ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΗΣ ΑΔΙΚΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΗΣ ΑΔΙΚΙΑΣ"

Transcript

1 ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΗΣ ΑΔΙΚΙΑΣ Μάιος 2011

2 ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΗΣ ΑΔΙΚΙΑΣ Δεν έχουμε βιώσει όλοι λίγο ως πολύ την αγωνία της δικαίωσης, την πίκρα της αδικίας, τον εγκλωβισμό στον πόνο εξαιτίας της κακής συμπεριφοράς των άλλων απέναντί μας, τη στέρηση της ευτυχίας μας που την αποδίδουμε σε τρίτους, την αδιαφορία μας για την πραγματική ζωή, την κατάθλιψη για την οποία πιστεύουμε ότι φταίνε οι άλλοι; Αυτή η αίσθηση της αδικίας πληγώνει τον ψυχικό μας κόσμο και πολύ συχνά μας οδηγεί και σε νοσήματα σωματικά. Καταστρέφει την επιθυμία μας για ζωή, για χαρά, για συνάντηση με τους άλλους. Ορθώνει ένα κάστρο τάχα για να μας προστατέψει, αλλά στην πραγματικότητα φυλακίζει την ύπαρξή μας, αποκόπτει κάθε οδό διαφυγής ή ανεφοδιασμού. Μας εντοιχίζει στη μοναξιά και την παγωνιά του εγωισμού μας. Ψυχολόγοι, ψυχίατροι, πνευματικοί και παιδαγωγοί προσδιορίζουν ως αιτία πολλών ψυχικών αλλά και σωματικών στρεβλώσεων και βασάνων την έντονη αίσθηση της αδικίας και κυρίως την μη συγχώρηση. Η αίσθηση της αδικίας μπορεί να εμπεδωθεί μέσα μας από τα πρώιμα παιδικά μας χρόνια και να μας συνοδεύει ως την τελευταία μας πνοή, αν δεν αγωνιστούμε να απαλλαγούμε από αυτήν. Συχνά υπαίτιος της αδικίας μπορεί να χαρακτηριστεί από αυτόν που την βιώνει ο γονιός ο οποίος ήταν απών ή σκληρός ή ανεπαρκής, ο αδελφός που ζήλευε ή διεκδικούσε πολλά, ο προπάτορας που κληροδότησε ένα νόσημα, ο δάσκαλος που δεν φέρθηκε σωστά παιδαγωγικά ή βαθμολόγησε άδικα, ο γείτονας που καταπάτησε το ακίνητό του, ο εργοδότης που κατακράτησε μισθούς και εισφορές, ο προϊστάμενος που υποστήριξε άλλον εργαζόμενο εις βάρος του, κτλ. κτλ Ολοι λοιπόν εμπλεκόμαστε σ αυτήν την ψυχοπνευματική διεργασία της αδικίας είτε ως θύτες είτε ως θύματα. 1

3 Θα θέλαμε φέτος να αρχίσουμε τη σειρά των θεμάτων μας στα Σεμινάρια Γονέων μ αυτό το θέμα εμπνεόμενοι κι οδηγούμενοι σ αυτά από το πολύ ωραίο βιβλίο του Δημήτρη Καραγιάννη «Η αδικία που πληγώνει». Εχουμε γνωρίσει στο παρελθόν τον συγγραφέα από το άλλο εξαιρετικό του βιβλίο «Ρωγμές και αγγίγματα», το οποίο επίσης μας απασχόλησε και μας βοήθησε πριν τέσσερα περίπου χρόνια. Ο Δ.Κ. είναι παιδοψυχίατρος, διδάκτορας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου. Εχει ιδρύσει μαζί με τη σύζυγό του, Ελένη, το θεραπευτικό και εκπαιδευτικό ινστιτούτο «Αντίστιξη», στο οποίο εκπαιδεύονται ειδικοί της ψυχικής υγείας στην οικογενειακή και ομαδική ψυχοθεραπεία. Η θεραπευτική του μέθοδος βασίζεται στην ανάδειξη της μοναδικότητας του ανθρωπίνου προσώπου με την αξιοποίηση των ψυχικών δυνάμεων που διαθέτει κάθε άνθρωπος, πέρα από οποιαδήποτε ψυχοπαθολογία τον διακατέχει. Προτείνει τον ευχαριστιακό τρόπο ζωής ως απάντηση στη φθορά της καθημερινότητας. Ευχαριστιακός τρόπος: Αναφέρω με ευγνωμοσύνη όλη μου τη ζωή, όλη μου την ύπαρξη στο Δημιουργό μου. Πιστεύω ότι με δημιούργησε με αγάπη, ότι προνοεί για μένα με αγάπη, ότι γνωρίζει οτιδήποτε μου συμβαίνει και επιτρέπει να μου συμβεί για να με παιδαγωγήσει και να με ωφελήσει μακροπρόθεσμα, δηλαδή εσχατολογικά, δηλαδή για να με σώσει. Μ αυτή τη θεώρηση όλα γίνονται πιο ανάλαφρα μέσα μου και γύρω μου. Το πιο οδυνηρό γεγονός μπορώ να το αντιμετωπίσω ως ευλογία και να το υποστώ με υπομονή και χαρά. Οι υπεύθυνες των σεμιναρίων Μαρία Κακαμούκα Σταυρούλα Κουμενίδου 2

4 Κεφάλαιο 1ο Η αδικία από το παρελθόν «Δεν παραδίνομαι!» Η ψυχολογία έχει δώσει ιδιαίτερη σημασία στα πρώτα χρόνια της ζωής του ανθρώπου και τα χαρακτηρίζει ως καθοριστικά για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του και ως εκ τούτου και για την εξέλιξή του. Αλλά, για να είμαστε σωστότεροι, οι συνθήκες που θα καθορίσουν τα πρώιμα παιδικά βιώματα έχουν διαμορφωθεί πριν από τη γέννηση. Μέσα στο DNA μας κουβαλάμε προπατορικά «αμαρτήματα» ή «ευλογίες» που παρακολουθούν τους προπάτορές μας επί γενεές γενεών. Αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες έχουν επιδράσει θετικά ή αρνητικά στη διαμόρφωση των γονεϊκών προσωπικοτήτων που θα κληθούν να περιβάλλουν τον νεογέννητο και αναπτυσσόμενο άνθρωπο και να σφραγίσουν την ύπαρξή του. Πριν από την έναρξη της ζωής μας έχουν καθορισθεί οι δυνάμεις μας, οι ικανότητές μας, τα ελαττώματά μας. Η ζωή είναι ένα αγώνισμα στο οποίο οι αθλητές έχουν διαφορετικό σημείο εκκίνησης. Για μερικούς το ξεκίνημα είναι άδικο, δυσβάσταχτο. Αν επρόκειτο για αθλητικούς αγώνες θα έπρεπε ν ακυρώνονταν. Υπάρχουν πολλά παιδιά που γεννιούνται σε οικογενειακές καταστάσεις μιζέριας, έντασης και διαμάχης, που οι γονείς τους αντί να αγαπιούνται αλληλοεξοντώνονται, ή ζουν βουτηγμένοι στις ποικιλόμορφες εξαρτήσεις που καταστρέφουν τη βιoτή τους. Πολλά παιδιά γεννιούνται σε καταστάσεις πολέμου, αρρώστιας, φυσικών καταστροφών. Είναι τα παιδιά που δεν τους επιτράπηκε να βιώσουν την χρονική περίοδο της χάριτος, τα ξένοιαστα παιδικά χρόνια, πριν μπουν στις βαριές περιστάσεις 3

5 της ζωής. Η ύπαρξη σοβαρών προβλημάτων υγείας από την πρώτη ημέρα της ζωής προκαλεί δέος. Ανθρωποι που η εμφάνισή τους είναι έντονα δύσμορφη ή που αντιμετωπίζουν σοβαρή αναπηρία καλούνται να αντιμετωπίσουν μια σκληρότατη πραγματικότητα. Παιδιά μεταναστών ή προσφύγων που μεγαλώνουν σε περιβάλλον που δεν τους αποδέχεται ή τους κατατρέχει ως απόβλητα ή ως μιάσματα. Παιδιά πολύ αναγκεμένων οικογενειών που στερούνται ακόμη και τα προς το ζην και βέβαια αποκλείονται από τη μόρφωση και την διαφυγή από το άθλιο περιβάλλον τους. Παιδιά γονέων εξόριστων ή φυλακισμένων που μεγαλώνουν στιγματισμένα εξαιτίας γονεϊκών «αμαρτημάτων». Παιδιά ανέργων που κάποια στιγμή σηκώθηκε μπροστά τους ένα απόλυτο STOP και τους έκοψε τις ελπίδες. Ποιος θα καταλάβει όλα αυτά τα παιδιά; Πόσο έχουν βιώσει μέσα τους την αδικία; Ως πού θα τους συνοδεύει αυτό το αίσθημα; Θα μπορέσουν ποτέ να απαλλαγούν; Θα μπορέσουν να συγχωρέσουν για να κερδίσουν έτσι τη ζωή που τους ανοίγεται και τους περιμένει ή θα παραδοθούν στην αίσθηση της αδικίας και θα ζήσουν με φτερά κομμένα, σ ένα κλουβί μιζέριας («άτιμη κοινωνία!»). Υπήρχε παλιότερα ένα παιχνίδι που παιζόταν ως εξής: Κάποιος, που έβγαινε με κλήρο, δεχόταν ένα ανελέητο ξυλοφόρτωμα από όλη την παρέα. Αν έλεγε «παραδίνομαι» για να γλιτώσει το ξύλο, έχανε. Αν δεν παραδινόταν ήταν ο νικητής του παιχνιδιού αλλά κέρδιζε και την απεριόριστη εκτίμηση όλων. Εκεί έβλεπες μεγαλόσωμους και δυνατούς να δειλιάζουν και να παραδίνονται και αντίθετα μικρόσωμους κι ασθενικούς, αλλά κραταιούς στην ψυχή να αντέχουν και να κερδίζουν το παιχνίδι και το θαυμασμό των άλλων. Ετσι και στο παιχνίδι της ζωής, κάποιοι το ξεκινούν με μια ολοφάνερη μειονεξία, αλλά καταφέρνουν με προσπάθειες υπεράνθρωπες να αντέξουν και να προκαλέσουν τον θαυμασμό και την εκτίμηση όλων. Αλλοι ξεκινούν ολοφάνερα ευνοημένοι κι όμως δεν προχωρούν, βαλτώνουν μέσα στα ανούσια και τα μικρά, πέφτουν σε μιζέρια και 4

6 βόλεμα, αποπροσανατολίζονται και χάνουν στο ανελέητο παιχνίδι της ζωής. Γιατί δεν είναι τόσο τα αντικειμενικά παιδικά βιώματα που καθορίζουν αποφασιστικά την ενήλικη ζωή, όσο ο τρόπος που τα κατέγραψαν τα υποκείμενα και τα επεξεργάστηκαν και οι αποφάσεις όρκοι που πήραν. Αυτές οι αποφάσεις θα επηρεάσουν την ενήλικη ζωή κατά τρόπο καθοριστικό. Ας δούμε μερικά παραδείγματα νικητών: Το αγόρι που έχει δει τον πατέρα του να εκτίθεται με σκληρή και προσβλητική συμπεριφορά, μπορεί να ορκιστεί να διαφοροποιηθεί και να το πετύχει. Το κορίτσι που βλέπει τη μητέρα του να παραμένει ανώριμη και ανίκανη να αντεπεξέλθει στο μητρικό της ρόλο, μπορεί να αποφασίσει να κατακτήσει την ωριμότητα. Παιδιά που στερήθηκαν τη φυσική παρουσία των γονιών τους λόγω θανάτου άνοιξαν τα συναισθηματικά τους δοχεία και τα γέμισαν από άλλες πηγές, συνέλεξαν αρκετή αγάπη ώστε να ανθίσουν και να γίνουν τα ίδια άνθρωποι προσφοράς και αγάπης με μια ιδιαίτερη ευαισθησία λόγω της προσωπικής εμπειρίας (μαρτυρίες παιδιών από ορφανοτροφεία εκπομπές για το Παπάφειο και τους αποφοίτους του). Παιδιά που ανήκαν σε δυσλειτουργικές οικογένειες πήραν όρκους κι έφτιαξαν τα ίδια θερμές και στέρεες οικογενειακές σχέσεις. Παιδιά στερημένα έβαλαν στοίχημα με τον εαυτό τους και σπούδασαν και πρόκοψαν εντυπωσιακά π.χ. η άστεγη που σπούδασε στο Χάρβαρντ. Παιδιά που ντρέπονταν για τους γονείς τους αναζήτησαν και βρήκαν αλλού τα πρότυπά τους και αξίες που ενέπνευσαν την πορεία τους. Παιδιά που μεγάλωσαν σε αντίξοες συνθήκες, αντί να λιώσουν και να διαλυθούν, μεταβόλισαν τη μιζέρια σε πλούτο, τον πόνο σε σοφία, την εγκατάλειψη σε υπευθυνότητα, την κακοποίηση σε τρυφερότητα. Παιδιά ανάπηρα ή ασθενή έγιναν ασύλληπτα παραδείγματα θάρρους, υπομονής, καρτερίας και αγωνιστικότητας ( Ελεν Κέλερ, Κάιλ) που έδωσαν δύναμη κι ελπίδα σε όλους τους γύρω τους. 5

7 Γι αυτό τίποτα δεν μπορεί να προδικαστεί. Είναι βαριά ανοησία και ύβρις να κοιτάζουμε αφ υψηλού κάποιους και να τους αποκαλούμε «καημένους». Είναι σαν να αποφαινόμαστε εμείς για τη μοίρα τους, σαν να ζυγίζουμε όλα τα αποθέματα της καρδιάς τους, σαν να τους μετράμε με μέτρο τον εαυτό μας. Ποιος έχει αυτό το δικαίωμα; Κι αντίθετα υπάρχει και το φαινόμενο του θερμοκηπίου όχι της μόλυνσης, αλλά του χαϊδέματος. Ομορφα φυτά, εντυπωσιακά που μεγάλωσαν σε προστατευμένες συνθήκες, όταν όμως μεταφυτεύθηκαν σε πραγματικές συνθήκες δυσκολίας κατσούφιασαν και μαράθηκαν. Σ αυτό το σημείο αρμόζει να επισημάνουμε και να υπογραμμίσουμε τη σπουδαία αλήθεια που συχνά μας διαφεύγει: «το αυτεξούσιο» του ανθρώπου. Πέρα από τις προδικασμένες συνθήκες εκείνο που διαμορφώνει την πορεία ζωής κάθε ανθρώπου είναι η προαίρεσή του, η απόφασή του, η βούλησή του. Αυτή είναι η ελευθερία του ανθρώπου, το δώρο του Θεού, το όριο του ίδιου του Θεού. Στο όνομα της αγάπης Αδικία σε βάρος κάποιου προσώπου που διαπράττεται στη φάση της παιδικής του ηλικίας δεν είναι μόνο η κλοπή της ξένοιαστης παιδικότητας, όπως την είδαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο, αλλά και η παρεμπόδιση της αυτονόμησης που επιβάλλεται να κατακτηθεί ενόψει της ενηλικίωσης. Παρόλο που έχουν υψωθεί πολλές φωνές κι έχει επανειλημμένα διακηρυχθεί από επιστήμονες και ειδικούς η ανάγκη προϊούσας και έγκαιρης αυτονόμησης των παιδιών από τους γονείς τους, παρόλο που κάτι τέτοιο θεωρείται από τους περισσότερους γονείς ως αυτονόητο, η παραβίαση και καταστρατήγηση των συνθηκών αυτονόμησης είναι απίστευτα εκτεταμένη και συνήθης. 6

8 Και δεν οφείλεται αυτή η καταστρατήγηση σε αποτυχία εφαρμογής παιδαγωγικών μεθόδων, αλλά στην αποτυχία των γονέων να βιώσουν ικανοποιητικά την προσωπική, τη συζυγική τους σχέση. Αυτή η σχέση είναι η βαθύτερη, η οντολογική σχέση. Οπως αν κάποιος πάσχει από βαρύ ψυχιατρικό νόσημα και δεν έχει αρμονία στην ύπαρξη, στο είναι του, αλλά βιώνει εσωτερικές συγκρούσεις και αστάθειες, δεν μπορεί να αναπτύξει υγιείς σχέσεις με τους γύρω του, έτσι κι οι γονείς που ενώ θα έπρεπε πρωταρχικά, βασικά να είναι ζευγάρι, να λειτουργούν ως ζευγάρι, δηλαδή ως «ἕν» έχουν τραυματιστεί από την οδυνηρή μεταξύ τους σχέση ή τη διάλυση της σχέσης τους, ζουν με εσωτερική αστάθεια, θλίψη και δυσαρμονία και δεν μπορούν να αναπτύξουν υγιείς σχέσεις με τα παιδιά τους. Αυτοί οι γονείς είναι σχεδόν βέβαιο εκτός αν κάνουν πολύ συνειδητή προσπάθεια ότι θα ζητήσουν την κάλυψη των συναισθηματικών τους κενών από τα παιδιά τους, πολύ πιθανόν ασυνείδητα, επειδή έχουν χάσει το μέτρο και την ισορροπία τους. Τα παιδιά γίνονται αποδέκτες μιας ανώριμης συμπεριφοράς και μιας προσκόλλησης εκ μέρους του ενός ή και των δύο γονέων και άθελά τους εξελίσσονται σε ισορροπιστές των γονεϊκών αμφιταλαντεύσεων και αδυναμιών. Είναι συχνές, μα πάντοτε συγκλονιστικές τέτοιες καταστάσεις. Συνήθως αναπτύσσονται σχέσεις εξάρτησης από τη μητέρα προς την κόρη και γίνεται φανερή η προσπάθεια της πρώτης να εμποδίσει άμεσα ή έμμεσα, συνειδητά ή συνήθως ασυνείδητα την αυτονόμηση της ενήλικης κόρης της, την οποία χρησιμοποιεί για να καλύψει τις δικές της ανάγκες και ανασφάλειες. Μια τέτοια μητέρα θεωρεί ότι έχει προσφέρει πολλά και πλέον δικαιούται να τη φροντίζουν και να την υπηρετούν. Ο χρόνος, η ηλικία δεν της προσθέτει κατανόηση, τρυφερότητα και σοφία, αλλά αντίθετα αυξάνει τον εγωισμό και τη σκληρότητά της. Δεν ωριμάζει ψυχικά και πνευματικά, αλλά παραμένει το κακομαθημένο ανώριμο κορίτσι που πιστεύει πως οι άλλοι γύρω του υπάρχουν για να την προσέχουν, να την υπηρετούν και να τη φροντίζουν. Στις 7

9 περιπτώσεις αυτές δεν τίθεται ξεκάθαρα το θέμα, δεν αποκαλύπτεται ολοφάνερα η ανεπάρκεια της μητέρας, αλλά καμουφλάρεται πίσω από μια έγνοια για την αδυναμία της κόρης να αυτονομηθεί, για τους κινδύνους που ελλοχεύουν και κάνουν τη μητέρα επιφυλακτική και απόλυτα αναγκαία στην κόρη. Ετσι η κατάσταση δεν γίνεται εύκολα και άμεσα αντιληπτή. Συνήθως στήνεται το εξής σκηνικό: Η κόρη σχεδιάζει κάποιες ενέργειες προς την κατεύθυνση της αυτονομίας, που όμως όλες σχολιάζονται επιτιμητικά από τη μητέρα. Στη συνέχεια η μητέρα, που νιώθει απειλούμενη, κάνει συναισθηματικούς εκβιασμούς. Περιγράφει τις θυσίες στις οποίες υποβλήθηκε για να μεγαλώσει την κόρη, μεγεθύνει τα προβλήματα της υγείας της, την καταθλίβει και την ενοχοποιεί με τον φόβο του θανάτου που θα τη βρει σύντομα μόνη και εγκαταλειμμένη. Τότε η κόρη πιθανόν, αν δεν μπορέσει να απαγκιστρωθεί, να ξεφύγει από τον ασφυκτικό εξαρτητικό εναγκαλισμό της μητέρας, θα μείνει οριστικά μαζί της εγκαταλείποντας κάθε προσπάθεια για αυτονόμηση, θάβοντας τα όνειρα και τις προσωπικές της επιθυμίες με απίθανες συνέπειες και συνακόλουθα από κει και πέρα. Μένει δίπλα στη μητέρα όχι από αγάπη, αλλά από μια επιβεβλημένη οφειλή, ένα κοινωνικό καθήκον που βαθύτερα της προκαλεί πόνο, αγανάκτηση και αποστροφή. Η αδικία, όταν έχει προκληθεί από τη μητέρα, βιώνεται σκληρά. Η οργή γιγαντώνεται. Μια ασυνείδητη ευχή θανάτου για τη μητέρα, που δεν θα εκφρασθεί ποτέ ανοιχτά, θα οδηγήσει σε σκληρές ενοχές και στο συνεπαγόμενο αυτοεγκλωβισμό. Η υπολανθάνουσα οργή θα συγκαλύπτεται προσωρινά αλλά αναποτελεσματικά από μια υπερβολική ενασχόληση και φροντίδα προς τη μητέρα. Η κόρη παραμένει μαζί με τη μητέρα της και γιατί πείσθηκε πως η ίδια είναι ανεπαρκής, αλλά και για να επιβεβαιώνει έμπρακτα την αδικία που υπέστη από την έλλειψη αυθεντικής αγάπης εκ μέρους της μητέρας η οποία την συνθλίβει. Πλημμυρισμένη από την αίσθηση της αδικίας τιμωρεί τη μητέρα 8

10 της με τη δική της δυστυχία. Παράλληλα όμως αυτοτιμωρείται, γιατί υπέκυψε στους εκβιασμούς της μητέρας, αν και καταλάβαινε τις αρνητικές συνέπειες στην προσωπική της πορεία. Η σχέση τους γίνεται αφόρητα στενή, αλλά και ανελέητα συγκρουσιακή. Εξαπολύονται προσβολές και απειλές, που εναλλάσσονται με συναισθηματικά φορτισμένες δηλώσεις κούρασης, εξάντλησης και απειλές οριστικής παραίτησης. Το αδιέξοδο της μη αυτονόμησης γίνεται φανερό και αναγνωρίσιμο από τους τρίτους, φίλους και συγγενείς, που προσπαθούν να ενθαρρύνουν την δήθεν συνεσταλμένη κόρη να ανοιχθεί στη ζωή και να δημιουργήσει κάτι δικό της (δεσμό, σπιτικό, δουλειά κτλ.), αλλά δεν γνωρίζουν ότι αυτό που κρατά δέσμια την κοπέλα δεν είναι ο φόβος, αλλά η φοβερή οργή και η ασυνείδητη ευχή θανάτου που έχει κάνει για τη μητέρα της και η συνεπαγόμενη σκληρή ενοχή. Η τραγικότητα ολοκληρώνεται μετά τον θάνατο της μητέρας. Αντί να απελευθερωθεί η κοπέλα κλείνεται στον εαυτό της και απομονώνεται ακόμη περισσότερο φορτωμένη με απίθανες ενοχές. Περιστατικό που διηγείται ο συγγραφέας: «Συνάντησα μια τέτοια περίπτωση σ ένα νοσοκομείο την ώρα του επισκεπτηρίου. Ηταν μια ηλικιωμένη στα τέλη της ζωής της. Ηταν αποστεωμένη, αλλά η φωνή της είχε κρατήσει τον επιτακτικό και απαιτητικό τόνο. Απαιτούσε συνεχώς από την ενήλικη κόρη, που τη φρόντιζε, να την υπηρετεί χωρίς να της απευθύνει έναν γλυκό λόγο, ένα ευχαριστώ. Αντίθετα έβρισκε στραβά σε όλες τις ενέργειες της κόρης της και την επιτιμούσε αυστηρά. Κάποια στιγμή που η κόρη της βγήκε από τον θάλαμο, την πλησίασα και σχολίασα με επαινετικά λόγια τη φροντίδα της κόρης της. Αυτή όχι μόνο δεν το αναγνώρισε, αλλά με στυφό ύφος είπε πως ήταν υποχρέωσή της. Οταν στη συνέχεια τη ρώτησα αν έδωσε ποτέ την ευχή της στην κόρη της, με κοίταξε επιθετικά και μου απάντησε: «Δεν έχω καμιά ευχή, για να μπορώ να τη δώσω σε άλλους». Ηταν φοβερό. Ενας άνθρωπος τέλειωνε τη ζωή του μέσα σε μια αυτοδημιούργητη μιζέ- 9

11 ρια. Είχε ενσωματώσει την αδικία που πιθανόν κάποτε να είχε δεχθεί και την ακτινοβολούσε παντού. Απέκλειε από τον εαυτό του κάθε χαρά ή έκφραση ευχαριστιακού συναισθήματος. Αρνούμενη να ευχαριστήσει την κόρη της, αρνιόταν να γευθεί τη χαρά που της προσφερόταν. Αλλά και η κόρη σίγουρα θα φορτωνόταν τεράστια ποσά αδικίας και θλίψης βιώνοντας αυτήν την κατάσταση, εκτός αν είχε βρει τρόπο, μηχανισμό εσωτερικής εξισορρόπησης, ίσως με τη συγχώρηση». Αρκετά συνηθισμένη είναι και η αλληλοεξαρτητική σχέση μητέρας γιου. Σ αυτή τη σχέση, που γίνεται εντονότερη λόγω του οιδιπόδειου συμπλέγματος, η μητέρα κανακεύει το αγόρι της, το περιποιείται, του κάνει όλα τα χατίρια, το καλοπιάνει, το επαινεί, το παραχαϊδεύει και ενώ η ίδια αισθάνεται ότι θυσιάζεται από αγάπη και λιώνει για να προσφέρει ό,τι καλύτερο στο παιδί της, στην πραγματικότητα το καθιστά ανάπηρο και ανεπαρκές από κάθε άποψη: πρακτικά δεν του επιτρέπει να εξασκηθεί σε καθημερινές δεξιότητες ώστε να μπορεί να αυτοεξυπηρετείται και να καλύπτει επαρκώς τις προσωπικές του ανάγκες, ψυχικά το καθιστά άτομο επιρρεπές στην προσκόλληση, πνευματικά το καθιστά έναν υπερμεγέθη εγωιστή που έχει μάθει να τον υπηρετούν ασυζητητί και κοινωνικά ετοιμάζει έναν αποτυχημένο σύζυγο και πατέρα. Συχνά αυτοί οι άντρες παραμένουν προσκολλημένοι στη μητέρα ανταποδίδοντάς της έτσι την αφοσίωση, τη λατρεία και την περιποίηση και ή παραμένουν ανύπαντροι γιατί δεν μπορούν ή δεν τους το επιτρέπει η μητέρα να αποκολληθούν ή, πράγμα ακόμη πιο τραγικό, παντρεύονται χωρίς να πραγματοποιήσουν την απαραίτητη «εγκατάλειψη» της μητέρας η οποία παραμένει αφέντρα της καρδιάς και του νέου σπιτικού τους. Για να μην πικραθεί η μητέρα, η σύζυγος δεν παίρνει ποτέ τη θέση και την αξία που της αρμόζει στην καρδιά του. Γεννάται έτσι μια απέραντη δυσαρμονία που προοιωνίζεται ή μάλλον προεξοφλεί έναν αποτυχημένο γάμο του οποίου βέβαια θύματα θα είναι και ο άντρας και η γυναίκα και τα παιδιά τους, 10

12 αλλά και η πεθερά η οποία με τη στάση της δημιούργησε όλη αυτή την εξέλιξη, που όμως πλέον της προκαλεί θλίψη και οδύνη, αν και βαθύτερα παραμένει η ικανοποίηση και ο θρίαμβος του απόλυτου ελέγχου του «ανάπηρου» γιου της. Ολα γίνονται εν ονόματι της αγάπης, της φροντίδας, της προστασίας των παιδιών. Κι όμως ο δρόμος είναι εντελώς λανθασμένος και η πορεία προδιαγράφεται αποτυχημένη. Ας δούμε κι άλλη μια γονεϊκή συμπεριφορά που δεν είναι σωστή, επειδή ακριβώς μπλοκάρει την αυτονόμηση. Ας δούμε τους γονείς που είχαν παραμελήσει τη συντροφική τους σχέση και ασχολήθηκαν αποκλειστικά με τη φροντίδα των παιδιών τους. Οταν αυτά τα παιδιά παντρεύονται, νιώθουν αφόρητη την αίσθηση της άδειας φωλιάς. Το εσωτερικό τους κενό δεν μπορεί να το καλύψει η μη καλλιεργημένη συζυγική τους σχέση. Στρέφονται λοιπόν πού αλλού; πάλι στα παιδιά τους, τα παντρεμένα, και με παροχές και διευκολύνσεις καθιστούν τους εαυτούς τους αναγκαίους και τα παιδιά τους, τα οποία αποδέχονται την όλη σχέση γιατί εξυπηρετούνται οικονομικά και πρακτικά, μονίμως εξαρτημένα και προσκολλημένα. Εχουμε παππούδες και γιαγιάδες που αναλαμβάνουν ρόλο γονέων για τα εγγόνια τους, σ ένα πλαίσιο αμοιβαίου βολέματος, με όρους όμως που οδηγούν σε επώδυνες καταστάσεις, αφού αναστέλλεται η ωριμότητα ανθρώπων που ήδη έχουν δημιουργήσει οικογενειακές υποχρεώσεις. Βλέπουμε νέους άντρες να βολεύονται με την προσφορά υπηρεσίας της γιαγιάς και οικονομικών παροχών του παππού και οι ίδιοι να γίνονται βολεμένοι καταναλωτές χαρισμένης ευδαιμονίας ή νέες γυναίκες που έχουν εκχωρήσει το μητρικό χρέος στη γιαγιά και παραμένουν, παρά την ηλικία και την ιδιότητά τους, εσαεί κακοχαϊδεμένα και αζόριστα παιδιά. Είναι τότε που η ανατροφή των παιδιών, η αποκλειστική φύλαξή τους, το φαγητό και άλλες καθημερινές εργασίες ανατίθενται αποκλειστικά στη γιαγιά, που λειτουργεί ως μητέρα. Το μαγείρεμα του οικογενειακού φαγητού, ας πούμε, καταγράφεται 11

13 ως κουραστική διαδικασία στην οποία δεν μπορεί να ανταπεξέλθει η εργαζόμενη νέα γυναίκα η οποία βολεύεται αποζητώντας τη βοήθεια της γιαγιάς. Οταν όμως κάποια στιγμή ίσως η νέα γυναίκα ή από κοινού το ζευγάρι θελήσει να αναλάβει την ολοκληρωμένη φροντίδα του σπιτικού και των παιδιών, οι γιαγιάδες, που πριν μάλλον διαμαρτύρονταν για την υπερφόρτωση και κούρασή τους, αντιδρούν πανικόβλητες θεωρώντας ότι χάνουν τον ρόλο τους, ότι παροπλίζονται, ότι θα παραγκωνισθούν. Και είναι πολύ πιθανόν να σκαρφιστούν και να μεθοδεύσουν τρόπους εγκλωβισμού του ζευγαριού, ώστε να μην συμβεί η απεξάρτηση, που γι αυτές θα σημάνει σβήσιμο, ακύρωση. Εδώ χρειάζεται το νέο ζευγάρι να συνειδητοποιήσει ότι κάθε διευκόλυνση εκ μέρους των παππούδων και των γιαγιάδων συνήθως συνοδεύεται από ψιλά γράμματα δεσμεύσεων, όπως συμβαίνει με τις κάρτες και τα δάνεια. Το βόλεμα είναι δελεαστικό όταν προσφέρεται, αλλά οι συνεπαγόμενες δεσμεύσεις είναι εξουθενωτικές. Τελικά το βόλεμα κοστίζει ακριβά. Φυσικά δεν εννοούμε με όλα αυτά την αδιαφορία των παππούδων προς το νέο ζευγάρι, όταν πραγματικά χρειάζεται βοήθεια, ούτε την παντελή αποστασία και απομάκρυνση των νέων από τους γονείς. Η σχέση πρέπει να στηρίζεται στο σεβασμό του προσώπου των γονιών, αλλά και στην εξασφάλιση της διαφοροποιημένης πορείας των παιδιών. Και μια πολύ ωραία ιστορία παραβολή που θα εκφράσει καλύτερα την ανάγκη αυτονόμησης: «Είχα πάει ν αγοράσω πορτοκάλια, γράφει ο συγγραφέας. Παρατήρησα στον συμπαθή μανάβη ότι την προηγούμενη φορά τα πορτοκάλια, ενώ έδειχναν εξωτερικά φρέσκα, μέσα ήταν στεγνά, χωρίς χυμό. Με κοίταξε εξεταστικά και μου απάντησε με ειλικρίνεια: «Κι αυτά έτσι θα είναι! Τα πορτοκάλια που μένουν στο δέντρο εκτός εποχής, χάνουν τους χυμούς τους. Τους απορροφά το ίδιο το δέντρο που τα είχε τροφοδοτήσει!» 12

14 Κεφάλαιο 2ο Η αδικία από τον εαυτό Ο παραμορφωτικός καθρέφτης της αδικίας Η κυριότερη αδικία που οι ίδιοι κάνουμε στους εαυτούς μας είναι η καλλιέργεια του αισθήματος μειονεξίας. Τα αρνητικά συναισθήματα που γεννιούνται από αυτό το κόμπλεξ προβάλλονται στη συνέχεια σε όλους τους άλλους που καταγράφονται ως εχθροί. Ζούμε συνεχώς την αίσθηση ότι το κακό έχει εδραιώσει την ύπαρξή του και ότι η κοινωνία αποτελείται από ανθρώπους που επιβουλεύονται ο ένας τον άλλον. Δημιουργούμε κάστρα για να προστατευθούμε, κλεινόμαστε μέσα σ αυτά και βρίσκουμε συνεχώς αφορμές, για να επιβεβαιώσουμε την άποψή μας, ότι δηλαδή ο κόσμος είναι εχθρικός. Και φυσικά θα βρούμε πολλές, γιατί καθετί θα το ερμηνεύουμε με τα δικά μας «παραμορφωμένα» μάτια. Οι μικρόκοσμοι της πίκρας, της έλλειψης εμπιστοσύνης, της διαρκούς ανασφάλειας είναι τοξικοί και ανατροφοδοτούμενοι. Αναζητούν στοιχεία που θα επαληθεύουν την ανθρωποφοβική κοσμοθεωρία τους. Κι όταν δεν βρίσκουν, τα κατασκευάζουν διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα. Ακόμα κι όταν κάποιος πλησιάζει φιλικά καταγράφεται ως Δούρειος Ιππος και το κλισέ «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας» γίνεται αρχή ζωής. Παράδειγμα του συγγραφέα: «Μια τέτοια οδυνηρή περίπτωση αντιπροσώπευε η κοπέλα που παραπονιόταν για το ότι όλοι γύρω της της συμπεριφέρονταν με τρόπο απορριπτικό. Θεωρούσε ότι δεν την ήθελαν για παρέα και ότι της γύριζαν την πλάτη. Ενιωθε απαίσια κι έκλαιγε για την περιφρόνηση που εισέπραττε από τους πάντες. Η ίδια όμως δεν συνειδητοποιούσε τη δική της συμμετοχή. 13

15 Η εμφάνισή της ήταν φοβερά εγκαταλειμμένη. Δεν αντιστοιχούσε ούτε στην ηλικία της ούτε στην εποχή της. Την ίδια στιγμή που επιθυμούσε το τρυφερό ενδιαφέρον των άλλων, προκαλούσε τη λύπη ή μάλλον την αποστροφή. Ισχυριζόταν ότι επιθυμούσε την επικοινωνία, αλλά όταν της δινόταν ευκαιρία επικοινωνίας, δεν είχε άλλο θέμα από την ηδονική της πίκρα, την οποία αρεσκόταν να σκορπά δίπλα της. Κατηγορούσε τους άλλους για αδιαφορία για το άτομό της, αλλά η ίδια δεν είχε το παραμικρό ενδιαφέρον για κανένα και για τίποτα. Κατηγορούσε τους άλλους ότι συνωμοτούν εναντίον της, αλλά δεν συνειδητοποιούσε ότι είχε καταφέρει με τη στάση της να μην ενδιαφέρεται κανείς για την ύπαρξή της. Η κοπέλα αυτή είχε κλειστεί στο κάστρο της, αλλά κατηγορούσε τους άλλους που δεν την προσέγγιζαν». Κάτι τέτοια παραδείγματα περιγράφουν ίσως ακραίες, άρρωστες συμπεριφορές, αλλά δεν παύουν να αντιπροσωπεύουν τον καθένα μας, όταν κλεινόμαστε στην πίκρα μας για τις συμπεριφορές των άλλων, δίχως να συνειδητοποιούμε τη δική μας συμμετοχή. Κι είναι αξιοπερίεργο πώς κάτι τόσο οφθαλμοφανές για τους άλλους, παραμένει τόσο σκοτεινό και αθέατο για μας τους ίδιους. Φαίνεται πως υπάρχει ένα φίλτρο στο νου μας, όταν επεξεργαζόμαστε τις διαθέσιμες πληροφορίες. Ενα φίλτρο που έχει δημιουργηθεί στο παρελθόν μας από όλα τα βιώματα και τις κληρονομικές μας καταβολές. Από αυτό περνούν όλα τα πρόσωπα με τα οποία σχετιζόμαστε και τα γεγονότα που εκτυλίσσονται γύρω μας και τα αντιλαμβανόμαστε με τον τρόπο που έχουμε ρυθμίσει αυτό το φίλτρο. Η ας θυμηθούμε τους παραμορφωτικούς καθρέφτες του λούνα παρκ που άλλοτε μας δείχνουν κοντούς και χοντρούς και άλλοτε ψηλούς και λεπτούς ή στραβούς κτλ. Οι περίεργες μορφές που αντικρίζουμε μέσα στους καθρέφτες μας κάνουν να γελάμε και να αλληλοπειραζόμαστε, επειδή ξέρουμε ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Αν όμως είχαμε γνώση για τον εαυτό μας μόνο από την εικόνα πληροφόρηση ενός παραμορφωτικού καθρέφτη; Δεν θα πιστεύαμε 14

16 ότι αυτή είναι η μορφή μας, το παρουσιαστικό μας; Το να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, τη φτιασιά μας, τις δυνατότητες και τα μειονεκτήματά μας, τον τρόπο που σχετιζόμαστε και επικοινωνούμε και γιατί δεν επικοινωνούμε και δεν σχετιζόμαστε σωστά, να αποκτήσουμε δηλαδή αυτογνωσία είναι κάτι που δεν αποκτιέται εύκολα και σίγουρα δεν αποκτιέται αν μείνουμε μόνο στην εικόνα που έχουμε εμείς για τον εαυτό μας. Πρέπει να βοηθηθούμε από κάποιον άλλον, που θα μας γνωρίζει καλά και θα βλέπει καθαρά και θα μπορεί να μας μιλήσει και καθαρά και αληθινά χωρίς τη διάθεση να μας κολακέψει ή να συγκαλύψει τις αδυναμίες μας, αλλά και χωρίς να είναι τόσο αυστηρός κριτής που θα μας εξουθενώσει. Αυτός ο άλλος μπορεί να είναι ένας φίλος, ένας αδελφός, ένας συνάδελφος, ο σύζυγος ή η σύζυγος, ο πνευματικός. Το σύμπλεγμα κατωτερότητας Ας δούμε λίγο πιο προσεκτικά και βαθιά το σύμπλεγμα κατωτερότητας. Είναι θα λέγαμε η βάση όλων των συμπλεγμάτων κι ο πιο ισχυρός εχθρός της ηρεμίας, της γαλήνης, της ισορροπίας και της ανάπτυξης του ανθρώπου σ αυτή τη ζωή, αλλά δυστυχώς μπορεί να γίνει αιτία να χάσουμε και την αιωνιότητα. Οταν αναφερόμαστε σ αυτό να μην πηγαίνει ο νους μας σε κάποιες ακραίες κραυγαλέες περιπτώσεις κι ας μη λέμε εύκολα, «Α! δεν με αφορά, εγώ έχω μια φυσιολογική συμπεριφορά και ψυχική ισορροπία», αλλά ας ψάξουμε μέσα μας με διάθεση αληθινής αυτογνωσίας και είναι σίγουρο ότι θα βρούμε και σε μας «ποσότητες», ας το πούμε έτσι, συμπλέγματος. Οι περισσότεροι άνθρωποι διακατεχόμαστε από το σύμπλεγμα, αλλά έχουμε με το χρόνο αναπτύξει μηχανισμούς συγκάλυψης για να ξεγελάσουμε και τους γύρω αλλά κυρίως τον ίδιο μας τον εαυτό. Γιατί δεν αντέχουμε την αδυναμία μας, δεν αντέχουμε τη συνειδητοποίηση ότι είμαστε ανεπαρκείς, συμπλεγματικοί, φοβικοί κτλ. 15

17 Σύμπλεγμα κατωτερότητας είναι ένα σύνολο εσωτερικών βιωμάτων, συναισθημάτων και φοβιών που μπλοκάρει ή εσφαλμένα προσδιορίζει τη βούληση του ανθρώπου καθώς δημιουργεί μέσα του ένα πολύ απογοητευτικό αυτοείδωλο. Το σύμπλεγμα κατωτερότητας ξεκινά πάντα από την παιδική ηλικία. Είναι μια συνέχεια του φυσικού αισθήματος ανεπάρκειας που βιώνει ο κάθε άνθρωπος ως απροστάτευτο ον στην πρώιμη βιοτή του. (Το βρέφος είναι απόλυτα εξαρτημένο από τους γονείς του κι αυτό το βιώνει ασυνείδητα. Τα μωρά έχουν φόβους, γι αυτό και ησυχάζουν όταν τα παίρνουμε αγκαλιά). Καθώς ο άνθρωπος αναπτύσσεται, δυναμώνει, ωριμάζει πνευματικά, πιστεύει στις δυνάμεις του κι αυτό το αίσθημα της εξάρτησης και της ανεπάρκειας φυσιολογικά περιορίζεται πολύ. Πολλές όμως φορές αυτό το αίσθημα τροφοδείται από γεγονότα και καταστάσεις της παιδικής ή της εφηβικής ηλικίας και αντί να μικρύνει, μεγαλώνει ή γιγαντώνεται και εγκαθίσταται για καλά, ριζώνει στην ψυχή του ανθρώπου είτε πιο φανερά, συνειδητά, είτε πιο συγκαλυμμένα, ασυνείδητα. (Αιτίες δημιουργίας ή επαύξησης του συμπλέγματος: εγγενείς δυσκολίες ή αναπηρίες π.χ. μαθησιακές δυσκολίες, σωματική δυσμορφία ή αναπηρία, υποδεής οικονομική ή κοινωνική θέση, οικογενειακός αστερισμός, διακρίσεις ανάμεσα στα παιδιά, ανεπιθύμητα παιδιά, κατακυριάρχηση των γονέων πάνω στα παιδιά, σκληροί δάσκαλοι ή άλλοι εκπαιδευτές, σκληρή ανελέητη διαγωγή συνομηλίκων κτλ.). Η ένταση και τα συμπτώματα του συμπλέγματος ποικίλλουν. Πολλοί άνθρωποι έχουν συνείδηση της ανεπάρκειάς τους. Είναι ολοφάνερη μπροστά τους. Υποφέρουν από τον εφιάλτη της αποτυχίας, από την υποψία ότι η ζωή θα απαιτήσει από αυτούς ικανότητες που δεν διαθέτουν, από ένα αίσθημα ότι κανένας δεν τους χρειάζεται, πως είναι περιττοί και περνούν απαρατήρητοι, ότι όλα θα συνεχίζονταν φυσιολογικά κι αδιατάρακτα αν κάποια στιγμή έπαυαν να υπάρχουν. Πριν δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους 16

18 σε κάποιον τομέα παραιτούνται από το φόβο της αποτυχίας. Αποφεύγουν τον συναγωνισμό, γιατί δεν πιστεύουν στις δυνάμεις τους, τις οποίες ίσως να μην έχουν ποτέ επιστρατεύσει. Δεν γνωρίζουν τι χαρίσματα διαθέτουν, γιατί ποτέ δεν τα χρησιμοποίησαν. [Εδώ να επισημάνουμε τις κρυμμένες δυνάμεις του κάθε ανθρώπου που επιστρατεύονται στις δύσκολες ώρες και αδρανούν στις ώρες της καλοπέρασης και του βολέματος. Μια τεράστια αδικία που διαπράξαμε σε βάρος των παιδιών μας είναι το ότι δεν τα αφήσαμε να ζοριστούν. Τα προστατέψαμε από κάθε σκληρή, απαιτητική συνθήκη. Αρα δεν επιτρέψαμε να φανερωθούν τα χαρίσματα, οι αντοχές, οι δυνάμεις τους. Δεν γνωρίζουν τα παιδιά μας πόσο δυνατά και ικανά είναι. Δεν πιστεύουν στον εαυτό τους. Κατά κάποιον τρόπο τα καταστήσαμε «ανάπηρα». Η επίγνωση των δυνατοτήτων και των χαρισμάτων μας είναι βασική προϋπόθεση αυτογνωσίας. Είναι το πρώτο στάδιο της αυτογνωσίας. Είναι υποχρέωσή μας. Αν το δούμε ευαγγελικά, είναι η εφαρμογή της παραβολής των ταλάντων. Σ όλους ο Θεός έδωσε χαρίσματα και θα μας ζητήσει να του παρουσιάσουμε την καρποφορία αυτών των χαρισμάτων. Δεν θα ανεχτεί να του πούμε: «Κύριε, εμένα δεν μου έδωσες τίποτα. Η δεν κατάλαβα σε τι ήμουν ικανός. Δεν εξάσκησα το χάρισμα. Δεν το πρόσφερα στους συνανθρώπους μου. Δεν νοιάστηκα για τις δωρεές σου. Δεν έχω για τίποτα να Σ ευχαριστήσω». Ολα αυτά είναι πολύ βαριά αγνωμοσύνη]. Επιστρέφουμε στους μειονεκτικούς ανθρώπους. Φοβούμενοι, όπως είδαμε, την αποτυχία, αποφεύγουν τον αγώνα. Ετσι όμως αποφεύγουν την ίδια τη ζωή. Δεν δίνουν ευκαιρίες στον εαυτό τους. Δεν δίνουν ενδιαφέροντα και κίνητρα. Αποτραβιούνται και φυσικά περιθωριοποιούνται. Υστερα αρχίζει ο φαύλος κύκλος. Ζηλεύουν τους άλλους που προσπαθούν και πιθανόν επιτυγχάνουν. Γεμίζουν πικρία. Προσπαθούν και στους άλλους να βρουν αδύνατα σημεία. Γίνονται δυσάρεστοι, επικριτικοί, αρνητικοί. Φυσικά όλα είναι αμφίδρομα η πικρία τους κάποια στιγμή γίνεται φανερή και προκαλεί πραγματικά αρνητικά συναισθήματα και στους άλλους και ο κύκλος ενισχύεται και παγιώνεται. Οι μειονεκτικοί εισπράττουν τα αρνητικά συναισθήματα των άλλων, αλλά δεν μπαίνουν στον κόπο να διεισδύσουν βαθύτερα και να δουν τη δική τους συμμετοχή στην πρόκληση αυτών των αρνη 17

19 τικών συναισθημάτων. Εχουν πάντα μια δικαιολογία για τους εαυτούς τους κι έναν μεγεθυντικό φακό για τη συμπεριφορά των άλλων. Στις βαριές περιπτώσεις το σύμπλεγμα κατωτερότητας οδηγεί σε κατάθλιψη. Πολλοί άνθρωποι, παρόλο που διακατέχονται από σύμπλεγμα κατωτερότητας δεν έχουν συνείδηση κάποιας ανεπάρκειας. Πιστεύουν ότι είναι σωστοί και ισορροπημένοι. Ισως μάλιστα να θέλουν να εμφανίζονται στους άλλους πολύ ενεργητικοί, δραστήριοι, αποτελεσματικοί. Ωστόσο έχει συμβεί σε κάποια φάση της ζωής τους απώθηση αρνητικών συναισθημάτων. Συνήθως, όπως είδαμε, στην παιδική ηλικία δημιουργούνται βιώματα που τυπώνονται ανεξίτηλα στις ψυχές. Τα παιδιά δεν μπορούν να ερμηνεύσουν πρόσωπα, καταστάσεις, συμπεριφορές. Τα πιο απλά περιστατικά μπορεί μέσα στην παιδική ψυχή να διογκωθούν και να πάρουν καταστροφικές διαστάσεις. Αν το παιδί δεν μιλήσει ποτέ γι αυτά, αν δεν λύσει κάποιες απορίες, αν δεν βρει τις πραγματικές διαστάσεις των γεγονότων, υφίσταται τραύματα. Μεγαλώνοντας, αφού δεν μπόρεσε να εξωτερικεύσει και να αποθέσει κάπου το φορτίο, το απωθεί. Σιγά σιγά το λησμονεί. Η μάλλον νομίζει ότι το λησμονεί. Τα απωθημένα συναισθήματα παρόλο που παύουν να γίνονται αντιληπτά, υπάρχουν μέσα στο ασυνείδητο του ανθρώπου. Δεν έχουν σβηστεί. Δεν έχουν ξεπεραστεί. Βρίσκονται σαν σκιές, σαν φαντάσματα που κάποια στιγμή θα εκδηλωθούν, θα ενεργήσουν. Και θα οδηγήσουν σε συμπεριφορές εκ πρώτης όψεως αδικαιολόγητες. Κατανοητές όμως από κάποιον γνώστη της ψυχολογίας. Σ αυτή την κατηγορία βρισκόμαστε πάρα πολλοί άνθρωποι. Είναι προτιμότερο να θεωρήσουμε όλοι τους εαυτούς μας ανήκοντες σ αυτή την κατηγορία κι έτσι να προσπαθούμε να ερμηνεύουμε τη συμπεριφορά μας. Πολλές φορές θα θέλαμε να είμαστε καλότροποι, υπομονετικοί, πράοι, ειρηνικοί, αποφασιστικοί, ψύχραιμοι, θαρραλέοι κτλ. Κάτι όμως μας συνέχει ή μας 18

20 «βάζει τρικλοποδιά». Ενα μόνιμο εσωτερικό «δαιμόνιο» μας αλλάζει τη ρότα, υποσκάπτει την απόφασή μας. Κάποιο σύμπλεγμα δρα βαθιά στην ψυχή μας, ασυνείδητα και μας μπλοκάρει. Αλλά και απέναντι στη συμπεριφορά των άλλων, όταν μας προκαλεί θυμό και αγανάκτηση, να μην είμαστε άμεσα επικριτικοί και καταδικαστικοί, αλλά να την ερμηνεύουμε πάντα με το ελαφρυντικό μιας εσωτερικής αδυναμίας και συμπλεγματικής διαταραχής του άλλου, που δεν επιτρέπει την απόλυτα ισορροπημένη και άψογη συμπεριφορά του. Συνήθως κρίνουμε επιφανειακά. Ας πούμε για παράδειγμα, δεν μας αρέσει η συμπεριφορά του άλλου. Μας θίγει, μας προσβάλλει, μας πικραίνει. Αμέσως παίρνουμε στάση εχθρική, επικριτική, καταδικαστική ή παραπονιάρικη. Δεν στεκόμαστε λίγο ψύχραιμοι και διερευνητικοί. Γιατί ο άλλος συμπεριφέρθηκε κατ αυτόν τον τρόπο. Τι έχει μέσα του που τον έκανε να φερθεί σκληρά; Μήπως έχει κάποια απωθημένα; Ξέρετε, υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να μιλήσουν γλυκά, δεν μπορούν να εκφραστούν τρυφερά, τους βγαίνει ένας τρόπος άξεστος και βίαιος, γιατί ίσως δεν έμαθαν από τους γονείς τους άλλον τρόπο ή ίσως κάποτε να μπορούσαν, αλλά κάποια στιγμή πικράθηκαν τόσο πολύ που κλείστηκαν ανεπανόρθωτα στον εαυτό τους, ύψωσαν ισχυρά κάστρα για να αυτοπροστατευθούν και συμπεριφέρονται πλέον ως «πολεμιστές». Ας μελετούμε λοιπόν με καλή διάθεση τη συμπεριφορά του άλλου κι ας βρίσκουμε ελαφρυντικά δεν είναι και πολύ δύσκολο. Εδώ, νομίζω, ταιριάζει πολύ καλά το χωρίο της Αγίας Γραφής «ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε, μετρηθήσεται ἡμῖν». Αν βρίσκουμε ελαφρυντικά στους άλλους, θα βρει και σε μας ο Θεός στη δίκαιη κρίση Του. Ας έρθουμε τώρα στην αντιμετώπιση του συμπλέγματος κατωτερότητας. Να πούμε εξαρχής ότι δεν είναι απλή ούτε εύκολη. Ο,τι έχει να κάνει με το πολυδαίδαλο βάθος της ψυχής του ανθρώπου είναι δύσκολο. Ωστόσο υπάρχουν κάποια βήματα ανθρώπινης βοήθειας και κυρίως υπάρχει η βοήθεια του Θεού στην 19

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Η ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ Αμέτρητες γυναίκες! Ανήλικες, ενήλικες, ηλικιωμένες. Γυναίκες παντρεμένες ή ανύπαντρες, μητέρες ή άτεκνες, διαζευγμένες ή χήρες. Άλλες νοικοκυρές, άλλες εργαζόμενες, άλλες συνταξιούχοι. Πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές

Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές Ενότητα 1 Σελίδα 1 Διάλογος 1: Αρχική επικοινωνία με την οικογένεια για πρόσληψη Διάλογος 2: Προετοιμασία υποδοχής ασθενούς Διάλογος 3: Η επικοινωνία με τον ασθενή Διάλογος 4: Συνομιλία ανάμεσα σε φροντιστές

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2016 Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Η συγγραφέας Μαρία Τζιρίτα Η Μαρία Τζιρίτα μιλά για το τελευταίο της βιβλίο «Ιόλη», στο Πινάκιο, μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1. α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τρίτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-17 Σημειώσεις... 18 2 Μάθημα Τρίτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τις 7 συνήθειες των πετυχημένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Β Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Χάρτινη αγκαλιά» Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Εκδόσεις: Καλέντης Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Τα τραγούδια των ανθρώπων μιλούσαν και μιλούν πάντα για τη μαγεία της γυναίκας. Μιλούν και τραγουδούν, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με θλίψη και με καημό, για τον ρόλο που η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα,

Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, Κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί γονείς, συνάδελφοι και απόφοιτοι πια των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, Η σημερινή τελετή του τέλους της σχολικής σας διαδρομής είναι ταυτόχρονα και η αρχή ενός νέου ελπιδοφόρου δρόμου

Διαβάστε περισσότερα

O Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα

O Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα Ελένη Γερουλάνου O Νικηφόρος ανακαλύπτει τα συναισθήματα Με οδηγό τα κυκλαδικά ειδώλια εικονογράφηση Φίλιππος Φωτιάδης Τα συναισθήματα, όπως η χαρά, ο θαυμασμός, ο φόβος, η αμηχανία, είναι έννοιες που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ή ΟΧΙ. ΑΝ Ο ΑΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΔΙΚΟ ΕΚΤΟΝΩΝΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΠΟΝΑΕΙ Ή ΦΟΒΑΤΑΙ. ΛΑΘΟΣ & ΚΑΚΟΣ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΜΟΝΟΣ. ΔΕΝ ΑΞΙΖΩ ΑΓΑΠΗ.

ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ή ΟΧΙ. ΑΝ Ο ΑΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΔΙΚΟ ΕΚΤΟΝΩΝΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΠΟΝΑΕΙ Ή ΦΟΒΑΤΑΙ. ΛΑΘΟΣ & ΚΑΚΟΣ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΜΟΝΟΣ. ΔΕΝ ΑΞΙΖΩ ΑΓΑΠΗ. 73 ΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΟΣ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΑΣ ΚΡΙΤΙΚΑΡΕΙ, ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ, ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΩΣΤΟΙ Ή ΕΝΤΑΞΕΙ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΑΚΟΥΩ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΝΑ ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτήν τη γη.

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η μητέρα μοιάζει με πηγή σε βουνό που ποτίζει το δέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ ΟΡΙΣΜΟΣ «Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν υποβάλλεται κατ επανάληψη και κατ εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Επάγγελμα είναι η κύρια και μόνιμη εργασία που επιτελεί κάποιος και από την οποία εξασφαλίζει τα απαραίτητα για τη ζωή του αγαθά. Εργασία είναι η σκόπιμη και συνειδητή προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ.

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Γενικά, εκφοβισμός είναι όταν ένα παιδί (ή μια ομάδα παιδιών) προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πολλά ταλέντα ετών, σταματούν το ποδόσφαιρο; Ποιος φταίει; Τι πρέπει ν αλλάξει;

Γιατί πολλά ταλέντα ετών, σταματούν το ποδόσφαιρο; Ποιος φταίει; Τι πρέπει ν αλλάξει; Γράφει ο Διονύσης Διατσίγκος* Στην ηλικία των 8 έως 12 ετών, το ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ δε μπορεί και δε πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από ΠΑΙΧΝΙΔΙ Πολλοί γονείς το ξεχνούν αρκετές φορές, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 20/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://bit.ly/1skxbmb Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου 42 Views November

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα