ελιγμό είναι η κοινωνική δόμηση της ταυτότητάς τους, με βάση τις σχέσεις τους με την οικογένεια, τους στενούς τους φίλους και τους συναδέλφους τους. Τα ερευνητικά ευρήματα βοηθούν στην κατανόηση της πολυπλοκότητας και της ρευστότητας των αγγλοελληνικών ομοφυλοφιλικών σεξουαλικών και πολιτισμικών ταυτοτήτων και επιπλέον ενδυναμώνουν την άποψη ότι οι ταυτότητες αυτές είναι πολλαπλές, αμφιλεγόμενες και συγκρουσιακές.

8

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ: ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Εισαγωγή Στην παρούσα μελέτη, η σεξουαλική εξάρτηση θεωρείται προϊόν της πατριαρχικής κουλτούρας και, ειδικότερα, της συναναστροφής των ανδρών. Ο Real (1997) σημειώνει ότι στην ιδεοληπτική/εθιστική διαδικασία υποβοήθησης της αρρενωπότητας, όσο η σχέση τέτοιων ανδρών με το αντικείμενο του εθισμού τους απτό αντικείμενο ή άπιαστο ιδεώδες (όπως ένα αντικείμενο ερωτικής επιθυμίας) παραμένει σε ισχύ, αυτοί οι άνδρες τείνουν να νιώθουν καλά για τον εαυτό τους. Εντούτοις, όταν μια τέτοια σχέση τελειώνει, ο αυτοσεβασμός τους επανέρχεται στα επίπεδα προ του εθισμού και η κρυφή τους καταπτόηση προβάλλει πλέον φανερά. Ένας τέτοιος τερματισμός και η απαρχή της απροκάλυπτης καταπτόησης αναζωπυρώνουν, με τη σειρά τους, την εθιστική διαδικασία προκαλώντας έτσι περισσότερες άκαρπες προσπάθειες για επανάκτηση και ενίσχυση της αυτοαξίας του ατόμου.

10 26 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ Το παραδοσιακό πατριαρχικό σενάριο αρρενωπότητας έχει προκαλέσει ζημία σε αρκετούς άνδρες, απομακρύνοντάς τους από τον πραγματικό τους εαυτό, και αποτυγχάνουν έτσι να αντλήσουν την αναγκαία ψυχική και συναισθηματική ικανοποίηση από τις κανονικές σεξουαλικές τους σχέσεις (Schnarch, 1991). Αυτή η έλλειψη ψυχοσεξουαλικής ικανοποίησης και κορεσμού συχνά οδηγεί τους άνδρες αυτούς σε μια κατάσταση σεξουαλικής ανησυχίας (Philaretou και Allen, 2003 Philaretou, 2004 Philaretou και Allen, 2007), η οποία εντέλει καταλήγει σε έκλυτες σεξουαλικές εθιστικές πρακτικές, όπως: α) τακτικό εκτός σχέσης σεξ με εργάτριες του σεξ (πόρνες) ή περιστασιακές σεξουαλικές σχέσεις (Philaretou, 2005 Philaretou και Allen, 2005), και β) εθιστική ενασχόληση με έντυπη ή ηλεκτρονική πορνογραφία (Segal και McIntosh, 1993 Philaretou και Mahfouz, 2005 Philaretou, Mahfouz και Allen, 2005 Φιλαρέτου κ.ά., 2009). 1. Σεξουαλική εξάρτηση Η σεξουαλική εξάρτηση, όπως οποιαδήποτε άλλη μορφή εξάρτησης, πηγάζει από παραισθησιακές και ψευδείς διαδικασίες σκέψης, οι οποίες είναι ριζωμένες στο σύστημα πεποιθήσεων του εξαρτημένου και οι οποίες αποτελούν την κινητήρια δύναμη για την εξάρτησή του (Goodman, 1993, 1998 Carnes, 1994 Philaretou, 2004). Οι διαδικασίες αυτές περιλαμβάνουν: α) αρνητικές αυτοαντιλήψεις που οδηγούν σε συναισθήματα προσωπικής ανεπάρκειας και χαμηλού αυτοσεβασμού, β) ένα γενικό συναίσθημα αναξιοπιστίας για τους άλλους, που οδηγεί τον εξαρτημένο σε κοινωνική και συναισθηματική απομόνωση στις διαπροσωπικές σχέσεις του με τα σημαντικά πρόσωπα της ζωής του αφού ο εξαρτημένος παύει πλέον να πιστεύει πως αυτά τα πρό-

11 Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ / 27 σωπα θα ενδιαφερθούν να τον βοηθήσουν εάν αντιληφθούν την εξάρτησή του, και γ) μια λανθασμένη πρόβλεψη αυτοπραγμάτωσης η οποία δίνει προτεραιότητα στο σεξ ως εφικτό υποκατάστατο της ουσιαστικής διαπροσωπικής οικειότητας, παροξύνοντας έτσι την κοινωνικοοικονομική αποχή του εξαρτημένου από σοβαρές, σταθερές, στενές σχέσεις (Φιλαρέτου κ.ά., 2009). Για τον σεξουαλικά εξαρτημένο, η σεξουαλική εμπειρία εξελίσσεται μέσα από έναν κύκλο τεσσάρων σταδίων όπου η ικανοποίηση που προέρχεται από κάθε στάδιο εντείνεται με κάθε επανάληψη (Carnes, 1994). Πρώτον, το στάδιο της ενασχόλησης χαρακτηρίζεται από μια νοητική κατάσταση όπου ο εξαρτημένος απορροφάται σε σεξουαλικές σκέψεις και εικόνες και ο νους του τον οδηγεί σε μια σχεδόν έμμονη αναζήτηση σεξουαλικής διέγερσης. Δεύτερον, το στάδιο της τελετουργίας περιλαμβάνει μια περίοδο προσμονής και προετοιμασίας, όπου ο εξαρτημένος προετοιμάζει το σκηνικό (Goffman, 1959) το οποίο τελικά θα φιλοξενήσει τη σεξουαλική εμπειρία καθαυτή, η βίωση της οποίας έρχεται να διεγείρει σεξουαλικά και ενθουσιάζει το άτομο με αυξανόμενους ρυθμούς. Τρίτον, το στάδιο της εθιστικής σεξουαλικής συμπεριφοράς, όπου η βίωση της σεξουαλικής εμπειρίας καθίσταται ανεξέλεγκτα ισχυρή. Τέταρτον, το στάδιο της απόγνωσης, που συνοδεύεται από συναισθήματα αδυναμίας, κενότητας, απελπισίας, ντροπής και ενοχής, ακολουθώντας την περάτωση της σεξουαλικής εμπειρίας (Heron, 1992 Φιλαρέτου κ.ά., 2009). To DSM-IV (Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Διανοητικών Διαταραχών) δεν χρησιμοποιεί τον όρο «σεξουαλικός εθισμός» αλλά αντί αυτού χρησιμοποιεί τον όρο «εξάρτηση από ουσία», για να αναφερθεί στις πιο γενικές εθιστικές διαταραχές κατάχρησης αλκοόλης και τοξικών ουσιών (Morrison, 1995). Χρησιμοποιώντας τον ορισμό του DSM για εξάρτηση από ουσίες, ο Goodman (1993, 1998) πρότεινε το ακόλουθο σύνολο διαγνω-

12 28 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ στικών κριτηρίων για τη διάγνωση της κλινικής σεξουαλικής εξάρτησης, τα οποία στην παρούσα μελέτη έχουν τροποποιηθεί περαιτέρω ώστε να καταδεικνύουν την πολυπλοκότητα της διαδικασίας διάγνωσης. Τα τροποποιημένα διαγνωστικά κριτήρια που παρουσιάζονται παρακάτω ορίζουν τη σεξουαλική εξάρτηση ως έντονη λαχτάρα, ανάγκη, επιθυμία και θέληση για απόκτηση και εξασφάλιση μιας ερωτικής πηγής, π.χ. ενός αντικειμένου, μιας πράξης ή ενός ατόμου. Πρώτον, υπάρχει σταδιακή συσσώρευση σεξουαλικής έντασης, η οποία ορίζεται από: α) την ανάγκη για εκδήλωση έντονων σεξουαλικών συμπεριφορών ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα σεξουαλικού κορεσμού, και β) μια σταδιακά μειούμενη επίδραση, με συνεχή συμμετοχή σε τέτοιες σεξουαλικές συμπεριφορές στο ίδιο επίπεδο έντασης. Δεύτερον, κάνουν την εμφάνισή τους διάφορα συμπτώματα απόσυρσης κατά τη διακοπή του τελετουργικού μοτίβου σεξουαλικής συμπεριφοράς. Αυτά εκδηλώνονται με: α) ένα συγκεκριμένο ψυχοφυσιολογικό σύνδρομο απόσυρσης καθώς επίσης και τη δημιουργία έντονης γενικευμένης σεξουαλικής ανησυχίας (Philaretou και Allen, 2003/2007), και β) την έντονη ενασχόληση με παρόμοιες ή αρκετά σχετικές συμπεριφορές όπως εργασία, μέσα διασκέδασης ή ουσίες σε μια προσπάθεια ανακούφισης ή αποφυγής τέτοιων συμπτωμάτων. Τρίτον, επέρχονται προβλήματα στην καθημερινή κοινωνική λειτουργία του ατόμου, τόσο στον επαγγελματικό όσο και στον διαπροσωπικό του χώρο. Τέταρτον, εγείρεται μια επίμονη σεξουαλική επιθυμία, συνοδευόμενη από ανεπιτυχείς προσπάθειες για έλεγχο ή εξάλειψή της. Πέμπτον, παρουσιάζονται σημαντικές σπατάλες, τόσο σε χρόνο όσο και σε χρήμα, που αφορούν δραστηριότητες αναγκαίες για τη διανοητική προετοιμασία και την εφαρμογή του σεξουαλικού συμπεριφορικού μοτίβου, για επιτυχή ενασχόληση με αυτό και για ελαχιστοποίηση της αντιλαμβανόμενης αρνητικής του επίδρασης στις κα-

13 Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ / 29 θημερινές λειτουργίες του ατόμου. Έκτον, επέρχεται η σταδιακή εγκατάλειψη άλλων πηγών προσωπικής ευτυχίας και ικανοποίησης του ατόμου, όπως κοινωνικές, επαγγελματικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες, και η αποκλειστική αφοσίωσή του στην πηγή της σεξουαλικής εξάρτησης (Φιλαρέτου κ.ά., 2009). Στην ακόλουθη περιπτωσιολογική μελέτη, η σεξουαλική εξάρτηση ορίζεται ως ένα προσωπικά και κοινωνικά αρνητικό μοτίβο σεξουαλικής συμπεριφοράς, το οποίο εκδηλώνεται κρυφά και φανερά τόσο σε προσωπικό όσο και σε διαπροσωπικό επίπεδο (Goodman, 1993, 1998 Carnes, 1994 Philaretou, 2004). Αρχικά, υπάρχει σημαντική διανοητική ενασχόληση με τη συγκεκριμένη πηγή της ερωτικής διέγερσης (στην περίπτωση αυτή, η Βερόνικα [ψευδώνυμο], φίλη του Μπιλ [ψευδώνυμο]). Δεύτερον, η σεξουαλικά εθιστική διαδικασία χαρακτηρίζεται από σημαντική σπατάλη χρόνου, χρήματος και ενέργειας εκ μέρους του Μπιλ, ώστε να αποκτήσει και να διατηρήσει τη σχέση του με τη Βερόνικα, δηλαδή την πηγή της ερωτικής του διέγερσης. Τρίτον, η διαδικασία απόκτησης και διατήρησης της Βερόνικας περιλαμβάνει σημαντικό ρίσκο (όσον αφορά τις προσωπικές σχέσεις, την καριέρα και την κοινωνική υπόσταση του Μπιλ στην κοινότητα) και θυσία (όσον αφορά τη σωματική, τη συναισθηματική και την ψυχική ευημερία του Μπιλ). 2. Μεθοδολογία Σκοπός της εθνογραφίας είναι η σκιαγράφηση και εξήγηση των προσωπικών και διαπροσωπικών δυναμικών ενός συνόλου ατόμων στο φυσικό κοινωνικό τους περιβάλλον. Τα εθνογραφικά εργαλεία, όπως η εντατική εργασία στον χώρο καθαυτό, η παρατήρηση των συμμετεχόντων και η ανεπίσημη λήψη συνεντεύ-

14 30 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ξεων επιτρέπουν στους ερευνητές να εισέλθουν αποτελεσματικά και αποδοτικά στον συμβολικό κόσμο όπου ζει το σύνολο (Marshall και Rossman, 1989 Van Manen, 1990 Chodorow, 1993 Stake, 1994 Bogdan και Biklen, 1998 Patton, 2002 Philaretou και Allen, 2006). Οι πρόσφατες εθνογραφικές μελέτες ευαίσθητων πληθυσμών υποστηρίζουν όχι μόνο την αντικειμενική φύση των εθνογραφικών παρατηρήσεων, αλλά και το ότι οι μελετητές πρέπει να κινούνται πέρα από το αντικειμενικό, ώστε να χτίσουν προσωπικές σχέσεις με τα άτομα που μελετούν (Atkinson και Hammersley, 1994 Holstein και Gubrium, 1994 Philaretou και Allen, 2006). Για το λόγο αυτό, η ανάπτυξη κατανόησης για τα πρόσωπα που μελετώνται έχει τεράστια σημασία, καθώς ο μελετητής (εθνογράφος) επιχειρεί να αποδεχθεί τη ζωή και τις πρακτικές τους, ώστε να κατανοήσει πλήρως τη δική τους πραγματικότητα. Αυτή η σχεδόν δίχως όρους αποδοχή καθιστά πάντοτε τις γραμμές μεταξύ του συμμετέχοντα εθνογράφου και του παρατηρητή εθνογράφου πιο θολές από ό,τι είχε ίσως υποτεθεί προηγουμένως (Patton, 2002). Η παρούσα έρευνα χρησιμοποιεί μια αυτοπαθή, περιπτωσιολογική αυτοεθνογραφική προσέγγιση σύνταξης αναφοράς, για αναδίφηση στις κοινωνικές ψυχολογικές μεταβλητές της σεξουαλικής εξάρτησης (Steier, 1991 Ellis και Bochner, 1992 Philaretou και Allen, 2006). Οι αυτοεθνογραφικές έρευνες εισέρχονται στις προσωπικές εμπειρίες του ερευνητή, ώστε να λάβουν απαντήσεις οι οποίες θα ήταν δύσκολο να ληφθούν διαφορετικά, μέσω συμβατικών ερευνητικών μεθόδων, χάρη στην υπερβολικά ευαίσθητη φύση τους (για κριτικές των παραδοσιακών ερευνητικών μεθόδων παρατήρησης του σεξ, βλ. Parker και Gagnon, 1995 Ericksen και Steffen, 1999). Τέτοιες ερευνητικές μέθοδοι ίσως αποδειχθούν πιο κατάλληλες στη διεξαγωγή έρευνας για την ανθρώπινη σεξουαλικότητα, καθώς δίνεται μεγαλύτερη προσοχή

15 Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ / 31 σε συγκεκριμένα ιστορικά, κοινωνικά και πολιτισμικά πλαίσια εντός των οποίων εμφανίζονται οι σεξουαλικές συμπεριφορές και όχι απλώς σε βιολογικές ορμές και συχνότητες εμφάνισης συμπεριφοράς, οι οποίες παραδοσιακά ευνοούνται από θετικιστικά ιατρικά μοντέλα. Στην αυτοεθνογραφική σύνταξη αναφοράς, οι προσωπικές εμπειρίες σκιαγραφούνται, επεξηγούνται και μεταφέρονται στο ευρύτερο κοινό ερευνητών και εργατών, ώστε να τους βοηθήσουν να κατανοήσουν καλύτερα τις πράξεις, τις αντιδράσεις, τα κίνητρα και τις ψυχοσυναισθηματικές καταστάσεις των ανθρώπων. Με τον τρόπο αυτό, οι αναφορές εξυπηρετούν όχι μόνο ως πηγές κοινωνικής επιστημονικής γνώσης, αλλά επίσης και ως βοήθεια για την κατανόηση του πώς άλλοι αντιλαμβάνονται τη ζωή τους. Οι αναφορές μπορούν επίσης να αναπτυχθούν για διαφορετικές χρονικές περιόδους κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου, σχετικά με έναν αριθμό γεγονότων, διαπροσωπικών σχέσεων, καθώς και εξελικτικών σταδίων και σταδίων ωρίμανσης (Scott και Lyman, 1968 Harvey, Weber και Orbuch, 1990). Κατά τη διεξαγωγή της παρούσας αυτοεθνογραφικής περιπτωσιολογικής μελέτης, η σύνταξη αναφοράς απέδωσε καρπούς μέσω της συστηματικής συλλογής, της οργάνωσης και της ανάλυσης δεδομένων από τις προσωπικές αναφορές του σεξουαλικά εξαρτημένου (του Μπιλ), κυρίως από τις προσωπικές του αναμνήσεις, τα γράμματα και τις σημειώσεις στο ημερολόγιό του. Αυτό έγινε μέσω μαγνητοφώνησης και καταγραφής όλων των προσωπικών αναμνήσεων και των συμβάντων τα οποία έλαβαν χώρα κατά την ταραχώδη σεξουαλικά εξαρτημένη σχέση του Μπιλ με τη φίλη του Βερόνικα, μεταξύ των ετών 1996 και Ακολούθησε η συλλογή και η οργάνωση όλου του έντυπου υλικού, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών σημειώσεων του Μπιλ στο ημερολόγιό του, των γραμμάτων του προς σημαντι-

16 32 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ κούς άλλους και των καταγραφών όλων των αναμνήσεών του. Στη συνέχεια, άρχισε η ανάγνωση, ξανά και ξανά, όλου του έντυπου υλικού (Schwalbe, 1995 Philaretou, 2004 Philaretou και Allen, 2006). Με το πέρας αυτής, σημειώθηκαν όλα τα σημεία που θα μπορούσαν να συσχετισθούν με οποιοδήποτε μοτίβο ή θέμα κοινωνικής ψυχολογικής σημασίας. Η αναγωγή των προσωπικών αναφορών του Μπιλ σε κατηγορίες γενικών μοτίβων και θεμάτων παρείχε έναν προσιτό και αξιόπιστο τρόπο «απόσταξης» των ποιοτικών δεδομένων του Μπιλ στις κοινωνικές ψυχολογικές μεταβλητές της σεξουαλικής του εξάρτησης (Bogdan και Biklen, 1998). 3. Προσωποποιήσεις σεξουαλικού εθισμού Ο σεξουαλικός εθισμός είναι κάτι περισσότερο από απλό κυνήγι σαρκικής σεξουαλικής ικανοποίησης και σεξουαλικού κορεσμού. Είναι μια μεταμφίεση των ατελείωτων προσπαθειών και ταλαιπωριών ενός άνδρα για εκπλήρωση όλων των συναισθηματικών και ψυχολογικών αναγκών του μέσω του σεξ ο άνδρας δηλαδή «βάζει όλα τα αβγά του σε ένα καλάθι», αυτό του σεξ. Η σεξουαλική εξάρτηση ενός ατόμου αποτελεί επίσης έναν βιώσιμο τρόπο για έμμεση εξωτερίκευση του δράματος αυτολύπησης, χαμηλού αυτοσεβασμού, αδυναμίας και ανάγκης κάποιου, μέσω του θηλυκού αντικειμένου της σεξουαλικής του εξάρτησης. Οι ακόλουθες προσωποποιήσεις συνιστούν τα κύρια μοτίβα και θέματα της παρούσας μελέτης που αφορά τον σεξουαλικό εθισμό του Μπιλ στη Βερόνικα. Υποδεικνύουν τις αρνητικές συνέπειες του κύκλου της σεξουαλικής ανησυχίας και εξάρτησης (Φιλαρέτου κ.ά., 2009).

17 Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ / Επένδυση πηγών Η συνεχής ενασχόληση των ανδρών με την πραγματοποίηση μιας από τις πιο σημαντικές προϋποθέσεις του «αρρενωπού μυστηρίου», δηλαδή την απόδειξη της σεξουαλικής δύναμης και του ανδρισμού τους, συχνά τους ρίχνει σε έναν ψυχαναγκαστικό κύκλο σεξουαλικής εξάρτησης. Ενώ είναι ενεργοί στον κύκλο αυτό, ενδίδουν στις ανεξέλεγκτες σεξουαλικές τους επιθυμίες και ορμές, διακινδυνεύοντας τη συναισθηματική και την ψυχολογική τους ευημερία και την καριέρα τους, και επενδύοντας ένα σημαντικό ποσοστό πολύτιμου χρόνου, χρήματος και ενέργειας: Υπήρχαν αρκετές φορές μεταξύ των ετών 1997 και 1999 όταν πήγαινα για να τη δω κι αυτή βρισκόταν στο υπνοδωμάτιό της, στο πάνω μέρος του σπιτιού, με έναν-δύο τύπους να κάνουν χρήση ναρκωτικών και να πίνουν κι εγώ έπαιρνα τα παιδιά στο υπόγειο για να παρακολουθήσουν τηλεόραση. Έπειτα, όταν οι φίλοι της έφευγαν κι αυτή ήταν μαστουρωμένη και μεθυσμένη, μου φώναζε να της κάνω παρέα στο κρεβάτι και κάναμε σεξ δίχως προφυλάξεις. Θεωρώ πως ήμουν εξαιρετικά τυχερός, όπως κι εκείνη, που δεν προσβληθήκαμε από κάποιο σοβαρό σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, δεδομένων των πολλών ριψοκίνδυνων και δίχως προστασία σεξουαλικών της σχέσεων με άλλους άνδρες (Από ένα γράμμα του Μπιλ προς έναν στενό φίλο). 3.2 Σεξουαλική εκμετάλλευση Η σεξουαλική εξάρτηση περιλαμβάνει τη θεώρηση και φαντασίωση ούτω καλούμενων «αφύσικων» ή «ανώμαλων» σεξουαλικών πράξεων και την επιθυμία για την πραγματοποίηση τέτοιων σκέψεων και φαντασιώσεων (Philaretou, 2004). Οι σεξουαλικώς εξαρτημένοι άνδρες συνειδητά ή ασυνείδητα ψάχνουν και βρί-

18 34 / ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ σκουν γυναίκες-συντρόφους οι οποίες είναι πιθανό να ικανοποιήσουν τα σεξουαλικά τερτίπια και επιθυμίες τους. Οι συντηρημένες από το Εγώ τους, σεξουαλικά εξαρτημένες πρακτικές, καθοδηγούνται από μια ακατανίκητη «ωμή» σεξουαλική ορμή του Εγώ (Id), η οποία «πολεμά ενάντια» στις λογικές και ηθικές προειδοποιήσεις του Υπερεγώ τους (Freud και Strachey, 1962). Στη συνεχή τους αναζήτηση για κορεσμό των ακόρεστων σεξουαλικών τους επιθυμιών, οι σεξουαλικά εξαρτημένοι άνδρες θέτουν εαυτούς σε μεγάλο κίνδυνο να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης από τις γυναίκες-συντρόφους τους. Καταλήγουν να είναι εξαρτημένοι από τις συντρόφους αυτές, όχι μόνο εξαιτίας της επένδυσης μεγάλου μέρους των πόρων τους στη σχέση και της συγκατάθεσής τους για ριψοκίνδυνες σεξουαλικές συνευρέσεις αλλά, πιο σημαντικό, διά της ανάπτυξης μιας συνεχούς εμμονής και ενασχόλησης με τη σεξουαλική τους προσωπικότητα, η οποία αντικατοπτρίζεται στις συντρόφους τους. Η σεξουαλική αυτή προσωπικότητα καθίσταται μια κοινωνικά δομημένη αλλά ιδιωτικά βιωμένη πραγματικότητα για τον σεξουαλικά εξαρτημένο, κορεσμένο από τη σεξουαλική αμετρία έντονα ερωτικών σεξουαλικών πράξεων, σκέψεων και φαντασιώσεων. Το ακόλουθο απόσπασμα δείχνει την ένταση μιας τέτοιας σεξουαλικής αμετρίας: Θυμάμαι όταν πρωτογνώρισα τη Βερόνικα, την άνοιξη του 1996, όταν έστελνε τα παιδιά στον πρώην σύζυγό της για το Σαββατοκύριακο και με καλούσε για δείπνο. Μαγείρευε ένα νοστιμότατο φαγητό κι έπειτα άναβε κεριά σε όλο το καθιστικό, έβαζε απαλή ερωτική μουσική και χόρευε για μένα βγάζοντας τα ρούχα της. Είχα πάει σε κάποια στριπτιζάδικα στο παρελθόν, μα αυτή η γυναίκα ήταν καλύτερη κι από επαγγελματίας. Έμοιαζε τόσο αισθησιακή, θελκτική και σεξουαλική ενώ αφαιρούσε τα ρούχα της χορεύοντας, που κάποιος θα θεωρούσε πως αυτό ήταν δεύτερη φύση της. Ο χορός της δεν

19 Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ / 35 «έβγαζε» υποκρισία ούτε κάτι το άσεμνο, ούτε κι εξέφραζε ντροπή ή ενοχή ενώ το έκανε. Ήταν απίστευτο, αυτή ήταν απίστευτη. Ήξερε τι ήθελαν οι άνδρες και το παρείχε 100%. (Από τις προσωπικές αναμνήσεις του Μπιλ). Κατά τις εσωτερικεύσεις του αρρενωπού σεναρίου του, ο Μπιλ θεωρούσε άξιο επίτευγμα το να βρει μια γυναίκα που να πραγματοποιεί τέτοιες έντονα ερωτικές πράξεις, σκέψεις και φαντασιώσεις. Πίστευε ότι η πλειονότητα των γυναικών ως αποτέλεσμα της υποταγής τους σε ισχυρές πατριαρχικές κοινωνικοπολιτισμικές απαγορεύσεις ενάντια στη σεξουαλική ανεκτικότητα και έκφραση ένιωθαν αρκετή ανησυχία, ενοχή και ντροπή όταν ενέδιδαν σε μη συμβατικές σεξουαλικές συμπεριφορές και όταν μοιράζονταν τις έντονα ερωτικές σεξουαλικές τους φαντασιώσεις. Άρα, ο Μπιλ θεωρούσε τον εαυτό του τυχερό που είχε την ευκαιρία να συναντήσει μια έντονα αισθησιακή και σεξουαλική γυναίκα-σύντροφο. 3.3 Σεξουαλικές σκέψεις, επιθυμίες και φαντασιώσεις Η σεξουαλική εξάρτηση σχετίζεται με την ακόρεστη επιθυμία και λαχτάρα για την έναρξη και συμμετοχή σε πράξεις σεξουαλικής συμπεριφοράς, προσαρμοσμένες για σεξουαλικό κορεσμό μέσω του οργασμού ή άλλων μορφών σεξουαλικής ικανοποίησης αλλά με αποτυχία πραγμάτωσης αυτών (Schnarch, 1991). Η ανικανότητα των ψυχαναγκαστικών σεξουαλικών πράξεων να χορτάσουν τον εξαρτημένο, σφίγγουν όλο και περισσότερο την επικίνδυνη θηλιά του σεξουαλικού εθισμού: Έπειτα από μία βδομάδα αφότου είχαμε βρεθεί για τελευταία φορά, η σκέψη να τη φέρω να μείνει μαζί μου ή να πάω εγώ σε εκείνη μου προκαλεί ευτυχία και εξαιρετική σεξουαλική διέ-

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Public Opinion Strategies Communication Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Member of Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Νοημοσύνη; Ικανότητα διεκπεραίωσης γνωστικών λειτουργιών (μνήμη, προσοχή, αντίληψη, μάθηση, αφαιρετική σκέψη, ομιλία, κλπ.) Αξιολογείται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση

Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση Συμβουλευτική είναι η οργανωμένη και επιτρεπτική σχέση που δίνει τη δυνατότητα στον συμβουλευόμενο

Διαβάστε περισσότερα

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα»

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» «Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» DR. ΘΑΝΟΣ Ε. ΑΣΚΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΨΥΧΙΚΗΣ Κ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η Έρευνα μας Ο Εθισμός στο Διαδίκτυο 2008-2010 Γενικότερα τι σημαίνει ο εθισμός, ειδικότερα τι σημαίνει εθισμός στο Διαδίκτυο και πως αυτό ορίζεται; Ως εθισμός αντιμετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΜΕ Ι ΕΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΟΥΜΟΥΛΕΤΣΑ, MSc ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 4ετής

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του χώρου. Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα

Η έννοια του χώρου. Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα Η έννοια του χώρου Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα ο τρόπος χρήσης του χώρου συνιστά ένα επικοινωνιακό μέσο Προξημική Προξημική είναι η επιστημονική μελέτη της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (Όχι) για την οικογένεια και τους φίλους μου ΕΙΧΑ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Κείμενο - εικονογράφηση Μάθιου Τζόνστοουν, πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου 2005. Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ),

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός

Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής. Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός Ηεπαγγελµατικήεξέλιξητων καθηγητώντηςλογιστικής Ελένη Τουρνά Γιώργος Γερµανός ΣκοπόςκαιΜεθοδολογία Η εργασία αυτή στοχεύει στην χρήση της βιογραφικής έρευνας για την καλύτερη κατανόηση της επαγγελµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΜΥΡΤΩ ΓΡΙΒΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ

ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΜΥΡΤΩ ΓΡΙΒΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΜΥΡΤΩ ΓΡΙΒΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Σεξ- Οργασµός και Οµοφυλοφιλία Ο οργασµός δεν µετράει ήµητρα, 32 ετών Είχα ελάχιστες σεξουαλικές επαφές µε άντρες εν βίωσα ποτέ οργασµό µε άτοµο του

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΜΠΟΥΡΝΙΑ ΜΑΡΘΑ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ επιμελήτρια Τζάνειου νοσοκομείου bournia@ppsy.gr ΟΡΙΣΜΟΣ Ανήκει στο φάσμα των ψυχαναγκαστικών- παρορμητικών διαταραχών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Τα συναισθήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των έφηβων μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων 2008/0047(COD) 30.6.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων προς

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα