Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο"

Transcript

1 Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Περιοδική έκδοση για την προώθηση του θεάτρου, του εκπαιδευτικού δράματος, του θεατρικού παιχνιδιού και των άλλων παραστατικών τεχνών στην εκπαίδευση ISSN X Τεύχος 1, Αθήνα 2001 Πολιτιστικά Προγράμματα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Νίκος Γκόβας & Βασιλική Δεμερτζή ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ Το άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν για έρευνα, διδασκαλία και προσωπική μελέτη. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μετά από άδεια του εκδότη.

2 Πολιτιστικά Εκπαιδευτικά Προγράµµατα στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση Νίκος Γκόβας & Βασιλική εµερτζή εν ξέρω αν όλοι οι µαθητές µπορούν να γίνουν καλλιτέχνες Μπορούν όµως όλοι να είναι δηµιουργικοί Αυτή η δηµιουργικότητα είναι κάτι σαν τη δύναµη της αγάπης Πρέπει να βγει προς τα έξω εν διδάσκεται, αλλά εµείς µπορούµε να βάλουµε τις συνθήκες για να συµβεί Α. Εισαγωγή Με τον όρο «Πολιτισµός» όπως ακριβώς και µε τον όρο «Περιβάλλον» θα καλύπταµε ίσως όλα όσα γίνονται ή θα θέλαµε να γίνονται στην εκπαιδευτική διαδικασία. Είναι φανερό ότι και οι δυο όροι είναι ευρύτατοι και τέµνονται σε πολλά σηµεία. Στην εκπαίδευση έχουµε ένα µακρύ παρελθόν και παράδοση σε δραστηριότητες µε πολιτιστικό περιεχόµενο. ραστηριότητες µε µεγάλη συµµετοχή µαθητών, εκπαιδευτικών και κοινωνίας, Πολύ πριν εισαχθούν έννοιες όπως περιβαλλοντική εκπαίδευση ή αγωγή υγείας τα σχολεία µας οργάνωναν εκδηλώσεις µουσικές, έδιναν θεατρικές παραστάσεις, κυκλοφορούσαν έντυπα, οργάνωναν «εκ των ενόντων» βιβλιοθήκες, έκαναν αφιερώµατα σε λογοτέχνες, στο περιβάλλον, στα ναρκωτικά, στον ρατσισµό και άλλα θέµατα που αργότερα ορίστηκαν σαν περιβαλλοντικά ή υγείας. Σε αυτή την παράδοση άλλωστε στηρίχθηκαν και οι Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες Παρόλα αυτά, οι περισσότερες από αυτές τις δραστηριότητες είχαν και έχουν τον χαρακτήρα µιας πολιτιστικής εκδήλωσης παρά ενός Προγράµµατος. Και όπως θα δούµε παρακάτω, σχεδόν ποτέ δεν υπήρξαν αντικείµενο ουσιαστικής µελέτης ούτε για το τι ακριβώς προσφέρουν στην εκπαίδευση ούτε έγινε προσπάθεια να καλυφτούν θεσµικά ή οικονοµικά. Στις παρακάτω γραµµές θα γίνει µια πρώτη απόπειρα διερεύνησης των πολιτιστικών προγραµµάτων. Θα δούµε τι ισχύει, πώς ερµηνεύεται και πώς εφαρµόζεται στα σχολεία. Στη συνέχεια θα γίνει µια προσπάθεια να αναδειχθούν οι διαστάσεις που οφείλει να έχει ένα ολοκληρωµένο τέτοιο πρόγραµµα, θα αναζητηθούν τα θετικά και αρνητικά στοιχεία που πιθανόν παρουσιάζει ο τρόπος εφαρµογής τους και τέλος θα διατυπωθούν κάποιες προτάσεις µε στόχο την ενίσχυση και τη µέγιστη αξιοποίησή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Β. Τι προβλέπεται για τα πολιτιστικά προγράµµατα i)το θεσµικό πλαίσιο Σύµφωνα µε την υπουργική εγκύκλιο ΑΠΟΦΑΣΗ Γ2/4867/ τα πολιτιστικά γενικώς, εντάσσονται στις σχολικές δραστηριότητες µαζί µε την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την αγωγή υγείας και, τελευταία, µε δραστηριότητες επαγγελµατικού προσανατολισµού. Αντικείµενό τους, σύµφωνα µε την ίδια εγκύκλιο, µπορεί να είναι: θεατρικές παραστάσεις, µουσικές εκδηλώσεις, θεατρικό εργαστήρι, παραδοσιακοί χοροί, λογοτεχνικές εκδηλώσεις, λέσχη φωτογραφίας, εκθέσεις ζωγραφικής, εκδόσεις εφηµερίδων περιοδικών, ραδιοφωνικές εκποµπές, οργάνωση βιβλιοθήκης κ.λ.π. 73

3 ii)το θεωρητικό πλαίσιο Το θεωρητικό πλαίσιο των πολιτιστικών προγραµµάτων δεν είναι εύκολα προσδιορίσιµο. Η σκοποθεσία στην εγκύκλιο εξαντλείται σε γενικόλογες διατυπώσεις του τύπου «αισθητική καλλιέργεια» και «δηµιουργική έκφραση». εν υπάρχει καµιά επεξεργασµένη µέθοδος που να αφορά την παιδαγωγική διαδικασία και φυσικά κανένας αναλυτικός οδηγός εφαρµογής. Παρόλη τη µαζικότητά τους δεν υπάρχει θεσµοθετηµένα Υπεύθυνος Πολιτιστικών, ούτε κεντρικά ούτε σε επίπεδο ιεύθυνσης, που θα ενδιαφερθεί για τη διαδικασία. Ακόµα και στους πρόσφατα θεσµοθετηµένους Πανελλήνιους Μαθητικούς Καλλιτεχνικούς Αγώνες, ο ορισµός του υπεύθυνου ανά ιεύθυνση είναι περιστασιακός και ο ρόλος του εξαντλείται στη τυπική διαδικασία διεξαγωγής των Αγώνων. Σύµφωνα µε τη Γ/2 5566/ Υπουργική Απόφαση ο Προϊστάµενος ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης κάθε νοµού, πρέπει να ορίσει έναν εκπαιδευτικό από τους ήδη αποσπασµένους στη ιεύθυνση, ως υπεύθυνο για τους Αγώνες και σε περίπτωση αδυναµίας ορισµού υπευθύνου µεταξύ των αποσπασµένων εκπαιδευτικών, ο Προϊστάµενος µπορεί να προτείνει για απόσπαση τον εκπαιδευτικό ο οποίος θα αναλάβει ως υπεύθυνος. Είναι φανερό πως τα καθήκοντα του υπεύθυνου περιορίζονται στην ενηµέρωση και τον συντονισµό των σχολείων που συµµετέχουν στους Πανελλήνιους Αγώνες σύµφωνα µε τις οδηγίες της Πανελλήνιας Συντονιστικής Επιτροπής. iii) Η διαδικασία έγκρισης Ένα Πολιτιστικό Πρόγραµµα, µε αναλυτική περιγραφή θέµατος, στόχων, δράσεων κ.λ.π., εγκρίνεται στην αρχή της χρονιάς σε επίπεδο ευτεροβάθµιας /νσης Νοµού από την αρµόδια επιτροπή έγκρισης σχολικών δραστηριοτήτων. Είναι η ίδια επιτροπή που εγκρίνει και τα προγράµµατα Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και Αγωγής Υγείας. Οι ιευθυντές των σχολείων οφείλουν στην πρώτη συνεδρίαση της χρονιάς να ενηµερώσουν τους εκπαιδευτικούς για τη δυνατότητα υλοποίησης πολιτιστικών προγραµµάτων (όπως και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, αγωγής υγείας κ.λ.π.). Οι ενδιαφερόµενοι, αφού συνεργαστούν µε µαθητές και διευθυντή, υποβάλλουν την πρότασή τους σε σχετικό έντυπο της /νσης.ε. συνήθως µέχρι 1 Νοεµβρίου. Η επιτροπή κρίνει τις προτάσεις µε βάση την ύπαρξη των παραπάνω χαρακτηριστικών και ιδιαίτερα τη σαφήνεια των εκπαιδευτικών στόχων και µεθόδων, το εφικτό της υλοποίησης, την καινοτοµία και τη συµπληρωµατικότητά τους ως προς το Αναλυτικό Πρόγραµµα. εν εγκρίνει προτάσεις που µπορούν να υλοποιηθούν µέσα από την ύλη κάποιου µαθήµατος, ούτε εκδροµές ή απλές επισκέψεις. Στη µέση της χρονιάς (συνήθως τέλη Φεβρουαρίου) οι εκπαιδευτικοί που υλοποιούν τέτοια προγράµµατα παροτρύνονται να έλθουν σε επικοινωνία µε τον υπεύθυνο πολιτιστικών (αν υπάρχει) µε στόχο την ενηµέρωση για την εξέλιξη του προγράµµατός. Με το τέλος του προγράµµατος οφείλουν επίσης να περιγράψουν σύντοµα το πρόγραµµα που υλοποιήθηκε και να το αξιολογήσουν. Προβλέπεται κάποια µικρή χρηµατοδότηση από κάποιο κωδικό της Νοµαρχίας, όταν τα προγράµµατα αυτά υποβληθούν για έγκριση στη ιεύθυνση. Ε. Πρέπει να διευκρινιστεί όµως ότι η έγκριση της Επιτροπής έχει να κάνει µε το εκπαιδευτικό περιεχόµενο της πρότασης και δεν καλύπτει τις οικονοµικές ανάγκες της. Στην περίπτωση που υπάρξει χρηµατοδότηση, η αξιολόγηση που γίνεται από τον φορέα της χρηµατοδότησης αφορά µόνο στον οικονοµικό απολογισµό. Το τελικό προϊόν, στην περίπτωση µιας παράστασης, έκθεσης, εντύπου κτλ. εκτίθεται άτυπα προς αξιολόγηση, µε την παρουσίαση του στη σχολική ή την ευρύτερη τοπική κοινότητα. 74

4 Β. Χαρακτηριστικά ενός Πολιτιστικού Προγράµµατος Αν προσπαθήσουµε να προσδιορίσουµε τα βασικά χαρακτηριστικά που οφείλει να έχει ένα ολοκληρωµένο Πολιτιστικό Πρόγραµµα θα καταλήξουµε ότι πρέπει να είναι: α) προαιρετικό τόσο για τους µαθητές όσο και για τους καθηγητές που θα το αναλάβουν. Αυτό σηµαίνει ότι υλοποιείται εκτός ωρών διδασκαλίας, στο γνωστό δίωρο (στην πράξη αφιερώνονται πολύ περισσότερες ώρες, τα Σάββατα κ.α.). Ο προαιρετικός χαρακτήρας και η εθελοντική συµµετοχή προϋποθέτει κατ αρχήν µια στάση ζωής και παράλληλα εξασφαλίζει τον βαθµό ελευθερίας που απαιτείται για να προσανατολιστεί ένα πρόγραµµα στις επιθυµίες, στις ανάγκες και τις δυνατότητες όσων εµπλέκονται. β) εκπαιδευτικό, απευθύνεται δηλαδή στους µαθητές µε ένα πολύ συγκεκριµένο τρόπο, όπως προκύπτει από τη στοχοθεσία του, το θέµα του, τη µεθοδολογία του και τα αποτελέσµατα που επιδιώκει. Παρόλο που τα περισσότερα πολιτιστικά προγράµµατα έχουν καλλιτεχνικό προσανατολισµό (θέατρο, χορός, µουσική, εικαστικά, κ.α) ο παιδαγωγικός χαρακτήρας είναι κυρίαρχος. Αυτό βέβαια µε κανένα τρόπο δεν αποτελεί άλλοθι για κακογουστιές και γι αυτό ακριβώς υποστηρίζεται µε έµφαση η άποψη πως οι γνώσεις και η επιµόρφωση είναι απαραίτητο εφόδιο. Πιθανόν η συνεργασία µε ειδικούς επαγγελµατίες να διεύρυνε τους ορίζοντες δράσης και να πρόσφερε δυνατότητες βελτίωσης των τελικών προϊόντων αυτών των προγραµµάτων. Πάντως τονίζεται η σηµασία του γεγονότος ότι ο εµψυχωτής πρέπει να είναι εκπαιδευτικός, ανεξάρτητα αν πλαισιώνεται από επαγγελµατίες, γονείς, διευθυντές ή άλλους φορείς για τη διευκόλυνση του έργου του. γ) έχει την ανάπτυξη ενός προγράµµατος, δεν είναι δηλαδή µια απλή εκδήλωση ή επίσκεψη. Αναλυτικότερα: έχει σαφείς στόχους και σκοπό: Λόγω βέβαια της µεγάλης ποικιλίας στα θέµατα, οι στόχοι µπορεί να διαφοροποιούνται αλλά πρέπει να είναι σαφώς προσδιορισµένοι. Οι στόχοι αυτοί είναι συµπληρωµατικοί αυτών των διαφόρων µαθηµάτων που διδάσκονται στο Αναλυτικό πρόγραµµα. απευθύνεται σε συγκεκριµένη οµάδα µαθητών: Λόγω του προαιρετικού χαρακτήρα των, τα προγραµµάτων αυτά απευθύνονται σε µια οµάδα µαθητών που θα ενδιαφερθεί για το θέµα και όχι σε όλο το σχολείο ή µια τάξη. Όπως και µε τη περιβαλλοντική οµάδα ενός σχολείου, µπορεί να υπάρχει πολιτιστική οµάδα από µαθητές διαφόρων τάξεων µε ένα συγκεκριµένο θέµα µελέτης. Τέτοια οµάδα είναι π.χ. η οµάδα θεάτρου, η οµάδα χορού, η οµάδα του περιοδικού, κ.λ.π.. Προφανώς σε αυτές ακριβώς τις οµάδες στηρίζονται και οι Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες. συντονίζεται από παιδαγωγική οµάδα: Συνήθως αποτελείται από δύο τρεις εκπαιδευτικούς ανά πρόγραµµα για τους οποίους υπάρχει και η γνωστή ρύθµιση περί 2ώρου. Επειδή τα πολιτιστικά προγράµµατα είναι ιδιαίτερα πολυεπίπεδα και απαιτούν τη συνεργασία πολλών ειδικοτήτων - ας σκεφτούµε για παράδειγµα τη σύνθετη τέχνη του θεάτρου - καλό είναι η οµάδα να αποτελείται από καθηγητές διαφόρων ειδικοτήτων οι οποίοι θα λειτουργούν συµπληρωµατικά και θα καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερες πτυχές του θέµατος. Η διεπιστηµονικότητα - που αποτελεί ζητούµενο στη σύγχρονη εκπαίδευση, αλλά δεν συµβιβάζεται µε τη δοµή του ελληνικού σχολείου και ιδιαίτερα µε αυτήν της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, η οποία βασίζεται σ έναν αυστηρό καταµερισµό ανά γνωστικό αντικείµενο µπορεί να προκύψει αβίαστα στην ανάπτυξη ενός πολιτιστικού προγράµµατος γιατί από τη φύση του ενδείκνυται για προσέγγιση από διάφορες επιστηµονικές καλλιτεχνικές πλευρές. 75

5 Προϋποθέτει συγκεκριµένο θέµα µελέτης: Η επιλογή και ο προσδιορισµός του θέµατος αποτελούν σηµαντικά στοιχεία για τη δηµιουργία και το µέλλον της οµάδας. Εδώ πρέπει να τονιστεί η σηµασία που έχει η επιλογή ενός θέµατος άµεσου ενδιαφέροντος των µαθητών. Η οµάδα πρέπει να είναι σε θέση να διατυπώνει το θέµα µελέτης χωρίς γενικότητες και αοριστολογίες αλλά µε τρόπο συγκεκριµένο ώστε να µπορεί να ολοκληρωθεί. Βέβαια η διαδικασία θα πρέπει να είναι ευέλικτη σε αλλαγές και προσαρµογές ώστε να δίνει τη δυνατότητα προσαρµογής µε την πάροδο του χρόνου και ανάλογα µε τις επιθυµίες των συµµετεχόντων. Για παράδειγµα, µια θεατρική οµάδα είναι προτιµότερο να βρεθεί αρχικά µέσα σε ένα θεατρικό εργαστήρι χωρίς να έχει προγραµµατίσει συγκεκριµένο έργο. Η διαδικασία του Εργαστηρίου δίνει τη δυνατότητα σε εµψυχωτή και παιδιά να γνωριστούν, να ασκηθούν και να αναγνωρίσουν τις επιθυµίες και τις ικανότητες τους πριν αποφασίσουν να οδηγηθούν σε κάτι πιο συγκεκριµένο. Οι µαθητές µπορεί να µην είναι σε θέση να δουν όλες τις πλευρές ενός θέµατος αλλά πρέπει να έχουν οπωσδήποτε την αίσθηση ότι συµµετέχουν τόσο στην επιλογή όσο και στην διαµόρφωση του. Είναι φανερό ότι τα παιδιά, ακόµα και όταν δεν καταλαβαίνουν ακριβώς που µπορεί να καταλήξει το πρόγραµµα, ακολουθούν τους εµψυχωτές που απόλυτα εµπιστεύονται. Έχει διάρκεια στο χρόνο και τακτικές εβδοµαδιαίες συναντήσεις: Η πολιτιστική οµάδα έχει τακτικές συναντήσεις 1-2 φορές την εβδοµάδα για τη µελέτη και ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του προγράµµατος. Το πρόγραµµα σχεδιάζεται στην αρχή της χρονιάς και υλοποιείται τουλάχιστον για ένα σχολικό έτος. Μια απλή εκδροµή, για παράδειγµα, ή µια επίσκεψη σε ένα µουσείο δεν είναι από µόνη της πολιτιστικό πρόγραµµα γιατί δεν έχει θέµα έρευνας, τη λογική της οµάδας, διάρκεια στο χρόνο κτλ. Κατά συνέπεια οι λεγόµενοι περίπατοι και οι µονοήµερες εκδροµές, που έχουν από χρόνια καθιερωθεί, και όταν ακόµα έχουν πολιτιστικό εκπαιδευτικό χαρακτήρα όπως οφείλουν, δεν αποτελούν ολοκληρωµένο Πολιτιστικό Πρόγραµµα αλλά, ίσως, µια από τις δραστηριότητες ενός τέτοιου προγράµµατος.. Για τους ίδιους λόγους η περιστασιακή συνεύρεση µαθητών για µια εκδήλωση π.χ οι σχολικές γιορτές, αν και έχουν πολιτιστικό περιεχόµενο δεν αποτελούν Πολιτιστικό Πρόγραµµα (όπως η περιστασιακή ανακύκλωση δεν αρκεί για να θεµελιώσει ένα περιβαλλοντικό πρόγραµµα). Αντίθετα οι θεατρικές & µουσικές οµάδες επειδή έχουν βάθος χρόνου προετοιµασίας εντάσσονται στη λογική των πολιτιστικών προγραµµάτων. Οµοίως µια οµάδα µαθητών από διαφορετικές τάξεις που µελετάει π.χ. ένα ιστορικό θέµα µε τον τρόπο που περιγράφηκε παραπάνω µπορεί να αποτελεί πολιτιστικό πρόγραµµα Αναπτύσσει τη δική του µεθοδολογία: Η µεθοδολογία των Προγραµµάτων αυτών είναι διαφορετική αυτής που συνήθως χρησιµοποιείται στη τάξη. Π.χ. το εργαστήρι, οι οµάδες εργασίας, η µέθοδος project, η έρευνα στο πεδίο, οι επισκέψεις µελέτης, οι επαφές µε κοινωνία κ.α. οφείλει να παρουσιάσει τον εαυτό του. Τούτο δεν σηµαίνει ότι η οµάδα πρέπει να κατέχεται από το άγχος του τελικού προϊόντος, αλλά ότι οφείλει να δείξει και να µοιραστεί µε το υπόλοιπο σχολείο τη διαδικασία, τη γνώση και την εµπειρία (στο βαθµό που η εµπειρία µεταφέρεται). οφείλει να έχει προβλέψει µορφές αξιολόγησης. Αξιολόγηση µπορεί να γίνει µε ερωτηµατολόγια, µε ηµερολόγια, µε συζητήσεις στην αρχή, στη µέση και το τέλος του προγράµµατος. Μπορεί να υπάρχει αυτο-αξιολόγηση, εξωτερική αξιολόγηση κ.ά. Οι διάφορες φάσεις, που θα πρέπει να προβλέπονται κατά τον αρχικό σχεδιασµό, µπορεί να παίξουν επίσης κάποιο ρόλο διαµορφωτικής αξιολόγησης, καθώς θα επιτρέπουν, σε µια δεύτερη φάση, τον επαναπροσδιορισµό στόχων και πρακτικής. 76

6 . Παρατηρήσεις ιαπιστώσεις από τον τρόπο εφαρµογής τους εν υπάρχει καµιά τεκµηριωµένη, σε εµπειρικά δεδοµένα, ερευνητική προσέγγιση. Οι διαπιστώσεις που ακολουθούν βασίζονται µόνο σε µια πρώτη µελέτη των αιτήσεων που υποβλήθηκαν για έγκριση τη σχολική χρονιά στις διευθύνεις της Ανατολικής Αττικής και της Γ Αθήνας και σε µια άτυπη έρευνα ανάµεσα σε εκπαιδευτικούς της ίδιας περιοχής. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί φαίνεται ότι δεν γνωρίζουν, αν υπάρχει θεσµικό πλαίσιο µέσα στο οποίο υλοποιούνται τα διάφορα πολιτιστικά προγράµµατα των σχολείων. Υπάρχει φανερή σύγχυση και οι περισσότεροι «βαφτίζουν» ένα πολιτιστικό πρόγραµµα σαν περιβαλλοντικό ή αγωγής υγείας για να νιώθουν υπηρεσιακά καλυµµένοι ή να πετύχουν κάποια χρηµατοδότηση. Αρκετοί επίσης υποστηρίζουν ότι δεν ενηµερώνονται από τους ιευθυντές τους για τη δυνατότητα υλοποίησης πολιτιστικών προγραµµάτων. Βασικό κίνητρο για ανάληψη πρωτοβουλίας και για ενασχόληση των εκπαιδευτικών µε αυτά τα προγράµµατα θεωρούν ότι είναι το προσωπικό µεράκι, το φιλότιµο και η ανοχή ή η παρότρυνση, σε λίγες περιπτώσεις, κάποιων «φωτισµένων» ιευθυντών. Σε αρκετές περιπτώσεις η δυνατότητα της µείωσης κατά 2 ώρες του ωρολογίου προγράµµατος, όπως προβλέπει η γνωστή Απόφαση περί σχολικών δραστηριοτήτων, αποτέλεσε κίνητρο ή λύση για να συµπληρώσουν µερικοί εκπαιδευτικοί το ωράριό τους. Αντίθετα η υπερωριακή αποζηµίωση δεν φαίνεται να αποτελεί σηµαντικό κίνητρο, τουλάχιστον στο σηµερινό πλαίσιο. Όσοι εµψυχώνουν άλλωστε τέτοιες οµάδες αφιερώνουν τελικά πολλές ώρες παραπάνω από τις δυο που προβλέπει ο νοµοθέτης. Παρ όλο που οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί θεωρούν την προαιρετικότητα σαν βασικό συστατικό αυτών των προγραµµάτων, αρκετοί είναι επίσης οι προβληµατισµοί γύρω από τη δυνατότητα όλου του σχολείου να ωφελείται από τα όποια καλά απορρέουν από ένα τέτοιο πρόγραµµα. Ως προς τη σκοποθεσία και τους στόχους πρέπει να τονιστεί ότι οι εµπλεκόµενοι καθηγητές έχουν σαν πρώτο τους µέληµα τους εκπαιδευτικούς και γνωστικούς στόχους και δευτερευόντως τους όποιους καλλιτεχνικούς. Μερικοί από τους κυρίαρχους στόχους των προγραµµάτων, όπως κατατίθενται από τους εκπαιδευτικούς, είναι: «να µπορούν οι µαθητές να αναλαµβάνουν πρωτοβουλίες», «να συµµετέχουν ενεργητικά στις διαδικασίες», «να συνεργάζονται µεταξύ τους και µε τους εµψυχωτές τους», «να πλησιάσουν γνωστικά αντικείµενα και τεχνικές που δεν παρέχονται στο σχολείο», «να εκφράσουν τις όποιες καλλιτεχνικές ανησυχίες και να δηµιουργήσουν» κ.α. Η θεµατολογία των πολιτιστικών προγραµµάτων είναι ιδιαίτερα µεγάλη σε εύρος. Το ανέβασµα µιας θεατρικής παράστασης έχει σαφώς το προβάδισµα και ακολουθούν λογοτεχνικά θέµατα, έντυπα, έρευνες και µελέτες. Μερικά µόνο από τα πάρα πολλά και ευφάνταστα προγράµµατα που υποβλήθηκαν φέτος είναι: «γνωρίζω την ιστορία της πόλης µου από τις ονοµασίες των οδών», «η αναζήτηση του αρχαίου µύθου στη σύγχρονη πραγµατικότητα», «η µαυρόασπρη φωτογραφία», «Λογοτεχνία στη βιβλιοθήκη», «τα εξωκλήσια του Καπανδριτίου», «τα ξωκλήσια του Κηφισού», «γνωρίζω τους λαούς του κόσµου µέσα από τις παραδόσεις τους», «ο αρχαιολογικός χώρος της Βραυρώνας και η ζωή της Ιφιγένειας». Στη µεθοδολογία το τοπίο εµφανίζεται θολό και θα µπορούσαµε να πούµε πως κυριαρχεί ο αυτοσχεδιασµός. Οι αντίστοιχες διατυπώσεις των εκπαιδευτικών που εµπλέκονται σε τέτοια προγράµµατα είναι αρκετά γενικόλογες, παρόλα αυτά διαφαίνεται η τάση να ακολουθούνται µέθοδοι που διαφέρουν απ αυτές που ακολουθούνται µέσα στην τάξη. 77

7 Όσον αφορά την αξιολόγηση του προγράµµατος, υπάρχουν επιφυλάξεις. Κατά την άποψη αρκετών εκπαιδευτικών δεν κρίνεται σκόπιµη γιατί καλλιεργεί κλίµα ανταγωνισµού και οξύνει τις αντιπαραθέσεις ανάµεσα σε συναδέλφους, σε οµάδες που ασχολούνται µε διαφορετικά θέµατα ή σε σχολεία που έχουν ανάλαβει παρεµφερή προγράµµατα. Το ερωτηµατολόγιο και το ηµερολόγιο πάντως φαίνεται να χρησιµοποιείται σαν τακτική από αρκετούς συναδέλφους. Οι εµψυχωτές των πολιτιστικών προγραµµάτων είναι εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων. Οι αριθµοί δίνουν µεγάλο προβάδισµα στους φιλολόγους όµως πρέπει να σηµειώσουµε πως είναι και οι περισσότεροι, ως ειδικότητα, στο δυναµικό του σχολείου. Τα µεγαλύτερα προβλήµατα που κατατίθενται από τους εκπαιδευτικούς είναι η έλλειψη χρόνου, η απουσία κατάλληλου χώρου, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θεατρική παράσταση, και η ελάχιστη έως µηδαµινή χρηµατοδότηση. Ιδιαίτερα η έλλειψη χρόνου προκαλεί δυσλειτουργία στην οµάδα και εντάσεις στις σχέσεις τους µε τους ιευθυντές και τους συναδέλφους. Οι συναντήσεις γίνονται αποσπασµατικά, πολλές φορές σε κενά ή διαλείµµατα και συνήθως τα Σαββατοκύριακα. Ιδιαίτερα στο Λύκειο, ο φόρτος της ύλης, η ασφυξία του αναλυτικού προγράµµατος και οι εξωσχολικές, φροντιστηριακές υποχρεώσεις των µαθητών καθιστούν έως και αδύνατη την πραγµατοποίηση τέτοιων προγραµµάτων. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί εκτιµούν ότι η «διαδικασία» έχει µεγαλύτερη σηµασία από το τελικό αποτέλεσµα γιατί είναι το όχηµα για τη δηµιουργική επικοινωνία των εµψυχωτών µε τα παιδιά, ένα µέσο που ανοίγει ορίζοντες όχι µόνο αισθητικούς αλλά βαθιά παιδαγωγικούς, κοινωνικούς και ανθρωπιστικούς. Αντίθετα η έµφαση στο τελικό προϊόν µπορεί να αποπροσανατολίσει την οµάδα από τους βασικούς της στόχους. Μερικά από τα προβλήµατα που κατατέθηκαν είναι: η αλλαγή συµπεριφοράς εµψυχωτών και µαθητών στη κατεύθυνση του άγχους και της έντασης, η µετατροπή της µεθοδολογίας, οι αντιπαλότητες και οι ανταγωνισµοί, οι συγκρούσεις για την οµαλή λειτουργία του σχολείου, η έλλειψη της απαραίτητης οικονοµικής ενίσχυσης. κ.ά... Μια κριτική θεώρηση των όσων ισχύουν Η στάση του ΥΠΕΠΘ: Κατά τη γνώµη µας η παραπάνω Απόφαση βάζει τα πολιτιστικά προγράµµατα στην ίδια θέση (θεσµικά) µε την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την Αγωγή Υγείας. Εξακολουθεί όµως το τοπίο να είναι θολό και να έχει ανάγκη από ξεκάθαρη αναβάθµιση των πολιτιστικών προγραµµάτων. Σε επίπεδο ΥΠΕΠΘ δεν αναγνωρίζονται οι πολιτιστικές οµάδες ούτε υπάρχει γραφείο που να ενδιαφέρεται για τα προγράµµατα αυτά όπως παρουσιάστηκαν παραπάνω. Το πλησιέστερο σε αυτά τµήµα του Υπουργείου είναι το Γραφείο Πανελλήνιων Μαθητικών Καλλιτεχνικών Αγώνων το οποίο όµως έχει σαφώς άλλες προτεραιότητες και φαίνεται ότι αξιοποιεί και εκµεταλλεύεται µόνο το όποιο τελικό καλλιτεχνικό προϊόν των σχολείων. Εµείς θα δεχόµαστε το διαχωρισµό σε πολιτιστικά προγράµµατα, προγράµµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, προγράµµατα αγωγής υγείας & αγωγής καταναλωτή για λόγους ανάλυσης και ιδιαίτερου προσανατολισµού του κάθε θέµατος. Για όλα όµως θα προτιµούσαµε τον όρο προαιρετικά εκπαιδευτικά προγράµµατα. Εύκολα ένα πρόγραµµα, για παράδειγµα «θάλασσα και άνθρωποι», µπορεί να προσεγγιστεί σαν Περιβαλλοντικό, Πολιτιστικό ή ακόµα και Υγείας. Όσο για τα νεοπαγή προγράµµατα στο πλαίσιο του Comenius και της Κινητικότητας του ΕΠΕΑΕΚ αποτελούν θεµατικές ενότητες των πολιτιστικών ή των περιβαλλοντικών που έχουν αυτονοµηθεί. Στεγανά εξάλλου ως προς το περιεχόµενο και τη σκοποθεσία δεν υπάρχουν. 78

8 Η έγκριση: Η ελλιπής ενηµέρωση και η σύγχυση που επικρατεί γύρω από τη διαδικασία έγκρισης έχει ως αποτέλεσµα πολλά σχολεία να υλοποιούν πολιτιστικά προγράµµατα χωρίς ποτέ να τα υποβάλουν για έγκριση ή να τα παρουσιάζουν ως περιβαλλοντικά ή αγωγής υγείας.. Αυτό είναι υποτιµητικό, οδηγεί σε παραπλανήσεις και στερεί από τους ενδιαφερόµενους τη δυνατότητα να αναπτύξουν το προβληµατισµό γύρω από τα πολιτισµικά και εκπαιδευτικά θέµατα. Από την άλλη χάνεται η δυνατότητα για καλλίτερη αξιοποίηση του δυναµικού, για συνεργασίες και για επιστηµονική έρευνα. Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι στα πολιτιστικά θέµατα των σχολείων καθένας µπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Το περιεχόµενο: Η µεγάλη σε εύρος θεµατολογία που αναφέρεται στην Εγκύκλιο του Υπουργείου εκφράζει αρκετά καλά το περιεχόµενο των πολιτιστικών προγραµµάτων. Φανερώνει βέβαια και τις µεγάλες διαφορές των θεµάτων άρα και τις δυσκολίες στη ανάπτυξη οµοιογενών µεθόδων και οδηγών. ίνει όµως τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς να θεωρήσουν πως ο,τιδήποτε προωθεί τη συµµετοχή στη δηµιουργία πολιτιστικών αγαθών ή στην απόλαυσή τους µπορεί να αποτελεί το περιεχόµενο ενός πολιτιστικού προγράµµατος. Το θεωρητικό πλαίσιο ( στόχοι µεθοδολογία και αναλυτικό πρόγραµµα): Θα έπρεπε να υπάρχει κάποιο γενικό πλαίσιο και ένας οδηγός, τα οποία θα βοηθούσαν όλους και ειδικότερα όσους δεν έχουν προηγούµενη εµπειρία µε βασική προϋπόθεση βέβαια την απουσία ασφυκτικού ελέγχου και την ύπαρξη περιθωρίων ελευθερίας και ανάπτυξης πρωτοβουλιών. Η ασάφεια των στόχων όµως και η ελάχιστα επεξεργασµένη µεθοδολογία υποβαθµίζουν πολλές φορές πολύ αξιόλογες προσπάθειες ή αναπαράγουν τις καθιερωµένες στο σχολείο πρακτικές. Η σηµασία αυτών των προγραµµάτων έγκειται στην αναζήτηση στόχων που δύσκολα υλοποιούναι στα στενά και περιχαρακωµένα πλαίσια του αναλυτικού προγράµµατος. Για παράδειγµα, η εµπιστοσύνη σε άλλους, το µοίρασµα ιδεών, η ανταλλαγή απόψεων µέσα σε γόνιµο και δηµιουργικό διάλογο, η διεύρυνση των αισθητικών και πνευµατικών οριζόντων, ο αυτοσεβασµός και ο σεβασµός των άλλων, η αυτοέκφραση, η επικοινωνία, η ανάπτυξη της δηµιουργικότητας και του συλλογικού πνεύµατος, η εκδίπλωση των δεξιοτήτων, η τόνωση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίµησης, η αλλαγή στάσης απέναντι στη ζωή, τους ανθρώπους και τις καταστάσεις, η έκφραση µέσω της τέχνης κ.ά. είναι τα ζητούµενα των προαιρετικών αυτών προγραµµάτων. Αν λοιπόν οι στόχοι εδώ διαφέρουν, είναι φανερό πως και η µεθοδολογία των προαιρετικών πολιτιστικών προγραµµάτων πρέπει να είναι διαφορετική από τις παραδοσιακές, αυτές που ακολουθούνται κατά τη διδασκαλία στην τάξη και η οποία βασίζεται σε αρχές, που αποφασίζονται ερήµην των εκπαιδευτικών και των µαθητών. Η προσέγγιση των τεχνών, για παράδειγµα, µέσα από εργαστηριακές διαδικασίες, η ελεύθερη επιλογή θέµατος, η συµµετοχή όλων όσων µαθητών ενδιαφέρονται, η εµπλοκή των παιδιών στο σχεδιασµό, στη διαδικασία και στην παρουσίαση του προγράµµατος, οι συνεντεύξεις, οι επιτόπιες έρευνες, οι συλλογικές εξορµήσεις και εκδροµές, όπου και όποτε χρειάζεται, για την υλοποίηση κάποιων φάσεων των προγραµµάτων καθώς και η προσωπική έρευνα είναι µέθοδοι που δεν είναι εύκολο να αναπτυχθούν στη τάξη ή στο Αναλυτικό πρόγραµµα παρόλες τις κατά καιρούς διακηρύξεις. 79

9 Συγκρότηση οµάδας και προαιρετικότητα Η /νση Σπουδών Ε του ΥΠΕΠΘ θεωρεί, λανθασµένα κατά τη γνώµη µας, ότι δεν µπορεί να υπάρχει θεσµικά- πολιτιστική οµάδα σε ένα σχολείο. Τα προγράµµατα όµως αυτά πετυχαίνουν τους στόχους τους, όταν απευθύνονται σε συγκεκριµένη οµάδα παιδιών από διάφορες τάξεις. Η συµµετοχή στην πολιτιστική οµάδα είναι προαιρετική και ο εµψυχωτής οφείλει να βρίσκει τρόπους να ενσωµατώνει στην οµάδα όποιον θέλει να πάρει µέρος. Πρακτικές επιλογής µαθητών σε πολιτιστικές οµάδες (π.χ. audition σε θεατρικές οµάδες) δεν µας βρίσκουν σύµφωνους. Πρόγραµµα ή περιστασιακή εκδήλωση: Η διάρκεια στο χρόνο και οι τακτικές εβδοµαδιαίες συναντήσεις είναι σηµαντικά χαρακτηριστικά ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος που το διαφοροποιούν από την ευκαιριακή συνεύρεση µε αφορµή µια γιορτή, µια επέτειο ή µια εκδροµή. Για την υλοποίηση εποµένως του προγράµµατος πρέπει να δίνονται στην οµάδα πρώτα απ όλα τα περιθώρια χρόνου για τις τακτικές συναντήσεις της όπως και η δυνατότητα να πραγµατοποιήσει και εκπαιδευτικές επισκέψεις. Το κλείσιµο και η παρουσίαση: Η δυνατότητα παρουσίασης του προγράµµατος στο σχολείο ή στην τοπική κοινωνία θεωρείται σηµαντικό συστατικό του προγράµµατος. Στα προγράµµατα όµως, µε περιεχόµενο τέχνης (θέατρο, χορός, µουσική) οι εµψυχωτές οφείλουν να βρουν το µέτρο που θα έχει η παρουσίαση ώστε τα παιδιά να µην εκτεθούν. Ας µην ξεχνάµε ότι αν µια επαγγελµατική καλλιτεχνική παράσταση έχει για αποδέκτες το κοινό στο οποίο απευθύνεται, το µαθητικό καλλιτεχνικό εργαστήρι έχει σαν αποδέκτες τα παιδιά που παίρνουν µέρος. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί εκτιµούν ότι η διαδικασία έχει µεγαλύτερη σηµασία από το τελικό αποτέλεσµα. Αυτό όµως ουδόλως αναιρεί την ανάγκη που όλοι (µαθητές και καθηγητές) έχουν για κλείσιµο του προγράµµατος και µιας παρουσίασης. Η παρουσίαση αυτή µπορεί να κυµαίνεται από µια τελική-ανοιχτή πρόβα µπροστά σε λίγους φίλους µέχρι την κανονική παράσταση σε ευρύτερο κοινό. Ο εκπαιδευτικός: Οι εκπαιδευτικοί που εµψυχώνουν πολιτιστικά προγράµµατα στα σχολεία δεν διαθέτουν ειδικές γνώσεις ή σχετική επιµόρφωση αλλά χαρακτηρίζονται από ευαισθησία, έντονη δηµιουργική διάθεση και αγάπη για τα παιδιά. εν επιλέγονται από κανένα µηχανισµό και είναι όλων των ειδικοτήτων. Η ανάγκη όµως για επιµόρφωση είναι επιτακτική. Και εδώ πρέπει να σηµειώσουµε την ιδιαιτερότητα των πολιτιστικών προγραµµάτων των οποίων τον βασικό κορµό αποτελούν καλλιτεχνικές δράσεις. Μπορούµε, για παράδειγµα, εµείς οι δάσκαλοι να διδάξουµε θέατρο; Ακόµα κι αν όλοι συµφωνήσουµε πως η θεατρική αποτελεσµατικότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό, εντούτοις το θέατρο έχει τη δική του γραµµατική και πρέπει κάποιος να τη διδάξει. Είναι φανερό ότι το θέµα της συνεργασίας του εκπαιδευτικού µε ειδικούς επαγγελµατίες διαφόρων τεχνών είναι κρίσιµης σηµασίας. Οι συνεργασίες: Θεωρούµε πολύ σηµαντική τη συνεργασία εκπαιδευτικών διαφόρων ειδικοτήτων σε µορφή παιδαγωγικής οµάδας, όπως επίσης και ανάµεσα σε εµψυχωτές διαφόρων προγραµµάτων 80

10 στο ίδιο σχολείο γιατί έτσι αποφεύγονται εντάσεις λόγω ανταγωνισµού, υπερβολικών απαιτήσεων σε χρόνο και δυναµικό και πολυδιάσπασης των δυνάµεων των µαθητών και καθηγητών. Η προώθηση της συνεργασίας εξάλλου ανάµεσα σε γειτονικά σχολεία µπορεί να αναδείξει µια άλλη δυναµική. Η αξιολόγηση: Η αξιολόγηση είναι θέµα που προκαλεί στους εκπαιδευτικούς µεγάλες επιφυλάξεις, (ίσως γιατί αρκετοί την συνδέουν µε την βαθµολόγηση). Φαίνεται να λείπουν βασικές γνώσεις τόσο των τεχνικών όσο και της αναγκαιότητας της αξιολόγησης. Η οικονοµική στήριξη: Τα πολιτιστικά προγράµµατα δεν έχουν καµία θεσµοθετηµένη χρηµατοδότηση. Καµιά φορά, µοιράζονται µε την Περιβαλλοντική εκπαίδευση ένα πολύ µικρό κονδύλι την Νοµαρχίας. Η επιτροπή στην ευτεροβάθµια Εκπαίδευση που τα εγκρίνει δεν έχει πόρους για να τα στηρίξει. Ενώ η τοπική κοινωνία φαίνεται να αγκαλιάζει τα πολιτιστικά προγράµµατα των σχολείων µε ενδιαφέρον, στη πράξη τα σχολεία καλούνται να υλοποιήσουν προγράµµατα, να οργανώσουν παραστάσεις ή ακόµα να πάρουν µέρος σε µαθητικά φεστιβάλ και αγώνες µε µόνο χορηγό το φιλότιµο µερικών και σίγουρα χωρίς καµία επίσηµη χρηµατοδότηση. Τη στιγµή που άλλα προγράµµατα (Ευρωπαϊκά, Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αγωγής Υγείας, Πανελλήνιοι Αγώνες κ.ά.) έχουν βρει τρόπους να χρηµατοδοτούνται, τα πολιτιστικά προγράµµατα, αν και παλαιότερα, αντιµετωπίζονται σαν ο φτωχός συγγενής της εκπαίδευσης. Ε. Θετικά και αρνητικά στοιχεία Συνοπτικά, από αυτή την πρώτη προσέγγιση, έχουν ήδη διαµορφωθεί κάποια θετικά και αρνητικά στοιχεία που αφορούν όχι την ουσία των πολιτιστικών προγραµµάτων, για την οποία κανείς δεν έχει επιφυλάξεις, αλλά κυρίως για τον τρόπο και τις συνθήκες εφαρµογής τους. 1. Θετικά Τα θετικά στοιχεία προκύπτουν τόσο από το πλήθος των εκπαιδευτικών και των παιδιών που ενεργοποιούνται και πρόθυµα συµµετέχουν σε αυτά, όσο και από το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από τις τοπικές κοινωνίες, όταν πρόκειται για την παρουσίαση του τελικού προϊόντος. Το κέφι και η χαρά των παιδιών, ο αέρας της ελευθερίας, της πρωτοτυπίας και της δηµιουργίας, η υπέρβαση της πεζότητας και της καθηµερινότητας, η βίωση κάποιων ιδιαίτερα συγκινητικών καταστάσεων που έφεραν τόσο κόσµο κοντά, η σύσφιγξη των δεσµών ανάµεσα στους µαθητές µε τους συµµαθητές και δασκάλους τους αξιολογούνται ως τα θετικότερα στοιχεία των πολιτιστικών προγραµµάτων. Ιδιαίτερα σηµαντικό κρίνεται το γεγονός ότι το σχολείο αποκτά ένα διαφορετικό χαρακτήρα, αφού γίνεται πόλος έλξης και χώρος δηµιουργικής έκφρασης, κάτι που απουσιάζει από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον (κυρίως σε αποµονωµένες ή υποβαθµισµένες περιοχές). Επιπλέον, τα πολιτιστικά προγράµµατα προωθούν ιδιαίτερα το άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία και είναι αυτά που εµπλέκουν σχεδόν συστηµατικά γονείς και φορείς στην όλη διαδικασία (π.χ. η προετοιµασία και η πραγµάτωση µιας θεατρικής παράστασης) Σε σχέση µε τα άλλα προαιρετικά προγράµµατα (περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, αγωγής υγείας κ.λ.π.) τα πολιτιστικά παρουσιάζονται περισσότερο βιωµατικά και µε µεγαλύτερα περιθώρια προσωπικής έκφρασης. 81

11 Στο επίπεδο της σχέσης καθηγητή µαθητή η µετατόπιση του πρώτου από τη θέση του µεταδότη γνώσεων σ αυτή του εµψυχωτή συνεργάτη είναι σαφώς µεγαλύτερη, στα προγράµµατα µε καλλιτεχνικό προσανατολισµό τουλάχιστον. Τα πολιτιστικά προγράµµατα είναι τα περισσότερο «ανοιχτά» στους αδύνατους µαθητές, οι οποίοι εύκολα συµµετέχουν σ αυτά ως φορείς της δικής τους εµπειρίας, των δεξιοτήτων, της κλίσης και του ταλέντου τους (εικαστικά, φωτογραφία, µουσική, χορός, θέατρο) Οι µικρές εµπειρικές έρευνες και µελέτες που εκπονούνται, επειδή απαιτούν διαφορετική προσέγγιση και πρακτική από τις καθιερωµένες στη διδακτική πράξη, αποτελούν ερέθισµα για αναζήτηση νέων µεθόδων εργασίας, εξοικειώνουν τους συµµετέχοντες µε τη χρήση πολλών πηγών πληροφόρησης και, έστω και αποσπασµατικά, τους ωθούν στην ανάπτυξη εργαλείων αξιολόγησης της δουλειάς τους. Επίσης, τα πολιτιστικά προγράµµατα µε τη µεγάλη δυνατότητα δι-επιστηµονικής προσέγγισης που προσφέρουν δίνουν µια πολύ καλή ευκαιρία για ανάπτυξη µιας παιδείας που στόχο έχει να προσεγγίσει τη γνώση στο σύνολό της. Η συνεργασία καθηγητών µε διαφορετικές ειδικότητες και η διεπιστηµονική προσέγγιση ορισµένων θεµάτων διευρύνει τους ορίζοντες, πολλαπλασιάζει τις οπτικές και αναδεικνύει αξίες, τόσο για τους διδάσκοντες όσο και για τους διδασκόµενους, που βιώνουν στην πράξη έννοιες όπως συναδελφικότητα, άµιλλα, συλλογικότητα. Ταυτόχρονα, µε τον δια-πολιτισµικό χαρακτήρα που µπορεί να έχουν, άπτονται των καυτών θεµάτων της σύγχρονης πραγµατικότητας. Στα διαπολιτισµικά σχολεία, όπου µαθητές µε διαφορετικές εθνικότητες προσπαθούν να συνυπάρξουν και να ενταχθούν στο πολιτισµικό περιβάλλον της χώρας υποδοχής, η συµβολή των προγραµµάτων αυτών και ιδιαίτερα της θεατρικής πράξης, µπορεί να είναι καθοριστική. Το τελευταίο πάντως, δεν φαίνεται να έχει ακόµα ωριµάσει στη συνείδηση των περισσοτέρων εκπαιδευτικών. 2. Αρνητικά Στα αρνητικά στοιχεία επισηµαίνονται, µε έµφαση, οι δυσκολίες που αντιµετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί στην προσπάθεια υλοποίησης των προγραµµάτων τους. Εκτός από την απουσία συγκεκριµένου θεσµικού πλαισίου και καθοδηγητή, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου των µαθητών λόγω των καθηµερινών τους υποχρεώσεων και η έλλειψη οικονοµικών πόρων αποτελούν τον βασικό αντίπαλο για τις σχετικές πρωτοβουλίες. εν είναι λίγες οι περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι εκπαιδευτικοί ή θεωρούνται γραφικοί ή αντιµετωπίζονται µε επιφύλαξη ή και αδιαφορία από τους συναδέλφους ή τους προϊσταµένους τους. Συχνά η συµµετοχή σ ένα τέτοιο πρόγραµµα αντιµετωπίζεται ως αντίπαλη κατάσταση προς τα συµβατικά µαθήµατα. Πολλοί ιευθυντές και συνάδελφοι έχουν τη γνώµη πως τα σχετικά προγράµµατα παρακωλύουν τη λειτουργία του σχολείου ή προκαλούν αναστάτωση (π. χ. όταν ετοιµάζεται η παρουσίαση τελικού προϊόντος, πράγµα που απασχολεί περισσότερο και έντονα τους µαθητές για αρκετό χρονικό διάστηµα καθώς µάλιστα η περίοδος αυτή συνήθως συµπίπτει µε επαναλήψεις και προετοιµασία των µαθητών για τις εξετάσεις). Ειδικότερα στα Λύκεια οι µαθητές αδυνατούν να συµµετέχουν σε τέτοιου είδους προγράµµατα λόγω του εξαιρετικού φόρτου εργασίας που επιβάλλει η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση. Αρκετοί επίσης θεωρούν ότι υπάρχει κίνδυνος να λειτουργήσουν σε βάρος της σχολικής επίδοσης των µαθητών. Πάντως τα επιχειρήµατα της αντίθετης άποψης που υποστηρίζει ότι η συµµετοχή των µαθητών στα προαιρετικά εκπαιδευτικά προγράµµατα έχει ευεργετικές συνέπειες στην καταπολέµηση της µαθησιακής αποτυχίας είναι ισχυρότερα. 82

12 ΣΤ. Προτάσεις Πιστεύουµε ότι το θέµα της µελέτης των πολιτιστικών προγραµµάτων, τόσο όσον αφορά στην εκπαιδευτική όσο και στην καλλιτεχνική πλευρά, επιβάλλεται να ξεκινήσει. Η δηµιουργία ενός νέου θεσµικού πλαισίου που να αναβαθµίζει τα προγράµµατα αυτά αποτελεί πρωταρχική αναγκαιότητα. Φαίνεται πως πρέπει να ξεκινήσουµε από πράγµατα που θεωρούνται αυτονόητα, όπως για παράδειγµα η ενηµέρωση των συναδέλφων. Σε πολλά σχολεία το γεγονός πως τα πολιτιστικά µπορούν να υλοποιούνται όπως και τα περιβαλλοντικά το γνωρίζουν µόνο οι ιευθυντές! Εµείς επισηµαίνουµε τα βασικότερα προβλήµατα που αναζητούν τη λύση τους και τα οποία θα µπορούσαν επιγραµµατικά να συνοψιστούν στα εξής: Επιµόρφωση των καθηγητών που αναλαµβάνουν πολιτιστικά προγράµµατα. Παράλληλα θα πρέπει να µελετηθεί ο τρόπος και ο βαθµός συνεργασίας των σχολικών οµάδων µε συντονιστές, ειδικούς επαγγελµατίες και άλλους εξωσχολικούς καλλιτεχνικούς φορείς. Θεσµοθέτηση σε επίπεδο ιευθύνσεων Νοµών της θέσης του υπευθύνου πολιτιστικών προγραµµάτων σε ρόλο συντονιστικό, εµψυχωτικό, οργανωτικό και επιµορφωτικό. θα διαφυλάξει και θα αναδείξει τους παιδαγωγικούς στόχους των προγραµµάτων. Έλλειψη χώρου, χρόνου και χρηµατοδότησης. Μια σκέψη θα ήταν να ενταχθούν τα πολιτιστικά προγράµµατα στο ωρολόγιο πρόγραµµα των σχολείων, σε µια ζώνη προαιρετικών δραστηριοτήτων, προκειµένου να αντιµετωπιστούν τα προβλήµατα του χρόνου απασχόλησης των µαθητών. Από την άλλη να τεθεί το θέµα των κατάλληλων χώρων υλοποίησης των πολιτιστικών προγραµµάτων και των αντίστοιχων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων µε παρεµβάσεις προς τον ΟΣΚ (π.χ. να ληφθεί µέριµνα στις µελέτες για κατάλληλα εργαστήρια, να αλλάξει η νοοτροπία της αίθουσας πολλαπλών χρήσεων ώστε να ικανοποιεί ουσιαστικά τις εκδηλώσεις του σχολείου κ.λ.π.). Η σταθερή και οργανωµένη οικονοµική ενίσχυση των προγραµµάτων αυτών εξάλλου είναι πάγιο αίτηµα των συναδέλφων. Ανάλογες δυνατότητες και ευκαιρίες για τις πολιτιστικές οµάδες µ αυτές που παρέχονται στις περιβαλλοντικές, όπως για παράδειγµα η δυνατότητα επίσκεψης σε χώρους µελέτης µακριά από το σχολείο. Η ίδια η επιτροπή της /νσης.ε. σε επίπεδο Νοµού, που έχει ήδη εγκρίνει το πρόγραµµα, θα µπορούσε να γνωµοδοτεί και για την επίσκεψη ή εκδροµή της οµάδας ακόµα και αν αυτή γίνεται εκτός ορίων νοµού. Αποφεύγεται έτσι η χρονοβόρα διαδικασία έγκρισης από το ΥΠΕΠΘ. Οι επισκέψεις αυτές µπορεί να είναι ηµερήσιες µέσα ή και πέρα του ωραρίου, ή διήµερες και τριήµερες αν συµπεριληφθούν αργίες. Οι επισκέψεις της Πολιτιστικής οµάδας να είναι ανεξάρτητες από την ηµερήσια εκδροµή που δικαιούται να πραγµατοποιήσει όλο το σχολείο. Μπορεί βέβαια να συµπέσουν τόσο µε αυτή όσο και µε τους περιπάτους. Όταν δηλαδή η Πολιτιστική Οµάδα πάει εκδροµή ή επίσκεψη στο χώρο µελέτης το υπόλοιπο σχολείο µπορεί να πραγµατοποιεί τον µηνιαίο περίπατο. Αναθεώρηση των διαδικασιών και της σκοπιµότητας των Πανελλήνιων Μαθητικών Καλλιτεχνικών Αγώνων στην κατεύθυνση της µεγαλύτερης ενίσχυσης των σχολείων ώστε να είναι συνακόλουθη µε την εκµετάλλευση του τελικού προϊόντος των. Προτεραιότητα να δοθεί στη συνεχή επιµόρφωση των εκπαιδευτικών και στην οικονοµική στήριξη των προγραµµάτων. Εξεύρεση τρόπων διάχυσης του τελικού προϊόντος και της εµπειρίας της οµάδας σε όσο µεγαλύτερο µέρος του σχολείου είναι δυνατόν για να µη καταλήγει η όλη διαδικασία ένα πείραµα κλειστό για λίγους. Στην περίπτωση αυτή χρειάζεται επίσης να προσδιοριστεί µε 83

13 ποιο τρόπο θα αξιοποιηθούν τα καινοτόµα χαρακτηριστικά των προγραµµάτων αυτών από την ευρύτερη σχολική κοινότητα. Αντί Επιλόγου Συµπερασµατικά, θα µπορούσαµε να πούµε πως τα Πολιτιστικά Προγράµµατα έστω και µε την πρωτόλεια µορφή της προετοιµασίας για µια εκδήλωση βρίσκονται στην εκπαίδευση από πολύ παλιά. Παρόλα αυτά εµφανίζονται υποβαθµισµένα έναντι αυτών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ή της Αγωγής Υγείας ως προς την κεντρική οργάνωση και το ενδιαφέρον του ΥΠΕΠΘ. Στο θεσµικό πλαίσιο της εκπαίδευσης επικρατεί τουλάχιστον η ασάφεια (αν όχι η πλήρης απουσία). εν συµβαίνει όµως το ίδιο στην πράξη. Παρά τη τεχνοκρατική τροπή που έχει πάρει το εκπαιδευτικό µας σύστηµα (και ίσως ακριβώς γι αυτό), τα πολιτιστικά προγράµµατα χαίρουν ακόµα µεγάλης εκτίµησης ανάµεσα σε αρκετούς εκπαιδευτικούς και την κοινωνία. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι στις ιευθύνσεις της Γ Αθήνας και της Ανατ. Αττικής ολοκληρώθηκαν διπλάσια πολιτιστικά προγράµµατα από περιβαλλοντικά ή υγείας παρόλο που τα τελευταία χρηµατοδοτούνται. Κι αυτό φανερώνει πόσο βαθιά καταξιωµένη είναι η παιδαγωγική τους αξία στη συνείδηση του δασκάλου. Ο πολιτισµός όµως και η εκπαίδευση είναι τεράστια κεφάλαια για να τα αφήνουµε στην τύχη ή, ακόµα χειρότερα, να επιτρέπουµε να παγιώνονται καταστάσεις που δεν αναπτύχθηκαν ούτε από τους άµεσα ενδιαφερόµενους ούτε έγιναν µε παιδαγωγικά κριτήρια. Η αισθητική καλλιέργεια είναι στάση ζωής, είναι το ήθος που παράγει ο τρόπος µε τον οποίο αντιδρούµε στο περιβάλλον µας. Και αυτά τα προαιρετικά εκπαιδευτικά προγράµµατα είναι ίσως το µόνο αντίπαλο δέος στα πακέτα γνώσεων του εξεταστικοκεντρικού εκπαιδευτικού µας συστήµατος. Το µυαλό δεν είναι δοχείο που πρέπει να γεµίσουµε, αλλά φωτιά που πρέπει να ανάψουµε Πλούταρχος Νίκος Γκόβας & Βασιλική εµερτζή Αθήνα, Ιούλιος 2000 Ευχαριστίες: Ευχαριστούµε όλους τους συναδέλφους της Αν. Αττικής και της Γ Αθήνας που κατά καιρούς κατέθεσαν εµπειρίες και απόψεις πάνω στο θέµα των πολιτιστικών εκπαιδευτικών προγραµµάτων. Ιδιαίτερα ευχαριστούµε την συνάδελφο Μαρία Κάππου του Γυµνασίου Ραφήνας που επιµελήθηκε αρκετές από αυτές τις καταθέσεις. 84

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΠ ΓΕΛ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Σεπτέμβριος 2014 ΕΤΗΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ» Ιουλιανού 28 (1 ος όροφος) - 10434 ΑΘΗΝΑ Σύμπραξη ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ και ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για τη Δια Βίου Μάθηση Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου Μη Κερδοσκοπικό ΑΘΗΝΑ 2006 Τηλέφωνο: 210 88 38 680 Φαξ: 210 88 38 148 Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Αναμόρφωση Ωρολογίων Προγραμμάτων στο Δημοτικό Σχολείο

ΘΕΜΑ: Αναμόρφωση Ωρολογίων Προγραμμάτων στο Δημοτικό Σχολείο Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ Αθήνα, 28 7-2006 Αριθ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τα ωρολόγια προγράμματα και το ωράριο εργασίας των Διευθυντών και των εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων διαμορφώνονται ως ακολούθως : 1. Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Παιδείας: Προγραµµατισµός εκπαιδευτικού έργου για τα Γυµνάσια, ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ./ΕΠΑ.Σ. για τo 2010/11

Υπουργείο Παιδείας: Προγραµµατισµός εκπαιδευτικού έργου για τα Γυµνάσια, ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ./ΕΠΑ.Σ. για τo 2010/11 Υπουργείο Παιδείας: Προγραµµατισµός εκπαιδευτικού έργου για τα Γυµνάσια, ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ./ΕΠΑ.Σ. για τo 2010/11 ΘΕΜΑ: «Προγραµµατισµός εκπαιδευτικού έργου για τα Γυµνάσια, ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ./ΕΠΑ.Σ. σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015

Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015 Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015 1 ) Διαδικασία Ετήσιου Προγραμματισμού 1.1 Χρονικό διάστημα υλοποίησης : Από - Έως (2 ημερομηνίες της μορφής (ηη/μμ/εεεε) χωρισμένες με (-) πχ: 01/09/2013-10/06/2014)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ.

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Σαµπάνης, ²Π. Σαµπάνης, ³Π. Σταµάτης, ³Μ. Κόνσολας ¹ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών-Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Διευκρινήσεις σχετικά με το ωράριο των εκπαιδευτικών»

ΘΕΜΑ: «Διευκρινήσεις σχετικά με το ωράριο των εκπαιδευτικών» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΔΟΕ ΘΕΜΑ: «Διευκρινήσεις σχετικά με το ωράριο των εκπαιδευτικών» Σύμφωνα με το άρθρο 13 του ν.1566/1985 και συγκεκριμένα με την παράγραφο 7 (όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 3 του άρθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας:

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: : Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Υπουργικές Αποφάσεις/Νόμοι σχετικοί με τη λειτουργία του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου

Α. Υπουργικές Αποφάσεις/Νόμοι σχετικοί με τη λειτουργία του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Δ Α. Παπανδρέου 37 151 80 ΜΑΡΟΥΣΙ Πληροφορίες: Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

Το σύγχρονο ολοήµερο σχολείο στην Ελλάδα «Τµήµατα δηµιουργικής απασχόλησης» µε πρωτοβουλία των γονέων (1985) Η πρώτη µορφή ολοήµερης εκπαίδευσης στην Ελλάδα ξεκίνησε από τους γονείς Πρόβληµα φύλαξης των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15 Επιλέγω Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Τμήματα Εμπέδωσης σχολικό έτος 2014-15 Η πολύχρονη εκπαιδευτική εμπειρία των εκπαιδευτηρίων Saint-Paul έχει επενδύσει στη διάπλαση μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Εφαρμογή του θεσμού της Αξιολόγησης του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας κατά το σχολικό έτος 2013-2014 Διαδικασίες»

Θέμα: «Εφαρμογή του θεσμού της Αξιολόγησης του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας κατά το σχολικό έτος 2013-2014 Διαδικασίες» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο-Δημιουργία-Παιχνίδι-Συναίσθημα και Σώμα. Θέατρο και Δημιουργία στην υπηρεσία της πρόληψης, της θεραπείας και της εκπαίδευσης

Θέατρο-Δημιουργία-Παιχνίδι-Συναίσθημα και Σώμα. Θέατρο και Δημιουργία στην υπηρεσία της πρόληψης, της θεραπείας και της εκπαίδευσης Θέατρο-Δημιουργία-Παιχνίδι-Συναίσθημα και Σώμα Θέατρο και Δημιουργία στην υπηρεσία της πρόληψης, της θεραπείας και της εκπαίδευσης www.torapaizoume.gr Xαίρετε!! Είμαστε ένας νέος κοινωνικός συνεταιρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού

Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Μετάβαση από το Σχολείο στην Εργασία-Βασικές Αρχές και Προτάσεις για τους Υπεύθυνους του Πολιτικού Σχεδιασµού Στο τέλος του 1999, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ξεκίνησε ένα σηµαντικό πρόγραµµα έρευνας στο θέµα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αθήνα 12/09/2011 ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Το Λεόντειο Λύκειο Πατησίων είναι ένα κατ εξοχήν Χριστιανικό Σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος και οι αρμοδιότητες του Διευθυντή Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

O ρόλος και οι αρμοδιότητες του Διευθυντή Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης O ρόλος και οι αρμοδιότητες του Διευθυντή Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης Τηρουμένων των σχεδίων υπηρεσίας, ο Διευθυντής του σχολείου έχει τη γενική ευθύνη για την ομαλή και αποτελεσματική λειτουργία του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1

Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση 1 Η Εφαρµογή της Αξιολόγησης στη Συνεκπαίδευση Το τελικό στάδιο της πρώτης φάσης του Προγράµµατος του Φορέα για την Αξιολόγηση στο Πλαίσιο της Συνεκπαίδευσης περιλάµβανε µια συζήτηση και κατόπιν επεξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακα Αποδεκτών ΠΡΟΣ : ΘΕΜΑ: Οργάνωση Εκδηλώσεων με θέμα «Ημέρες Σταδιοδρομίας» στις σχολικές μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Πίνακα Αποδεκτών ΠΡΟΣ : ΘΕΜΑ: Οργάνωση Εκδηλώσεων με θέμα «Ημέρες Σταδιοδρομίας» στις σχολικές μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α' ΓΡΑΦΕΙO ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ( ΣΕΠ ) Ερμού 15 101 85 Αθήνα Tηλέφωνο : 3230332

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σχολικός Σύμβουλος: Ανδρέας Ν. Ζεργιώτης Αχαρνές, Ιανουάριος 2013 Έρευνα Ε.Κ.Κ.Ε. : Νεανική Βία μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τζιµόπουλος Νίκος Υπεύθυνος ΠΛΗΝΕΤ Ν. Κυκλάδων, Επιµορφωτής ΤΠΕ Σύρος, Μέγας Γιαλός, 84100 ntzimop@de.kyk.sch.gr

Τζιµόπουλος Νίκος Υπεύθυνος ΠΛΗΝΕΤ Ν. Κυκλάδων, Επιµορφωτής ΤΠΕ Σύρος, Μέγας Γιαλός, 84100 ntzimop@de.kyk.sch.gr Αξιολόγηση ενός Εντατικού Σεµιναρίου µε Θέµα "Χρήση Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Εκπαιδευτικό Λογισµικό": Γνώµες, Κρίσεις και Αντιλήψεις Εκπαιδευτικών ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης για τους Υπολογιστές και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΙ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ Σύµφωνα µε άρθρα και πληροφορίες που δηµοσιεύτηκαν τύπο του σαββατοκύριακου δηµοσιοποιήθηκαν τα βασικά στοιχεία του σχεδίου του υπουργείου παιδείας για τις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων:

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων: Τρεις κατευθύνσεις προσανατολισμού : Ανθρωπιστικές Θετικές Οικονομίας και Πληροφορικής καθώς και πέντε επιστημονικά πεδία, περιλαμβάνει το νέο σύστημα των Πανελλήνιων εξετάσεων, όπως ανακοίνωσε το υπ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC 1 Εισαγωγή - Κανόνες 1. Στόχοι Οι στόχοι του παιχνιδιού ανάληψης ρόλων είναι: -Να διευκολυνθεί η αφομοίωση των νέων γνώσεων -Να ενθαρρυνθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ανάθεση Πρώτη για όλες τις ειδικότητες Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια)

Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια) Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια) Υπεύθυνη συντονίστρια λειτουργός του Π.Ι.Κ. Χρυσάνθη Μελετίου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Σχολικός Σύμβουλος Π. Ε. Ν. Μεσσηνίας. «Η δημιουργικότητα στο ολοήμερο σχολείο»

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Σχολικός Σύμβουλος Π. Ε. Ν. Μεσσηνίας. «Η δημιουργικότητα στο ολοήμερο σχολείο» ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Σχολικός Σύμβουλος Π. Ε. Ν. Μεσσηνίας «Η δημιουργικότητα στο ολοήμερο σχολείο» Οι απαιτήσεις προς το σχολείο συνεχώς αυξάνονται. Το έργο του δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στο γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Α. Υπουργικές Αποφάσεις/Νόμοι σχετικοί με τη λειτουργία του Ολοήμερου Νηπιαγωγείου

Α. Υπουργικές Αποφάσεις/Νόμοι σχετικοί με τη λειτουργία του Ολοήμερου Νηπιαγωγείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Δ Α. Παπανδρέου 37 151 80 ΜΑΡΟΥΣΙ Πληροφορίες: Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: «Προγραµµατισµός εκπαιδευτικού έργου για τα Γυµνάσια, τα Γενικά Λύκεια και τα ΕΠΑΛ/ΕΠΑΣ για το σχολικό έτος 2008-2009»

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: «Προγραµµατισµός εκπαιδευτικού έργου για τα Γυµνάσια, τα Γενικά Λύκεια και τα ΕΠΑΛ/ΕΠΑΣ για το σχολικό έτος 2008-2009» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ.ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αν. Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι Πληροφορίες: Α. Νικολόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Ολο το σχέδιο για το νέο λύκειο και τις πανελλαδικές Το καινοτόµο «σχέδιο Αρβανιτόπουλου» θα έχουν την ευκαιρία να το γνωρίσουν πρώτοι οι φετινοί

Ολο το σχέδιο για το νέο λύκειο και τις πανελλαδικές Το καινοτόµο «σχέδιο Αρβανιτόπουλου» θα έχουν την ευκαιρία να το γνωρίσουν πρώτοι οι φετινοί Ολο το σχέδιο για το νέο λύκειο και τις πανελλαδικές Αλλάζουν όλα στο λύκειο από τον Σεπτέµβριο του 2013, καθώς το υπουργείο Παιδείας καταθέτει στη Βουλή σχέδιο νόµου, που παρουσιάζει σήµερα αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Τ.Θ. 13801 ΤΚ 104310, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων Βουλευτές Ελληνικού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ REMACO ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧEIΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ REMACO ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧEIΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ -1- 1. ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2. ΣΚΟΠΟΣ & ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 4. ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ 5. ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΜΕΛΕΤΗ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣ: Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 58/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας ΣχολικήΔιαμεσολάβηση Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του ως Συνήγορος του Παιδιού, προσκάλεσε σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα